Türkiye 12 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-26 Mayıs 2000, Kdz Ereğli, Zonguldak, Türkiye lh Proceedings of the 12 Turkish Coal

Congress, 23-26 May 2000, Kdz. Ereğli, Zonguldak, Turkey

AHŞAP DOMUZDAMLARININ MEKANİK DAVRANIŞI VE TASARIMI MECHANICAL BEHAVIOR AND DESIGN OF WOOD CRIBS

Tuğrul ÜNLÜ , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Muh. Fak., 67100 Zonguldak Hasan GERÇEK , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Müh. Fak., 67100 Zonguldak

ÖZE T Bu bildiride , domuzdamla n hakkınd a son gelişmeleri yansıta n bir derlem e sunulmuştur . Öncelikle , domuzdamlann m türleri ve uygulama alanları özetlenirken , ahşa p domuzdamlann a özel bir önem verilmiştir . Sonra , ahşap domuzdamlann m mekani k davranışı ve bu davranışa etkiyen önemli faktörler tartışılmıştır . Son olarak , ahşa p domuzdamlann m tasarımınd a ve uygun kurulmasınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereken bazı önemli hususlar verilmiştir .

ABSTRAC T In this paper , a state-of-the-ar t review has been presente d on the cribs or chocks. First , their types and areas of applicatio n are summarize d while a special emphasi s is given on wood cribs. Then , the mechanica l behavior of the wood cribs and the importan t factors affecting this behavior are discussed . Finally , some importan t consideration s are given for the proper design and constructio n of wood cribs.

41 .

Giresun) . 1969) : • Madé h ocaklannd a çökme tehlikesi olan yerlerde her tarafı ağaç direk ve ağaç kamalarl a örülen bağ (Aliköy . 42 . • Çay ve ırmaklard a taş ve ağaçlarla yapılan bent (Kargı . Çaycum a . her kat birbirin e dik olacak şekilde . Bu bölümde . 2. ahşap domuzdamlannı n tasanm ı üzerin e derlene n bilgiler sunulmuştur . bir binanın . Bu bildiride . "Domu z ahin/ağılı " ya da "domuz kafesi" anlamın a gelen domuzdamı sözcüğü .Çorum) . domuzdamlar ı başlıca ahşap . bunları n en anlaml ı sınıflamas ı üretildikler i malzem e türün e göre yapılabilir.Zonguldak) . üzeri betonl a kaplı su havuzu (Tannvermiş . her nedense . Özellikle . Sonra . aynı uzunluktak i (80-150 cm) ve paralel konuml u ahşap direk çiftlerinin . Mecitöz ü . yeralt ı kömür madenciliğind e yaygın olarak kullanıla n domuzdamları .1. Bu durumda .Çorum . kullanı m alanla n ve işlevleri hakkınd a bilgiler verilmektedir . ahşap uzunaya k tahkimatını n ayrılmaz bir parçasıdır .1. 2. metal ve beton gibi mühendisli k malzemelerinde n üretilmekl e birlikte bazı özel türler i de mevcuttur . öncelikl e domuzdamlannı n türleri ve bilgiler verilmiştir . • Sel baskınların a engel olmak için dereleri n kenarların a yapılan korkulu k (Düzköy . Rize) . Türk Dil Kurumu'nu n Halk Ağzından Derlem e Sözlüğü'n e göre şu anlamlard a da kullanılmaktadı r (TDK . ülkemizd e domuzdam ı direkleri 30 cm çapındak i sert ağaçlan n (meşe . tasanmınd a ve kurulmasınd a dikkat edilecek hususlar 2. büyük yük taşıma kapasiteler i ve yüksek katılıklar ı nedeniyl e yeralt ı madenciliğind e kullanıla n tahkimatla r arasınd a ayrı bir yere sahiptir . bir yapının üst yüzü . 1986). Keşap . DOMUZDAMLAR I BİLGİLE R HAKKIND A kullanı m alanla n hakkınd a gene l mekani k özellikleri . domuzdamlannı n özetlenmiştir .1 Domuzdam ı Türler i Domuzdamlannı n çok çeşitli türleri olmakla birlikte . gürgen) dört tarafta n 5'er cm'lik kısımlanm n tıraşlanmasıyl a elde edilir . işlevlerin e paralel bir önem verilmemiştir . Bir uçta ayak içi tahkimatını n temel bir unsur u olmak ve diğer uçta da tavan göçükleri ya da boşalmalarınd a boşlukları doldurma k gibi geniş bir yelpazede görev yapan domuzdamlann a bugüne kadar . • Suyun çıktığı kaynak ve çevresi . ahır veya hapishan e anlamlannd a kullanılmaktadı r (Büyük Larousse . kayın . davranışı ve Son olarak . üst üste düzenli olarak yığılmasıyla oluşturulu r (Şekil La). genelde 20x20 cm kesitli . Gelenekse l olarak . domuzdamlannı n türleri . küçük ev. GİRİ Ş Domuzdamları . GENE L Ansiklopedi k olarak "dam" eski Türkçe tam ya da ev'den türetilmi ş olup. 1 Ahşap Domuzdamlar ı Ahşap domuzdamlan .

Şekil 1. Hercules™ (a) ve çevrelenmi ş çekirdek (b) tipi ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . (b) (b) Şekil 3. . 1993) . 1995) . Barczak and Wilson . Çok direkli ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . (a) Şekil 2. Tipik ahşap domuzdamlan . 1993b .

43 .

1. 1971) .6x0. 1979). bazı durumlarda . 3 Maden i Domuzdamlar ı Maden i domuzdamlannı n en ilkel türü . 2. uygun uzunluklard a kesilmiş rayların üst üste konulmasıyl a oluşturulmaktayd ı (Şekil 5.b). 1971). Bu tıp domuzdamlann m yük taşıma kapasitelerini n klasik ahşap domuzdamlannı n (% 20' lik bir deformasyonl a 1.a). Bu tip. Bunlar a örnek olara k Hercules™ domuzdam i ve çevrelenmi ş çekirdek (confine d core) tipi domuzdam i verilebilir (Şekil 3). Belçika'd a geliştirilen "Mecapile" adı verilen domuzdamıdır .b).b) . tamame n dolu (bitişik düzende ) direkleri n oluşturduğ u ahşap domuzdamlanyl a da karşılaşılabilmektedi r (Şekil 2. Bunlar . Bazı durumlarda . Maden i domuzdamlar ı daha sonralan .a).) her katta 3 veya daha fazla direkli tipler de kullanılmaktadı r (Şekil 2. çok daha düşük bir deformasyonl a ulaşabildikler i literatürd e belirtilmektedi r (Commercia l Intertech . Yaklaşık 5 MN yük taşıma kapasitesin e sahip bu düzenekler . özellikle eğimli koşullard a ve domuzdamını n aşırı yüklenmes i durumun da tehlikele r oluşturduğ u görülmüş ve daha sonrala n bu uygulamada n vazgeçilmişti r (Birön . gözenekli beton prizmaları n klasik domuzdam i düzenind e veya sıkı düzend e üst üste yığılmaları ile oluşturulmaktadı r (Şekil 4. tavan ve taban tabakaların a batmalar ı nedeniyl e ancak 3 MN yükü sürekl i olarak taşıyabilmişlerdi r (Birön . 2 Beton Domuzdamlar ı Beton domuzdamları . bazı ülkelerd e (ABD . Ancak . klasik ağaç domuzdamları . böyle bir düzeneği n duraylılığı nı kolay yitirerek . vd. gerek yük taşıma kapasitesin i gerekse de katılığı artırma k amacıyla özel şekillerde kurulmaktadırlar .5 MN [150 ton] yük taşıdığı rapor edilmiştir ) üç-dör t katma (4-5 MN) . özellikle pota s ocaklarınd a 0. her sırada 2 direk buluna n tipi ülkemizd e yaygın olarak kullamlmaktays a da.c).Domuzdam i direklerind e yük taşıyan yüzeyleri n paralel olması duraylılık açısında n çok önemlidir . Saç levhalarda n yapılmış olan bu damları n üst kısmınd a konik iki parça bulunmaktadı r (Şekil 5. Hidroli k direk prensibiyl e çalışan (aslında geniş kesitli bir hidrolik direk olan) maden i domuzdamlannı n ilk örnekler i olarak "Desford domuzdami " gösterilebili r (Şekil 5. basan ile uygulanmıştır .1. sert ağaçta n yapılmı ş sıktırma takozlarıyl a sıkılanır ve özel düzenekle r yardımıyl a sökülür (Şekil 1 .b). ABD'de çokl u tabanyol u düzenlerindek i uzunayaklard a yaygın olarak kullanılmaktadı r (Şekil 4.6x1 m boyutlannd a tek bir parça olarak üretilerek . Her ne kadar . 2. 1971) .c) . Simit şekilli olan tipleri "donut". Konik parçala r bir ağaç fırçayla gerdirilere k domuzdamını n sıkılanmas ı sağlanmaktadı r (Birön . Pratikt e yalnızca iki paralel yüzün tıraşlanması . Maden i domuzdamların a örnek olarak verilebilece k diğer bir tip de. içleri metal ızgaralarl a desteklenmiş . tek bir taban plakasın a 44 . Son yıllarda . geniş başlık ve tabanlar ı sayesinde domuzdam i işlevini görmüşlerdi r (NCB . Kare kesitli ahşap domuzdamında n doğruda n geliştirilen diğer bir hidroli k domuzdam i türü de "Seama n domuzdamı"dır . diğer iki yüzün de doğa l olarak bırakılmas ı tercih edilmektedi r (Şekil 1 .a). Domuzdamları . 1994) .

(a) (b) (c) (d) Şekil 5 Maden i domuzdamlar ı (Wumpener . 1979) 45 . Commercia l Intertech .(a) (b) Şekil 4. Bıron . Beton domuzdam ı türleri (NCB . 1971 . NCB . 1952. 1979. 1994).

yeraltındak i göçük açma çalışmalannd a ve depre m gibi doğa l afetlerd e bina enkazlannı n altındak i canlılan n kurtarılmas ı çalışmalarınd a da kullanılmaktadı r (Kurt .95-1. 1999) . 0.yerleştirilmi ş hidrolik direklerde n ve sarmalarda n oluşmaktayd ı (Şekil 5.1. 1994). 19.6 MPa'lı k sınır basıncı değerlerin e sahiptir (Okutsan . USBM . Edilgen (pasif) bir tahkima t türü olan şişme domuzdamlan . 2.2-3. beton ve maden i domuzdam ı grupları dışında kalan bazı özel tip domuzdamla n da mevcuttur .5 MP a şişirme basıncın a ve 1.b) ve içleri ince malzemeyl e doldurulmu ş paketleri n yığılmasıyla oluşturula n dolgu-domuzdam ı türlerin e de literatürd e yer verilmektedi r (Şekil 6. Kord bezini n kauçuk malzemeyl e kaplanmasıyl a üretilen .2 m kalınlığındak i ince ve 0-90 ° eğimli kömür damarlannd a uygulanmaktadır . 1993a . arta n tavan yüküyle bünyesind e oluşan yüksek basınç sayesinde taşıma gücü sağlamaktadır . yeraltı madenciliğind e değişik Bunları n en önemliler i şunlardır : uygulama alanlann a sahiptir . 1979) . Ukrayna-Donbas s kömü r havzasındak i 0. daha sonra domuzdam ı tipi yürüyen tahkimatlar a dönüştürülmüştü r (NCB . Bu tür tahkimat .4-1. • ABD uzunaya k madenciliğind e üst tabanyollannd a ana tahkima t eleman ı olara k (Şekil 9). ayağın gerisinde ve ayak boyunc a katılığı yüksek bir tahkima t hattı oluşturup . Bu bölümde . • Galerilerd e ve uzunayaklardak i tavan göçüklerini n oluşturduğ u boşlukları n doldurulmasınd a yardımc ı tahkima t eleman ı olarak (Şekil 10).d). 1988 . DOMUZDAMLARINI DAVRANIŞ I N MEKANİ K 1996'd a Mines ) Barczak konusu Ahşap domuzdamlarını n mekani k davranışı üzerin e en kapsamlı çalışma faaliyetin e son verilen Amerika n Madenle r Bürosu (US Bureau of araştırmacılar ı tarafında n yapılmıştı r (Barcza k and Tasillo . 2. and Gearhart . 2 m arasınd a değişen etkin yüzey alanlarına . söz araştırm a sonuçlann a yer verilecektir .3-0. Bu ilk türler . Yeraltı kömür madenciliğinde . • Ahşap tahkimatl ı uzunayaklarda . 1979) .4 Özel Türle r Ahşap . 1994. 1993b . üç çeşit yükseklik aralığmdak i şişme domuzdamlan .2 Uygulam a Alanlar ı Domuzdamlan . tavan tabakalannı n kırılmasın ı kolaylaştırara k ayak arkasını n göçertilmesind e (Şekil 7)..6) (NCB . 1991. 46 . özellikle tabanyol u kenar dolgusu olarak yaygın kullanıla n taşlı domuzdamların a (Şekil 6. Şişme domuzdamla n veya diğer bir deyimle çok hücreli hava yastığı bu türe bir örnekti r (Şekil 6. 3.a). 2 Hava yastıkları . • Uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak ( Şekil 8). TTK ocaklannd a pilot çapta denenmi ş ve başanlı olmuştur . Domuzdamla n ayrıca .) . 0.

Şekil 7. 1979) .(a) (b) (c) Şekil 6. Özel tıp domuzdam ı örnekler i (Okutsan . NCB .. Domuzdamını n arına paralel ahşap tahkimatl ı uzunayakt a ayak arkasını n göçertilmesınd e kullanımı .. Şekil 8 Domuzdamlannı n uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak kullanım ı (Ozarslan . 47 . 1995) . 19.

1984. (a) Şekil (b) 10. 48 .Şekil 9. Domuzdamlannı n galerilerde (a) ve uzunayaklard a (b) oluşan göçük boşluklannı n doldurulmasınd a kullanım ı (Peng and Chiang . Peng . 1986) . Domuzdamlannı n ABD uzunayak madenciliğind e üst tabanyollarınd a kullanım ı (Peng . 1986).

etkiyen yükün liflere göre konumu . Domuzdam ı katılığına etki eden başlıca tasan m parametreler i olara k • • • • ahşabın dayanımı . meşed e liflere paralel basınç dayanım ı 43 MPa . doğrusal elastik davranmakta . ahşabın dayanım ı ise. Bir domuzdamını n • dayanımı . kabul edilebilir bir domuzdam ı tasarım ı için dayanım . Görüldüğ ü gibi . katlar arası temas yüzeyini n alanı . kullanı m yerindek i çevre koşulları vb. Bu aşamada . Ahşap domuzdamlan . 1993a) . katılık bir domuzdam ı için en kritik tasarı m unsurudur . Ağaç cinsine bağlı olmakla birlikte . Domuzdamını n yük taşıma kapasitesin i temeld e ahşabın dayanım ı ve katlar arası tema s alanı belirler. Ne var ki. doğrusal plastik deformasyo n ve doğrusal olmaya n plastik deformasyon . 49 . • duraylılığı ise yük taşıma kapasitesind e ani ve ciddi bir kayıp olmada n yapını n dengesini korumasını n bir ölçüsüdür . ağaç cinsi . yük taşıma kapasitesidir . yüklene n örneği n boyutları . liflere dik ise 9 MPa'dı r (Faure . katılık ve duraylılık ölçütler i sağlanmalıdır . 1994) göre. birim kısalmaya nede n olan yük miktar ı ya da yük-kısalm a eğrisini n eğimidir . Diğer taraftan . nem oranı . • katılığı . liflere dik basınç yükü altında olduğu için malzemeni n bu dayanım ı önem kazanır . 1993b) . daha sonra doğrusal plasti k kısalma gösterirke n katılığı azalmakt a ve nihayet . Buna göre . yükleme hızı . Örneğin . edilgen tahkima t olduklar ı için tavan ve taban arasınd a sıkıştıkç a yük taşıma kapasiteler i artar. ahşap bir domuzdam ı yaklaşık % 5'lik bir birim kısalma seviyesin e kadar yüksek bir katılıkta . liflere dik basınç dayanımını n 5-10 katı kadardır . Bu nedenle . Bilindiği gibi. her kattaki direk sayısı ve domuzdamını n yüksekliğ i gösterilmektedi r (Barcza k and Gearhart . ahşabın liflere parale l basınç dayanımı . faktörler e bağlıdır. 1993b . basınç yükü altındak i bir ahşap domuzdamınd a şu karakteristi k davranışla r gözlenmektedir : • • • • doğrusal elastik deformasyon . duraysız domuzdamla n nadire n bu son aşamay a ulaşabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . Barczak ve Gearhart' a (1993a .a'da gösterilmiştir . elastik deformasyonda n plastik deformasyon a geçiş. % 25-30'lu k bir birim kısalmada n sonra da domuzdamın ın katılığı doğrusal olmaya n bir şekilde artmaktadır . temas bölgelerind e sıkışan ahşabın lif yapısı bozulmakt a ve domuzdamın ın niha i dayanımın a ulaşılmaktadır . Domuzdamlarınd a ahşap .Ahşap bir domuzdamını n bire bir ölçekli laboratuva r deneylerinde n elde edilen tipi k "yük-kısalma " eğrisi Şekil ll. 1993) . ortotropi k (dikey anizotropik ) bir malzem e olan ahşabın en yüksek dayanım ı liflere parale l yüklemelerd e ortaya çıkar.

Ahşap domuzdammı n davranış ı ve etkiyen faktörle r (Barcza k and Gearhart . Şekil 11. (d) Kurulm a şeklini n etkisi . 1993a.(a) Bir ahşap domuzdammı n tipik "yük-kısalma " eğrisi. (c) Yükseklik/genişli k (HAV) oranını n etkisi. Barcza k and Tasıllo . 1991) . KISALMA (cm) (b) Her kattaki direk sayısının etkisi . 50 .

yüksek birim kısalma değerlerind e çok daha fazla belirginse de.. her kattak i direk sayısını artırara k öneml i ölçüde yükseltilebilir . 2x2'lik domuzdamında n 3x3'lük donıuzdamın a geçişte temas alan ı % 125 artarken . Yaklaşık % 20'lik bir birim kısalmad a duraylılığı sağlamak için yükseklik/genişli k oranı 5'ten az olmalıdır . 1993b) : • Her kattaki direk sayısı: Domuzdamlarmda . en çok domuzdam ı yapısmı n burkulmasıyl a ilgilidir. yapının yük taşıma kapasitesi % 10-15 kada r artınlabilir . direk boyları sabit tutulursa . Direk sayısı arttıkça . malzem e kullanım ı yalnızca % 50 artar (Jones . 1993b) tarafında n sunulmuştur . 1993a . 1993a) .b). direk boyu arttıkç a domuzdamını n yükseklik/genişli k oranı da azalacak . USBM .c). Bu sayede . Ayrıca . DOMUZDAM I TASARIMI VE KURULMASINDAK İ ÖNEMLİ HUSUSLA R Domuzdamla n konusund a çeşitli araştırmacıla r tarafında n yapılan pratik ve kuramsa l çalışmala r sonucund a belirlenen . 1993a . Ancak . 4. bir miktar (direk genişliğinin yansı kadar) içeride olaca k şekilde kurulmalıdır .Domuzdamm m duraylılığı . temas noktalarını n sayısı her kattak i direk sayısının karesine eşittir. 1974) . Her ne kadar burkulm a davranışı . • Kuruluş Şekli: Domuzdamlan .5 'tan küçük olursa . yük taşıma kapasitesin i ve katılığ ı artırma k için geniş kenarla r üst üste konulmalıdır . böylece taşıma kapasitesi ve katılık da artacaktır .. 1952. • Domuzdamının yüksekliği: Domuzdamını n yüksekliği arttıkç a katılığı ve duraylılığı azalmaktadı r (Şekil ll. yük taşıma kapasitesi ve katılık da artar (Şekil 11 . yükseklik/genişli k oranını n ayarlanmasıyl a bu etkiler en azda tutulabilir . doğrusal plastik bölgedeki katılık da bir miktar artar (Şeki l 11.d) . etkin bir tavan kontrol ü için gereğinde n fazla ahşa p sarfedilmiş demektir . Örneğin . domuzdamm m yükseklik/genişli k oranı ve yapısmı n eylemsizlik moment i duraylılığm ı etkileye n en öneml i faktörlerdir . uygun yükseklik/genişli k oran ı olan domuzdamlannı n çoğu % 20'lik bir birim kısalmaya kadar duraylı kalabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . Birön . 1994. Domuzdamını n dayanım/maliye t oranı . Bu bağlamda . Verilen bir kurulm a yüksekliğinde . aynca . domuzdam ı tasanm ı ve kurulmasın a ilişkin bazı öneml i hususlar aşağıda özetlenmektedi r (Wümpener . Korfal 19. • Direk boyutları: Direk kesiti dıkdörtgense . Bu oran 2. ahşap domuzdamlannı n tasarımınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereke n başlıca faktörler ise şunlardı r (Barcza k and Gearhart . Ahşap domuzdamlannı n "yük-kısalma " davranışını n kestirimind e kullanılabilece k görgül bir yaklaşım Barczak ve Gearhar t (1993a . 51 . 1993b) . asıl yük taşıyan temas yüzeyleri direkleri n tam uçlannd a değil de. 197 U Barczak and Gearhart .

• Domuzdamla n aynı cins veya benzer sertlik ve dayanımdak i ağaç direklerde n oluşturulmalıdır . Sarma ve belleme altına konulmamalıdır . çürük ve yuvarlak direk kullanılmamalıdır . 52 .4. artan direk sayısı maliyet ve işçiliği artıracaktır . uçlarınd a direk genişliğinin yansı (pratikt e 1 el basımı ) kadar boşluk bırakılara k ve temas yüzeyleri aynı hizada . • Domuzdamlannı n istifi . • İkiden fazla direkli domuzdamlan . • Eğimli damarlarda . her damd a demirde n yapılmış sökme tertibatl ı 2 adet dam direği kullanılmalıdır .2 Domuzdam ı Kurulmasınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı kurulmada n önce taban mümkü n olduğunc a temizlenmelidir . • Domuzdamlannı n sökülmeler i sırasında kolaylık sağlamak için . • Domuzdamım n katılığı . tavan ve taban a dik olacak şekilde ve bağımsız olarak istiflenmelidır . • Domuzdamlannı n sıkılanması . her kattaki direk sayısının veya direk genişliğini n artırılma sı ile yükseltilebilir . mümküns e anna dik yerleştirilmelidir . • Domuzdamım n çabuk sökülmesin i sağlamak için az sıkılamak veya yedek damsı z boşaltm a yapmak oldukça tehlikelidir . Kesinlikle eski. Burada . uygun dizilimle yerleştirıldiklennde .5 dam boyu kadar seçilmesi prati k olarak önerilmektedir .3 arasınd a tutulmalıdır . En üst sıradaki direk çifti . • Domuzdamlannı n yükseklik/genişli k oranı. 4. çalışma yüksekliğine (genellikl e dama r kalınlığıdır ) uygun olacak şekilde belirlene n direk boylarıyla . • Eğimli ayaklard a damı n düzenli bir şekilde kurulmasın ı sağlamak için geçic i dayama direğinde n faydalanılabilir . • Domuzdamla n arasındak i uzaklığın en fazla 1-1. • Domuzdamı . mümkü n olduğunc a direk genişliğini n artırılma sı tercih edilmelidir . Yüksek ayaklard a dam direkleri uzun ve geniş olarak seçilmelidir . direğin geniş yüzü yatay olarak yerleştirilmelidir . • Domuzdam ı dikdörtge n kesitliyse . en alttaki direk çifti arına paralel yerleştirilmelidir . Domuzdam ı tasarımınd a bu üstünlükle r göz önünd e bulundurulabilir . düzgün bir şekild e yapılmalıdır . sert ağaçta n yapılmış sıktırma takozları/kamala n kullanılarak . tavan yükü yoğunluğu ve ayak içi tahkima t sistemini n katılığ ı dikkate alınarak yapılmalıdır . 2. hızarda özel olarak hazırlanmış . tavana yakın kısımda ve domuzdamım n dört köşesinde n (aynı düzlem içerisinde ) yapılmalıdır . tavan çatlaklar ı göz önün e alınarak . klasik (2x2 direkli) domuzdamlarında n daha düşük maliyetl e daha yüksek yük taşım a kapasitesin e sahiptirler . Çünkü . Böylece etkin temas alanı artırılır .5 ile 4.1 Domuzdam ı Tasarımınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı tasarımı .

L. bilinçli ve uygun olarak tasarlanı p kurulduklar ı zama n kendilerinde n beklene n işlevleri fazlasıyla yerine getirebileceğ i unutulmamalıdır . London. WV. Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. M. (1991) Evaluatio n of Multitimbere d Wood Cri b Supports . Cilt 5. and Gearhart. Jone s . Barczak. (1988) Factor s Affecting Strengt h and Stability of Wood Cribbing : Height . 64 s. l Faure. US Bureau of Mines Report of Investigations. Genel Maden İşçileri Sendikası.567-572 .M. and Gearhart. D. pp. Timber Research and Developmen t Association. 53 . C. US Bureau of Mines Report of Investigations. Birön. 23 pp. RI9168 . C. (1993) The design and application of Hercules™ cribs for undergroun d mining . (1995) Practica l Solution s to offset the deficiencie s and increasin g price of mine timber . İstanbul . Barczak. Commercia Intertech (1994) Concrete Donut Cribbing™. pp.F. RI 9345 . SONU Ç Bu bildiride domuzdamlan .W. WV. 34 pp. D. (1994) Assesment of wood and alternativ e material s for supplementa l roof suppor t construction . C. Korfal M. KAYNAKLA R Barczak. Balkema . WV. 2851.M.L.F. T. Adı kadar . pp. yapısı ve davranışıyl a da çok ilginç bir tahkima t türü olan domuzdamlarının . Barczak. (1974) Use of Timber in Mining. Morgantown .R. (19. gözde n geçirilmiştir . s. Morgantown . Wilson J. (1993b) Engineerin g method s for the design and employmen t of wood cribs. Proceedings of the 13th Conference on Ground Control in Mining.M. C. p.M. and. . (1993a) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. 94. Daemen&Schults(eds) . Büyük Larousse (1986) Büyük Larausse Sözlük ve Ansiklopedisi.M.L. ahşap domuzdamlann a ayn bir önem verilerek .. IC9361 . pp. and Tasilio. T.M. Coal. (1971) Madenlerde Tahkimat İşleri. 66 pp.35-43 . T. and Gearhart. T. and Tasilio. 47-54 . T. 11 pp. May. İTÜ Matbaası. Configuratio n and Horizonta l Displacement . Barczak. Barczak. D. Gelişim Yayınlan. 190-200 . Morgantown . Rotterdam . Proceedings of the 35th US Rock Mechanics Symposium. T. US Bureau of Mines Information Circular.F.5. Zonguldak.) Madenlerde Göçük.

and Chiang. Teil 2.) Sovyetler Birliği'nd e Kullanıla n Çeşitli Yeraltı Ekipmanları . NCB (1979) Underground Support Systems. (1995) Uzunaya k Kömü r Madenciliğind e Tabanyollannı n Tasarım ı için Bir Mühendisli k Kılavuzunu n Geliştirilmesi . NewYork . 491 pp. John Wiley & Sons .Kurt. 84 pp. Ankara .428 . (1986) Coal Mine Ground Control. 11/48-49 . pp. ZKÜ Fen Bilimleri Enstitüsü . (1999) Kişisel görüşme . 2nd edn. H. Aksoy. Türk Tarih Kurum u Basımevi .S. Peng S. TTK Kozlu Müessesesi . 307 s. 2 pp. (1984) Longwall Mining. Zonguldak . . S. Sayı 211/4 . s. John Wiley & Sons . TDK (1969) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Cilt IV. Nationa l Coal Board Industria l Trainin g Branch . Özarslan.S . (1952) Die Bergmännische Facharbeit. Derleye n O. Deutsche n 54 . A. Zonguldak . Tezi . Wümpener A.. Bretby . 1556. Peng. Kohlenbergba u Leitung . NewYork . Essen . 707 pp. . Made n Mühendisliğ i Anabilim Dalı . TDK Yayınlan . Yüksek Müh . USB M (1994) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Technology News. No.A. S. Ankara .S. Okutsan (19. Ticar i Broşür .

Domuzdamı tavanın baskısı altında sıkışarak. • Domuzdamını oluşturan ağaçlar birbirine ve tavana iyice temas etmelidir.DOMUZ DAMI:Bir boşluğun tabanı ile tavanı arasında kare. • Ağaçlar birbirleri üzerine aynı düşey doğrultuda konmalıdır. Boyunda doğal ağaç tahkimatlardır . temas yüzeyinde basıncın artmasına neden olmaktadır.Tavan yükünün homojen olarak dağılmasını sağlamak için kamalar üst sıra ile tavan arasına sıkıştırılmalıdır. • Domuzdamları bir ilerideki kurulmadıkça sökülmemelidir. • Daire kesitli ağaçlar temas yüzeylerinin azlığından dolayı kullanılmamalıdır. Domuzdamı Kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Domuzdamının kurulacağı yer temiz ve düz olmalıdır.Domuzdamı temiz ve düzgün bir taban üzerine yerleştirilmeli. domuz damları tavan ve tabana gömülmezler.Tavan ve taban ile temas yüzeylerinin fazlalığı ve sağlam olmaları nedeniyle. EMNİYET SARMASI: İnat ve emniyet takviye tahkimatlarının kurulmasında kullanılan 2m. damı sıkıştırmak için üst iki sıra arasına sıkıştırma kamaları sürülmeli ve en üst katın tavana teması sağlanmalıdır. dikdörtgen veya temas yüzeyleri düzeltilmiş diğer iki tarafı doğal bırakılmış ağaçların karşılıklı olarak üst üste dizilmesi sonucu elde edilen tahkimat üniteleridir. Çünkü kamaların üst sırayla tavan arasına sıkıştırılması temas açısını azaltacağı için. tavan basıncına karşı yüksek mukavemet göstermektedir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful