İklim Sınıflandırmaları

SERHAT SENSOY 1 ssensoy@dmi.gov.tr , Yusuf ULUPINAR 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye Özet İklim, geniş bölgelerde çok uzun zaman içinde gerçekleşen ortalama hava koşullarıdır. İklim aynı zamanda ekstrem hava olaylarını da içerirken; bir bölgenin hava olayları bakımından karakterini ve bitki örtüsünü de tayin eder. İklim tipleri sayısız denecek kadar çoktur. Ancak her bilim dalında olduğu gibi, klimatolojide de dağınık olan tiplerin, az çok ortak yanlı olanlarını bir araya getirerek büyük iklim kuşakları ortaya çıkartılmıştır. (Dönmez, Y., 1984) Çok sayıda bilim adamı, çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır. Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. Formüllerin bir kısmı çok basit, bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz. Araştırmacıların iklim analizinde dikkate aldığı kriterler farklıdır. Bunlardan bazıları; yağış – sıcaklık oranı, yağış – buharlaşma oranı, yağış rejimi ve bitki örtüsüdür. İklim sınıflandırmalarındaki bu farklılıklar, su bilançosunun giderini hesaplamadaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Formüllerin çoğunda gelir kısmında yani pay’da daima yağış vardır. Giderler ise paydaya yazılır ve bir indis değeri elde edilir. Fakat giderler çok koldan olduğu için (yüzey akışı, süzülme, evapotranspirasyon), tam kaybı hesaplamak neredeyse imkansızdır. İklim bir olaylar bütünüdür ve tek bir iklim elemanına göre yapılacak sınıflandırma çok genel olacak ve her yere uygun gelmeyecektir. Gerek iklim sınıflandırması ve gerekse iklim analizi çalışmalarında olabildiğince uzun yıllık ortalamalar ve güvenilir-homojen verinin kullanılması gerekir. Bu çalışmada Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, ve De Martonne gibi bilim adamlarının yaptığı iklim sınıflandırmaları incelenmiş ve bunlardan Trewartha, Aydeniz, Erinç, Thornthwaite, De Martonne ve Klimogram metotları, Türkiye’de 19712000 iklim periyodunda verisi bulunan yaklaşık 120 istasyona Excel ortamında uygulanmış ve sonuçlar elde edilmiştir (Tablo 13). Bu noktasal sonuçlardan sonra elde edilen indisler genel bir değerlendirme için ArcGIS ortamında haritalanmış ve her metot için ayrı ayrı Türkiye iklim sınıflandırmaları haritaları elde edilmiştir (Şekil 2-5). Sonuç olarak, yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da; genel olarak Karadeniz Bölgesi nemli, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Iğdır ve Trakya civarı kurak, diğer yerler ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Anahtar sözcükler: İklim, iklim sınıflandırmaları, Köppen, Trewartha, Aydeniz, Erinç, De Martonne, Thornthwaite

arasındadır. harfler de özel durumları gösterir. 1. Dwc : Kışı şiddetli ve kurak. Dfd : Kışı çok şiddetli yazı kısa. her mevsimi yağışlı iklim 6. BSh : Sıcak step iklimi ya da sıcak yarı kurak iklim 2. Dfa : Kışı şiddetli yazı uzun ve sıcak. bazen ilkbaharı kurak. harfler sıcaklık karakterini. yazı sıcak fakat kısa iklim 3. BWk: Soğuk çöl iklimi ya da soğuk kurak iklim. Bunun için Köppen’in sınıflandırması bitki örtüsüne dayalı iklim sınıflandırmasına kabaca uymaktadır. Cfc : Kışı ılık.Kutupsal iklimler: En sıcak ayın sıcaklığı 10°C’nin altındadır. Kışlar kısadır. 24 tipte toplanmıştır. her mevsimi yağışlı iklim 7. Bütün mevsimler sıcaktır ve kış mevsimi yoktur. yazı sıcak ve kurak iklim (Akdeniz iklimi) 4. C İklimleri Kuşağı . 3. 1. yıllık yağış miktarı. Steplerde yıllık yağış miktarı 100 – 700 mm. Köppen sınıflandırmasına göre iklimler 5 ana kuşakta. Csa : Kışı ılık. Yıllık yağış ≥750mm. yazı sıcak her mevsimi yağışlı iklim 7. Bu kuşaktaki iklimler aylarca toprağın karla örtülü kalması ve donması ile karakterize edilirler. 1. üçüncü ve bazen dördüncü harfle belirtilmiştir. ET : Yazı çok kısa tundra iklimi: Bitki yetişme devresi kısa ve bitkiler cılızdır. Dfb : Kışı şiddetli yazı kısa ve sıcak.Tropikal yağmurlu iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir. yazı çok sıcak iklim (Muson iklimi) 2. her mevsimi yağışlı iklim D İklimleri Kuşağı . her mevsimi yağışlı iklim 8. tropikal iklim ya da savan iklimi B İklimleri Kuşağı . kurak fakat kısa iklim 5. Cwa : Kışı kurak ve ılık. 1984). Cfb : Kışı ılık. Aw : Kışı. yazı sıcak. 1. B. en sıcak ayın ortalaması 10°C’nin üzerindedir. yazı kısa ve nemli iklim 5. An : Bütün aylar sıcak. yazı kısa ve serin iklim 4. Y.Ilıman iklimler: En soğuk ayın ortalama sıcaklığı 18°C’den az. 2.1. . Cfa : Kışı ılık. Dwa : Kışı şiddetli ve kurak. D ve E harfleri ile ifade edilirken iklim tipleri de bu harflere eklenen ikinci. harfler bölgenin yağış rejimini. 4. C.Soğuk orman iklimleri: Kışlar şiddetlidir. dir. yazı çok sıcak her mevsimi yağışlı iklim 6. Ana kuşaklar A. 1. Dwd : Kışı çok şiddetli. A İklimleri Kuşağı . BWh: Sıcak çöl iklimi ya da sıcak kurak iklim 4. Köppen iklim sınıflandırması Köppen’in iklim sınıflandırması aylık ve yıllık sıcaklıklar. Dwb : Kışı şiddetli ve kurak. yazı kısa ve serin. Birkaç ay toprak karla örtülebilir veya donabilir. En sıcak ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir. Af : Her mevsimi yağışlı tropikal iklim 2. her mevsimi yağışlı iklim E İklimleri Kuşağı . arasında. fakat -3°C’den fazladır.Kurak iklimler: Step ve çöl sahalarında görülür. Dfc : Kışı şiddetli yazı kısa serin. Csb : Kışı ılık. BSk : Soğuk step iklimi ya da soğuk yarı kurak iklim 3. yağışın yıl içindeki dağılışı ve yağış ile sıcaklığın doğal bitki örtüsü ile olan ilişkilerine dayanmaktadır (Dönmez. Cwb : Kışı kurak ve ılık.. En soğuk ayın ortalama sıcaklığı -3°C’nin altında. Buralarda buharlaşma yağıştan fazladır. kurak geçen 2 – 3 ay dışında yağışlı muson iklimi 3. çöllerde ise 50-350 mm. yazı uzun ve sıcak iklim 2. yazı serin iklim 3.

Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu yerlerde formül r = 2t b.D harfleri ile belirttiği iklimler) arasındaki sınırı tayin için kullanılır. Step iklimler ile nemli iklimler arasındaki sınırın tespiti için: a. Bu yüzden Koppen sınırların tayini için. Köppen’e göre Turkiye ve çevresinin iklimi (FAO. t = yıllık ortalama sıcaklıktır. Ne soğuk. 2. Kurak iklimler kuşağına dahil bölgelerde yağışlar çok az olduğundan. Birinci gruptakiler step iklimleri (BS) ile çöl iklimleri (BW) arasındaki sınırların tayini için. 2t+14 ve 2t+7 den büyük ise o yer step iklimine. yerlerde formül r = t b. aksi takdirde çöl iklimine girer. 1997) Step iklimler ile çöl iklimleri arasındaki sınırın tespiti için: Yıllık yağışın %70’inin Ekim-Mart arasındaki soğuk devrede olduğu a. Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzeyi ile Güney Amerika'nın güneyindeki tundra alanlarında hüküm süren iklim. bitki örtüsü yoktur. Köppen her iki sınırın tespitinde de yağış rejiminin karakterine göre 3 durum ayırt etmiş ve bunlar için formüller ortaya koymuştur: Şekil 1. ne de sıcak devrenin. yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2t + 7 Bu formüllerde r = cm olarak yıllık yağış tutarı.C. bazı formüller ortaya koymuştur. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2(t + 14) . EF : Sürekli donmuş topraklar iklimi. ikinci gruptakiler de step iklimleri (BS) ile nemli iklimler (Köppen’in A. Yıllık yağışın %70’inin Nisan-Eylül arasındaki 6 aylık sıcak devrede olduğu yerlerde formül r = 2t + 14 c. bu kuşağın sınırlarının belirlenmesinde yağış miktarı bir rol oynamaz.Bu bölgede yıl boyunca sıcaklıklar sadece iki veya üç ay donma sıcaklığının üstündedir. Bu formüllerde r’nin değeri t. yağış ile sıcaklık arasındaki ilişkiye dayanarak. Bu formüller iki grupta toplanır.

2 25.1°C).1 4. 2(t + 14) ve 2(t + 7) den büyük ise o yer nemli iklimlere.1 2.6 Yıllık yağış tutarı 59.0 27. 2(t + 7)den küçük değildir. -3°C den çok olmadığı için C.1 3.9 23. r=37. 3. kışları şiddetli. Yağış rejimine baktığımızda Mersin için (a) formülü uygulanır. Mersin’in yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1940-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) 9.9 2.2 0.0 7.5 11.6 Toplam yağış 2t nin değerinden büyük olduğu için Mersin step sahasının dışında nemli iklimlere yakın bir bölgede bulunmaktadır.5 9.1 5. En soğuk ay ortalaması -3°C nin altında olduğundan 3.7 31.4 Yağış (cm) 4. r = 2 * 11.6 1. ve en sıcak ay ortalaması (17.0 25.5 Yıllık yağış tutarı 31. Yağış rejimine baktığımızda gerek soğuk gerekse sıcak mevsimdeki yağışların yıllık yağış tutarının %70’ini bulmadığından Konya için (c) formülü uygulanır.2 17. yoksa çöl iklimine mi girdiği araştırılabilir. çünkü Kars’ın her mevsimi yağışlıdır.6 17.3 7.5 13. r= 2*18.3 3.4 10.8 18. yıllık yağışın %70’ini almadığı yerlerde formül r = 2(t + 7) Bu formüllerde r’nin değeri 2t. Konya’nın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -0.8 10. Kars’ta en soğuk ay ortalaması (-12.1 -4.3 5.3 17.6 cm olduğuna göre Mersin’in step iklimine mi.4 + 7 .2 3.1 Yağış (cm) 2.7 19.2 12.9 15. Ne soğuk.2 20. .6 0.1 3. O halde Kars’ın iklimi Köppen’in tasnifindeki soğuk orman kuşağı içinde. r = 29. Bu formüllerin uygulamasına Konya ve Mersin’den örnekler: Tablo 1.4 52.1 2. Çünkü en soğuk ay ortalaması -3°C’ ün altında.9 0.9 5. çünkü Kars’ın kışları kurak değildir.9 9.6 3.8. bir yerin hangi iklim tipine girebileceğinin bulunması hakkında daha açık bir fikir vermek için aşağıda Kars ili ele alınmıştır: Tablo 3. aksi takdirde step iklimine girer. Kars’ın yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri (1930-2003) Aylar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Yıllık Sıcaklık(°C) -12.5°C). Yağış durumu itibariyle Kars. Çünkü en soğuk ay ortalaması 18°C nin üstünde değildir.1 -10.2 22. Toplam yağış 2t + 7 nin değerinden büyük olduğu için Konya step iklimine girmektedir.1 8.0 3.3 13.3 10.2 21.5 -8.6 28. D iklim kuşağındaki Df’ye girer. Bu tabloya göre Kars D iklim kuşağına girer.6 4.1 11.6 11. Tablo 2. Köppen’in iklim sınıflandırmasında.4 1.3 1. ne de sıcak devrenin. yazları kısa ve serin ve hemen her mevsimi yağışlı iklim tipine girer ve Dfc harfleri ile gösterilir.5cm olduğuna göre Konya’nın step iklimine mi.9 Bu değerlere göre Kars Köppen’in iklim kuşaklarından A ya giremez.2 1.7 15.6 0.1 4.6 59.c.1 0.3 1.7 3. Kars B iklim kuşağına da giremez.0 3. yoksa nemli iklime mi girdiği araştırılabilir.4 18.4 2.9cm. Yıllık yağış tutarı 52. 10°C nin altında olmadığı için bu istasyon E iklim kuşağına da giremez.8 .0 4. harf c.6 13.0 3. en sıcak ay ortalaması 10°C nin üstündedir.1 3.8 Yağış (cm) 11.7 3.0 4.4 6. harfi bulmak için iklim tiplerinin alt listelerine bakmak gerekir. Kars D iklim kuşağından Dw’e giremez.7 4.

Dfd. Karasal iklimler için 3.0 . Tropikal İklimler: Köppen şeması ile aynı tanımlanmıştır.9 .9 °C : 18. Bütün ayların ortalama sıcaklığı 18°C’nin üzerindedir.(-25)°C : ≤ -40.9 .9 °C : 23.34.0 °C : -24. : ≥ 35. Kullanılan harfler aşağıdaki ölçeklendirmeye karşılık gelir (Wikipedia ansiklpedi): i — şiddetli sıcak h —çok sıcak a — sıcak b — ılık l — mutedil k — serin o — soğuk c — çok soğuk d — şiddetli soğuk e — aşırı soğuk Aylık ort.9 °C : 10. burada T =yıllık ortalama sıcaklık. ve eğer yağış formül değerinin iki katından fazla ise bu iklim B grubu değildir. Dwc. D Grubu.9.0 °C : 28.9 °C : 0.0 . harfler (a veya b) silinir ve bunların yerine DC kullanılır. Trewartha’da bu gruplar EO ve EC olarak adlandırılırlar. Eğer yağış yukarıdaki formül değerine eşit veya büyük fakat formül değerinin 2 katından az ise bu iklim step olarak adlandırılır (BS). Dwd).3 ay ortalama sıcaklığı 10°C veya üzerindedir. ve 4. EO ‘nın anlamı denizel subarktik. Eğer bir yere ait yağış yukarıdaki formül değerinden az ise burası çöl olarak değerlendirilir (BW). Dsc. Bulunan harfler her iklim grubunun 3.0 . Cs ve Cw Köppen sistemiyle aynı anlama gelir.0°C. B Grubu. Soğuk aylardaki denizelliği ve karasallığı ayıran eşik Köppen’deki gibi -3°C değil 0°C’dir. İlave olarak kurak yaz ayları 30 mm’den az yağış almalı ve ıslak kış aylarındaki yağışın 1/3’ünden az olmalıdır.1 . Fakat kuraklık eşiğinin belirlenmesinde farklı formül kullanılır: 10 X (T − 10) + 3P. Dfc. en soğuk ay ortalama sıcaklığı -10°C’nin üzerinde ve EC ‘nin anlamı karasal subarktik veya boreal ve en az 1 ay ortalama sıcaklık −10 °C veya altındadır. 60mm’nin altında yağış alan kurak ay sayısı 2’yi geçmez. Bu yöntem ana iklim gruplarını vejetasyon bölgelerine yakınlığı açısından yeniden tanımlamaktadır. . A Grubu. F Grubu Kutupsal İklimler: FT Köppen’deki ET’ye karşılık gelen tundra iklimi ve FI Köppen’deki EF’ye karşılık gelen sürekli donmuş topraklar iklimi. H Grubu Dağ iklimleri: Bu iklim tipinde yükseklik belirleyici rol oynar. Subarktik İklimler: 1.27. Trewartha'da DO olarak adlandırılır. Ortalama yıllık yağış miktarı 890 mm’den az olmalıdır.22.9 .9 °C : -9. C Grubu.2. Denizel ılıman iklimler (Köppen’deki Cfb ve Cwb iklimleri). Trewartha iklim sınıflandırması Trewartha iklim sınıflandırma sistemi Köppen sisteminin değiştirilmiş versiyonudur. E Grubu. P= Nisan’dan Eylül ayına kadar olan yaz yağışlarının oranıdır.sıcaklık. harfi olarak eklenir. Kurak İklimler: BW ve BS nin anlamı Köppen ile aynıdır. Fakat subtropikal iklimin Köppen sistemindeki (Cf) kadar kesin bir kurak sınırı yoktur. Evrensel Sıcaklık Ölçeği En soğuk ve en sıcak ayın ortalama sıcaklıklarına göre bir sınıflandırma seçeneği mevcuttur. Ilıman İklimler: Trewartha şemasında bu kategori subtropikal iklimleri gösterir. 8 veya daha fazla ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir.0 . (Köppen Cfc.17.(-10)°C : -39. Mutedil İklimler: 4-7 ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin üzerindedir.

7/(22.5+10) + (12*3. Yıllık ortalama yağış ve sıcaklığın yanında. 1972). t = En kurak ayın ortalama sıcaklığı (°C) Bu formülü Konya için uygularsak.28 28 .20 20 . De Martonne’un en son Gottmann ile 1942’de geliştirdiği yıllık kuraklık indis formülü: Ia = (P / (T + 10) + (12 * p /(t + 10)))/2 10 = Sıcaklığın 0°C’nin altında olduğu yerlerde t’yi pozitif yapmaya yarayan sabit sayı P = Uzun yıllar toplam yağış (mm).3. De Martonne’a göre Türkiye iklimi (Sensoy. Temmuz ve Ocak ayı sıcaklık ve yağış ortalamaları arasındaki ilişki hesaplamada göz önünde tutulmaktadır. Bu duruma göre Konya step (yarı kurak) iklim bölgesindedir. p = En kurak ayın yağışı (mm). 2007) .. Ia = (315/(11. De Martonne iklim sınıflandırması De Martonne’un İklim Sınıflandırmasında diğer parametrelerin yanında sıcaklık ve yağış da dikkate alınmıştır. S. Yıllık yağış miktarı yağışlı ve kurak iklimleri ayırmaya imkân verir. T = Uzun yıllar ortalama hava sıcaklığı (°C). Kurak devrelerin tespitinde aylık yağışların yanında buharlaşma da önemli bir parametredir (DMİ.35 35 .9+10)))/2 = 8 bulunur. Tablo 4. De Martonne indisleri ve iklim tipleri İklim Tipi Çöl Step(Yarı Kurak) Step-Nemli arası Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Islak Kutupsal Kuraklık İndeksi 0–5 5 – 10 10 .55 > 55 < 0 (T < -5 C) Şekil 2.

sıcaklık. Aydeniz formülünün sonucuna göre Ankara’nın iklim özelliği kuraktır.İ. Burada.00'dan fazla Kks 2. Güneydoğu Anadolu ve Van kurak.40’dan fazla olan ay sayısı 12’ye bölünerek bulunur.75)/((11.Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof Dr. Akgün Aydeniz’in geliştirdiği formülde. Formül: Nks = nemlilik katsayısı Y = yağış (cm) Nn = nispi nem(%) Y × Nn Nks = × Np (yıllık) S = sıcaklık (°C) S × Gs + 15 Gs = gerçek güneşlenme süresinin her enlem 1 derecesine göre değişen teorik güneşlenme süresine Kuraklık Katsayısı= Kks = oranı (%) Nks Np = nemli periyot % si.00-1. Aydeniz’e göre Türkiye İklimi (Sensoy.11 bulunur.7*0. Prof.50 1.40-0. Aydeniz indis değerleri ve bunların iklim özellikleri Nks 0.25-0. S.75-1.M.00 4. Aylık hesaplamada Np yerine 12 konulur.50 0.50 0.4. Göller Yöresi. 1988). ve güneşlenme süresi verileri kullanılmaktadır (D. Şekil 3..90 = 1. Şanlıurfa ve Iğdır çok kurak.Ü.54)+1 5) = 0.00 1.40'dan az 0.33 1.67-1. İç Anadolu. 2007) Aydeniz metodu ile Türkiye’nin uzun yıllık verileri kullanılarak yapılan sınıflandırmada Konya.33-2.00-4.00-1.25'den az İklim Özelliği Çöl Çok Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Ankara’nın uzun yıllık verilerine bu formülü uygularsak: Nks = (41. Ege Bölgesi ve Akdeniz’in kuzeyi yarı kurak. nispi nem. Karaman.50'den fazla 1. .. yağış.90 Kks = 1/0. elde edilecek indis değerlerine göre 7 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır: Tablo 5. Aydeniz iklim sınıflandırması A. Karadeniz Marmara ve Akdeniz kıyıları ise nemlidir.00 0. Aydeniz.62*0.50-0.67 0. 1/Nks ile de Kuraklık Katsayısı (Kks) bulunur.75 0.00 2. Nks değeri 0.3*0.50-2.

S. Erinç’e göre Türkiye iklimi (Sensoy. Yağış etkinlik indisi P Tom Im = P Tom burada. = yıllık toplam yağış(mm). evapotranspirasyonun olmadığı varsayılarak dikkate alınmaz. = yıllık ortalama maksimum sıcaklık. Bu nedenle Erinç. 1984) Erinç. S.. 2007) . karasal bölgelerde gerçekte olduğundan daha nemli bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. indisin hesaplanmasında ortalama sıcaklık yerine ortalama maksimum sıcaklığı almıştır. Ancak bu değerlendirmede ortalama maksimum sıcaklığın 0°C’nin altına düştüğü aylar. Erinç iklim sınıflandırması Yağış miktarlarının doğrudan ortalama sıcaklıklara oranlanması ile elde edilen indis. Bunlar: Tablo 6. elde edilecek indis değerlerine göre 6 ayrı iklim sınıfı tanımlamıştır. (Erinç.5.. Erinç indis değerleri ile bunlara bağlı bitki örtüsü ve iklim sınıfları İklim sınıfı İndis değeri (Im) Bitki Örtüsü Tam kurak <8 Çöl Kurak 8-15 Çöl-step Yarı kurak 15-23 Step Yarı nemli 23-40 Park görünümlü kuru orman Nemli 40-55 Nemli orman Çok nemli >55 Çok nemli orman Şekil 4.

B4. D ve E . işte bu iki uç arasında oynar. Thornthwaite’ın sınıflandırmasındaki iklim tipleri. sıcaklıkla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayandırarak şu şekilde ayırt etmiş ve harflendirmiştir. Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin ikinci harflerini temsil eder.B2 B1 ve C2 r s w s2 w2 d s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim tipi Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim tipi C1. yağış .6. önce yağışla buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanarak nemli ve kurak iklimler diye 2 büyük grupta toplamıştır. A’ B’4 B’3 B’2 B’1 C’2 C’1 D’ E’ Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – Az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Megatermal (yüksek sıcaklıktaki iklimler) Mezotermal (orta sıcaklıktaki iklimler) Mikrotermal (düşük sıcaklıktaki iklimler) Tundra (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Don (çok düşük sıcaklıktaki iklimler) Thornthwaite yağışın mevsimlere dağılışına göre de iklimleri birtakım tiplere ayırır ve bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin üçüncü harflerini temsil ederler: A1. Thornthwaite’e göre yağışın buharlaşmadan fazla olduğu yerlerde toprak doymuş haldedir ve bu yerlerde su fazlalığı vardır.buharlaşma ve sıcaklık . Derecelerine göre nemli iklimleri 6. Bu harfler Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin birinci harflerini temsil eder: Nemli iklimler: A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Kurak – az nemli Yarı kurak Kurak (çöl) Kurak iklimler: Thornthwaite.buharlaşma arasındaki ilişkiye dayanır. Bunun aksine. O halde bu yerin iklimi nemlidir. kurak iklimleri de 3’e ayırmıştır. O halde bu yerin iklimi kuraktır. Thornthwaite iklimleri. yağışların buharlaşmadan az olduğu yerlerde toprakta su birikememekte ve bu toprak bitkilerin ihtiyaç duyduğu suyu verememektedir. Bu gibi yerlerde bir su noksanlığı vardır. bu 9 iklim tipinin termik karakterlerini.B3. Thornthwaite iklim sınıflandırması Thornthwaite’in iklim sınıflandırması.

7 16. Thornthwaite sıcaklık etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri Yıllık PE (mm) 142 ve daha az 143 – 285 286 – 427 428 – 570 571 –712 713 – 855 856 – 997 998 – 1140 1141 ve fazlası İfade ettiği harf E’ D’ C’1 C’2 B’1 B’2 B’3 B’4 A’ İklim özelliği Kurak-çöl Yarı kurak Kurak-az nemli Yarı nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Çok nemli 3.4 ve fazlası r s w s2 w2 Su noksanı olmayan veya pek az olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su noksanı kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim b) Kurak iklimlerde (C1.s)/n. b’2 ve solunda kalan harfler deniz tesirine yakın yerleri. n = yıllık PE Tablo 9. b’2.8 – 33. Yağış etkinlik indisi Im = 100 s − 60 d ETP s = Yıllık su fazlası. İndis değeri ve ifade ettiği harfler şu şekildedir: Tablo 8. burada s = yıllık su fazlası. D ve E) için nemlilik indis değeri ve ifade ettiği harfler: İndis şu formülle bulunur: Ih = (100. d’ dır. Sıcaklık etkinlik indisi: Yıllık PE değerleri esas alınarak bulunur. b’1 ve sağında kalan harfler ise kara tesirine yakın olan yerleri gösterir.8 – 33. İndislerin hesaplanması ve bunların iklim özellikleri: Tablo 7. b’1. Yağışlı iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ia) Harf İklim özelliği 0 – 16. c’2.Thornthwaite sınıflandırmasındaki iklim tiplerinin dördüncü harfleri de sıcaklık rejimine göre ayrılmıştır. B ve C2) için kuraklık indisi İndis şu formülle bulunur: Ia = (100. Bu harfler o yerin denizel ya da karasal etkilerden hangisi altında olduğunu belirlemeye yarar. d ise tam karasal iklim şartların hüküm sürdüğü yerleri gösterir. Bunlar: a’. Thornthwaite Yağış etkinlik indisi ve bunların iklim özellikleri 1. a tam denizel iklim şartlarının. b’3.3 16. b’4. c’1.4 ve fazlası 33.3 33. Yağış rejimine göre ortaya konan indisler: İndis değeri ve ifade ettiği harfler: a) Yağışlı iklimlerde (A.d)/n . ETP = Yıllık potansiyel evapotranspirasyon Im >100 100-80 80-60 60-40 40-20 20-0 0-(-20) -20-(-40) -40-(-60) Harf A B4 B3 B2 B1 C2 C1 D E İklim özelliği Çok nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı nemli Yarı kurak-az nemli Yarı kurak Tam kurak-çöl 2. d = Yıllık su noksanı. n = yıllık PE . burada d = yıllık su noksanı.

3 76. Tablo 11.. 2007) . S.0 68.7-68. PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi. PE’nin 3 yaz ayına oranı indisi ve bunların iklim özellikleri PE’nin üç yaz ayına oranı 48 daha az 48.4-88.0. Şekil 5.56.9 52.6 61.Tablo 10.4-61. Kurak iklimler için kuraklık indisi ve bunların iklim özellikleri Kuraklık indisi (Ih) 0 – 10 11 – 20 11 – 20 21 ve fazlası 21 ve fazlası Harf d s w s2 w2 İklim özelliği Su fazlası olmayan veya pek az olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve orta derecede olan tali iklim Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim Su fazlası yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan tali iklim 4.1-76.0 88.3 56.1 ve fazlası İfade ettiği harf a’ b’4 b’3 b’2 b’1 c’2 c’1 d’ iklim özellikleri Tam denizel iklim şartları Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Okyanus tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Kara tesirine yakın yerler Tam karasal iklim şartları Türkiye geneli uzun yıllık verilerin Thorthwaite’ın yağış etkinlik indisine uygulanması sonucu elde edilen harita aşağıdaki şekilde elde edilmiştir.1-51. Thornthwaite ‘a göre Türkiye iklimi (Sensoy.

İklim Diyagramları (Klimatoloji Şubesi. Hopa. Her ayın sıcaklık ve yağış değerlerini birleştirerek elde edilen şekil. Antalya. 2004) Antalya’nın iklim diyagramı incelendiğinde. Antalya ve Hopa istasyonları Klimogramı (D. bu sıcaklık ve yağış bakımından mevsimler arasında çok fark bulunmayan iklim tipini (bu örnekte Karadeniz iklim tipi).İ. Bu diyagramlardan yağış ve sıcaklık değerlerinin seyirleri izlenerek o yerin hangi iklim tipine girebileceği araştırılır. Klimogramların çizilmesi için yatay eksen üzerine sıcaklık değerleri. . her ayı yağışlı almakla birlikte yağışlarının çoğunu sonbahar ve kış mevsiminde alan. kış aylarının ılık ve yağışlı olduğu Akdeniz iklimini. 7.Klimatoloji Şubesi.M. ılıman Karadeniz iklimini yansıttığı kolayca anlaşılabilir. Şekil 7.1. yaz aylarının sıcak ve kurak. yağış değerlerinin ise çubuk grafik şeklinde ve farklı eksenler üzerinde birlikte çizildikleri grafiklerdir. Şekil 6. İklim diyagramları Aylık Sıcaklık ve yağış değerlerinin birlikte çizildiği diyagramlara iklim diyagramları denir. Klimogramlar Klimogramlar iklim diyagramlarının başka bir şeklidir. o yerin iklim karakterini gösterir. Çubuk-çizgi grafikleri Bu grafikler sıcaklık değerlerinin eğri.7. dikey eksen üzerinde ise yağış değerleri işaretlenir. 2004) Ortaya çıkan kapalı şekil Hopa’da olduğu gibi yuvarlak ise. Hopa’nın iklim diyagramı incelendiğinde ise. 7. ortaya çıkan kapalı şekil Antalya’nın klimogramında olduğu gibi uzun ise bu da yağış ve sıcaklık bakımından mevsimler arasında çok fark olan iklim tipini yansıtır (bu örnekte Akdeniz iklim tipi).2. Her aya ait sıcaklık ve yağış değerleri bu şekil üzerinde kesiştirilerek noktalar birleştirildiğinde kapalı bir şekil elde edilir.

1 -1. Kuraklığın başlangıç ve bitişinin belirsiz oluşu.2 çok şiddetli kuraklık 3. süre ve etki alanı gibi ifadelerle tanımlanır. su rezervuarları. kümülatif olarak artması. SPI kuraklık indeksine göre kuraklık sınıflandırması ve yüzde oluşumları (Konya örneği) Kuraklık Zaman Zaman Zaman (%) SPI Kategorisi (%) 3-ay (%) 6-ay 12-ay 0 ile -0. SPI değerlerinin normalleştirilmesi sonucu seçilen zaman dilimi içerisinde hem kurak ve hem de nemli dönemler aynı şekilde temsil edilmiş olur.0 3. SPI (Standardized Precipitation Index) yağış eksikliğinin farklı zaman dilimleri içindeki değişkenliğini dikkate alabilen bir yöntemdir. SPI esas olarak belirlenen zaman dilimi içinde yağışın ortalamadan olan farkının standart sapmaya bölünmesi ile elde edilir (McKee ve arkadaşları.50 ile -1. 1994).7 30. Herhangi bir bölgede kuraklık. Bunlar.4 2. yağışın 12 ay ve daha az periyotlarda normal dağılıma uymaması sebebiyle komplikedir ve bu sebeple yağış dizileri öncelikle normal dağılıma uygun hale getirilir. SPI değerleri dikkate alınarak yapılan bir kuraklık değerlendirmesinde indeksin sürekli olarak negatif olduğu zaman periyodu kurak dönem olarak tanımlanır.99 hafif derece kuraklık 31.6 6.3 ≤ -2. Tablo 12. Kuraklık ile ilgili tanımlarda en bariz problemlerden biri kurak dönem süresi boyunca yağış eksikliğinin yeraltı suları. İndeksin sıfırın altına ilk düştüğü ay kuraklığın başlangıcı olarak kabul edilirken indeksin pozitif değere yükseldiği ay kuraklığın bitimi olarak değerlendirilir. SPI = Xi = Xi = σ = Normalleştirilmiş yağış indeksi o anki yağış yağış normali standart sapma Gerçekte indeksin hesaplanması. toprak nemi. atmosferik. şiddet. 2003). ve arkadaşları.0 . Bununla beraber suya dayalı aktivitelerin yağıştaki bu eksiklikten etkilenme zamanı ve süresine göre kuraklıkla ilgili çeşitli tanımlar ortaya çıkmıştır. frekans. aynı anda birden fazla kaynağa etkisi ve ekonomik boyutunun yüksek olması onu diğer doğal afetlerden ayıran en önemli özelliklerdir. Bu yöntemle kuraklık şiddeti aşağıdaki tabloda gösterilen kategorilere göre sınıflandırılır (McKee ve arkadaşları.00 ile -1.1 3.6 9. klimatolojik. meteorolojik. Kuraklıkla ilgili yapılan araştırmalar 6 ana kuraklık çeşidini ortaya koymuştur. tarımsal. kar kütleleri ve akımlar gibi farklı su kaynaklarına nasıl etki ettiğidir. Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) Kuraklık genel olarak suya ihtiyaç duyulan zamanlarda su eksikliğine sebep olacak şekilde yağıştaki azalmalar veya yağışın normalin altına düşmesi olarak tanımlanır.2 9. Burada en önemli sorun yağış eksikliğinden kaynaklanan kuraklığın bu kaynaklar üzerindeki etkisinin süre ve şiddetlilik açısından farklı olmasından kaynaklanmasıdır.99 şiddetli kuraklık 4. Bu durumda kuraklığın izlenmesi açısından yağıştaki eksikliğin farklı zaman ölçüleri (dilimleri) içinde nicel olarak ifade edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. A. 1993) SPI = xi − xi − σ Burada .8. Sonuçta elde edilen SPI değerleri yağış eksikliği ile doğrusal olarak artan ve azalan bir eğilim gösterir. hidrolojik ve su kaynakları kuraklığıdır. (Kömüşcü.5 28.2 -1.49 orta derece kuraklık 8.

Bu zaman dilimleri yağıştaki eksikliğin kullanılabilir su kaynaklarına olan etkisinin ne kadar sürede hissedilebileceği gibi öznel bir mantığa göre seçilmiştir. 6. Iğdır ve Trakya civarının kurak. Bu durum çeşitli araştırmacıların görüşleri arasındaki ayrılıkları ortaya koyduğu gibi her alanda kusursuz sonuç vermiş bir formülün bulunamamış olması şeklinde de yorumlanabilir. SPI değerlerinin hesaplanmasında şu yöntem izlenir. İşte seçilen farklı zaman dilimleri bu değişen süreyi dikkate almak için seçilmiştir. Bu şekilde o andaki kuraklığın ne kadar az sıklıkta tekrar edebileceği ve kuraklığın bitmesi için gerekli olan yağış olasılığının bilinmesi sağlanabilir. Çok sayıda bilim adamı. İç Anadolu. Fakat bu durum en uzun formül en doğru sonucu verecek şeklinde de yorumlanamaz. diğer yerlerin ise yarı kurak veya yarı nemli iklim karakterine sahip olduğunu söyleyebiliriz. bir kısmı ise oldukça karmaşıktır. En az 30 yıllık sürekli periyoda sahip aylık yağış dizileri (m boyutunda) hazırlanır. Her zaman dilimindeki veri dizileri kayan bir özellikte olup o ayın indeks değeri önceki (i) ayların değerlerine göre belirlenir. ve 48 aylık (i) gibi farklı zaman dilimleri belirlenir. Bilim adamları arasında bu konuda çok farklılık vardır.Tabloda belirtilen yüzdelik zaman dilimleri o kategorilerde zamanın ne kadarında kuraklık şiddetinin görülme olasılığını ifade eder. Daha sonra her veri setine Gama dağılımı uydurulur ve böylece gözlenmiş yağış olasılıkları tanımlanır. 24. Örneğin herhangi bir ayda yağışta meydana gelen azalma toprak nemine hemen etki edebilirken. Orada yetiştirilmesi düşünülen ürünün planlanmasından kurulacak olan sanayi tesisine yada sağlık açısından sorunsuz yaşamaya uygun olup olmadığına veya tatilin yeri ve zamanının planlanması v. Bu noktasal sonuçlar genel değerlendirme için Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı ArcGIS ortamında haritalanmıştır (Şekil 2-5). Formüllerin bir kısmı çok basit. Sonuçlar: Bir yerin iklim karakterinin bilinmesi o yöreyle ilgili her türlü aktivitenin planlanması açısından son derece önemlidir. yeraltı sularının ve nehirlerin bundan etkilenmesi daha uzun süreli bir zaman dilimi içinde olur. 12. çok çeşitli iklim sınıflandırmaları yapmıştır. .s. Sonuç olarak yöntemler arasında farklılıklar ortaya çıksa da genel olarak Karadeniz Bölgesinin nemli. Haritalar değerlendirilirken her yöntemin bir hata payı olduğu unutulmamalıdır. Yağış eksikliğinin farklı su kaynaklarına etkisi dikkate alınarak indekslerdeki değişimlerin gözleneceği 3. işlemler için o yöreye ait iklim karakterinin bilinmesi gerekir. Güneydoğu Anadolu. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları Tablo 13’de verilmiştir.

2 826.Nemli arası Step-Y.5 2.7 698.6 11.4 22.8 374.Nemli arası Step-Y.9 -0.8 14.6 10. Kışları serin. Kışları Ilıman.4 22.8 11.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Yarı kurak Step-Y. Kışları serin.1 31.3 21.3 5.1 24.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.7 13. Kışları serin.7 457.9 6.5 2.0 560. Kışları soğuk.7 690.Nemli arası Step-Y. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (1/2) Uzun Yıllık Veriler İller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA ISTANBUL GOZTEPE IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Ocak ort sıc 9.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk. Kışları serin.8 14.8 19. Kışları serin. Kışları soğuk.5 10.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.4 14.3 27.6 22. Aydeniz İklim Tipi Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Kurak Nemli Kurak Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Kurak Kurak Çok Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Çok Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Kurak Yarı Nemli Kurak Nemli Kurak Yarı Nemli Kurak Yarı Kurak Kurak Yarı Kurak Nemli Yarı Nemli Kurak Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Nemli Çok Kurak Kurak Nemli Yarı Kurak Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Kurak Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Erinç Iklim Tipi Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Nemli Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Çok Nemli Yarı Nemli Nemli Kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı kurak Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Çok Nemli Yarı Nemli Çok Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı kurak Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Nemli Çok Nemli De Martonne Iklim Tipi Step-Y.3 22.4 17.Nemli arası Step-Y.4 6.1 16.6 797.9 14.3 -7.3 0.1 443.0 6.4 22. Kışları serin.0 2.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.1 2.2 403.2 444.5 1.3 9.9 12.0 13.3 13.0 10.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları serin.4 8.2 717.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.7 454.4 -2.5 0.9 805.4 448.2 5.8 3.9 27. Kışları serin.8 -1.5 1029.7 1230.8 19.3 409.8 20.3 9.Nemli arası Step-Y.5 1.5 13.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y.5 368.2 23.6 -3.0 -11.1 14.1 716.8 2.6 27.7 438.0 11.Nemli arası Step-Y.6 4.2 24.Nemli arası Step-Y.2 27.Nemli arası Step-Y.0 22.9 8.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk.0 14.1 14.6 22.4 21.Nemli arası Step-Y.2 6.Nemli arası Step-Y.3 10.4 1069.0 355.Nemli arası Yarı Nemli Nemli Step-Y.0 -0.6 -1.5 22. Kışları serin. Kışları serin.7 27.8 26.5 687.1 23.8 10.Nemli arası Step-Y.7 325.6 541.0 5.8 23.6 -6.Nemli arası Çok Nemli Step-Y.2 -4.6 -0.8 7.Nemli arası Step-Y.9 2.Nemli arası Step-Y.2 -1.4 23.3 15.0 338.Nemli arası Yarı kurak Step-Y. Kışları soğuk.5 24.9 672.1 30.6 13. Kışları soğuk.0 -2. Kışları soğuk.8 479. Kışları soğuk. Kışları soğuk.6 1231. Kışları serin.1 509.3 -0.1 -10.9 402.4 249.4 10.5 12. Kışları serin.7 5. Kışları serin.3 24.6 1236.6 4.6 9.0 2.9 -3.Nemli arası Step-Y. ort Yıllık ort sıc sıc Yıllık yağış kış mevsimi .0 -0.9 4.4 10.0 25.3 22.3 6.Nemli arası Yarı Nemli Yarı Nemli Yarı Nemli Step-Y.Nemli arası Step-Y.6 -3.6 20.1 3.5 548. Kışları serin.7 12.8 11.4 11.2 16.2 -3.1 2188.9 14.5 483.7 12.0 14.3 -2.7 22.9 -0.5 942.8 17. Kışları Ilıman. Kışları soğuk. Kışları soğuk. Kışları soğuk. Kışları serin.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.7 388.9 15.Nemli arası Step-Y.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk. Kışları soğuk.5 5. Kışları soğuk.5 8.8 14.Nemli arası Step-Y.4 510.2 703. Kışları serin.8 22.Nemli arası Step-Y.1 18. Kışları çok soğuk.7 617.9 431.5 11.2 14.0 18.7 6.0 22.0 28.9 27.1 545. Kışları serin.9 21.5 20.6 21. Kışları serin.3 20.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk.5 27.3 808.0 17.9 8.6 19.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.3 23.6 2.9 23. Kışları soğuk.Nemli arası Yarı kurak Yarı Nemli Step-Y.Nemli arası Step-Y.1 -0.1 27. Kışları çok soğuk.5 2.1 0.6 688.5 7.0 6.8 23.1 18.8 16.6 727.Nemli arası Step-Y.3 23.5 -11.8 23.0 11.8 384.5 12.7 13.7 4.0 -2.6 Trewartha İklim Tipi yaz mevsimi yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları çok sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları Ilıman yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları çok sıcak yazları çok sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık yazları sıcak yazları sıcak yazları ılık yazları sıcak yazları ılık yazları ılık Kışları Ilıman.8 458.Nemli arası Step-Y.1 7.Nemli arası Step-Y.2 -2.Nemli arası Yarı Nemli Yarı kurak Step-Y.6 26.7 30.3 28.8 2. Kışları soğuk.8 24.0 31.0 11.5 3. Kışları serin.0 9.3 11. Kışları serin.6 18.5 5.9 9.Tablo 13. Kışları serin.2 23.0 22.7 16.5 -0.2 17.3 552.Nemli arası Step-Y. Kışları serin. Kışları serin.1 401. Kışları serin.5 498.7 479.3 23.1 574.4 6. Kışları soğuk. Kışları soğuk. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.1 431.2 28.4 679.Nemli arası Çok Nemli Tem. Kışları serin. Kışları serin.Nemli arası Step-Y.5 -0.Nemli arası Step-Y.5 6. Kışları soğuk.8 1.Nemli arası Yarı kurak Step-Y.3 21.1 8.2 2.2 0.2 676.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.4 572. Kışları serin.4 14.6 846.1 11. Kışları serin.4 16.4 19.9 545. Kışları serin.8 10.Nemli arası Step-Y.4 1140.3 560. Kışları soğuk.8 13. Kışları serin.2 23.1 694.7 31.4 23.8 9.0 391.5 11. Kışları serin. Kışları serin.2 10.7 6. Kışları soğuk.8 28.1 1112.Nemli arası Step-Y.6 5. Kışları serin.9 602.Nemli arası Step-Y. Kışları soğuk.4 326.2 15.3 756.7 20.9 13.4 16.8 14.2 640.Nemli arası Step-Y.0 29.0 23.9 21. Kışları serin.8 4.4 10.3 388.2 589. Kışları çok soğuk. Kışları serin.4 24.3 -9. Kışları serin.0 406. Kışları serin.1 760.Nemli arası Step-Y.1 408. Kışları soğuk.8 25.2 409.9 21.8 600.Nemli arası Step-Y.0 18. Kışları serin.7 22.4 27. Kışları soğuk.9 844.7 5. Kışları serin.Nemli arası Yarı Nemli Step-Y.5 12.0 1025.Nemli arası Step-Y.2 -4.7 12. Kışları soğuk.2 14.0 28.3 18.3 537.3 12.3 445.4 6.Nemli arası Step-Y. Kışları serin.6 0.5 27.3 20. Kışları serin.0 24.

s2.B'2.s2.b'2 D.b'4 C1.b'4 B1.B'3.s.s2.B'2.b'2 C1.B'2.B'3.B'1.B'1.b'3 C1.b'3 D. harf ve açıklaması a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim a':Tam denizel iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'3:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim b'2:Kara tesirine yakın iklim b'4:Deniz tesirine yakın iklim ISTANBUL GOZTEPE C2.b'2 B1.s2.b'2 C1.B'3.b'2 C1.b'4 C2.d.b'4 2.s2.b'2 C1.B'1.B'3.B'1.s.s.b'2 C1.b'3 C2.b'3 D.C'2.s.b'3 D.b'3 C1.B'1.s2.s2.s.B'3.B'3.d.s2.b'2 D.b'2 D.b'2 C1.b'2 C2.b'2 C1.b'4 B1.s2.b'2 C1.a' C1.b'4 C2.b'2 A.s2.B'2.B'1.d.b'2 D.B'1.d.b'4 .d.B'3.B'4.B'1.B'3.b'2 C2.B'1.a' D.B'1.B'4.b'2 C1.b'3 D. harf ve açıklaması s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan d:Su fazlası olmayan veya pek az olan s:Su noksanı yaz mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su fazlası kış mevsiminde ve çok kuvvetli olan s:Su fazlası kış mevsiminde ve orta derecede olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan s2:Su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli olan r:Su noksanı olmayan veya pek az olan 4.d.b'2 D.s2.B'2.B'2.B'2.d. harf ve 1.b'4 C1.s2.B'2.B'2.b'4 D.B'1.d.B'1.s.s2.b'2 C1.b'2 B3.b'2 C1.b'4 D.s2.B'1.B'1.b'2 C2.b'2 D.s2.b'3 C2.s2.B'2.s2.d.B'2.s2.b'2 C1.B'2.b'4 C1.r.b'3 D.B'1.B'1.d.B'2.B'2.b'2 C1.s.d.s2.s2.s2.B'1.B'1.b'3 C1.d.B'1.B'2.s.s2.s.s.b'2 C1.s2.s2.B'3.s2.B'2.s2.C'2.b'2 C2.d.b'2 C2.B'2.b'3 B1.B'1.B'3.B'2.d.B'3.d.s.B'1.b'3 C2.B'1.b'4 B3.d.s2.s.s2.b'2 C1.B'2.s2.b'2 B2. İllerin çeşitli yöntemlere göre hazırlanmış iklim sınıflandırmaları (2/2) Thornthwaite iklim sınıflandırması Iller ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHISAR AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTAKYA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA CANAKKALE CANKIRI CORUM DENIZLI DIYARBAKIR DUZCE EDIRNE ELAZIG ERZINCAN ERZURUM ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI IGDIR ISPARTA IZMIR KAHRAMANMARAS KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI KIRSEHIR KOCAELI KONYA KUTAHYA MALATYA MANISA MARDIN MERSIN MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANİYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIVAS TEKIRDAG TOKAT TRABZON TUNCELI USAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK Harfler C1.B'3.B'2.r.B'1.b'3 D.s2.b'2 D.B'2.s.d.b'3 A.b'2 C1.b'2 C2.b'2 B3.b'3 C2.B'1.d.b'3 C1.b'4 B2.r.s.Tablo 13.b'3 D.s2.b'4 C2.b'3 C1.b'2 B1.b'3 D.s.B'1.s.b'3 C2.r.s2.B'2.b'4 C1.B'1.d.s.b'3 C1. harf ve açıklaması açıklaması C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak B1:Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B2:Nemli A:Çok Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B1:Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak D:Yarı Kurak C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli B3:Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak B2:Nemli C2:Yarı Nemli A:Çok Nemli B1:Nemli C2:Yarı Nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli D:Yarı Kurak C2:Yarı Nemli B1:Nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C1:Yarı Kurak-az nemli C2:Yarı Nemli C2:Yarı Nemli B3:Nemli B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'1:mezotermal C'2:mikrotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'4:mezotermal B'3:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal B'1:mezotermal B'2:mezotermal 3.B'2.B'3.C'2.C'2.b'3 C2.b'3 C1.B'1.b'3 C1.B'3.r.B'1.b'3 B1.b'3 B2.d.s2.s.B'2.B'2.s.B'2.B'2.B'1.B'2.b'4 B1.s.B'2.B'3.s.

. Yayın No: 2506. 2004. 1997.Ü. İTÜ Hidrojeoloji Enstitüsü. İstanbul. İ. Ankara DMİ. İ. ŞENSOY. ERTÜRK.D. Türkiye İklimi. Ankara Dönmez. ve arkadaşları 2003. Türkiye İklim Tasnifi (De Martonne Metoduna Göre)... Türkiye’nin İklim Tasnifi – Erinç Kuraklık İndis Formülüne Göre. Türkiye Coğrafyası. 4. 1972. S. 2000 DMİ web sitesi http://www.. İstanbul 9. 3.tr/2005/genel/iklim/iklim.htm 17. Wikipedia ansiklpedi. O. İ. 7.... 1982. EROL. ‘Normalleştirilmiş yağış indeksi (SPI) ile Türkiye’de kuraklık oluşum oranlarının bölgesel dağılımı’ (Regional distribution of drought occurence by using Standardized Precipitation Index (SPI)in Turkey). Klimatoloji ve Metotları. 1984.org 13. Klimatoloji III. İstanbul 10. 1984. ŞENSOY.tr/2005/genel/iklim/turkiyeiklimi. Kaya N. K. S.Ü. Genel Müdürlüğü web sitesi http://www.. Ank. III. S. Ankara DMİ Yayınları 2000/04. FAO.T. KÖMÜŞCÜ A. Klimogram Yöntemine Göre Antalya İklimi.. Coğrafya Enstitüsü Yayın No: 102 8. Ankara D. 5.meteor. 268-275.T.gov.. 1988. S. Ş.İ. Klimatoloji Şubesi. Ankara (Gazi Büro Kitapevi) 11. 1957. 1993. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu Bildiri Kitabı.. Y.İ.Ballıca H.fao.. 1984 Umumi Klimatoloji ve İklim Çalışmaları İ. Tatbiki Klimatoloji ve Türkiye’nin İklim Şartları.htm 16. Food And Agriculture Organization.. Meteoroloji Mühendisliği Bölümü.. Klimatoloji II Ders Kitabı 14. Aydeniz Metodu ile Türkiye’nin Kuraklık Değerlendirmesi. www. 2. Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi. 15.M.Referanslar: Atalay.gov. 2007 .. 19-21 Mart 2003.meteor. Ege Üniversitesi yayınları DMİ Yayınları 2000/02. Erinç. BAYAR A.T. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü.Ü. Genel Klimatoloji. DOĞAN. Ankara 12. 6.wikipedia. http://en. Ayman B.org/wiki/K%C3%B6ppen_climate_classification 1. Thornthwaite Yöntemine Göre Antalya İklimi.M. Erinç.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful