Türkiye 12 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-26 Mayıs 2000, Kdz Ereğli, Zonguldak, Türkiye lh Proceedings of the 12 Turkish Coal

Congress, 23-26 May 2000, Kdz. Ereğli, Zonguldak, Turkey

AHŞAP DOMUZDAMLARININ MEKANİK DAVRANIŞI VE TASARIMI MECHANICAL BEHAVIOR AND DESIGN OF WOOD CRIBS

Tuğrul ÜNLÜ , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Muh. Fak., 67100 Zonguldak Hasan GERÇEK , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Müh. Fak., 67100 Zonguldak

ÖZE T Bu bildiride , domuzdamla n hakkınd a son gelişmeleri yansıta n bir derlem e sunulmuştur . Öncelikle , domuzdamlann m türleri ve uygulama alanları özetlenirken , ahşa p domuzdamlann a özel bir önem verilmiştir . Sonra , ahşap domuzdamlann m mekani k davranışı ve bu davranışa etkiyen önemli faktörler tartışılmıştır . Son olarak , ahşa p domuzdamlann m tasarımınd a ve uygun kurulmasınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereken bazı önemli hususlar verilmiştir .

ABSTRAC T In this paper , a state-of-the-ar t review has been presente d on the cribs or chocks. First , their types and areas of applicatio n are summarize d while a special emphasi s is given on wood cribs. Then , the mechanica l behavior of the wood cribs and the importan t factors affecting this behavior are discussed . Finally , some importan t consideration s are given for the proper design and constructio n of wood cribs.

41 .

yeralt ı kömür madenciliğind e yaygın olarak kullanıla n domuzdamları . Bu durumda .Zonguldak) . DOMUZDAMLAR I BİLGİLE R HAKKIND A kullanı m alanla n hakkınd a gene l mekani k özellikleri . Türk Dil Kurumu'nu n Halk Ağzından Derlem e Sözlüğü'n e göre şu anlamlard a da kullanılmaktadı r (TDK . domuzdamlar ı başlıca ahşap . Bu bildiride . tasanmınd a ve kurulmasınd a dikkat edilecek hususlar 2. Mecitöz ü .1. üzeri betonl a kaplı su havuzu (Tannvermiş . işlevlerin e paralel bir önem verilmemiştir . Sonra . bir binanın . 2. her nedense . Özellikle . her kat birbirin e dik olacak şekilde . kayın . ahşap domuzdamlannı n tasanm ı üzerin e derlene n bilgiler sunulmuştur . ahşap uzunaya k tahkimatını n ayrılmaz bir parçasıdır . • Sel baskınların a engel olmak için dereleri n kenarların a yapılan korkulu k (Düzköy . Bir uçta ayak içi tahkimatını n temel bir unsur u olmak ve diğer uçta da tavan göçükleri ya da boşalmalarınd a boşlukları doldurma k gibi geniş bir yelpazede görev yapan domuzdamlann a bugüne kadar .1. ülkemizd e domuzdam ı direkleri 30 cm çapındak i sert ağaçlan n (meşe . gürgen) dört tarafta n 5'er cm'lik kısımlanm n tıraşlanmasıyl a elde edilir . 1986).Çorum) . kullanı m alanla n ve işlevleri hakkınd a bilgiler verilmektedir . bir yapının üst yüzü . öncelikl e domuzdamlannı n türleri ve bilgiler verilmiştir . genelde 20x20 cm kesitli . bunları n en anlaml ı sınıflamas ı üretildikler i malzem e türün e göre yapılabilir. 1969) : • Madé h ocaklannd a çökme tehlikesi olan yerlerde her tarafı ağaç direk ve ağaç kamalarl a örülen bağ (Aliköy . Çaycum a . ahır veya hapishan e anlamlannd a kullanılmaktadı r (Büyük Larousse . üst üste düzenli olarak yığılmasıyla oluşturulu r (Şekil La). GENE L Ansiklopedi k olarak "dam" eski Türkçe tam ya da ev'den türetilmi ş olup. 42 . Rize) . 2.Çorum . GİRİ Ş Domuzdamları . 1 Ahşap Domuzdamlar ı Ahşap domuzdamlan .1 Domuzdam ı Türler i Domuzdamlannı n çok çeşitli türleri olmakla birlikte .Giresun) . büyük yük taşıma kapasiteler i ve yüksek katılıklar ı nedeniyl e yeralt ı madenciliğind e kullanıla n tahkimatla r arasınd a ayrı bir yere sahiptir . davranışı ve Son olarak . • Suyun çıktığı kaynak ve çevresi . aynı uzunluktak i (80-150 cm) ve paralel konuml u ahşap direk çiftlerinin . • Çay ve ırmaklard a taş ve ağaçlarla yapılan bent (Kargı . "Domu z ahin/ağılı " ya da "domuz kafesi" anlamın a gelen domuzdamı sözcüğü . Bu bölümde . domuzdamlannı n türleri . Keşap . domuzdamlannı n özetlenmiştir . metal ve beton gibi mühendisli k malzemelerinde n üretilmekl e birlikte bazı özel türler i de mevcuttur . Gelenekse l olarak . küçük ev.

. (b) (b) Şekil 3. Çok direkli ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1995) . Hercules™ (a) ve çevrelenmi ş çekirdek (b) tipi ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart .Şekil 1. Barczak and Wilson . 1993) . Tipik ahşap domuzdamlan . (a) Şekil 2. 1993b .

43 .

klasik ağaç domuzdamları . uygun uzunluklard a kesilmiş rayların üst üste konulmasıyl a oluşturulmaktayd ı (Şekil 5. Her ne kadar . 1971) . Domuzdamları .Domuzdam i direklerind e yük taşıyan yüzeyleri n paralel olması duraylılık açısında n çok önemlidir . Bu tip. Kare kesitli ahşap domuzdamında n doğruda n geliştirilen diğer bir hidroli k domuzdam i türü de "Seama n domuzdamı"dır . çok daha düşük bir deformasyonl a ulaşabildikler i literatürd e belirtilmektedi r (Commercia l Intertech .c). Son yıllarda .b). 2. Bazı durumlarda . Bunlar a örnek olara k Hercules™ domuzdam i ve çevrelenmi ş çekirdek (confine d core) tipi domuzdam i verilebilir (Şekil 3). Bu tıp domuzdamlann m yük taşıma kapasitelerini n klasik ahşap domuzdamlannı n (% 20' lik bir deformasyonl a 1.6x1 m boyutlannd a tek bir parça olarak üretilerek .) her katta 3 veya daha fazla direkli tipler de kullanılmaktadı r (Şekil 2. 1994) . Bunlar . 2 Beton Domuzdamlar ı Beton domuzdamları .a). ABD'de çokl u tabanyol u düzenlerindek i uzunayaklard a yaygın olarak kullanılmaktadı r (Şekil 4. 3 Maden i Domuzdamlar ı Maden i domuzdamlannı n en ilkel türü . Belçika'd a geliştirilen "Mecapile" adı verilen domuzdamıdır . 1971) .a). gerek yük taşıma kapasitesin i gerekse de katılığı artırma k amacıyla özel şekillerde kurulmaktadırlar .c) . sert ağaçta n yapılmı ş sıktırma takozlarıyl a sıkılanır ve özel düzenekle r yardımıyl a sökülür (Şekil 1 .6x0. bazı durumlarda . Saç levhalarda n yapılmış olan bu damları n üst kısmınd a konik iki parça bulunmaktadı r (Şekil 5. 1979). Hidroli k direk prensibiyl e çalışan (aslında geniş kesitli bir hidrolik direk olan) maden i domuzdamlannı n ilk örnekler i olarak "Desford domuzdami " gösterilebili r (Şekil 5. tavan ve taban tabakaların a batmalar ı nedeniyl e ancak 3 MN yükü sürekl i olarak taşıyabilmişlerdi r (Birön . geniş başlık ve tabanlar ı sayesinde domuzdam i işlevini görmüşlerdi r (NCB . 1971).1. her sırada 2 direk buluna n tipi ülkemizd e yaygın olarak kullamlmaktays a da.5 MN [150 ton] yük taşıdığı rapor edilmiştir ) üç-dör t katma (4-5 MN) . Maden i domuzdamların a örnek olarak verilebilece k diğer bir tip de. Konik parçala r bir ağaç fırçayla gerdirilere k domuzdamını n sıkılanmas ı sağlanmaktadı r (Birön .a). vd. bazı ülkelerd e (ABD . Ancak . Yaklaşık 5 MN yük taşıma kapasitesin e sahip bu düzenekler . içleri metal ızgaralarl a desteklenmiş . Maden i domuzdamlar ı daha sonralan . tek bir taban plakasın a 44 .b) . gözenekli beton prizmaları n klasik domuzdam i düzenind e veya sıkı düzend e üst üste yığılmaları ile oluşturulmaktadı r (Şekil 4. basan ile uygulanmıştır .1. Pratikt e yalnızca iki paralel yüzün tıraşlanması . böyle bir düzeneği n duraylılığı nı kolay yitirerek . diğer iki yüzün de doğa l olarak bırakılmas ı tercih edilmektedi r (Şekil 1 .b). Simit şekilli olan tipleri "donut". özellikle eğimli koşullard a ve domuzdamını n aşırı yüklenmes i durumun da tehlikele r oluşturduğ u görülmüş ve daha sonrala n bu uygulamada n vazgeçilmişti r (Birön .b). özellikle pota s ocaklarınd a 0. 2. tamame n dolu (bitişik düzende ) direkleri n oluşturduğ u ahşap domuzdamlanyl a da karşılaşılabilmektedi r (Şekil 2.

1971 . Beton domuzdam ı türleri (NCB .(a) (b) Şekil 4. Commercia l Intertech . 1979) 45 . (a) (b) (c) (d) Şekil 5 Maden i domuzdamlar ı (Wumpener . 1994). NCB . 1979. Bıron . 1952.

1994). daha sonra domuzdam ı tipi yürüyen tahkimatlar a dönüştürülmüştü r (NCB . 1979) . 1988 . 3. 0.3-0. • Ahşap tahkimatl ı uzunayaklarda . Ukrayna-Donbas s kömü r havzasındak i 0. yeraltındak i göçük açma çalışmalannd a ve depre m gibi doğa l afetlerd e bina enkazlannı n altındak i canlılan n kurtarılmas ı çalışmalarınd a da kullanılmaktadı r (Kurt . • Galerilerd e ve uzunayaklardak i tavan göçüklerini n oluşturduğ u boşlukları n doldurulmasınd a yardımc ı tahkima t eleman ı olarak (Şekil 10). • Uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak ( Şekil 8).6 MPa'lı k sınır basıncı değerlerin e sahiptir (Okutsan . 1993a . Domuzdamla n ayrıca . 1991. TTK ocaklannd a pilot çapta denenmi ş ve başanlı olmuştur .yerleştirilmi ş hidrolik direklerde n ve sarmalarda n oluşmaktayd ı (Şekil 5.b) ve içleri ince malzemeyl e doldurulmu ş paketleri n yığılmasıyla oluşturula n dolgu-domuzdam ı türlerin e de literatürd e yer verilmektedi r (Şekil 6. 2 Hava yastıkları . Şişme domuzdamla n veya diğer bir deyimle çok hücreli hava yastığı bu türe bir örnekti r (Şekil 6.a).2 m kalınlığındak i ince ve 0-90 ° eğimli kömür damarlannd a uygulanmaktadır . 1979) . DOMUZDAMLARINI DAVRANIŞ I N MEKANİ K 1996'd a Mines ) Barczak konusu Ahşap domuzdamlarını n mekani k davranışı üzerin e en kapsamlı çalışma faaliyetin e son verilen Amerika n Madenle r Bürosu (US Bureau of araştırmacılar ı tarafında n yapılmıştı r (Barcza k and Tasillo . arta n tavan yüküyle bünyesind e oluşan yüksek basınç sayesinde taşıma gücü sağlamaktadır . • ABD uzunaya k madenciliğind e üst tabanyollannd a ana tahkima t eleman ı olara k (Şekil 9). 19.5 MP a şişirme basıncın a ve 1. Bu bölümde . USBM . Edilgen (pasif) bir tahkima t türü olan şişme domuzdamlan .2-3.95-1. and Gearhart . tavan tabakalannı n kırılmasın ı kolaylaştırara k ayak arkasını n göçertilmesind e (Şekil 7).4 Özel Türle r Ahşap . özellikle tabanyol u kenar dolgusu olarak yaygın kullanıla n taşlı domuzdamların a (Şekil 6. Bu tür tahkimat . Kord bezini n kauçuk malzemeyl e kaplanmasıyl a üretilen . Yeraltı kömür madenciliğinde . üç çeşit yükseklik aralığmdak i şişme domuzdamlan . 0. 1994.6) (NCB .2 Uygulam a Alanlar ı Domuzdamlan .1. 1993b . yeraltı madenciliğind e değişik Bunları n en önemliler i şunlardır : uygulama alanlann a sahiptir .. söz araştırm a sonuçlann a yer verilecektir .) . ayağın gerisinde ve ayak boyunc a katılığı yüksek bir tahkima t hattı oluşturup . 2 m arasınd a değişen etkin yüzey alanlarına .4-1. Bu ilk türler . 2. 1999) . 46 . 2.d). beton ve maden i domuzdam ı grupları dışında kalan bazı özel tip domuzdamla n da mevcuttur .

1979) . Domuzdamını n arına paralel ahşap tahkimatl ı uzunayakt a ayak arkasını n göçertilmesınd e kullanımı .. 19. 47 . Şekil 8 Domuzdamlannı n uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak kullanım ı (Ozarslan . Özel tıp domuzdam ı örnekler i (Okutsan . NCB .(a) (b) (c) Şekil 6.. Şekil 7. 1995) .

Şekil 9. 1986). Domuzdamlannı n galerilerde (a) ve uzunayaklard a (b) oluşan göçük boşluklannı n doldurulmasınd a kullanım ı (Peng and Chiang . 48 . Domuzdamlannı n ABD uzunayak madenciliğind e üst tabanyollarınd a kullanım ı (Peng . Peng . 1984. 1986) . (a) Şekil (b) 10.

Barczak ve Gearhart' a (1993a . ağaç cinsi . Domuzdam ı katılığına etki eden başlıca tasan m parametreler i olara k • • • • ahşabın dayanımı . Ahşap domuzdamlan . Ağaç cinsine bağlı olmakla birlikte . birim kısalmaya nede n olan yük miktar ı ya da yük-kısalm a eğrisini n eğimidir . kabul edilebilir bir domuzdam ı tasarım ı için dayanım . Örneğin . daha sonra doğrusal plasti k kısalma gösterirke n katılığı azalmakt a ve nihayet . liflere dik ise 9 MPa'dı r (Faure . ortotropi k (dikey anizotropik ) bir malzem e olan ahşabın en yüksek dayanım ı liflere parale l yüklemelerd e ortaya çıkar. Bir domuzdamını n • dayanımı .Ahşap bir domuzdamını n bire bir ölçekli laboratuva r deneylerinde n elde edilen tipi k "yük-kısalma " eğrisi Şekil ll. % 25-30'lu k bir birim kısalmada n sonra da domuzdamın ın katılığı doğrusal olmaya n bir şekilde artmaktadır . katılık bir domuzdam ı için en kritik tasarı m unsurudur . ahşabın liflere parale l basınç dayanımı . Bu nedenle . yüklene n örneği n boyutları . liflere dik basınç yükü altında olduğu için malzemeni n bu dayanım ı önem kazanır . Bu aşamada . Buna göre . nem oranı . 1994) göre. etkiyen yükün liflere göre konumu . 49 . meşed e liflere paralel basınç dayanım ı 43 MPa . Görüldüğ ü gibi . • duraylılığı ise yük taşıma kapasitesind e ani ve ciddi bir kayıp olmada n yapını n dengesini korumasını n bir ölçüsüdür . Bilindiği gibi. yükleme hızı . 1993) . ahşabın dayanım ı ise. duraysız domuzdamla n nadire n bu son aşamay a ulaşabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . yük taşıma kapasitesidir . elastik deformasyonda n plastik deformasyon a geçiş. Diğer taraftan . kullanı m yerindek i çevre koşulları vb. 1993b .a'da gösterilmiştir . 1993a) . Domuzdamını n yük taşıma kapasitesin i temeld e ahşabın dayanım ı ve katlar arası tema s alanı belirler. doğrusal elastik davranmakta . Domuzdamlarınd a ahşap . basınç yükü altındak i bir ahşap domuzdamınd a şu karakteristi k davranışla r gözlenmektedir : • • • • doğrusal elastik deformasyon . 1993b) . liflere dik basınç dayanımını n 5-10 katı kadardır . ahşap bir domuzdam ı yaklaşık % 5'lik bir birim kısalma seviyesin e kadar yüksek bir katılıkta . katlar arası temas yüzeyini n alanı . • katılığı . Ne var ki. faktörler e bağlıdır. edilgen tahkima t olduklar ı için tavan ve taban arasınd a sıkıştıkç a yük taşıma kapasiteler i artar. her kattaki direk sayısı ve domuzdamını n yüksekliğ i gösterilmektedi r (Barcza k and Gearhart . katılık ve duraylılık ölçütler i sağlanmalıdır . doğrusal plastik deformasyo n ve doğrusal olmaya n plastik deformasyon . temas bölgelerind e sıkışan ahşabın lif yapısı bozulmakt a ve domuzdamın ın niha i dayanımın a ulaşılmaktadır .

1993a. (d) Kurulm a şeklini n etkisi . Şekil 11.(a) Bir ahşap domuzdammı n tipik "yük-kısalma " eğrisi. 1991) . 50 . Ahşap domuzdammı n davranış ı ve etkiyen faktörle r (Barcza k and Gearhart . (c) Yükseklik/genişli k (HAV) oranını n etkisi. Barcza k and Tasıllo . KISALMA (cm) (b) Her kattaki direk sayısının etkisi .

malzem e kullanım ı yalnızca % 50 artar (Jones . direk boyları sabit tutulursa . her kattak i direk sayısını artırara k öneml i ölçüde yükseltilebilir . Bu sayede . 1993b) tarafında n sunulmuştur . 1993b) : • Her kattaki direk sayısı: Domuzdamlarmda . DOMUZDAM I TASARIMI VE KURULMASINDAK İ ÖNEMLİ HUSUSLA R Domuzdamla n konusund a çeşitli araştırmacıla r tarafında n yapılan pratik ve kuramsa l çalışmala r sonucund a belirlenen . 51 . • Domuzdamının yüksekliği: Domuzdamını n yüksekliği arttıkç a katılığı ve duraylılığı azalmaktadı r (Şekil ll. Domuzdamını n dayanım/maliye t oranı . domuzdam ı tasanm ı ve kurulmasın a ilişkin bazı öneml i hususlar aşağıda özetlenmektedi r (Wümpener . • Kuruluş Şekli: Domuzdamlan .d) . USBM . uygun yükseklik/genişli k oran ı olan domuzdamlannı n çoğu % 20'lik bir birim kısalmaya kadar duraylı kalabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . direk boyu arttıkç a domuzdamını n yükseklik/genişli k oranı da azalacak . Örneğin .5 'tan küçük olursa . yük taşıma kapasitesi ve katılık da artar (Şekil 11 . 1993a . asıl yük taşıyan temas yüzeyleri direkleri n tam uçlannd a değil de. etkin bir tavan kontrol ü için gereğinde n fazla ahşa p sarfedilmiş demektir . Bu bağlamda . Verilen bir kurulm a yüksekliğinde . Ayrıca .. en çok domuzdam ı yapısmı n burkulmasıyl a ilgilidir. aynca . yükseklik/genişli k oranını n ayarlanmasıyl a bu etkiler en azda tutulabilir .. 197 U Barczak and Gearhart . 1974) . yüksek birim kısalma değerlerind e çok daha fazla belirginse de. doğrusal plastik bölgedeki katılık da bir miktar artar (Şeki l 11. Birön . bir miktar (direk genişliğinin yansı kadar) içeride olaca k şekilde kurulmalıdır . yük taşıma kapasitesin i ve katılığ ı artırma k için geniş kenarla r üst üste konulmalıdır .c). 1993b) . Ancak . Bu oran 2. yapının yük taşıma kapasitesi % 10-15 kada r artınlabilir . Ahşap domuzdamlannı n "yük-kısalma " davranışını n kestirimind e kullanılabilece k görgül bir yaklaşım Barczak ve Gearhar t (1993a . • Direk boyutları: Direk kesiti dıkdörtgense .Domuzdamm m duraylılığı . 2x2'lik domuzdamında n 3x3'lük donıuzdamın a geçişte temas alan ı % 125 artarken . 4. 1952. 1994.b). Korfal 19. temas noktalarını n sayısı her kattak i direk sayısının karesine eşittir. Her ne kadar burkulm a davranışı . Yaklaşık % 20'lik bir birim kısalmad a duraylılığı sağlamak için yükseklik/genişli k oranı 5'ten az olmalıdır . domuzdamm m yükseklik/genişli k oranı ve yapısmı n eylemsizlik moment i duraylılığm ı etkileye n en öneml i faktörlerdir . böylece taşıma kapasitesi ve katılık da artacaktır . Direk sayısı arttıkça . ahşap domuzdamlannı n tasarımınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereke n başlıca faktörler ise şunlardı r (Barcza k and Gearhart . 1993a) . 1993a .

uygun dizilimle yerleştirıldiklennde . tavan ve taban a dik olacak şekilde ve bağımsız olarak istiflenmelidır . • Domuzdamlannı n istifi . her kattaki direk sayısının veya direk genişliğini n artırılma sı ile yükseltilebilir . artan direk sayısı maliyet ve işçiliği artıracaktır . Yüksek ayaklard a dam direkleri uzun ve geniş olarak seçilmelidir . 2. Kesinlikle eski. En üst sıradaki direk çifti . • Domuzdamla n arasındak i uzaklığın en fazla 1-1. her damd a demirde n yapılmış sökme tertibatl ı 2 adet dam direği kullanılmalıdır . klasik (2x2 direkli) domuzdamlarında n daha düşük maliyetl e daha yüksek yük taşım a kapasitesin e sahiptirler .2 Domuzdam ı Kurulmasınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı kurulmada n önce taban mümkü n olduğunc a temizlenmelidir . tavana yakın kısımda ve domuzdamım n dört köşesinde n (aynı düzlem içerisinde ) yapılmalıdır . Burada . • Domuzdamlannı n sıkılanması .3 arasınd a tutulmalıdır . 52 . • İkiden fazla direkli domuzdamlan . • Domuzdam ı dikdörtge n kesitliyse . Sarma ve belleme altına konulmamalıdır . • Domuzdamlannı n yükseklik/genişli k oranı.1 Domuzdam ı Tasarımınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı tasarımı . • Domuzdamım n çabuk sökülmesin i sağlamak için az sıkılamak veya yedek damsı z boşaltm a yapmak oldukça tehlikelidir . Çünkü . • Domuzdamı . • Domuzdamla n aynı cins veya benzer sertlik ve dayanımdak i ağaç direklerde n oluşturulmalıdır .5 ile 4. hızarda özel olarak hazırlanmış . mümküns e anna dik yerleştirilmelidir . mümkü n olduğunc a direk genişliğini n artırılma sı tercih edilmelidir . düzgün bir şekild e yapılmalıdır . uçlarınd a direk genişliğinin yansı (pratikt e 1 el basımı ) kadar boşluk bırakılara k ve temas yüzeyleri aynı hizada . Böylece etkin temas alanı artırılır . • Domuzdamım n katılığı . direğin geniş yüzü yatay olarak yerleştirilmelidir . • Domuzdamlannı n sökülmeler i sırasında kolaylık sağlamak için . çalışma yüksekliğine (genellikl e dama r kalınlığıdır ) uygun olacak şekilde belirlene n direk boylarıyla . • Eğimli ayaklard a damı n düzenli bir şekilde kurulmasın ı sağlamak için geçic i dayama direğinde n faydalanılabilir .5 dam boyu kadar seçilmesi prati k olarak önerilmektedir . sert ağaçta n yapılmış sıktırma takozları/kamala n kullanılarak . Domuzdam ı tasarımınd a bu üstünlükle r göz önünd e bulundurulabilir . çürük ve yuvarlak direk kullanılmamalıdır . tavan çatlaklar ı göz önün e alınarak . 4.4. en alttaki direk çifti arına paralel yerleştirilmelidir . • Eğimli damarlarda . tavan yükü yoğunluğu ve ayak içi tahkima t sistemini n katılığ ı dikkate alınarak yapılmalıdır .

and Gearhart. US Bureau of Mines Report of Investigations. (1974) Use of Timber in Mining. (1993) The design and application of Hercules™ cribs for undergroun d mining . WV. Morgantown . (1995) Practica l Solution s to offset the deficiencie s and increasin g price of mine timber . US Bureau of Mines Information Circular. and Tasilio. Coal. pp. and Tasilio. (19. Wilson J. (1971) Madenlerde Tahkimat İşleri.M. US Bureau of Mines Report of Investigations. D. 34 pp. 53 . D.M. SONU Ç Bu bildiride domuzdamlan . Jone s . Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. Timber Research and Developmen t Association.F. İstanbul . RI 9345 . and. Commercia Intertech (1994) Concrete Donut Cribbing™.R. IC9361 . 94. Rotterdam . and Gearhart.M. pp. London. C. Birön. . 2851. 11 pp.F. WV.L. T. T. pp. WV. Barczak. and Gearhart. s. T. Barczak. C. yapısı ve davranışıyl a da çok ilginç bir tahkima t türü olan domuzdamlarının ..5. p. RI9168 . Adı kadar . pp.567-572 . Barczak. Zonguldak.) Madenlerde Göçük. Balkema . Genel Maden İşçileri Sendikası. Gelişim Yayınlan. (1988) Factor s Affecting Strengt h and Stability of Wood Cribbing : Height . Configuratio n and Horizonta l Displacement . Morgantown . Korfal M. 190-200 .35-43 . (1993a) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Barczak. (1991) Evaluatio n of Multitimbere d Wood Cri b Supports .M. Cilt 5.F. KAYNAKLA R Barczak.M.L. D.W. 47-54 . İTÜ Matbaası. May. Proceedings of the 35th US Rock Mechanics Symposium. 64 s.L. T. 66 pp. C. gözde n geçirilmiştir . l Faure. T. Büyük Larousse (1986) Büyük Larausse Sözlük ve Ansiklopedisi. T. Barczak.M. Morgantown . C. 23 pp. (1993b) Engineerin g method s for the design and employmen t of wood cribs. bilinçli ve uygun olarak tasarlanı p kurulduklar ı zama n kendilerinde n beklene n işlevleri fazlasıyla yerine getirebileceğ i unutulmamalıdır . ahşap domuzdamlann a ayn bir önem verilerek . Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. Daemen&Schults(eds) . (1994) Assesment of wood and alternativ e material s for supplementa l roof suppor t construction . M. Proceedings of the 13th Conference on Ground Control in Mining.

Ticar i Broşür . 707 pp. Kohlenbergba u Leitung . Yüksek Müh . Zonguldak .S . and Chiang. 1556. Essen . H. 307 s. 2nd edn. Ankara . Türk Tarih Kurum u Basımevi . . TTK Kozlu Müessesesi . Peng S.428 . A. (1999) Kişisel görüşme . Özarslan. Wümpener A. Derleye n O. TDK (1969) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Ankara . NewYork . Made n Mühendisliğ i Anabilim Dalı . 491 pp. Bretby . John Wiley & Sons . pp.. 11/48-49 . No. USB M (1994) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Zonguldak . Nationa l Coal Board Industria l Trainin g Branch . s. Peng. TDK Yayınlan . .S. (1995) Uzunaya k Kömü r Madenciliğind e Tabanyollannı n Tasarım ı için Bir Mühendisli k Kılavuzunu n Geliştirilmesi . (1984) Longwall Mining. 2 pp. Teil 2. John Wiley & Sons . S.S. (1952) Die Bergmännische Facharbeit.) Sovyetler Birliği'nd e Kullanıla n Çeşitli Yeraltı Ekipmanları .Kurt. Sayı 211/4 . Tezi . Aksoy. ZKÜ Fen Bilimleri Enstitüsü .A. NCB (1979) Underground Support Systems. Technology News. NewYork . 84 pp. Deutsche n 54 . Okutsan (19. S. Cilt IV. (1986) Coal Mine Ground Control.

Domuzdamı tavanın baskısı altında sıkışarak. Domuzdamı Kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Domuzdamının kurulacağı yer temiz ve düz olmalıdır. tavan basıncına karşı yüksek mukavemet göstermektedir.Tavan ve taban ile temas yüzeylerinin fazlalığı ve sağlam olmaları nedeniyle. Çünkü kamaların üst sırayla tavan arasına sıkıştırılması temas açısını azaltacağı için. • Daire kesitli ağaçlar temas yüzeylerinin azlığından dolayı kullanılmamalıdır. • Domuzdamları bir ilerideki kurulmadıkça sökülmemelidir. domuz damları tavan ve tabana gömülmezler. Boyunda doğal ağaç tahkimatlardır . • Domuzdamını oluşturan ağaçlar birbirine ve tavana iyice temas etmelidir. temas yüzeyinde basıncın artmasına neden olmaktadır.Domuzdamı temiz ve düzgün bir taban üzerine yerleştirilmeli. • Ağaçlar birbirleri üzerine aynı düşey doğrultuda konmalıdır.DOMUZ DAMI:Bir boşluğun tabanı ile tavanı arasında kare.Tavan yükünün homojen olarak dağılmasını sağlamak için kamalar üst sıra ile tavan arasına sıkıştırılmalıdır. dikdörtgen veya temas yüzeyleri düzeltilmiş diğer iki tarafı doğal bırakılmış ağaçların karşılıklı olarak üst üste dizilmesi sonucu elde edilen tahkimat üniteleridir. damı sıkıştırmak için üst iki sıra arasına sıkıştırma kamaları sürülmeli ve en üst katın tavana teması sağlanmalıdır. EMNİYET SARMASI: İnat ve emniyet takviye tahkimatlarının kurulmasında kullanılan 2m.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful