P. 1
DOMUZ DAMI

DOMUZ DAMI

|Views: 155|Likes:
Yayınlayan: Metın Karaca

More info:

Published by: Metın Karaca on Dec 01, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/20/2012

pdf

text

original

Türkiye 12 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-26 Mayıs 2000, Kdz Ereğli, Zonguldak, Türkiye lh Proceedings of the 12 Turkish Coal

Congress, 23-26 May 2000, Kdz. Ereğli, Zonguldak, Turkey

AHŞAP DOMUZDAMLARININ MEKANİK DAVRANIŞI VE TASARIMI MECHANICAL BEHAVIOR AND DESIGN OF WOOD CRIBS

Tuğrul ÜNLÜ , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Muh. Fak., 67100 Zonguldak Hasan GERÇEK , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Müh. Fak., 67100 Zonguldak

ÖZE T Bu bildiride , domuzdamla n hakkınd a son gelişmeleri yansıta n bir derlem e sunulmuştur . Öncelikle , domuzdamlann m türleri ve uygulama alanları özetlenirken , ahşa p domuzdamlann a özel bir önem verilmiştir . Sonra , ahşap domuzdamlann m mekani k davranışı ve bu davranışa etkiyen önemli faktörler tartışılmıştır . Son olarak , ahşa p domuzdamlann m tasarımınd a ve uygun kurulmasınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereken bazı önemli hususlar verilmiştir .

ABSTRAC T In this paper , a state-of-the-ar t review has been presente d on the cribs or chocks. First , their types and areas of applicatio n are summarize d while a special emphasi s is given on wood cribs. Then , the mechanica l behavior of the wood cribs and the importan t factors affecting this behavior are discussed . Finally , some importan t consideration s are given for the proper design and constructio n of wood cribs.

41 .

domuzdamlannı n türleri .Çorum . büyük yük taşıma kapasiteler i ve yüksek katılıklar ı nedeniyl e yeralt ı madenciliğind e kullanıla n tahkimatla r arasınd a ayrı bir yere sahiptir . Türk Dil Kurumu'nu n Halk Ağzından Derlem e Sözlüğü'n e göre şu anlamlard a da kullanılmaktadı r (TDK . yeralt ı kömür madenciliğind e yaygın olarak kullanıla n domuzdamları . domuzdamlar ı başlıca ahşap . gürgen) dört tarafta n 5'er cm'lik kısımlanm n tıraşlanmasıyl a elde edilir . üst üste düzenli olarak yığılmasıyla oluşturulu r (Şekil La). aynı uzunluktak i (80-150 cm) ve paralel konuml u ahşap direk çiftlerinin . işlevlerin e paralel bir önem verilmemiştir . 1986). her kat birbirin e dik olacak şekilde . ahşap domuzdamlannı n tasanm ı üzerin e derlene n bilgiler sunulmuştur . genelde 20x20 cm kesitli . • Sel baskınların a engel olmak için dereleri n kenarların a yapılan korkulu k (Düzköy . Bu bildiride . Keşap . ülkemizd e domuzdam ı direkleri 30 cm çapındak i sert ağaçlan n (meşe . domuzdamlannı n özetlenmiştir . GİRİ Ş Domuzdamları . • Suyun çıktığı kaynak ve çevresi .1 Domuzdam ı Türler i Domuzdamlannı n çok çeşitli türleri olmakla birlikte . kayın . Bu bölümde . Bu durumda . metal ve beton gibi mühendisli k malzemelerinde n üretilmekl e birlikte bazı özel türler i de mevcuttur . kullanı m alanla n ve işlevleri hakkınd a bilgiler verilmektedir . Çaycum a . Gelenekse l olarak . "Domu z ahin/ağılı " ya da "domuz kafesi" anlamın a gelen domuzdamı sözcüğü . Rize) .1. küçük ev.Giresun) . 2. bunları n en anlaml ı sınıflamas ı üretildikler i malzem e türün e göre yapılabilir. üzeri betonl a kaplı su havuzu (Tannvermiş . GENE L Ansiklopedi k olarak "dam" eski Türkçe tam ya da ev'den türetilmi ş olup. Mecitöz ü . tasanmınd a ve kurulmasınd a dikkat edilecek hususlar 2.Zonguldak) .Çorum) . ahır veya hapishan e anlamlannd a kullanılmaktadı r (Büyük Larousse . davranışı ve Son olarak . Özellikle . Sonra . bir yapının üst yüzü . bir binanın . 2. DOMUZDAMLAR I BİLGİLE R HAKKIND A kullanı m alanla n hakkınd a gene l mekani k özellikleri . öncelikl e domuzdamlannı n türleri ve bilgiler verilmiştir . • Çay ve ırmaklard a taş ve ağaçlarla yapılan bent (Kargı . her nedense . ahşap uzunaya k tahkimatını n ayrılmaz bir parçasıdır .1. 42 . 1969) : • Madé h ocaklannd a çökme tehlikesi olan yerlerde her tarafı ağaç direk ve ağaç kamalarl a örülen bağ (Aliköy . Bir uçta ayak içi tahkimatını n temel bir unsur u olmak ve diğer uçta da tavan göçükleri ya da boşalmalarınd a boşlukları doldurma k gibi geniş bir yelpazede görev yapan domuzdamlann a bugüne kadar . 1 Ahşap Domuzdamlar ı Ahşap domuzdamlan .

Hercules™ (a) ve çevrelenmi ş çekirdek (b) tipi ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1993) . (a) Şekil 2. Barczak and Wilson . (b) (b) Şekil 3. . Tipik ahşap domuzdamlan . Çok direkli ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1993b .Şekil 1. 1995) .

43 .

Simit şekilli olan tipleri "donut". tek bir taban plakasın a 44 .Domuzdam i direklerind e yük taşıyan yüzeyleri n paralel olması duraylılık açısında n çok önemlidir . klasik ağaç domuzdamları . bazı durumlarda .1.b). Domuzdamları . Kare kesitli ahşap domuzdamında n doğruda n geliştirilen diğer bir hidroli k domuzdam i türü de "Seama n domuzdamı"dır . içleri metal ızgaralarl a desteklenmiş .a). Bu tıp domuzdamlann m yük taşıma kapasitelerini n klasik ahşap domuzdamlannı n (% 20' lik bir deformasyonl a 1. basan ile uygulanmıştır . tamame n dolu (bitişik düzende ) direkleri n oluşturduğ u ahşap domuzdamlanyl a da karşılaşılabilmektedi r (Şekil 2. Bazı durumlarda .c).6x0. Saç levhalarda n yapılmış olan bu damları n üst kısmınd a konik iki parça bulunmaktadı r (Şekil 5. sert ağaçta n yapılmı ş sıktırma takozlarıyl a sıkılanır ve özel düzenekle r yardımıyl a sökülür (Şekil 1 . Yaklaşık 5 MN yük taşıma kapasitesin e sahip bu düzenekler .b) . 1994) . Maden i domuzdamlar ı daha sonralan .b).6x1 m boyutlannd a tek bir parça olarak üretilerek . 1971) . uygun uzunluklard a kesilmiş rayların üst üste konulmasıyl a oluşturulmaktayd ı (Şekil 5. Son yıllarda . özellikle pota s ocaklarınd a 0. gözenekli beton prizmaları n klasik domuzdam i düzenind e veya sıkı düzend e üst üste yığılmaları ile oluşturulmaktadı r (Şekil 4. her sırada 2 direk buluna n tipi ülkemizd e yaygın olarak kullamlmaktays a da.a). 2. geniş başlık ve tabanlar ı sayesinde domuzdam i işlevini görmüşlerdi r (NCB . 1971). vd. diğer iki yüzün de doğa l olarak bırakılmas ı tercih edilmektedi r (Şekil 1 . Belçika'd a geliştirilen "Mecapile" adı verilen domuzdamıdır . Her ne kadar . Ancak .a). 2 Beton Domuzdamlar ı Beton domuzdamları .1.b). bazı ülkelerd e (ABD .c) . ABD'de çokl u tabanyol u düzenlerindek i uzunayaklard a yaygın olarak kullanılmaktadı r (Şekil 4. 3 Maden i Domuzdamlar ı Maden i domuzdamlannı n en ilkel türü . 2. Bunlar . 1979). Maden i domuzdamların a örnek olarak verilebilece k diğer bir tip de.) her katta 3 veya daha fazla direkli tipler de kullanılmaktadı r (Şekil 2.5 MN [150 ton] yük taşıdığı rapor edilmiştir ) üç-dör t katma (4-5 MN) . Pratikt e yalnızca iki paralel yüzün tıraşlanması . böyle bir düzeneği n duraylılığı nı kolay yitirerek . çok daha düşük bir deformasyonl a ulaşabildikler i literatürd e belirtilmektedi r (Commercia l Intertech . özellikle eğimli koşullard a ve domuzdamını n aşırı yüklenmes i durumun da tehlikele r oluşturduğ u görülmüş ve daha sonrala n bu uygulamada n vazgeçilmişti r (Birön . Konik parçala r bir ağaç fırçayla gerdirilere k domuzdamını n sıkılanmas ı sağlanmaktadı r (Birön . Bu tip. Hidroli k direk prensibiyl e çalışan (aslında geniş kesitli bir hidrolik direk olan) maden i domuzdamlannı n ilk örnekler i olarak "Desford domuzdami " gösterilebili r (Şekil 5. Bunlar a örnek olara k Hercules™ domuzdam i ve çevrelenmi ş çekirdek (confine d core) tipi domuzdam i verilebilir (Şekil 3). 1971) . gerek yük taşıma kapasitesin i gerekse de katılığı artırma k amacıyla özel şekillerde kurulmaktadırlar . tavan ve taban tabakaların a batmalar ı nedeniyl e ancak 3 MN yükü sürekl i olarak taşıyabilmişlerdi r (Birön .

Commercia l Intertech . 1979. Bıron . 1952. Beton domuzdam ı türleri (NCB . 1971 . 1979) 45 . NCB . 1994).(a) (b) Şekil 4. (a) (b) (c) (d) Şekil 5 Maden i domuzdamlar ı (Wumpener .

46 .2 m kalınlığındak i ince ve 0-90 ° eğimli kömür damarlannd a uygulanmaktadır . ayağın gerisinde ve ayak boyunc a katılığı yüksek bir tahkima t hattı oluşturup . Yeraltı kömür madenciliğinde . Domuzdamla n ayrıca . 19. üç çeşit yükseklik aralığmdak i şişme domuzdamlan .d). Şişme domuzdamla n veya diğer bir deyimle çok hücreli hava yastığı bu türe bir örnekti r (Şekil 6. Bu ilk türler .2-3. • Uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak ( Şekil 8). arta n tavan yüküyle bünyesind e oluşan yüksek basınç sayesinde taşıma gücü sağlamaktadır . yeraltındak i göçük açma çalışmalannd a ve depre m gibi doğa l afetlerd e bina enkazlannı n altındak i canlılan n kurtarılmas ı çalışmalarınd a da kullanılmaktadı r (Kurt .6 MPa'lı k sınır basıncı değerlerin e sahiptir (Okutsan . TTK ocaklannd a pilot çapta denenmi ş ve başanlı olmuştur . 1993a . 1994. daha sonra domuzdam ı tipi yürüyen tahkimatlar a dönüştürülmüştü r (NCB . DOMUZDAMLARINI DAVRANIŞ I N MEKANİ K 1996'd a Mines ) Barczak konusu Ahşap domuzdamlarını n mekani k davranışı üzerin e en kapsamlı çalışma faaliyetin e son verilen Amerika n Madenle r Bürosu (US Bureau of araştırmacılar ı tarafında n yapılmıştı r (Barcza k and Tasillo . 2.3-0. 1979) . 1993b ..yerleştirilmi ş hidrolik direklerde n ve sarmalarda n oluşmaktayd ı (Şekil 5.) .95-1.1. 1994). USBM .5 MP a şişirme basıncın a ve 1. Kord bezini n kauçuk malzemeyl e kaplanmasıyl a üretilen .2 Uygulam a Alanlar ı Domuzdamlan . 0.b) ve içleri ince malzemeyl e doldurulmu ş paketleri n yığılmasıyla oluşturula n dolgu-domuzdam ı türlerin e de literatürd e yer verilmektedi r (Şekil 6.a). and Gearhart . 3. Ukrayna-Donbas s kömü r havzasındak i 0. 1979) . • ABD uzunaya k madenciliğind e üst tabanyollannd a ana tahkima t eleman ı olara k (Şekil 9). • Galerilerd e ve uzunayaklardak i tavan göçüklerini n oluşturduğ u boşlukları n doldurulmasınd a yardımc ı tahkima t eleman ı olarak (Şekil 10). Bu bölümde .4-1. Edilgen (pasif) bir tahkima t türü olan şişme domuzdamlan . 2 m arasınd a değişen etkin yüzey alanlarına .4 Özel Türle r Ahşap . özellikle tabanyol u kenar dolgusu olarak yaygın kullanıla n taşlı domuzdamların a (Şekil 6. beton ve maden i domuzdam ı grupları dışında kalan bazı özel tip domuzdamla n da mevcuttur . tavan tabakalannı n kırılmasın ı kolaylaştırara k ayak arkasını n göçertilmesind e (Şekil 7). 2 Hava yastıkları . söz araştırm a sonuçlann a yer verilecektir . 2. 1999) .6) (NCB . Bu tür tahkimat . • Ahşap tahkimatl ı uzunayaklarda . yeraltı madenciliğind e değişik Bunları n en önemliler i şunlardır : uygulama alanlann a sahiptir . 1991. 0. 1988 .

. 1995) . Şekil 7. 19..(a) (b) (c) Şekil 6. Özel tıp domuzdam ı örnekler i (Okutsan . Şekil 8 Domuzdamlannı n uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak kullanım ı (Ozarslan . Domuzdamını n arına paralel ahşap tahkimatl ı uzunayakt a ayak arkasını n göçertilmesınd e kullanımı . NCB . 1979) . 47 .

Şekil 9. Domuzdamlannı n ABD uzunayak madenciliğind e üst tabanyollarınd a kullanım ı (Peng . 1984. 1986) . 1986). Domuzdamlannı n galerilerde (a) ve uzunayaklard a (b) oluşan göçük boşluklannı n doldurulmasınd a kullanım ı (Peng and Chiang . 48 . Peng . (a) Şekil (b) 10.

Barczak ve Gearhart' a (1993a . yüklene n örneği n boyutları . doğrusal plastik deformasyo n ve doğrusal olmaya n plastik deformasyon . Bir domuzdamını n • dayanımı . ahşabın liflere parale l basınç dayanımı . doğrusal elastik davranmakta . ahşabın dayanım ı ise. Ahşap domuzdamlan . 1994) göre. Bu aşamada . • katılığı . duraysız domuzdamla n nadire n bu son aşamay a ulaşabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . kullanı m yerindek i çevre koşulları vb. ortotropi k (dikey anizotropik ) bir malzem e olan ahşabın en yüksek dayanım ı liflere parale l yüklemelerd e ortaya çıkar. Ne var ki. Örneğin .a'da gösterilmiştir . elastik deformasyonda n plastik deformasyon a geçiş. 49 . 1993) . birim kısalmaya nede n olan yük miktar ı ya da yük-kısalm a eğrisini n eğimidir . Görüldüğ ü gibi . etkiyen yükün liflere göre konumu .Ahşap bir domuzdamını n bire bir ölçekli laboratuva r deneylerinde n elde edilen tipi k "yük-kısalma " eğrisi Şekil ll. ağaç cinsi . 1993a) . liflere dik basınç yükü altında olduğu için malzemeni n bu dayanım ı önem kazanır . liflere dik ise 9 MPa'dı r (Faure . meşed e liflere paralel basınç dayanım ı 43 MPa . Domuzdamını n yük taşıma kapasitesin i temeld e ahşabın dayanım ı ve katlar arası tema s alanı belirler. • duraylılığı ise yük taşıma kapasitesind e ani ve ciddi bir kayıp olmada n yapını n dengesini korumasını n bir ölçüsüdür . Diğer taraftan . katlar arası temas yüzeyini n alanı . basınç yükü altındak i bir ahşap domuzdamınd a şu karakteristi k davranışla r gözlenmektedir : • • • • doğrusal elastik deformasyon . katılık bir domuzdam ı için en kritik tasarı m unsurudur . temas bölgelerind e sıkışan ahşabın lif yapısı bozulmakt a ve domuzdamın ın niha i dayanımın a ulaşılmaktadır . 1993b . Domuzdam ı katılığına etki eden başlıca tasan m parametreler i olara k • • • • ahşabın dayanımı . faktörler e bağlıdır. katılık ve duraylılık ölçütler i sağlanmalıdır . 1993b) . liflere dik basınç dayanımını n 5-10 katı kadardır . kabul edilebilir bir domuzdam ı tasarım ı için dayanım . Ağaç cinsine bağlı olmakla birlikte . edilgen tahkima t olduklar ı için tavan ve taban arasınd a sıkıştıkç a yük taşıma kapasiteler i artar. % 25-30'lu k bir birim kısalmada n sonra da domuzdamın ın katılığı doğrusal olmaya n bir şekilde artmaktadır . her kattaki direk sayısı ve domuzdamını n yüksekliğ i gösterilmektedi r (Barcza k and Gearhart . daha sonra doğrusal plasti k kısalma gösterirke n katılığı azalmakt a ve nihayet . Buna göre . yük taşıma kapasitesidir . ahşap bir domuzdam ı yaklaşık % 5'lik bir birim kısalma seviyesin e kadar yüksek bir katılıkta . nem oranı . Bu nedenle . Domuzdamlarınd a ahşap . yükleme hızı . Bilindiği gibi.

Ahşap domuzdammı n davranış ı ve etkiyen faktörle r (Barcza k and Gearhart . KISALMA (cm) (b) Her kattaki direk sayısının etkisi . Barcza k and Tasıllo . 1993a. Şekil 11.(a) Bir ahşap domuzdammı n tipik "yük-kısalma " eğrisi. 1991) . 50 . (d) Kurulm a şeklini n etkisi . (c) Yükseklik/genişli k (HAV) oranını n etkisi.

böylece taşıma kapasitesi ve katılık da artacaktır . doğrusal plastik bölgedeki katılık da bir miktar artar (Şeki l 11. Bu bağlamda . • Kuruluş Şekli: Domuzdamlan .Domuzdamm m duraylılığı . direk boyu arttıkç a domuzdamını n yükseklik/genişli k oranı da azalacak . 1993b) . 1974) . en çok domuzdam ı yapısmı n burkulmasıyl a ilgilidir.b). • Domuzdamının yüksekliği: Domuzdamını n yüksekliği arttıkç a katılığı ve duraylılığı azalmaktadı r (Şekil ll. malzem e kullanım ı yalnızca % 50 artar (Jones . Ahşap domuzdamlannı n "yük-kısalma " davranışını n kestirimind e kullanılabilece k görgül bir yaklaşım Barczak ve Gearhar t (1993a . Ayrıca . bir miktar (direk genişliğinin yansı kadar) içeride olaca k şekilde kurulmalıdır . ahşap domuzdamlannı n tasarımınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereke n başlıca faktörler ise şunlardı r (Barcza k and Gearhart . yük taşıma kapasitesin i ve katılığ ı artırma k için geniş kenarla r üst üste konulmalıdır . domuzdam ı tasanm ı ve kurulmasın a ilişkin bazı öneml i hususlar aşağıda özetlenmektedi r (Wümpener . etkin bir tavan kontrol ü için gereğinde n fazla ahşa p sarfedilmiş demektir . DOMUZDAM I TASARIMI VE KURULMASINDAK İ ÖNEMLİ HUSUSLA R Domuzdamla n konusund a çeşitli araştırmacıla r tarafında n yapılan pratik ve kuramsa l çalışmala r sonucund a belirlenen . 1993b) tarafında n sunulmuştur . USBM . uygun yükseklik/genişli k oran ı olan domuzdamlannı n çoğu % 20'lik bir birim kısalmaya kadar duraylı kalabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . 197 U Barczak and Gearhart . direk boyları sabit tutulursa . yükseklik/genişli k oranını n ayarlanmasıyl a bu etkiler en azda tutulabilir . 1993b) : • Her kattaki direk sayısı: Domuzdamlarmda . asıl yük taşıyan temas yüzeyleri direkleri n tam uçlannd a değil de..d) . Ancak . 1994. 2x2'lik domuzdamında n 3x3'lük donıuzdamın a geçişte temas alan ı % 125 artarken . Korfal 19. 1952. yapının yük taşıma kapasitesi % 10-15 kada r artınlabilir . domuzdamm m yükseklik/genişli k oranı ve yapısmı n eylemsizlik moment i duraylılığm ı etkileye n en öneml i faktörlerdir . Bu oran 2. Domuzdamını n dayanım/maliye t oranı . temas noktalarını n sayısı her kattak i direk sayısının karesine eşittir. Örneğin . 1993a . Verilen bir kurulm a yüksekliğinde . 1993a) . Yaklaşık % 20'lik bir birim kısalmad a duraylılığı sağlamak için yükseklik/genişli k oranı 5'ten az olmalıdır . her kattak i direk sayısını artırara k öneml i ölçüde yükseltilebilir . Her ne kadar burkulm a davranışı . yüksek birim kısalma değerlerind e çok daha fazla belirginse de.. yük taşıma kapasitesi ve katılık da artar (Şekil 11 .c). aynca . Birön . 1993a .5 'tan küçük olursa . Direk sayısı arttıkça . • Direk boyutları: Direk kesiti dıkdörtgense . 51 . 4. Bu sayede .

• Domuzdamlannı n sıkılanması . • Domuzdamla n aynı cins veya benzer sertlik ve dayanımdak i ağaç direklerde n oluşturulmalıdır . uygun dizilimle yerleştirıldiklennde . çalışma yüksekliğine (genellikl e dama r kalınlığıdır ) uygun olacak şekilde belirlene n direk boylarıyla .5 dam boyu kadar seçilmesi prati k olarak önerilmektedir . • Domuzdamım n katılığı . • Domuzdamı . en alttaki direk çifti arına paralel yerleştirilmelidir . Çünkü . klasik (2x2 direkli) domuzdamlarında n daha düşük maliyetl e daha yüksek yük taşım a kapasitesin e sahiptirler . düzgün bir şekild e yapılmalıdır .2 Domuzdam ı Kurulmasınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı kurulmada n önce taban mümkü n olduğunc a temizlenmelidir . artan direk sayısı maliyet ve işçiliği artıracaktır .3 arasınd a tutulmalıdır . Domuzdam ı tasarımınd a bu üstünlükle r göz önünd e bulundurulabilir . 2. tavana yakın kısımda ve domuzdamım n dört köşesinde n (aynı düzlem içerisinde ) yapılmalıdır . sert ağaçta n yapılmış sıktırma takozları/kamala n kullanılarak . • Domuzdamlannı n sökülmeler i sırasında kolaylık sağlamak için . • Domuzdamla n arasındak i uzaklığın en fazla 1-1. 52 . Burada . mümkü n olduğunc a direk genişliğini n artırılma sı tercih edilmelidir . tavan ve taban a dik olacak şekilde ve bağımsız olarak istiflenmelidır . tavan çatlaklar ı göz önün e alınarak . • Domuzdamım n çabuk sökülmesin i sağlamak için az sıkılamak veya yedek damsı z boşaltm a yapmak oldukça tehlikelidir .1 Domuzdam ı Tasarımınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı tasarımı . hızarda özel olarak hazırlanmış . tavan yükü yoğunluğu ve ayak içi tahkima t sistemini n katılığ ı dikkate alınarak yapılmalıdır . direğin geniş yüzü yatay olarak yerleştirilmelidir . 4. • İkiden fazla direkli domuzdamlan . • Domuzdam ı dikdörtge n kesitliyse .4. En üst sıradaki direk çifti .5 ile 4. her damd a demirde n yapılmış sökme tertibatl ı 2 adet dam direği kullanılmalıdır . • Domuzdamlannı n istifi . • Eğimli ayaklard a damı n düzenli bir şekilde kurulmasın ı sağlamak için geçic i dayama direğinde n faydalanılabilir . Kesinlikle eski. Sarma ve belleme altına konulmamalıdır . çürük ve yuvarlak direk kullanılmamalıdır . • Domuzdamlannı n yükseklik/genişli k oranı. Böylece etkin temas alanı artırılır . • Eğimli damarlarda . mümküns e anna dik yerleştirilmelidir . uçlarınd a direk genişliğinin yansı (pratikt e 1 el basımı ) kadar boşluk bırakılara k ve temas yüzeyleri aynı hizada . Yüksek ayaklard a dam direkleri uzun ve geniş olarak seçilmelidir . her kattaki direk sayısının veya direk genişliğini n artırılma sı ile yükseltilebilir .

W. and Tasilio. T. Barczak.L. pp. 66 pp. Commercia Intertech (1994) Concrete Donut Cribbing™.R. Proceedings of the 13th Conference on Ground Control in Mining. and. Gelişim Yayınlan. T. RI9168 . Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. (19. Configuratio n and Horizonta l Displacement . gözde n geçirilmiştir . KAYNAKLA R Barczak. WV. Proceedings of the 35th US Rock Mechanics Symposium. 23 pp. London.L. (1993a) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . 11 pp. İstanbul . (1993) The design and application of Hercules™ cribs for undergroun d mining . Cilt 5. RI 9345 . Zonguldak. Wilson J.F. SONU Ç Bu bildiride domuzdamlan . Morgantown . Büyük Larousse (1986) Büyük Larausse Sözlük ve Ansiklopedisi.M. Timber Research and Developmen t Association. (1971) Madenlerde Tahkimat İşleri.F. M. IC9361 . (1991) Evaluatio n of Multitimbere d Wood Cri b Supports . 53 . ahşap domuzdamlann a ayn bir önem verilerek . Daemen&Schults(eds) .M. D. 47-54 . 64 s. Birön. (1995) Practica l Solution s to offset the deficiencie s and increasin g price of mine timber . US Bureau of Mines Report of Investigations. D. Korfal M. (1974) Use of Timber in Mining. Genel Maden İşçileri Sendikası. pp. Barczak. and Gearhart. Adı kadar .M. Morgantown .35-43 . C. C. T. T. (1988) Factor s Affecting Strengt h and Stability of Wood Cribbing : Height . İTÜ Matbaası. Balkema . 190-200 . T. D. Barczak. C. Coal. bilinçli ve uygun olarak tasarlanı p kurulduklar ı zama n kendilerinde n beklene n işlevleri fazlasıyla yerine getirebileceğ i unutulmamalıdır . s. Jone s . C.M.M.567-572 . and Gearhart.5. (1994) Assesment of wood and alternativ e material s for supplementa l roof suppor t construction . and Tasilio. pp. US Bureau of Mines Report of Investigations. US Bureau of Mines Information Circular.F. WV.) Madenlerde Göçük. yapısı ve davranışıyl a da çok ilginç bir tahkima t türü olan domuzdamlarının . T. Morgantown . May.L.M. Rotterdam . and Gearhart. 94. p. 34 pp. Barczak. . (1993b) Engineerin g method s for the design and employmen t of wood cribs. pp.. 2851. Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. WV. Barczak. l Faure.

. Tezi .. NewYork . No. 2 pp. TDK (1969) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Teil 2. Ankara . 11/48-49 . Kohlenbergba u Leitung .S. Peng. Zonguldak . Ticar i Broşür . and Chiang.A. 1556. S. Nationa l Coal Board Industria l Trainin g Branch . Cilt IV. Ankara . Okutsan (19. pp. TDK Yayınlan . Yüksek Müh . 84 pp. Aksoy.S. USB M (1994) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . 491 pp. S. (1995) Uzunaya k Kömü r Madenciliğind e Tabanyollannı n Tasarım ı için Bir Mühendisli k Kılavuzunu n Geliştirilmesi . NewYork . 707 pp. . Bretby . H. Derleye n O. 2nd edn. NCB (1979) Underground Support Systems. John Wiley & Sons .S . Made n Mühendisliğ i Anabilim Dalı . ZKÜ Fen Bilimleri Enstitüsü . Zonguldak . Technology News. (1986) Coal Mine Ground Control. Sayı 211/4 . Özarslan. 307 s. John Wiley & Sons . Türk Tarih Kurum u Basımevi .) Sovyetler Birliği'nd e Kullanıla n Çeşitli Yeraltı Ekipmanları . TTK Kozlu Müessesesi . Wümpener A. A. (1984) Longwall Mining. s. (1952) Die Bergmännische Facharbeit.Kurt. (1999) Kişisel görüşme . Peng S. Essen . Deutsche n 54 .428 .

Domuzdamı temiz ve düzgün bir taban üzerine yerleştirilmeli. dikdörtgen veya temas yüzeyleri düzeltilmiş diğer iki tarafı doğal bırakılmış ağaçların karşılıklı olarak üst üste dizilmesi sonucu elde edilen tahkimat üniteleridir.Tavan ve taban ile temas yüzeylerinin fazlalığı ve sağlam olmaları nedeniyle. tavan basıncına karşı yüksek mukavemet göstermektedir.Tavan yükünün homojen olarak dağılmasını sağlamak için kamalar üst sıra ile tavan arasına sıkıştırılmalıdır. temas yüzeyinde basıncın artmasına neden olmaktadır. damı sıkıştırmak için üst iki sıra arasına sıkıştırma kamaları sürülmeli ve en üst katın tavana teması sağlanmalıdır. • Domuzdamları bir ilerideki kurulmadıkça sökülmemelidir. • Domuzdamını oluşturan ağaçlar birbirine ve tavana iyice temas etmelidir. domuz damları tavan ve tabana gömülmezler. Boyunda doğal ağaç tahkimatlardır . Domuzdamı tavanın baskısı altında sıkışarak. Domuzdamı Kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Domuzdamının kurulacağı yer temiz ve düz olmalıdır. • Daire kesitli ağaçlar temas yüzeylerinin azlığından dolayı kullanılmamalıdır. EMNİYET SARMASI: İnat ve emniyet takviye tahkimatlarının kurulmasında kullanılan 2m. Çünkü kamaların üst sırayla tavan arasına sıkıştırılması temas açısını azaltacağı için. • Ağaçlar birbirleri üzerine aynı düşey doğrultuda konmalıdır.DOMUZ DAMI:Bir boşluğun tabanı ile tavanı arasında kare.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->