İklim Sınıflandırmaları

SERHAT SENSOY 1 ssensoy@dmi.gov.tr , Yusuf ULUPINAR 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye Özet İklim, geniş bölgelerde çok uzun zaman içinde gerçekleşen ortalama hava koşullarıdır. İklim aynı zamanda ekstrem hava olaylarını da içerirken; bir bölgenin hava olayları bakımından karakterini ve bitki örtüsünü de tayin eder. İklim tipleri sayısız denecek kadar çoktur. Ancak her bilim dalında olduğu gibi, klimatolojide de dağınık olan tiplerin, az çok ortak yanlı olanlarını bir araya getirerek büyük iklim kuşakları ortaya çıkartılmıştır. (Dönmez, Y., 1984) Çok sayıda bilim adamı, çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır. Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. Formüllerin bir kısmı çok basit, bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz. Araştırmacıların iklim analizinde dikkate aldığı kriterler farklıdır. Bunlardan bazıları; yağış – sıcaklık oranı, yağış – buharlaşma oranı, yağış rejimi ve bitki örtüsüdür. İklim sınıflandırmalarındaki bu farklılıklar, su bilançosunun giderini hesaplamadaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Formüllerin çoğunda gelir kısmında yani pay’da daima yağış vardır. Giderler ise paydaya yazılır ve bir indis değeri elde edilir. Fakat giderler çok koldan olduğu için (yüzey akışı, süzülme, evapotranspirasyon), tam kaybı hesaplamak neredeyse imkansızdır. İklim bir olaylar bütünüdür ve tek bir iklim elemanına göre yapılacak sınıflandırma çok genel olacak ve her yere uygun gelmeyecektir. Gerek iklim sınıflandırması ve gerekse iklim analizi çalışmalarında olabildiğince uzun yıllık ortalamalar ve güvenilir-homojen verinin kullanılması gerekir. Bu çalışmada Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, ve De Martonne gibi bilim adamlarının yaptığı iklim sınıflandırmaları incelenmiş ve bunlardan Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, De Martonne ve Klimogram metotları, Türkiye’de 19712000 iklim periyodunda verisi bulunan yaklaşık 120 istasyona Excel ortamında uygulanmış ve sonuçlar elde edilmiştir (Tablo 13). Bu noktasal sonuçlardan sonra elde edilen indisler genel bir değerlendirme için ArcGIS ortamında haritalanmış ve her metot için ayrı ayrı Türkiye iklim sınıflandırmaları haritaları elde edilmiştir (Şekil 2-5). Sonuç olarak, yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da; genel olarak Karadeniz Bölgesi nemli, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Iğdır ve Trakya civarı kurak, diğer yerler ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Anahtar sözcükler: İklim, iklim sınıflandırmaları, Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, De Martonne, Thornthwaite

Kışlar kısadır. çöllerde ise 50-350 mm. BWh: Sıcak çöl iklimi ya da sıcak kurak iklim 4. Köppen iklim sınıflandırması Köppen’in iklim sınıflandırması aylık ve yıllık sıcaklıklar. Dfa : Kışı şiddetli yazı uzun ve sıcak. En sıcak ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. yazı kısa ve serin iklim 4. kurak geçen 2 – 3 ay dışında yağışlı muson iklimi 3. Csa : Kışı ılık. 1984). Buralarda buharlaşma yağıştan fazladır. 3. yazı uzun ve sıcak iklim 2. Y. harfler bölgenin yağış rejimini. Dwb : Kışı şiddetli ve kurak. Birkaç ay toprak karla örtülebilir veya donabilir. B. yazı sıcak ve kurak iklim (Akdeniz iklimi) 4. Af : Her mevsimi yağışlı tropikal iklim 2. 24 tipte toplanmıştır. Dfd : Kışı çok şiddetli yazı kısa. BSk : Soğuk step iklimi ya da soğuk yarı kurak iklim 3. arasında. C. Dfc : Kışı şiddetli yazı kısa serin. yazı kısa ve nemli iklim 5. Köppen sınıflandırmasına göre iklimler 5 ana kuşakta. 2. 1. Bu kuşaktaki iklimler aylarca toprağın karla örtülü kalması ve donması ile karakterize edilirler. yazı çok sıcak her mevsimi yağışlı iklim 6.Tropikal yağmurlu iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir. Ana kuşaklar A. Bütün mevsimler sıcaktır ve kış mevsimi yoktur. harfler de özel durumları gösterir.. her mevsimi yağışlı iklim D İklimleri Kuşağı .Kurak iklimler: Step ve çöl sahalarında görülür. yıllık yağış miktarı.Soğuk orman iklimleri: Kışlar şiddetlidir. kurak fakat kısa iklim 5. ET : Yazı çok kısa tundra iklimi: Bitki yetişme devresi kısa ve bitkiler cılızdır. fakat -3°C’den fazladır.1. Cfb : Kışı ılık. BSh : Sıcak step iklimi ya da sıcak yarı kurak iklim 2. Steplerde yıllık yağış miktarı 100 – 700 mm. dir. 1. harfler sıcaklık karakterini. C İklimleri Kuşağı .Ilıman iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’den az. . yazı sıcak her mevsimi yağışlı iklim 7. Cwa : Kışı kurak ve ılık.Kutupsal iklimler: En sıcak ayın sıcaklığı 10°C’nin altındadır. yazı kısa ve serin. Cfa : Kışı ılık. en sıcak ayın ortalaması 10°C’nin üzerindedir. D ve E harfleri ile ifade edilirken iklim tipleri de bu harflere eklenen ikinci. 4. Dwc : Kışı şiddetli ve kurak. her mevsimi yağışlı iklim E İklimleri Kuşağı . An : Bütün aylar sıcak. A İklimleri Kuşağı . Cfc : Kışı ılık. yazı sıcak. bazen ilkbaharı kurak. yazı çok sıcak iklim (Muson iklimi) 2. Yıllık yağış ≥750mm. yazı sıcak fakat kısa iklim 3. tropikal iklim ya da savan iklimi B İklimleri Kuşağı . Bunun için Köppen’in sınıflandırması bitki örtüsüne dayalı iklim sınıflandırmasına kabaca uymaktadır. her mevsimi yağışlı iklim 6. En soğuk ayın ortalama sıcaklığı -3°C’nin altında. Aw : Kışı. BWk: Soğuk çöl iklimi ya da soğuk kurak iklim. her mevsimi yağışlı iklim 8. 1. Dfb : Kışı şiddetli yazı kısa ve sıcak. üçüncü ve bazen dördüncü harfle belirtilmiştir. yağışın yıl içindeki dağılışı ve yağış ile sıcaklığın doğal bitki örtüsü ile olan ilişkilerine dayanmaktadır (Dönmez. 1. 1. Dwd : Kışı çok şiddetli. Csb : Kışı ılık. Cwb : Kışı kurak ve ılık. yazı serin iklim 3. arasındadır. her mevsimi yağışlı iklim 7. Dwa : Kışı şiddetli ve kurak.

yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2t + 7 Bu formüllerde r = cm olarak yıllık yağış tutarı. Köppen’e göre Turkiye ve çevresinin iklimi (FAO. 1997) Step iklimler ile çöl iklimleri arasındaki sınırın tespiti için: Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu a. yağış ile sıcaklık arasındaki ilişkiye dayanarak. yerlerde formül r = t b. Ne soğuk. bazı formüller ortaya koymuştur. Kurak iklimler kuşağına dahil bölgelerde yağışlar çok az olduğundan. Bu formüller iki grupta toplanır. Bu yüzden Koppen sınırların tayini için. 2t+14 ve 2t+7 den büyük ise o yer step iklimine. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2(t + 14) . Bu formüllerde r’nin değeri t. Köppen her iki sınırın tespitinde de yağış rejiminin karakterine göre 3 durum ayırt etmiş ve bunlar için formüller ortaya koymuştur: Şekil 1. ikinci gruptakiler de step iklimleri (BS) ile nemli iklimler (Köppen’in A.C. Step iklimler ile nemli iklimler arasındaki sınırın tespiti için: a. Birinci gruptakiler step iklimleri (BS) ile çöl iklimleri (BW) arasındaki sınırların tayini için.Bu bölgede yıl boyunca sıcaklıklar sadece iki veya üç ay donma sıcaklığının üstündedir. Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzeyi ile Güney Amerika'nın güneyindeki tundra alanlarında hüküm süren iklim. 2. bu kuşağın sınırlarının belirlenmesinde yağış miktarı bir rol oynamaz. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki 6 aylık sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2t + 14 c. t = yıllık ortalama sıcaklıktır. Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu yerlerde formül r = 2t b. ne de sıcak devrenin. bitki örtüsü yoktur. EF : Sürekli donmuş topraklar iklimi.D harfleri ile belirttiği iklimler) arasındaki sınırı tayin için kullanılır. aksi takdirde çöl iklimine girer.

Yıllık yağış tutarı 52.2 1.7 19.5°C). 3.8 10.3 17. 2(t + 7)den küçük değildir.5cm olduğuna göre Konya’nın step iklimine mi.1 11. Kars D iklim kuşağından Dw’e giremez. 2(t + 14) ve 2(t + 7) den büyük ise o yer nemli iklimlere.1 3. çünkü Kars’ın her mevsimi yağışlıdır.9 23.4 18. kışları şiddetli.3 13.3 7. r= 2*18.1 Yağış (cm) 2.2 25.2 20. en sıcak ay ortalaması 10°C nin üstündedir. harf c.5 11.6 4. yoksa nemli iklime mi girdiği araştırılabilir.0 3.8 18.3 1.c.9 15.6 cm olduğuna göre Mersin’in step iklimine mi.6 0. yoksa çöl iklimine mi girdiği araştırılabilir.7 31. Kars’ta en soğuk ay ortalaması (-12.6 3.8 .4 52.1 5. .6 1.7 4. En soğuk ay ortalaması -3°C nin altında olduğundan 3. 10°C nin altında olmadığı için bu istasyon E iklim kuşağına da giremez.6 11.1 8.5 -8.6 Yıllık yağış tutarı 59.3 3.2 0.1 -4.4 10.7 3.1 3.8.8 Yağış (cm) 11.0 4.2 21. yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2(t + 7) Bu formüllerde r’nin değeri 2t. Yağış rejimine baktığımızda Mersin için (a) formülü uygulanır. Köppen’in iklim sınıflandırmasında. D iklim kuşağındaki Df’ye girer.9 2. çünkü Kars’ın kışları kurak değildir. O halde Kars’ın iklimi Köppen’in tasnifindeki soğuk orman kuşağı içinde.6 17. r = 2 * 11.6 13.4 + 7 . Bu formüllerin uygulamasına Konya ve Mersin’den örnekler: Tablo 1.2 22.2 3. Yağış rejimine baktığımızda gerek soğuk gerekse sıcak mevsimdeki yağışların yıllık yağış tutarının %70’ini bulmadığından Konya için (c) formülü uygulanır.0 4.4 Yağış (cm) 4.4 1. r = 29. Çünkü en soğuk ay ortalaması 18°C nin üstünde değildir.2 17.9 5. Mersin’in yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1940-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) 9.4 6.1 3.9 Bu değerlere göre Kars Köppen’in iklim kuşaklarından A ya giremez.2 12.1 4. bir yerin hangi iklim tipine girebileceğinin bulunması hakkında daha açık bir fikir vermek için aşağıda Kars ili ele alınmıştır: Tablo 3. harfi bulmak için iklim tiplerinin alt listelerine bakmak gerekir. Ne soğuk.1°C). ve en sıcak ay ortalaması (17.3 1.1 2. Konya’nın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -0. Yağış durumu itibariyle Kars. -3°C den çok olmadığı için C.3 5.5 Yıllık yağış tutarı 31.9 0.9 9.1 2.1 -10.5 9. ne de sıcak devrenin.0 25.3 10. aksi takdirde step iklimine girer.0 27. r=37.9cm.1 0.7 15.0 3.5 13. Çünkü en soğuk ay ortalaması -3°C’ ün altında. Kars’ın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -12.0 7.1 4.6 59.7 3.0 3. Tablo 2. yazları kısa ve serin ve hemen her mevsimi yağışlı iklim tipine girer ve Dfc harfleri ile gösterilir.6 28. Kars B iklim kuşağına da giremez. Bu tabloya göre Kars D iklim kuşağına girer.6 Toplam yağış 2t nin değerinden büyük olduğu için Mersin step sahasının dışında nemli iklimlere yakın bir bölgede bulunmaktadır.6 0.4 2. Toplam yağış 2t + 7 nin değerinden büyük olduğu için Konya step iklimine girmektedir.

8 veya daha fazla ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir.2.3 ay ortalama sıcaklığı 10°C veya üzerindedir.sıcaklık. en soğuk ay ortalama sıcaklığı -10°C’nin üzerinde ve EC ‘nin anlamı karasal subarktik veya boreal ve en az 1 ay ortalama sıcaklık −10 °C veya altındadır. ve 4. Bulunan harfler her iklim grubunun 3. Fakat kuraklık eşiğinin belirlenmesinde farklı formül kullanılır: 10 X (T − 10) + 3P. EO ‘nın anlamı denizel subarktik. Bütün ayların ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir. E Grubu.9 . Trewartha’da bu gruplar EO ve EC olarak adlandırılırlar. Ortalama yıllık yağış miktarı 890 mm’den az olmalıdır. Eğer bir yere ait yağış yukarıdaki formül değerinden az ise burası çöl olarak değerlendirilir (BW). P= Nisan’dan Eylül ayına kadar olan yaz yağışlarının oranıdır. Trewartha'da DO olarak adlandırılır.9 °C : -9.0 .17. Dwc. Dfc. Evrensel Sıcaklık Ölçeği En soğuk ve en sıcak ayın ortalama sıcaklıklarına göre bir sınıflandırma seçeneği mevcuttur.0°C.(-10)°C : -39. Dsc. Kullanılan harfler aşağıdaki ölçeklendirmeye karşılık gelir (Wikipedia ansiklpedi): i — şiddetli sıcak h —çok sıcak a — sıcak b — ılık l — mutedil k — serin o — soğuk c — çok soğuk d — şiddetli soğuk e — aşırı soğuk Aylık ort.9 .0 .9 °C : 18. Cs ve Cw Köppen sistemiyle aynı anlama gelir.1 . Dfd. H Grubu Dağ iklimleri: Bu iklim tipinde yükseklik belirleyici rol oynar. Tropikal İklimler: Köppen şeması ile aynı tanımlanmıştır. Soğuk aylardaki denizelliği ve karasallığı ayıran eşik Köppen’deki gibi -3°C değil 0°C’dir. D Grubu. Eğer yağış yukarıdaki formül değerine eşit veya büyük fakat formül değerinin 2 katından az ise bu iklim step olarak adlandırılır (BS). burada T =yıllık ortalama sıcaklık.9 °C : 10. Ilıman İklimler: Trewartha şemasında bu kategori subtropikal iklimleri gösterir.27. 60mm’nin altında yağış alan kurak ay sayısı 2’yi geçmez. Dwd). A Grubu. F Grubu Kutupsal İklimler: FT Köppen’deki ET’ye karşılık gelen tundra iklimi ve FI Köppen’deki EF’ye karşılık gelen sürekli donmuş topraklar iklimi. Fakat subtropikal iklimin Köppen sistemindeki (Cf) kadar kesin bir kurak sınırı yoktur. Mutedil İklimler: 4-7 ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. B Grubu.0 °C : -24. İlave olarak kurak yaz ayları 30 mm’den az yağış almalı ve ıslak kış aylarındaki yağışın 1/3’ünden az olmalıdır.9 .9 °C : 0.22.(-25)°C : ≤ -40. C Grubu.0 °C : 28. (Köppen Cfc. Subarktik İklimler: 1.9. Denizel ılıman iklimler (Köppen’deki Cfb ve Cwb iklimleri).0 . Bu yöntem ana iklim gruplarını vejetasyon bölgelerine yakınlığı açısından yeniden tanımlamaktadır. ve eğer yağış formül değerinin iki katından fazla ise bu iklim B grubu değildir. Kurak İklimler: BW ve BS nin anlamı Köppen ile aynıdır.0 . : ≥ 35.34.9 °C : 23. Trewartha iklim sınıflandırması Trewartha iklim sınıflandırma sistemi Köppen sisteminin değiştirilmiş versiyonudur. Karasal iklimler için 3. harfler (a veya b) silinir ve bunların yerine DC kullanılır. . harfi olarak eklenir.

T = Uzun yıllar ortalama hava sıcaklığı (°C)..9+10)))/2 = 8 bulunur. p = En kurak ayın yağışı (mm). Yıllık yağış miktarı yağışlı ve kurak iklimleri ayırmaya imkân verir.55 > 55 < 0 (T < -5 C) Şekil 2. Ia = (315/(11. t = En kurak ayın ortalama sıcaklığı (°C) Bu formülü Konya için uygularsak. Temmuz ve Ocak ayı sıcaklık ve yağış ortalamaları arasındaki ilişki hesaplamada göz önünde tutulmaktadır. 1972). De Martonne indisleri ve iklim tipleri İklim Tipi Çöl Step(Yarı Kurak) Step-Nemli arası Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Islak Kutupsal Kuraklık İndeksi 0–5 5 – 10 10 . 2007) . De Martonne iklim sınıflandırması De Martonne’un İklim Sınıflandırmasında diğer parametrelerin yanında sıcaklık ve yağış da dikkate alınmıştır.20 20 .28 28 . De Martonne’un en son Gottmann ile 1942’de geliştirdiği yıllık kuraklık indis formülü: Ia = (P / (T + 10) + (12 * p /(t + 10)))/2 10 = Sıcaklığın 0°C’nin altında olduğu yerlerde t’yi pozitif yapmaya yarayan sabit sayı P = Uzun yıllar toplam yağış (mm).7/(22.5+10) + (12*3. Bu duruma göre Konya step (yarı kurak) iklim bölgesindedir.35 35 . Kurak devrelerin tespitinde aylık yağışların yanında buharlaşma da önemli bir parametredir (DMİ. Yıllık ortalama yağış ve sıcaklığın yanında. De Martonne’a göre Türkiye iklimi (Sensoy.3. Tablo 4. S.

nispi nem. İç Anadolu. Aydeniz’e göre Türkiye İklimi (Sensoy.M.00'dan fazla Kks 2. 2007) Aydeniz metodu ile Türkiye’nin uzun yıllık verileri kullanılarak yapılan sınıflandırmada Konya. Akgün Aydeniz’in geliştirdiği formülde.67 0. Şanlıurfa ve Iğdır çok kurak.75-1.62*0.40'dan az 0.90 = 1. Aylık hesaplamada Np yerine 12 konulur. yağış. S.25-0. elde edilecek indis değerlerine göre 7 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır: Tablo 5.50 1. 1988).90 Kks = 1/0. Aydeniz..00 2.50 0.00 0.00-4. 1/Nks ile de Kuraklık Katsayısı (Kks) bulunur. sıcaklık.50-2. Burada. Şekil 3.00-1.00 1.25'den az İklim Özelliği Çöl Çok Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Ankara’nın uzun yıllık verilerine bu formülü uygularsak: Nks = (41. Ege Bölgesi ve Akdeniz’in kuzeyi yarı kurak. Prof.75 0.33-2.67-1. Nks değeri 0.50'den fazla 1. Göller Yöresi. Aydeniz iklim sınıflandırması A.11 bulunur.54)+1 5) = 0.İ.00-1. .40-0.50 0.33 1.3*0.Ü. Formül: Nks = nemlilik katsayısı Y = yağış (cm) Nn = nispi nem(%) Y × Nn Nks = × Np (yıllık) S = sıcaklık (°C) S × Gs + 15 Gs = gerçek güneşlenme süresinin her enlem 1 derecesine göre değişen teorik güneşlenme süresine Kuraklık Katsayısı= Kks = oranı (%) Nks Np = nemli periyot % si. ve güneşlenme süresi verileri kullanılmaktadır (D. Aydeniz indis değerleri ve bunların iklim özellikleri Nks 0.50-0. Karaman.40’dan fazla olan ay sayısı 12’ye bölünerek bulunur.75)/((11. Aydeniz formülünün sonucuna göre Ankara’nın iklim özelliği kuraktır..00 4.4. Güneydoğu Anadolu ve Van kurak.7*0.Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof Dr. Karadeniz Marmara ve Akdeniz kıyıları ise nemlidir.

Bu nedenle Erinç.. evapotranspirasyonun olmadığı varsayılarak dikkate alınmaz. = yıllık toplam yağış(mm). Yağış etkinlik indisi P Tom Im = P Tom burada. (Erinç. S. Erinç indis değerleri ile bunlara bağlı bitki örtüsü ve iklim sınıfları İklim sınıfı İndis değeri (Im) Bitki Örtüsü Tam kurak <8 Çöl Kurak 8-15 Çöl-step Yarı kurak 15-23 Step Yarı nemli 23-40 Park görünümlü kuru orman Nemli 40-55 Nemli orman Çok nemli >55 Çok nemli orman Şekil 4. Bunlar: Tablo 6. Ancak bu değerlendirmede ortalama maksimum sıcaklığın 0°C’nin altına düştüğü aylar. indisin hesaplanmasında ortalama sıcaklık yerine ortalama maksimum sıcaklığı almıştır.. Erinç iklim sınıflandırması Yağış miktarlarının doğrudan ortalama sıcaklıklara oranlanması ile elde edilen indis. 2007) . Erinç’e göre Türkiye iklimi (Sensoy. S.5. karasal bölgelerde gerçekte olduğundan daha nemli bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. elde edilecek indis değerlerine göre 6 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır. 1984) Erinç. = yıllık ortalama maksimum sıcaklık.

Bu gibi yerlerde bir su noksanlığı vardır. Thornthwaite iklimleri. Thornthwaite’e göre yağışın buharlaşmadan fazla olduğu yerlerde toprak doymuş haldedir ve bu yerlerde su fazlalığı vardır. O halde bu yerin iklimi nemlidir. kurak iklimleri de 3’e ayırmıştır. yağış . bu 9 iklim tipinin termik karakterlerini. Thornthwaite’ın sınıflandırmasındaki iklim tipleri. O halde bu yerin iklimi kuraktır. Derecelerine göre nemli iklimleri 6. işte bu iki uç arasında oynar. Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin birinci harflerini temsil eder: Nemli iklimler: A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Kurak iklimler: Thornthwaite. yağışların buharlaşmadan az olduğu yerlerde toprakta su birikememekte ve bu toprak bitkilerin ihtiyaç duyduğu suyu verememektedir.B2 B1 ve C2 r s w s2 w2 d s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi C1.B4. sıcaklıkla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayandırarak şu şekilde ayırt etmiş ve harflendirmiştir. Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin ikinci harflerini temsil eder.buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanır. D ve E .6. önce yağışla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanarak nemli ve kurak iklimler diye 2 büyük grupta toplamıştır. Bunun aksine. A’ B’4 B’3 B’2 B’1 C’2 C’1 D’ E’ Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – Az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Megatermal (yüksek sıcaklıktaki iklimler) Mezotermal (orta sıcaklıktaki iklimler) Mikrotermal (düşük sıcaklıktaki iklimler) Tundra (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Don (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Thornthwaite yağışın mevsimlere dağılışına göre de iklimleri birtakım tiplere ayırır ve bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin üçüncü harflerini temsil ederler: A1.B3.buharlaşma ve sıcaklık . Thornthwaite iklim sınıflandırması Thornthwaite’in iklim sınıflandırması.

b’1. n = yıllık PE .8 – 33. b’2.8 – 33. a tam denizel iklim şartlarının. Thornthwaite sıcaklık etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri Yıllık PE (mm) 142 ve daha az 143 – 285 286 – 427 428 – 570 571 –712 713 – 855 856 – 997 998 – 1140 1141 ve fazlası İfade ettiği harf E’ D’ C’1 C’2 B’1 B’2 B’3 B’4 A’ İklim özelliği Kurak-çöl Yarı kurak Kurak-az nemli Yarı nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Çok nemli 3. b’4.d)/n . Yağış etkinlik indisi Im = 100 s − 60 d ETP s = Yıllık su fazlası. Bunlar: a’. Yağış rejimine göre ortaya konan indisler: İndis değeri ve ifade ettiği harfler: a) Yağışlı iklimlerde (A. B ve C2) için kuraklık indisi İndis şu formülle bulunur: Ia = (100. d = Yıllık su noksanı. b’2 ve solunda kalan harfler deniz tesirine yakın yerleri. b’3.3 33.3 16. İndislerin hesaplanması ve bunların iklim özellikleri: Tablo 7.Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin dördüncü harfleri de sıcaklık rejimine göre ayrılmıştır. D ve E) için nemlilik indis değeri ve ifade ettiği harfler: İndis şu formülle bulunur: Ih = (100. burada s = yıllık su fazlası. d’ dır. Bu harfler o yerin denizel ya da karasal etkilerden hangisi altında olduğunu belirlemeye yarar. d ise tam karasal iklim şartların hüküm sürdüğü yerleri gösterir.4 ve fazlası 33. burada d = yıllık su noksanı. ETP = Yıllık potansiyel evapotranspirasyon Im >100 100-80 80-60 60-40 40-20 20-0 0-(-20) -20-(-40) -40-(-60) Harf A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E İklim özelliği Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Yarı kurak-az nemli Yarı kurak Tam kurak-çöl 2. Thornthwaite Yağış etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri 1. b’1 ve sağında kalan harfler ise kara tesirine yakın olan yerleri gösterir.4 ve fazlası r s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim b) Kurak iklimlerde (C1. c’2. Yağışlı iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ia) Harf İklim özelliği 0 – 16.s)/n. c’1. İndis değeri ve ifade ettiği harfler şu şekildedir: Tablo 8. n = yıllık PE Tablo 9. Sıcaklık etkinlik indisi: Yıllık PE değerleri esas alınarak bulunur.7 16.

1 ve fazlası İfade ettiği harf a’ b’4 b’3 b’2 b’1 c’2 c’1 d’ iklim özellikleri Tam denizel iklim şartları Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Tam karasal iklim şartları Türkiye geneli uzun yıllık verilerin Thorthwaite’ın yağış etkinlik indisine uygulanması sonucu elde edilen harita aşağıdaki şekilde elde edilmiştir.1-51. Tablo 11.56. PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi. PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi ve bunların iklim özellikleri PE’nin üç yaz ayına oranı 48 daha az 48.3 76.1-76. 2007) .6 61.0.7-68.3 56.0 68.4-61..0 88. Thornthwaite ‘a göre Türkiye iklimi (Sensoy. Şekil 5.9 52.4-88. S.Tablo 10. Kurak iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ih) 0 – 10 11 – 20 11 – 20 21 ve fazlası 21 ve fazlası Harf d s w s2 w2 İklim özelliği Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim 4.

2004) Ortaya çıkan kapalı şekil Hopa’da olduğu gibi yuvarlak ise. Bu diyagramlardan yağış ve sıcaklık değerlerinin seyirleri izlenerek o yerin hangi iklim tipine girebileceği araştırılır.M. her ayı yağışlı almakla birlikte yağışlarının çoğunu sonbahar ve kış mevsiminde alan. 2004) Antalya’nın iklim diyagramı incelendiğinde. bu sıcaklık ve yağış bakımından mevsimler arasında çok fark bulunmayan iklim tipini (bu örnekte Karadeniz iklim tipi). Klimogramların çizilmesi için yatay eksen üzerine sıcaklık değerleri. 7. ılıman Karadeniz iklimini yansıttığı kolayca anlaşılabilir.1. Hopa’nın iklim diyagramı incelendiğinde ise. dikey eksen üzerinde ise yağış değerleri işaretlenir.Klimatoloji Şubesi. Antalya ve Hopa istasyonları Klimogramı (D. ortaya çıkan kapalı şekil Antalya’nın klimogramında olduğu gibi uzun ise bu da yağış ve sıcaklık bakımından mevsimler arasında çok fark olan iklim tipini yansıtır (bu örnekte Akdeniz iklim tipi). İklim Diyagramları (Klimatoloji Şubesi. Antalya. yaz aylarının sıcak ve kurak.7. Klimogramlar Klimogramlar iklim diyagramlarının başka bir şeklidir. İklim diyagramları Aylık Sıcaklık ve yağış değerlerinin birlikte çizildiği diyagramlara iklim diyagramları denir. .2. Şekil 7. kış aylarının ılık ve yağışlı olduğu Akdeniz iklimini. o yerin iklim karakterini gösterir. Her aya ait sıcaklık ve yağış değerleri bu şekil üzerinde kesiştirilerek noktalar birleştirildiğinde kapalı bir şekil elde edilir. 7. Her ayın sıcaklık ve yağış değerlerini birleştirerek elde edilen şekil. Hopa. Şekil 6. Çubuk-çizgi grafikleri Bu grafikler sıcaklık değerlerinin eğri.İ. yağış değerlerinin ise çubuk grafik şeklinde ve farklı eksenler üzerinde birlikte çizildikleri grafiklerdir.

Burada en önemli sorun yağış eksikliğinden kaynaklanan kuraklığın bu kaynaklar üzerindeki etkisinin süre ve şiddetlilik açısından farklı olmasından kaynaklanmasıdır. 1993) SPI = xi − xi − σ Burada . Kuraklık ile ilgili tanımlarda en bariz problemlerden biri kurak dönem süresi boyunca yağış eksikliğinin yeraltı suları.2 9. meteorolojik. SPI (Standardized Precipitation Index) yağış eksikliğinin farklı zaman dilimleri içindeki değişkenliğini dikkate alabilen bir yöntemdir.0 3. SPI değerleri dikkate alınarak yapılan bir kuraklık değerlendirmesinde indeksin sürekli olarak negatif olduğu zaman periyodu kurak dönem olarak tanımlanır.6 9.7 30. klimatolojik.0 . Herhangi bir bölgede kuraklık.1 3. SPI değerlerinin normalleştirilmesi sonucu seçilen zaman dilimi içerisinde hem kurak ve hem de nemli dönemler aynı şekilde temsil edilmiş olur.4 2. aynı anda birden fazla kaynağa etkisi ve ekonomik boyutunun yüksek olması onu diğer doğal afetlerden ayıran en önemli özelliklerdir. kar kütleleri ve akımlar gibi farklı su kaynaklarına nasıl etki ettiğidir. frekans. kümülatif olarak artması. atmosferik.3 ≤ -2.1 -1. Kuraklığın başlangıç ve bitişinin belirsiz oluşu.5 28. A. şiddet. toprak nemi. (Kömüşcü. Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) Kuraklık genel olarak suya ihtiyaç duyulan zamanlarda su eksikliğine sebep olacak şekilde yağıştaki azalmalar veya yağışın normalin altına düşmesi olarak tanımlanır. ve arkadaşları. Kuraklıkla ilgili yapılan araştırmalar 6 ana kuraklık çeşidini ortaya koymuştur.49 orta derece kuraklık 8. Sonuçta elde edilen SPI değerleri yağış eksikliği ile doğrusal olarak artan ve azalan bir eğilim gösterir.2 çok şiddetli kuraklık 3. İndeksin sıfırın altına ilk düştüğü ay kuraklığın başlangıcı olarak kabul edilirken indeksin pozitif değere yükseldiği ay kuraklığın bitimi olarak değerlendirilir. Bunlar. hidrolojik ve su kaynakları kuraklığıdır. Tablo 12. Bu durumda kuraklığın izlenmesi açısından yağıştaki eksikliğin farklı zaman ölçüleri (dilimleri) içinde nicel olarak ifade edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu yöntemle kuraklık şiddeti aşağıdaki tabloda gösterilen kategorilere göre sınıflandırılır (McKee ve arkadaşları. su rezervuarları. SPI = Xi = Xi = σ = Normalleştirilmiş yağış indeksi o anki yağış yağış normali standart sapma Gerçekte indeksin hesaplanması.8.99 şiddetli kuraklık 4.2 -1. Bununla beraber suya dayalı aktivitelerin yağıştaki bu eksiklikten etkilenme zamanı ve süresine göre kuraklıkla ilgili çeşitli tanımlar ortaya çıkmıştır. 1994).99 hafif derece kuraklık 31.50 ile -1.6 6. 2003). süre ve etki alanı gibi ifadelerle tanımlanır. SPI kuraklık indeksine göre kuraklık sınıflandırması ve yüzde oluşumları (Konya örneği) Kuraklık Zaman Zaman Zaman (%) SPI Kategorisi (%) 3-ay (%) 6-ay 12-ay 0 ile -0. SPI esas olarak belirlenen zaman dilimi içinde yağışın ortalamadan olan farkının standart sapmaya bölünmesi ile elde edilir (McKee ve arkadaşları.00 ile -1. yağışın 12 ay ve daha az periyotlarda normal dağılıma uymaması sebebiyle komplikedir ve bu sebeple yağış dizileri öncelikle normal dağılıma uygun hale getirilir. tarımsal.

Iğdır ve Trakya civarının kurak. işlemler için o yöreye ait iklim karakterinin bilinmesi gerekir. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Orada yetiştirilmesi düşünülen ürünün planlanmasından kurulacak olan sanayi tesisine yada sağlık açısından sorunsuz yaşamaya uygun olup olmadığına veya tatilin yeri ve zamanının planlanması v. Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. 24. 12. yeraltı sularının ve nehirlerin bundan etkilenmesi daha uzun süreli bir zaman dilimi içinde olur. Çok sayıda bilim adamı.s. İç Anadolu. Daha sonra her veri setine Gama dağılımı uydurulur ve böylece gözlenmiş yağış olasılıkları tanımlanır. . 6. ve 48 aylık (i) gibi farklı zaman dilimleri belirlenir. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları Tablo 13’de verilmiştir. diğer yerlerin ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin herhangi bir ayda yağışta meydana gelen azalma toprak nemine hemen etki edebilirken. Güneydoğu Anadolu. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz.Tabloda belirtilen yüzdelik zaman dilimleri o kategorilerde zamanın ne kadarında kuraklık şiddetinin görülme olasılığını ifade eder. İşte seçilen farklı zaman dilimleri bu değişen süreyi dikkate almak için seçilmiştir. Sonuçlar: Bir yerin iklim karakterinin bilinmesi o yöreyle ilgili her türlü aktivitenin planlanması açısından son derece önemlidir. Sonuç olarak yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da genel olarak Karadeniz Bölgesinin nemli. bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır. Formüllerin bir kısmı çok basit. Yağış eksikliğinin farklı su kaynaklarına etkisi dikkate alınarak indekslerdeki değişimlerin gözleneceği 3. Bu zaman dilimleri yağıştaki eksikliğin kullanılabilir su kaynaklarına olan etkisinin ne kadar sürede hissedilebileceği gibi öznel bir mantığa göre seçilmiştir. En az 30 yıllık sürekli periyoda sahip aylık yağış dizileri (m boyutunda) hazırlanır. Bu noktasal sonuçlar genel değerlendirme için Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı ArcGIS ortamında haritalanmıştır (Şekil 2-5). SPI değerlerinin hesaplanmasında şu yöntem izlenir. Bu şekilde o andaki kuraklığın ne kadar az sıklıkta tekrar edebileceği ve kuraklığın bitmesi için gerekli olan yağış olasılığının bilinmesi sağlanabilir. Her zaman dilimindeki veri dizileri kayan bir özellikte olup o ayın indeks değeri önceki (i) ayların değerlerine göre belirlenir.

Kışları çok soğuk. Kışları soğuk.3 10.0 -2.4 10.9 21.0 29.4 8.4 22.8 23.2 23.5 22.9 6.2 23.Nemli arası Step-Y.5 2.2 640.6 727.6 27.Nemli arası Step-Y.4 679.2 0.6 18.3 -7.3 537.1 760.6 846. Kışları soğuk.Nemli arası Step-Y.0 355.7 388.5 498.8 4.3 409.0 25.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.1 408. Kışları soğuk.8 11. Kışları soğuk.1 716.5 8.Nemli arası Step-Y.7 5. Kışları serin.3 20.6 1236.5 12.9 -0.0 18.Nemli arası Step-Y.3 23. Kışları serin. Kışları serin.8 14.2 589.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.8 479.Nemli arası Step-Y.2 409.5 12.2 16. Kışları soğuk.7 13.6 -3.7 27.6 22.0 23. Kışları serin.9 545.3 21.2 -3.Nemli arası Step-Y.6 797.6 -3.9 14.Nemli arası Step-Y.7 12.7 20. Kışları serin.4 27.2 27.4 17.5 548.5 7.2 28.3 15.Nemli arası Step-Y.4 16.5 27.6 4. Kışları soğuk. Kışları çok soğuk.8 14.6 11.Nemli arası Step-Y.0 18.9 12.5 2. Kışları soğuk. Kışları soğuk.8 458.2 444.8 384. Kışları serin. Kışları serin.1 2188.3 21.9 8.6 13.Nemli arası Step-Y.1 574.1 18.7 617.7 690. Kışları soğuk.1 31.5 11. Kışları soğuk.1 0.9 -0.8 11.8 16.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.Nemli arası Step-Y.5 1029. Kışları serin. Kışları soğuk.3 9.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.5 12.6 -6.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.Nemli arası Yarı Nemli Yarı kurak Step-Y.Nemli arası Step-Y.5 24.6 -0.8 23. Kışları serin.9 27.0 2.3 560. Kışları soğuk.1 23. Kışları serin. Kışları serin.9 21.7 31.5 -0.3 -9.7 457. Kışları serin.4 19.1 3.0 1025.6 19.8 7.6 Trewartha İklim Tipi yaz mevsimi yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları çok sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık Kışları Ilıman.5 11.7 12.1 18. Kışları çok soğuk. Kışları soğuk.2 403.0 406.9 15.0 28.5 13.3 23.4 1140. Kışları serin.0 31.1 -0.3 12.0 -2. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.8 23.3 20.8 3.7 12.Nemli arası Step-Y.4 21.0 17.3 0. Kışları serin. Kışları soğuk.8 14. Kışları serin.2 -4.1 11.1 27. Kışları serin.7 698.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.9 -3.5 0.6 21.8 13.9 27.6 0.1 431.3 27.3 552. Kışları soğuk.0 9.Nemli arası Step-Y.3 -2.7 16.5 -11. Kışları serin.4 10.Nemli arası Çok Nemli Step-Y.0 391. Kışları soğuk.4 6.8 24.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.1 509.0 2. Kışları soğuk.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.5 6.4 10.8 9.2 6.0 22.0 -0.7 479.5 27.0 338. ort Yıllık ort sıc sıc Yıllık yağış kış mevsimi .Nemli arası Yarı Nemli Nemli Step-Y.2 10.1 1112.4 14. Kışları serin.0 10. Kışları Ilıman.6 4.Nemli arası Step-Y.2 14.4 22.9 602. Kışları serin.0 13.3 808.8 14.3 5. Kışları serin.7 1230.4 6.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk.4 326.1 694.0 24.1 8.0 -0. Kışları serin.3 28.8 19.8 19.4 11.7 4.1 -10.0 22.8 17.0 6.8 25.Nemli arası Step-Y. Kışları Ilıman.5 20.1 24.5 483. Kışları serin. Kışları serin.1 14.6 20.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları serin.5 5.3 445.5 1.9 805.9 13.5 2.0 28.Nemli arası Step-Y.1 16.0 5.3 11.Nemli arası Step-Y.1 14.7 22.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.7 30.6 2.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları soğuk. Kışları serin. Kışları soğuk.4 23.2 5.Nemli arası Step-Y.2 15.6 541.Nemli arası Çok Nemli Tem. Kışları serin.1 401.1 2.3 13.4 24.0 14.5 -0.1 545.2 24.Nemli arası Step-Y.5 942.4 572.6 10.4 448.Nemli arası Step-Y.3 18. Kışları serin.1 443.6 5. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.3 6.3 9. Kışları soğuk.5 687.4 23.9 23.8 2.0 11. Kışları serin.2 17.0 11.5 1.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları serin.9 14.3 388.9 9.5 10. Kışları serin.9 2. Kışları serin. Kışları serin.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.0 560.7 5.8 10.3 23.2 826.Nemli arası Step-Y.9 672. Kışları serin.7 454. Kışları soğuk.4 1069.6 -1.7 6.Nemli arası Step-Y.2 -2.1 30. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (1/2) Uzun Yıllık Veriler İller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA ISTANBUL GOZTEPE IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Ocak ort sıc 9.Nemli arası Step-Y.4 6. Kışları soğuk.5 5.4 14.2 14.8 26.Tablo 13.4 22.9 21.8 28.2 676. Kışları serin.0 11.2 703.6 22.6 26.Nemli arası Step-Y.8 600.9 402.9 8.7 22.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.8 -1. Aydeniz İklim Tipi Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Kurak Nemli Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Çok Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Çok Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Kurak Yarı Nemli Kurak Nemli Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Nemli Çok Kurak Kurak Nemli Yarı Kurak Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Erinç Iklim Tipi Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Çok Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli De Martonne Iklim Tipi Step-Y. Kışları soğuk.0 6.4 510. Kışları soğuk.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.0 14.5 368.3 22.4 -2.4 249.6 1231.7 438. Kışları soğuk. Kışları serin.9 844.5 3.2 -1.7 325.3 24.8 20.6 9.2 23.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.6 688.8 374.4 16.8 22. Kışları serin.Nemli arası Yarı kurak Yarı Nemli Step-Y.2 -4.7 13.1 7.3 -0.0 22.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.3 22.3 756.2 717. Kışları serin.9 4.8 2.2 2. Kışları soğuk.0 -11.8 10.8 1.7 6.9 431.Nemli arası Step-Y.

b'2 C2.b'2 C1.B'1.d.d.C'2.b'2 C1.d.s2. harf ve açıklaması açıklaması C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak B1:Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli A:Çok Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak B2:Nemli C2:Yarı Nemli A:Çok Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli B3:Nemli B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal 3.B'2.B'3.B'3.b'2 D.B'2.d.s2.B'2. harf ve 1.B'3.B'2.B'2.b'2 D.s2.s2.b'2 D.s2.s.s.B'3. harf ve açıklaması a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim ISTANBUL GOZTEPE C2.b'3 C2.s. harf ve açıklaması s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan 4.B'2.s2.b'3 C1.B'2.r.b'2 C2.b'3 C1.B'4.B'2.b'2 C1.B'2.b'2 C1.b'3 C1.b'2 C1.s2.B'1.B'2.b'3 C1.Tablo 13.B'1.b'2 C2.d.b'2 C1.s.B'1.b'3 D.s.b'2 C1.B'2.B'1.b'3 D.B'1.s2.s2.b'2 B3.B'3.s.B'1.B'1.B'1.B'2.b'3 B1.B'2.b'3 D.B'1.b'3 C1.B'1.s.s.b'4 C2.s.r.s.b'3 C2.b'2 B2.B'1.b'3 B1.C'2.s2.b'3 D.s.b'2 C2.b'2 B1.B'2.s.b'3 D.b'2 C2.B'2.b'3 D.C'2.s2.d.B'2.s2.B'1.b'4 D.d.B'3.s2.s2.B'4.d.B'2.d.s2.B'1.s2.s2.B'1.s.B'2.b'3 C2.s2.b'2 C1.d.s2.s.B'2.B'2.s2.d.b'4 C1.B'1.B'2.b'4 B1.b'4 C2.b'2 C1.s2.b'3 C2.B'1.s2.s2.b'2 C1.b'3 C2.s.b'2 C1.b'4 B1.d.s2.B'2.b'3 C1.b'3 B2.B'1.a' D.d.b'3 A.B'1.r.b'2 C1.B'1.s.b'4 B3.d.s2.B'1.B'3.B'3.s2.d.B'3.d.b'3 D.b'2 D. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (2/2) Thornthwaite iklim sınıflandırması Iller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Harfler C1.b'4 C2.a' C1.b'2 B1.B'1.b'4 B1.b'3 D.b'4 D.r.B'2.s.b'2 C1.s2.B'3.B'3.B'1.b'4 C1.s2.b'4 C1.b'2 C1.B'1.b'4 B2.B'1.s2.s.B'2.B'1.b'2 D.B'1.b'2 C2.d.B'2.B'2.B'2.B'2.b'2 C1.s.b'4 2.s.d.s2.b'2 C1.B'3.b'4 C1.s2.s2.b'3 C1.b'4 .s.B'1.B'3.b'2 D.B'1.b'2 B3.B'3.d.B'3.b'3 C1.b'3 C2.B'2.C'2.b'2 A.b'2 D.s2.r.d.

1988. Türkiye’nin İklim Tasnifi – Erinç Kuraklık İndis Formülüne Göre. ŞENSOY. Genel Müdürlüğü web sitesi http://www.M. Klimatoloji Şubesi.. ERTÜRK. www. Türkiye İklim Tasnifi (De Martonne Metoduna Göre). Klimatoloji ve Metotları. III. 1993. KÖMÜŞCÜ A. Klimatoloji II Ders Kitabı 14. Aydeniz Metodu ile Türkiye’nin Kuraklık Değerlendirmesi... 1972. 2004. Meteoroloji Mühendisliği Bölümü. 1984. Yayın No: 2506. S.. 2000 DMİ web sitesi http://www. Klimatoloji III.htm 17. S.wikipedia. Kaya N. İstanbul. ŞENSOY. İ.org/wiki/K%C3%B6ppen_climate_classification 1.T. Wikipedia ansiklpedi. Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi.. 4. 6. Erinç. Ank. Thornthwaite Yöntemine Göre Antalya İklimi. Genel Klimatoloji. K. Erinç. 1957..tr/2005/genel/iklim/iklim.Ballıca H. O. ve arkadaşları 2003. 2. Ankara DMİ. DOĞAN.htm 16. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü. Ankara Dönmez.gov. S. 3. EROL.fao. 7. Tatbiki Klimatoloji ve Türkiye’nin İklim Şartları. İ.meteor..D. 19-21 Mart 2003.. Y. Ege Üniversitesi yayınları DMİ Yayınları 2000/02. Food And Agriculture Organization.İ. İ. 1982. Ayman B. İstanbul 9..T.Ü.. Ş.İ. Türkiye Coğrafyası.meteor. 2007 . BAYAR A. Ankara DMİ Yayınları 2000/04. Ankara (Gazi Büro Kitapevi) 11. Ankara D. Ankara 12.Referanslar: Atalay...org 13. Coğrafya Enstitüsü Yayın No: 102 8. İTÜ Hidrojeoloji Enstitüsü. İstanbul 10. FAO. 5. 15.M. 1997. ‘Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) ile Türkiye’de kuraklık oluşum oranlarının bölgesel dağılımı’ (Regional distribution of drought occurence by using Standardized Precipitation Index (SPI)in Turkey). S. http://en. 268-275..tr/2005/genel/iklim/turkiyeiklimi.gov. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu Bildiri Kitabı.Ü. . 1984.T. Klimogram Yöntemine Göre Antalya İklimi..Ü. Türkiye İklimi. 1984 Umumi Klimatoloji ve İklim Çalışmaları İ.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful