HERKES IÇIN TEMEL BILGISAYAR ve INTERNET KILAVUZU

Hazirlayan

Halil Ünsal NAMAZCI

Halil Ünsal NAMAZCI, 03 Aralik 1979 tarihinde Giresun da dogdu. Türkiye de Kontrol Sistemleri Teknolojisi bölümü yüksek ögrenimini tamamladiktan sonra Türksat Uydu Haberlesme Genel Merkezin de bitirme tezini tamamladi. Daha sonra ise bilgisayar ögretmeni olarak çalisti. Yazarimiz bilgisayar mühendisligi yüksek ögrenimine ve çalisma hayatina System Administrator olarak almanya da devam etmektedir. Yazarimiza halil@namazci.com e-mail adresi ve www.bilgisarayi.com web sitesinden ulasabilirsiniz.

.......... DONANIM VE YAZILIM Bilgisayar Nedir ? ............. ............. ............................................................. ................................................ Harddisk .............................................. 9 Türkiye de Kullanilan Ilk Bilgisayar ................ 14 Donanim Yapisi .. ...............................................................................BÖLÜM 1 BILGISAYAR NEDIR ......................... 8 Bilgisayarin Tarihçesi ...........................13 Bilgisayarin Temel Kavramlari ................................. 11 Günümüzdeki Bilgisayarlar ........................................... .................... ............................ ......................................................................DONANIM ( Hardware ) .................... 16 Giris Birimleri .......... 15 RAM ............ BILGISAYARIN TEMEL KAVRAMLARI .. 13 Harflerin ve Rakamlarin Binary Kodlari ................. .................... ........................................ ...................... ................................................................................... 20 Disket Sürücü ....................................................... 21 ................................................................ ........................... 14 CPU ........... ...............................................................ROM ... 17 Fare ( Mouse ) ............. .......................................... 17 Klavye ( Keyboard ) .............. BILGISAYARIN TARIHÇESI .......... 14 1......................................................................... .. 12 Bilgisayar Nasil Çalisir ? ...... .............................. 11 Gelecekteki Bilgisayarlar .................................. 16 Çikis Birimleri .............................. .......................................

............................................... 33 Geri Dönüsüm Kutusu ....................Yazici ve Kullanimi ............... 34 Evrak Çantam .......................................... 35 ..................... Modem ...... 27 Giris-Çikis Kapilari .......................... .. ..... . ........ ...... .... 28 DOS ( Disk Operating System ) ............ ...................................Isletim Sistemleri ............................................................ CD Rom ................................ 32 Bilgisayarim ve Özellikleri .. DVD-Rom ............ ................ 23 Anakart ( Mainboard ) ..... .................................. .......... 35 Görev Çubugu ............ 25 Kasa .................................................... ............ 22 Tarayici .............. 27 2.............................................................................................. ...............................................................YAZILIM ( Software ) ............................. 34 Windows da Pencereler ............ Power ve Reset Dügmeleri .......... ... 27 a. ................................................................................................................................ 33 Ag Komsulari ...................................... ............ .............................................................. 24 Monitör ....................................................................... ........................ 34 Belgelerim .......................... Ses ve Ekran Karti . 26 Veriyollari ................................. ..................................................................... 34 Pencerelerin Açilip/Kapatilmasi ....................................................................................................................... 29 WINDOWS ....................................................... ......................................................

..................................................... ........ 38 Alistirma ................................................. 37 Bilgisayar ve Saglik ... ................... ............. 37 Bilgisayar Açilirken Neler Olur? .............................................................................Baslat Menüsü ................ ................................................................... ...... 39 ........................................................ 36 Bilgisayar Nasil Açilir? .....................

................................... 41 Dosya Menüsü ..........................59 Biçim Menüsü .................................................................................55 Belgeye Simge Ekleme ..56 Belgeye Resim Ekleme ................................................... . ...................................................... ......................... ......... .......................................... 43 Dosya Silme ............................................................... ....................BÖLÜM 2 MICROSOFT WORD ÖZELLIKLLERI VE ÖGRETIMI POWERPOINT ÖZELLIKLLERI VE ÖGRETIMI Standart Araç Çubugu ................. ................................................. .................... .................................... ........................................... ....................................................... 49 Görünüm Menüsü ................................................................................ ..................................................................................................67 Araçlar Menüsü .......................54 Belgeye Sayfa Numarasi Ekleme ............ 54 Ekle Menüsü ... ............................ . ..............................................................................................69 Otomatik Yazimi ve Dilbilgisini Denetleme ............................. 46 Belge Kaydetme .... ....................................62 Word de Kullanilan Kisayol Tuslari ........................................................... 46 Belgeyi Yazdirma ......................................................................... ................................ 51 Üstbilgi ve Alt bilgi Ekleme ... 46 Dosya/Klasör Adi Degistirme ................... 48 Düzen Menüsü ...........................................

................................ ....................................................................................... ......................75 Örnek Hazirlanmis Bir Slayt Örnegi ............................................ .............................................82 Türkiye de Internet ......................... WEBSITESI YAPIMI VE HABERLESME YAZILIMLARI Bilgisayar Aglari ( Network ) ............ .............................................................................................83 Internet in Avantajlari ......................74 Yeni Bir Sunu Hazirlama .70 Tablo olusturma .............. ........................................81 Internet in Tarihçesi .......................81 Internet nedir ? . E-MAIL ALIM VE KULLANIMI....................................79 BÖLÜM 3 INTERNET KULLANIMI................................ ......................83 ............................................................................................... ..................69 Tablo Menüsü ..........................74 PowerPoint Biçimlendirme Araç Çubugu ... ........................ .............70 Pencere Menüsü ....................................73 Yardim Menüsü .................................................. .................................... ..............................73 POWERPOINT PowerPoint Standart Araç Çubugu ................................................ ....................

........87 Dosya transferinde dikkat edilmesi gereken unsurlar ................................ ............................8 7 ........................................................ ....................................................Kullanim Amaçlari ..84 Intranet ............... ................................... ............ ..84 Internet de Kullanilan Protokoller .........84 Internet in Temel Ag Yapisi ........................85 Internet de Güvenlik Önlemleri ......83 Temel Tanimlar ..................................................................................... .........................................................................................................

...........99 Internet Rehberi ..................................97 MSN Messenger .....103 Download Siteleri ve FTP Arsivleri ........................102 Telekom Siteleri . ................................. ..Internet Araçlari ................................... .. .............................................88 Internet Explorer Kullanimi ........... ................................................................. .....................................................95 Hotmail de bir baskasina e-mail gönderme .................................... ...........................................................................................100 Resmi Kurumlar ................100 Üniversiteler ............................................104 Arama Siteleri ......................................... .............................91 FTP Programlari ve Kullanimi ............................................. ..................................................................105 .......... ......... ..................................................................... ...........................88 Web Browser.......................... .......................... .................................................... .... ..... 96 Haberlesme Yazilimlari ............103 Internet Servis Saglayicilar ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................93 Hotmail Kullanimi ........................................... ....................................................88 Internet teki Adres Gruplari ....................104 Medya Kuruluslari ......92 Hotmail den yeni bir mail hesabi alinmasi ve kullanilmasi ...............................97 Microsoft Netmeeting .. ............................98 Internet te Arama Sayfalarinin Kullanimi ..

............................. .........112 Web Sayfasi hazirlamak için yapilmasi gerekenler ....... ....118 Köse Yazilarim...............................................121 Internet de hersey bedava(mi)?........................................107 Egitim.................. Bilgi = Güç tür.... .............110 FrontPage Express Kullanimi ve Anlatimi ....................................................107 Ücretsiz e-mail ve web alani veren siteler ..............................................................113 Geocities den Web Alani Almak ............................................................108 Web sitesi Hazirlama ....117 Önemli Arama Motorlari .....125 Mydoom'dan Kurtulma Rehberi............................................ ............ ............... ................................................128 ........................................................................................106 Is Bulma ve Arama Siteleri ......... Eglence Linkleri .106 Yazilim Siteleri .................111 Notepad Kullanimi ......................................................... .................................................................................................................124 Bilgi Teknolojilerinde ''2003 ve 2023''...............121 Issizligin Çözümü Bilgisayarda Sakli !!!....... ........................Donanim Üreticileri ..................................................................... ........................................................................................113 Ücretsiz disk alani veren siteler ve özellikleri .......120 INTERNET Dedikleri ...... .......... .123 Dikkat !!! W32/Blaster-A............................................................................................................... ............. ........................................... ..................................116 Web Sitesi Hazirlamadaki Püf Noktalari .............114 Geocities Dosya Göndermek ....................

............................................................................131 Bilgi Güvenligi (2) ....1 35 Iyi ki dogdun..................................................................133 GEL PC. PC .................... ................................................................................................................................132 Internet = Hayat................................................................. 136 Bilgisayar Güvenliginiz önemli ise....... ........137 ........................................134 Evlilik 3 Yil içinde.......130 Bilgi Güvenligi (1) ............CeBIT 2004.................................

BÖLÜM 1 BILGISAYAR NEDIR ? BILGISAYARIN TARIHÇESI BILGISAYARIN TEMEL KAVRAMLARI DONANIM VE YAZILIM .

Türkiye nin veya Dünyanin her neresinde olursaniz olun mesajlasabilir.. Radyo dinleyebilirsiniz. Bilgisayarlar ingilizce açilimiyla ( PC ) Personel Computer yada türkçesiyle kisisel bilgisayar anlamina gelir.Artik bilgisayarlar yaptigimiz islerde ve günlük yasantimizin büyük bir kisminda bize yardim eden en önemli yardimcilarimiz haline geldiler.. turizmden sohbete her seyde bilgisayar kendine uzun bir zaman kalkmayacak güçlü bir yer bulmustur.istenilen düzeyde ve sekilde isleyen ve bu bilgileri veren veya depolayan elektronik cihazlardir.Radyoda kanallari ayarlarken bilgisayarda da programlari çalistirmak için gerekli islemleri yapariz. Müzik dinleyebilirsiniz.BiLGiSAYAR NEDiR? Insan tarafindan hazirlanarak verilen bilgileri.e-mail kullanmayi ve internetin temel yapisini ögreneceksiniz. görüntülü ve sesli iletisim yapabilirsiniz. Fax çekebilirsiniz. bilgi ve güç demektir. yine insanlar tarafindan hazirlanan komutlar dizisine uygun biçimde. para.Örnegin TV izleyebilirsiniz.Ikisinide açma kapama dügmeleri ile açip kapatiriz. sanattan eglenceye . is kazanci. Bunun için günümüzde bilgisayar kullanmayi bilmek sart haline gelmistir ve bu kitapla temel olarak bilgisayar ve yazi programlarini kullanmayi . internetde yolunuzu kaybetmeden istediginiz bilgiyi bulabilmeyi.Bu ve buna benzer binlerce islemi bilgisayariniz ile gerçeklestirebilirsiniz.Çünkü sanayiden egitime. Günümüzdeki bilgisayarlar ile neredeyse akliniza gelebilecek her türlü islemi yapabilirsiniz. Örnegin bilgisayar kullandigimiz bir dijital radyodan daha fazla karmasik degildir. . kendi filminizi ve müziginizi yapabilir ve kendi web sitenizi yaparak dünyaya açilabilirsiniz. Bilgisayar demek zaman.

.

üretilen bilgisayarlarda entegre devreler kullanildi. ALGOL yüksek düzeyli diller ve isletim sistemleri gelistirildi.000 islem yapan ENIAC [Electronic Numerical Integrator And Calculator] (Elektronik Sayisal Dogrulayici ve Bilgisayar)'i yapti. 1959-1964 arasinda üretilen bilgisayarlarda transistörler (10 bin adet) kullanildi. 1964-1970 arasinda. büyük çapli tümlesik devreler kullanilmaya baslandi. 1943 yilinda Pennsylvania Üniversitesinden J. . çok fazla enerji harcamakta ve çok fazla isi yaymakta idiler. COBOL. ufak boyutlar. Harvard üniversitesinden Howard-Aiken ilk otomatik hesap makinesi (MARK-I). Veriler ve programlar bilgisayara delgi kartlari ile yükleniyordu. Düsük maliyet. FORTRAN. Veri ve programlar magnetik teyp ve tambur gibi bilgi saklama araçlariyla saklandi.Bilgisayarin Tarihçesi 1937 yilinda.Erkert'in ilk islevsel bilgisayar olan 30 ton agirligindaki ve saniyede 5. yüksek güvenirlilik. P. Bu tüpler bir ampul büyüklügünde. 1970'li yillardan sonra. Resim 1 : Ilk Islevsel Bilgisayar ENIAC 1951-1959 arasindaki üretilen bilgisayarlarda vakum tüpleri kullanildi. on binlerce devre küçük bir silikon chip'e yerlestirildi. Bilgisayar donaniminda bu teknolojinin kullanilmasi bilgisayarin hesaplama hizlarini ve güvenirliligini arttirmis ve hacimleri çok küçültmüstür. düsük enerji harcamasi ve hizli olmasi bu chip'lerin mikro-bilgisayar yapiminda kullanilmasina neden oldu.

IBM. 1983 baharinda. IBM PC'den üç kat hizliydi. içinde sabit disk bulunan ilk kisisel bilgisayari olan PC/XT'sini piyasaya sürdü. 10 megabayt'likti. Ilk popüler grafiksel isletim sistemi 1984 yilinda. sirketin. Apple Macintosh'u sürdügünde piyasaya girdi. Intel'in 80286 micro islemcisine dayali. PC AT adli yüksek performansli ikinci kusak bilgisayarini tanitti. 1984'te. IBM. Simdi ise gelisen teknoloji sayesinde avuç içine sigidilar. Yukarida da görüldügü gibi ilk bilgisayarlar bir oda büyüklügünde idi. . Microsoft firmasi Macintosh için sözlük islemci ve elektronik tablo programi yazdi. Disk.Mikroislemci denilen tek bir tümlesik devre yongalarinin bilgisayarlara uygulanmasi ile tek kullanicili ucuz bilgisayarlar üretilmistir. yerlesik bir depolama aygiti olarak çalisip.

Tarihi sistemin ilginç bazi özellikleri : o Birinci nesil. o Özel kablolarla baglanan kontrol paneller ile delikli kart irtibati. bankacilik islemlerinizi gerçeklestirebilecek ve alisverisinizi yapabileceksiniz. o Her biri 10 karakter ve 1 isaretten olusan 2000 sözcüklük Tambur bellek bulunmasi. 5000 çarpma ve 138. o Okuma 200. Cep PC'niz sayesinde her zaman ve her yerden internete baglanabilecek. o Delikli kart ile bilgi girisi yapilmasi. Karayollari Genel Müdürlügünde.Türkiye 'de Kullanilan Ilk Bilgisayar Türkiye 'de bilgisayar kullanimi. .Bu yeni teknoloji harikasi cep bilgisayarlarinin özellikleri ise . 1960 yilinda hizmete giren ve yaklasik 12 yil kullanilan IBM-650 Data Processing Machine" ile baslamistir. o Dakikada 78000 toplama-çikartma. lambali olmasi. internet üzerinden istediginiz tüm bilgilere ulasabilecek .000 mantiksal karar verebilme özelligi. Delme / Yazma 100 kart / Satir dakika hizinda olmasi o Assembler ve Fortran 'in özel programlama dilleri kullanimi (SOAPFORTRANSIT) Resim 2 : Türkiye nin Ilk Bilgisayari Günümüzdeki Bilgisayarlar Yandaki sekilde de gördügünüz gibi gelisen teknoloji sayesinde ilk bilgisayarlar 30 ton agirligindan 170 gr a kadar düsmüstür.

Sesli uyari mesajlari ile takip etmek istediginiz her seyi cep PC'niz size hatirlatacak.Randevulariniz. klavye kullanarak ya da sesli kaydederek tutabileceksiniz. adres defteriniz. yapacaginiz isler ve elektronik mesajlariniz. Gelecekteki Bilgisayarlar Resim 3 : Gelecekteki Giyilebilir bilgisayarlar. . Mesajlarinizin içindeki word ve excel dosyalarini. Notlarinizi el yazinizla. cep PC'niz sayesinde hep yaninizda olacak. iPAQ avuçiçi bilgisayarinizda görüntüleyebileceksiniz. MP3 dosyalarini yükleyebilecek ve dilediginiz heryerde istediginiz sarkilari dinleyebileceksiniz. Kizilötesi baglanti noktasi sayesinde iPAQ avuçiçi bilgisayarinizi diger elektronik cihazlarla konusturabileceksiniz.

Bu olaylar . komutlari ve kullanil an tüm karakterleri üretir. 1 Byte ( bayt ) : 8 Adet bit in yan yana gelmesinden olusan bilgi birimidir.Kisaca bilgisayarlar açik ( 1 ) ve kapali ( 0 ) durumlar. yaptigi tüm islemleri yerine getirirken iki elektriksel olaydan hareket eder. açik ve kapali dir.Bilgisayarlar bu ikili olayin (açik. harflere .kapali ) farkli durumlarindan . karakter gibi bilgile ri .Bilgisayar Nasil Çalisir? Bilgisayarlar . Bunlar 0 ve 1 dir. harfleri. Grafik. Ikili ( Binary ) sayi sisteminde 2 farkli durum oldugundan ( 0 ve 1 ) : bu sistemde tasarlanan bilgisayarlar hem basit hemde güvenilirdir ve hata olasiligi en aza indirilmistir.Bilgisayarlar ikilik sayi sistemini kullanirlar. bilgisayarlar tarafindan . Harflerin ve Rakamlarin Binary ( Ikili ) Kodlari 0 = 001010 2 = 000010 4 = 000100 6 = 000110 8 = 001000 1 = 000001 3 = 000011 5 = 000101 7 = 000111 9 = 001001 A = 110001 B = 110010 C = 110011 D = 110100 E = 110101 F = 110110 G = 110111 H = 111000 I = 111001 J = 100001 K = 100010 L = 100011 M = 100100 N = 100101 O = 100110 P = 100111 Q = 101000 R = 101001 S = 010010 T = 010011 U = 010100 V = 010101 W = 010110 X = 010111 Y = 011000 Z = 011001 BIT:O Ve 1 lerden olusan bilgidir. rakamlara yada sembollere dönüstürülerek görüntülenirler.Ikili sayi sisteminde kullan ilan 0 ve 1 elektronikte 0 yoklugu ( kapali ) 1 ise varligi ( açik ) temsil eder. terimleri . 1 byte ile 28 bit lik yani 256 karakter ifade edilir. Bilgisayarda bilgiyi ( datayi) temsil eden 2 kavram vardir. Bilgisayarda en küçük bellek birimi BIT tir.

= 210 bit 1 MB ( Megabayt ) : 1024 KB tan olusur. 1 KB ( Kilobayt ) : 1024 byte ten olusur. = 220 bit 1 GB ( Gigabayt ) : 1024 MB tan olusur = 230 bit .üzerinde toplar.

tarayici. bilgisayarin çalistirilmasi için gerekli olan ve bilgisayarda çesitli islemler yapilmasina imkan saglayan programa denir. bellek.Bunlardan birincisi donanim . yazici. Yazilim (software) ise.Bilgisayarin Temel Kavramlari Bilgisayardan söz edildigi zaman birbirini tamamlayan iki kavram akla gelir. 1 DONANIM ( HARDWARE ) Bilgisayarin bünyesinde bulunan her türlü mekanik ve elektronik cihazlari (donanim) olusturur . Sabit disk (harddisk). Elle tutulabilirler. Bilgisayarlarin fiziksel kisimlarina donanim denilmektedir. Ekran. mikroislemci. klavye. Donanim Yapisi . ikincisi ise yazilimdir. fare. Bilgisayari olusturan her türlü elektronik ve mekanik bölümlerine donanim (hardware ) denir.

GIRIS BIRIMLERI ÇIKIS BIRIMLERI CPU (Merkezi Islem Birimi) Harddisk (Sabit disk) RAM ROM .

Sabit diskler özellikle disketlerle karsilastirildiginda çok büyük miktarda bilgi depolama özelligine sahiptirler. Ana Islem Ünitesi. Merkezi Islemci ya da kisaca islemci. Bilgisayar kasasinin içinde kendileri için ayrilmis yuvalara yerlestirilirler. Sabit diskler büyük miktarda bilgiyi uzun süreli olarak saklamak için kullanilan manyetik disklerdir. Resim 6 : Sabit Disk ( Harddisk ) 2 . Bu nedenle bir bilgisayarin islem yetenegi ve hizi islemcisinin yetenegi ve hiziyla dogruda n ilgilidir. Bilgisayarin program komutlarini bellekten aldiktan sonra kodlarini çözen ve karsiligi olan islemleri yerine getiren merkez birimi. Genellikle tasinabilir olma özelligi yoktur. Zaten bu yüzden de sabit disk adini almislardir. . Bilgisayarlarda bilgi depolama ünitesi. CPU genellikle bilgisayar in beyni olarak tanimlanir. Çünkü tüm islemler CPU tarafindan yapilir.Resim 4 : AMD Islemci ön ve arka yüzü Resim 5 : PIV Islemci ve Yuvasi 1.HARDDISK: Sabit disk.CPU: Central Processing Unit ( Merkezi Islem Birimi).

Bilgisayarin yüklenmesini saglayan ana program gibi. Rasgele Erisimli Bellek. mouse .büyük kapasiteli hizli ve PC içerisinde sabit olmasidir. optik okuyucu . GiRiS BiRiMLERi Klavye. Bir ROM yongasi üreticisinden çiktiginda içerigi belirlenmistir.Bilgileri silinmeyen manyetik ortamlarda tutma ve genis hacimli bilgilere hizli olarak ulasmak için kullanilan giris ve çikis birimidir. Herhangi bir noktasina dogrudan erisilebilen bellek tipi. elektrik akimi kesildiginde RAM lerin sakladiklari bilgileri kaybetmelerine ragmen.RAM: Random Access Memory. Içerdigi verilerin üzerine sadece bir kere yazildigi ve bir daha degistirilemedigi bellek tipi. ROM lar bilgisayarlarda hiç degismeyecek ancak sürekli kullanilan bazi programlari saklamak için kullanilir. tarayici . Resim 7 : SD-Ram 3 . Bir bilgisayarin ne kadar RAM a sahip olmasi gerektigi. Resim 8 : VIA Yonga 4 . ROM larin etkilenmemeleridir. .. Üretici firma tarafindan ilk imalati esnasinda yerlestirilir. Salt Okunur Bellek. Disketten farki.ROM: Read Only Memory. ROM larin RAM lerden en önemli farki.. Yazma yapilamaz. Özellikle grafik kullanici yüzüne sahip isletim sistemleri daha çok RAM kullanir. kullandigi isletim sistemi ve çalistiracagi programlarin ihtiyaçlarina baglidir. barkod okuyucu . disket . kamera . dijital fotograf makinasi gibi elemanlar bilgisayarin giris birimlerini olusturu rlar.

Sol üstte bulunan harf Q ise Q klavye F ise F klavye olarak adlandirilir. F klavyede harfler Türkçe daktilolarda düzenledikleri sekildedirler. FONKSIYON TUSLARI STANDART TUSLAR YÖN TUSLARI RAKAM TUSLARI . Klavyeler harflerin dizilisine göre farkli tiplerde olabilirler.ÇIKIS BiRiMLERi Monitör. Printer ( Yazici ) gibi elemanlar bilgisayarin çikis birimlerini olusturur. KLAVYE :( Keyboard ) KLAVYE :( Keyboard ) Bilgisayarin bilgi girisinde kullanilan ve daktiloya benzeyen parçasi.

Klavye veri giris birimidir. Fonksiyon tuslari 2. Bunlar A-Z ye harf tuslarini içerir. Yön tuslari FONKSIYON TUSLARI : Bu tuslar her programlama dilinde ve isletim sisteminde farkli görevler almistir.^. . ÖZEL TUSLAR: Backspace( isaretli tus): Imlecin bulundugu yerden sola dogru tek tek tamamini siler. Rakam tuslari 4. isaret tuslari ile bazi özel tuslar bulunur. Klavye üzerindeki tuslari 4 kisimda inceleyebiliriz. ? vb. Delete (Del): Imlecin bulundugu yerden saga dogru tek tek siler. saga . F1 den F12 ye kadardir. YÖN TUSLARI : Imleci sola . Klavyeler üzerinde bir yazi karakterlerinin karsiligi tuslar bulunur. Bunun disinda klavye üzerinde fonksiyon tuslari . yukari ve asagi dogru hareket ettirmekte kullanilirlar. STANDART TUSLAR : Bu bölümde A ile Z arasi harfler 0 ile 9 arasi rakamlar !. . gibi RAKAM TUSLARI : Bu bölümde 0 ile 9 arasi rakamlarin yaninda bazi özel fonksiyonlar bulunur. kontrol tuslari ve sag tarafta sayisal klavye olarak adlandirilan tus takimi vardir. Standart tuslar 3. "NUM LOCK" bir kez basildiginda isik söner ve rakamlar yerine özel fonksiyonlar çalisir. 1.

Caps Lock: ( Bu tus açiksa klavyenin sag üst kösesinde isik yanar. ) Bu tus açikken klavyenin sag tarafinda bulunan rakamlari kullanabiliriz. Num Lock: ( Bu tus açiksa klavyenin sag üst kösesinde isik yanar. ) Büyük harf yada küçük harf tusu. .Print Screen : Yazilan yaziyi yaziciya yollar.

Page Down: Imleci bir ekran asagiya indirir. Insert: Araya yazi yazacagi zaman kullanilan bir tustur. Ctrl+C: Isletim sistemi komutlarini çalisma aninda durdurur.Scroll Lock: Bu tusa basildiginda imleç kilitlenir ve ekran kayar.Ayrica tus kilitlenmesini de açar. Page up: Imleci bir ekran yukari çikarir. Home: Imleci satirin basina getirir. Space Bar: (Harflerin altindaki uzun tus) Yazi yazarken harf araligi vermek için kullanilir. Control+Alt+Del: Ayni anda basildiginda bilgisayarin açma kapama dügmesine basmadan hafizayi tamamen silmemizi ve bilgisayari yeniden baslatmamizi saglar.. Pause : Bu tusa basildiginda ekran durur. Ctrl+Break: Programlarda çalismayi durdurur. Tab Tusu: Bu tusa basildiginda imleci 8 karakter birden saga hareket ettirir. End : Imleci satirin sonuna götürür. .

.bazi tuslar üçüz görevlidir.AltGr : ( Klavye üzerinde bazi tuslar ikiz. ) Ikiz görevliler Shift tusu ile basilirsa ikinci karakteri yazar.

Bu teknigi tasima islemlerinde kullaniriz. Normal Seçim Çalisiyor Yardim Seç Mesgul Metin Seç MOUSE KULLANIMANA ILISKIN TEKNIKLER 1.Tus serbest birakildiginda islem biter. 3. Mouse isareti islem yapilacak nesne üzerinde iken isleme baslanir.programa ve menülere ulasmak için kullanilir. 4. Iki kez Tiklama : Mouse göstergesi nesne üzerinde iken Mouse sol tusuna çift tiklandiginda nesneye ait pencerenin açilmasini ve ya nesnenin temsil ettigi programin çalismasini saglar. Sag Tusa Tiklama: Mouse göstergesi bir nesne veya pencere üzerinde . Basili Olarak Sürükleme: Mouse göstergesi nesne üzerinde iken Mouse sol tusu basili tutularak nesne istenilen yere tasinir. 2.Bu islem ile seçilen nesneye ait islem kutusu mavi renk alir.Mouse asagidaki sekillerde olabilir. Bir kez tiklama (enter): Mouse göstergesi seçilecek nesnenin üzerine yerlestirilip Mouse un bize göre sol tusuna bir kez tiklanir.FARE : ( MOUSE ) Mouse Kullanimi: Windows da bulunan simgelere.

1 Farenin arka kismi çevrilir.Tekrar topu yerine takarak fare temizleme islemi bitmis olur. 3 . 2 .iken sag tusa tiklanirsa o nesne veya pencere hakkinda yapilabilecek islemleri içeren kisa yol menüsü denilen menü ekrana gelir. topu çikartip dönen parçalari temizleriz. FARE NIN TEMIZLENMESI Farkli çesitlerde fare olmasina karsin genel manada fare temizlemek için su sira izlenir.Farenin altindaki topun bulundugu yuvayi çevirerek açip . .

Disketlerin içi dairesel bir yapida olup track denilen izler ve sektör denilen alanlardan olusur. Disk sürücüler okuyup yazdiklari disk tipine göre çesitli isimler alir: Disketlere okuyup yazan disket sürücüler. Disk sürücüler bilgisayarin içine yerlestirilebilecegi gibi.Disketler boyutlarina göre ikiye ayrilir: . bir dis ünite olarak da baglanabilir. disk sürücü dendiginde sabit disk sürücü kastedilir. Kullanmak için önce formatlamak gerekir. Resim 11 : Disket Sürücü DISKET SÜRÜCÜ Disket:Yapilan islemlerin sonuç olarak saklandigi ve tekrar bilgisayara gönderildigi giris ve çikis birimidir. optik disklere okuyup yazan optik sürücüler gibi..Diske veri yazan ya da okuyan birim..genelde. Resim 10 : Windows 95 98 isletim sistemlerinde herhangi bir dosya veya klasöre farenin sag tusu ile tikladigimizda gelen menü.Resim 9 : Windows 95 98 isletim sistemlerinde masaüstünde farenin sag tusu ile bos bir yere tikladigimizda gelen menü.Tasinabilirler.

Disket çikartma dügmesine bastigimizda disket disari çikar. Paper feed (Kagit koy) :Yaziciya kagit yüklemesini saglar. SÜRÜCÜYE DISKET TAKMA VE ÇIKARTMA: Demir metal kismi ve etiketli bölümü üste gelecek sekilde ve ok yönünde bilgisayara takilir. Resim 12 : Lazer Yazici YAZICI (PRINTER) : Bilgisayar ile üretilen metin ve resimleri kagida basmak için kullanilan araç Bilgisayarda üretilen bilgilerin dökümler halinde alinmasini saglayan bir çikis aracidir.Ancak koruma açildiginda yapilabilir. Yazi olarak(Bu yazicinin hizini arttirir). .Çünkü isik yaniyorsa disketten bilgi okunuyor yada bilgi yaziliyor demektir.Yazma ve silme islemleri yapilamaz. Grafik olarak(Bu yazicinin hizini keser) YAZICI KULLANIMI: Yazici üzerinde bulunan tuslarin görevi: Online (Yazmaya hazir) :Bu tus göstergesine ait isik yanarsa PC kagida döküm yapar.Sürücüden gelen tik sesi: disket yuvasina yerlesir. Line feed (Satir atlat) :Bir satir atlayarak yazar.döküm iki sekilde alinir.Disket üzerinde bulunan koruma(Write Protect) kapatildiginda disketteki bilgiler yalnizca okunabilir. Offline (Kapali) :Yazici çalismaz.Isik yanarken disket çikarilmaz.

parlak kismi altta olacak sekilde yuvaya yerlestirilir.Kagida basili yazi ve resimleri okuyup bilgisayarlarin anlayacagi biçime çeviren araç.Resim 13 : Tarayici ( Scanner ) SCANNER: Tarayici. Her hangi bir yaziyi ve ya resmi kagit üzerindeki haliyle bilgisayar bellegine yükler. CD-ROM larin üzerine bilgiyi kaydedebilmek için özel araç kullanilir.Giris ünitesidir. CD-Rom larin yerini almasi beklenen yeni bir optik disk teknolojisi. CD-ROM sürücü E ile belirtilir. . CDROM sürücü varsa hard diskten sonraki en son sürücünün adini alir. Kolay bozulmazlar.R CD-ROM: Compact Disk-Read Only Memory. CD-ROM'lardaki veriler optik olarak kaydedilirler. Resim 15 : DVD-Rom DVD-ROM: Dijital Versatile Disk. Bu araca CD-R denir. 133 dakikalik bir filmin tek bir diskte tutulmasi saglanabilecek. Resim 14 : CD Rom / CD .DVD-Rom oynatici denilen aletlerin normal CD-Romlari da oynatmasi söz konusu. CDROM'lardaki verilerin korumak için çizilmemesine dikkat etmek gerekir. Yüksek kapasitede bilgi depolamak için kullanilan optik disklerdir. Örnegin: Hard Disk C ve D ise. CD-ROM SÜRÜCÜLERINE CD TAKMA VE ÇIKARTMA: CD sürücü üzerinde bulunan açma-kapama dügmesi ile CDler yazili kismi üstte.

Ana kartla birlikte sadece CPU degil. seri ve paralel portlar. Ancak bu islem sirasinda genisleme kartlarinin yeni ana kartla uyumlu olmasina dikkat edilmelidir.Resim 17 : CPU takili bir Anakart ANAKART ( MAINBOARD ) : Bilgisayarlardaki temel devre ve bilesenleri üzerinde bulunduran kart. Resim 16 : Anakart Sekli CPU FANI CPU ( ISLEMCI ) RAM YUVASI HAFIZA PILI PCI KART YUVASI FARE BAGLANTISI KLAVYE . genisleme yuvalari ve ekran. depolama aygiti arabirimleri. CPU. bellek. ROM ve ana bellek de daha iyi modele geçirilmis olur. klavye gibi çevre ünitelerinin denetleyicilerini bulundurur. Ana kart. BIOS. Bir PC yi daha iyi bir modele çevirmek için ana karti degistirmek gerekir.

BAGLANTISI ÇIKIS BIRIM BAGLANTILARI .

Bilgisayarlar verileri dijital olarak saklarlar. MODEM: Kisaltma. Bu yüzden modemler bilgisayarlarin dijital yapida sakladiklari verileri analog yapiya çevirerek gönderme isini üstlenir. Bir ses karti olmadan bilgisayar sadece bip sesleri ve oldukça mekanik melodiler çikarabilir. SOUND CARD: Ses karti. Ses kartlari. Bu islemin tersi de yine modemler tarafindan gerçeklestirilir. EKRAN KARTI Bilgisayarin görüntüyü islemesini saglayan kart. Modulator-Demodulator. . gösterdikleri renk sayisina ve destekledikleri çözünürlük ranlarina göre siniflanir. Oysa pek çok yazilim ve CD-ROM lar çok daha yüksek kalitede bir ses çikisina ihtiyaç duyar. Bilgisayarlarla kullanicilar arasindaki görsel baglantiyi saglayan birim. karta baglanan hoparlörler araciligiyla dijital ses eld e edilmesini saglar. Telefon hatlarindan analog yapida gelen sinyalleri bilgisayarlarin anlayacagi dijital yapiya çevirirler. Bilgisayarin sesi islemesini saglayan genisleme karti. Telefon hatlarindan veri aktarmakta kullanilan araçlar.Resim 18 : LCD Monitör Ayar Dügmeleri Açma / Kapama Dügmesi Resim 19 : Monitör MONITÖR: Ekran. Ekranlar büyüklüklerine. ancak telefon hatlari üzerinden gönderilen veriler analog yapida olmalidir.

. bilgisayar içinde bulunan donanimlarin bir arada bulunmasini saglayan mekanik donanimin adidir.KASA : Kasa.

.POWER : Bilgisayarimizin Açma / Kapama dügmesidir. Bilgisayarimiza elektrik gelmesini saglar. Kasanin üzerinde bulunan büyük dügmedir. Ayrica klavyeden 2 defa Ctrl + Alt + Del Tuslarina basarakta resetleyebiliriz. RESET : Bilgisayarimiz kilitlendiginde açmak için kullandigimiz dügmedir.

programlama dilleri (Pascal. PARALEL PORT: Dizi konnektördür. Com1. install). Örnegin: Kelime islem (Word processor) programlari son kullanicilarin yazi yazmasi için kullanilir.. Belirli bir islemi yapmak üzere bilgisayara kurulurlar (setup. Mouse: Com Portuna / Seri Yazici: LTP1 Portuna / Paralel dir Klavye: AT/PS2 Portuna GIRIS ÇIKIS KAPILARI PORT: Bilgisayarin diger çevre aygitlari ile iliskisini saglayan baglanti noktalarina port denir. sunu (presentation). 2 -YAZILIM ( SOFTWARE ) Donanimi kullanmak için gerekli programlardir. Yazici girisidir. C .. Fare modem baglanir. Bilgisayarin nasil çalisacagini söylerler. 1.). Veriyollari bilgisayarin çevre birimleri ile arasindaki bagi olustururlar. Com 2 diye çogaltilir. 25 ile 40 arasinda pini vardir. Elle tutulmazlar. Tablolama (spread sheet). . LPT1 LPT2 olarak degisir. Sistem Yazilimlari: Yazilim ile donanim arasindaki isleri yöneten ve aracilik yapan yazilimlardir. Bilgisayarin istenilen islemleri yapabilmesi için gerekli olan komutlar topluluguna yazilim denir. Seri veriyollari 9 pin lik portlardan Erkek Paralel veriyollari 40 pin lik portlardan Disi olusmaktadir.VERIYOLLARI Paralel ve seri olarak 2 yoldan olusmaktadir. Communication dan gelir. SERIAL PORT: Erkek Port tur 9-25 arasinda Pini bulunmaktadir. ses (sound) programi gibi.

Yararli Programlar: Isletim Sistemi ile verilen format. WinMe. Win2000.. kurtarma vb. NT Server. NT Workstation. Aygit sürücü Yazilimlari (Device Driver): Çevre birimlerinin çalismasi için bilgisayara yüklenen programlar. Programlama Dilleri: Bir isi bilgisayara yaptirmak ancak belirli kodlarin belirli bir sira dogrultusunda kullanilmasi ile olanaklidir. Kullanilan bu koda .. Win98.Ör: Win95. sikistirma. Linux .

programlama dili denilir. Yazilan kaynak kod program derleyici veya yorumlayici tarafindan bilgisayar diline çevrilir. Programlama dillerinden bazilari C, Pascal, Delphi, Java, Visual Basic, Visual C Uygulama Programlari : Belli bir amaci gerçeklestirmek üzere üretilmis yazilimlardir. Örnegin, okul yönetim sistemi programlari, muhasebe programi, bilgisayar oyunlari, programlama dilleri derleyicileri vb. Uygulama yazilimlari belirli uygulamalari çalistirirlar. Bilgisayarin çok amaçli olmasina olanak tanirlar ve islerin daha iyi yapilmasina yardimci olurlar. Kelim e islemci (Word processor) yazilimlari mektup, günlük plan, ders notu hazirlamada; tablolama programlari ögrenci not ortalamasi hesaplama, maas bordrosu yapmada; veri tabani yazilimi, ögrenci bilgilerinin saklanmasi, bulunmasi, güncellenmesi, düzenlenmesi ve rapor olusturulmasinda kullanilirlar. Elektronik posta yazma, grafik hazirlama, masaüstü yayincilik, çalisma plani hazirlama, is akisi çizimi, web sayfasi olusturma programlari da uygulama yazilimlarina örnektir. Ör: Winamp , Winzip , ACD , ZoneAlarm ... Ticari yazilimlar: Muhasebe, tahmin yapma, proje yönetmede kullanilirlar. Eglence yazilimlari: Oyun, ekran koruyucu Egitim ve Basvuru Yazilimlari: Bilgisayar Destekli Egitim yazilimlari, benzetim (simülasyon) yazilimlari, elektronik ansiklopedi, atlas. Çoklu ortam (Multimedia) Yazilimlari: Bilgisayar tabanli medya ile bütünlesik olarak hazirlanirlar. Ses, video, animasyon, resim içerirler. Çoklu ortam ansiklopedileri bunlara örnektir.

A - iSLETiM SiSTEMLERi

Bilgisayarlarin çalisabilmesi için gereken temel yazilim. Bilgisayarlar çesitli donanim ürünlerinin belli bir tasarima göre bir araya getirilmesiyle olusturulur. Ancak kendilerinden beklenen isleri gerçeklestirmeleri için bu sadece donanimdan olusan altyapi yeterli degildir. Bir kelime islem yazilimi ile belge olusturabilmek için önce bilgisayarin açilmasi, donanim ürünlerinin birbirlerini tanimasi ve birlikte çalisacaklari sartlarin saglanmasi gerekecektir. Kullanici klavyede bir tusa bastiginda, bir harfin ekranda görüntülenmesi, yazilanlarin

saklanmak istendiginde belgenin disk üzerine yazilmasi, belgeye bir dosya adi verilebilmesi yapilabilecek isler arasindadir. Kullanilan yazilim ne tür olursa olsun bazi temel islemler hep aynidir; dosyalarin diske yazilmasi, diskten alini p ekrana görüntülenmesi, bir dosyanin basilmak üzere yaziciya gönderilmesi... Bu durumda tüm yazilimlarin üzerinde çalisacagi zemini olusturmak ve temel islemleri gerçeklestirmek üzere kullanilan yazilim ile karsilasilir. Bu, isletim sistemidir. Isletim sistemi bilgisayarin her türlü altyapi çalismalarini düzenler, çesitli aygitlarin birbirleriyle anlasmasini saglar. Bu sayede çesitli uygulama yazilimlari, güven içinde çalisip kullaniciya hizmet edebilirler. Bu yüzden bir bilgisayarin donanim özellikleri kadar isletim sistemi de önemlidir. Çünkü sistemin genel performansi gibi islev yelpazesi de kullanilan isletim sistemine göre degisir. Isletim sistemleri bilgisayarda olup biten her seyi denetleyen yazilimlardir. Bu yüzden sistem ne kadar karmasiksa, isletim sistemi de o oranda gelismis olmak zorundadir. Genel amaçli bir isletim sisteminin üstlenmesi gereken isler söyle siralanabilir: . Çevre birimleri ile programlar arasindaki iletisimi saglamak. Bir kelime islem yazilimi yaziciya ya da CD-ROM sürücüye ulasarak kullanilmasinda oldugu gibi... . Sistemin bellegini yönetmek, disk tamponu (disk cache) gibi ek olanaklar saglayarak bellegin etkili bir sekilde kullanilmasini saglamak. Örnegin, sanal bellek olusturarak ana bellekten daha büyük bir alanin kullanilmasi. . Saklama aygitlarindaki dosyalara belli bir düzen erisilmesi için bir dosya yönetim sistemi olusturmak. . Özellikle çok kullanicili sistemlerde kaynaklara güvenli erisim saglamak. . Programlar arasi veri iletisimi saglamak. Kullanicinin çesitli komutlar vermesi ve programlar çalistirmasini saglamak

DOS (Disk Operating System)

MS-DOS: Disk isletim sistemi, çevre üniteler ile bilgisayar arasindaki giris/çikis islemlerini, programlarin çalistirilmasini ve dosya islemlerinin gerçeklestirilmesini saglar.

Makinenin açilip çalisabilir olmasini ve komutlariyla makineye hükmetmesini saglar. Ms-dos ortaminda bilgiler ; 1. Bilgiler DOSYA lar halinde saklanir.

2. Her dosyanin bir ADI ve UZANTISI vardir.

3. Dosyanin isim kismi max 8 , uzantisi max 3 karakterden olusur. Isim ve uzanti birbirinden (.) ile ayrilir. 4. Dosyalar uzantilarina göre ikiye ayrilir.

A) ÇALISABILIR OLANLAR COM (komut) EXE (çalistirici) BAT (yigin) B) ÇALISAMAZ OLANLAR COM , EXE VE BAT haricindeki diger dosyalar.

5. Dos makinayi açip çalisabilir hale getirebilmesi için 3 dosyaya ihtiyaç vardir. Bu dosyalar; 1. IO.SYS 2. MSDOS.SYS 3. COMMAND.COM

Bu isletim sistemi programlari ve verileri (data) Harddisk üzerine yazan, silen, isim degistiren veriler üzerinde degisiklik gibi bir çok islemi yapan komutlari içerir. Iç ve Dis Komutlar DOS ta her hangi bir dosyayi ihtiyaç duymadan çalistiran komutlara Iç Komutlar denir. DOS ta çalismasi için program dosyasinin olmasina ihtiyaç duyan komutlara dis komut denir. Dis komutlari çalistirabilmek için o komutun program dosyasina ihtiyaç vardir. Mesala; FORMAT komutunu kullanabilmek için Format .com dosyasina ihtiyaç vardir.

DOS ISLETIM SISTEMI KOMUTLARI

IÇ KOMUTLAR A: A (diskete) geç C (hard disk) geç C:\windows>A: C: DIR Dizindeki tüm dosyalari göster Dizindeki tüm dosyalari sayfa sayfa göster

doc CLS Clear Screen Ekran temizle CLS C'deki belge~1 dizini içindeki tüm dosyalari göster CLS MD Make Directory Dizin yarat Md DizinAdi A:\>md okul CD Change Directory degistir Cd DizinAdi A:\> cd okul CD.Dizindeki tüm dosyalari yanyana göster A kök dizinindeki tüm dosyalari göster C'de belgel~1 dizini içindeki tüm dosyalari göster C'de belgel~1 dizini içinde uzantisi doc olan dosyalari göster DIR DIR /P DIR/W DIR A: DIR C:\belgel~1 DIR C:\belgel~1\*. ..

.Change Bir alt CD. A:\okul> CD.. .

doc'u A'ya kopyala A:\>COPY c:\ belgel~1\deneme2.doc a:\okul A'daki tüm dosyalari C'deki belgel~1 içine kopyala A:\> copy *.doc'u A'da okul dizini içine kopyala A:\>COPY c:\ belgel~1\deneme2.doc c:\belgel~1 Kopyalanacak Dosya Kopyalanan Yer C'de belgelerim dizinindeki deneme2.doc'u c'deki belgel~1 dizini içine kopyala A:\>COPY deneme.* c:\belgel~1 . (Dizinin içi bos olmak zorundadir) A:\Okul\RD sinif2 COPY Dosya kopyala A'daki deneme.doc a: C'de belgelerim dizinindeki deneme2.Directory dizine geç CD\ Change Directory Kök Dizine geç CD\ A:\Okul\sinif>CD\ RD Remove Directory A'daki okul dizini içindeki sinif2 dizinini sil.

doc A'da adi ne olursa olsun doc uzantili dosyalari sil.doc Eski_isim Yeni_isim DEL DELETE Sil A'da a.doc A'da adi deneme olan ve uzantisi ne olursa olsun dosyalari sil. A:\>Del deneme?.doc isimli dosyayi sil A:\>Del a.* A'da adi ilk 6 harfi deneme olan ve uzantisi ne olursa olsun dosyalari sil.* A'da ilk harfi d ile baslayan tüm dosyalari sil A:\>Del d*. A:\>ren deneme2. A:\>Del *. A:\>Del deneme.doc dosyasinin adini Deneme3.doc olarak degistir.doc c:\belgel~1 Kopyalanacak_Dosya Kopyalanacak_Yer REN RENAME Isim degistir A'daki Deneme2.doc deneme3.A'da uzantisi doc olan tüm dosyalari C'deki belgel~1 dizini içine kopyala A:\>copy *.* .

doc DEL (bütün dosyalariniz silinir) A:\>del *.* (bütün dosyalariniz silinir) TYPE Yaz C'deki autoexec. C:\>Type autoexec. A:\>Del ha?an.A'da ilk iki harfi ha olan üçüncü harfi ne olursa olsun uzantisi doc olan dosyalari sil.bat dosyasinin içerigini göster.bat Time Saat Saati göster Time Date Tarih Tarihi göster Date .

arsiv niteligi kazandir. gizli dosyalari göster. +r +h +a Xcopy Dizin kopyala A'daki okul dizinini içindeki tüm . Format A: (disketi biçimlendir) Format a: /s (Disketi biçimlendir ve sistem dosyalarini yükle) CHKDSK CHECK DISK Disketi kontrol et Chkdsk a: Diskcopy Disket kopyala Diskcopy a: a: Attrib Dosya niteligi Dosya niteligi degistir.) Attrib.DIS KOMUTLAR Format Biçimlendir DIKKAT: DISKETTEKI TÜM VERILERI SILER. R okunabilir A arsiv H gizli Attrib -r -h -a (tüm dosyalari okunabilir yap.

.dosyalari ve alt dizinlerle birlikte c'deki belgel~1dizini içine kopyala XCopy a:\ okul c:\belgel~1 /s Dizin Yaratma: Yeni bir dizin yaratmak için MD komutu kullanilir. MASA ÜSTÜ ELEMANLARI Windows programinda kullanilacak temel nesneler masa üstünde yer alir. C:\> MD GÖKHAN GÖKHAN isimli bir dizin yaratilir. Etkilesimli Ara Birim: Bir çok programin birbiri ile etkilesimli ve uyumlu olarak ayni anda çalisabilmesine denir. bütün uygulama programlarini çalistiran grafiksel ve etkilesimli ara birime sahip Microsoft tarafindan üretilmis isletim sistemidir. WINDOWS Tanimi: Bilgisayarin açilisindan kapanisina kadar aktif bir sekilde her türlü isletim ve yönetim görevlerini yürüten. program ve kisayollar bulunur.Bu programlar arasinda en yaygini Windows dur. dosya.Standart olarak bulunanlar ve kendi olusturacagimiz Klasör. Masa üstünde standart olarak sunlar bulunur. Dizin Silme:(Release Directory) Bir dizini veya alt dizini silmek için C:\>RD GÖKHAN RD komutu kullanilir.

kullandigimiz bilgisayar hakkinda her türlü bilginin sunuldugu ve istenilen degisiklik ayarlarinin yapildigi bilgisayarim penceresi gelir. Sisteminize yazici kurabilir ve yazicilar hakkinda bilgi alabilirsiniz. Yazicilar ve Çevirmeli Ag simgeleri gelir.1-Bilgisayarim: Simge üzerinde Mouse un sol tusuna çift tiklanirsa. 2. sabit diskin içerigini gösterir. Bu pencere içerisinde sabit disk. CDROM. disket sürücüsü. . Denetim Masasi. CD-ROM sürücünüzün içerigini gösterir. Genellikle sabit diskinizin içini göstermek için kullanilir. Disketinizin içerigini göstermek için kullanilir. Sisteminizin tamamini denetleyebilirsiniz. Modem araciligiyla diger bilgisayarlar arasinda bilgi paylasabilirsiniz.

Görev Zamanlayici. . 2-Ag Komsulari: Bilgisayar Windows. Windows u her baslattiginizda baslar ve artalanda çalisir. (Disk Birlestiricisi gibi) görevleri. Network gibi bir ag ortaminda çalisiyorsa bu simgelerden yararlanarak diger terminallere baglanma ve yazici paylasimi islevleri yapilir. sizin için en uygun zamanda düzenli olarak çalisacak sekilde zamanlamanizi saglayan bir araçtir.Görev Zamanlayici.

3-Geri Dönüsüm Kutusu: Silinen dosya ve klasörlerin geçici olarak tutuldugu yerdir. DOLU BOS 4-Evrak Çantam: Tasinabilir bir bilgisayar varsa bu bilgisayar ile olusturdugumuz dosyalari ev veya isyerimizdeki bilgisayar agina yüklememizi saglar. tablo. Baslik Çubugu Simge Durumuna Küçült Kapama Menü Çubugu Araç Çubugu Adres Çubugu .Pencereler bütün programlarda ayni özellikte elemanlara sahiptir. 5-Belgelerim: Kullanicilarin hazirlamis oldugu metin. ses. resim gibi ögeler içeren dokümanlarin (belgelerin) bir arada tutuldugu klasördür. WINDOWS DA PENCERELER Tüm Windows uygulamalarinda pencereler kullanilir.

Durum Çubugu .

Durum Çubugu: Açik olan pencere hakkinda size bilgi verilen çubuktur.Mouse yoksa f10 tusu ve ya Alt tusu ile birlikte komut basligindaki alti çizili harfe basilirsa aktif hale gelir. ye dogru yerlestirir. kaydirma oklari ve bir kaydirma kutusu içerir. Windows 98' deki Menü Çubuklari ile Microsoft' un diger uygulamalarindaki (Word.GöREV ÇUBUGU PENCERLERIN KAPATILIP AÇILMASI VE KÜÇÜLTÜLMESI Bilgisayar da görünen pencerenin kapatilmasini saglar. Pencerenin en üstünde sag kösede yer alir. Bir kaydirma çubugu pencerenizde belirdiginde. Çalistigimiz uygulamada yapilacak islemleri içeren komutlardan olusur. yatay kaydirma yaparken de pencerenin sol kenari boyunca görünen bir serittir. Bilgisayarda görünen pencerenin tam ekran yapilmasini veya önceki boyuta getirilmesini saglar. Burada. Baslik Çubugu: Denetim menüsü. -Ada Göre :A dan Z ye dogru yerlestirir.Excel.ekran boyut dügmeleri vardir.açilan nesne penceresinin adi. -Türe Göre :Uzantiyi A dan Z . Kaydirma Çubugu: Düsey kaydirma yaparken pencerenin sag kenari boyunca. Pencerenin en sag üst kösesindedir. Çalisma Alani Içerisine Simge Yerlestirme: Masa üstündeki nesneleri belli bir düzene göre yerlestirmek için Mouse un sag tusuna tiklanir. Bilgisayar da görüne pencerenin simge durumuna indirilmesini saglar.Powerpoint gibi) Menü Çubuklari arasinda büyük benzerlik vardir. Simge Yerlestirme menüsünde. pencere içinde o anda görünenden daha fazla bilgi var demektir. Menü Çubugu : Genellikle baslik çubugunun altinda yer alan ve üzerinde menü isimlerinin bulundugu satirdir. Bir kaydirma çubugu. Pencerenin sag üst kösesinde yer alir.

. Bir pencere kapatildiginda. o pencereyi temsil eden bir dügme görünür. dügmesi de kaybolur.-Boyuta Göre :Kapladigi alana göre yerlestirir. -Tarihe Göre :Kaydedildigi tarihe göre yerlestirir. GÖREV ÇUBUGU Bir programi her baslattiginizda ya da her açtiginizda. Pencereler arasinda geçis yapmak için. -Otomatik :Windows un kendi sistemine göre yerlestirir. istediginiz pencerenin dügmesini tiklatin.

Ayarlar: Bilgisayarin sistem yazilimlari ve donanim üniteleri üzerindeki degisiklikler buradan yapilir. . Belgeler: Kullanicinin kendi hazirladigi dosyalarin en son kullanilmis 15 tanesinin listesi bulunur. Donatilar: Windows ile birlikte bilgisayara yüklenen çesitli uygulama programlaridir.BASLAT MENÜSÜ Tiklandiginda sol alt köseden baslayarak yukariya dogru bir liste ekrana gelir. Bu nesnelerin görevleri: Programlar : Windows üzerinde tanimlanmis programlar ve donatilar yer alir.

Yardim: Windows un yardim dosyalarina ulasilir.Bul: Daha önce kaydedilen dosya ve klasörlerin aranmasini saglar. Yeni kurulan ve donatilar bulunur Sik kullandiginiz web sayfalarini ve dosyalari açar Takildiginiz konularda yardim da bulunur. Bilgisayarinizi kapatir. Programlari çalistirir Windows Oturumunu kapatir. Dosya. klasör veya bilgisayarlari arar ve listeler. Windows ayarlarini güncellestirir. Programlarin listesini görüntüler En son kullanilan belgeleri görebilirsiniz Windows ayarlarini degistirmek için kullanilir. .

Bu program. Oturumu Kapat: Bilgisayarin oturumunu kapatarak Windows u kapatir.BAT adli bir toplu islem kütügünü arar.Çalistir: Program ad ve yerini belirterek o programin dogrudan çalistirilmasini saglar. Bu program. bilgisayar açik kaldigi sürece ana bellekte kalir. ana bellegin dogru çalisip çalismadigini denetler. ilk olarak ROM'da bulunan küçük bir programi çalistirir. Bilgisayar daha sonra diskte AUTOEXEC. Çünkü isletim sistemi ana bellege yüklenememistir. Bilgisayar. .COM adli bir programi arar ve bunu çalistirir. Ayni programlar daha sonra diskte. ayni islem. Eger bir sorunla karsilasirsa ekrana mesaj yazar. bilgisayar A disk sürücüsünde disk olup olmadigini arastirir. Bu dosyayi bulduktan sonra bu dosyada bulunan komutlari çalistirir.SYS adli bir dosya arar ve bulursa buna göre sistemin çalisma ortamini düzenler. Eger böyle bir dosya yoksa sistem normal parametreleri kullanarak çalisma ortamini düzenler. Bu iki program çalistigi zaman. Ana bellek denetlendikten sonra. isletim sisteminin bir kopyasinin ana bellege konmasi demektir. Bu program. COMMAND.COM programinin çalistirilmasi. Eger varsa. sabit disk=C üzerinde tekrarlanir. ROM'daki program diskteki iki sistem kütügünü yükler. Askiya Al: Programi bir süre için durdurur. Bilgisayarimiz kilitlendiginde ise kesinlikle power tusuna basmamaliyiz çünkü bilgisayar çalisirken tekrar power tusuna basarsak bilgisayarimiz donanimsal veya yazilimsal olarak zarar görebilir. Toplu islem kütükleri içlerinde bir ya da daha fazla program çalistirma istegi olan kütüklerdir. DOS isletim sisteminin iç komutlarini içerir. Bu iki sistem kütügü diskte yoksa veya A disk sürücüsünde disk yoksa. BILGISAYAR NASIL AÇILIR ? Bilgisayarlari çalistirabilmek için kasanin üzerinde bulunan power (güç ) tusuna basmamiz yeterlidir. BILGISAYAR AÇILIRKEN NELER OLUR? Bilgisayar açildigi zaman. bilgisayar ayni diskte CONFIG. Power tusuna bastigimizda bilgisayarimiza elektrik gelir ve böylece bilgisayarimiz açilir. Bu da basarili olmazsa bilgisayar açilmaz. COMMAND. asagidaki islemler sirasiyla yapilir.

.WINDOWS 95/98/2000/ME isletim sistemi yüklenir ve Masaüstü karsimiza gelene kadar beklenir.

BILGISAYAR ve SAGLIK Bilgisayarin sagliga zararlarindan korunma Dogru oturus Bilgisayarin karsisinda otururken sunlara özen göstermeliyiz. Bunlarin yani sira: Saat basi mola vererek odayi temiz hava ile doldurmak ve ufak ekzersizler yapmak . sirti bele uygun ve esnek bir ergonomik koltuk Omuzlar rahat birakilmis Dik oturulmus ve sirt desteklenmis Kollar yatay veya biraz yukarida Dirsek ve eller düz bir çizgide Bacaklarin üst kismi yatay Dizler 9 veya 110 derece açida olmali Gözlerimizin sagligi için: Bilgisayar kullanmadan önce bir göz muayenesinden geçmeli. uzakta oturmali Ekranin üst kenari ile göz hizasinin ayni seviyede olmasina dikkat etmeli Kagit tutucu kullaniyorsak bunu ekranla ayni hizada tutmali Odanin los isikli. Masa yüksekligi 65-70 cm. görme bozuklugu varsa mutlaka düzeltilmeli Ekrandan 45-75 cm. Yüksekligi ayarlanabilir. aydinlatma 30-50 mumluk ve indirekt olmali Isik ekrana dik açiyla gelmemeli Isik yansima ve parlamalari önlemeli 15-20 dakikada bir kisa süre gözleri uzaga odaklayarak göz kaslarinin dinlenmesi saglanmali.

Hamilelerin ekran basina geçmemelerini saglamak gerekiyor. .

Bilgisayar sisteminde klavyenin islevi nedir? 3-Klavye üzerinde hangi tus takimlari bulunur ? 4-Enter ve Shift tuslarinin islevi nedir ? 5-Monitörün islevi nedir ? 6-Bilgisayar sistemi kavramindan ne anlasilmaktadir ? 7-CPU nedir? Islevi nedir ? 8-RAM ve ROM bellek arasindaki en belirgin fark nedir ? 9-Disket sürücünün islevi nedir ? 10-Açma-kapama dügmelerinin islevi nedir? TEST 1 1-Klavyeden girilen komutlari onaylamak ve islemi baslatmakta yaralanilan tus.ALISTRMALAR 1-Bilgisayar sisteminde farenin islevi nedir ? 2. .

kelimeler arasinda uzun bosluklar birakmakta kullanilan tus. asagidakilerden hangisidir? A) Enter B) Shift C) Alt D) Ctrl E) Tab . asagidakilerden hangisidir? A) End B) Backspace C) Space D) Imleç E) Tab 3.Büyük karakterleri ve tuslarin üzerindeki ikinci karakterleri yazdirmakta yararlanilan tus.asagidakilerden hangisidir? A) Esc B) Enter C) Ctrl D) Alt Gr E) Shift 2-Bilgisayar programi üzerinde yazi yazarken.

BÖLÜM 2 MICROSOFT WORD VE POWER POINT ÖGRETIM VE UYGULAMALARI .

Yerinde kalir. Geri Al: Ctrl-Z: En son yapilan islemi geri almak için kullanilir.bir belge açar. Yapistirma: Ctrl-V / Shift Insert: Kopyalanan veya kesilen alani. Paragraf seçilerek biçimin uygulanmasi saglanir. Biçim boyayicisi simgesi üzerine basilir. yeniden uygulamak için kullanilir. Kaydedilmis dosya üzerinde degisiklik yaptiktan sonra degisiklikleri kaydetmek için ) Yazdirma: Ctrl-P: (Hazirlanan dosyanin yazicidan çiktisini almak için) Kopyalama: Ctrl-C: Seçilen alani bellege kopyalamak için kullanilir. Sonra uygulama yapilacak paragraf üzerine gidilir. 2. dosya ismi vererek kaydetmek için.Biçim boyayicisindan kurtulmak için ESC tusuna veya herhangi bir tusa basilir. . Paragraf seçilir. Geri alma islemi yapilmadan ileri alma islemi yapilamaz. Kesme: Ctrl-X / Shift-Delete: Seçilen alani bellege alir. Kopyalama: Seçilen alan silinmez.MICROSOFT WORD STANDART ARAÇ ÇUBUGU Yeni Sayfa: Ctrl-N: Yeni bos. Aç: Ctrl-O: ( Eskiden yazilmis bir dosyayi daha sonra açmak için ) Kaydetme: Ctrl-S : ( Yazilmis dosyayi. Ileri Al: Geri alinan islemi. Biçim Boyayicisi: Ctrl-Shift-C: Bir paragrafin biçimini diger paragraflara uygulamak için kullanilir. belge içinde gidilen yere yazar. Birden fazla basilirsa önceki islemleri de geri alir.

Seçilen alan kadar tablo olusturur. Sütunlar: Sayfayi birden fazla sütuna bölmek için kullanilir. Yandaki sekilde 2 satir x 2 sütunlu bir tablo olusturur.Tablo Ekle: Belgeye tablo eklemek için kullanir. sayfanin bir kismi sütunlara bölünecekse seçim yapildiktan sonra sol taraftaki Sütunlar simgesi seçilir. Sag tarafta bulunan pencere gözüktükten sonra kaç sütun olacagi belirlenir. Sayfanin tümü sütunlara bölünecekse seçim yapmadan. .

Biçimlendirme Araç Çubugu Kalin (Koyu): Ctrl-K Italik (Egik Yazi): Ctrl-T Alti Çizili: Ctrl-A Sola Hizala: Ctrl-L Ortala: Ctrl-R Saga Hizala: Ctrl-G Iki Yana Yasla: Ctrl-D Numaralandirma: Madde Imleri: Girintiyi Azalt: Girinti Artir: Ctrl-M Biçimlendirme araç çubugu Word de sik kullandigimiz bir çubuktur. Biçimlendirme araç çubugunda su özellikler bulunur : yaziyi kalinlastirma . isaretli yazinin altini çizme. Ayrica resim vey . yazinin karakterini italik yapma .

.a yazilarimizi sayfa düzeninde ortalamamiz . Biçimlendirme araç çubugu Microsoft Word için temel araç çubuklarindandir. saga veya sola yaslamamiz yine bu araç çubugundan yapilir. Eger yok ise Microsoft Word Görünüm menüsünün içinde Araç Çubuklari sekmesinden Biçimlendirme sekmesini isaretlememiz yeterlidir.

Aç (Ctrl-O): Daha önce yazilmis Word dosyasini açar. .DOSYA MENÜSÜ Yeni (Ctrl-N): Bos WORD belgesi (dosyasi) açar.

Bu sekilde dosya bulmak daha kolay olur. Diger klasörlere geçmek için kullanilir. Eger aranan sözcügü içeren dosya/dosyalar bulunursa isimleri listelenir. diger klasörlere. Web'de ara: Internet'te bir dosya aramak için kullanilir. CD ile Ag komsularina geçmek.Aç Dügmesi Açilacak dosyanin bakilacagi klasör: Açmak istenilen dosyayi seçmek. bu dosyayi olusturmus. "Degistirilme Tarihine" yazisi tiklanirsa en son yazilan dosyadan ilk önce yazilan dosyaya göre siralanir. Diger klasörlere geçmek ya da görmek için simgesi üzerine basilir. Bu basliklar üzerine tiklandiginda siralama yapar. Kim.. C ana dizinine çikmak için bir kez tiklanir. Açilmak istenen dosya bulunduktan sonra ya Aç komut dügmesine basilir ya da seçilmek istenen dosya üzerine çift tiklanir. Ayrintilar: Dosyalarin "Adi". Bir Düzey Yukari: Alt dizinden bir üst dizine çikmak için kullanilir. Sözcük sayisi. Simdi Bul komut dügmesi tiklandiginda belirtilen sözcük ve ifade aranir. "Tür". Normal durumda Dosya-Aç ya da Standart Araç Çubugunda Aç simgesi seçildiginde. Sik kullanilanlara ekle: Sik kullanilan dosyalara seçilen dosya eklenir. harf sayisi. Komutlar ve ayarlar: Metin ya da özellik: Dosya içinde geçen bir sözcük ya da ifade bu kutucuga yazilir. paragraf sayisi . Önizleme: Dosyayi açmadan içini görmeye yarar. Büyük dosyalarin açilmasi zaman alir/yavas çalisir. hakkinda bilgi verir. Bir kez daha basilirsa Bilgisayarim'a geçilir. "Boyut". Örnek: C ana dizininde bulunan Belgelerim dizini içindeyken. .. ne zaman. ne kadar sürede de . Özellikler: Dosyanin özellikleri hakkinda bilgi verir. sabit diskin diger bölümlerine geçmek. Sik Kullanilanlara bak: Sik kullanilan dosyalar içinden bir dosya seçmek için kullanilir. "Degistirme Tarihi" hakkinda bilgi verir. Örnegin: "Adi" seçenegi üzerine tiklanirsa dosya adlarina göre siralama yapar. Internet te dosya seçmek için kullanilir. Belgelerim klasörü açilir. Açilan pencereden geçmek istenilen klasör seçilir.. Liste: Dosya isimleri ve klasörlerin isimlerini alt alta görmek için kullanilir.. "Sik Kullanilanlara bak" seçeneginde dosyalari görmeye yarar.

.

Simdi Bul dügmesine basilir. Dosya adi yazilir. Arama Kaydet: Yapilan arama sonuçlarini kaydetmeye yarar. . Bulunulan dizin içinde arama yapar. Simdi Bul kutusu tiklanir. Eger isaretlenirse bu sözcükler birbirinden farklidir. Gelismis Bul penceresi açilir. Bu durumda bulunulan dizin içindeki word dosyalari içindeki metinlerde aradiginiz sözcügü içeren dosyalari bulur ve listeler.BUL Dosya Adi: Adi bilinen bir dosyanin aranip bulunmasi için kullanilir. deyim ya da cümle Deger kutusu içine yazilarak arama yaptirilir. Bazen dosya adi animsanmaya bilinir. Arama Aç: Daha önce kaydedilen arama sonuçlarini ekrana getirir. Alt Klasörleri Ara yazisinin yaninda bulunan kutucuk üzerine basilir. Bu durumlarda dosya içinde bulunan bir sözcük. BÜYÜK/Küçük harf eslestir: Isaretli degilse büyük ve küçük harflere duyarli degildir. bilgisayar sözcükleri birbirinin aynidir. Örnegin Bilgisayar. Eger alt klasörler de aranmak isteniyorsa Gelismis dügmesine basilir. BILGISAYAR .

Yeni dosya ismi yazilip.Dosya Silme: Yazilan bir dosyanin silinmesi için. Eger bu ismi kabul ediyorsaniz Kaydet komut dügmesi tiklanir ya da Enter tusuna basilir. Dosya Kopyalama: Yazilmis bir dosyayi diskete kopyalamak için. Silmek istediginizden eminseniz EVET komut dügmesine basilir. klavye üzerindeki Enter tusuna basilir. Dosya adi kismina dosyaya verilmek istenen isim yazilir. Açilan pencerede Sil komutu seçilir. . Word yazdiginiz metnin ilk satirini geçerli dosya adi olarak önerir. Açilan pencereden Gönder-"3 1/2 Disket A"seçilir. Açilan pencerede Yeniden Adlandir seçilir. Dosya/Klasör Adi Degistirme: Yazilan bir dosyanin adini degistirmek için. dosya üzerindeyken farenin sag tusuna basilir. Kaydet (Ctrl-S): Açik olan belgeyi kaydeder. Dosya açiksa silme islemi yapilamaz. dosya üzerindeyken farenin sag tusuna basilir. Eger belge ilk kez kaydediliyorsa Farkli Kaydet penceresi açilir. Emin degilseniz yaptiginiz islemi iptal ediniz. Kapat: Açik olan WORD dosyasini kapatir. (dosyanin açik olmamasi gerekir) dosya üzerindeyken farenin sag tusuna basilir.

Baski Önizleme: Yazilan metinin kagitta nasil gözüktügünü gösterir. netscape gibi Internet browserlarinda gözükür. Otomatik Kurtarma bilgilerini kaydetme sikligi seçilip buraya bir sayi girildiginde bilgisayar yazilan metni o siklikta kaydeder.b alicilara word belgesi göndermek için kullanilir. . Sayfa Yapisi: Sayfa kenar bosluklari ve Kagit boyutu ve yönü (yatay-dikey) ayarlari yapilir. Böylelikle bilgisayar kilitlendigi veya elektrik kesildiginde dosyanin kaybolmasi önlenir. Metin üzerinde degisiklik yapilamaz.html uzantili dosyalar Internet Explorer.doc uzantilidir). . Açilan son dosyalar: Açilan son dosyalar listelenir. HTML dilinde kaydeder. Çikis: Word'den çikilir. Kaydet ya da farkli kaydet penceresinden Seçenekler Komut Dügmesi seçilirse yukaridaki pencere açilir. Örnegin. Özellikler: Dosya özelliklerini verir.Farkli Kaydet: Açik olan dosyayi farkli isimde kaydetmek için kullanilir. Gönder: Bir fax v. Diger bir deyisle yazilan metin kurtarilabilir. yukaridaki gibi "1" yazilirsa her 1 dakikada bir o metini kaydeder. HTML olarak kaydet: Word dosyasini (. Diger bir deyisle internette de gözükecek duruma gelir.

2.3 sirasiyla çikar. Harmanla: 3 sayfalik bir metinde 2 kopya alindiginda 1. 5. Sayfa. Bir metinin tümü degil de istenen sayfalari yazdirmak için istenilen sayfanin numarasi ya da numaralari yazdirilir. 1 ve 3.3. Sayfalar çikar. Sayfalardan 1 kopya çikar. sayfalari yazdirmak için Sayfa kutucuguna 1. sonra 3. 2. Sayfa ve sonraki sayfalari yazdirmak için 5.Yazdir: Istenilen yazicidan. ve 3. 8.2. 4 sayfalik bir metin çikarilmak istenildiginde önce 4. 4 ve 5. Sayfalar çikar. 1. Kopya sayisi: Yazdirilacak metini 1 kopyadan fazla bastirmak istedigimizde Kopya sayisi kutucuguna yazilir. Imlecin üzerinde bulundugu sayfayi yazdirmak için Geçerli sayfa isaretlenir. 3 yazilir. sayfalari yazdirmak için 1. 3. 1.2. Eger bu seçenek isaretlenmezse sayfalar 1. Daha sonra 1.3.2.yazilir. Ardarda gelen 2.3. 5. SEÇENEKLER Yazdirma sirasini ters çevir: basilacak sayfalari tersten basar.1.2-8 biçimi kullanilir. Örnegin 3 yazildiginda ayni sayfadan 3 kopya yazicidan çikar. 6. yazinin tamamini yazdirmak için Tümü seçenegi isaretlenir. 7. . 4. sayfalarini yazdirmak için 25 yazilir.

BUL [Ctrl+F]: . Temizle [Delete]: Imlecin sag tarafinda silme islemi yapar. biçimlendirilmis metin. [Alt-Z + A] Yinele Yazilan (Ctrl+Y): En son yapilan islemi bir kez daha yapar. Köprü Olarak Yapistir: Belge içi bir metinde baska bir alana ulasmak için köprü yapmaya yarar. biçimlendirilmis metin (RTF).DÜZEN Geri Al Yazilan (Ctrl+Z): En son yapilan islemi geri alir. [Alt-Z+E] Kes [Ctrl+X] Kopyala [ Ctrl+C] Yapistir [Ctrl-V] Özel Yapistir: Seçilen alani resim. Tümünü Seç [Ctrl+B]: Metnin tümünü seçmek için kullanilir. MS Word nesnesi olarak ekler.

"Sonrakini Bul" komut dügmesine basilir. tekrar "Sonrakini Bul" komut dügmesine basiniz. Örnegin Metin içinde geçen "Halil Namazci" ifadesini "Halil Ünsal Namazci" olarak degistirmek istiyorsunuz. "Tüm seçenekler" komut dügmesine basildiginda Bul ve Degistir Penceresi yukaridaki gibi genisler. Yeni Deger kutusuna " Halil Ünsal Namazci " yazilir. "Sonrakini Bul" komut dügmesine basilir. . Eger aradiginiz sözcük ya da ifade degilse. Aranan metin kutusuna " Halil Namazci ". Metindeki "Aranan" metin kutusunda bulunan sözcük veya ifadenin tümünü degistirmek için "Tümünü Degistir" metin kutusuna basilir. Yazdiginiz sözcük ya da ifadeyi bulunca orada bekler. degilse "Sonrakini Bul" komut dügmesine basiniz. Eger degistirmek istediginiz ifade buysa "Degistir" komut dügmesine basiniz.Metin içinde bulunmasi istenen sözcük ya da ifade yazilir. DEGISTIR Metin içindeki bir sözcük ya da ifadeyi baska bir metinle degistirmek istenildiginde kullanilir. Imleçten sonraki Ilk Aranan sözcügü buldugunda o ifade üzerinde bekler.

("Ögretmen" sözcügünü bulsun "Ögretmenim" sözcügünü bulmasin. sözcügünü bulsun. bölüm.Büyük/küçük harf duyarli arama: Sözcügü nasil yazdiysaniz tipkisini bulur.. Örnegin (Ögretmen. Araç Çubuklarini kaldirmak ya da ekrana getirmek için Görünüm+Araç Çubuklari üzerine tiklanir. gitmeye yarar. (Asagi-yukari tasima) Asil Belge: Araç Çubuklari: Word ve diger Microsoft ürünlerinde Araç Çubuklarinin kullanimi yapilan isleri kolaylastirmaktadir. Baglantili Görünüm: Sayfanin içinde bulunan basliklari gösterir. Içindekiler tablosu olustururken düzeyleri görmeyi saglar. Anahat: Sayfamizdaki paragraflar üzerinde çalisma yapmak için kullanilir. Normal: Sayfanin kenar bosluklarini göstermez. . Sayfa Düzeni: Sayfayi kenar bosluklariyla birlikte gösterir. Bazen de Araç Çubuklari kullanici tarafindan istenilerek ya da istenilmeyen bir sekilde ortadan kalkmaktadir. Bu yüzden Araç Çubuklari istenildiginde ekrana getirilmesi gerekmektedir. GÖRÜNÜM: Ekran görüntüsü ile ilgili ayarlari yapmak için kullanilir. yer imi ne .) Git (Alt+Ctrl+G) : Istenilen sayfa. ögretmen sözcügünü bulmasin) Yalnizca tam sözcükleri bul: Aranan sözcügün tipkisini bulur.. Fakat Araç Çubuklarinin hepsinin açik olmasi da ekrani küçültmektedir. satir.

Istenildigi takdirde Araç Çubuklarina ek komutlar (simgeler) eklenip çikarilabilir. Çikan pencereden "Komutlar" seçilir. . Ekranda belirdikten sonra mavi kismina tiklanarak istenilen bölgeye tasinir. Bunun için Görünüm-Araç Çubuklari-Özellestir seçilir.Ekranda gözüken araç çubuklarinin yaninda v isareti bulunmaktadir. Asagida çok kullanilan bazi Araç Çubuklari verilmistir. Hangi Araç Çubugu getirilmek ya da kaldirilmak isteniyorsa üzerine tiklanir.

Sonra Komutlar seçilir. Araç Çubugunun istedigimiz yerine gelince Fare üzerindeki parmak kaldirilir. Cetvel:Ekranin solunda ve üstünde bulunan cetvelin gözükmesini/gözükmemesini saglar. Istenilen komutlar yeni Araç Çubugu üzerine tasinir.Istenilen komutun üzerine gelinir. Parmagimizi kaldirmadan istenilen araç çubugu üzerine sürüklenilir. . Eger bir Araç Çubugunu kaldirmak istiyorsaniz ! (Lütfen kendi yarattiginiz Araç Çubuklarini kaldiriniz) Sil komut dügmesine basilir. Eklenen tüm simgeleri kaldirip araç çubugunu eski durumuna getirmek için "Sifirla"komut dügmesine basilir. Belge Baglantilari: Ekranin sol tarafinda beliren pencere yardimiyla belgenin baglantilarini gösterir ve sayfa içinde kolaylikla geçis yapilabilir. Istenirse yeni bir Araç Çubugu da yaratilabilir. Kaldirilmak istenilen simge üzerine gidilip tiklanir ve açik olan pencere içine tasinir. Fare ile üzerine tiklanir. Araç Çubugundaki komutlari yok etmek için Görünüm-Araç Çubuklari seçilir. Açilan pencereye yeni araç çubugunun adi yazilir.Yeni seçilir. Bunun için Görünüm-Araç Çubuklari -Özellestir.

resim eklemek için kullanilir. Bu kisma yazilan metin ya eklenen resimler tüm sayfalarda gözükür. metinin basildigi tarih ve saat. EKLE .Üstbilgi ve Alt bilgi: Yazilan sayfanin üstüne ve/veya altina metin. sayfa numarasi.

Hizalama: Numaralandirmayi "Sagda. "Orta".. Konum: "Sayfa Alti" ya da "Sayfa Üstü" nü seçmek için kullanilir.: Belgeye günün Tarih ve Saatini eklemek için kullanilir. Numaralandirmanin biçimini degistirmek için "Biçim" seçilir. Tarih ve Saat.Kesme: Imlecin bulundugu yerden itibaren olan yazilari bir sonraki sayfanin basindan baslatir. . Sayfa numarasinin ilk sayfada çikmasi için "Numarayi ilk sayfada göster" isaretlenir. Sayilarin biçimi belirlenebilir. Içeride ve Disarida olmasini saglar.. "Solda". Burada sayfanin "Baslangiç" numarasi verilebilir. Sayfa Numaralari: Sayfanin Altina/Üstüne sayfa numarasi ekler.

Açiklama: Dipnot: Imlecin bulundugu yerle ilgili dipnotu Sayfa sonu ya da bölüm sonuna eklemek için kullanilir. "Ekle"+"Dipnot" seçildiginde asagidaki pencere açilir. .Simge: Klavye üzerinde olmayan karakterlerin belgeye eklenmesi için kullanilir. "Ekle+Simge"ye basildiktan sonra çikan pencereden klavyede olmayan karakter bulunur ve üzerine çift tiklanir.

Buradan sayilarin biçimi.Dipnotlarin numaralandirmasi otomatik olarak yapilir. Çapraz Basvuru. Tablo ve Denklem yazdirmak için kullanilir. baslangiç numarasi ve bölümle ilgili degisiklikler yapilabilir..: Resimlerin altina Sekil..: Içindekiler Tablosu Olusturma . Numara yerine özel bir isaret konulmasi istenirse "Özel im" seçenegi isaretlenir ve konulmak istenen isaret metin kutusuna yazilir.... Resim Yazisi..: Dizin ve Tablolar. "Seçenekler" komut dügmesine basilinca asagidaki pencere açilir.

düzeydeki baslik (Örnek Bölüm Basligi) seçilir.Basliklar düzeylerine göre isaretlenir. Kaç adet düzeyin seçilecegi "Düzeyleri göster" den belirlenir. "Biçimlendirme" Araç Çubugunda bulunan Biçim (Ctrl+ÜstKrkt+S) penceresi açilir. . Asagidaki pencere açilir. Içindekiler Tablosu seçilir. Istenilen içindekiler biçimi "Biçimler"den seçilir. Içindekiler tablosunda çikmasi istenilen tüm basliklar düzeylerine göre isaretlenince "Ekle"+"Dizin ve Tablolar" seçilir. Bunun Için 1.

resim Word belgesi üzerine tasinir. Açilan penceredeki istenilen resim seçilir. . Resmi bulmak için "Bak" metin kutucugunu kullanarak istenilen dizine geçilir. Resim üzerine çift tiklanarak ya da "Insert" (Ekle) üzerine tiklanarak.Resim: Bilgisayar içindeki hazir resimleri (clipart) eklemek için "Görünüm"+"Resim"+"Küçük Resim" seçilir. Resmi eklemek için "Ekle" komut dügmesine basilir. Kullanicinin hazirladigi ya da internetten çektigi resimleri eklemek için "Görünüm"+"Resim"+"Dosyadan" seçilir. Açilan pencereden resim bulunur.

... . denklem.)eklemeye yarar. bulunur.. Yazdiginiz belge içerisinden Internet'te bulunan bir sayfayi açmak için yapilacak isler sunlardir: Baglanacak ifade seçilir: Ekle+Köprü seçilir. Imlecin ucu + biçimini alir. Köprü. konusma balonlari vb. video. degistirilmek istenilen taraftaki metin kutusu çizgisi üzerine gelinir.. fare ile çizgi tiklanir. resim.. Parmak kaldirilmadan sagalta dogru sürüklenir. Örnegin metin kutusunun kenarindaki çizgiyi kaldirmak için "Metin Kutusu Biçimlendir" seçilir. Dosya imlecin bulundugu yerden baslayarak eklenir.Metin Kutusu: Sayfa içinde metin yazmak için ayri bir kutu açmak için kullanilir. Metin kutusunun büyüklügünü degistirmek için.: Belgeye nesne (ses. Metin kutusu çizgisi üzerinde iken farenin sag tusuna basilirsa. Burada çizgiler.: Daha önce yazmis oldugunuz bir dosyayi üzerinde çalistiginiz dosyaya eklemek için kullanilir. istenilen büyüklüge erisince farenin tusu serbest birakilir. Alt+Ctrl+K: Belgenizde bulunan bir sözcük ya da ifade üzerine tikladiginizda Internet te bir sayfa açmak istiyorsaniz ya da metin içinde "Yer imi" ile imlenmis bir alana gitmek istediginizde kullanilir. excel. "Renkler ve Çizgiler" komut penceresinden "Çizgi yok" seçilir. powerpoint.. Nesne. oklar. metin kutusu ile ilgili olarak yapilabilecek islemler gözükür. Metin kutusu nereye açilacaksa oraya gidilip tiklanir. Dosya.. "Ekle"+"Metin Kutusu" seçilir. Otomatik Sekil: "Ekle"-"Resim"-"Otomatik Sekil" seçilerek ortaya çikan araç çubugu kullanilarak istenilen sekil belgeye eklenir.

"Köprü Ekle" penceresi açilir. Seçilen yazinin üzerine tiklandiginda adresini yazdiginiz web sayfasi açilir. "Ekle"+"Köprü"+"Gözat" tiklanir. Baglanacak ifade seçilir 2. "Tamam" komut dügmesine tiklanir. "Baglanilacak URL veya dosya adi" metin kutucuguna baglanilacak web sayfasinin adresi yazilir. Belgeye Köprü : 1. Seçilen yazinin üzerine tiklandiginda istediginiz dosya açilir. "Dosyaya Bagla" penceresini kullanarak istenilen dosya seçilir. 3. Dosyada Belirli Konum: . "Tamam" + "Tamam" komut dügmesine tiklanir.

Tamam komut dügmesine basilarak çikilir.Dosyanizin içinde daha önceden imlenmis bir konuma gitmek için Üzerine tiklaninca sayfa içinde gidilecek konuma Dosyada Belirli Konum (Seçmeli) metin kutusunun yanindaki "Gözat" komut dügmesine tiklanir. Yer imi penceresinden seçim yapilir. .

yazinin alti çizili olup olmamasini .. yazi boyutunu . yazi tipi biçimini . yazinin rengini ve yazi üzerine efektler verebiliriz.. .BIÇIM MENÜSÜ Yazi Tipi. Yazi tipi menüsünden yazi tipimizin hangi karakterde olmasi gerektigini .

12 nk 1 satir bosluk birakir. Girinti yeri: Normalde madde imi ile yazi arasi uzaklik 0.Paragraf.. Buradan madde iminin yazi tipi ve boyutu degistirilebilir. Farkli bir madde imi seçmek için "Madde imi" seçilir. Seçili alana uygulanir. Madde imi ile metin arasindaki konumu belirlemeye yarar. Kullanici istediginde Deger kismina klavyeyi kullanarak bir deger girebilir. Istenilen madde imi üzerine tiklanir. Madde imli liste yaratmak için kullanilir. Paragrafin tersidir. . Aralik: Yazilan satirdan önce ya da sonra ne kadar bosluk birakilacagi belirtilir. 1. Penceredeki madde imi disinda bir madde imi kullanilmak isteniyorsa "Özellestir" komut dügmesine basilir. Madde Imleri ve Numaralandirma. ortadan ve iki yandan seçenegi vardir.5. Imlenmis Listeyi Özellestir: Madde iminin yazi tipini degistirmek için "Yazi Tipi" seçilir. Hizalama: Soldan.. Satir distan baslar. paragraf basini ayarlar. Satir Araligi: Satir araligi Tek. En az.63 cm'dir. Özel: Ilk satir. Genellikle numaralandirmada kullanilir. Ikinci satir içten baslar. Bu uzakligi artirmak veya azaltmak için kullanilir. çift.. 6 nk (nokta) yarim satir. Çoklu biçimindedir. Asili ise 1. Girinti: Sol veya sag bosluktan sonra ne kadar bosluk birakilacagi belirtilir.. Tam. 12 nk tek araliga esittir. sagdan.

.

"Ayar"dan çerçevenin biçimi belirlenir. çerçevenin kalinligini degistirmek için "Genislik" kullanilir.. Çerçevenin kenarlarindan birini kaldirmak ya da eklemek için Önizleme bölümünde bulunan kenarlar seçilir. Biçemden çizginin tipi belirlenir. Sayfa Kenarligi Sayfanin tümüne çerçeve eklemek için kullanilir. "Bu bölüm". . Çerçevenin kenarliginin sekillerden olusmasi istenildiginde "Resim".. çerçevenin "Tüm belge". "Ilk sayfa disinda tümü" seçeneklerinden hangisi olacagi "Uygulanacak Yer" menüsünden seçilir. "Ilk sayfa".Kenarliklar ve Gölgelendirme. Seçilen alana çerçeve çizer.

Tablo yapmadan metin ya da sayilari alt alta getirmek için kullanilir. Sütunlar arasina çizgi koymak için "sadece araya çizgi koy" seçilir. Bir sayfaya iki veya daha fazla sütun yazmak için kullanilir.Sütunlar. Sekmeler.. "Biçim"+"Sekmeler" komutlari kullanilarak elle yapilabilecegi gibi cetvel'in alt kismindaki gri çizgi üzerine farenin sol tusuna basilarak da yapilabilir... . Iki sütun tüm sayfaya yapilabilecegi gibi seçilen alana da yapilabilir. Sekmeler..

. Bir sekmeden digerine geçmek için klavye üzerindeki Tab tusu kullanilir. Sekmeler üst üste getirildiginde tasinan sekme silinir. Tüm sekmeleri kaldirmak için "Sekmeler" penceresinden tümünü temizle seçilir. Genellikle dergi. Eger ilk harfin alt tarafinin bosluk olmasi isteniyorsa "Boslukta" seçenegi seçilir.: Bir tabloda metnin yönünü degistirmek için kullanilir.. : Bir paragrafa baslanirken ilk harfi büyütmek için kullanilir.. Örnek: Ögrencinin Adi Soyadi Velinin Adi .. Örnek Adi Soyadi Ilçe Il Halil Ünsal NAMAZCI Merkez GIRESUN Baslangiç Büyüt. gazete gibi metinler yazdirilirken kullanilir. Metin Yönü.Istenildiginde sekme üzerine tiklanarak saga ve sola tasinabilir. Ilk harften son ra yazilan metinin harfin hemen yanindan itibaren harfi sarmasi isteniliyorsa "Metinde" seçenegi seçilir.

Soyadi .

) seçilir. Ayni islem degistirilmek istenen ifade seçilerek "Shift+F3" tusuna basilarak da yapilabilir. Nesne. Daha sonra "Biçim"+"Büyük/Küçük harf degistir" seçilir..: Sayfanin artalan (zemin) rengini belirlemek/degistirmek için kullanilir.. Artalan..: Sayfada bulunan nesneleri biçimlendirmek için kullanilir. Önce nesne (resim.. metin kutusu.. Önce çevrilmek istenen sözcük seçilir. Tamamen büyük yazilmis bir metnin tamamini küçük harfe çevirmek veya sözcüklerin ilk harflerini büyük harfe çevirmek için kullanilir. resim seçildiginde "Nesne" yerine "Resim Biçimlendir" yazisi belirir. Seçilen nesneye göre burada bulunan komut ismi degisir... WORD DE KULLANILAN KISAYOL TUSLARI : YAPILACAK ISLEM MENÜ KISAYOL TUSU Yeni bir dosya açmak Dosya/Yeni Ctrl+N Çalisilan dosyayi kaydetmek Dosya/Kaydet Ctrl+S Kaydedilmis dosyayi açmak Dosya/Aç Ctrl+O Dosyayi Farkli kaydetmek . ses . Otomatik Biçim.BÜYÜK/Küçük Harf Degistir. Örnegin.: Metnin biçimini Word'ün otomatik olarak düzenlemesi için kullanilir... Sonra "Biçim"+"Nesne" seçilir.

Dosya/Farkli kaydet F12 Dosyayi kapatmak Dosya/Kapat Ctrl+F4 Dosyayi yazdirmak Dosya/Yazdir Ctrl+P Baski Önizleme Dosya/Önizleme Ctrl+F2 Kesme Düzen/Kes Ctrl+X Kopyalama Düzen/Kopyala Ctrl+C Yapistir Düzen/Yapistir Ctrl+V Islemi geri alma Düzen/Geri Al Ctrl+Z .

görüntüyü çizim nesnelerine dönüstürebilirsiniz ve nesneleri düzenlemek için Çizim araç çubugu üzerindeki seçenekleri kullanabilirsiniz. Küçük Resim Galerisi'nden küçük resim veya resim ekleyebilirsiniz. Kayan resmi dogrudan metnin içine veya ekleme noktasina yerlestirilen satir içi resmine dönüstürmek için. Örnegin. parçalari yeniden düzenleyebilirsiniz veya görüntüleri birlestirebilirsiniz . resmi sag fare dügmesiyle tiklatin ve sonra kisayol menüsündeki Resim Araç Çubugunu Göster'i tiklatin. Konum sekmesinden metnin üstünde kaydir onay kutusunu temizleyin. resmi seçtikten sonra. . NOT: Varsayilan olarak. Word alinan resimleri kayan resimler olarak ekler. Bir resim seçtiginizde Resim araç çubugu. metin veya diger nesnelerin önüne veya arkasina yerlestirebilirsiniz. Resim araç çubugu görünmüyorsa. parlaklik ve karsitlik ayarlarini yapmak için kullanabileceginiz seçeneklerle birlikte görüntülenir. doldurma veya çizgi renklerini degistirebilir. Ayrica diger programlardan veya konumlardan aldiginiz resmi veya fotografi da ekleyebilirsiniz. Küçük resim eklediginizde. Biçim menüsünden Resim'i tiklatin. resmi kirpmak.Metine Resim Eklemek : Yapilan bir Word belgesine resim eklemek için Ekle menüsünden Resim Ekle seçenegi tiklatilarak asagidaki pencereden istenilen resimler seçilerek belgeye aktarilabilir. resme kenarlik eklemek. Çizim katmanina eklenen kayan resimleri sayfa üzerine.

Hatayi dogrudan belgede de düzenleyebilirsiniz. Tamam'i tiklatin. DIL : Üzerinde çalisilan belgenin hangi dil ile yazildigini belirtmemizi saglayan bir komuttur. önce Seçenekler'i. önce dalgali alt çizgisi olan sözcügü sagdan tiklatin sonra kisayol menüsünde istediginiz düzeltmeyi tiklatin. kullanilamaz demektir ve uygun yazim veya dilbilgisi denetleyicisini yüklemeniz gerekir. olasi dilbilgisi hatalarini belirtmek içinse dalgali yesil alt çizgiler kullanir. Burada kullanilan dilimiz seçildikten sonra bütün imla kurallari. Dalgali alt çizgiler belgenizi karmasik hale getiriyorsa. Istediginiz seçenek kararmis olarak görünüyorsa. Yazim ve Dilbilgisi sekmesinden. Araçlar menüsünden. es anlamli kelime. hatalari düzeltmeye hazir olana kadar onlari geçici olarak gizleyebilirsiniz. Yazarken yazimi denetle ve Yazarken dilbilgisini denetle onay kutularini seçin. Bu belgedeki yazim hatalarini gizle ve Bu belgedeki dilbilgisi hatalarini gizle onay kutularini temizleyin. durum çubugundan Yazim ve Dilbilgisi Durumu simgesini çift tiklatin. sonra Yazim ve Dilbilgisi sekmesini tiklatin. Ayrintili bilgi için simgesini tiklatin.ARAÇLAR MENÜSÜ : Otomatik Yazimi ve Dilbilgisini Denetleme : Dilbilgisi denetimi Türk dilbilgisi kurallarina uymayan kelimeler için geçerli bir özelliktir. SÖZCÜK SAYIMI : Üzerinde çalisilan belgenin içerisine toplam kaç kelime . heceleme gibi bir takim sözcüksel islemler hep bu dilin sözlügün göre yapilir. Bir hatayi düzeltmek için. Belgeyi yazarken Word olasi yazim hatalarini belirtmek için dalgali kirmizi alt çizgiler. Ek yazim ve dilbilgisi seçeneklerini kullanmak için kisayol menüsünden Yazim ve Dilbilgisi'ni tiklatin. Bu belgedeki yazim hatalarini gizle ve Bu belgedeki dilbilgisi hatalarini gizle onay kutularini seçin. HECELEME : Belge içerisinde yazilan kelimelerin gerekirse hecelenmesini saglar. Bir sonraki yazim veya dilbilgisi hatasina hizli bir biçimde geçmek için.

. paragraf ve karakter sayisinin kaç oldugu gibi bir takim istatistiksel bilgiler verir.yazildigini. kaç sayfadan olustugu.

ÖZELLESTIR : Word üzerinde yer alan Kullanici ara biriminin kullanici istek ve ihtiyaçlarina göre düzenlenmesini saglar. notlara veya formalara karsi ve istenirse sifre ile korunabilir. Bu dügmeye basin ve basili tutarak saga dogru çektiginizde sütun sayisini asagi dogru çektiginizde de satir sayisini gösteren pencere açilacaktir.OTOMATIK DÜZELT : Yazilan yazi üzerinde otomatik düzeltmelerin yapilmasini saglamak üzere bazi düzeltme tanimlarinin yapilmasini saglar. Bu amaçla yapilan islem bilgisayara kaydedilir. yani ögretilir. Bu islemi saglayan komut Makro dur. Bu amaçla çok sikça yapilacak islemin öncelikle bilgisayara tanitilmasi gerekir. . DÜZELTMELER : Belge üzerinde yapilan degisikliklerin (revizyonlarin) takip edilmesini saglayan bir komuttur. Kullanici ara birimi menü. ZARFLAR VE ETIKETLER : Bir grup insan adina zarf veya etiket basilmasini saglayan komuttur. Tablo olusturmanin bir diger yolu araç çubuklarinda üstte gösterilen butonun tiklanmasidir. Araç çubugu ve tus kombinasyonundan olusmustur. MAKRO : Word ortaminda çok sik yapilan islemin daha otomatiklesmesini saglar. Belge revizyonlara. ADRES-MEKTUP BIRLESTIRME : Hazirlanan belge eger bir grup insana postalanacaksa ve bu postalama islemlerinde gidecek kisilerin adlari dogrudan dogruya bulanacaksa o zaman herhangi bir veri tabani bilgisi ile bu bilginin birlestirilerek (uygun sekilde) çikti alinmasini saglar. SEÇENEKLER : Word üzerinde yer alan bir takim ön belirleme ve ayarlarin degistirilmesini saglar. BELGEYI KORU : Belgenin bir takim ehil olmayan kisilere karsi korunmasini saglayan komuttur. TABLO MENÜSÜ : Tablolar ile Islem : Bir tabloyu yaratmak için Tablo / Tablo Ekle menü seçenekleri kullanilabilir.

.

Otomatik Biçim. resim veya alinan resim de dahil olmak üzere ¾ de kenarlik veya çizgi ekleyebilirsiniz. Son hücrede iken Tab tusuna basarsaniz Word tablonun altina yeni bir satir ekleyecektir. Hücreleri Birlestirme : Bu islem için önce istenilen hücreler seçilir ve Tablo menüsünden Hücreleri Birlestir menüsü seçenegi kullanilarak bu islem gerçeklestirilebilir. paragrafa veya belgedeki seçilmis bir metne kenarlik ekleyebilirsiniz. Hücre Boyutlarini Ayarlamak : Istenilen hücre seçildikten sonra Tablo menüsündeki Hücre Yüksekligi Ve Genisligi menüsü yardimi ile hücre boyutu ayarlanabilir. Belgedeki her sayfanin herhangi bir kenarina veya tüm kenarlarina. resimli kenarlik (bir agaç sirasi gibi) da dahil olmak üzere. Satir. Tablo içersinde bir Tab kadar bosluk birakmak için Ctrl + Tab tus kombinasyonunu kullanmaniz gerekir. Sütun Ekleme ve Silme : Altina yeni satirlar eklemek istediginiz satiri veya yeni sütunlar eklemek istediginiz yerin sagindaki sütunu seçin.Tabloda Tab Tusu : Tabloda . Ayni zamanda. Tabloda bu yöntemlerle seçme (bloklama) yapilabilecegi gibi tabloya özgün yöntemler kullanilarakda kolayca seçim yapilabilir. Tabloya Satir . Tab tusu yardimi ile eklenecegi gibi Tablo menüsünden Satir / Ekle /Sil menüleri ile de bu görev gerçeklestirilebilir. Ayrica tablonun sonuna yeni satirlar eklemek Tab tusu ile çok kolaydir. çizim nesnesine ¾ metin kutusu. Tab Shift tuslari yardimiyla hücreler arasinda kolayca geçis yapilabilir. kenarlik ekleyebilirsiniz. tablonun herhangi bir kenarina veya tüm kenarlarina. Eklemek istediginizle ayni sayida satir veya sütun seçin. . Sütun veya Tabloyu Seçmek : Shift + Yön tuslari ile veya fare ile dökümanda seçim yapabileceginizi biliyorsunuz. Tabloya Kenarlik Ekleme : Word belgesinde.

Bu islemi yapmak için Tablo menüsündeki Hücre Yüksekligi ve Genisligi seçenegini kullanabilirsiniz.Tabloyu Sayfada Ortalama : Sayfa genisliginin tamamini kaplamayan bir tabloyu sayfanin soluna sagina veya ortasina yerlestirebilirsiniz. . Ancak bu islemi satir ortalamaya yarayan dügmelerle yapamazsiniz.

Bir Tabloyu Otomatik Olarak Biçimlendirmek : Tabloyu tiklatin. Biçimler kutusundan. Tablonun birçok sayfadan olusmasi durumunda önemli olan bir diger olay da bir hücrenin sayfalar arasinda kesilip kesilmeyecegidir. Iki ayri tabloyu birlestirmek için ise iki tablo arasindaki bosluklari silmeniz yeterlidir. Siralanacak olan tablo seçildikten sonra Tablo / Sirala menü seçenekleri ile pencereye ulasilir. Otomatik Tablo Biçimi'ni tiklatin.Tablo Birkaç Sayfadan Olusuyorsa : Tablomuz bir sayfaya sigmayacak kadar büyükse tablo bir sonraki tablo bir sonraki sayfaya geçecektir. Burada hangi sütunun siralanacagi Siralama Ölçütü kutusunda . istediginiz biçimi tiklatin. Istediginiz seçenekleri seçin. Tabloyu Sirala : Bir tablonun içerigi belli kriterlere göre A dan Z ye veya Z den A ya dogru alfabetik olarak siralanabilir. Örnegin bir hücrede birkaç satirlik metin varsa bir sonraki sayfaya geçildiginde bu metnin bir kismi da bir sayfada bir kismida diger sayfada kalacaktir. Siralamanin artan mi azalan mi sirada olacagi seçenekler ile belirlenir. Tablo menüsünden. Bu durumda Tablo / Tablo Böl seçenegi kullanilmalidir. . Iki hücre ayni degeri içeriyorsa ve bu iki hücrenin hangi sütuna göre siralanacagi da istenirse Sonraki çerçevesinde belirlenir. bu sütundaki bilgilerin türü de (metin / sayi) tür kutusunda belirlenir. Bu seçenek o anda içinde bulundugunuz satirdan tabloyu ikiye ayirir. Tabloyu Bölme ve Birlestirme : Bir tabloyu bir satirdan itibaren bölmek yani iki ayri tabloya dönüstürmek gerekebilir.

Tabloya dönüstürülen metin seçildikten sonra Tablo / Metni Tabloya Dönüstür seçenegi ile metni tabloya çevirebilmek mümkün olmaktadir. .Metni Tabloya Dönüstürmek : Tablo mantigi ile girilmemis birtakim bilgileri tabloya çevirmek mümkündür.

hücre sonu imini seçmeyin. Böylelikle bir belgenin biri birine uzak iki farkli konumunu ekran üzerinde takip etmemizi saglar. önceden orada bulunan metni degistirmeden tasimak veya kopyalamak için. Yeni yerde bulunan metni ve biçimlendirmeyi degistirmek için. BÖL : Bir belgeye ait pencerenin ikiye bölünmesini saglar. Ayni belgenin birden fazla pencereden takip edilmesini mümkün kilar. YENI PENCERE : Üzerinde çalisilan belgeye ait ikinci bir pencere açilmasini saglar. onu yeni konuma sürükleyin. yalnizca hücrenin içindeki metni seçin. Microsoft Word programi hakkinda genel bilgiler. yeni pencere olusturma gibi bazi özellikleri kapsayan komutlar yer alir. satir veya sütunlari seçin. YARDIM MENÜSÜ Yardim menüsünde ise. TÜMÜNÜ DÜZENLE : O anda açik bulunan tüm pencerelerin Word ortaminda düzenlenmesini saglar. Web de Microsoft hakkinda bilgiler ile yardim konularini içeren açiklamalar yer almaktadir . içindekiler ve dizin bölümü.Tabloda Öge Tasima Ve Kopyalama : Tasimak veya kopyalamak istediginiz hücre. yardim konulari. PENCERE MENÜSÜ : Bu komut içerisinde Word ün bir imkani olan çok pencerelilik özelligine göre pencereler arasi geçis. Metni yeni bir yere. Seçimi tasimak için. tasimak veya kopyalamak istediginiz metni ve hücre sonu imini seçin.

Yardim menüsünde Microsoft word programi hakkinda takildiginiz veya yanit bulamadiginiz bir çok soruya yardim menüsünden bulabilirsiniz. .

POWERPOINT Sunu Programi Slayt: PowerPoint programinda her bir ekrana slayt denir. PowerPoint Standart Araç Çubugu PowerPoint Biçimlendirme Araç Çubugu .

Yeni Slayt penceresinden olusturulacak slayt türü seçilir. Yukaridaki pencerede gözüken slayt türlerinin görevleri su sekildedir. .Sunu Programi Hazirlama PowerPoint Programi çalistirildiginda ekrana gelen pencereden Bos Sunu seçilir. Akilli Içerik Sihirbazi ve Sablon yardimiyla daha önceden hazirlanmis örnekleri kullanarak sunu hazirlanabilir.

slayt kurulus semasi 8. slayt madde imi+resim 10. slayt sadece metin 2. slayt Tablo eklemek 5. 1. slayt bos slayt eklemek için kullanilir..1. slayt grafik 9. . slayt resim+madde imi 11. slayt grafik+madde imi 7. slayt madde imi+grafik 6. slayt iki sütunda madde imi + metin 4. Slayt basligi yazilarak hazirlanir. PowerPoint sunusu hazirlarken slaytlara baslik yazilmasi daha sonra yapilacak islemleri kolaylastiracaktir. Slayt türü seçilir. slayt sadece baslik 12. slayt madde imleri+metin 3.

Slayt tamamlandiktan sonra yeni slayti hazirlamak için Standart Araç Çubugu üzerinde bulunan "Yeni Slayt Olustur" simgesi üzerine tiklanir.

Hazirlanan tüm slaytlari görmek için "kaydirma çubugu"nun sol tarafinda bulunan "slayt siralayicisi görünümü" seçilir. Bu ekranda slaytlarin yeri degistirilebilir. Bunun için slaytin üzerine tiklanir, parmak kaldirilmadan slayt tasinacagi yere kadar sürüklenip, birakilir.

Normal sayfa görünümüne geçmek için "kaydirma çubugu"nun sol tarafinda bulunan "slayt görünümü" seçilir.

Anahat görünümü: Slayt hazirlamak ve degisiklik yapmak için kullanilir.

Hazirlanan sunuyu göstermek için kullanilir. Sunudan çikmak için klavye üzerindeki ESC tusuna basilir. Aksi belirtilmedigi sürece bir slayttan diger slayta geçis fareye tiklayarak yapilir. Klayve üzerinde bulunan "Page Down", sag ok veya ayagi ok tusu bir sonraki slayta geçis için, "Page Up", sol ok veya yukari ok bir önce ki slayta geçis için kullanilir.

Resim Ekleme: Bir slayta resim eklemek için Ekle+Resim+"Küçük Resim"/"Dosyadan" komutu isletilir. Istenilen resim bulunduktan sonra "Insert clip"/"Ekle" seçildiginde resim slayta eklenir.

Slayt Geçisi Slaytlarin otomatik gösterimi için "slayt siralayicisi görünümü"nde iken farenin sag tusuna basildiginda açilan komut penceresinden "Slayt geçisi" seçilir. Ya da Menü çubugundan "Slayt Gösterisi"+"Slayt

Geçisi" ile ayni komut isletilir.

Slaytlarin otomatik (fare ve klavye kullanilmadan) gösterimi için "Otomatik olarak" komutu seçilip, belirtilen saniye sonra slaytlarin degisimi saglanir.

Her slayt için ayri zaman vermek için "Uygula" komutu; tüm slaytlarin ekranda belirtilen zaman gözükmesi için "Tümünü Uygula" komutu seçilir.

Slaytlarin ekrana gelisi sirasinda efekt verilebilir. Bunun için açilan menüden istenilen efekt seçilir. "Yavas", "Orta" ve "Hizli" seçeneklerinden birisi seçilerek slayt efektinin geçisi belirlenebilir.

Bir slayta ayri efekt vermek için "Uygula"; tüm slaytlara ayni efekti vermek için "Tümünü Uygula" komutu seçilir.

Tasarim Uygula: Slaytlara daha önceden hazirlanmis sablonlari kullanarak tasarim yapmak mümkündür. Bunun için slayt üzerinde iken slaytin bos bir yerinde (metin ve yazilarin disindaki bos bir alanda) iken sag tusa basilir. Açilan pencereden "Tasarim Uygula" seçilir.

Seçilen tasarim, "Uygula" komutuyla birlikte tüm slaytlari degistirir. Tüm slaytlarin renk düzeni ayni olur. Her slayta ayri renk düzeni vermek için "Slayt Görünümü"nde iken farenin sag tusuna basilip açilan pencereden "Slayt Renk Düzeni" seçilir. Istenilen renk düzeni seçilip "Uygula" komutuyla çalisilan slayta, "Tümüne Uygula" komutuyla sunuya uygulanir.

Slaytin zemin rengini degistirmek için "Artalan" seçilir. Istenilen "Artalan Dolgusu" seçilir.

Sunu Tasarimi Sunu tasarimi genel olarak iki sekilde yapilir. Sunu için hazirlanan slaytlar sirayla gösterilir. Ana menü hazirlanir. Menü yapilirken her sefer ayni gösterebilir. Bu yöntemle Komut dügmeleri kullanmak kullanilarak istenilen sayfalar gösterilir. Sunus siranin izlenmesi gerekmez. Kullanici istedigi bölümü sunu hazirlamak için a) köprü/baglanti/link yapmak b) gerekir.

Bir sunuya canlandirma efekti vermek

Bir sunuya canlandirma efekti vermek için "Biçimlendirme" araç çubugu üzerindeki "Canlandirma Efektleri" dügmesi etkin (basili) duruma

.getirilir. "Canlandirma Efektleri" araç çubugunun görüntülenmesi saglanir.

ses ve film gibi gösterileri yapmak için gerekleri ayarlari düzenler. her sayfaya 2. Bir Kere Parla: Sözcükler kisa bir süre ekranda belirir. Açilan "Yazdir" penceresinin "Yazdirilacak" bölümünden "Dinleyici Notu (6 slayt/sayfa)" seçilir. Kamera Efekti: Sözcükler içten disa dogru kamera sesi esliginde ekranda belirir. Bir A4 kagidina 6 tane slayti yazdirmak için "Dosya"+"Yazdir" seçilir. ekrana gelirken ses esliginde gelmeleri ayarlanir. Slaytlarin Yazicidan Çikisi: Slaytlar yazicidan her slayt bir sayfaya gelecek biçimde alinabilecegi gibi. Baslik Canlandir: Slayttaki basliga efekt (canlandirma) vermek için kullanilir. Canlandirma Sirasi: Slayta girecek nesnelerin ekrana giris sirasini ayarlar. 6 slayt gelecek biçimde de yazdirilabilir. ekrana gelis biçimleri. Lazer Metin Efekti: Harfleri sag taraftan içeriye dogru teker teker içeri girer. 3. Metin Sirasi Efektini Ters Çevir: Slayttaki metinleri asagidan yukariya dogru yazar. . Sonra kaybolur. Slayt Metni Canlandir: Slayttaki gövde metnine efekt vermek için kullanilir. Özel Canlandirma: Slaytta bulunan grafik. Birak: Sözcükler yukaridan asagiya teker teker düser.Bu araç çubugundaki komut dügmeleri kullanilarak slaytta bulunan resim ya da metinlerin ekranda gözükme sirasi. Içeri Sürme Efekti: Sözcükler sag taraftan uçarak içeri girer Uçma Efekti: Sözcükler sol taraftan uçarak içeri girer. Daktilo Metni Efekti: Harfler daktilo sesi esliginde teker teker yazilir.

ÖRNEK HAZIRLANMIS BIR SLAYT ÖRNEGI .

BÖLÜM 3 INTERNET KULLANIMI WEB SITESI YAPIMI E-MAIL VE INTERNET PROGRAMLARI KULLANIM VE UYGULAMALARI .

1. . Bilgisayar aglari ana bilgisayarin islem gücünden ve depolama kapasitesinden baska yazici gibi çevre birimlerinin ortak kullanimini da saglar. Kisaca aglarin agi olarak tanimlanmaktadir. paylasilmasi ve kolay erisimidir. INTERNET Internet: Dünya üzerinde bulunan birbirinden farkli büyüklükteki yerel bilgisayar aglarini birbirine baglayan bilgisayar agidir. Internet teknolojisi yardimiyla bilgiler insanlara kolay. Islevi. hizli ve güvenli b ir sekilde erisebilmektedir.Internet: Dünya üzerindeki bilgisayar kuruluslarinin birbirine baglanmasini saglayan genis aga denir. Yerel ve Ulusal Aglar: a) LAN (LOCAL AREA NETWORK): Bölgesel çalisma agi. INTRANET: Bir isletme içerisinde interneti kullanarak yapilan islemdir. üretilen her türlü bilginin saklanmasi. in birbirine bagli olarak 2.Ana bilgisayarin adi SERVER dir. Internet dünyadaki bilgisayarlarin telefon kablolari araciligiyla birbirine baglandigi agdir.BILGISAYAR AGLARI (NETWORK) Iki ya da daha çok bilgisayarin veri iletmek ve bilgisayar kaynaklarini ortak kullanmak amaci ile birbirine baglanmasina bilgisayar agi denir. b) WAN (GENIS ÇALISMA AGI): Birden fazla LAN çalismasini ifade eder. Dünya çapinda bir kütüphanedir. Internet.Diger bilgisayarlar server-1 server-2 olarak adlandirilirlar. ucuz.

DOS. ) ve yazilim (Isletim Sistemleri: UNIX.Büyük bir bilgisayar ve iletisim agidir. OS/2 ) özelliklerine sahip olan bilgisayarlarin birbiriyle iletisim içinde bulunmasini saglamaktadir. WINDOWS. Fikirlerin paylasildigi bir demokrasi platformudur. Insan hayatini kolaylastirici (banka. MOS. Internet birbirinden çok farkli donanim (PC. gazete. dergi. Çift yönlü bilgi aktarimi yapilabilmektedir. . LINUX. alisveris. Macintosh. Internet in sahibi yoktur. TV hizmetleri) yönleri vardir.

1989 yilinin baslarinda. kurumlar arasindaki haberlesmeyi ve dosya transferlerini o kadar kolaylastirdi ki. harikasi olarak nitelendirilmektedir. NSF. . merkeze bagli ag sayisi ise 3500 'e çikartildi. bilgi transferi için kullanildi. (Bu baglantiya ise T3 adi verildi) 1991 yilinin Kasim ayinda omurga T1 'den T3 'e. koaksiyel kablo üzerinde iletilen paket sikistirmali EtherNet LAN sistemini gelistirmistir. "Üniversiteler arasi haberlesmenin. dünya üzerine dagilmis. ag trafiginin artmasi üzerine 56 Kbps olan agi 1. hangi bilgisayara günün hangi saatinde baglanacagini ve bilgilerin hangi prosedürlere göre alinip verilecegini belirleyen bu sistem -o zaman ki adi ARPANET-.Internet. Bu yapi sadece süper bilgisayarlardan yararlanmayi degil.544 Mbps hizina çikarti.500. tahmin edilenin çok üzerinde olmakta ve kullanici sayisi hizla artmaktadir. Üniversitelerin ilgisi.000. hangi bilgisayarin. arastirma kuruluslari ve üniversiteler arasindaki bilgi alisverislerini saglamak amaciyla kuruldu. Amerikan Genelkurmay Baskanligi 'na bagli Ileri Savunma Arastirmalari Proje Dairesi (DARPA) tarafindan gelistirilen. askeri nitelik tasimayan ve Savunma Bakanligi'nin finanse etmedigi projelerde de. merkez sayisi 16 'ya. dosya aktarmayi ve haber gruplari olusturmayi sagliyordu.Kimilerine göre de. Su anda 1. bes üniversitenin bünyesinde bulunan süper bilgisayarlari birbirine baglamak amaciyla. boyutlari ve isletim sistemleri birbirinden farkli milyonlarca bilgisayarin. Amerikan Savunma Bakanligi. tek bir network iletisimine basladilar. (Bu baglantiya T1 adi verildi) Ayrica ag üzerindeki merkez sayisi da arttirildi. dünyanin en büyük bilgisayar agidir. tüm masraflarinin bakanlik bütçesinden karsilanmasinin haksizlik" oldugunu belirterek ARPANET 'ten çekilecegini açikladi.000 adet kullanicisi oldugu tahmin edilen Internet sebekesinin gelisimi. Ayni zamanlarda Xerox Palo Alto Research Center. 1970 yilinda Amerikan Savunma Bakanligi tarafindan. NSF giderek artan yükü kaldirmak amaciyla agin 45 Mbps hizina yükseltilmesi gündeme geldi. Iste bu omurga bugün Internet dedigimiz yapidir. Bu protokol NCP yerine kullanilmaya baslanan TCP/IP 'dir. INTERNETIN TARIHÇESI Günümüzde Internet adi verilen yapi. Bunun sonucunda Unix kullanan birçok üniversitede TCP/IP desteklenmeye baslanmistir. birbirlerine belirli protokoller ile baglanarak haberlesmenin saglandigi. (1979) Yine 1970 lerde arastirmacilar yeni ARPANET tekniklerini iletisim protokollerine uyarlayarak. ag üzerindeki trafigi de arttirmisti. 1980 yilinin baslarinda Amerikan Ulusal Bilim Vakfi (NSF). dünyanin 8. aralarinda 56 Kbps hizinda ve TCP/IP protokolüyle konusacak bir agi devreye soktu. elektronik posta göndermeyi.

Özel yazilim veya donanima fazla masraf yapilmasina gerek yoktur.Türkiye'de Internet Türkiye Internet e Nisan 1993'ten beri baglidir.Yerel ya da uluslararasi kullanima açiktir. Ardindan sirayla. KULLANIM AMAÇLARI Günümüzde pek çok amaçla hizmet veren Internet sebekesi . milyonlarca kullanicinin ayni anda erisebildigi . Ilk baglanti ODTÜ'den gerçeklestirilmistir. E-mail göndermek ve almak için kullanicinin. çok uzun bir süre. DOSYA TRANSFERI Internet üzerinde bulunan ftp arsivleri ve download sitelerinde mevcut olan dosyalar ve programlar ilgili sitelerin izin verdigi ölçüde kullanici tarafindan kendi PC sine çekilebilir(download). tüm ülkenin tek çikisi olmustur. metin içerikli makalelerle resimlerin de kisisel bilgisayarlara kopyalanmasi mümkündür. Online alisveris. buna karsin farkli network gruplarinin birlesimi olmaktadir. . isadamlari veya askeri amaçli degil. Bogaziçi Üniv. 64kbit/san. (1995 Kasim) ve ITÜ (1996 Subat) baglantilari gerçeklesmistir. .Sadece akademisyenler. ilerleyen bölümlerde ele alinacak olan bazi özel programlar yardimiyla Internet teki belli kullanicilarin birbirlerine dosya transferi mümkündür. özel ya da ticari amaçlarla da kullanilabilir. . 64kbit/san hizinda olan bu 2 hat. mail hizmeti saglayan herhangi bir servisten e-mail .Fiyat açisindan uygundur.Basit bir network olmamakta. Ege Üniversitesi'nden olan baglanti ise. INTERNETIN AVANTAJLARI Internet'in avantajlari asagidaki biçimde siralanabilir. ELEKTRONIK POSTA ( E-MAIL ) ALISVERISI Elektronik Posta (e-mail) kullanimi kullanicilarin birbirlerine dosya ve mesaj göndermek için en yaygin olarak kullandiklari yöntemdir. ticaret ve reklam uygulamalari Internet Servis Saglayicilarinin en büyük finansal destegi durumundadir. Download isleminin yani sira. Bu yöntemle. . . pek çok programin güncellemesi ve yeni programlarin Internet üzerinden çekilebilmesinin yani sira.(1995 Eylül). 1994 baslarinda. hizi ile gerçeklestirilmistir. birbirleriyle iletisim kurabildigi ve heme n her türlü bilgi ve dökümani kolayca elde edebildigi tek ve en büyük iletisim sebekesi ve sanal kütüphanedir. Bilkent Ün.

.adresi edinmesi gereklidir.

Bu isimlerde standart olarak kullanilan bazi kisaltmalar bulunmaktadir. E-Mail ve Telnet verilebilir. Internetten farki. Network of Networks olarak tanimlanan Internet. veri aktarimini kontrol eden ve bilgisayarlar arasi organizasyonu düzenleyen veri iletisim protokollerine verilen genel addir. DNS "host" olarak adlandirilan Internet 'e bagli tüm birimlerin yerel olarak bir agaç yapisi içerisinde gruplandirilmasini saglar. en büyük ve en sinirsiz WAN sebekesidir. Temel olarak Intranet. Network yapilari ikiye ayrilmaktadir : LAN (Local Area Network) :Yakin mesafelerde (en fazla bin metre) iletisim saglanan network türüdür. Bu numaralara IP (Internet Protocol) numaralari adi verilir. Bu numaralar 0-255 arasinda degisir. Gerçekte DNS bir TCP/IP servis protokolüdür. DNS ( DOMAIN NAME SYSTEM ) Internette bilgisayarlari tanimlama amaciyla isimlerin organize edildigi ve dagitildigi sistemdir. Örnek olarak FTP. Bilgisayarlar arasi iletisimi saglayan. Internet sebekesinin topolojisi WAN türü bir networktür. WAN (Wide Area Network) : LAN larin birlesmesinden olusan. INTRANET Internet ortamina bagli olmayan. INTERNETIN TEMEL AG YAPISI . Kullanicilarin numara ezberlemeleri zor olacagindan her numarayi tanitici isimler verilmektedir. söz konusu networkün sinirsiz kullanicisi olan Internet ortamina açik olmamasidir. TCP/IP Transmission Control Protocol/Internet Protocol kelimelerinin bas harflerinden olusmustur. Her Internet adresine 4 haneli bir numara karsilik gelir. dis ortama kapali bir LAN (ya da WAN) sebekesi olarak düsünülebilir.TEMEL TANIMLAR NETWORK Farkli mekanlardaki bilgisayarlarin özel hatlar ya da telefon sebekesi araciligiyl a birbirlerine baglanmalari. sirket içi kurumsal haberlesme ve dosya yazici paylasimlari için olusturulmus networklerdir. yüzlerce veya binlerce kilometre mesafeler arasindaki iletisimin saglandigi networktür.

Yukarida da açiklandigi gibi Internet büyük bir WAN sebekesidir. Çesitli isletim sistemleri kullanan server ve kisisel bilgisayarlarin ortak bir di lle . milyonlarca kullaniciya ait kisisel bilgisayarlarla sürekli iletisim halindedir. Bu sebeke içerisinde Web sayfalarinin ve dosya arsivlerinin tutuldugu serverlar.

FTP. INTERNETTE KULLANILAN PROTOKOLLER Internette kullanilan tüm protokoller (tamami 100 den fazla) . veri akisinin saglanmasinda kullanilan HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) Protokolü dür. Archie ve News yapilari üzerine Hypertext konularak. HTTP HTTP sunucusu ile haberlesmenin. Gopher. Yan i bir adresleme bilgisi mevcuttur. Istegin yerine getirilip getirilmedigi. Örnek olarak TTNET DNS Server larinin IP adresleri 212. Bu adreslemenin saglanmasi ise TCP/IP protokolüyle mümkündür. Avrupa Nükleer Arastirma Merkezi CERN 'de yüksek enerji fizikçileri için World Wide Web projesi sayesinde. gerekli iletisimin saglanmasi islemi yerine getirilebilir. TCP/IP protokolü ile desteklenir. paketi gönderen bilgisayara ve paketin gönderilecegi bilgisayara ait kimlik bilgileri olarak tabir edilebilecek bilgiler bulunur. Bu protokolün temel mantigi kullanicinin network ortamindan bagimsiz haberlesme yapmasi ve iletisim kurmasina dayanmaktadir. POST veya HEAD). Internet üzerinde gönderilen her data paketi üzerinde. IP numarasi. dinlemek veya seyretmek mümkündür. . WWW ise HyperText tabanli bilgi sistemidir. Internete bagli bir bilgisayarin tanimlayici kimligi durumundadir. çoklu medya kullanimina olanak saglanmistir. ayni IP numarasina sahip iki ayri bilgisayar bulunamaz. Internet yapisi LAN larin ve WAN larin ISS ler araciligiyla ve uydu üzerinden birbirlerine baglanmis halidir.156. Dokümanlar HTML (Hyper Text Markup Language) ile indekslenmistir.iletisim kurdugu yegane ortamdir.4. islemin gerçeklestirilmesi için istemciden gönderilmis olan verilerin sunucuya gönderilmesi. gerekli olan ve genellikle yürütülen islemlerin ne durumda oldugu konusunda açiklayici olan bilgilerin de karsilikli olarak istemci ile sunucu arasinda tasinmasina müsaade eder. WWW (Web) sayfalarinin görüntülenmesinde kullanilan bir protokoldür. Ancak unutulmamalidir ki tüm bu islemleri gerçeklestirmek için çoklu medyaya elverisli bilgisayarlara ihtiyaç vardir. getirilmediyse neden getirilmedigi bilgilerinin yani sira. hangi karakter s etini kullandigi bilgileri karsilikli aktarilir. Daha kisa bir tanimla Http.4 ve 212. Bunlar vasitasiyla. Wais. Internete bagli olan her PC ye ISS ( Internet Servis Saglayici ) tarafindan geçici bir IP numarasi verilir. Internet üzerinde data iletisimi TCP/IP protokolüyle saglanir. Internet (ya da Intranet) üzerinde ayni anda. istemcinin kabul edebilecegi veri tipi.20 dir.156. Bu ortam kurumsal networklerin. Protokol sahip oldugu bir baska mekanizma vasitasiyla. Bu protokol içerisinde.4. bir kaç tane haberlesme yöntemi mevcuttur (GET. WWW (Web) sayesinde bir dokümani okumak. kisisel kullanici PC lerinin önce kendi Internet Servis Saglayici makinalarina daha sonra da dünyanin diger bölgelerindeki networklere ve bilgisayarlara baglandigi bir yapidir.

SMTP. video v e ses özellikleri ile de desteklenmistir. VM/CMS. Eger kullanilan sistem Macintosh. FTP FTP (File Transfer Protocol) Internete bagli bir bilgisayardan digerine (her iki yönde de) dosya aktarimi yapmak için gelistirilen bir Internet protokolü ve bu isi yapan uygulama programlarina verilen genel addir. Yani içerigini belirlemek kullanicinin inisiyatifindedir. Öyle ki baska Internet alanlarina dahi bagli olabilir. Seçim islemi mouse destekli sistemde mouse ile diger sistemlerde ise ok tuslari ile gerçeklestirilir. WWW üzerinde özel indeks dokümanlari olusturularak anahtar kelime bazinda tarama yapilmasi mümkün olmaktadir. Bu kelimeler baska dökümanlarla baglantili olabilirler. Unix veya X-Windows ise kullanilan makinadaki kurulu sistem yeterli olmaktadir. Ayrica diger dokümanlara geçis bulunmaktadir.0 ve daha üstü sürümlerde bulunan Outlook Express programi e-mail alisverisi için kullanilabilecek ücretsiz ve kolay kullanimli bir programdir. o bilgisayar ile etkilesimli-ayni anda (o nline) baglanti kurulur ve protokol ile saglanan bir dizi komutlar yardimiyla iki bilgisayar arasinda dosya alma/gönderme islemleri yapilir. HyperMedia 'nin isleyis tarzi da aynidir. grafikler. POP ise gelen maillerin alinmasinda kullanilir. MVS. . Ancak text yaninda. Arama sonuçlarini içeren indeks ile baska dokümana geçilebilir. VMS. HyperText dogrusallik içermeyen bir text yapisidir. Hypertext dokümani üzerindeki özel bir kelime anlam veya baslik olarak farkli bilgileri içerebilir.WWW programlari HTTP (Hypertext Transfer Protocol)'ne göre çalismaktadirlar. Web dagiticilari tek tek kullanicilara kontrolleri kendilerinde olmak kaydiyla Internet üzerinden nesne paylasimina olanak saglamaktadirlar. MS-DOS. SMTP/POP Elektronik Posta (e-mail) alisverisi için SMTP ( Simple Mail Transfer Protocol ) ve POP ( Post Office Protocol ) protokolleri kullanilir. Bunun yaninda konunun bütünlügünü bozmamasi amaciyla bazi kelimeler anahtar kelime görevini görebilir. Sözkonusu protokoller ve gerekli programlar yardimiyla e-mail adresleri olan kullanicilar birbirlerine mesaj ve dosya gönderebilirler. NeXT. FTP sitelerindeki Binary komutlariyla text dosyalar ya da çalistirilabilir programlar. e-mail gönderilmesinde. Ilk gelistirilen Internet protokollerinden biridir. ASCII komutlariyla ise ASCII dosyalarin transferi yapilir. Internet Explorer 4. Ikinci doküman da baska bazi dokümanlara bagli olabilir. FTP protokolü ile bir bilgisayardan baska bir bilgisayara dosya aktarimi yapilirken. Okuyucu ikinci dokümani açmak istedigi zaman bu kelimeyi seçer.

.

NNTP Internet üzerinde bulunan News (haber) öbeklerine ulasmak için kullanilan protokoldür. Ilgilenilen belli konularda haberler almak , mesaj listelerini görüntülemek amaci ile kullanilir.

TELNET Internet üzerindeki akademik ve diger çalismalara erismek için en çok kullanilan baglanti biçimi, TELNET baglanti protokolüdür. Telnet, Internet agi üzerinde uzak bilgisayara baglanmak için gelistirilmis bir TCP/IP protokolü olup, ayni zamanda bu isi yapan programlara verilen genel addir.

GOPHER Gopher, telnet protokolü ile baglanilan text tabanli sitelerin benzeri olup, sadec e sayfalarin menü seçenekleri ile görüntülenmesi için kullanilan bir protokoldür. FTP ya da Telnet protokolü kadar yaygin kullanimi yoktur.

INTERNETTE GÜVENLIK ÖNLEMLERI INTERNETTE GEZINTI YAPARKEN KARSILASILABILECEK OLASI TEHLIKELER Milyonlarca kullanicinin bir arada bulundugu ve sürekli olarak veri alisverisi yaptiklari bir ortamda çesitli riskler de mevcuttur. Internette karsilasilabilecek en büyük sorunlar dosya transferleri ve e-maillerle gelebilecek virüsler, ve Interneti baska kullanicilarin PC 'lerine sizip degerli dosyalarini tahrip etmek, Internet sifresinden Windows parolasina kadar pek çok gizli bilgiyi edinmek amaciyla kullanan kullanicilardir. Bu kullanicilar, Internette gerekli önlemleri almadan gezinti yapan kullanicilarin bilgisayarlarina trojan adi verilen programlar yerlestirirler. Trojanlar Internetten çekilebilecek dosyalar ya da e-maillerle beraber gelebilir. Trojan bulunan bir bilgisayar Internette büyük tehlike içerisindedir. Trojanlarin virüslerden farki, kendilerini çogaltmamalari, sisteme herhangi bir zarar vermemeleri ve kimi trojanlarin Anti Virüs programlariyla bile tespit edilmelerinin çok güç olmasidir. Trojanlar kendilerini PC 'ye yerlestiren kullanicilar adina bir nevi casusluk yaparlar. Bulunduklari PC 'nin tüm sifrelerini ve güvenlik özelliklerini sahiplerine (karsi tarafta da kendilerini sorgulayacak bir program olmasi sartiyla) iletirler. Bundan sonra ise PC 'ye Internet üzerinden erismek, CD sürücüsünü kullanmak, belgelerini silmek, hatta Sabit diski formatlamak bile mümkün olmaktadir. Bu tehlikelere karsi bir takim önlemler almak mümkündür.

DOSYA TRANSFERINDE DIKKAT EDILMESI GEREKEN UNSURLAR

Internet üzerindeki FTP ve Download sitelerinden ve diger Internet

kullanicilarindan alinacak programlarin virüs açisindan mutlaka kontrol edilmeleri gerekmektedir. FTP ve download siteleri gibi hizmet birimlerinin

yöneticileri, virüs konusunda hiçbir garanti verememektedirler. Ayrica bugün milyonlarca programin yer aldigi bir sistemde her programin kontrol edilmesi mümkün olmadigindan kullanicilarin dikkatli olmalari önerilmektedir. Web üzerinden çekilen dosyalari PC 'ye kaydetmeden önce virüs taramasindan geçiren virüs programlarinin, PC 'lerde mutlaka yüklü olmasi gerekir. Özellikle tek bir bilgisayarin Internet yoluyla (ya da baska bir yolla) virüslenmis olmasi, aga (LAN) bagli diger tüm bilgisayarlar için tehlike teskil etmektedir.

INTERNET ARAÇLARI WEB BROWSERLAR VE KULLANIMI WEB BROWSERLAR

Internet trafiginin yüzde 85 'ini olusturan WWW hizmetinin kullanilmasi için gerekli olan yazilimlar Web Browser olarak adlandirilmaktadir. Http protokolünün kullanildigi bu hizmet ( WWW ) Internetteki dökümanlara ulasmak için en çok kullanilan yöntemdir. HTML (Hypertext Markup Language) kodunda yazilan, Hypertext tabanli sayfalari görüntülemek için browserlar programlari kullanilmaktadir. Bu programlar yardimiyla http://www.gidilecek_adres.com.tr seklinde bir adresle istenilen web sitesine ulasilabilmektedir. Açilan sayfalarda genellikle resimler, yazilar gibi görsel olarak gelismis ekran görüntüleri mevcuttur. Daha açik bir ifadeyle Browserlar , Internet baglantisi saglandiktan sonra Internet üzerindeki adreslerin ve bu adreslerdeki sayfa ve dökümanlarin görüntülenmesini saglayan programlardir. Komut satirinda (Text tabanli) çalisan browserlardan günümüze kadar pek çok gelisme kaydedilmistir. Bugün en sik kullanilan ve güvenlik, Internet gezintisi, uygulama destegi açisindan en güçlü browser programlari Internet Explorer ve Netscape dir. Bunun yaninda Opera, Gotoworld gibi browserlar da kullanilmaktadir. Hem Internet Explorer hem de Netscape programlari önceleri ücretliyken, yazilimlari gelistiren Microsoft ve Netscape firmalari arasindaki rekabetten dolayi günümüzde ücretsiz olarak dagitilmaktadir. Genel olarak her iki program da birbirine benzer kullanici arabirimini (user interface) kullanir. Yani ekran görüntüleri ve menü seçenekleri benzerlik göstermektedir. Ancak, Türkçe sürümlerinin daha kolay bulunabilmesi, içerdigi diger destek programlari ve Windows95/98 e uyumu açisindan,

INTERNET EXPLORER KULLANIMI VE GÜVENLIK ÖZELLIKLERI Internet Explorer 2.0 'dan baslayarak 5.0 'a kadar uzanan sürümlerde bulunabilen ve dünyada en yaygin olarak kullanilan oldukça güçlü ve hizli bir web browserdir. Ilk sürümlerinden ziyade, özellikle 4.0 ve 5.0 sürümleri Web üzerindeki pek çok ihtiyaci karsilayabilecek özelliktedir. Browserlarda aranmasi gereken özellikler kisaca Internetten aldigi verileri hizli bir sekilde isleyip ekrana getirmesi, gelismis güvenlik özelliklerinin bulunmasi ve özellikle son yillarda Java/ActiveX destekli sayfalari görüntüleyebilmesidir. Internet

Explorer programi Microsoft tarafindan gelistirildigi için, Microsoft 'un diger ürünlerinden olan Word, Excel, Access vb. programlarla benzer menülere ve tus kombinasyonlarina sahiptir. ( kopyalama, sayfada aranan bir kelimeyi bulma vb.) Bu yüzden Internet Explorer 'in diger Microsoft programlariyla benzesen özelliklerinden bahsedilmeyecektir. Internet Explorer açildiginda karsimiza ya bir bos sayfa, ya da browserin ilgili bölümlerinde kullanicinin daha önceden tanimlamis oldugu baslama sayfasi çikacaktir. Açilan sayfanin adresi adres kisminda yazilidir. (http://www.turksatonline.com gibi). Bu sayfadan baska sayfalara atlamak iki sekilde olur :

Sayfa içindeki linkleri kullanmak. Linkler, bulundugu sayfadan, diger web sayfalarina baglanti saglar. Web sayfalarinda genelde linklerin alti çizilidir ve diger metinlerden farkli biçimdedir. Linkler sadece metinlerde olmayip, resimlerde de olabilir. Linklerin üzerine mouse 'la gelindiginde bir el sekli belirir ve ekranin altinda linkin adre si çikar. Bir linkin tarif ettigi sayfaya gitmek için yapilmasi gereken tek sey bu linkin üzerine tiklamaktir. Browser'in adres penceresine gidilecek adresin yazilmasi. internet Explorer 'da adresi bilinen sayfalara gitmek için, adres penceresine gidilecek web sitesinin adresi yazilir ve ENTER tusuna basilir. internette ziyaret edilen bazi sayfalarin PC 'ye kaydedilmesi için Dosya menüsündeki Farkli Kaydet seçenegi seçilir. Sayfanin PC 'ye kaydedilecegi konum seçildikten ve sayfaya bir isim verildikten sonra Kaydet tusuna tiklatilir. Internet Explorer web sayfasini, içerdigi resimlerle beraber seçilen konuma kaydedecektir. Web sayfasinin tamamini PC 'ye kaydetmeye gerek kalmadan; Internet Explorer ile açilmis bir web sayfasindaki istenilen metin ve resimleri PC 'ye aktarmak mümkündür. Açilan bir sayfadaki metinin istenilen kismi mouse ile seçilir. Düzen menüsünden Kopyala seçenegi seçilir. Bu asamada, seçilen metin kopyalanmis demektir. Daha sonra Word ya da Notepad gibi herhangi bir metin editöründeki bos bir sayfaya Ctrl-V tus kombinasyonuyla yapistirilir ve dosya kaydedilir. Resimlerin kopyalanmasi için ise, web sayfasindaki resmin üzerinde mouseun sag tusuna tiklatilarak, açilacak olan menüden Resmi Farkli Kaydet seçenegi seçilir. Dosya ismi ve kaydedilecek konum belirlendikten sonra Kaydet tusuna tiklatilir. Internette bulunan FTP ve Download sitelerindeki dosyalarin transfer edilmesi ilerleyen bölümlerde ele alinacaktir. Internet Explorer ilk çalistirildiginda açilmasi istenilen bir web sayfasi belirlemek mümkündür. Bunun için browserin Araçlar menüsündeki Internet Seçenekleri seçenegine tiklatilir. Açilacak olan pencerede Genel baslikli klasör seçilerek Giris Sayfasi kismindaki Adres çubuguna, Internet Explorer ilk

Bu islem için önce Sik Kulanilanlar/Sik Kullanilanlara Ekle menüsü açilir. Giris (Home) Baslama sayfasi olarak tanimlanan sayfayi açar. Bu islemden sonra o sayfaya adres yazmadan ulasilabilecektir. linke ait sayfa browserda açilir. Sik Kulanilanlar menüsüne eklenecek sayfalarin o anda Internet Explorer ekraninda açik olmasi gerekir. Bu linkler ziyaret edilen siteye . daha önce açilmis olan en son sayfaya geri döner. Yazdir (Print) Açili olan sayfanin yazicidan çiktisini alir. Geçmis (History) Bu tusa basildiginda sayfanin sol kesiminde yeni bir pencere açilir ve burada en son ziyaret edilen sayfalarin linkleri görülebilir. Aranan konuyla ilgili seçilecek kelimeleri içeren internet . TAMAM tusuna basildiktan sonra web sayfasina ait link hafizaya alinacak ve Sik Kullanilanlar menüsünde görülecektir. Eklenecek adresin kolay taninmasi için açiklayici bir isim verilir. tarihe göre siralanabilir. Dur (Stop) Yüklenmekte olan bir web sayfasinin transfer islemini durdurur. Sik Kullanilanlar (Favorites) Internette sikça ziyaret edilen sayfalarin programin hafizasinda saklanmasini ve o web sayfasina adresin tekrar yazilmasina gerek kalmadan kolayca ulasilmasini saglar. Hafizaya alinan sayfaya ait açiklayici ismin üzerine gelinip. mous ile tiklanir. Ileri (Forward) Geri komutuyla geri gelinen sayfadan.çalistirildiginda açilmasi istenen sayfanin adresi yazilir ve Tamam tusuna tiklatilir. Bu sayfaya daha sonra ulasmak için tekrar Sik Kullanilanlar menüsü açilir. Buradaki bir linke tiklatildiginda adres yazilmasina gerek kalmadan. Asagida açiklanacak olan ve sayfanin üst kisminda yer alan Giris tusuna tiklatilarak da bu sayfaya gidilebilir. tekrar bir sayfa ilerisine gidilmesini saglar. Internet Explorer 'in üst kisminda bulunan ve alt kisminda etiketler bulunan Tuslarin ve bazi menü seçeneklerinin kullanim amaç ve sekilleri asagida açiklanmistir : Geri (Back) Ekranda açik olan sayfadan. Yenile (Refresh) Açili olan sayfayi bulundugu serverdan tekrar yükler. Bu seçenek bir adres defteri olarak da düsünülebilir. Ara (Search) Bir konu hakkinda yazili sayfalari bulmak için internet üzerinde arastirma yapilmasini saglar.

sayfalarinin listesini görüntülemek için kullanilir. Posta (Mail) Isletim Sisteminde yüklü olup internet Explorer 'da da geçerli posta programi olarak tanitilmis olan E-mail programinin (baska bir tercih yapilmamissa .

Egitim kurumlarinin olusturdugu yapi. Gerekli güvenlik ayari yapildiktan sonra TAMAM tusuna tiklatilir. Bu agacin tümü genelden özele giden hiyerarsik bir yapi olusturur. Top Level Domain 'den önce Domain agacinin bir dali olan bir sonraki Sub Domain bulunur. Agacin köklerini Top Level Domain 'ler olusturur. Askeri olmayan devlet organizasyonu. Güvenilen Siteler ve Yasak Siteler olmak üzere 4 adet seçenek bulunmaktadir. güvenilmeyen dosyalarin mevcut oldugu sitelere girilmesini önlemek üzere. Bunlar Internet Servis Saglayicilarinin serverlari üzerinde bulunan özel programlardir. Düsük ve Çok Düsük olmak üzere 4 tercihte kullaniciya sunulmaktadir. Orta. o anda Internet üzerindeki kullanicila r tarafindan görülmesi tehlikesine önlem almak. Yüksek güvenlik seçenegi seçildiginde yukarida açiklanan gizli bilgilerin Internette yayinlanmasi sirasinda Internet Explorer kullaniciyi uyarir ve devam etmek isteyip istemedigini sorar. Yine tüm seçeneklerde yer alan Siteler/Gelismis tuslarina tiklatilarak adresi bilinen herhangi bir sitenin yasaklanmasi (Internet Explorer tarafindan açilmamasi) ya da güvenilen sitelerin herhangi bir uyari vermeden browserda açilmasi saglanabilir. E-mail programinin çalistirilmasi için bir link olarak düsünülebilir. Bu görevi Name Server lar yerine getirir.internet Explorer için bu program Microsoft Outlook Express 'tir. Internette gezinti yaparken online alisveris yapmak amaciyla verilen kredi karti numaralari. Tüm seçeneklerde güvenlik düzeyi. Top Level Domain Internet adreslerinin sonunda bulunur. Açilacak olan pencerede Güvenlik baslikli klasör seçilir. Özel amaçli organizasyon. IP adreslerini de sembolik Domain adlarina dönüstürür. Internet Server 'larin adlari agaç seklinde alanlara (Domain) ayrilmis bir yapi izler. Diger seçeneklerde ise güvenlik önlemleri daha düsüktür. Top Level Domain ler temel olarak asagidaki gibi siralanabilir : com edu gov mil net org : : : : : : Sirket veya diger ticari kurulus organizasyonu. Yerel Ag. ) çalistirilmasini saglar. Yüksek. ya da virüs içerebilecek. abone olunarak girilen sitelerin girislerinde sorulan kullanici adi ve password gibi gizli kullanici bilgilerinin. . Yazi tipi (Font) Ekrandaki yazi karakterlerinin boyutlarini degistirmek için kullanilir. Askeri kurulus organizasyonu. Network birlesimi. Internet Explorer 'daki güvenlik düzeyleri istenildigi sekilde düzenlenebilir. INTERNETTEKI ADRES GRUPLARI DNS talep üzerine bir kullanici programi vasitasiyla sembolik Domain adlarini IP adreslerine. Burada Internet. Bunun için browserin Araçlar menüsündeki Internet Seçenekleri seçenegine tiklatilir.

Web browserlarda adres hanesinde ftp://ftp. belirli tuslara tiklayarak program gönderme ve alma islemlerini yapmalarina olanak tanir. tr ise Türkiye ye ait bir adres oldugunu belirtmektedir. Fransa için fr gibi. Amerika 'da bulunan sistemlerden mesai saatleri disinda transfer yapildigi zaman performans artmaktadir. Böylece yukarida verilen domain. Böylece sadece karsi tarafin izin verdigi alanlara ulasilir. kullanicilarin sadece baglanacaklari FTP arsivi adresini yazip. Uzak mesafelerdeki bilgisayarlar arasinda dosya transferi. Bazi ftp arsivlerinde Anonymous kullanicisina da password sorulmaktadir. Örnegin Türkiye için tr. sadece dosya ve klasörlerin olusturdugu sanal bir kütüphaneye benzetilebilir. Anonymous olarak baglanildiginda genellikle password sorulmamaktadir. komut satirinda çalisan komutlara sahip olmasina karsin.tr benzeri bir adres yazilarak da web tabanli ftp arsivlerine ulasilabilir. FTP PROGRAMLARI VE KULLANIMI Internet altinda dosya transfer etmenin ilk yolu FTP (File Transfer Protocol) kullanmaktir.com. Ekrana gelecek olan sayfalar görsel olarak kullaniciya hitap etmeyip . Ancak baglanilan bilgisayarin yerel saati transfer hizini etkilemektedir. Yani komutlari ezberlemek ya da ögrenmek gerekmemektedir. Herkese açik olan FTP alanlarina ulasmak için kullanici adi anonymous olarak tanitilmalidir. bu protokol ile oldukça hizli biçimde yapilmaktadir. FTP hizmet alanlarinda her kesime ve zevke hitap eden programlarin veya dokümanlarin bulunabilmesi olasidir. FTP. Bu gibi durumlarda genellikle kullanicinin e-mail adresi server tarafindan password yerine kabul edilmektedir. Ayrica bir bilgisayardan FTP araciliyla dosya transferi yapilabilmesi için o bilgisayarin FTP hizmet birimi (FTP server) haline getirilmis olmasi gerekmektedir.gov. Eger sisteme abone olunmus ise bu durumda farkli kullanici tanimlari yapilabilir. birtakim programlar tüm FTP komutlarini entegre ederek. Cute FTP ve FTP Explorer dir.Bunun yaninda her ülke kendi koduna göre tanimlanmaktadir. http://www.tr örnek adresinde gov Top Level Domaini gidilecek adresin bir devlet organizasyonuna ait oldugunu. .telekom.gidilecek_adres. Özellikle FTP arsivlerine erismek amaciyla gelistirilmis bu yazilimlardan en sik kullanilanlari WS_FTP 95.name belli bir sistem çerçevesinde yazilmaktadir.

.

YENI BIR MAIL HESABI ALINMASI ve KULLANILMASI 1 .Daha sonra ise Sign Up linkine tiklayip e-mail alin.b.) 3 Bir alt formdaki Account Information formunu doldurunuz. yasadiginiz ülkeyi v.( Adinizi .Öncelikle web tarayicinizin adres satirina www. soyadinizi . Sign In Name adli form kismina yazacaginiz bilgi sizin bundan sonraki . 2 Daha sonra ise gelen formu doldurun.com yazip enter tusuna basin. ni yazin.hotmail.

.e-mail adresiniz olacaktir.

. 6 E-mail adresiniz belli olduktan sonra Hotmail size belli kurallari kabul etmenizi isteyen bir belge sunar bunuda I Accept diyerek geçiniz. 5 .4 Eger Sign In Name kismina yazdiginiz e-mail adresi daha önce alinmis ise Registration Error uyarisini alirsiniz.Eger Sign In Name kismina yazdiginiz e-mail adresi daha önce alinmamis ise ekrana Sign Up Successful ! notu gelir ve Continue at Hotmail linkine tiklayarak belirlemis oldugunuz email adresini almaya devam ediniz. Buraya almak istediginiz baska bir e-mail adresi yazmaniz gerekir.

. Asama olarak Hotmail bizden çesitli haber veya bilgi gruplarina üye olup olmayacagimizi soran bir form daha sunar bunu da Contiune diyerek asiniz ve böylece e-mailimize kavusmus olunuz.7.

eger gelen yeni bir e-mail varsa Inbox klasöründe bu e-mail görülebilecektir. Inbox bölümünde gelen e-maillerin yaninda bulunan kutucugu isaretleyip delete linkine tiklayarak gelen e-mailin silinmesi saglanir.Aksi takdirde baskasi sizin bilgilerinize rahatça ulasabilir.INBOX DELETE COMPOSE ADDRESS BOOK OPTIONS SIGNOUT HOTMAIL KULLANIMI INBOX web üzerinden ücretsiz olarak alinmis bir e-mail hesabina girildiginde. ADDRESS BOOK adindan da anlasilacagi üzere arkadaslarinizin e-mail adreslerini . Web sayfasi üzerinde yapilir.b bilgilerini kaydetmeye yarar. Ancak bu islemler ayri bir programda degil. HOTMAIL DE BIR BASKASINA E-MAIL GÖNDERME . soyadi . dogum günü v. Inbox klasörüne gelen e-mailleri okumak için gelen e-mailin üzerine fare ile bir kere tiklamak yeterlidir. SIGNOUT Hotmail den çikmak için kullanilir. ad . DELETE .

En son asama olarak gönderdigimiz e-mail in ulasip ulasmadigini bakmak için Inbox bölümüne bakip ögrenebiliriz. Done ve Attach tuslarina basilarak dosya. To isimli pencere alicinin e-mail adresi Subject kismina ise konusu girildikten sonra mesaj yazilir. Eger hazirlanan maille birlikte aliciya PC 'de bulunan bir dosya da gönderilmek istenirse Attach linkine basilir. Açilacak olan pencerede Gözat (Browse) tusuna basilarak gönderilecek dosya PC 'den seçilir. Alinan maillerdeki dosya ekleri ise Download Attachment linki çalistirilarak bilgisayara kaydedilir. .Compose linkine tiklatildiginda e-mail göndermek için gerekli sayfa açilacaktir. Bu asamadan sonra Send tusuna basilir ve mail gönderilmis olur. maile eklenmis olur.

HABERLESME PROGRAMLARI .b özellikleri degistirebiliriz.Options bölümünden ise daha önceden belirledigimiz sifremizi v.

çoklu sohbetlere katilabilir. Bu programda kullanici kendi bilgilerini ve takma adini ilgili yere yazdiktan sonra istedigi server a baglanir. bulunduklari serverlara göre siniflandirilmislardir. mikrofon. karsi tarafin ekranina ulasacaktir. .Chat (IRC) programlari Internet üzerinde sesli. MICROSOFT NETMEETING Microsoft Netmeeting de kullanicilar bulunduklari odalara göre degil. üst kisimda bulunan sohbet tusu tiklatilarak gerçeklestirilebilir. Bu kullanicilardan herhangi birisiyle görüsme yapilmak isteniyorsa kullanicinin isminin bulundugu satira çift tiklatilarak çagri yapilir. Ayni baglanti sekliyle ikiden fazla kullanici. Program o serverdaki kullanicilari tarayarak liste halinde ekrana getirir. Açilacak pencereye yazildiktan sonra Enter tusuna basilan her metin. hopar lör ve kamera varsa . Araçlar/Dosya Aktarimi/Dosya Gönder menüsünden ise seçilen kullaniciya dosya göndermek mümkün olur. Kullanicilar belirli sohbet odalarinda takma isimlerle görüsme yapabilirler. sesli ve görüntülü görüsme de yapilabilir. Kabul edilen bir çagridan sonra görüsme. Eger her iki tarafta da ses karti. görüntülü ve text tabanli online görüsme yapmak amaciyla kullanilan yazilimlardir.

Offline Online Bu logoya farenin sag tusu ile veya çift tiklayarak gelen menüden OPEN sekmesini tiklayip messenger programimizi baslatabiliriz.Önce sirasiyla 1. Turksat2a@hotmail.Explorer kullanicilari kurulum asamasinda messenger yazilimini kurabilirler veya daha sonra yine I.MSN MESSENGER E-mail olarak hotmail sirketini kullanan kullanicilar için gelistirilmis haberlesm e yazilimidir.resimdeki gibi hotmail kullanan diger arkadaslarinizla haberlesebilirsiniz.Explorer özellestir kurulumu yaparak bilgisayariniza yükleyebilirsiniz.I. Resimdeki gibi Click here to sign in daha sonra ise e-mailinizin sifresini (password )yazarak 2.com .

bu sitelere ulasilmasi amaciyl a kullanilan web siteleridir. Yazilan kelimeyi içeren sayfalar ekranda listelenir. Türk Telekom Giresun kelime grubunun aranmasi içinse bu kelimeler tirnak içerisinde yazilmalidir. Her sayfada 10 adet siteye yer verilir. Telekom kelimesinin geçtigi web sayfalarini bulmak için bu kelimeyi yazip Enter 'e basmak yeterli olacaktir. Diger sayfa lar içinse Altavista sayfasinin en alt kisminda bulunan Next linkine tiklatilir. Örnek : Altavista arama sayfasinda bulunan tek satirlik pencereye ilgili konuya ait tanimlayici bir kelime yazilarak Enter tusuna basilir. arastirilan bir konu ile ilgili daha önceden bilinmeyen sitelere ait adreslerin ve ilgili sayfalarin listelenerek. ( "Türk Telekom 1 3 4 2 .INTERNETIN VERIMLI BIR SEKILDE KULLANIMI ARAMA SAYFALARININ KULLANIMI Arama sayfalari.

Telekom ve Giresun kelimelerinin her birinin bagimsiz olarak yer aldigi web siteleri listelenecektir. Yani Telekom kelimesinin bulundugu ancak Giresun kelimesinin bulunmadigi sayfalarin listelenmesi için : "Telekom" -"Giresun" ya da . OR. bu parametreler kullanilarak aranacak olan sayfalarin filtrelenip en aza indirgenmesi faydali olacaktir. Basbakanlik . Bu arama parametreleri arama sitelerine göre degisiklik gösterebilir. Teleks gibi "Tele" harfleriyle baslayan kelimeleri içeren tüm siteler listelenecektir. Belli bir kelimeye göre bulunacak web sayfalarindan baska kelimeyi içermeyenlerin de bulunmasi saglanabilir. *. &. Mantik literatürüne yakin bir sekilde ancak degisik simge ya da komutlarla (+.C.C. Arama sitelerinde milyonlarca web sayfasi bulundugundan. Cumhurbaskanligi www. Tele* yazilip arama yaptirildiginda . Ilk birkaç harfi ortak olan kelimelerin bulundugu sitelerin listelenmesi de mümkündür.tr T. -. NOT gibi) ayni özellikler diger web sitelerinde de saglanabilir.gov. Yani . +"Telekom" -" Giresun " yazmak yeterli olacaktir.Giresun" ) Bu sekilde yazildiginda üç kelime de ayri ayri degil. Bu kelimeleri tirnak içerisinde yazmadigimiz taktirde ise Türk. Telefon.cankaya. bir kalip halinde aranacaktir. INTERNET REHBERI ÜLKEMIZDEKI FAYDALI SITELER RESMI KURUMLAR T. Telekom. AND.

msb.tr Saglik Bakanligi www.tr Milli Savunma Bakanligi www.gov.mfa.saglik.tr .gov.tr Disisleri Bakanligi www.www.gov.basbakanlik.gov.

maliye.gov.tr Istanbul Menkul Kiymetler Borsasi www.tr Tübitak www.gov.turizm.Maliye Bakanligi www.tr Türk Dil Kurumu www.gov.ssm.gov.tr Devlet Tiyatrolari .tr Milli Piyango Idaresi www.tdk.tr Savunma Sanayii Müstesarligi www.gov.ubak.gov.millipiyango.tr Türk Tarih Kurumu www.tr Diyanet Isleri Baskanligi www.gov.diyanet.gov.cevre.tr Turizm Bakanligi www.gov.gov.tr Çevre Bakanligi www.tubitak.gov.ttk.tr Ulastirma Bakanligi www.imkb.

devtiyatro.tr .tr Darphane www.nukleer.www.gov.tr TEDAS www.tr Devlet Istatistik Enstitüsü www.gov.gov.gov.tcmb. www.dpt.tr Devlet Planlama Teskilati www.tedas.gov.tr Sermaye Piyasasi Kurulu www.tr Milli Kütüphane www.gov.gov.tr Nükleer Arastirma ve Deneme Mrk.C.tr T.ulakbim.gov.mkutup.gov. Merkez Bankasi www. www.tr ÖSYM www.tr Ulusal Akademik Ag ve Bilgi Mrk.gov.gov.spk.osym.darphane.die.

edu.tr Hacettepe Üniversitesi www.ktu.edu.tr ITÜ www.tr Ege Üniversitesi www.tr ODTÜ www.edu.edu.edu.edu.tr Karadeniz Teknik Ünv.edu.tr Bogaziçi Üniversitesi .tr Selçuk Üniversitesi www.akdeniz.selcuk.tr Anadolu Üniversitesi www.uludag.itu.anadolu.ÜNIVERSITELER Akdeniz Üniversitesi www.tr Uludag Üniversitesi www. www.edu.edu.ege.hun.metu.

gazi.edu.tr Yildiz Teknik Üniversitesi www.www.edu.edu.edu.tr Dokuz Eylül Üniversitesi www.msu.ankara.tr Çukurova Üniversitesi www.tr Ankara Üniversitesi www.deun.marun.edu.tr Gazi Üniversitesi www.edu.edu.tr Bilkent Üniversitesi www.edu.tr .boun.cu.edu.bilkent.tr Mimar Sinan Üniversitesi www.istanbul.edu.yildiz.tr Marmara Üniversitesi www.tr Istanbul Üniversitesi www.

gov.tr/ TÜRK TELEKOM BORÇ SORMA http://fatura.ttsamsun.telekom.ttrehber.gov.tr INTERNET SERVIS SAGLAYICILAR .telekom.tr Türk Telekom Samsun www.gov.gov.tr Türk Telekom www.tr TÜRKIYE TELEFON REHBERI www.gov.telekom.ttgiresun.TELEKOM SITELERI Türk Telekom Giresun www.telekom.

tr Hay Net www.efesnet.superonline.net.tr .net.net.ihlas.Turnet web.tr Efes Net www.hay.tr Superonline www.com Ihlas Net www.com.turnet.

metu.ihlas.net.com.net.arabul.ttnet.com Ihlas Net www.tr Netbul .zdnet.edu.DOWNLOAD SITELERI VE FTP ARSIVLERI Zdnet Türkiye www.hay.tr Haynet FTP Arsivi ftp.com Nerede www.net.tr ARAMA SAYFALARI Arabul www.tr ODTÜ ftp.tr TT Net FTP Arsivi ftp.nerede.

four11.lycos.com Lycos www.excite.com Four11 www.com Web Crawler www.htm YABANCI ARAMA SAYFALARI Altavista www.tr/arama/index.com Yahoo www.com Efes Net www.efesnet.www.yahoo.webcrawler.netbul.com.com Hotbot www.infoseek.com .altavista.hotbot.com Excite www.com Infoseek www.

com.com.com.turkiye.star.com.tr Zaman www.com.tr TRT www.turkishdailynews.zaman.tr .com.tr Milliyet www.trt.com Fanatik www.com.fanatik.gov.hurriyet.milliyet.tr Inter Star www.tr Turkish Daily News www.sabah.MEDYA KURULUSLARI Hürriyet www.tr Türkiye www.tr Sabah www.

showtv.com.tgrt.tr TGRT www.tr Show TV www.com.tr NTV www.ATV www.atv.ntv.com.tr Kanal D www.kanald.net DONANIM ÜRETICILERI .com.

ibm.com .3com.com Cyrix www.amd.com Compaq www.com Hewlett-Packard www.hp.cyrix.Intel www.apple.com Apple www.com AMD www.intel.com Dell www.dell.com IBM www.compaq.com 3COM www.

yenibir.de Isbul www.com Monster www.isbul.com Almanyaonline www.net Yenibir www.com YAZILIM SIRKETLERI .kariyer.monster.IS BULMA ve ARAMA SITELERI Kariyer www.almanyaonline.

tr Sun www.sco.com Oracle www.com.com Borland/Inprise www.com Apple www.netscape.sybase.oracle.borland.apple.Microsoft www.com Sybase www.microsoft.com Netscape www.com Novell SCO www.com Norton/Symantec www.sun.com McAfee .norton.

hotmail.com ÜCRETSIZ E-MAIL / WEB BULUNDURMA HIZMETI VEREN SITELER Yahoo/Geocities www.com Yahoo Mail mail.com Autocad www.com Hotmail www. EGLENCE LINKLERI .www.com Orcad www.com DrSolomon www.orcad.drsolomon.mcafee.xoom.com Angelfire www.geocities.autocad.com EGITIM .angelfire.yahoo.com Xoom www.

tr Yavuzkolej www.com AfacanÇocuk www.net www.karnem.afacancocuk.meb.egitim.yavuz.net .gov.com Karnem.com www.koleji.com Egitim.Milli Egitim Bakanligi www.

turksatonline. Teknik bilgilere ... ..www..com adresinden ulasabileceginiz site. Uydu yayin frekanslari . Sitede Internet üzerinden canli olarak izleyebileceginiz tüm tv kanallari .. Güncel haberlere Türksat uydularimiz hakkindaki bilgilere ve birçok konuyu bu siteden bulabilirsiniz. Türkiye nin Uydu Haberlesme Portali.

com Maxi TV www.com www.gen.ada.com Komikaze.com.net .fem.com Grafi2000 www.intermat.maxitv.com www.ogrenci.tr Çocukça www.turkport.tr Adanet Çoçuk www.tr/cocuk/ Elma Egitim Sitesi http://elma.com Ögrenci.grafi2000.Tebesir.netbul.com Netbul www.com/cocuk/ Fem Egitim Sitesi www.tebesir.com.tr Matematik Sitesi www.net.cocukca.

otuzoyun.giresun.cjb.komikaze.com Giresun Valiligi www.gov.com .tr Giresun Rehberi www.giresunnet.www.net Zeka Oyunlari www.net Komik Flashlar www.flashberk.

Dosyaya Kaydeder. yalniz burada dikkat edilecek husus link (köprü) eklenmesinde http ile baslayip adresi yazmaliyiz . yazicidan nasil çikti alinacagini .com Simdi ise Frontpage Express in sayfa ile ilgili ayarlarinin nasil ve nerden yapildigini ögrenelim .ÖR: http://www.. yeni bir belge olusturmayi . Bunlar Frontpage Express programinin normal komutlari . 1) FrontPage Express : Öncelikle yukarida Frontpage Express de yazi karakterlerini . Yazicidan çikti alinir Yazi karakterini büyütür Yazi karakterini küçültür Yazi karakterini kalin yapar Yazi karakterini altini çizer Nesne veya yaziya link Resim ekleme Yeni dosya açar WEBSITE HAZIRLAMA WEB SITESININ HAZIRLANMASINDA KULLANILAN PROGRAMLAR VE TANITIMI Simdi bu programlari size kisaca tanitayim.namazci... dosya açip . baski ön izlemenin ve bir nesne veya yaziya nasil link (köprü) eklenecegini sekillerle gösterdim. resimleri . dosya kaydetmeyi ..Daha önce hazirlanmis bir dosyayi açar.

Baski ön izleme yapar Yazi karakterini italik yapar .

artalan rengi..Burdan web sayfamiza artalan görüntüsü ..Page Properties (sayfa yapisi) bizim için önemli olan komutlardan birisidir.Eger forever seçenegini isaretlemezsek web sayfasinda müzik 1 kere çalar ve durur .web sayfamizin arkasinda çalmasini istedigimiz müzikleri ve linklere verilecek rengi buradan ayarlariz...linklerin(köprülerin)rengini burdan belirleriz. Buraya File menüsünden Page Properties e basarak gelebiliriz. Web sayfamiza müzik eklemek için kullandigimiz yer ..web sayfamizin arka kisminin renklerini .. File Menüsünden geldigimiz Page Properties kismina bastigimizda karsimiza bu tablo çikar Web sayfamizin artalanini .

.

Ayrica web sayfamizi düzenlemek istedigimizde yukaridaki yöntemle yapamayiz. Asagidaki sekilde görüldügü gibi.b düzenlemeleri yaptigimiz önemli uygulamalardan biridir...........Yukaridaki sadece notepad uygulamasini açmak için kullanilir..2 ) NOTEPAD : Notepad ( not defteri ) uygulamasini yukaridaki sekilde de görüldügü gibi baslat /programlar /donatilar/ ve not defteri diyerek açariz.html kodlari v.Notepad uygulamasinin en önemli özelligi bizim yapmis oldugumuz yazi . resim linkleri ..Web sayfamizi düzenlemek için Internet Explorer programindaki edit (düzen ) menüsünden yapariz. .

Sekilde görüldügü gibi. linklerin sayfanin ne renk olacagini yazi tipimizi notepad uygulamasind a görüyoruz...hypermart.net Spaceports Sinirsiz Yok . adresi . Bos disk alani veren siteler ve özellikleri Site Bos Alan CGI Destegi Reklam Yükleme Adresi HyperMart 10 Mb Var Afis/PopUp FTP/FP http://www. Asagidaki listede ücretsiz domain adresi verilen web sitelerinin adresleri ve özellikleri.Asagidaki notepad uygulamasin dada görüldügü gibi web sayfamizin basligi .. WEB SAYFASI HAZIRLAMAK IÇIN YAPILMASI GEREKENLER Önce bir domain adresi alinir.

com WebJump 25 MB Var Afis FTP http://www.com Geocities / Yahoo 10 Mb Yok Afis FTP / Tarayici http://www.net The Icestorm Network 3 Mb Yok Yok Tarayici http://www.geocities.webjump.virtualave.spaceports.com Tripod 11 Mb .Yok FTP http://www.icestorm.com Virtual Avenue 20 Mb Var Afis FTP http://www.

tripod.Var Pop-Up http://www.com .

daha sonra alacagimiz KULLANICI ADI ve SIFRE ile site islemlerini yapacaginiz kisma LOG-In olacaksiniz.geocities. browserimizi açmak ve su sayfayi çagirmak: http://www.Geocities'den Yer Almak 1. BUILD YOUR WEBSITE linkine tiklayin. Ama biz simdi ilk önce ALAN ALMAYI ögrenecegiz. Bu durumda karsiniza su ekran gelecektir : 3.Haliyle ilk yapacagimiz Internet e baglanip.Yukaridaki sekilde. Burada hemen mavi ile yazilmis olan SIGN ME UP linkine tiklayinca artik alan alma islemlerine baslayalim.Buraya tikladiktan sonra karsiniza gelecek ekran sudur : Bu sayfadaki formu . Buradan.com Bu durumda karsimiza gelecek ekran sudur : Bu sayfa Geocities in ana sayfasidir.Burasi bir geçis sayfasi bizim için. 2.

EN FAZLA dikkat edicelecek iki husus YAHOO ID ve PASSWORD kismidir. Daha sonraki islemlerinizde bunlar sizden sorulacaktir.doldurun. .

com/yavuzkolejliler 4. Seçmeden kaydiniz yapilmiyor. Örnegin.Bu formu doldurduktan sonra asagidaki butonu tiklayin. Bu durumda size sayfanizin adresinin hatirlatildigi bir tebrik mesaji gelecektir. alttaki butona tiklayin. YAHOO ID kismina "yavuzkolejliler" (tirnaklar yok) yazarsaniz adres su sekilde olur : http://www. EGER seçtiginiz Id. . Artik sayfanizi açtiniz. Ayrica alttaki "Confirmation Kod" bölümünde garip sekillerle çikan sayisi okla gösterilen kutuya yazilmalidir! 5. sizin için bu alana ayrilan alana GÖNDERMEK.geocities.Ilgili resim : sitenizin adresini yazip.Ayrica sitenizin adresi yazacaginiz YAHOO ID ye göre belirlenir. bilgisayarinizda olusturdugunuz dosyalari.Neticede bu sayfadaki istenen verileri de doldurduktan sonra. Yahoo nun sizin için hazirladigi geçici ana sayfayi görebilirsiniz. EGER seçtiginiz ID baskasi tarafindan alinmis ise ilgili id yi degistirmeniz gerektigini belirten b ir sayfa çikar. baskasi tarafindan alinmamis ise o zaman karsiniza çikacak sayfa sudur: Burada bir ilgi alani seçmek durumundasiniz.Kalan is.

Bu durumda karsinizda olmasi gereken sayfa sudur : 2.Uyari : Tabi ki bu islemleri yapabilmek için bir YAHOO ID mizin ve sifremizin olmasi gerekiyor 1.Id nizi ve sifresinizi yazdiktan sonra SIG IN butonuna tiklayin. Daha sonra da En alttaki Upload File(s) baglatisina tiklayacagiz. .geocities. Bu sefer gelecek sayfa su olur: Burada bir takim kutucuklar ve yanlarinda da butonlar görüyoruz. bilgileri do gru girmeniz durumunda gelecek sayfa sudur : 3.http://www. Iste.Bu sayfada UPLOAD & FTP linkine tiklayin.com adresine baglanin. göndermek istedigimiz dosyalarin bilgisayarimizdaki yollarini bu kutulara yazacagiz.

Dosyalarinizi kutulara yerlestirdikten sonra Upload file(s) butonuna tikladiginizda islem tamamlanir. Eger göndereceginiz dosya 5 ten fazla ise.Dosyalarin yollarini böyle yazmak sikici olacak diye düsünen yahoo. oraya GÖZAT butonlari koymus. PÜF NOKTALAR . Bu gözat butonuna tikladigimizda hemen bir pencere açilir ve bilgisayarimizin içinde bulunan ve göndermek istedigimiz dosyanin yerini göstermemiz istenir.html veya index.htm adinda olmasina dikkat etmelisiniz. UYARI : Web sayfanizin ana sayfasini index. "display" butonuna basarak kutularin sayisini arttirmak mümkün. ilgili dosyayi böylece bulduktan sonra penceredeki TAMAM tusuna tiklayarak DOSYANIN yolunun ilgili kutucuga yazildiginizi görürsünüz. Upload için Dosya numarasini (default olarak 5 görünür) arttirip.Aksi takdirde sayfanizin ana sayfasi gözükmez.

.com/isminiz olur eger baska bir dosya olusturup gönderirseniz adresiniz http://geocities.1 ) Eger aldiginiz domain ismi http://geocities.. 2 ) Resim dosyalarini bit eslem formatinda degilde gif veya jpeg formatina dönüstürüp siteye bu sekilde hazirlarsaniz siteniz daha az yer kaplayacagi için daha çabuk açilir.htm olur.com/isminiz/dosyaadi. .com/isminiz gibi ise index veya default diye dosya olusturup kullandiginiz ftp programiyla gönderirseniz adresiniz http://geocities.

b internet üzerinde bulunan kuruluslara üye veya kayit olurken kesinlikle özel bilgilerinizi vermeyin. Örnegin arama motorlarinda sitenizi eklerken Türkçe karakter kullanirsaniz islemlerinizde aksaklik çikabilir. www. www.com .g.. Çünkü internet maalesef Ingilizce ve Türkçe karakter yazdiginizda sorun yaratabilir. Bu tür olaylar diger web islemlerinde de aynidir.Bu islem web sitenizin ziyaretçi sayisini artirir. 5 ) Web sayfasi hazirladik sira simdi onu Türkiye ye ve tüm dünyaya tanitmaya geldi.com .turkvista.. ücretsiz web alanlari . 4 ) Web sayfasi hazirlarken Türkçe karakter ( ü.i..nerede. www.netbul.) kesinlikle yazmamaliyiz..altavista.com . www.com .3 ) Arama motorlari . www.arabul. ( Örnegin web sayfanizda yayinladiginiz bir resimin ismi Türkçe karakter içeriyorsa internetde gözükmeyecektir. Önemli arama motorlari.com .google.s.) Hatta web sayfanizi olusturdugunuz dosyanin ismide Türkçe karakter içeriyorsa web sayfaniz veya linkiniz gözükmeyecektir. www.com .... ücretsiz e-mail veren v..

Yeni ve güncel köse yazilarimi www..Mydoom'dan Kurtulma Rehberi 08 .bilgisarayi.CeBIT 2004 .com web sitelerinden takip edebilrsiniz.KÖSE YAZILARIM Daha önce yazmis oldugum bilgi teknolojileri ile ilgili yazilarimi sizlere fayadasi olabilir düsüncesi Herkes için Temel Bilgisayar ve Internet Kilavuzu adli kitabimin son sayfalarina eklemeyi uygun gördüm.net ve www.Dikkat !!! W32/Blaster-A 06 Bilgi Teknolojilerinde ''2003 ve 2023'' 07 . 02 INTERNET Dedikleri 03 Internet de hersey bedava(mi)? 04 Issizligin Çözümü Bilgisayarda Sakli !!! 05 .. Yeni bir kitapda ve yeni teknolojiler ile görüsmek dilegi ile.giresungazete. INDEX 01 Bilgi = Güç tür.

..09 . .Bilgi Güvenligi (2) 11 Internet = Hayat 12 GEL PC....Bilgi Güvenligi (1) 10 .. 14 . PC 13 Evlilik 3 Yil içinde.Iyi ki dogdun. 15 .Bilgisayar Güvenliginiz önemli ise.

bilgisayar bizler tarafindan hazi rlanarak verilen bilgileri. bilgi ve güç demektir. Bu nedenlerden dolayi ve çagimizin bilgi çagi olmasindan dolayi artik bilgisayar kullanmayi bilmek sart haline gelmistir. Çünkü sanayiden egitime. istenilen düzeyde ve sekilde isleyen ve bu bilgileri depolayan elektronik cihazdir. is kazanci. Erkert ilk islevsel bilgi sayar olan 30 ton agirligindaki ve saniyede 5. Günümüzde bilgisayar ile neredeyse akliniza gelebilecek her türlü islemi yapabilirsiniz. Örnegin. Internet i ise kisaca dünyanin en büyük kütüphanesi olarak tanimlayabiliriz. Internet teknolojisi sayesinde bilgiler insanlara kolay. Internet in islevi ise üretilen her türlü bilginin saklanmasi. zaman. sanattan eglenceye. 1937 yilinda ilk otomatik hesap makinesi (MARK-1) yapilmasinin ardindan 1943 yilinda Pennsylvania Üniversitesinden J.Yine Amerika tarafindan gelistirilen internet. 1970 yilinda Amerikan Savunma Bakanligi tarafindan. ucuz. Bu ve buna benzer binlerce islemi bilgisayariniz ile gerçeklestirebilirsiniz. hangi bilgisayarin hangi bilgisayara günün hangi saatinde baglanacagini ve bilgilerin hangi prosedürlere göre alinip verilecegini belirleyen bu sistemin o zamanki adi ARPANET dir. Ilk bilgisayarlar bir apartman dairesini kaplayacak kadar büyük ve 30ton agirligindaydi günümüze geldigimizde ise artik cebimize sigacak kadar küçük ve 170 gr agirligina kadar düsmüstür. fax çekebi lir. arastirma ve üniversiteler arasindaki bilgi alisverislerini saglamak a maciyla kuruldu. kendi filminizi veya müziginizi yapabilir ve k endi web sitenizi yaparak Dünyaya açilabilirsiniz. Internet in önemine dair bir örnek vermek gerekirse en son .Yazi No : 01 . Daha da basit bir tanim yapmak gerekirse Dünyadaki bilgisayarlarin telefon kablola ri araciliyla birbirlerine baglandigi agdir. Simdi sizlere bu iki kavramin tarihçelerini ve önemlerinden bahsedeyim. yine bizler tarafindan hazirlanan komutlar dizisine uygun ola rak. para. tv izleyebilir. Kisaca aglarin agi olarak tanimla nmaktadir. Türkiye nin veya Dünyanin her neresinde olursaniz olun mesajlasabili r. hizli ve güvenli bir sekilde erisebilmektedir. Bilgisayar. internet ve teknoloji hakkinda en son gelism elere ve bilgilere ulasabileceksiniz. Günümüzde internet adi verilen yapi. turizmden mühendislige kadar hemen her alanda bilgisayar kendi ne çok önemli bir yer bulmustur.P. müzik dinleyebilir. görüntülü ve sesli iletisim kurabilirsiniz. paylasilmasi ve kolay erisimidir. radyo dinleyebilir. Bilgisayarin kisaca tanimini yapmak gerekirse. Bundan sonra bu sayfada bilgisayar. Herkesin bildigi gibi bilgi çagindayiz ve bu çagi yasam ak için olmazsa olmaz iki kavram bilgisayar ve internet.000 islem yapan ENIAC [ Electronic Numerical Integrator and Calculator ] ( Elektronik sayisal dogrulayici ve hesap makinesi ) i yapti. Teknik tanim olarak ise internet Dünya üzerinde bulunan birbirinden farkli büyüklükteki yerel bilgisaya r aglarini birbirine baglayan bilgisayar agidir.Bilgi = Güç tür Merhabalar.

Amerika da yasanan ikiz kulelerin yerle bir olmasina ragmen tüm yazili ve elektronik bilgilerin tahrip olmasina karsin bunlarin yedekleri internet ortamindaki server lerda tutulduklari için hiçbir bilgi . zaman ve dolayisiyla para kaybi olmamistir. Özetlemek gerekirse bilgi çaginda oldugumuz için bilgiye ulasmanin ve kullanmanin yolu olan bilgisayar ve internet teknolojilerini hem biz hemde çocuklariniza ögrenmesi için her zaman destekleyin. Sonuç olarak BILGI = GÜÇ tür bunu unutmayalim .

com adresinden ise yüzlerce Türk radyosunu kaliteli bir sekilde dinleyebilirsiniz.Bu ve bunlar gibi internetin burada yazamadigim binlerce yarari v ardir. . Kisaca aglarin agi olarak tanimla nmaktadir. hizli ve güvenli bir sekilde erisebilmektedir. Çok büyük bir bilgi kaynagi olan internet. Günümüzde internet reklam. Teknik tanim olarak ise internet Dünya üzerinde bulunan birbirinden farkli büyüklükteki yerel bilgisaya r aglarini birbirine baglayan bilgisayar agidir. Ayrica internet birbirinden uzak ki silerin birbirleriyle iletisimine olanak saglayan bir araç olarak. Internete bire ysel erisim olanaklarinin gelisimi ile ticarette internetin kullanimi önemli ölçüde artmistir. üretim.com adresinden internet üzerinde bulunan tüm ulusal ve yerel gazeteleri ücretsiz okuyup sehrinizden veya dünyadan aninda haberiniz olabilir. planlama ve ödeme olmak üzere ticaretin her asamasinda yer almaktadir. Bütün bu yararlariyla birlikte internetin kötü niyetli kisilerin amaçlarina hizmet edecek önemli bir araç da olabiliyor. akademisyene ve diger kullanicila ra sürekli ve aninda erisme imkanini sunmaktadir. eglenceye ve diger kaynaklara erisimi açisindan önemli kolayliklar saglayan internet . Internet in islevi ise üretilen her türlü bilginin saklanmasi. Internet ten nasil yararlanabiliriz : örnegin www. toplumumuzda daha çok sosyal iletisim ortami ve eglence kaynagi olarak algilanmakt a ve yararlanilmaktadir. Daha da basit bir tanim yapmak gerekirse Dünyadaki bilgisayarlarin telefon kablola ri araciliyla birbirlerine baglandigi agdir.Bilginin her çesidine siyasi sinirlari asacak biçimde çok ko lay ve yeterince denetimsiz erisim saglayan internet.gazeteler. paylasilmasi ve kolay erisimidir.Ayrica Türkiye deki yakinlarinizla üc retsiz bir sekilde sesli veya görüntülü telefon görüsmesi yapabilir yine ücretsiz bir sekilde istediginiz sinema filmini indirebilir. iyi niyetli olmayan kullanicil arin diger kullanicilara zarar verebilecegi bir ortami da kullanicilara sunmaktadir. Insanl arin bilgiye. ucuz. Internet teknolojisi sayesinde bilgiler insanlara kolay. caniniz sikildi ise kendinize sanal bir arkadas bulabilirsiniz.Yazi No : 02 - INTERNET Dedikleri Internet i ise kisaca dünyanin en büyük kütüphanesi olarak tanimlayabiliriz. internetin toplum yasamina getirdikleri olumsuzluklar arasinda sayilabilir. video konferans ve sana l toplanti gibi etkinliklerin yapabilecegi ortami kullanicilara sunmaktadir.Halbuki bu çok büyük bir yanlistir. bazi ülkelerde yasal fakat bazi ülkelerde yasal olmayan servislere erisim imkani da saglamaktadir. Çagimiza damgasini vuran internetin insanoglunun televizyonu tanimasindan bu yana yasadigi en büyük degisimlerden birisi oldugunu söyleyebiliriz. Internet 'casino'larinin (sanal ortamda kumar) bazi ülkelerde yasal bazilarinda ise yasal olmamasi buna bir örnektir. Eglence sektörü de internetin gelisimine bagli olarak servislerini önemli ölçüde internet üzerinden sunabilmektedir. www. Internet dünyadaki bütün bilgi yiginini ve birikimini ögrenciden ögretmene. nakil. Bu ve benzeri servislerin intern et ortaminda kolayca erisilebilir olmasi.yayinonline.

Basta Microsoft ve Intel olmak üzere tüm teknoloji devleri . h er türlü müzigin ve videonun rahatlikla bulunabildigi. sinirsiz özgürlük ve bilgi paylasimi hayalle rine konu olan Internet.Yazi No : 03 iNTERNETDE HERSEY BEDEVA(MI) ? Ilk dile getirilmeye baslandigi yillarda. video d isk almak ya da sinemaya gitmek yerine dosya transfer etme egilimde olmalari. Nihayetinde tüm dogrularin kesistigi nokta da varilan sonuç. uygun bir baglanti formuyla kisa sürel erde transfer edilebildigi platformlara dönüstü. Bunun altinda yatan nedeni açiklamak hiç de zor degil . Napster önderliginde alt edilemez bir virüs edasiyla yayilan paylasim yazilimlari. günümüzde basta müzik ve film endüstrisi olmak üzere bir çok çevrece kabus olarak nitelendiriliyor. Çünkü bu yol çok digerine göre çok ucuz. insanlarin albüm. Bunda dosya büyüklüklerini hatiri sayilir oranlarda küçültün sikistirma tekniklerinin de ciddi katkisi oldugunu da eklemek gerek.

hem de donani msal gardiyanlar tarafindan sürekli kontrol altinda tutulmaya çalisacagiz. Bu olay diger gelistiricilere yol gösterecekti ve gelistirilen yeni sisteme peer-to-p eer (esler arasi) adi verildi. hiz ve yüksek hakimiyet sagliyo r. sistemin bir sirket tarafindan desteklenmesi ve kullanicilarin bu sirketin sunuc ularina baglaniyor olusuydu. özellikle yasi digerlerine oranla ilerlemis kullanicilardan alacaginiz cevap büyük olasilikla Napster olacaktir. Internetde müzik parçalari paylasan sitelerin yasalara aykiri olmadigina kar ar veren mahkeme. Kazaa Media Desktop %100 peer-to-peer sistemiyle çalisan KMD. Bahsi geçen teknolojilerin ne denli basarili olacagi konusunda fikir yürütmek güç ama durum bugün sunu gösteriyor ki. Direct Connect Direct-Connect digerlerine göre çok daha yeni olmasina karsin popülaritesini her geçen gün arttiran bir program. Tüm sansasyonel kisilikleri ve bir bir i karsisindaki üstünlükleriyle en popüler üç paylasim sistemi. paylasimi engellemek konusunda atilan tüm adimlar. Peer-to-peer yapisinda kullanicilarin dogrudan birbirlerine baglanmasi gündeme getirildi. Sistemin kendi ya zilimi yerine Emule yazilimini kullanmak çok daha esneklik. her download uygulamanizda puan kaybediyorsunuz. bu web sitelerinin kapanmasi için yeterli kanit olamayacagi karar i alindi. Diger sistemlere göre farklilasmis yapisi geregi yüksek hizli baglantilar ile uyumlu olmasi sebebiyle modem baglantilarinda sikinti yasamak mümkün. Kaaza yazilimi özellikle yalnizca download yapan ve paylasima hiçbir sey katmayan pasif kullanicilara karsi aldigi 'partipiti on level' önlemiyle dikkat çekiyor. Bu dogrultuda yaptiginiz upload oraninda puan kazanirken. dayanak olarak 1984 yilinda bos kasede kayit yapabilen video kayi . Son olarak ABD de görülen bir davanin sonunda KaZaa gibi paylasim araçlarini kullanarak müzik paylasmanin. Kisacasi Napster 'paylasim suçuna' yataklikla mahkum olmustu. Edonkey2000 sistemini digerlerinde ayiran bir diger özellik de WEB ile daha hasir nesir olusu. Napster'in suçlu bulunmasinin tek daya nagi. Peer-to-peer Paylasim yazilimi ve sansasyonlari soruldugunda. Gelecek yillarda hem yazilim. açilan tüm davalar 'hiçten' baska hiçbir sey elde etmiyor. Edonkey2000 Edonkey2000 sistemi de %100 peer-to-peer sistemini kullaniyor. en çok kullanilan paylasim yazilimi olmak konusundaki üstünlügünü hala sürdürmekte. dolayisiyla suçlan masi muhtemel bir ara yapiya gerek kalmamisti.bu konunun üzerine siddetle egilmekte. Özellikle müzik endüstrisini ciddi zararlara ugratan ve bu nedenle çok ciddi tepkiler alan sistem. Puaniniz sifira indiginde transfer yapmaniza izin verilmiyor ve yüksek puanli kullanicilar ayni dosya söz konusu oldugu nda önceligi sahip oluyorlar. açi lan davalar ve yaptirimlar sonucunda kapatildi. Özellikle film paylasimi konusunda çok ciddi bir alternatif olarak göze çarpiyor. Böylece dosya transferlerine ev sahipligi yapan.

Böylece son kararla KaZaa gibi paylasim siteleri kapanmaktan kurtulmus oldu. Ancak Ameri kan Müzik Sirketleri Birligi. internet ile uzun zamandir hasir nesir o lan kullanicilar bu savasin sonunu merakla bekliyorlar .t cihazlarinin yasaklanamayacagini ifade eden mahkeme kararini göz önüne aldi. Sonuç olarak gelecekdede bu kisir döngülerin sürecegi kesin. internet paylasim sitelerine karsi mücadelerinin devam ede cegini belirtti. Ama kesin olmayan bir sey var oda bu savastan kimin galip çikacagi.

Yapmaniz gereken ilk önce bir bilgisay ar edinmek daha sonra ilinizdeki veya kentinizdeki bilgisayar kurslarina veya bu ko nuda az çok bilgisi olan insanlardan bilgiler almak ve kendi kendinize artik bir seyler ba sarmaya basladiginiz andan itibaren ise internet dünyasina girebilirsiniz. istenilen düze yde ve sekilde isleyen ve depolayan elektronik cihazdir. Bunun yaninda bilgisayar v e en az bir yabanci dile hakim olmanizdan gerekiyor(du). Bilgisayarda temel bilgileri ögrendiniz ve kendinizi artik bilgisayar canavari olarak görüyorsunuz o zaman kendiniz e bir alan seçip uzmanlasma vaktiniz geldi demektir. Bilisim sektörlerinin verdigi sertifikalar diplomalarla artik yarisiyor. Buradan alacaginiz *MCSE veya buna benzer sertifikalarla iyi b ir fiyata **bilisim sektöründe çok rahat is bulabilirsiniz. tasarim vb. O yüzden bilgisayari kendine is edinen bir insan mutlaka kendine bir uzmanlik alani seçmelidir... Ama diger bir alternatift e kendinize bilgisayar dünyasinda bir alan belirlemek ve bu alanda kendinizi devamli gelistirmek.Kisaca h er sey sizin elinizde kendinizi bilgisayar (bilgi islem) sektöründe gelistirerek issiz sifatindan bilgisayar uzmani sifatina terfi edebilirsiniz. islemek. Uzmanlasmak için bilisim sirketlerinin açtigi uzmanlasma kurslarina katilabilirsiniz. düzenlemek.Yazi No : 04 ISSIZLIGIN ÇÖZÜMÜ BILGISAYARDA SAKLI Bilgisayar nedir kisaca tanimini yapmak gerekirse.Aslinda bilgisayar alani çok geni s olan bir olgudur.. Size çok çarpici bir örnek vermek istiyorum dünyanin en zengin adami Bill GATES sizce üniversite mezunumu? Hayir. Internet inde k isaca tanimini yapmak istiyorum kimine göre chat ve birkaç site bakmaktan ibaret olan inte rnet aslinda dünyanin en büyük kütüphanesi ve okuludur. Sonunda bilgisayar dünyasina girmeye karar verdiniz ama ne yapmalisiniz.. yazilim. Bill GATES üniversite mezunu degil. Bunun içinde kullandigimiz elektroniksel araç bilgisayar. birçok alt dali katabiliriz. Herkesin malumu çagimiz BILGI çagi ve bu çagin en büyük geregi bilgiyi kontrol etmek. Bunun içine donanim. saklamaktir. insan tarafindan hazirlanarak verilen bilgileri. Bu arada yazilim olmadan bilgisayarlar bir teneke parçasin dan ibarettir bunu da belirtmek isterim.. Ama yukarida da belirttigim gibi Bill GATES kendisine bilgisayar dünyasindan yazilim a lanini kendisine seçmis ve bu alanda kendini devamli gelistirmis ve sonuç olarak dünyanin en zengin insani olmustur. Çünkü artik isverenler ise alacagi tek nik .. güvenlik... yine insanlar tarafindan komutlar dizisine uygun olarak. Is bulmak artik üniversite bitirmekten geçmiyor maalesef. internet. Peki is bulamiyorsunuz ve kara kara düsünüyorsunuz.

Halil Ünsal NAMAZCI * MCSE (Microsoft Certified Systems Engineer: Microsoft Sertifikali Sistem Mühendis i) **Bilisim ( Bilgi Islem Sektörüne verilen genel ad ) . Bu arada sertifika almak diploma almak kadar zor bir ça lisma gerektiriyor. Hepinize kolay gelsin... bilgisi sertifika ile belgele nmis kisileri tercih ediyorlar. Önce ilgi alaniniza giren bir konu hakkinda sertifika egitimi aliyor sunuz sonrada sinavlara girip basarmaniz gerekiyor.elemanin üniversite mezunu veya bilgisini ölçmek yerine.

Bazi virüsler ise aktif hale geldikleri halde. sabit diskinizin tamamini ya da önemli dosyalarin oldu gu kisimlarini silebilirler. Internet (e-mail.Yazi No : 05 Dikkat !!! W32/Blaster-A Merhaba sizlere bu hafta güncel virüslerden . Virüs. herhangi bir bilgisayara degisik yollarla girebilen ve bu bilgisayarlarda i stenmeyen sonuç ve zararlara yol açan programlara verilen genel bir isimdir.) bilgisayarin izin hafizasini ve/veya disk alanini kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erisimin izi engellemeleri ya da kullandiginiz dosyalarin içeriklerini bozmalari/silmeleri gibi oldukça zararli etkileri de olabilir. bilgisayarlarda çalistirdigimiz diger programlardan temelde bir far ki yoktur. kullandiginiz bilgisayar programlar ini bozabilir. ag paylasimi. çalismalarini yavaslatabilir. Virüslerin bir diger özelligi ise kendilerini çogaltmalari ve hafiz ada degisik yerlere kaydetmeleridir. kullanicinin far kinda olmadan veya iradesi disinda çalistirilacagi sekilde yerlestirmesi ve sistemlere z arar vermesidir. Günümüzde virüsler artik web sayfalarindan dahi bulasabilmektedirler Peki tehlikenin bu kadar büyük oldugu günümüzde virüslerden korunmak için neler yapmaliyiz. onlarda çesitli degisiklikl er yaparak gösterirler. dosya indirme. Öncelikle Windows un update yani güncelleme sayfasina girip http://v4. Bu programlarin kullandigimiz. Bunun disinda.com/tr/default. yazilar edit ettigimiz word programi gibi bir programdir. bu virüslerin nasil bulastigini ve bu virüslerden nasil kurtulacagimizi anlatacagim Öncelikle virus nedir tanimini yapayim. Bazi virüsler ise kullanicinin bilgisayar konusundaki bi lgisizligini kullanarak yol açmadigi zararlari vermis gibi görünerek panik yaratirlar. isletim sisteminin destekledigi bütün isle ri yapabilirler. girdigi sistemlere kendilerini. Bu nedenle. Aslinda virüsler bilgisayarimizda müzik dinledigimiz winamp. Virüsleri özel kilan. Virüslerin etkileri sadece rahatsizlik veren küçük problemler olabildigi gibi (ekraniniz a rahatsizlik veren mesajlar çikararak çalismanizi bölmesi/engellemesi vb. Virüsler gen el olarak etkilerini diger çalisan programlara "bulasarak".windowsupdate. Virüsler. Çünkü virüsler çogunlukla bilgisayarinizdaki açik portlardan ² bulasirlar. belli bir süre istenmeyen etkilerini göstermezler. vs) yollariyla yayilir.microsoft. disketler. .asp bilgisayarinizdaki açiklari tespit edip güncel yamalari ¹ indirmelisiniz. Bir virüs kullanici tarafindan çalistirilmadan veya kendisini programlay an kisi tarafindan önceden belirlenmis durum olusmadan aktif hale gelmez.

Eger virüs bir dosyaya (*.doc.trendmicro.xls. Su anda popüler olan ve mail yoluyla bulasan virüsler ise mailin sadece attachment ( ek) kisminda olmayip mailin kendisinde mevcuttur. *. Virüslerin yapilarina göre antivirüs savunma seklide degismektedir.com.exe. *. Eger basarisiz olursa o dosyayi yayilm asini önlemek amaciyla karantinaya alir. kaspersky antivirüs ve sophos antivirüs programlaridir Bu üç programin içinde test yaptigim ve önerebilecegim antivirüs programi sophos antivirüs yazilimidir Bu programi http://www. Suan antivirüs piyasasinda önerebilecegim programlar norton security 2004. .de/products/sav/eval/ adresinden indirip test edebilirsiniz Ayrica bilgisayarinizi internet üzerindende online olarakda bilgisayar olup olmadi gini tarayabilirsiniz bunun için adres http://housecall. Antivirüs programi adindan da anlasilacagi üzere virüslere karsi gelistirilmis bir kor unma programidir.com/ açilan sayfadan s can now linkine tiklamaniz yeterli.sophos. *. Bu durumda antivirüs virüslü maili repai r etmekle ugrasmayip direk karantinaya alir. *. Antivirüs ise repair (tamir) etme yol uyla bozulan kodu eski haline getirmeye çalisir.bat uzantili olabilir) bulastiysa o dosyanin kodunu bozarak onu kullanilmaz hale getirir.Daha sonra bilgisayariniza güncel ve güçlü bir antivirüs ³ programi yüklemelisiniz.

. baglanti noktasi antivirüs ³ : Virüsleri bulmaya ve silmeyi saglayan programlara verilen genel ad. ve programi güncellemek amaciyla. port ² : açik .com/virusinfo/analyses/w32blastera.html W32/Agobot-AG W32/Mimail-H W32/Mimail-F W32/Mimail-E W32/Mimail-C W32/Sober-Enc W32/Holar-I W32/Agobot-AF W32/Marq-A W32/Sober-A yama ¹ : Mevcut bir yazilimin bazi hatalarini düzeltmek.Güncel virüsler ise sunlar : W32/Blaster-A ayrintili bilgi ve belirtileri için http://www. kapi .sophos. ilgili firmalarin (ya da kisilerin) çikardiklari programlara verilen gen el ad.

BILGI TEKNOLOJILERINDE ''2003 VE 2023'' Çagimiz herkesin bildigi gibi bilgi çagi. . Müsteriler için zor bulunan bilgileri temin etmek. alisverisinizi yapip giresungazete. Internet meslekleri olarak tanimladigimiz bu meslekler gelecekte daha çok duyar olacagiz. Sistem güvenligini saglayabilme konusundaki yetenekleri ise basarinin belirleyicis i olarak kabul ediliyor.Yazi No : 06 .net deki gibi gaz etelerinizi okuyabileceksiniz Insanlik bu seviyeye nasil geldi? Hersey insanlarin bilgiye olan açligi ile baslad i ve bu bilgi simdi o kadar birikti ki artik bu bilgiyi depolayip. insan arabirim uzmani gibi meslekler dünyanin insan kaynaklari bültenlerinde en fazla arana n dallar oluyor. site ölçüm analisti bireysel hizmetler gelistirme uzmani . Bunlarin disinda Internetin yayginlasmasi ile Türkiye ve dünyadaki yükselen yeni mesleklerden bazilari söyle siralayabiliriz : Network Uzmani: Kurumlarin komple bilgisayar aglarinin kurulmasindan sorumlu uzm an. Son yillarda içerik mühendisi . dis hekimligi ögretmenlik. ihtiy aç duyduklari bilgileri temin etmek ve arastirmalar yapmak. Gelecekte çocuklarimiz ögretmenim internet yoktu ödevimi hazirlayamadim diyebilir bu dedigim göreceli bir gelecek ama aklinizin alamayacagi gelismelerde olacak örnegin evinizi internetten kontrol edip siz gelmeden bir saat önce evinizin isitilmasini saglayabilir çamasir makinenize veya bulasik makinenize çalismasini saglayabilirsiniz. . Almanya da takip edebildigim kadariyla suanda bu meslekler el üstünde tutuluyor ve kisaca kapiliyorsunuz sanirim diger Avrupa ülkelerinde de ayni durumd adir. internetin hayatimizdaki yerinin genislemesiyl e birlikte ilginç isimleriyle dikkat çeken çok sayida yeni meslek dali daha eklendi. Dünya o kada r küçülecek ki belki sabahleyin berlinde isinize gidip aksamleyin giresundaki evinize gelebileceksiniz. Bilgi Brokerligi: Karmasik enformasyon ortaminda kalmis kisi ve kurumlara. E-ticaret danismani: Firmalarin elektronik ticaret konularindaki stratejilerini belirlenmesini üstleniyor ve e-operasyonlari yönetmek konusunda firmaya rehberlik ediyor. peki bu çagin oyuncaklari diger tabiriyle vazgeçilmezleri olan internet ve bilgisayar dünyasi nereye gidiyor bunu hiç düsündünüz mü? Bilgi Teknolojileri dedigimiz bu olgular artik hayatimizin vazgeçilmez bir parçasi oldu. Internet Direktörü: Firmalarin internet sayfalarinin hazirlanmasi ve web reytingleri ni yükseltmek için çesitli islemler yapmak internet direktörünün görevleri arasinda yer aliyor. düzenleyip insanlara sunmak içi n belirli meslekler çikti ve çikacak Artik doktorluk. Anlamlandirici: Internet veya medya ortaminda gelen yogun bilgilerden sirket için ön emli olanlari ayiklamak. Bunlar hayal degil bizzat gerçegin ta kendisi hatta yerinizden k alkmadan evinizden islerinizi yönetip. avukatlik gibi bilinen temel mesleklerin yanina.

de ) Sophos'un "2003 yilinin virüsleri" listesinde Sobig'i yüzde 15'lik bir oranla Blaste r adli "solucan (worm)" türü Blaster takip etti. besinci sirada Dumaru adli virüslerle devam etti. Üçüncü sirada ise Blaster'dan türetilen "Welchia" adiyla da bilinen "Nachi" virüsü yer aldi. ( www. dördüncü sirada Gibe.2003 yilini virüsler yönünden degerlendirirsek. kendilerine gelen sikayetlerin yüzde 20'sinin So big-F ve versiyonu virüslerle ilgili oldugunu açikladi. Sirket.sophos. Liste. Anti-virüs sirketi Sophos'un açikladigi rapora göre 2003'te en çok zarar vere bilgisayar virüsü Sobig oldu. 2003 ün en zarar verici virüsü oskarini sobig aldi. Sirkete virüsün yayilmaya basladiktan sonraki ilk 24 saat içinde 400 binden fazla Sobi g .

yalnizca bin kadar bilgisayar tarafindan kullanilan ARPANET.Bugbear-B %3.8 8.tasiyan e-mail geldigi bildirildi. O zamanlar yalnizca deney konusu olan bilgisayar virüsleri simdi sayilari 60 bini asan türleriyle milyonlarca dolarlik zarar verebilen canavarlara dönüstü.com:443/cgi-bin/probe/trojanscan.6 Diger virüsler %25 Bu arada internet ve bilgisayar virüsleri 20 yasina girdi.cgi http://v4.trendmicro. yasini kutladigi yil oldu. 2003 ayni zamanda internetin Türkiye'de 10.microsoft.9 10. Yazima online virüs taramasi yapacaginiz web sitelerinin adresleri ve bir bilgisayarci atasözü ile bitirmek istiyorum.9 2.8 7.1 6.asp .Blaster-A %15.sygate.Sober-A %5. http://housecall. Saglicakla kalin En güvenilir bilgisayar internete bagli olmayan bilgisayardir.Gibe-F %7. daha fazla sayida kisinin kullanimina açildi ve internet dogmus oldu.2 5.1 3.com/tr/default. ilk internet baglantisinin gerçeklestirildigi ODTÜ'den nisan ayinda düzenlenen "nostaljik" etkinliklerle kutlandi.windowsupdate. bu egilimin 2004 yilinda da devam ed ecegine dikkat çekti. Kisaca 2003 yili bilgisayar teknolojileri ve benim gibi bilgisayar dünyasinda yasa yanlar yönünden bu sekilde geçti. Aslinda virüsler müzik dinlediginiz winamp veya yazi edit için kullandiginiz word programi gibi bir progr amdir ama bu programi (virüs) kötü amaçli kullaninca kötü sonuçlar dogurabiliyor. Internet kullaniminin 10. Bilgisayar kullanicilarinin korkulu rüyasi virüsler 20 yasina girdi. Güney California Üniversitesi'nde doktora ögrencisi olan Fred Cohen. TCP/IP protokolüne dönüstürülerek bugünkü internetin temelleri atildi.ABD'de bundan 20 yil önce. Iste 2003 yili boyunca virüs trafiginde en yaygin olarak görülenler: 1.Klez-H %1.Mimail-A % 4. Internet Haftasi kapsamindak i etkinliklerde 10 yil önce yasananlar sinevizyon gösterisiyle hatirlandi.Sobig-F %19. Bu dönüsümle. En yaygin virüslerin tamaminin Microsoft'un programlari üzerinde etkili olacak sekil de tasarlandigini belirten anti-virüs uzmanlari. 1 Ocak 1983'te Savunma Bakanligi bünyesinde kullanilan ARPANET adli sinirli bilgisay ar agi. bilgisayar güvenligi konusunda yapilan bir deneyi n parçasi olarak tasarladi. Ilk bilgisayar virüsünü 1983'te Amerikali bir ögrenci gelistirmisti.4 4. yildönümü.com/ http://scan.Dumaru-A %6.Nachi-A %8. ilk virüsü.1 9-Sobig-E %2.

.

Yazi No : 07 Mydoom'dan Kurtulma Rehberi Mydoom virüsü yeni varyantlariyla birlikte ortaligi kasip kavurmaya devam ediyor. bu mesajlar daha da çok trafige neden oluyor. Mesajin ekindeyse. hatta simdiye dek en hizli yayilan virüs oldugu bile söylenebilir. hatanin nedenini açiklar gibi görünen bir metin dosyasi yer alabiliyor. kendini antivirüs firmalarinin. Virüs. Virüs. Mydoom nedir? Mydoom. ancak her 17 mesajdan birine bulasab ilmeyi basarmisti. Microsoft programlarini hedefleyen bir dizi virüsten biri. ayni zamanda Novarg ve Mimail_r adlari yla da biliniyor. Konu satirina bakarak. sistemlerin gelen virüslü mesaja verdikleri otomatik yanitlar ve virüslü mesaji alip da digerlerine "Bana virüs bulastiriyorsun" diye mesaj atan kizgin kullanicilarin iletileri de dahil. Bundan en önce en hizli yayi lan virüs unvanini elinde bulunduran Sobif-F ise. Mydoom bulastigi makineye ne yapiyor? Her seyden önce. E-posta filtreleme isiyle ugrasan MessageLabs sirketinin verilerine göre. Virüs. Mydoom . Finlandiya merkezli antivirüs firmasi F-Secure. MessageLabs'e göre. e-posta trafig inin yaklasik %30'unu kapladigini açikladi. Is te bu virüs hakkinda merak ettiginiz her seyi bulabileceginiz. Rehberimizi okuyarak . Bu arada. Virüs gön derdigi mesajlarin "Gönderen" bilgisini de degistirdigi için. Virüsü. Outlook'taki adres defterini tarayarak kendini gönderecegi yeni adresler buluyor. Son olarak ortaya çikan Doomjuice adli varyantiysa. Ardindan kendi e-posta motorunu kullanarak kendi kendini gönderi yor. gönderdigi e-postalardaki konu satirindan (subject) tanimak mümkün. Daha da kötüsü. Outlook'taki açiklari kullaniyor ve bulastigi sistemin adres defterindeki adr eslere kendini e-posta yoluyla gönderiyor. bulastigi sistemlerin antivirüs firmalarinin Web sitelerine bag lanip son güncellemeleri indirmelerine de engel olmaya çalisiyor. ayni zamanda. Mydoom'dan ve varyantlarindan nasil korunacaginzi ögrenebilirsiniz. Bu rakamlara. virüsün kendi yarattigi mesajlar. virüs sistemine bulasmis oluyor. Rusya kaynakli oldugu düsünülen virüs 200 ülkeye yayilmis durumda. Kullanici mesa jina ne oldugunu anlamak üzere bu dosyaya tikladiginda. açiga çikma riskini ortadan kaldirmak için de. Mydoom'un yalnizca Windows tabanli sistemlerde etkili oldugunu söyleyelim. Bu kadar hizli yayilmasinin altindaysa. antivirüs firmalari tarafindan hâlâ yüksek tehdit grubunda gösteriliyor. Mydoom. daha önce Mydoom'un bulastigi makinelerdeki gediklerden yararlaniyor. devlet kuruluslarinin ve askeri kurumlarin adreslerine göndermiyor. ABD'deki is günü sirasinda ortaya çikmis ve hizla büyük sirketlerin iletisim agina girmis olmasi yatiyor. tarihin en aktif virüsü. Mydoom. Mydoom'un simdiye dek karsilasilan en belali e-posta virüsü oldugunu. gönderilen her 12 e-posta mesajindan biri Mydoom'a ait. nasil korunacaginizi ögrenebileceginiz bir rehber. Ne kadar yaygin? Mydoom oldukça hizli yayiliyor. mesaji bir e-posta hatasi sanmak mümkün. virüs ortaya çikisindan sonraki 16 gün içinde 38 milyon kopyayla.

bulastigi makinelerde bir arka kapi. 1 Subat'tan sonra DOS saldirilari (Denial of Service Attack .Hizmetin Reddi Saldirilari) denilen türden bir . Virüs ve daha sonra ortaya çikan Mydoom. böylece. bir yandan da. dogru aaçlara ve bilgiye sahip olan herkes bu gedikten yararlanip sisteme sizabiliyor. virüslü makineleri bulmak için yapilan rasgele taramalarin sayisinin arttig ina dikkat çekiyor. yani bir gedik açiyor.b varyanti. ANtivirüs ve güvenlik firmalari.

Mydoom'un sisteminizde varolup olmadigini denetley ecek özel dosyalarin yani sira. Böylesi büyük salgin durumlarinda. hemen edinin. sik sik güncelleyin. Doomjuice simdiye dek Mydoom buluna n 75. beklediginiz sonuçla karsilasmadiysaniz. mesaji açmadan silin. Mydoom'u ve varyantlarini hemen taniyip etkisiz hale getire bilecek güce sahipler. Deadhat adli diger varyantsa. Outlook'un önizleme (preview) panelini kapatmak da dikkate deger. Microsoft. arka planda SCO sirketinin Web sitesine sürekli olarak baglanmaya çalistiklari için.000 civarinda sisteme sizmis durumda. Bunlar. (Antivirüs yaziliminiz yoksa. Zira bu varyant. antivirüs yazilimin izi düzenli olarak. Korunmak için ne yapabilirim? Yapabileceginiz çok sey var. Microsoft da sisteminizi Internet üzerinden tarayabilecek bir hizmet sunuyor.Ayni zamanda. b ulastigi sisteme orijinal Mydoom'un kaynak kodlarini da yüklüyor. Yaraticisini koruyan virüs Yeni varyant Doomjuice'un temel özelligi. böylece gedikleri kapatmis olursunuz. böylece kaynak kodun . ayni saldirilari Microsoft'un Web sitesine yönlendirmek üzere programlanmis durumda.Genellikle haberlesmediginiz kisilerden gelen e-pos talara kuiskuyla bakin. Bir e-posta mesajinin ekindeki dosyayi (zip ya da ekran koruyucu olabilir) açmak üzere tiklayip da. yaraticisini korumak. Virüsün makineme bulastigini nasil anlarim? Virüs. makinenin antivirüs korumasini sekteye ugratmaya çalisiyor. Mydoom sisteminize bulasmis olabilir. Her zaman yapmiyor olsaniz bile. her zaman ihtiyaç duyacaginiz bir yazilim türünden bahsediyoruz). Antivirüs yazilimlari. Microsoft. kaynak kodu bulmaya dayaniyordu. basarisinin dorugundayken 1 milyon civarinda sisteme sizmisti. Dolayisiyla en iyi çözüm antivirüs yaziliminizi sürekli olarak güncel tutmak Antivirüs ve güvenlik sirketleri. sitesinin yedek kopyalarini yaratmis durumda. Bu iki varyantin en önemli özelligi. e-posta yoluyla yayilmamalari. Virüsün bulastigi makineler. daha önce sisteme sizan Mydoom'un açtigi gedikten yararlanara k sisteme giriyorlar. programlarin hepsinden kurtul un. simdiden bu virüse karsi önlem olarak. Zira sadece bu acil durum sirasinda degil. Üstelik bunlarin çogu ücretsiz. herhangi bir sey indirmenize gerek kalmadan Internet üzer inden virüs tarama hizmeti de veriyorlar. sirket in Web sitesi geçici olarak çökmüstü. Özellikle bu salgin durumu sirasinda.com sitesine DOS saldirisi düzenliyor. büyük olasilikla farkina varmayacaksiniz. özellikle mesajin ekinde bir de dosya varsa. sistemde kurulu olan diger Mydoom varyantlarini ka ldirip. önceki varyantlarin tersine. Virüsün yeni varyanti Doomjuice ise. Antivirüs sirketlerine göre. kendini yollamak için kendi e-posta motorunu kullandigindan.saldiriyi düzenlemek üzere programlanmis durumdalar. Orijinal Mydoom (Mydoom. Mydoom'un yazarini bulmak için yürütülen çalismalar.A). Sisteminize kisisel bir güvenlik duvari (firewall) kurmak da isinize yarayabilir. Yeni varyant: Doomjuice! Mydoom'un iki yeni varyantiysa bu hafta basinda ortaya çikti. Ilki ve en yaygin ol ani Doomjuice. bütün sisteminizi bastan asagiya antivirüs yazilimiyla tarayin ve zararli dosyalarin. Konu satiri bu rehbe rde bahsettigimi türden kuskuluysa.

B virüsünü siliyor. bulastigi makinedeki oriji nal Mydoom. Diger varyant Deadhat'se. simdi korunmasiz her sisteme sizabilecegi için. Ancak Doomjuice sayesinde bu kaynak kod. kendini kuruyor ve ardindan sistemdeki antivirüs yaziliminin çalismasini.bulundugu sistemlerin virüsün yazariyla baglantili oldugu ortaya çikacak ve virüs yazarinin izi sürülebilecekti. virüs yazarinin kalabalikta izini kaybetti rme olasiligi da artmis oluyor. güncellenmesini engellemeye çalisiyor. .A ve Mydoom.

binlerce sarkinin yani sira yüklenen filmleri üzerindeki küçük ekranda gösterebilen yüksek kapasiteli dijital oyuncaklar fuarda özel bir yere sahipti. bu klasmandaki modelleriyle birlik te en genis yeni ürün portföyüne sahip Siemens Mobile fuarin yildizlarindandi. push-to-talk olarak adlandirilan ses iletim sisteml erine ortak standart gelistirilmesi için isbirligini de CeBIT te duyurdu. Dijitallesen dünyada artik teknoloji her an yanimizda olacak görünen o. profesyoneller ve gazeteciler küçük bir sehri andiran fuar alaninda gelec egin yasam tarzini tecrübe ettiler. çok-islevli ofis ürünleri ile televizy on. Olympus gibi dijita l fotograf makinesi üreticilerinde yeni trend. Sony Ericsson ve Samsung. Nokia. Sektörün lideri konumundaki Siemens ve Nokia. Creative. küçük tasarim-yüksek görüntü kalitesinden yana. Fuarda en son teknolojiler gövde gösterisi yapti. kullanicilarin konusma isteklerini artirmasi bekleniyor. radyo ve DVD yi birlestiren yeni ev eglencesi ürünleriydi. CeBIT içinde en öne çikan teknolojiler Wi-Fi olarak tanimlanan hizli kablosuz internet . Telsizlerde bulunan bas ve konus teknigi cep telefonlari için de gelecek vaat ediyor . yüksek kalitede fotograf çekebilen cep telefonlari.Daha ince ve hafif olurken kapasite ve hizi da yükselen dizüstü bilgisayarlar.CeBIT 2004 Dünyanin en büyük teknoloji fuarlarindan CeBIT almanyanin Hannover kentinde yapildi.Yazi No : 8 . Cep telefo nu üreticileri özellikle fotograf ve video teknolojilerini yükselttikleri yeni modellerin i ilk defa Hanover de gösterime sundular. Cihazl ar arasinda veri transferine yarayan bellek kartlari da 10 gigabaytin üzerine çikan kapasiteleriyle dikkat çekiyor. Nikon. fotograf kalitesinde baski sunan yazicilar. Fotograf ve video özellikli cep telefonlariysa yeni yasam tarzinin simgeleri. Uzun yillardir kullandigimiz hemen hemen her esyada teknolojik bir dokunus görmek mümkün. 18 Mart ta kapilarini açan fuar özellikle cep telefonu ve bilgisayar üreticileri için büyük önem tasiyor. gerek sektördeki diger firmalarla gerekse kendi baslarina söz konusu teknolojilerin gelistirilmesi ve standartlarinin belirlenmesi üzerine çalismalar yapiyorlar. 64 ülkeden 6500 sirket ve yarim milyondan fazla ziyaretçinin katilimiyla Almanya nin Hannover kentinde gerçeklesti. Siemens. üç sirketin de ürettigi telefonlar tüm servis saglayicilarinin hatlari üzerinden uyumlu olarak isleyecek. Isbirli gi sayesinde. Televizyon ve müzik sistemlerinden sonra buzdolabi ve firin gibi ev esyalariyl a . Büyük sirketlerin son teknoloji ürünlerini sundugu teknoloji sovu CeBIT 2004. Canon. CeBIT Hannover de gelecekte teknolojide neler olacagi sergilendi. Motorola ve Ericsson. Casio. Almanya Basbakani Gerhard Schröder in açtigi CeBIT 2004 te. Dünyanin dört yanindan gelen teknoloji meraklilari. Halen walkie-tal kie denilen kisa mesafeli telsiz cihazlarinda kullanilan push-to-talk (bas-konus) teknolojisinin. bu sene de mobil teknolojiler agirliktaydi. 1 megapiksel ve üstü kalitede cep telefonu modellerini tanitirken.

birlikte otomobillerde de büyük bir dijital devrim yasaniyor. otomobilin içinde de kurulan kablosuz internet baglantisi sayesinde. Uydudan alinan harita bilgilerini arabanin konsoluna yerlestirilen ekrana yansitan GPS (Global Konumla ndirma Sistemi) teknolojisiyle sürücüler gidilecek istikameti ekrandan takip edebiliyor. Ayri ca. kesintisiz il etisim saglaniyor. .

problemde çözülemedi. Macar matematikçi John von Neumann tarafindan ortaya atilmistir. isletim sistemin in her çalismasinda. 1983/84 yilinda Fred Cohen tarafindan hazirlanan Computer Viruses.Bilgi Güvenligi (1) Cagimiz bilgi cagi ve bilgi caginin vazgecilmez unsurlari bilgisayar ve internet . Sadece harddiskteki dosyalari kullanilmaz hale getirebildigi gibi bilgisayari tekrar açilmayacak sekilde de zarar verebilir. çalistiginda bilgisayarimiza degisik biçimlerde zarar verebilen küçük programciklardir. üniversite idaresi. En yeni modelleri ise en iyi savunmak saldirmaktir diyer ek avcilari onlari yakalamadan islerini bitirmeye çalisirlar. Bunun için düsmanlari (dikkatli kullanicilar. belirli bir degeri sürekli arttiriyordu. Sadece bulastigi programi bozan virüsler oldugu gibi. bilgisayarin ana kartinin bios unu bozan virüslerde vardir. Theory and Experiments. yedeklerde dahil silinip. University of Southern California adli çalisma yayinlandi. Örnegin ''CIH''(Çernobil) virüsü bir versiyonu her 26 Nisan' da aktif hale gelerek bilgisayari n ''bios'' unu siler. Virüs programlari kendilerinin bir kopyasini otomatik olarak üretir. Deney neticeleri belli olunca. Hatta bu çalismada virüs kaynak kodlari dan da bahsediliyordu. Ayrica virüsler sanildiginin aksine çok az yer kaplarlar. Yine son zamanlarda int ernet ten e-mail yoluyla bilgisayarlara bulasan ve kullanicinin outlook express adi ve rilen e-mail programi üzerinde yer alan adreslerine kendini yollayan virüslerde yayginlasmislardi r. Kraus un. Virüsü kimin yerlestirdigi buluna madigi gibi. Bilgisayar virüsü düsüncesi ilk olarak. Yeni teknoloji ile gelen teh liklelerde cabasi bu yazimda sizlere bu yeni teknolojileri kendi cikarlari icin kötü kullanan k isilerin ürettigi virüs ve trojanlardan korunma yöntemlerini anlatacagim. virüsl er üzerinde çalisiyordu Ilk virüsünü ise 8 saatte yazarak UNIX isletim sistemi altinda tam kapasite çalisan bir bilgisayarda test etmisti. Virüs Cohen in kontrolünde tüm sisteme yayilmisti. orijinal sistem kuruldu ancak büyük maddi kayiplara engel olunamadi. Bilgisayar virüsleri ile biyolojik . Cohen in bilgisayar sistemini kullanmasini yasakladi. Avrupa da meydana gelen ilk virüs olayi Berlin Üniversitesi nde meydana çikti. Kendilerinin devamini saglamak için bazi önlemler almak zorundadirlar. Cohen. Neumann Theory and Organization of Complex Automation adli eserinde kendi kendine çogalabilen bilgisayar programlarindan bahsetmektedir.Yazi No : 9 . Üniversite ana bilgisayarina yerlestirilen bir manipülasyon rutini. Bir çok virüsün ortak teknigi çok iyi gizlenmektir. Selbstreproduzierende Software adli çalismasiyla saglanmisti. Anti-Virüs programlari) tarafindan fark edilmeme için bilgisayar sitemindeki yerlerinde gözükmemeye çalisirlar. Peki bu yeni teknolojileri kullanmasini ne kadar biliyoruz. Bu progr amlar çesitli sekillerde bilgisayarlara zarar verirler. tüm programlar.Virüsle r hakkindaki asil gelisme Almanya nin Dortmund Üniversitesi nde J. Virüsler. Bilgisayar virüsleri.

Bazi anti-virüs programlari trojan adi verilen programciklari da tespit edebilmektedir. Bu karsilastir ma neticesinde bilgisayar virüsleri daha iyi anlasilacaktir. virüs bulasmis dosyalari temizleyen veya silen programlardir.com/ http://scan. Ama artik herkes interneti kullanmasi nedeniyle ve güncel olmasi sebebiyle asagidaki adreslerden virüs ve trojan taramalari yaptirabilirsiniz. Trojanlarin virüslerden farki gözle görülebilir olmasi ve normal bir dos ya gibi silinebilir olmasidir.trendmicro. http://housecall. Asagidaki tabloda bu ilg inç benzerlik göz önüne serilmistir.sygate.cgi .com:443/cgi-bin/probe/trojanscan. Günümüzde bir çok anti-virüs programlari bulunmaktadir. Anti-virüs programlari virüsleri tespit eden.virüsler karsilastirildiklarinda sasilacak derecede benzerlikler görülür.

Bu p roblemler daha çok internette chat programlari kullanirken olusmaktadir.exe'' Not: Internet'te bedava olarak bulunabilen bazi programlarla da hevesli hacker'l ar programlama bilgisine sahip olmadan da kendi virüslerini trojanlarini olusturabilm ektedir Bunlarin disinda firewall denilen bilgisayariniza disaridan gelen tehlikeleri önle mek icin kullanabilirsiniz.com sitesinden indirebileceginiz zonealar m programidir. Bu programlara trojan ( Truva ati) denmesinin sebebi bir programin arkasina gizlenerek kulaniciyi bir bakima içeriden vurmasidir. Öncelikle çok iyi tanimadiginiz kimselerin gönderdigi dosyalari kabul etmemek.Bilgi Güvenligi (2) Trojanlar ise internet yoluyla kullanici bilgisayarina girilmesini saglayan prog ramlardir. ilk zamanlarda Brain virüsünün programcisina virüslerin ilerde bilgisayar sistemlerini. Örnegin www. Cünkü bu olay yeni teknolojinin bir ürünü oldugu icin eski kanunlar butür polisiye olaylarda malesef gecici kaliyor. Örnegin ''prg. Truva atlarini kullanici bilgisayarina yollamak isteyen kisilerin deneyecekleri en pratik yol sizi kandirmak olacaktir. Virüslerin tarihi 1980 lere dayanmaktadir. Trojanlardan korunmak için asagida sayilan maddelere uyuldugu takdirde. Virüsler den farkli olarak . kalmaktadir.Yazi No : 10 . trojanlar gözle görülürler. Cünkü hala ülkemizde bilisim suclari ile kesin bir kanun yok diger ülkerde oldugu gibi.com. Kullaniciya gelen MyPhoto. Truva atlari çikmaktadir. Bu programlarin mantigi bilgisayarinizi disaridan gelecek tehlikele re karsi korumak ve bilgisayarinizda sizin izniniz olmadan internetde herhangi bir progra min calisamamasidir. fotografimi yollamamami ister misin ? seklindeki bir teklife bile süphe ile bakmak gerekmektedir. bu kadar zarara ugratacagini söyleseydik herhalde bizimle . trojanlari n sisteme girisi engellenebilmektedir.exe adi altindaki dosyaya tiklandiginda programin çalismadi görülebilir. yarinizi kullanmasina korsan düsüncelere sahip kisilerin gizli çalismalarinin sonucu ortaya Bu sebepten dolayi bunlari üretenlerin kimlikleri çogunlukla gizli Trojan in diger bir tehlikeli boyutu ise baskalarinin sizin bilgisa izin vermesidir. Bu söz klasiklesmistir. Esasinda çalismistir belki de bilgisayar sisteminde bir misafir dolasiyordur.zonealarm. Çoklu uzantisi olan dosyalari asla açmamak. Virüsler süphesiz her kullanicinin belasidir. Trojanlarin asil amaci sifreleri ele geçirmektir (servis saglayicilarin baglanti sifresi gibi). Örnegin siz internet iken kötü niyetli herhangi bir kisi (hacker) sizin bilgisayariniz üzerinden banka soyabilir ve sorumlu malesef siz olu rsunuz. Güncel Anti-Virüs programlarini kullanmak. makinelerinde kurulu bulunan her bir yazilimin güvenilir bir kaynaktan alindigina ve daha sonra üzerinde oynama yapilmadigina emin olmalidir. Kisisel kullanicilar ve sistem yöneticileri. En basitinden .

Fakat ruhsal sorunlari olmayan programcilarin virüs yazmayacagini düsünüyorum. Asil amac bu olaydan Pazar yolu bulmak yani virüs ü bulup yayip ve sonra antivirüs denilen virüsleri yok eden programlari satmak.alay ederlerdi. Önemli olan bu tür olaylara karsi önlemleri almak ve bilincli olmaktir. Virüs programcilarinin bu virüsleri hangi psikoloji ile yaptiklari b elli degil. Bu arada ilk cep telefonu virüsümüzde cikti. Yada bilgisayarcilari biraz is yapmasini sa glamak ! Gelecek icin öngörülen ise virüslerin internet baglanti yollarini tikayip internetin kullanilmaz hala gelebilecegi görüsü. Yapabileceginiz en ön emli olgu ise butür konularda cikan haberleri dinlemek ve yazilari okumaktir. Adi cabir bilginiz olsun. Btezin dogru olup olmadigini zaman gösterecek ama umarim böyle bir durum ile karsilasmayiz Günümüzde yeni teknolojiler gelistikce butür vakalar herzaman olacagi kesindir. Duymadik demeyin. Haberiniz olsun .

benim [gogil amca ] diye hitap ettigim internetde ise www. Google nin kurucularu iki üniversite ögrencisi idi ama sanirim simdi bill gates ile zenginl ik açisindan yarisiyorlardir.Internet = Hayat Hani derlerya silah çikti mertlik bozuldu. Çünkü Türkiyede yapilan arastirmalar. Ama bizlere kazandirdiklari daha fazla oldugu için artik günümüzde internetsiz bir yasam düsünülemiyor. ayni sekilde internet teknolojiside biz lerden bircok degeri götürdügü asikar. arastirma kurulusla ri ve üniversiteler arasindaki bilgi alisverisini saglamak amaci ile kuruldu. Sahsen ben kendimi bir bilgi canavari olarak tanimliyorum ve ben internetsiz yapamiyacagimi cok iyi biliyorum. Avrupada suanda yerel kullanicilar 5000kb varan hizlara ulasabilmektedirler. chat sohbet vb amaçlar ile kullanildigini gösteriyor. Ikinci asama olarak haber ve bilgi sitelerini günlük takip edebilirsiniz. Yurtdisind a yasiyan .Yazi No : 11 . internetin kurulma amacini ve tarihçesinden biraz bahsedelim. Peki interneti yeterince kullanmasini biliyormuyuz? Bu sorunun cevabi koca bir h ayir. Bu sorunun cevabi çok basit. hangi bilgisayara günün hangi saatinde baglanacagini ve bilgilerin hangi prosedürlere göre alinip verilecegini belirleyen b u sistemin o zaman ki adi ARPANET idi. hangi bilgisayarin. Amerikan Genelkurmay Baskanligina bagli ileri savunma arastirmalari proje dairesi [DARPA] tarafindan gelistirilen. Türkiyede ise internet ile nisan 1993 tarihinden itibaren ilk baglanti ODTÜ den gerçeklestirilmistir. Çünkü hergün yeni bilgiler ögrenmek zorundayim. Beni geçip.google. internetin asil kullanim amaci olan bilgi kullanim i ve haberlesme alanindan çok.com adresinden ulasabileceginiz internet ortaminda bulunan 5 milyarda n fazla sitenin kayitli oldugu arama motoruna sorarak dogru adimi atmis olursunuz. Günümüzde ise artik 512kb a çikan hizi ile internet Türkiyede hak ettigi yeri yavas yavas almaktadir. Internet 1970 yilinda Amerikan Savunma Bakanligi tarafindan. yoksa rahat edemiyorum. 1980 yilinin baslarinda ise 56Kbps hizinda ilk üniversiteler arasinda TCP/IP proto külü ile konusacak bir agi devreye girdi. Pek i interneti nasil verimli kullanabiliriz ve istedigimiz bilgiye en güncel nasil ulas abiliriz. internete dönersek.

vatandaslarimiz tüm konsolosluk islemlerini, internet ortamindan www.ekonsolosluk.net adresinden yapabilirler. Karsilikli haberlesme ve bilgilerinizi kaydetmek icin 1GB alan veren www.yahoo.com veya 2GB veri depolama alani veren www.gmail.com adreslerini kullanabilirsiniz

Peki internetin ya kaybettirdikleri? Iletisim çagindayiz diyoruz ama eski iletisim araçlarindan olan mektup un degerini ne kadar hatirliyoruz veya bayramlarda eli öpülen, saygimizi gösterdigimiz büyüklerimize ne kadar deger verebiliyoruz. Bunlar manevi kaybettiklerimiz birde günümüzdeki insan kiligindaki çakallarin internet ortaminda sizin bilgilerinizi kullanarak yaptiklari hirsizliklar veya kredi kartinizin kullanilm asi... Ama bunun icin ilk önce su sitelere girip bilgisayariniza trojan ve virüs kontrolü yaptirabilirsiniz http://housecall.trendmicro.com/ ve trojan kontrolü için http://scan.sygate.com:443/cgi-bin/probe/trojanscan.cgi

Gelecekte öngörülen internetin çok büyük bir pazar olacagi, iletisimin büyük çogunlugunun internet üzerinden olacagi ve artik akilli makinelerin, sizin uzaktan i nternet üzerinden kontrol edebileceginiz makinelerin çagi basliyacagi öngörülüyor. Süprizlere hazirlikli olun. Çünkü gelecekte sizi büyük bir süpriz bekliyor

Yazi No : 12 - GEL PC, PC

Bilgisayariniza en son ne zaman virüs veya trojan taramasi yaptirdiniz veya en son kendiniz bilgisayariniza ne zaman bakim yaptiniz? Eger bu sorularin cevabi uzun zaman oldu ise, bu yaziyi okumanizi tavsiye ederim PC [Personal Computer] anlami türkçemize kisisel bilgisayar olarak çevrilir. Bilgisayarlarimizi kedi gibi görüp bazen, gel pc p c demekte fayda görüyorum Bu yazimda bilgisayarimiza yazilimsal olarak rahatlaticak ve virüslerden nasil temizleyecegiz kisaca bu konulardan bahsedecegim. Bu arada windo ws ailesine 3.X, 95,98, ME, 2000, XP derken simdide Windows Vista [Longhorn] adi il e yeni bir üye 2006 yazindan itibren katiliyor. Windows XP den sonraki yeni jenerasyon isl etim sistemi olacak Windows Vista yi gelecek günlerde konu olarak ele almayi düsünüyorum.

Bilgisayarimizin daha rahat çalismasi ve açilisini hizlandirmak için, bir püf vereyim. BASLAT menüsünden çalistir seçenegini tiklayip açilan menüye MSCONFIG yazin. Daha sonra ise gelecek menüde Baslangiç imgesini tiklayip ctfmon seçenegi disindaki menülerdeki isaretleri kaldirin. UYARI : Bu isaretleri kaldirirken eger ekran kart iniz, ses kartinizin baslangiçta yüklenmesi gereken sürücüleri var ise bunlarin isaretlerini kaldirmayin, yoksa ekran veya ses kartiniz tam çalismayabilir ve MSCONFIG windows isletim sisteminin ana baslangiç ayarlarinin oldugu bölüm oldugu için lütfen belirttigim ayarlarin disindaki ayarlara dokunmayin. Bu islem bilgisayarinizin açilistaki hizi ni artiracaktir.

Simdi gelelim güvenlik olayina, ilk is olarak bilgisayar ve kisisel bilgierinizin güvenligi için Windows XP isletim sisteminin açiklarini kapatmak için gerekli yazilimlari yüklemeliyi z. Windows XP Türkçe için gerekli yazilimlari asagidaki adresden yükleyebilirsiniz. http://v4.windowsupdate.microsoft.com/tr/default.asp Windows Güvenlik açiklarini yükledikten sonraki asama ise bilgisayarimizda trojan denilen, bilgisayarimiza yazilimsal olarak bir zarari olmayan ama bizim kisisel bilgilerimizi [ e-mail password, kredi karti numaralari vb.] baskalarina ulastiran yazilimlara trojan denir. Simdi ise bilgisayarinizda trojan olup olmadigini tariyalim... http://scan.sygate.com:443/cgi-bin/probe/trojanscan.cgi

En son asama olarak bilgisayarimiza güncel bir anti-virüs programi yüklemeliyiz. Piyas ada

veya internet üzerinde bolca virüs koruma veya virüs temizleme programi olarak adlandirdigimiz anti-virüs programlari mevcut ama benim size tavsiyem F-Secure sirketinin üretmis oldugu Security 2005 antivirüs programidir. Bu yazilimi download edebilmek için adres : http://www.f-secure.com/protectyourpc/

Son olarak bu yazimdaki bilgileri uyguladiginiz zaman, sizin virüslerden degil, vi rüslerin sizden korkacagindan süpheniz olmasin...

Yazi No : 13 - Evlilik 3 Yil içinde...

Büyük sirketlerin evlenmesine alistik, Sony-Ericsson, MercedesBenz-Chyrsler gibi. Ay rica cep telefonu ile internet in evlenmesinide yavas yavas alisiyoruz. Cep telefonu il e internetin evlenmesinden wap, umts gibi adini yeni duydugumuz teknolojileri ögrend ik. Simdi ise sira internet ile Televizyon un evlenmesine geldi. Herkes bu evliligin s onucunda dünyaya gelecek yeni teknolojileri merak ediyor. suanda altyapisi ve hazirligi dev am eden bu evlilik, 3 yil icinde gerçeklesmesi öngörülmekte

Peki bu evlilik bizlerden neleri götürüp, neleri getirecek. Ben Televizyonun olmadigi zamanlari bilmiyorum fakat büyüklerimizin dedikleri kadari ile televizyon olmadan insanlar arasi iliskiler daha siki-fiki, misafirlikler daha uzun ve muhabbet sek linde geçermis. simdi günümüze baktigimizda hepimizin evinde en az 2 televizyon var ve insanlar arasi iliskiler giderek azalmakta. Internet-TV evliliginde ise artik is tediginiz programi siz seçip, istediginiz zaman siz izleyebileceksiniz, hatta kayit imkanini zda olacak.

Peki ya götürecekleri bizlerden? Iste bu büyük bir soru isareti ! Ama benim öngörüm, insanlik makinelesme yolunda bir ileri adim daha atmis olacak, insanlar arasi il iskileri birakin, insan kendi ailesine bile yabancilasabilir. Bunu kesinlikle istemiyorum ama kim bana TV den daha çok, çocuklarina zaman ayirabildigini söyleyebilir !!! Düsünün artik TV yi siz programlayabiliyorsunuz, dizi bekleme, program bekleme ve reklamlar tari he karisiyor. Bu imkanlar ile TV-Internet evliliginin götüreceklerini...

Nasil isleyecek Internet-TV? Newsweek dergisine göre; sadece 3 yil içinde izleyicile r TV kanallarinin tüm dizi, haber ve filmlerine belli bir ücret karsiligi sahip olacak. Böy lece kanala bagimli kalmadan istedigi zaman istedigi programi izleyebilecek. Dizi kaçir ma derdi bitecek!

Sanford Bernstein arastirma sirketinin tahminlerine göre; 2008 yilinda televizyonc ulukta yeni bir çigir açilacak, artik izleyiciler neyi ne zaman izlemek istediklerine kendi leri karar verecek. Telekom devi SBC ile 400 milyon dolarlik anlasma imzalayarak IPTV (inte rnet

-Bir televizyon kanali o sezon içinde yayinlayacagi bütün programlari paket halinde izleyiciye sunacak. Bu bir baslangiç ama ya sonra ??? . Bu konuyu ileriki yazilarimda deginmeyi düsünüyorum ama simdilik sukadarini belirteyim . Artik izleyicinin takip edecegi haberlere yayinci kurulus karar veremeyecek.üzerinden televizyon yayini) için ilk adimi atan Microsoft'un patronu Bill Gates de. Yeni nesil cihazlar sayesinde cep telef onundan ve tasinabilir oynaticilar ile otobüste. yolda. Iste yeni nes il televizyonculugun getirecegi yenilikler: -TV'lerin tümü internete baglanacak. o kadar gerçek !!!. -Haber yayinciligi tamamen degisecek. "Günümüzde yayin yapan televizyonlar size ne veremiyorlarsa onlari biz sunacagiz" sözleriyle bu alanda ne kadar iddiali olduklarini ortaya koyuyorlar. Aslinda gelecek teknolojiler ne kadar inanilmaz gözüksede. bir makinesizin duygusal ve psikolojik durumunuzu algilayip. Bende suanda Yapay Zeka [Künstliche Intelligenz] adli bir proje üzerine arastirmalar yapiy orum. -Televizyon tanimi da tamamen degisecek. Izleyici televizyonunu açip haber menüsüne girdiginde karsisinda o günün tüm haberlerinin basligini bulacak. size ona göre davrana cak. piknik yaparken TV izleyebilecegiz .

. Teknoloji bu hizla ilerlerken. security ve tcp gibi inter internet ortaminda web adresi yazarken kullandigimiz www nin anlamini kaç kisi biliyor? Tahmin ediyorum ki çok az kisi ! www = World Wide Web kelimelerinin bas harflerinden olusan www. Da ha sonra bu teknolojinin adi babasi tarafindan internet olarak degistirildi. dedigim gibi yeni teknolo jilerin . Örnegin = Bilgi demek ve çagimiz bilgi çagi.. Siz yete rki isteyin. Benim Google Amca diye adlandirdigim dünyanin en büyük bilgi bankasi ve arama motoru gibi. türkçe anlam olarak aglar arasi ag olarak tanimlaniyor. Aralik ayi nin h er 15 i internet in dogum günü olarak kabul edilir.com sayesinde internetin sinirsiz ve sonu gözükmeyen bilgi dünyasina merhaba diyebilirsiniz.google. ms aksine network. Eger gitmek istediginiz adresi biliyorsaniz o baska ! Artik internet regi olarak internet i kullanabilmek sart. n ve benzeri gibi bos seyleri bilmek degil netin temel taslarini bilmek ile ölçülür.Yazi No : 14 . Peki internet sadece google den mi ibaret tabiki HAYIR ! Ama su bir gerçek ki artik Google olmadan internet de gezinmek biraz imkansiz. B en bir bilgi canavari olarak internet siz bir hayat düsünemiyorum. Bu teknolojinin dogum adi Arpanet idi.. insanlikta tüketim toplumu ve makinelesmeye dogru hizlica ilerliyor. bunu sizin tak dirinize birakiyorum. Bu isin sonu nereye varir. Bulus amaci ise herhangi bir radyoaktif veya atom savaslarinda bilgi iletisimini saglamak ve bilgi nin kaybolmasini engellemekti. Itiraf etmek gerekirse bazen yüksek teknolojinin direkt içinde olan biri olarak benimde yeni teknolojileri takip edemedigim oluyor. Bu çagin ge Bu arada internet i kullanmak demek : chat... 25 yillik yasamim süresince beni gerçekten etkileyen tek bir teknoloji oldu. Bizi gelecekte neler bekliyor? Bu soru tam bir muamma. Ya siz? Bugün ise internet kendi içinde yeni dogumlar ve olusumlar içinde.. Iyi ki dogdun Internet ve iyi ki varsin.Iyi ki dogdun. Kayitli bulunan yaklasik 15 milyar websayfasi ile yada Google Earth ile uydulardan çekilmis küçük bir dünya turu ile Google Amca herzaman hizmetinizde. Hergün yeni bir teknolojiye merhaba ve hosgeldin diyoruz. www. Google Amca size her konuda yardimci olacaktir.

benimde yakindan ilgilendigim dijital sinir sistemi diye lanse edilen. Kendinizi gelistirmeyi unutmayin ! Diger yeni bir teknoloji ise. Bunlara haz irlikli olun. Kisaca yakinda mak ineler sizin ruhsal halinizi ve duygularinizi anliyabilecek. Kim bilir bu yaziyi okuyanlardan birileride belki internetde çalisacak kisi ler olacak.neler getirecegi meçhul ama internet artik bilgi bankasi olmaktan çikip. Bu size bir rüya gibi gelebilir veya saçmalik ama yüksek teknoloji artik bu yöne dogru gidiyor. cevap hiç kimse! Ama Airbus uçak firmasi bu uçagi üretmeyi basardi ve ilk test uçus olarak aralik ayinda hamburg singapur arasinda yapildi. is ortami o lacagi kesin. birgün hersey internet de olacak !!! . Bundan 20 yil önce kim diyebilirdi ki bir uçak yaklasik 1000 kisi tas iyacak hemde dünyanin bir ucundan diger ucuna hiç durmadan. süper bilgisayarlar diye adlandirilan makineler geliyor. Dijital sinir sistemi de aynen böyle. Çok degil yaklasik 5 yil içinde bunlar gerçeklesecek. Internet artik bir meslek olacak ve içinde bir çok alt dali olan zevkli ve bol kazançli bir meslek. Daha fazla ayrinti vermiye yim :) Sunuda unutmayin.

. Kimse mükemmel degil. Son zamanlarda artan virüs saldirilarinda n dolayi bu yazimi bilgi ve bilgisayar güvenligine ayirmayi uygun gördüm. Simdi sizlere sirasi ile adim adim neler yapmaniz gerek tigini anlatacagim..f-secure.de web adresinden indirebilirsiniz Antivirüs : Bilgisayarimizda virüsleri temizleyen programlara verilen ad. 2. Adim: Güncel Windows isletim sisteminizi araliklar ile güncellemek.. Adim : Güncel bir Antivirüs Programi edinmek.. http://europe-01. Adim : Bilgisayariniza Firewall diye tabir ettigimiz güvenlik duvari programini kurmak. Ama bunu bilen hackerlar ve virüs programlayicilari bilgisayariniza bu açiklardan giriyor.microsoft..Bilgisayar Güvenliginiz önemli ise. Internet üzerinden download edebileceginiz en iyi Antivirüs programi olan F-Secure programini www. Yeni bir teknik konuda. Bunun için Secure Point Firmasinin ücretsiz olan Firewall Programini öneriyorum..exe Firewall : Bilgisayarimizdaki güvenlik duvari diye tabir ettigimiz programlara ve rilen ad. Görevi bilgisayarimizi virüs ve trojan saldirilarina karsi korumaktir.anti-vir..securepoint. . asagida bahsettigim konulari dikkat ile okuyarak uygulamanizda fayda var. yeniden merhaba.windowsupdate.. http://v4. Bilgisayar ve Bilgi Güvenliginiz önemli ise.com/tr/default.Yazi No : 15 .6. 1.de/securepoint_pcfirewall_setup_3. Uyari : Bir bilgisayarda ayni anda 2 Antivirüs Programi çalistiramazsiniz ! Sakin b irinci Antivirüs Programini silmeden ikincisini kurmayin ! Aksi takdirde bilgisayariniz k ilitlenir. System Check ve Güncel Yamalari yüklemek icin asagidaki adresden faydalanabilirsini z.fi web adresinden indirebilirsiniz veya ücretsiz olarak kullanabileceginiz Anti-vir T oolkit Antivirüs programini www. Programlar yazilirken malesef bazi açiklar gözden kaçiyor.asp 3.

Ayrica soru ve önerileriniz için benim ile halil@namazci.dvd derken artik ziyaret ettiginiz web sayfalarindada bilgisayariniza virüs bulasmasi mümkün.com/ http://scan. Adim: Virüs teknolojileri artik çok gelisti. cd .com web adresini kullanabilirsiniz.com web adresini kullanabilirsiniz. 5.cgi Not: Bilgi Güvenlik Sistemlerinde fazla bilgisi olmayan arkadaslar icin IT (Inform ation Technologie) kavramlarini açikladim. Microsoft isletim sistemleri ile gelen Int ernet Explorer web görüntüleme programi malesef açiklar ile dolu bu nedenden dolayi sizlere Opera veya Firefox internet browser programlarini kullanmanizi öneririm. Firefox Web Browser Programini download etmek için www.. Internet Browser (gezici) programlarida artik önemli rol oynuyor. Adim: Bunlarin hepsini yaptiktan sonra lütfen bilgisayarinizi asagidaki web adreslerinden güvenlik ve trojan testi yapin! http://housecall. ilk virüsler simdi pek kullanilmayan disketler sayesinde bulasiyordu..com e-mail adresi ile kontakt kurabilirsiniz.sygate.4.opera.firefox. .trendmicro. çünkü internet explorer programina göre daha güvenli! Opera Web Browser Programini download etmek için www.com:443/cgi-bin/probe/trojanscan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful