İklim Sınıflandırmaları

SERHAT SENSOY 1 ssensoy@dmi.gov.tr , Yusuf ULUPINAR 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye Özet İklim, geniş bölgelerde çok uzun zaman içinde gerçekleşen ortalama hava koşullarıdır. İklim aynı zamanda ekstrem hava olaylarını da içerirken; bir bölgenin hava olayları bakımından karakterini ve bitki örtüsünü de tayin eder. İklim tipleri sayısız denecek kadar çoktur. Ancak her bilim dalında olduğu gibi, klimatolojide de dağınık olan tiplerin, az çok ortak yanlı olanlarını bir araya getirerek büyük iklim kuşakları ortaya çıkartılmıştır. (Dönmez, Y., 1984) Çok sayıda bilim adamı, çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır. Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. Formüllerin bir kısmı çok basit, bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz. Araştırmacıların iklim analizinde dikkate aldığı kriterler farklıdır. Bunlardan bazıları; yağış – sıcaklık oranı, yağış – buharlaşma oranı, yağış rejimi ve bitki örtüsüdür. İklim sınıflandırmalarındaki bu farklılıklar, su bilançosunun giderini hesaplamadaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Formüllerin çoğunda gelir kısmında yani pay’da daima yağış vardır. Giderler ise paydaya yazılır ve bir indis değeri elde edilir. Fakat giderler çok koldan olduğu için (yüzey akışı, süzülme, evapotranspirasyon), tam kaybı hesaplamak neredeyse imkansızdır. İklim bir olaylar bütünüdür ve tek bir iklim elemanına göre yapılacak sınıflandırma çok genel olacak ve her yere uygun gelmeyecektir. Gerek iklim sınıflandırması ve gerekse iklim analizi çalışmalarında olabildiğince uzun yıllık ortalamalar ve güvenilir-homojen verinin kullanılması gerekir. Bu çalışmada Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, ve De Martonne gibi bilim adamlarının yaptığı iklim sınıflandırmaları incelenmiş ve bunlardan Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, De Martonne ve Klimogram metotları, Türkiye’de 19712000 iklim periyodunda verisi bulunan yaklaşık 120 istasyona Excel ortamında uygulanmış ve sonuçlar elde edilmiştir (Tablo 13). Bu noktasal sonuçlardan sonra elde edilen indisler genel bir değerlendirme için ArcGIS ortamında haritalanmış ve her metot için ayrı ayrı Türkiye iklim sınıflandırmaları haritaları elde edilmiştir (Şekil 2-5). Sonuç olarak, yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da; genel olarak Karadeniz Bölgesi nemli, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Iğdır ve Trakya civarı kurak, diğer yerler ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Anahtar sözcükler: İklim, iklim sınıflandırmaları, Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, De Martonne, Thornthwaite

Af : Her mevsimi yağışlı tropikal iklim 2.Ilıman iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’den az. Köppen sınıflandırmasına göre iklimler 5 ana kuşakta. Dfc : Kışı şiddetli yazı kısa serin. Bu kuşaktaki iklimler aylarca toprağın karla örtülü kalması ve donması ile karakterize edilirler. kurak fakat kısa iklim 5. 24 tipte toplanmıştır. tropikal iklim ya da savan iklimi B İklimleri Kuşağı . yazı çok sıcak her mevsimi yağışlı iklim 6. Ana kuşaklar A. Dwd : Kışı çok şiddetli. yazı kısa ve nemli iklim 5. Csb : Kışı ılık. Köppen iklim sınıflandırması Köppen’in iklim sınıflandırması aylık ve yıllık sıcaklıklar. harfler de özel durumları gösterir.Tropikal yağmurlu iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir. 1. yazı sıcak fakat kısa iklim 3. Dfa : Kışı şiddetli yazı uzun ve sıcak. yazı serin iklim 3. çöllerde ise 50-350 mm. 4. her mevsimi yağışlı iklim 6. Cwa : Kışı kurak ve ılık. her mevsimi yağışlı iklim D İklimleri Kuşağı . . En sıcak ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. 1. 3. dir. A İklimleri Kuşağı . Cfc : Kışı ılık. yıllık yağış miktarı. Dwc : Kışı şiddetli ve kurak. 1. arasındadır. Birkaç ay toprak karla örtülebilir veya donabilir. yazı kısa ve serin iklim 4. yazı sıcak ve kurak iklim (Akdeniz iklimi) 4. 1. yağışın yıl içindeki dağılışı ve yağış ile sıcaklığın doğal bitki örtüsü ile olan ilişkilerine dayanmaktadır (Dönmez. her mevsimi yağışlı iklim 8. Csa : Kışı ılık. üçüncü ve bazen dördüncü harfle belirtilmiştir. fakat -3°C’den fazladır. Steplerde yıllık yağış miktarı 100 – 700 mm.Soğuk orman iklimleri: Kışlar şiddetlidir.Kutupsal iklimler: En sıcak ayın sıcaklığı 10°C’nin altındadır. Aw : Kışı. Cwb : Kışı kurak ve ılık.1. yazı kısa ve serin. Dfb : Kışı şiddetli yazı kısa ve sıcak. Dfd : Kışı çok şiddetli yazı kısa. BWh: Sıcak çöl iklimi ya da sıcak kurak iklim 4. Bütün mevsimler sıcaktır ve kış mevsimi yoktur. C. harfler bölgenin yağış rejimini. BSh : Sıcak step iklimi ya da sıcak yarı kurak iklim 2. kurak geçen 2 – 3 ay dışında yağışlı muson iklimi 3. Y. Buralarda buharlaşma yağıştan fazladır. B.. Dwa : Kışı şiddetli ve kurak. BWk: Soğuk çöl iklimi ya da soğuk kurak iklim. ET : Yazı çok kısa tundra iklimi: Bitki yetişme devresi kısa ve bitkiler cılızdır. D ve E harfleri ile ifade edilirken iklim tipleri de bu harflere eklenen ikinci. her mevsimi yağışlı iklim E İklimleri Kuşağı . yazı sıcak her mevsimi yağışlı iklim 7. Cfb : Kışı ılık.Kurak iklimler: Step ve çöl sahalarında görülür. BSk : Soğuk step iklimi ya da soğuk yarı kurak iklim 3. her mevsimi yağışlı iklim 7. 1. harfler sıcaklık karakterini. en sıcak ayın ortalaması 10°C’nin üzerindedir. bazen ilkbaharı kurak. arasında. Yıllık yağış ≥750mm. 2. Dwb : Kışı şiddetli ve kurak. yazı çok sıcak iklim (Muson iklimi) 2. C İklimleri Kuşağı . An : Bütün aylar sıcak. Bunun için Köppen’in sınıflandırması bitki örtüsüne dayalı iklim sınıflandırmasına kabaca uymaktadır. En soğuk ayın ortalama sıcaklığı -3°C’nin altında. Cfa : Kışı ılık. Kışlar kısadır. yazı sıcak. yazı uzun ve sıcak iklim 2. 1984).

Ne soğuk. Bu formüller iki grupta toplanır. 2t+14 ve 2t+7 den büyük ise o yer step iklimine. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2(t + 14) . bazı formüller ortaya koymuştur. Birinci gruptakiler step iklimleri (BS) ile çöl iklimleri (BW) arasındaki sınırların tayini için.Bu bölgede yıl boyunca sıcaklıklar sadece iki veya üç ay donma sıcaklığının üstündedir.D harfleri ile belirttiği iklimler) arasındaki sınırı tayin için kullanılır. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki 6 aylık sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2t + 14 c. Köppen’e göre Turkiye ve çevresinin iklimi (FAO. EF : Sürekli donmuş topraklar iklimi. yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2t + 7 Bu formüllerde r = cm olarak yıllık yağış tutarı. ikinci gruptakiler de step iklimleri (BS) ile nemli iklimler (Köppen’in A. 2. yerlerde formül r = t b. Bu formüllerde r’nin değeri t. Kurak iklimler kuşağına dahil bölgelerde yağışlar çok az olduğundan.C. bu kuşağın sınırlarının belirlenmesinde yağış miktarı bir rol oynamaz. Köppen her iki sınırın tespitinde de yağış rejiminin karakterine göre 3 durum ayırt etmiş ve bunlar için formüller ortaya koymuştur: Şekil 1. Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu yerlerde formül r = 2t b. Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzeyi ile Güney Amerika'nın güneyindeki tundra alanlarında hüküm süren iklim. 1997) Step iklimler ile çöl iklimleri arasındaki sınırın tespiti için: Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu a. bitki örtüsü yoktur. Bu yüzden Koppen sınırların tayini için. Step iklimler ile nemli iklimler arasındaki sınırın tespiti için: a. ne de sıcak devrenin. aksi takdirde çöl iklimine girer. t = yıllık ortalama sıcaklıktır. yağış ile sıcaklık arasındaki ilişkiye dayanarak.

Köppen’in iklim sınıflandırmasında. En soğuk ay ortalaması -3°C nin altında olduğundan 3. 2(t + 7)den küçük değildir.2 17. Çünkü en soğuk ay ortalaması -3°C’ ün altında.9 0.1°C).8 Yağış (cm) 11.1 3.8 18.1 2. 2(t + 14) ve 2(t + 7) den büyük ise o yer nemli iklimlere. Konya’nın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -0.2 20.4 18.4 6.6 11.1 8.6 Yıllık yağış tutarı 59. ne de sıcak devrenin.6 17. Yağış durumu itibariyle Kars.7 15.3 1.9 9. bir yerin hangi iklim tipine girebileceğinin bulunması hakkında daha açık bir fikir vermek için aşağıda Kars ili ele alınmıştır: Tablo 3.4 Yağış (cm) 4.6 13.0 4.3 5.8. Çünkü en soğuk ay ortalaması 18°C nin üstünde değildir.2 21.6 4. 10°C nin altında olmadığı için bu istasyon E iklim kuşağına da giremez. r= 2*18.4 2.7 4.6 0.4 1. yazları kısa ve serin ve hemen her mevsimi yağışlı iklim tipine girer ve Dfc harfleri ile gösterilir.6 3.6 cm olduğuna göre Mersin’in step iklimine mi.0 3.3 7.2 3.9 15.5 11.5 13.1 0.8 10.7 3.1 -10.9 Bu değerlere göre Kars Köppen’in iklim kuşaklarından A ya giremez.1 3. 3.5°C). Ne soğuk.5 -8.9cm.1 -4.6 59. yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2(t + 7) Bu formüllerde r’nin değeri 2t. Bu formüllerin uygulamasına Konya ve Mersin’den örnekler: Tablo 1.1 4. Yağış rejimine baktığımızda Mersin için (a) formülü uygulanır. Kars’ta en soğuk ay ortalaması (-12. en sıcak ay ortalaması 10°C nin üstündedir. Kars B iklim kuşağına da giremez.0 25. ve en sıcak ay ortalaması (17.2 22. Yıllık yağış tutarı 52.7 31.0 27. Kars D iklim kuşağından Dw’e giremez.2 1.3 13.5cm olduğuna göre Konya’nın step iklimine mi.0 3. aksi takdirde step iklimine girer.1 11. r = 29.5 Yıllık yağış tutarı 31.6 1. Tablo 2.1 2. O halde Kars’ın iklimi Köppen’in tasnifindeki soğuk orman kuşağı içinde.8 . Toplam yağış 2t + 7 nin değerinden büyük olduğu için Konya step iklimine girmektedir. çünkü Kars’ın her mevsimi yağışlıdır.3 17. yoksa çöl iklimine mi girdiği araştırılabilir. r=37.9 23. çünkü Kars’ın kışları kurak değildir.2 25.4 52.0 3. r = 2 * 11.9 2.1 Yağış (cm) 2.4 10. D iklim kuşağındaki Df’ye girer.6 Toplam yağış 2t nin değerinden büyük olduğu için Mersin step sahasının dışında nemli iklimlere yakın bir bölgede bulunmaktadır.c. harfi bulmak için iklim tiplerinin alt listelerine bakmak gerekir.6 0.1 4. Mersin’in yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1940-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) 9. .9 5.6 28.4 + 7 .0 4.7 19.1 5.1 3. -3°C den çok olmadığı için C. harf c.0 7.3 10. Bu tabloya göre Kars D iklim kuşağına girer. Yağış rejimine baktığımızda gerek soğuk gerekse sıcak mevsimdeki yağışların yıllık yağış tutarının %70’ini bulmadığından Konya için (c) formülü uygulanır. Kars’ın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -12. yoksa nemli iklime mi girdiği araştırılabilir. kışları şiddetli.5 9.3 3.2 0.7 3.3 1.2 12.

Dfd. Evrensel Sıcaklık Ölçeği En soğuk ve en sıcak ayın ortalama sıcaklıklarına göre bir sınıflandırma seçeneği mevcuttur.34.27.0 . Dwd).9 °C : 23. Kurak İklimler: BW ve BS nin anlamı Köppen ile aynıdır.sıcaklık. en soğuk ay ortalama sıcaklığı -10°C’nin üzerinde ve EC ‘nin anlamı karasal subarktik veya boreal ve en az 1 ay ortalama sıcaklık −10 °C veya altındadır. D Grubu. Ortalama yıllık yağış miktarı 890 mm’den az olmalıdır.0 °C : 28. 8 veya daha fazla ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. Soğuk aylardaki denizelliği ve karasallığı ayıran eşik Köppen’deki gibi -3°C değil 0°C’dir. Bütün ayların ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir. C Grubu. Kullanılan harfler aşağıdaki ölçeklendirmeye karşılık gelir (Wikipedia ansiklpedi): i — şiddetli sıcak h —çok sıcak a — sıcak b — ılık l — mutedil k — serin o — soğuk c — çok soğuk d — şiddetli soğuk e — aşırı soğuk Aylık ort.9 °C : 0.(-10)°C : -39.0 .9 . Trewartha'da DO olarak adlandırılır. Dwc.0 .3 ay ortalama sıcaklığı 10°C veya üzerindedir.0 °C : -24. EO ‘nın anlamı denizel subarktik. Eğer bir yere ait yağış yukarıdaki formül değerinden az ise burası çöl olarak değerlendirilir (BW). E Grubu. 60mm’nin altında yağış alan kurak ay sayısı 2’yi geçmez.9 °C : -9. Mutedil İklimler: 4-7 ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. ve 4. Fakat kuraklık eşiğinin belirlenmesinde farklı formül kullanılır: 10 X (T − 10) + 3P.9 . Ilıman İklimler: Trewartha şemasında bu kategori subtropikal iklimleri gösterir. : ≥ 35. Fakat subtropikal iklimin Köppen sistemindeki (Cf) kadar kesin bir kurak sınırı yoktur. burada T =yıllık ortalama sıcaklık.9. F Grubu Kutupsal İklimler: FT Köppen’deki ET’ye karşılık gelen tundra iklimi ve FI Köppen’deki EF’ye karşılık gelen sürekli donmuş topraklar iklimi. Bu yöntem ana iklim gruplarını vejetasyon bölgelerine yakınlığı açısından yeniden tanımlamaktadır.0°C.9 . Bulunan harfler her iklim grubunun 3. Cs ve Cw Köppen sistemiyle aynı anlama gelir. harfi olarak eklenir. P= Nisan’dan Eylül ayına kadar olan yaz yağışlarının oranıdır. Trewartha iklim sınıflandırması Trewartha iklim sınıflandırma sistemi Köppen sisteminin değiştirilmiş versiyonudur. H Grubu Dağ iklimleri: Bu iklim tipinde yükseklik belirleyici rol oynar. B Grubu. ve eğer yağış formül değerinin iki katından fazla ise bu iklim B grubu değildir. Eğer yağış yukarıdaki formül değerine eşit veya büyük fakat formül değerinin 2 katından az ise bu iklim step olarak adlandırılır (BS). harfler (a veya b) silinir ve bunların yerine DC kullanılır. . İlave olarak kurak yaz ayları 30 mm’den az yağış almalı ve ıslak kış aylarındaki yağışın 1/3’ünden az olmalıdır.9 °C : 18.(-25)°C : ≤ -40. Trewartha’da bu gruplar EO ve EC olarak adlandırılırlar.2.22. Subarktik İklimler: 1.0 . Dfc. Denizel ılıman iklimler (Köppen’deki Cfb ve Cwb iklimleri).9 °C : 10. Tropikal İklimler: Köppen şeması ile aynı tanımlanmıştır. Dsc.1 . A Grubu.17. (Köppen Cfc. Karasal iklimler için 3.

3. De Martonne indisleri ve iklim tipleri İklim Tipi Çöl Step(Yarı Kurak) Step-Nemli arası Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Islak Kutupsal Kuraklık İndeksi 0–5 5 – 10 10 .. Kurak devrelerin tespitinde aylık yağışların yanında buharlaşma da önemli bir parametredir (DMİ. T = Uzun yıllar ortalama hava sıcaklığı (°C). Ia = (315/(11. Tablo 4.5+10) + (12*3. p = En kurak ayın yağışı (mm). 1972).7/(22. Temmuz ve Ocak ayı sıcaklık ve yağış ortalamaları arasındaki ilişki hesaplamada göz önünde tutulmaktadır. S.28 28 . De Martonne iklim sınıflandırması De Martonne’un İklim Sınıflandırmasında diğer parametrelerin yanında sıcaklık ve yağış da dikkate alınmıştır.9+10)))/2 = 8 bulunur. t = En kurak ayın ortalama sıcaklığı (°C) Bu formülü Konya için uygularsak. Yıllık ortalama yağış ve sıcaklığın yanında.35 35 . De Martonne’un en son Gottmann ile 1942’de geliştirdiği yıllık kuraklık indis formülü: Ia = (P / (T + 10) + (12 * p /(t + 10)))/2 10 = Sıcaklığın 0°C’nin altında olduğu yerlerde t’yi pozitif yapmaya yarayan sabit sayı P = Uzun yıllar toplam yağış (mm).20 20 . Yıllık yağış miktarı yağışlı ve kurak iklimleri ayırmaya imkân verir.55 > 55 < 0 (T < -5 C) Şekil 2. De Martonne’a göre Türkiye iklimi (Sensoy. Bu duruma göre Konya step (yarı kurak) iklim bölgesindedir. 2007) .

Karadeniz Marmara ve Akdeniz kıyıları ise nemlidir.7*0.4.75)/((11. Prof. S.50 0.50-2. Karaman.00 2.İ. Aylık hesaplamada Np yerine 12 konulur.00-1. . Aydeniz formülünün sonucuna göre Ankara’nın iklim özelliği kuraktır..Ü. 2007) Aydeniz metodu ile Türkiye’nin uzun yıllık verileri kullanılarak yapılan sınıflandırmada Konya. Burada.00-4. nispi nem.40'dan az 0. ve güneşlenme süresi verileri kullanılmaktadır (D.75-1.3*0. Formül: Nks = nemlilik katsayısı Y = yağış (cm) Nn = nispi nem(%) Y × Nn Nks = × Np (yıllık) S = sıcaklık (°C) S × Gs + 15 Gs = gerçek güneşlenme süresinin her enlem 1 derecesine göre değişen teorik güneşlenme süresine Kuraklık Katsayısı= Kks = oranı (%) Nks Np = nemli periyot % si. Nks değeri 0. Şekil 3.M.00 1. elde edilecek indis değerlerine göre 7 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır: Tablo 5.90 = 1.40’dan fazla olan ay sayısı 12’ye bölünerek bulunur. 1988).00 4.90 Kks = 1/0.Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof Dr.25'den az İklim Özelliği Çöl Çok Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Ankara’nın uzun yıllık verilerine bu formülü uygularsak: Nks = (41. Göller Yöresi.50'den fazla 1.33-2.40-0.25-0. sıcaklık.00 0. Akgün Aydeniz’in geliştirdiği formülde. Şanlıurfa ve Iğdır çok kurak.50 0.67 0..67-1. Güneydoğu Anadolu ve Van kurak.00'dan fazla Kks 2. Aydeniz’e göre Türkiye İklimi (Sensoy.62*0.50 1. Aydeniz indis değerleri ve bunların iklim özellikleri Nks 0. Aydeniz iklim sınıflandırması A.00-1. yağış.50-0. İç Anadolu.33 1.75 0. Aydeniz.11 bulunur. 1/Nks ile de Kuraklık Katsayısı (Kks) bulunur. Ege Bölgesi ve Akdeniz’in kuzeyi yarı kurak.54)+1 5) = 0.

Bu nedenle Erinç. karasal bölgelerde gerçekte olduğundan daha nemli bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Erinç’e göre Türkiye iklimi (Sensoy. S.. indisin hesaplanmasında ortalama sıcaklık yerine ortalama maksimum sıcaklığı almıştır. elde edilecek indis değerlerine göre 6 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır. = yıllık toplam yağış(mm). S..5. = yıllık ortalama maksimum sıcaklık. Erinç iklim sınıflandırması Yağış miktarlarının doğrudan ortalama sıcaklıklara oranlanması ile elde edilen indis. Erinç indis değerleri ile bunlara bağlı bitki örtüsü ve iklim sınıfları İklim sınıfı İndis değeri (Im) Bitki Örtüsü Tam kurak <8 Çöl Kurak 8-15 Çöl-step Yarı kurak 15-23 Step Yarı nemli 23-40 Park görünümlü kuru orman Nemli 40-55 Nemli orman Çok nemli >55 Çok nemli orman Şekil 4. 2007) . 1984) Erinç. (Erinç. evapotranspirasyonun olmadığı varsayılarak dikkate alınmaz. Ancak bu değerlendirmede ortalama maksimum sıcaklığın 0°C’nin altına düştüğü aylar. Yağış etkinlik indisi P Tom Im = P Tom burada. Bunlar: Tablo 6.

Thornthwaite iklimleri. Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin ikinci harflerini temsil eder. yağış . Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin birinci harflerini temsil eder: Nemli iklimler: A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Kurak iklimler: Thornthwaite. bu 9 iklim tipinin termik karakterlerini. D ve E . Thornthwaite’ın sınıflandırmasındaki iklim tipleri. Bunun aksine. O halde bu yerin iklimi nemlidir.6. yağışların buharlaşmadan az olduğu yerlerde toprakta su birikememekte ve bu toprak bitkilerin ihtiyaç duyduğu suyu verememektedir.B3. sıcaklıkla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayandırarak şu şekilde ayırt etmiş ve harflendirmiştir. Thornthwaite iklim sınıflandırması Thornthwaite’in iklim sınıflandırması.buharlaşma ve sıcaklık .B4. A’ B’4 B’3 B’2 B’1 C’2 C’1 D’ E’ Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – Az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Megatermal (yüksek sıcaklıktaki iklimler) Mezotermal (orta sıcaklıktaki iklimler) Mikrotermal (düşük sıcaklıktaki iklimler) Tundra (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Don (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Thornthwaite yağışın mevsimlere dağılışına göre de iklimleri birtakım tiplere ayırır ve bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin üçüncü harflerini temsil ederler: A1. Bu gibi yerlerde bir su noksanlığı vardır. işte bu iki uç arasında oynar.buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanır. Derecelerine göre nemli iklimleri 6. önce yağışla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanarak nemli ve kurak iklimler diye 2 büyük grupta toplamıştır. O halde bu yerin iklimi kuraktır. kurak iklimleri de 3’e ayırmıştır.B2 B1 ve C2 r s w s2 w2 d s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi C1. Thornthwaite’e göre yağışın buharlaşmadan fazla olduğu yerlerde toprak doymuş haldedir ve bu yerlerde su fazlalığı vardır.

Bu harfler o yerin denizel ya da karasal etkilerden hangisi altında olduğunu belirlemeye yarar.7 16. d’ dır. n = yıllık PE Tablo 9. d ise tam karasal iklim şartların hüküm sürdüğü yerleri gösterir.Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin dördüncü harfleri de sıcaklık rejimine göre ayrılmıştır. Sıcaklık etkinlik indisi: Yıllık PE değerleri esas alınarak bulunur.4 ve fazlası r s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim b) Kurak iklimlerde (C1. Thornthwaite sıcaklık etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri Yıllık PE (mm) 142 ve daha az 143 – 285 286 – 427 428 – 570 571 –712 713 – 855 856 – 997 998 – 1140 1141 ve fazlası İfade ettiği harf E’ D’ C’1 C’2 B’1 B’2 B’3 B’4 A’ İklim özelliği Kurak-çöl Yarı kurak Kurak-az nemli Yarı nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Çok nemli 3. c’2. b’1 ve sağında kalan harfler ise kara tesirine yakın olan yerleri gösterir. burada s = yıllık su fazlası.s)/n. c’1. İndis değeri ve ifade ettiği harfler şu şekildedir: Tablo 8. B ve C2) için kuraklık indisi İndis şu formülle bulunur: Ia = (100. n = yıllık PE .3 16. Yağış etkinlik indisi Im = 100 s − 60 d ETP s = Yıllık su fazlası. Yağışlı iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ia) Harf İklim özelliği 0 – 16. D ve E) için nemlilik indis değeri ve ifade ettiği harfler: İndis şu formülle bulunur: Ih = (100.4 ve fazlası 33. İndislerin hesaplanması ve bunların iklim özellikleri: Tablo 7. b’2. b’2 ve solunda kalan harfler deniz tesirine yakın yerleri. b’4. Thornthwaite Yağış etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri 1. d = Yıllık su noksanı. ETP = Yıllık potansiyel evapotranspirasyon Im >100 100-80 80-60 60-40 40-20 20-0 0-(-20) -20-(-40) -40-(-60) Harf A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E İklim özelliği Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Yarı kurak-az nemli Yarı kurak Tam kurak-çöl 2. b’1.d)/n .3 33.8 – 33. b’3. Bunlar: a’. Yağış rejimine göre ortaya konan indisler: İndis değeri ve ifade ettiği harfler: a) Yağışlı iklimlerde (A.8 – 33. a tam denizel iklim şartlarının. burada d = yıllık su noksanı.

PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi.1-76..7-68.4-61.0 88.4-88.0.1-51. 2007) .6 61. Şekil 5. PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi ve bunların iklim özellikleri PE’nin üç yaz ayına oranı 48 daha az 48.0 68. Kurak iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ih) 0 – 10 11 – 20 11 – 20 21 ve fazlası 21 ve fazlası Harf d s w s2 w2 İklim özelliği Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim 4.Tablo 10.3 76. S. Thornthwaite ‘a göre Türkiye iklimi (Sensoy.3 56.9 52.1 ve fazlası İfade ettiği harf a’ b’4 b’3 b’2 b’1 c’2 c’1 d’ iklim özellikleri Tam denizel iklim şartları Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Tam karasal iklim şartları Türkiye geneli uzun yıllık verilerin Thorthwaite’ın yağış etkinlik indisine uygulanması sonucu elde edilen harita aşağıdaki şekilde elde edilmiştir. Tablo 11.56.

İklim Diyagramları (Klimatoloji Şubesi. yağış değerlerinin ise çubuk grafik şeklinde ve farklı eksenler üzerinde birlikte çizildikleri grafiklerdir. kış aylarının ılık ve yağışlı olduğu Akdeniz iklimini. İklim diyagramları Aylık Sıcaklık ve yağış değerlerinin birlikte çizildiği diyagramlara iklim diyagramları denir. 2004) Ortaya çıkan kapalı şekil Hopa’da olduğu gibi yuvarlak ise. Klimogramlar Klimogramlar iklim diyagramlarının başka bir şeklidir. o yerin iklim karakterini gösterir. . Her ayın sıcaklık ve yağış değerlerini birleştirerek elde edilen şekil. 7. Antalya. 2004) Antalya’nın iklim diyagramı incelendiğinde. Antalya ve Hopa istasyonları Klimogramı (D. ılıman Karadeniz iklimini yansıttığı kolayca anlaşılabilir. ortaya çıkan kapalı şekil Antalya’nın klimogramında olduğu gibi uzun ise bu da yağış ve sıcaklık bakımından mevsimler arasında çok fark olan iklim tipini yansıtır (bu örnekte Akdeniz iklim tipi). Hopa’nın iklim diyagramı incelendiğinde ise. yaz aylarının sıcak ve kurak. Her aya ait sıcaklık ve yağış değerleri bu şekil üzerinde kesiştirilerek noktalar birleştirildiğinde kapalı bir şekil elde edilir. 7. dikey eksen üzerinde ise yağış değerleri işaretlenir. Klimogramların çizilmesi için yatay eksen üzerine sıcaklık değerleri. bu sıcaklık ve yağış bakımından mevsimler arasında çok fark bulunmayan iklim tipini (bu örnekte Karadeniz iklim tipi).2.1.İ. her ayı yağışlı almakla birlikte yağışlarının çoğunu sonbahar ve kış mevsiminde alan. Hopa.7. Bu diyagramlardan yağış ve sıcaklık değerlerinin seyirleri izlenerek o yerin hangi iklim tipine girebileceği araştırılır. Şekil 6.M.Klimatoloji Şubesi. Çubuk-çizgi grafikleri Bu grafikler sıcaklık değerlerinin eğri. Şekil 7.

İndeksin sıfırın altına ilk düştüğü ay kuraklığın başlangıcı olarak kabul edilirken indeksin pozitif değere yükseldiği ay kuraklığın bitimi olarak değerlendirilir. atmosferik. kar kütleleri ve akımlar gibi farklı su kaynaklarına nasıl etki ettiğidir. Bu yöntemle kuraklık şiddeti aşağıdaki tabloda gösterilen kategorilere göre sınıflandırılır (McKee ve arkadaşları. Bununla beraber suya dayalı aktivitelerin yağıştaki bu eksiklikten etkilenme zamanı ve süresine göre kuraklıkla ilgili çeşitli tanımlar ortaya çıkmıştır. SPI = Xi = Xi = σ = Normalleştirilmiş yağış indeksi o anki yağış yağış normali standart sapma Gerçekte indeksin hesaplanması.50 ile -1.2 çok şiddetli kuraklık 3.99 şiddetli kuraklık 4.6 6. SPI kuraklık indeksine göre kuraklık sınıflandırması ve yüzde oluşumları (Konya örneği) Kuraklık Zaman Zaman Zaman (%) SPI Kategorisi (%) 3-ay (%) 6-ay 12-ay 0 ile -0. tarımsal. Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) Kuraklık genel olarak suya ihtiyaç duyulan zamanlarda su eksikliğine sebep olacak şekilde yağıştaki azalmalar veya yağışın normalin altına düşmesi olarak tanımlanır. Herhangi bir bölgede kuraklık. 1993) SPI = xi − xi − σ Burada . frekans. SPI (Standardized Precipitation Index) yağış eksikliğinin farklı zaman dilimleri içindeki değişkenliğini dikkate alabilen bir yöntemdir. su rezervuarları. 1994).1 -1.2 9.99 hafif derece kuraklık 31. Sonuçta elde edilen SPI değerleri yağış eksikliği ile doğrusal olarak artan ve azalan bir eğilim gösterir.0 . şiddet. Tablo 12. klimatolojik. süre ve etki alanı gibi ifadelerle tanımlanır. SPI esas olarak belirlenen zaman dilimi içinde yağışın ortalamadan olan farkının standart sapmaya bölünmesi ile elde edilir (McKee ve arkadaşları.4 2. Bu durumda kuraklığın izlenmesi açısından yağıştaki eksikliğin farklı zaman ölçüleri (dilimleri) içinde nicel olarak ifade edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. 2003).3 ≤ -2.6 9.49 orta derece kuraklık 8. SPI değerlerinin normalleştirilmesi sonucu seçilen zaman dilimi içerisinde hem kurak ve hem de nemli dönemler aynı şekilde temsil edilmiş olur. Kuraklık ile ilgili tanımlarda en bariz problemlerden biri kurak dönem süresi boyunca yağış eksikliğinin yeraltı suları.7 30.5 28. kümülatif olarak artması. Bunlar. toprak nemi.2 -1.1 3. Burada en önemli sorun yağış eksikliğinden kaynaklanan kuraklığın bu kaynaklar üzerindeki etkisinin süre ve şiddetlilik açısından farklı olmasından kaynaklanmasıdır. Kuraklığın başlangıç ve bitişinin belirsiz oluşu. aynı anda birden fazla kaynağa etkisi ve ekonomik boyutunun yüksek olması onu diğer doğal afetlerden ayıran en önemli özelliklerdir. yağışın 12 ay ve daha az periyotlarda normal dağılıma uymaması sebebiyle komplikedir ve bu sebeple yağış dizileri öncelikle normal dağılıma uygun hale getirilir. Kuraklıkla ilgili yapılan araştırmalar 6 ana kuraklık çeşidini ortaya koymuştur. ve arkadaşları. A.0 3. hidrolojik ve su kaynakları kuraklığıdır. meteorolojik. (Kömüşcü. SPI değerleri dikkate alınarak yapılan bir kuraklık değerlendirmesinde indeksin sürekli olarak negatif olduğu zaman periyodu kurak dönem olarak tanımlanır.00 ile -1.8.

Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. Çok sayıda bilim adamı. Her zaman dilimindeki veri dizileri kayan bir özellikte olup o ayın indeks değeri önceki (i) ayların değerlerine göre belirlenir. ve 48 aylık (i) gibi farklı zaman dilimleri belirlenir. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları Tablo 13’de verilmiştir. 24. İç Anadolu. Örneğin herhangi bir ayda yağışta meydana gelen azalma toprak nemine hemen etki edebilirken. Formüllerin bir kısmı çok basit. 6. yeraltı sularının ve nehirlerin bundan etkilenmesi daha uzun süreli bir zaman dilimi içinde olur. işlemler için o yöreye ait iklim karakterinin bilinmesi gerekir. . En az 30 yıllık sürekli periyoda sahip aylık yağış dizileri (m boyutunda) hazırlanır. İşte seçilen farklı zaman dilimleri bu değişen süreyi dikkate almak için seçilmiştir. Bu zaman dilimleri yağıştaki eksikliğin kullanılabilir su kaynaklarına olan etkisinin ne kadar sürede hissedilebileceği gibi öznel bir mantığa göre seçilmiştir. Iğdır ve Trakya civarının kurak. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Güneydoğu Anadolu. bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. SPI değerlerinin hesaplanmasında şu yöntem izlenir. Bu şekilde o andaki kuraklığın ne kadar az sıklıkta tekrar edebileceği ve kuraklığın bitmesi için gerekli olan yağış olasılığının bilinmesi sağlanabilir. Yağış eksikliğinin farklı su kaynaklarına etkisi dikkate alınarak indekslerdeki değişimlerin gözleneceği 3.s. Bu noktasal sonuçlar genel değerlendirme için Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı ArcGIS ortamında haritalanmıştır (Şekil 2-5). Sonuçlar: Bir yerin iklim karakterinin bilinmesi o yöreyle ilgili her türlü aktivitenin planlanması açısından son derece önemlidir. çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. Daha sonra her veri setine Gama dağılımı uydurulur ve böylece gözlenmiş yağış olasılıkları tanımlanır. 12. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz. Sonuç olarak yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da genel olarak Karadeniz Bölgesinin nemli. diğer yerlerin ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğunu söyleyebiliriz. Orada yetiştirilmesi düşünülen ürünün planlanmasından kurulacak olan sanayi tesisine yada sağlık açısından sorunsuz yaşamaya uygun olup olmadığına veya tatilin yeri ve zamanının planlanması v.Tabloda belirtilen yüzdelik zaman dilimleri o kategorilerde zamanın ne kadarında kuraklık şiddetinin görülme olasılığını ifade eder. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır.

9 27.7 5.8 25.2 15.0 6. Kışları soğuk.7 31.7 27.3 15.Nemli arası Step-Y.1 443.2 589.6 -1.6 21.8 16.5 942.7 16. Kışları soğuk.0 14.3 -7.7 690. Kışları çok soğuk.0 1025.Nemli arası Step-Y.5 -0.1 14.6 1236. Kışları soğuk.6 4. Kışları serin.1 694.8 23.8 17.6 26.3 11.8 10.3 -9.Nemli arası Step-Y.1 716.4 16.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.5 2.5 1.7 388.9 21.5 368.0 28.5 24.0 406.2 -4.Nemli arası Step-Y.6 -3.Nemli arası Step-Y.1 2.Nemli arası Step-Y.2 24.6 0.5 12.Nemli arası Step-Y.0 17.1 8. Kışları serin.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.2 23.8 9.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı kurak Yarı Nemli Step-Y.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.2 14.0 25.4 448.0 560.8 14. Kışları soğuk.1 0.5 2.3 552.9 805.2 23.7 5.8 2.7 30. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (1/2) Uzun Yıllık Veriler İller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA ISTANBUL GOZTEPE IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Ocak ort sıc 9.5 7.6 -0.1 408. Kışları serin. Kışları Ilıman. Kışları serin.5 12.5 13.1 -0. Kışları soğuk.6 -6.3 409. Kışları serin.4 10.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk.Nemli arası Step-Y.6 1231.6 13.6 4. Kışları serin.6 2.6 797.0 -11. Kışları serin.1 760.8 7.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları serin.2 826.8 23.0 22.8 19.8 3.Nemli arası Step-Y.9 8.5 -11.4 -2. Kışları serin. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.9 431.4 10.6 11.1 11.1 431.4 11.3 23. Kışları serin.9 21.5 498. Kışları serin.3 24.8 14.5 27.3 23. Kışları serin.9 27.7 13.Nemli arası Çok Nemli Step-Y.Nemli arası Step-Y.2 -4. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.8 600.Nemli arası Step-Y.7 438.2 27.2 444.9 -0.4 1140.0 2.1 3.2 5.9 4.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.3 388.8 20.1 18.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı kurak Step-Y. Kışları serin.5 20.4 22.4 10.7 6.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.3 18.4 6.4 21.3 27.9 545.7 12.6 18. Kışları serin.4 1069.4 24.3 445.9 12.4 8.5 -0.0 18.6 846.7 617.4 14.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.1 24.0 338.9 672.2 -3.2 703.7 325.Nemli arası Step-Y.1 18.4 16. Kışları soğuk.3 0.7 1230.5 483.4 23.Nemli arası Step-Y.1 509.9 9.7 12.3 9. Kışları serin.3 21.9 8. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.3 -2. Kışları serin.0 18.6 5.4 6.5 2.Nemli arası Step-Y.7 22. Kışları serin.0 13.Nemli arası Step-Y.5 27.1 27.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk. Kışları serin.3 20.9 602. Kışları serin. Kışları soğuk.2 6. Kışları soğuk. Kışları soğuk.8 374.3 21.6 20.1 30.3 22.9 23.4 6. Kışları serin.2 -2.2 640. Kışları serin.8 28.5 3.6 688. Aydeniz İklim Tipi Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Kurak Nemli Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Çok Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Çok Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Kurak Yarı Nemli Kurak Nemli Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Nemli Çok Kurak Kurak Nemli Yarı Kurak Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Erinç Iklim Tipi Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Çok Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli De Martonne Iklim Tipi Step-Y.Nemli arası Step-Y.2 17.8 14.8 11. Kışları Ilıman.5 12.3 537.Nemli arası Step-Y.4 572.5 22.3 12. Kışları çok soğuk.7 12.Tablo 13.3 10.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.0 11.3 560.8 4. Kışları soğuk.4 679.4 510.6 22.0 6.8 19. Kışları soğuk.7 13.1 14.3 808. Kışları soğuk.7 457.3 23.3 28. Kışları soğuk.1 7.8 22. Kışları serin.5 11.4 249.1 16.9 2.8 26.6 541.1 545.4 22.9 13. Kışları soğuk. Kışları soğuk.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.8 1. Kışları serin.7 22.5 10. Kışları serin.0 9.0 14.2 23.0 2. Kışları soğuk.5 1029.0 31.0 11.8 13.2 10.6 22. Kışları serin.8 23.6 9.0 22.9 -3.0 -2. Kışları serin. Kışları serin.5 8.2 28.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Çok Nemli Tem.Nemli arası Step-Y.3 9.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.2 2.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.5 6. Kışları soğuk.6 Trewartha İklim Tipi yaz mevsimi yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları çok sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık Kışları Ilıman.3 5.8 458. Kışları serin. Kışları serin.1 23.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.7 20.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.4 23.7 479.5 11. Kışları serin.7 6.4 14. Kışları serin.0 22.0 23.1 1112. Kışları soğuk.9 844.9 402. Kışları soğuk. Kışları çok soğuk.2 0.9 15.5 1.9 21.2 14. Kışları serin.6 27.0 24.0 10.1 2188.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.2 717.8 479. Kışları soğuk.0 -0.2 676.8 14. Kışları serin.7 454.Nemli arası Step-Y.6 727.0 391. Kışları soğuk.8 2. Kışları serin.3 -0.Nemli arası Step-Y.1 574.8 384.6 19.4 326.3 756.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.0 -2.0 29.2 16.8 11.1 -10.7 4.3 20.0 28.Nemli arası Step-Y.8 10.4 17.2 409. Kışları serin. Kışları soğuk.5 5.3 6. ort Yıllık ort sıc sıc Yıllık yağış kış mevsimi .6 10.9 6.3 13.Nemli arası Yarı Nemli Yarı kurak Step-Y.5 5. Kışları soğuk.3 22.8 -1.0 355.5 0.9 -0.9 14.Nemli arası Step-Y.1 31.7 698.Nemli arası Yarı Nemli Nemli Step-Y. Kışları soğuk. Kışları serin.2 403.5 548. Kışları serin.0 5.Nemli arası Step-Y.2 -1.5 687.6 -3.9 14.4 22.8 24.4 19. Kışları serin.0 11.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.1 401.0 -0. Kışları soğuk.4 27.

b'2 C1.s2.b'2 B1.d.B'1.b'2 C1.B'3.s2.d.s2.b'4 C1.s2.b'3 D.b'2 C1.s2. harf ve açıklaması s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan 4.s.b'2 C1.b'3 C1.b'3 C2.b'2 C1.r.b'3 B2.s2.s2.s2.s2.b'2 C1.B'2.B'4. harf ve açıklaması a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim ISTANBUL GOZTEPE C2.s.b'4 C1.B'3.b'4 C2.B'1.b'2 C1.d.b'2 D.d.r.b'3 D. harf ve açıklaması açıklaması C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak B1:Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli A:Çok Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak B2:Nemli C2:Yarı Nemli A:Çok Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli B3:Nemli B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal 3.B'2.B'3.b'4 C1.Tablo 13.B'2.s2.B'2.s.B'1.B'2.b'4 C1.d.s2.b'3 C1.B'3.B'2.s2.B'2.d.b'3 C2.b'2 C1.d.b'2 D. harf ve 1.B'2.B'2.d.B'1.b'4 B1.B'2.b'4 D.b'3 C1.B'1.b'2 C2.a' C1.B'3.s.b'3 D.s.s.s2.s2.b'2 C1.B'2.B'2.b'2 D.d.B'1.s2.b'2 B1.s.B'3.d.b'3 B1.s2.b'3 D.B'1.s2.B'3.b'2 C2.s.b'3 A.b'4 B1.B'1.B'1.b'2 A.B'1.b'4 D.d.B'1.b'3 C1.b'2 C1.B'2.B'3.b'4 C2.b'2 D.s2.B'1.B'2.B'3.s.b'2 B2.b'2 C2.b'2 C1.b'3 C2.s2.b'2 C1.s.b'3 D.s.C'2.b'4 .d.B'1.B'2.b'2 C2.B'1.b'3 C1.b'2 C1.b'3 D.s.b'2 C2.s2.B'1.s.B'3.b'3 C2.b'2 C1.B'2.r.B'2.B'1.s.C'2.C'2.r.b'2 B3.d.s2.s2.C'2.d.b'3 D.B'1.B'3.b'2 D.s.s2.B'3.d.B'2.a' D.b'2 C1.d.s2.b'4 B2.B'2.s.s.b'3 C1.b'3 C1.B'2.d.s2.B'1.B'2.B'2.r.B'1.b'3 B1.b'2 C2.B'1.b'3 D.B'3.b'2 D.B'3.s2.B'1.s.s2. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (2/2) Thornthwaite iklim sınıflandırması Iller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Harfler C1.s.B'1.B'2.s2.s2.B'1.B'2.b'3 C2.s2.s2.b'2 C1.B'1.b'4 C2.B'3.B'4.B'1.s.B'1.s2.d.B'2.b'2 D.s2.B'1.b'2 B3.b'3 C2.d.B'2.b'4 B1.B'2.B'2.s.d.b'3 C1.B'2.b'4 B3.B'1.B'1.b'4 2.

FAO. 6.. S. Türkiye Coğrafyası.. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü.M. İstanbul 10.htm 16. 4. Ank. Food And Agriculture Organization. 2. Erinç.. İ. Türkiye’nin İklim Tasnifi – Erinç Kuraklık İndis Formülüne Göre. Ankara 12. 1984 Umumi Klimatoloji ve İklim Çalışmaları İ. 7. İ.org 13. Ankara (Gazi Büro Kitapevi) 11. 1993. 2004.. Erinç.T. 1984. Kaya N.T. 1988.meteor. Ankara D. S. Klimatoloji ve Metotları. BAYAR A. Coğrafya Enstitüsü Yayın No: 102 8.gov. Türkiye İklimi. Klimogram Yöntemine Göre Antalya İklimi. ‘Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) ile Türkiye’de kuraklık oluşum oranlarının bölgesel dağılımı’ (Regional distribution of drought occurence by using Standardized Precipitation Index (SPI)in Turkey).tr/2005/genel/iklim/turkiyeiklimi. Aydeniz Metodu ile Türkiye’nin Kuraklık Değerlendirmesi. Yayın No: 2506.. Y.. İstanbul 9.Ü. DOĞAN. Tatbiki Klimatoloji ve Türkiye’nin İklim Şartları. ŞENSOY. Thornthwaite Yöntemine Göre Antalya İklimi. Ankara Dönmez. ŞENSOY.htm 17.org/wiki/K%C3%B6ppen_climate_classification 1.fao. 1957. Ş. .meteor.. Klimatoloji Şubesi.Referanslar: Atalay. 5.M. 3..İ. Türkiye İklim Tasnifi (De Martonne Metoduna Göre). Genel Müdürlüğü web sitesi http://www. Ayman B. İstanbul. Klimatoloji III. İTÜ Hidrojeoloji Enstitüsü.İ. Wikipedia ansiklpedi. ve arkadaşları 2003.Ü. İ. 1972. KÖMÜŞCÜ A. 2007 . Genel Klimatoloji. EROL. Ankara DMİ Yayınları 2000/04. ERTÜRK. Meteoroloji Mühendisliği Bölümü.wikipedia. Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi.. 1982.. 1997.gov. O.. Ankara DMİ. http://en.T. Ege Üniversitesi yayınları DMİ Yayınları 2000/02.. 1984. S.Ü. III... 15. 2000 DMİ web sitesi http://www.tr/2005/genel/iklim/iklim.Ballıca H. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu Bildiri Kitabı. Klimatoloji II Ders Kitabı 14. S. 19-21 Mart 2003. www. 268-275.D. K.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful