P. 1
DonatiyiHazirlama

DonatiyiHazirlama

|Views: 275|Likes:
Yayınlayan: civilengineer04

More info:

Published by: civilengineer04 on Dec 01, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/03/2012

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • 1. DONATIYI HAZIRLAMA
  • 1.1. Donatı
  • 1.1.1. Tanımı
  • 1.1.2. Çeşitleri
  • 1.1.3. Donatının Kullanıldığı Yerler
  • 1.2. Donatıları Bağlama
  • 1.2.1. Bağlama Kuralları
  • 1.2.2. Bağlama Yapılışı
  • 1.2.3. Pas Taşı
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • 2. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME
  • 2.1. Betonarme Kalıplar
  • 2.1.1. Tanımı
  • 2.1.2. Betonarme Kalıp Çeşitleri
  • 2.1.3. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler
  • 2.2. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları
  • 2.3. Donatının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.1.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.2. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.3. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi
  • 2.3.4. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme
  • 2.3.5. Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–3
  • 3.DONATIYI BAĞLAMA
  • 3.1. Temel–Kolon Bağlantıları
  • 3.2. Kolon-Kiriş Bağlantıları
  • 3.3. Kiriş Döşeme Bağlantıları
  • 3.4. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları
  • UYGULAMAUYU FAALİYETİ
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • KAYNAKÇA

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ

DONATI HAZIRLAMA

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilir. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER

AÇIKLAMALAR ....................................................................................................................ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 1. DONATIYI HAZIRLAMA ................................................................................................. 3 1.1. Donatı............................................................................................................................ 3 1.1.1. Tanımı.................................................................................................................... 3 1.1.2. Çeşitleri.................................................................................................................. 3 1.1.3. Donatının Kullanıldığı Yerler.............................................................................. 23 1.2. Donatıları Bağlama ..................................................................................................... 26 1.2.1. Bağlama Kuralları................................................................................................ 26 1.2.2. Bağlama Yapılışı ................................................................................................. 26 1.2.3. Pas Taşı................................................................................................................ 28 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 29 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 30 2. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME............................................................................ 31 2.1. Betonarme Kalıplar ..................................................................................................... 31 2.1.1. Tanımı.................................................................................................................. 31 2.1.2. Betonarme Kalıp Çeşitleri ................................................................................... 32 2.1.3. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler .................................................................. 37 2.2. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları........................................................................ 42 2.3. Donatının Kalıba Yerleştirilmesi ................................................................................ 42 2.3.1.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi ............................................................ 42 2.3.2. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi............................... 43 2.3.3. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi ........................................................... 43 2.3.4. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme...................................................... 44 2.3.5. Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme............................................................. 45 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 46 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 47 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 .................................................................................................. 48 3.DONATIYI BAĞLAMA .................................................................................................... 48 3.1. Temel–Kolon Bağlantıları........................................................................................... 48 3.2. Kolon-Kiriş Bağlantıları ............................................................................................. 49 3.3. Kiriş Döşeme Bağlantıları........................................................................................... 50 3.4. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları .......................................................................... 50 UYGULAMAUYU FAALİYETİ...................................................................................... 51 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 52 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 53 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 54 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 55

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 582YIM191 İnşaat Teknolojisi Betonarme Demirciliği Donatı Hazırlama Donatıyı hazırlama, betonarme yapı elamanlarının birbirine bağlanması ve donatıyı kalıba yerleştirme temel bilgi ve becerilerinin kazandırıldığı öğrenme materyalidir. 40/32 Demir İşleme modülünü başarmak. Donatı hazırlama amacını güvenli yapmanın yöntem ve tekniklerini öğrenmek. Genel Amaç Gerekli atölye ortamı ile Betonarme elamanların donatılarının bağlantıları ve bunların kalıba yerleştirilmesini güvenli, verimli, amaca ve tekniğe uygun yapabileceksiniz. Amaçlar Donatının ne olduğunu, çeşitlerini ve kullanıldığı yerleri söyleyebileceksiniz. Donatının yapılışını, bağlama kurallarını ve pas payını yapabileceksiniz. Donatıları kalıba yerleştirebileceksiniz. Temel ve kolon bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Kolon ve kiriş bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Kiriş ve döşeme bağlantısını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Merdiven, Döşeme ve Kiriş bağlantılarını öğrenip nasıl uygulandığını bileceksiniz. Atölye ortamı, donatı, kerpeten, tel, demir düzeltme anahtarı, pasyaşı, demirci sehpası, demirci makası, metre, tebeşir. İş güvenliği ile ilgili donanımlar, eldiven ve baret. Her faaliyet sonrasında değerlendirme soruları ile değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda (uygulama, soru-cevap) uygulayarak ile kazandığınız bilgi ve değerlendirecektir. ii o faliyetle ilgili kendi kendinizi size ölçme aracı modül uygulamaları becerileri ölçerek

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

GİRİŞ GİRİŞ
Sevgili Öğrenci Teknolojik gelişmeler inşaat alanında da bir takım yenilikleri beraberinde getirmiştir. Özellikle deprem kuşağında olmamız çok daha önemlidir. Depremler sonrası yeni deprem yönetmeliğini mecbur etmiştir. Hem deprem yönetmeliği hemde TS 500 inşaatlarda bazı donatı türlerini zorunlu kılmıştır. Güvenli yapılar inşa etmenin donatıları hazırlama kurallarına uymakla olacağını göreceksiniz. Günümüzde kullanılan en yaygın yapı betonarme yapıdır. Betonarmenin olduğu her yerde mutlaka donatı vardır. Bir yapıyı yıkılma tehlikelerine karşı ayakta tutan betonarme elamanlardır. Yük taşıyan, direnç gösteren bu elamanlar donatısız olmazlar. Donatı beton içinde çizildiği gibi olmalıdır. Deprem sonrası manzaraları hepiniz gördünüz. Bu manzaraların tekrar yaşanmaması için betonarme inşaat işçiliğinin ne kadar önem arz ettiğini hepinizin kavraması gerekmektedir. Donatıları ne kadar kuralına uygun ve eksiksiz bağlarsak inşaatımız o kadar sağlam olur. Her betonarme demircisi temelden çatıya kadar betonarme elamanların donatılarını hazırlayabilmelidir. Donatıları kalıbına yerleştirebilmelidir. Her türlü donatı bağlamasını bilmelidir. Bütün bu işlemlerin yapılışını bu kitapta bulabileceksiniz. Bu modül sonunda edineceğiniz bilgi ve beceriler ile inşaat teknolojisi alanında her türlü donatı hazırlama işlerinizi yapabilmeniz için çok yararlı olacaktır.

1

2 .

Bu demirlerin şekli. Pilyeleri proje ölçüsünde ve kolon filizleri temel donatısı tamamlandıktan sonra bağlanır. Betonarme yapı elemanlarında etriye. döşeme ve kiriş bağlantılarının yapılışını gözlemleyiniz. Tanımı Betonarme yapı elemanların içine kendi özelliğine göre demir yerleştirilir. pilye. Merdiven donatılarının hazırlanışını ve bağlamasını gözlemleyiniz. pilye. DONATIYI HAZIRLAMA 1. Kiriş donatı hazırlığını ve bağlama yapımını gözlemleyiniz.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında demirci sehpası hazırlayarak. Betonarme yapı elemanlarında nasıl bir demir kullanılacağı statik uygulama projesinde çizilerek gösterilir. Temel – Kolon donatı bağlantılarının yapılışını gözlemleyiniz. Çeşitleri 1.1. Temel donatılarının hazırlanışını ve bağlanışını gözlemleyiniz.1. donatı demirlerini hazırlayacaksınız. kolon filizi ve etriyeler hazırlanır. kalınlığı ve sayıları mühendislik hesaplarıyla bulunur. Donatıları projedeki ölçüsünde ve şeklinde hazır edeceksiniz. Donatı hazırlanan atölyelerdeki işçilerin ve inşaat alanındaki donatı işcilerinin davranışlarını izleyerek ön bilgi ediniz. Ayrıca bu donatı elamanlarını bağlayabileceksiniz.1. döşeme ve kolon bağlantılarını gözlemleyiniz.2. Düz donatılar ölçüsünde kesilir ve ucuna 90 derece kanca yapılır. 1. Döşeme donatılarının hazırlanışını ve bağlamasını gözlemleyiniz. Her yapı elemanının donatısı farklıdır. 1.1. Merdiven. Kolon donatı hazırlığını ve bağlama yapımını izleyiniz. düz. 3 . Yere serili donatıların pas payları zemin durumuna bağlı olarak 2–5 cm olarak bırakılır.1. Düz. Kiriş. mesnet. şapo ve çiroz demirleri vardır.2. Donatı 1. Temel Donatısı Temel donatıları kalıp içinde bağlanır. Bu demirlerin yapı elemanı içine yerleştirilmesine donatı denir.1. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Demir işleri yapılan bir inşaatta demirci sehpası yapımını ve işleyişini gözlemleyiniz. Burada demirin şekli ve ölçüsü yazılı olur.

kancalarından tabandaki donatı üstüne bağlanır (Resim 4). 4 . Pilyeler proje ölçüsünde alttaki donatı üzerine bağlanır. Bu donatılar her iki yönde yere serilir. Pilye donatıları ve kolon filizleri hazırlanır. Temel düz donatıları hazırlanır (Resim 2). Resim 2: Temel donatıları ölçüsünde kesilerek uçları demir bükme ile bükülür. Temelde önce akslar belirlenir. Kancaları üste doğru kesişme yerlerinden tel ile bağlanır (Resim 3). Deprem hatılları kolon filizlerine geçirilir ve tel ile bağlanır (Resim5). Sonra kalıp yapılarak temel donatısına başlanır(Resim 1).Resim 1: Temel donatıları döşenmeden önce tabana beton dökülür. Akslara uygun kolon filizleri. Deprem hatılları demirci sehpasında hazırlanır.

Resim 3: Temel donatılarının uçları yukarıda olacak şekilde kerpeten ve tel ile bağlanır. 5 . Resim 5: Temel donatıları kolon filiz demirlerine deprem hatılları bağlanır. Resim 4: Temel donatılarını kolon filizleri proje akslarına göre yerleştirilerek tamamlanır.

2. Kolon Donatısı Kolon donatıları boyuna donatı ve etrafında sarılı etriyelerden oluşur. Yuvarlak kütüğe makine ile sarılarak üretilir. Demirci sehpasında boyuna donatıların etriye yerleri tebeşir ile çizilir. Donatı çapının 40 ya da 50 katı uzunluk kadar filiz payı bırakılır. dış kolonlarda 2 cm pas payına göre hazırlanır. Etriye araları en çok 20 cm ya da 12 donatı çapı kadar olur. Etriyeler iç kolonlarda 1.2. Önce boyuna donatıları ölçüsünde kesilir. Bunların etriyeleri helozonik tek parça olur. 6 . diğer ucu 90 derece deprem çirozları hazırlanır. Daire şeklindeki kolonlar fretli olur. diğer yerlerde 4 adet olmak üzere çirozlar bağlanır (Resim 7). Dairesel kolonlarda en az donatı 6Ø14 tür. Etriyeler hazırlanır. Bir ucu 45 derece. İki adet demir sehpa üstüne uygun yerinden bırakılır. Kolonların alt ve üst kısımlarında etriye sıklaştırması yapılır.1. 1.5 cm. Kolon donatıları alttan gelen kolon filizlerine bağlanır (Resim 8). Radye temellerde farklı olarak etriye ve pilye donatıları sırasıyla bağlanır (Resim 6). Boyuna donatılar hep üst kat için filiz olacak şekilde üretilir. Kolonlar en az 4 adet 16’ mm lik ya da 6 adet 14’ mm lik (4Ø16 veya 6Ø14) donatıdan olur. Buralardan etriyeler iki donatıya tel ile bağlanır. Daha sonra diğer boyuna donatılar bağlanır.Resim 6: Radye temellerde çift etriye ve pilye donatıları da yapılır. Sıklaştıma yerlerinde metre karede 10.

7 . Resim 8: Kolon donatıları kolon kalıbı içine alttan filiz demirlerine bağlanır.Resim 7: Kolon donatıları demirci sehpası üzerinde projesine uygun bağlanır.

C C D E B A E KARŞI TARAFA DEVAM EDEN KİRİŞ İLE KOLON BİRLEŞİMİ DETAYI KARŞI TARAFA DEVAM ETMEYEN KİRİŞ İLE KOLON BİRLEŞİMİ DETAYI Şekil 1: Kolon donatıları üst katta daralıyorsa Daralmada boyuna donatı 1/6 oranında büzülebilir. E filizdir ve 40 donatı çapından az olmaz. D 90 derece kanca ve 12 donatı çapından aşağı olmaz (Şekil 1). Alt kattan üst kata geçen kolonda meydana gelen kesit azalması (A/B) 1/6’ dan büyük olamaz. Şekil 2: Çokgen ve daire kesitli kolonlar fretli olarak bağlanır 8 .

Şekil 2’ deki gibi tel ile bağlanır. Resim 9: Kolon donatısı etriyelerinin üstüne paspayı için pastaşı takılır. 9 .Fretli etriyeler önceden kütüğe sararak hazır edilir.

10 . Şekil 3: Kolon donatısı etriyelerinin sıklaştırması ve üst katta daralması Kolon daralmasında ve kiriş kesişme yerlerindeki donatı şekil 3’ teki gibi yapılır.Kolon donatısı yerine bağlandıktan sonra bütün kenarlarına pas taşı takılır (Resim 9).

Kiriş donatıları montaj. Pilyeler boyunda kesilir. Bütün boyuna donatı bağlandıktan sonra pilye kiriş içine geçirilir. Mesnet yerlerinde altta şapo donatıları her iki yanda L/4 kadar geçer vaziyette bağlanır. Kiriş Donatısı Genellikle dikdörtgen kesitli ve eğilmeye çalışır.3. pilye ve etriye donatılarıyla yapılır. Kirişlerde çapı 12 mm (Ø12) den aşağı donatı kullanılmaz. Kolon ile birleşim yeri dışındaki etriye yerleri işaretlenerek tel ile bağlanır. Esas donatılar ve montaj donatıları kesilerek bir uçlarına demir bükme ile 12Ø boyunda kanca yapılır. Üzerindeki yükleri kolon ve altındaki duvarlara iletirler. esas (düz demir). Resim 10: Kiriş donatıları kalıp içinde bağlanır. Esas donatılar devam eden döşemeye L/4 kadar devam ettirilir (Şekil 4). Kiriş kalıp üzerinde yerine yakın kurulan sehpa üstünde hazırlanır.1. Etriye değme yerlerinden bağlanır. Etriyelerin kalıba değen taraflarına pastaşı takılmalıdır. proje ölçüsünde iki demir bükme anahtarı ile hazırlanır. Kiriş başlangıcına üstten L/4 kadar mesnet donatısı bağlanır. Etriyeler sayısı kadar kesilir ve bükülerek hazırlanır. Mesnet içinde etriyeler yerinde bağlanır.1. Kirişler devam ediyorsa alt donatılar L/4 kadar diğer kirişe devam eder.2. (Resim 10 ve Şekil 4). Kolon filiz yerlerine gereken etriyeler kiriş üstüne serbest olarak takılır ve kiriş yerine oturtulur. Pilyeler ölçüsünde ve 45 dereceden bükülür. Kirişlerin başlangıcı bitişlerinde üstte mesnet donatısı kullanılır. Kiriş başlangıcına mesnet donatıları hazırlanır ve bağlanır. 11 .

12 . yığma yapılarda her iki ucu mesnetlere 20 cm serbest oturuyorsa basit kiriştir. Bazen kirişlerde ters olarak yapılır (Şekil 6). Kiriş. Kirişin bir ucu kolona saplanıyor diğeri boşlukta ise bu konsol kiriştir. Konsol çıkmanın çok olması durumunda ilave pilye bağlanır (Şekil 5). Burada esas ve pilye donatıları üstte montaj donatıları altta olur.Şekil 4: Kolonlara mesnetlenen kirişlerin bu bölgelerinde şapo demiri kullanılır. Donatıların uçları 45 derece bükülür.

Şekil 6: Ters kiriş yapılacağında üstten mesnet ilaveleri bağlanır. 13 .Şekil 5: Konsol kirişlerin ucuna doğru kalınlığı düşürülür ya da uç kısma kiriş yapılır.

Yığma yapılarda kapı ve pencere üstlerini birleştirecek şekilde hatıl yapılır. Kalıba değecek yerlere pastaşı takılır. Hatıl Donatısı Yığma yapılarda duvarların bağlantılarını sağlamak amacıyla hatıl yapılır. 14 . Hatıl kesişme yerleri kalıp içinde bağlanır (Şekik 8). Moloz taş duvar yüksekliğinin 1. Etriye yerleri işaretlenir. Etriyeleri bu iki donatıdan geçirilir. Etriyeler hazırlanır. Taş duvarlarda en az 6 adet çapı 10 mm olan boyuna donatı kullanılır. İki adet boyuna donatıyı demirci sehpası üstüne dengeli olarak yerleştirilir. İşaretli olan yerlere etriyeler tel ile bağlanır.5 m’ yi geçmesi durumunda hatıl yapılması zorunludur. Etriyeler aynı hizada olacak şekilde tel ile diğer boyuna donatılara bağlanır (Şekil 7).4.2. Diğer hatıl donatıları üstünde etriye yerleri işaretlenir. Şekil 7: Düşey ve yatay olarak yapılan hatıllar için donatı hazırlanır. Tuğla duvarlar için en az 4 adet 12 mm çaplı donatı kullanılır.1. Hatıl boyuna donatıları keserek hazır edilir.1. Düşey hatıllar her 4 metrede bir yapılır.

Şekil 8: Hatılların köşe birleştirmesinde önerilen iki bağlama. Döşeme Donatısı Dört tarafı kirişlerle çevrili döşemeler ankastradır. Lento Donatısı Kapı ve pencere üstlerine boşluğu kapatmak için lento donatısı yapılır. kolon ve hatıl donatısı hazırlama işlem basamakları aynen uygulanır. Lento yüksekliği en az 20 cm yapılır. Pilye donatıları devam eden döşemeye L/4 kadar uzatılır. Hurdi döşemelerde kısa doğrultuda bir düz bir pilye şeklinde bağlanır. 1. 1. 15 .1.6.2. Bir tarafı boşlukta olan döşemeler konsol döşemelerdir. bunun dışındaki döşemeler dal döşemelerdir. Kenar uzunlukları arasında en az iki kat fark var ise hurdi döşeme.5. Genel olarak döşemeler dal ve hurdi olarak çözümlenir. Etriyeler 20 cm ara ile bağlanır. Lento her iki ucu duvar üstüne açıklığın %15 ya da en az 20 cm kadar binmelidir. Uzun kenar doğrultuda sadece düz donatı bağlanır.1.2. Lento donatısı hazırlanırken.

Pilyeler devam eden döşemenin L/4’ ü kadar uzatılır. Pilye donatıları da aynı şekilde hazırlanır. Bu haliyle birbiriyle kesişen donatılar tel ile bağlanır. pilyelerin diğer döşemeye L/4 kadar devam etmesine dikkat edilir. Dal döşemede her iki yöne bir düz bir pilye olarak donatılar sıralanır. Diğer doğrultuda sadece düz donatı sıralanır. Resim 12: Dal döşeme donatısı Döşeme çift yönlü çalıştığı için pilyeler iki yönlü döşenerek bağlanır (Resim 12). İki adet demir bükme anahtarı ile pilyeler proje ölçüsünden 45 derece bükülür. Uzun kenarda sadece düz donatılar vardır. Her iki doğrultu donatıları bir düz bir pilye olarak bağlanır. Dal döşemede pilyeler her iki doğrultuda bağlanır. Hurdiye kısa kenarda bir düz bir pilye olarak sıralanır. Belli aralıklarla kalıp tarafına pastaşı takılır (Resim 11). Döşeme orta bölgesinde daima altta kalacak olan donatılar tel ile proje ölçüsünde bağlanır. Başlangıçta donatıların uçları kancalı olmasına. 16 . Döşeme düz donatıları kesilerek bir uçları kancalı olarak hazırlanır.Resim 11: Hurdi döşeme donatısı Hurdi döşemede kiriş başlangıçlarına bütün donatılar 90º kancalı bağlanır.

Konsolun bağlı olduğu döşemelere bütün donatılar L/4 kadar uzanır (Şekil 9). Esas donatı üste bağlanır.Şekil 9: Konsol döşeme donatısı Konsol döşemelerde ilave olarak şapo donatıları yerleştirilir. 17 .

Dişli döşemelere nervürlü döşeme de denir (Şekil 10). Dişli döşemelerde diş olarak yapılan çıkıntılara kiriş donatısı gibi donatılar yerleştirilir.Resim 13: Devamlı döşeme donatısı Devamlı döşemeler aynı seviyede birden fazla olan döşemelerdir. 18 . Bütün döşemelerin pilyeleri komşu döşemeye L/4 kadar devam eder (Resim 13). Aynı donatı uygulaması kirişsiz en az 15 cm kalınlığındaki mantar döşemelerde de aynı şekilde bağlanır. Döşeme altında tesisat kanalları oluşturmak için tek ya da iki yönlü dişli döşemelerde de aynı donatı uygulanır.

Şekil 10: Dişli döşemeler ve mantar döşemeler 19 .

7. Perde uç elamanları etriyeli olur. Boyuna ve enine donatıları en az 25 cm ara ile bağlanır.1. Kalıpsız asmolende donatılı bloklar önce üretilir. Perde Donatısı Perde duvarlar kot altı yapılarında ve çevirme duvarları yapımında kullanılır. Perde uçlarına 30 cm’ den az olmamak üzere perde boyunun % 10 kadar perde uç elamanı düzenlenir. 20 .Şekil 11: Asmolen döşemelerdeki donatılar Döşeme çeşitlerinden asmolen döşemeler kalıplı ve kalıpsız olarak iki şekilde yapılır.2. Kalınlıkları 25 cm’ den az olmaz. Etriye ve çirozlar en fazla 20 cm ara ile bağlanır. 1. Kalıplıda kısa kenar yönünde bloklar yerleştirildikten sonra donatılar küçük hatıl donatısı şeklinde aralıklı konur ve uzun kenar yönündeki bağlantı donatılarıyla bağlanır. kısa doğrultuda kiriş donatılara bağlanır ve beton dökülür (Şekil 11).

Temelde kolon filizinin aynısı perde filizi olur.15 ve 16). Yatay donatılara proje ölçüsünde dik olan diğer donatılar tel ile bağlanır. Enine ve boyuna donatılar hazırlanır. Perde uç donatıları demirci sehpasında etriyeli olarak hazırlanır. Resim 14: Kolon ve perde duvarlar da kullanılan deprem çirozları Resim 15: Perde donatıların bağlanması 21 . Perde filizi yok yalnız perde yapılacaksa perde donatı alt uçları 90º kıvrılı yere basacak şekilde olur. Bağlama işlemi tamamlandıktan sonra kritik yükseklikte 10 diğer taraflarda 4 adet (m2) deprem çirozları bağlanır. Kalıp taraflarındaki donatılara pastaşı takılır(Resim 14. Bağlama işlemi aynı anda en az iki kişi tarafında yapılır. Kolonlar arasına perde donatısı bağlanacak ise önce yatay donatılar proje ölçüsünde bağlanır.

Merdiven esas donatıları kol boyunca çalışır. Pilyeler iki demir bükme anahtarı ile kalıp içinde bükülür.1. Merdiven kolu enine donatıları hazırlanır.Resim 16: Çirozların bağlanılmış hali 1. Bükülme sonrası üst donatılar tel ile yerinde kesişme yerlerinden bağlanır (Resim 17). Sahanlık donatıları hazırlanır. Merdiven Donatısı Merdivenler tek parça olarak üretilir. Kirişli ya da kirişsiz olarak yapılır. Merdiven sahanlık pilyeleri ile kol pilyeleri hazırlanır. Projesine göre donatılar kalıp içinde bağlanır.2. Resim 17 Kirişsiz merdiven kolundaki donatılar 22 .8.

Temel Donatısı Yapıların yükünü temeller taşıyarak altındaki zemine iletirler. Radye temellerde.3.1. Temel donatıları. Münferit temellerde. Mütemadi temelde. Temeller üzerine gelen yüke ve altındaki zeminin durumuna göre seçilir. Donatının Kullanıldığı Yerler 1. kullanılır (Resim 18 ve şekil 12). İçinde donatıların bulunduğu temeller betonarme temellerdir.3.1. Resim 18: Münferit ve mütemadi temellerde kullanılır GROBETON BLOKAJ ZEMİN TEMEL DUVARI TEMEL PABUCU Şekil 12: Temelin betonarme pabuç ve hatıllarında temel donatısı kullanılır 23 .1. Bu yüzden temeller çok sağlam olmalıdır.1.

4. Kolonlar. Perde Donatısı Yeraltı tesisat kanalları.7. Bu hatıl içinde hatıl donatısı kullanılır. Bu lento için de lento donatısı kullanılır. 24 . binaların sığınağını çevreleyen duvarlar ve asansör boşluğunu çevreleyen duvarlar perde duvar şeklinde yapılır. 1. Katlarda yatay betonarme tablalardan oluşur. Bu perde duvarların içinde perde donatısı kullanılır.1. Kirişler taşıdıkları yükleri döşemelerden alır. 1. Kiriş Donatısı Yapılar katlardan meydana gelir. Yapıdaki kolonlarda kolon donatısı kullanılır.1.3.1.3.1. Hatıl Donatısı Yığma yapıların kapı ve pencere üstünde ya da kat yüksekliğinin bittiği yerde betonarme hatıl olur. 1. Dişli döşemelerde. Lento Donatısı Yığma yapılarda sadece kapı ve pencere üstünü kapatmak için lento yapılır.1.6. Döşeme Donatısı Betonarme yapılar katlardan meydana gelir.1.3. Donatıları bir arada tutması için çiroz kullanılır. Ankastre döşemelerde. 1. Asmolen döşemelerde döşeme donatısı kullanılır. Mantar döşemelerde. 1.3. Kirişlerin içinde kiriş donatısı bulunur. Döşemelerin kenarlarında ve kolonların birbirine bağlantılarında kiriş kullanılır. Kolon Donatısı Yapıların yüklerini yukarıdan aşağıya güvenli olarak kolonlar taşır.3. Yatay durumdaki betonarme elamanları ve üzerindeki ağırlıkları kolonlara kirişler iletir.3. Bu yatay yapı elamanları döşemedir. Devamlı döşemelerde.5. Konsol döşemelerde. Kolonun yatay donatıları etriyeli ya da fretli olarak yapılırlar. içinde esas demirler ile onların dağılmasını engelleyen yatay donatıdan meydana gelir.1 3 2.

3.1. Betonarme merdivenlerde merdiven donatısı kullanılır (Şekil 13).1.8. Şekil 13: Kirişli ya da kirişsiz merdivenlerde 25 . Merdiven Donatısı Yapıların katlar arasında ulaşımı merdivenler sağlar.

Bağlama teli olarak 0.1. Bağlama Yapılışı Donatının tel ile bağlanması değişik şekillerde yapılmaktadır. Donatı projeye bakılarak oradaki ölçü ve şekillerinde yerleştirilir. Bağlama Kuralları Donatı bağlamaları kaynak ya da tel ile yapılır. tam çapraz bağlama ve köşede atkılı bağlama (Şekil 14).2. tam bağlama. Ayrıca üst üste ve yan yana gelen bütün donatılar tel ile bağlanır. Yarım bağlama Yarım çapraz bağlama Köşede atkılı tam bağlama 26 Tam bağlama .1. Hasır donatı ve tünel kalıp sistemi için üretilen donatılar için kaynak tercih edilir. Donatılar biribirleri ile kesiştikleri yerlerden bağlanır. Özel demirci kerpeteni kullanılmalıdır. Kalıp içinde bağlanamayacak donatılar yerine yerleştirilmeden dışarıda bağlanmalıdır.1 mm kalınlığındaki teller kullanılır. yarım çapraz bağlama. Yarım bağlama. Daha sonra donatı yerleştirilir.2. Kaynak ile bağlama işlemi atölyelerde uygulanan seri bir yöntemdir. Bazı yapı elamanları önceden hatta atölyede hazırlanabilir.2. 1. Buradaki amaç beton içindeki donatının projedeki yerinde olmasıdır. En son beton dökülür. Tel ile donatının bağlanması uygulama yerine göre değişir. Bunun dışında yerinde imalatlarda tel ile bağlama kullanılır.75 mm. Eldivensiz donatı bağlanmaz. 1. Üst üste ve yan yana geldiklerinde en az 40ø kadar bağlanmalıdır. Donatılar projedeki ölçüsünde olmalıdır. Donatıları Bağlama Betonarme yapı elamanların inşasında önce kalıp yapılır. Donatıların kesiştiği bütün yerler arada boşluk oluşmadan bağlanmalıdır.2.

Tam çapraz bağlama Şekil 14: Donatı bağlama çeşitleri 27 .

Pas taşı kalıba yakın donatılara donatı ağırlına göre 50 – 100 cm ara ile takılır (Şekil 15 Resim 19). pa sp ay ı(2 . Eğer asit suyu etkili bir bölge ise bu 2. Pas Taşı Donatının beton içinde paslanmaması esastır.5 – 5 cm olarak düşünülmelidir.5 ) Şekil 15: Pastaşı Resim 19: Donatının kalıp tarafında pastaşı olmalıdır. Bunun için donatının dışarıdan görünmesi önlenir.3.1. Beton dökülünce yerine göre donatı 1.5 – 2 cm içeride kalmalıdır. 28 . Bu ancak pas payı elde edilmesiyle olur. Pas payını en iyi pas taşı ile elde ederiz.2.

Bağlama telini işlem öncesi yeteri kadar hazır layınız. Tam çapraz bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. İki boyuna demirlere bağlanmış etriyeleri sehpa üstünde 180 derece çevirerek diğer boyuna donatıların bağlamasını yapınız. İş güvenliğinin önce geldiğini her işlem öncesi unutmayınız. 1. dikkatli ve düzenli olunuz. eldivenli. Sehpa üstündeki boyuna donatıları yan yana getirerek tebeşir ile 20 cm ara ile etriye yerlerini işaretleyiniz.) 12’lik demirleri yerinde tebeşir ile işaretleyerek kesiniz. 29 . Köşede atkılı tam bağlama yöntemi uygulayarak bağlama yapınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları (20 / 20 / 200 cm hatıl içine 4 adet 12’ lik boyuna donatı. Öneriler Bu işlemler sırasında iş elbiseli. Yarım çapraz bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. Kerpeteni kullanarak iki donatıyı tel ile bağlayınız. Tam bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. Demirci sehpası hazırlayarak iki boyuna donatıyı üstüne bırakınız. İşaretli yerlerden etriyeleri bağlayınız. Donatı üzerini her zaman yanınızda hazır olan tebeşirlerle işaretleyiniz. Boşluğu alınmış demirleri öğrendiğiniz yöntemlerle bağlayınız. Etriyeleri kesiniz.5 cm paspayı hesabına göre etriye boyunu hesaplayınız. 20 cm aralıklı olarak da etriye kullanılacaktır. Demir bükme ile etriyeleri hazırlayınız. Etriyeleri sehpa üstündeki donatılara geçiriniz. Kerpeten kullanarak kesişen donatıların bağlama öncesi tel ile boşluğunu alınız. Yarım bağlama yöntemini uygulayarak bağlama yapınız. Bağlama öncesi bağlama telinin iki ucunu demir aralarında boşluk kalmayacak şekilde kendinize çekiniz.

Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. 10. bunun dışında 1. Kesişen donatıları çapraz tek şekilde bağlamaya yarım bağlama denir. Etriye ana donatıları sabitlemek için kullanılan enine donatıdır. Pilyeleri bağlama anında bükülür. 9.5 – 2 cm olarak bırakılır. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.5 – 5 cm. Asit suyu etkisindeki bölgede pas payı 2. Betonun içindeki donatıyı pas payı gizlemektedir. 8. 2. 30 . Pas payını pas taşları ile elde edebiliriz. 7.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. 1. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Kolonlarda donatı filiz boylar 40-50Ø uzunluğunda olmalıdır.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. Merdiven donatıları yerinde kirişli ve kirişsiz olarak bağlanır. 3. 5. Donatı betonun içindeki demirdir. 6. 4. Döşeme donatılarının tamamı yerinde bağlanır. Betonarme binaların taşıyıcı elamanların hepsinde donatı vardır.

döşeme. yapım ve söküm işlemlerini gözlemlemelisiniz. Kiriş-döşeme kalıbı. Sıralarsak. Merdiven kalıbı. döşeme. Proje ölçülerinde olmasını kalıplar sağlar. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlar olmalıdır: Bir inşaat alanında. Beton prizini alıncaya kadar kalıp betonarme elamanı tutar. Betonun ağırlığını kalıp taşır. Temel kalıbı. Tanımı Betonarme yapı elemanları projedeki ölçüsünde olmalıdır. Kalıp betonun ağırlığını taşıyabilecek sağlamlıkta olur. İçine donatı yerleştirilen taşıyıcı yapı elemanlarına kalıp yapılır.1. Kazanmış olduğunuz bilgi ve deneyimleri arkadaş gurubunuz ile paylaşınız. Hatıl ve lento kalıbı.1. Kalıba donatı yerleştirildikten sonra devam eden işlemleri. Betonarme Kalıplar 2. temel. merdiven. 2. temel. perde duvar ve merdiven kalıbını proje üzerinden tanıyacaksınız. Kolon kalıbı. DONATIYI KALIBA YERLEŞTİRME 2. Bu işlemleri yapan kişilerden ön bilgi almanız gerekir. kiriş.1. kolon. Donatı yerleştirildikten sonra hangi bağlamaların yapılacağını bileceksiniz. perde duvar ve betonarme çatılara kalıp yapılmalıdır. 31 . diğer betonarme elamana bağlama için yapılanları izlemelisiniz.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında kolon. kiriş. Perde duvar kalıbı.

Birinci kısım betonarme elamanın yüzeyini elde ettiğimiz bölümdür. Klasik sistem: Az katlı binalarda kullanılır. Kullanılan malzemeye göre. İkinci kısım kalıbı istenen yükseklikte tutan ve içindeki betonu prizini alıncaya kadar taşıyan iskeledir. iskele kısmı metal borulardan kullanılır (Resim 20).2.1. Resim 20: Klasik sistem kalıp 32 . Kaplama yüzeyler ahşap. Betonarme Kalıp Çeşitleri Betonarme kalıplar iki kısımdır.2. Ahşap Metal Plastik Yapım yöntem ve tekniklerine göre.

33 .Çelik pano ve modüler sistem: Yüksek katlı olmayan yapımlarda kullanılır. Paneller 75 x 250 cm boyutlarında yukarı doğru inşa edilecek yapılarda kullanılır (Resim 23). Defalarca kullanılabilir (Resim 21. Resim 21: Çelik panolar Resim 22: Modüler kalıp iskelesi Tırmanır sistem: Daha çok perde kalıplarında kullanılır.Resim 22).

Resim 23: Klasik sistem kalıp Kayar sistem: Tek taraflı yüksekliği 240 cm. Resim 24: Kayar sistem kalıp 34 . genişlikleri 2–4 m arasındaki panellerden oluşur (Resim 24).

Resim 25: Tünel kalıp sistem 35 . sağlam ve devamlı yapılacak olan inşaatlarda kullanılır (Resim 25).Tünel sistem: Seri.

Kalıp kaplaması. Kalıp iskelesi. Beton dayanımına ulaşınca kalıp iskelesi sökülür.Kalıpsız sistem: Asmolen döşeme yapımında kullanılır (Resim 26). yerine dökülmüş betonun ağırlığını beton prizini alıncaya kadar taşır. Resim 26: Kalıpsız sistem Bütün kalıp sistemlerinin kendi içinde iki bölümü vardır. çapraz kuşaklar ve kamalardan meydana gelir. Doğal tahta. betonarme yapı elamanının yüzeyini elde etmemizi sağlar. suni tahta ve metal türündeki malzemelerden elde edilir. Beton prizini alıncaya kadar sulanır. kirişler. Kalıp iskelesi dikme (ayarlı metal boru). 36 . Biz bu işleme kürleme deriz.

Kalıp yapımında kanatlar oluşturulur. Resim 28: Kolon kalıbı 37 . Yan tahtaların üst ve altından açılmaları önlemek için destek kirişleri çakılır (Resim 27). Kanatlar 50–100 cm aralıklarla kuşak takviye yapılır.3. çokgen ve daire kesitli olur. dikdörtgen. Kolon Kalıpları Kare. Tahtalar birbirine çivi ile tutturulur. Betonarme Kalıp Kullanıldığı Yerler 2. Kalıp yapılırken önce görünen yan yüzeyler yapılır. Yükseklikleri ve görülen yüzleri azdır.1.1.3.1. Daire kesitli kolon kalıbı yapmak için yuvarlak kuşak kalıplara içten çıtalar çakılır (Resim 28).2.2.3.1. Resim 27: Temel kalıbı 2. Temel Kalıpları Yapıyı temele oturtan en basit kalıplardır.

Resim 29: Kiriş kalıbı 2. Payanda. Döşeme kalıpları düz. Bu kirişler 100–150 cm aralıklı dikmeler ile taşınır. kirişli. Döşeme asmolen yapılacaksa aralıklı ve aralıksız bloklar dizilir.4. Izgaraların altında 100 cm ara ile 5/10 kirişlere oturtulur. dişli ve mantar olmak üzere üç değişik şekilde yapılır (Şekil 16). çapraz. Kiriş Kalıbı Kiriş kalıpları döşemelerle birlikte yapılır.1.3. Bu dikmeler arasında 100 cm mesafe olur.3. destek kalıbın diğer kullanılan elamanlarıdır.2. IZGARA KİRİŞLERİ PAYANDA KLAPA DÖŞEME KAPLAMASI DESTEK ESAS KİRİŞ ÇAPRAZ DİKME KUŞAK KAMA Şekil 16: Döşeme kalıbı 38 . Kalıp derinliği daha fazla tutulur. Kiriş kalıpları üst başlıklı 10/10 cm kesitli dikmelerle desteklenir.3. Döşeme kalıpları Döşeme tahtaları ortalama 50 cm aralıklı ızgaraların üzerine çakılır.1. Kalıp yan tahtaları belli aralıklı klapalar ve destek kirişleri ile yerine çivi ile çakılır (Resim 29).

Tahta kaplaması yönüne dik 50–100 cm aralıklı 5/10 kuşaklara çivilenir. Kuşaklara dik 150 cm ara ile dikmeler çakılarak payanda ile desteklenir (Şekil 17 ve 18).2.5.1. KAPLAMA TAHTASI DESTEK KUŞAK DESTEK DİKMESİ YASTIK GROBETON BLOKAJ Şekil 17: Perde duvar kalıbı 39 . Perde Duvar Kalıpları Bina temel duvarlarında ve istinat duvarlarda perde duvar kalıbı yapılır.3.

20). Şekil 19: Lento kalıbı 40 .Şekil 18: İstinat duvarı kalıbı 2.1.6. Bunun için dişli ya da düz kullanılan doğrama özelliğine göre lento kalıbı yapılır (Şekil 19.3. Lento Kalıpları Kapı ve pencere üst kısımları lento ile kapatılır.

3. 2. Duvar kalınlığı kadar belli aralıklarla takozlar bırakılır ve bu takozlara tutturulan yan kanatlar üstten gergi teli ile gerdirilir.1.1. Hatıl Kalıbı Yükselen duvar üstüne tek parça yatay ve dikey olarak yapılır.8. Döşeme ve kiriş kalıbı yapımında olduğu gibi merdiven altında aynı işlem merdiven eğimine göre yapılır. GERGİ KENAR TAHTASI RIHT KLAPASI RIHT TAHTASI KİRİŞ TABAN KAP.7.3.Şekil 20: Lento kalıbı görünüşü 2. Eğimli yüzeye yükseklik ortalama 16 cm olacak şekilde rıht tahtası çakılır (Şekil 219. Merdiven Kalıpları Alt döşemede bırakılan donatı filizleri merdiven donatılarına bağlanır. TAHTASI KAMA DESTEK KİRİŞİ DİKME KUŞAK Şekil 21: Merdiven kalıbı 41 .

Kalıp köşelerindeki donatılara pas taşı takılarak kalıba yerleştirilir. Merdiven donatıları ile döşemelere bağlantıyı sağlayacak filizler zamanında bırakılmalıdır. Kolon ve perde duvarlar beraber yapıldığında donatıları da beraber yerleştirilir. Temel donatıları yerleştirilmeden zemin kum ya da beton ile kaplanmalıdır. Deprem çirozları 5–10 cm aralıkla yerleştirilir. merdiven kalıpları ve donatıları birlikte yerleştirilir. Ya da döşeme. Donatıların kesiştiği her yer tel ile bağlanır. Etriye sıklaştırmaları kirişin her iki tarafında 2H kadarki bölgede 50 – 150 mm aralıkla yapılır. Temel donatıları yerleştirildikten sonra kolon filiz donatıları yerleştirilir (Resim 30). Donatının Kalıba Yerleştirilmesi 2.Temel Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Kalıbı bitirilmiş temele donatı yerleştirilir. Donatıların tamamında 10ø cm boyunda kanca yapılır.3. Donatıyı Kalıba Yerleştirme Kuralları Donatılar kancaları yapıldıktan sonra kalıba yerleştirilir. Donatılarla ilgili diğer kurallar TS 500 ve deprem yönetmeliğinde açıklanmıştır. Aynı işlem boyuna donatının 1/6 dan fazla eğim ile bükülür. Temel donatıları bitirildikten sonra kolon filiz donatıları proje akslarına göre yerleştirilmelidir. kiriş. Yerine yerleştirirken pilyelerin proje ölçüsünde olmasına çok dikkat edilir. Perde duvarların kritik yüksekliği dışında m²’ sinde 4 çiroz olmalıdır.1. 42 . Kiriş donatıların kancaları 90º ve 12ø cm’ den fazla yapılır. Döşemelerde köşe tablalarda şapo (ilave) donatı yerleştirilir. Temel esas donatılar her iki yönde kalıp içinde yerleştirilir.2. Kolon donatıları kolon kalıbı açık bir kenarından yerleştirilir. 2. Uygulanacak olan temel çeşidine göre donatılar yerinde ya da önceden hazırlanır. Döşeme ve kiriş donatıları birlikte yapıldıkları için donatıları da birlikte yerleştirilir. Perde duvarların kritik yüksekliğince m²’ sinde 10 çiroz olmalıdır.2. kiriş içine 12ø cm kadar bükülür.3. Temelde perde duvar varsa onlarında filizleri yerleştirilir. Daralan kolonlardaki donatı.

3. Köşe donatılarına pas taşı takılır (Resim 32).Resim 30: Temel kalıbına donatı yerleşimi 2. Betonarme Perde Duvar Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Betonarme perde duvarlar temelde.3. Donatılar dışarıda ya da yerinde hazırlanabilir (Resim 31).3. Perde duvarlardaki donatılar yatay ve dikey olarak bütün kesişmeler tel ile bağlanır. Kalıbın bir tarafı bitirildikten sonra donatı yerleştirilir. 43 . Donatılar dışarıda hazırlanır.2. Kalıbın geniş tarafından yerleştirilen donatılar alttaki filizlere bağlanır. Kolon Donatısının Kalıba Yerleştirilmesi Kolon kalıbının üç kenarı bitirilir. asansör çevresi ya da tünel kalıp sistemlerinde uygulanır. Resim 31: Perde duvar tel bağlama 2. Bir kenarı açık kolon kalıpları donatı içine yerleştirildikten sonra kapatılır.

4. Merdiven donatıları döşeme bağlantıları ile birlikte yerleştirilir (Resim 33).3. Kiriş donatıları kolon filizleri üstüne bağlanır. 44 . Döşeme donatıları kiriş donatıları üstünde yerleştirilir. Kiriş donatıları dışarıda hazırlandıktan sonra yerine yerleştirilir. Kiriş-Döşeme Donatısını Kalıba Yerleştirme Kalıp yapıldıktan sonra önce kiriş donatıları yerleştirilir.Resim 32: Kalıp içinde kolon donatısı 2.

Donatı merdiven başlama ve bitişindeki döşemelerin donatısına bağlanır.5. Merdiven Donatısını Kalıba Yerleştirme Merdiven kalıbı bitirildikten sonra donatıları yerleştirilir.Resim 33: Kalıp içinde kiriş ve donatı kalıbı 2. Resim 34: Kalıp içinde sahanlık donatıları 45 .3. Merdivenin bütün donatıları kalıp içinde yerleştirilerek bağlanır (Resim 34).

Kolon donatısını kalıba yerleştiriniz. Döşeme donatılarının pilyelerini demir düzeltme anahtarı ile kırınız. Perde duvar kalıbı içine donatılarını yerleştiriniz. İlave (şapo) donatılarını yerlerinde kullanınız. Deprem çirozlarını yerinde bağlayınız. merdiven ve perde duvar kalıplarını proje üzerinde seçiniz. döşeme. eldiven. kolon. Ucu keskin iyi bir demirci kerpeteni kullanınız. Donatıları yerleştirirken pas payı için pas taşını doğru kullanınız. Temel kalıbı içinde donatısını bağlayınız. kiriş. baret ve tabanı kalın bir ayakkabı kullanınız. Kenetleme boyunu 40ø cm’ den fazla uygulayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Temel. Bağlama yaptığınız donatıları. Kiriş ve döşeme kalıbına donatıları yerleştiriniz. Merdiven kalıbı içinde donatıları bağlayınız. Öneriler Bu işlemleri yaparken iş önlüğü. boşluklarını aldıktan sonra bağlayınız. 46 .

Kiriş ve döşemelerin donatıları beraber bağlanmaz. 2. 6. Kiriş donatılarının kenetlenme ve kolon ile bağlantı yerleri kalıp içinde yapılır. 1. Merdiven donatıları başlama ve çıkış hattı sonunda her zaman sahanlık döşemelerine bağlanır. kalıbı içinde ve kancaları içe dönük olarak bağlanmalıdır. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. 8. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Temel içine yerleştirilen kolon filizleri en az 10ø cm olmalıdır. 47 . Kolonlar sıklaştırma yerlerinde en az 5 cm yapılır. Kolon içinde deprem çirozları 50 cm ara ile yerleştirilir. 10. 9. 7. 5. 4.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki cümleleri doğru ve ya yanlış olarak değerlendiriniz. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. Temel donatıları. 3. Perde duvar kalıpları 150 cm arayla dikme çakılarak payanda ile desteklenir. Kirişlerin sıklaştırma bölgesi 2H her iki tarafta 5–15 cm arasında sıklaştırma olarak uygulanır. Döşemedeki donatılar bir düz. bir pilye sıralı olarak bağlanır.

Temel donatısı bitirilince kolon için hazırlanan filizler bağlanır. kolon ve perde duvar donatılarının yapılışı ve bağlanışını gözlemleyiniz. 3. Kolon içindeki donatıları bilir. Bunun için tel ile bağlama çeşitlerini uygulayacaksınız. Kiriş donatılarını döşemelere bağlayan demirci işcilerini gözlemleyiniz. Merdiven ve perde duvar içindeki donatıları bilir. Kiriş içindeki donatıları bilir. Araştırma bölümünde yapılması gereken gözlemi yaparak beceri kazanacaktır. Kazanmış olduğunuz bilgi ve deneyimleri arkadaş gurubunuz ile paylaşınız. Aynı şekilde merdiven kalıbı üzerine donatı bağlayan işcileri gözlemleyiniz.1. kalıp üzerinde donatıları bağlayacaksınız.DONATIYI BAĞLAMA 3. 48 . Kalıp dışında donatı hazırlayabilecek. tebeşir. Bunun için temel çeşitlerini ve içindeki donatıları bilecektir. duvar ve kolon filizlerini. Perde duvar varsa onlar içinde filiz donatılar en az 40ø boyunda bağlanır. Temel projesinden temele ait pilye ve etriyeler yerinde bağlanamadığı zaman dışarıda bağlanarak sonradan yerine yerleştirilir. Bu donatıları proje üzerinden gösterebileceksiniz.ÖĞRENME FAALİYETİ–3 ÖĞRENME FAALİYETİ–3 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında kerpeten kullanarak. temel donatılarına kolon donatılarını bağlama. Temel–Kolon Bağlantıları Betonarme temellerin içindeki donatılar dışarıda hazırlanır. Döşeme içindeki donatıları bilir. Bunun için tabanı kalın bir ayakkabı. Temel düz donatıları ölçüsünde kesilip yerinde tel ile bağlanır. Kolon donatılarına kiriş donatılarının bağlanışını gözlemleyiniz. Temelden yükselen perde. demirci makası kullanılmalıdır. kolon donatılarına kiriş donatılarını bağlama. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlar olmalıdır: Temel kalıbı bitirilmiş bir inşaatta beton dökümüne kadar olan aşamaları gözlemleyiniz. eldiven. demirci kerpeteni. merdiven donatılarını döşeme ve kiriş donatılara bağlama işlemlerini ve bunların işlem sıralarını yapabileceksiniz. kiriş donatılarına döşeme donatılarını bağlama. Yerleştirme işleminde mutlaka pastaşı kullanılmalıdır. Öğrenci betonarme yapı elamanları için donatıları hazırlar.

Kolon-Kiriş Bağlantıları Betonarme kolonların içindeki donatılar dışarıda hazırlanır. pilye ve etriyeler dışarıda kesilip sehpada hazırlanır. Kiriş donatılarındaki esas demir. Demirci sehpasında donatılar bağlanır. Kolon donatıları temelden gelen kolon filizlerine bağlanır. Devam eden kirişlerde pilyeler diğer kirişe devam ettirildikten sonra etriyesi bağlanır (Resim36). demirci kerpedeni. demirci makası kullanılır. Bunun için tabanı kalın bir ayakkabı. tebeşir. Sonradan kalıbına yerleştirilir.Resim 35: Temelde kolonları bağlayacak kolon filizleri 3. Resim 36: Kolon ile kiriş bağlantı yeri 49 . Yerine yerleştirildikten sonra doğru bir paspayı için pas taşı kullanılır. Kolon esas donatıları ve etriyeleri ölçüsünde kesilip demirci sehpasında hazırlanır.2. montaj demir. eldiven.

Merdiven düz ve pilye donatıları sahanlığın bağlı olduğu kirişe bağlanır (Resim 38). Döşeme düz donatıları aralarında pilye olmalıdır.4. Pilye donatıları kenarlardan ve komşu döşemelere üstten devam eder. Resim 38: Klasik sistem kalıp 50 . Kiriş Döşeme Bağlantıları Kiriş donatılarına döşemeden gelen donatılar bağlanır. Pilye donatıları 45º ve projedeki yerinden kıvrılır. Resim 37: Kiriş ile döşeme donatılarının bağlanması 3. Bütün donatılar döşeme üzerinde hazırlanır. Sahanlık döşemesi (kiriş döşemedeki bağlantı ile) yapıldıktan sonra merdiven kollarının donatıları buralara bağlanır. Merdiven Döşeme Kiriş Bağlantıları Döşeme kiriş bağlantılarından bir tanesi de merdiven sahanlığıdır.3.3. Kıvrılmalar demir düzeltme anahtarı ile yapılır. Her iki yönde donatılar kesiştikleri yerlerden tel ile bağlanır. Döşemelerden gelen düz donatılar kiriş içinde döşeme kalınlığının altında olacak şekilde bağlanır. Döşeme kenarlarındaki kirişlere tel ile bağlama yapılır (Resim 37). Düz donatılar döşemenin her iki yönünde bağlanır.

Merdiven kolu için kiriş donatısı varsa merdiven donatılarını buna bağlayınız. pilye ve etriyelerini hazırlayınız. Donatıların birbirine değdiği yerlerde tel ile bağlamayı ihmal etmemelisiniz. Kullanacağınız kerpeden ve demirci makası keskin olmalıdır. Donatıları tel ile bağlamadan önce iki donatı arasındaki boşluğu almalı ve sonra teli kıvırmalısınız. Bütün donatıları pas taşı ile eşit pas payında olmasını sağlamalısınız. Kiriş esas. Perde ve kolon donatılarında çiroz kullanmalısınız. Kiriş donatılarını bağlayınız. Temel pilyelerini kıvırınız ve bağlayınız. Donatı ara ölçüleri projesine uygun olmalıdır. Kolon donatılarını hazırlayınız. Döşeme pilyelerinin demir düzeltme anahtarı ile kıvrılmasından sonra altta kalan yerler kesiştikleri yerlerden bağlanır. Döşeme donatıları bir düz bir pilye olacak şekilde sıralayınız. Temel donatılarını bağlayınız. 51 . Merdiven donatılarını hazırlayınız. Çift yönlü donatıları kesiştikleri yerlerden bağlayınız. Temel içine kolon filizlerini hazırlayınız ve bağlayınız. Öneriler Elbise ayakkabı ve eldiveni yapacağınız işe uygun seçmelisiniz.UYGULAMAUYU FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Temel donatılarını hazırlayınız. Kolon etriyelerini sıklaştırmalara dikkat ederek bağlayınız. Kolon filizlerine kolon donatılarını bağlayınız. Yoksa merdiven sahanlığına ve ona bağlı kirişe bağlama işlemini yapınız. Kiriş donatılarını kolon donatılarına kalıp içinde bağlayınız. Kıvırmaları demir düzeltme anahtarı ile yapmalısınız. Pilyelerin üstte kalanları kiriş ve diğer döşeme üst donatıları ile bağlanır. montaj. Döşemeden merdiven için bırakılan filizlere donatıları bağlayınız. Döşeme düz donatılarını kesişme yerlerinde tel ile bağlayınız. Döşeme donatılarını hazırlayınız.

Etriye sıklaştırması döşemelerde yapılır. 6. Pas taşı nereye bırakılır? A)Temelde B)Merdiven B)Temel. temelde C)Kiriş ve döşemede 4.ÖLÇME DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME A. 8.’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir. Temelde pilye yapılmaz. 1. Kiriş. A) Kolondan B) Kirişten C)Döşemeden D)Perdeden ‘‘Pilye…………………. 9. A)Kolon. doğru ve yanlış olarak değerlendiriniz. 3. Tüm sorulara doğru cevap verdiyseniz diğer faaliyete geçiniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Kolonlarda pilye yapılmaz.OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki soruların cevaplarını çoktan seçme.’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. …………………ve ………………………. Kolonlarda ve perde duvarlarda çiroz kullanılır. 5. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 52 .’’ Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) Aderans B) Pas taşı C) Pas payı D) Rötre ‘‘Temel üstüne yük …………………………gelir. merdiven ve kirişte C)Kalıp etriye arasına D)Kalıba en yakın yere 2. Döşeme donatıları alttan ve üstten olmak üzere bir düz ve bir pilye olarak bağlanır. 7. kolon ve döşemede D)Temel. 10.bulunur. ‘‘Beton ile donatı arasına ………………….. Döşemede çiroz donatı kullanılır.denir.

yerleştirip doğru olarak bağlayabiliyor musunuz? Betonarme elamanların birbirine bağlanmasını uyguladınızmı? Temel donatı filizlerine kolon donatılarını bağladınızmı? Kolon filizlerine kiriş donatılarını doğru bağladınız mı? Kiriş donatılarıyla beraber döşeme donatılarını doğru bağlayabiliyor musunuz? Merdiven donatılarını. Öğretmeninizle iletişime geçiniz. burulmalı ve halat çelikleri ayırabiliyor musunuz? Donatı çeliğinin yüzeyine nervür niçin yapılır? Biliyor musunuz? Donatı bağlama çeşitlerinden farklı üç tanesini yapabiliyor musunuz? Aynı bağlama çeşidinin kullanılmasının sakıncalarını biliyor musunuz? Pas taşını doğru yerde kullandınız mı? Betonarme kalıplara donatıyı yerleştirip bağladınız mı? Temel donatısını doğru yerleştirip bağladınız mı? Kolon donatısını doğru yerleştirip bağladınız mı? Perde duvar donatısını doğru bağladınız mı? Kiriş donatılarını doğru bağlayabiliyormu sunuz? Döşeme donatılarını doğru yerleştirip bağlayabiliyor musunuz? Merdiven donatılarını. tebrik ederiz. Öğretmeniniz size çeşitli ölçme araçları uygulayacaktır. düğümlü. 53 . bağlanacağı mesnetlere doğru olarak yerleştirip bağlayabiliyor musunuz? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdaki kıstaslara göre değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Donatı sehpalarını hazırlama Donatı sehpasını doğru kullandınız mı? Donatı kıvırma kolunu kullandınız mı? Donatı çeşitlerini seçebildiniz mi? Nervürlü. Modülü tamamladınız.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ–1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D D D D D D D D D ÖĞRENME FAALİYETİ–2 CEVAP ANAHTARI 1 D 2 Y 3 D 4 Y 5 D 6 D 7 D 8 D 9 Y 10 D ÖĞRENME FAALİYETİ–3 CEVAP ANAHTARI 1 C 2 A 3 D 4 D 5 Y 6 D 7 D 8 Y 9 Y 10 D 54 .

Yapı bilgisi cilt I-II.E. B. 500 TSE Ankara 2001 55 . Ankara. H. M:E:B. Nazım DÜNDAR. GÜTEF. 2001 ARUNTAŞ. Yapı Bilgisi Cilt III. Yılmaz.S. İstanbul. 2003 T. 1979 TAYMAZ Haydar. Naim YAMAN. Dr. Ümit YEGÜL. yapıcılık iş ve İşlem Yaprakları.KAYNAKÇA KAYNAKÇA OYMAEL Sabit Doç. M. 2003 ÖKSÜZOĞLU Halim. İstanbul. Yapı Teknolojisi Ders Notları. Köksal ÖZCAN.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->