Türkiye 12 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-26 Mayıs 2000, Kdz Ereğli, Zonguldak, Türkiye lh Proceedings of the 12 Turkish Coal

Congress, 23-26 May 2000, Kdz. Ereğli, Zonguldak, Turkey

AHŞAP DOMUZDAMLARININ MEKANİK DAVRANIŞI VE TASARIMI MECHANICAL BEHAVIOR AND DESIGN OF WOOD CRIBS

Tuğrul ÜNLÜ , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Muh. Fak., 67100 Zonguldak Hasan GERÇEK , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Müh. Fak., 67100 Zonguldak

ÖZE T Bu bildiride , domuzdamla n hakkınd a son gelişmeleri yansıta n bir derlem e sunulmuştur . Öncelikle , domuzdamlann m türleri ve uygulama alanları özetlenirken , ahşa p domuzdamlann a özel bir önem verilmiştir . Sonra , ahşap domuzdamlann m mekani k davranışı ve bu davranışa etkiyen önemli faktörler tartışılmıştır . Son olarak , ahşa p domuzdamlann m tasarımınd a ve uygun kurulmasınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereken bazı önemli hususlar verilmiştir .

ABSTRAC T In this paper , a state-of-the-ar t review has been presente d on the cribs or chocks. First , their types and areas of applicatio n are summarize d while a special emphasi s is given on wood cribs. Then , the mechanica l behavior of the wood cribs and the importan t factors affecting this behavior are discussed . Finally , some importan t consideration s are given for the proper design and constructio n of wood cribs.

41 .

2. 1986).Zonguldak) . Sonra . Mecitöz ü . bir yapının üst yüzü . davranışı ve Son olarak . Gelenekse l olarak .1 Domuzdam ı Türler i Domuzdamlannı n çok çeşitli türleri olmakla birlikte . Çaycum a . üst üste düzenli olarak yığılmasıyla oluşturulu r (Şekil La). 2.Çorum . GİRİ Ş Domuzdamları . Keşap . 1969) : • Madé h ocaklannd a çökme tehlikesi olan yerlerde her tarafı ağaç direk ve ağaç kamalarl a örülen bağ (Aliköy . öncelikl e domuzdamlannı n türleri ve bilgiler verilmiştir . "Domu z ahin/ağılı " ya da "domuz kafesi" anlamın a gelen domuzdamı sözcüğü . Bu bölümde . bir binanın . 42 . • Suyun çıktığı kaynak ve çevresi . bunları n en anlaml ı sınıflamas ı üretildikler i malzem e türün e göre yapılabilir. küçük ev. işlevlerin e paralel bir önem verilmemiştir . her nedense . domuzdamlannı n özetlenmiştir . kullanı m alanla n ve işlevleri hakkınd a bilgiler verilmektedir .1. • Çay ve ırmaklard a taş ve ağaçlarla yapılan bent (Kargı . yeralt ı kömür madenciliğind e yaygın olarak kullanıla n domuzdamları . Bu bildiride . domuzdamlannı n türleri . Özellikle . • Sel baskınların a engel olmak için dereleri n kenarların a yapılan korkulu k (Düzköy . üzeri betonl a kaplı su havuzu (Tannvermiş . Bu durumda . ahır veya hapishan e anlamlannd a kullanılmaktadı r (Büyük Larousse . 1 Ahşap Domuzdamlar ı Ahşap domuzdamlan . GENE L Ansiklopedi k olarak "dam" eski Türkçe tam ya da ev'den türetilmi ş olup. Rize) . büyük yük taşıma kapasiteler i ve yüksek katılıklar ı nedeniyl e yeralt ı madenciliğind e kullanıla n tahkimatla r arasınd a ayrı bir yere sahiptir . ahşap domuzdamlannı n tasanm ı üzerin e derlene n bilgiler sunulmuştur . Türk Dil Kurumu'nu n Halk Ağzından Derlem e Sözlüğü'n e göre şu anlamlard a da kullanılmaktadı r (TDK . her kat birbirin e dik olacak şekilde . DOMUZDAMLAR I BİLGİLE R HAKKIND A kullanı m alanla n hakkınd a gene l mekani k özellikleri . tasanmınd a ve kurulmasınd a dikkat edilecek hususlar 2. genelde 20x20 cm kesitli . ahşap uzunaya k tahkimatını n ayrılmaz bir parçasıdır . Bir uçta ayak içi tahkimatını n temel bir unsur u olmak ve diğer uçta da tavan göçükleri ya da boşalmalarınd a boşlukları doldurma k gibi geniş bir yelpazede görev yapan domuzdamlann a bugüne kadar . aynı uzunluktak i (80-150 cm) ve paralel konuml u ahşap direk çiftlerinin .Giresun) . kayın . gürgen) dört tarafta n 5'er cm'lik kısımlanm n tıraşlanmasıyl a elde edilir .1. ülkemizd e domuzdam ı direkleri 30 cm çapındak i sert ağaçlan n (meşe .Çorum) . domuzdamlar ı başlıca ahşap . metal ve beton gibi mühendisli k malzemelerinde n üretilmekl e birlikte bazı özel türler i de mevcuttur .

. Barczak and Wilson . Tipik ahşap domuzdamlan . (b) (b) Şekil 3. (a) Şekil 2.Şekil 1. 1995) . Hercules™ (a) ve çevrelenmi ş çekirdek (b) tipi ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1993b . Çok direkli ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1993) .

43 .

5 MN [150 ton] yük taşıdığı rapor edilmiştir ) üç-dör t katma (4-5 MN) . bazı ülkelerd e (ABD .c) . böyle bir düzeneği n duraylılığı nı kolay yitirerek .Domuzdam i direklerind e yük taşıyan yüzeyleri n paralel olması duraylılık açısında n çok önemlidir .6x1 m boyutlannd a tek bir parça olarak üretilerek . her sırada 2 direk buluna n tipi ülkemizd e yaygın olarak kullamlmaktays a da.a). Domuzdamları . Bunlar a örnek olara k Hercules™ domuzdam i ve çevrelenmi ş çekirdek (confine d core) tipi domuzdam i verilebilir (Şekil 3). Hidroli k direk prensibiyl e çalışan (aslında geniş kesitli bir hidrolik direk olan) maden i domuzdamlannı n ilk örnekler i olarak "Desford domuzdami " gösterilebili r (Şekil 5.b). 3 Maden i Domuzdamlar ı Maden i domuzdamlannı n en ilkel türü . klasik ağaç domuzdamları . geniş başlık ve tabanlar ı sayesinde domuzdam i işlevini görmüşlerdi r (NCB . Bu tip.b) . Kare kesitli ahşap domuzdamında n doğruda n geliştirilen diğer bir hidroli k domuzdam i türü de "Seama n domuzdamı"dır .b). diğer iki yüzün de doğa l olarak bırakılmas ı tercih edilmektedi r (Şekil 1 . 1979). Yaklaşık 5 MN yük taşıma kapasitesin e sahip bu düzenekler .1.a). Simit şekilli olan tipleri "donut". içleri metal ızgaralarl a desteklenmiş . 2. tek bir taban plakasın a 44 . Ancak . ABD'de çokl u tabanyol u düzenlerindek i uzunayaklard a yaygın olarak kullanılmaktadı r (Şekil 4.) her katta 3 veya daha fazla direkli tipler de kullanılmaktadı r (Şekil 2. basan ile uygulanmıştır . gözenekli beton prizmaları n klasik domuzdam i düzenind e veya sıkı düzend e üst üste yığılmaları ile oluşturulmaktadı r (Şekil 4. Her ne kadar . vd. gerek yük taşıma kapasitesin i gerekse de katılığı artırma k amacıyla özel şekillerde kurulmaktadırlar .6x0. Maden i domuzdamlar ı daha sonralan . Konik parçala r bir ağaç fırçayla gerdirilere k domuzdamını n sıkılanmas ı sağlanmaktadı r (Birön .b). sert ağaçta n yapılmı ş sıktırma takozlarıyl a sıkılanır ve özel düzenekle r yardımıyl a sökülür (Şekil 1 . 2 Beton Domuzdamlar ı Beton domuzdamları . tamame n dolu (bitişik düzende ) direkleri n oluşturduğ u ahşap domuzdamlanyl a da karşılaşılabilmektedi r (Şekil 2. Belçika'd a geliştirilen "Mecapile" adı verilen domuzdamıdır . özellikle eğimli koşullard a ve domuzdamını n aşırı yüklenmes i durumun da tehlikele r oluşturduğ u görülmüş ve daha sonrala n bu uygulamada n vazgeçilmişti r (Birön . uygun uzunluklard a kesilmiş rayların üst üste konulmasıyl a oluşturulmaktayd ı (Şekil 5. 2. çok daha düşük bir deformasyonl a ulaşabildikler i literatürd e belirtilmektedi r (Commercia l Intertech . tavan ve taban tabakaların a batmalar ı nedeniyl e ancak 3 MN yükü sürekl i olarak taşıyabilmişlerdi r (Birön . 1971) . Pratikt e yalnızca iki paralel yüzün tıraşlanması . Son yıllarda . 1994) . bazı durumlarda . Bazı durumlarda . 1971) . 1971). Maden i domuzdamların a örnek olarak verilebilece k diğer bir tip de.a).c). Bunlar . Bu tıp domuzdamlann m yük taşıma kapasitelerini n klasik ahşap domuzdamlannı n (% 20' lik bir deformasyonl a 1. özellikle pota s ocaklarınd a 0.1. Saç levhalarda n yapılmış olan bu damları n üst kısmınd a konik iki parça bulunmaktadı r (Şekil 5.

NCB . 1971 . Commercia l Intertech . (a) (b) (c) (d) Şekil 5 Maden i domuzdamlar ı (Wumpener .(a) (b) Şekil 4. 1952. 1994). 1979. 1979) 45 . Bıron . Beton domuzdam ı türleri (NCB .

Bu bölümde .2-3. • Uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak ( Şekil 8). 1994. DOMUZDAMLARINI DAVRANIŞ I N MEKANİ K 1996'd a Mines ) Barczak konusu Ahşap domuzdamlarını n mekani k davranışı üzerin e en kapsamlı çalışma faaliyetin e son verilen Amerika n Madenle r Bürosu (US Bureau of araştırmacılar ı tarafında n yapılmıştı r (Barcza k and Tasillo . 1988 . 1979) . 1991. 1993b .2 Uygulam a Alanlar ı Domuzdamlan . üç çeşit yükseklik aralığmdak i şişme domuzdamlan .6 MPa'lı k sınır basıncı değerlerin e sahiptir (Okutsan . 0.) .1.b) ve içleri ince malzemeyl e doldurulmu ş paketleri n yığılmasıyla oluşturula n dolgu-domuzdam ı türlerin e de literatürd e yer verilmektedi r (Şekil 6. TTK ocaklannd a pilot çapta denenmi ş ve başanlı olmuştur . Domuzdamla n ayrıca . 1979) ..2 m kalınlığındak i ince ve 0-90 ° eğimli kömür damarlannd a uygulanmaktadır .4 Özel Türle r Ahşap . söz araştırm a sonuçlann a yer verilecektir .yerleştirilmi ş hidrolik direklerde n ve sarmalarda n oluşmaktayd ı (Şekil 5. 1994). • Galerilerd e ve uzunayaklardak i tavan göçüklerini n oluşturduğ u boşlukları n doldurulmasınd a yardımc ı tahkima t eleman ı olarak (Şekil 10).6) (NCB . daha sonra domuzdam ı tipi yürüyen tahkimatlar a dönüştürülmüştü r (NCB . • Ahşap tahkimatl ı uzunayaklarda . 2 Hava yastıkları . Bu tür tahkimat . Kord bezini n kauçuk malzemeyl e kaplanmasıyl a üretilen . arta n tavan yüküyle bünyesind e oluşan yüksek basınç sayesinde taşıma gücü sağlamaktadır . Bu ilk türler . ayağın gerisinde ve ayak boyunc a katılığı yüksek bir tahkima t hattı oluşturup . 2 m arasınd a değişen etkin yüzey alanlarına . 3. USBM . 19. Edilgen (pasif) bir tahkima t türü olan şişme domuzdamlan .4-1. 0.3-0. Yeraltı kömür madenciliğinde . yeraltındak i göçük açma çalışmalannd a ve depre m gibi doğa l afetlerd e bina enkazlannı n altındak i canlılan n kurtarılmas ı çalışmalarınd a da kullanılmaktadı r (Kurt . özellikle tabanyol u kenar dolgusu olarak yaygın kullanıla n taşlı domuzdamların a (Şekil 6.95-1.5 MP a şişirme basıncın a ve 1. and Gearhart . 46 . 2. Şişme domuzdamla n veya diğer bir deyimle çok hücreli hava yastığı bu türe bir örnekti r (Şekil 6. tavan tabakalannı n kırılmasın ı kolaylaştırara k ayak arkasını n göçertilmesind e (Şekil 7). beton ve maden i domuzdam ı grupları dışında kalan bazı özel tip domuzdamla n da mevcuttur . 1999) .a). • ABD uzunaya k madenciliğind e üst tabanyollannd a ana tahkima t eleman ı olara k (Şekil 9).d). 1993a . yeraltı madenciliğind e değişik Bunları n en önemliler i şunlardır : uygulama alanlann a sahiptir . Ukrayna-Donbas s kömü r havzasındak i 0. 2.

Özel tıp domuzdam ı örnekler i (Okutsan . NCB . 19. Şekil 8 Domuzdamlannı n uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak kullanım ı (Ozarslan .. 1979) .(a) (b) (c) Şekil 6. Şekil 7. Domuzdamını n arına paralel ahşap tahkimatl ı uzunayakt a ayak arkasını n göçertilmesınd e kullanımı . 47 . 1995) ..

Domuzdamlannı n ABD uzunayak madenciliğind e üst tabanyollarınd a kullanım ı (Peng . 1986). 48 . (a) Şekil (b) 10.Şekil 9. Domuzdamlannı n galerilerde (a) ve uzunayaklard a (b) oluşan göçük boşluklannı n doldurulmasınd a kullanım ı (Peng and Chiang . 1986) . 1984. Peng .

basınç yükü altındak i bir ahşap domuzdamınd a şu karakteristi k davranışla r gözlenmektedir : • • • • doğrusal elastik deformasyon . yük taşıma kapasitesidir . meşed e liflere paralel basınç dayanım ı 43 MPa . Ahşap domuzdamlan . Bilindiği gibi. liflere dik basınç dayanımını n 5-10 katı kadardır . 1993b . • katılığı . Ne var ki.a'da gösterilmiştir . 49 . edilgen tahkima t olduklar ı için tavan ve taban arasınd a sıkıştıkç a yük taşıma kapasiteler i artar. ortotropi k (dikey anizotropik ) bir malzem e olan ahşabın en yüksek dayanım ı liflere parale l yüklemelerd e ortaya çıkar. Buna göre . Ağaç cinsine bağlı olmakla birlikte . Bir domuzdamını n • dayanımı . % 25-30'lu k bir birim kısalmada n sonra da domuzdamın ın katılığı doğrusal olmaya n bir şekilde artmaktadır . Diğer taraftan . Görüldüğ ü gibi . temas bölgelerind e sıkışan ahşabın lif yapısı bozulmakt a ve domuzdamın ın niha i dayanımın a ulaşılmaktadır . etkiyen yükün liflere göre konumu . Örneğin . doğrusal plastik deformasyo n ve doğrusal olmaya n plastik deformasyon . faktörler e bağlıdır. birim kısalmaya nede n olan yük miktar ı ya da yük-kısalm a eğrisini n eğimidir . kullanı m yerindek i çevre koşulları vb.Ahşap bir domuzdamını n bire bir ölçekli laboratuva r deneylerinde n elde edilen tipi k "yük-kısalma " eğrisi Şekil ll. ahşabın dayanım ı ise. yüklene n örneği n boyutları . her kattaki direk sayısı ve domuzdamını n yüksekliğ i gösterilmektedi r (Barcza k and Gearhart . katılık ve duraylılık ölçütler i sağlanmalıdır . Domuzdam ı katılığına etki eden başlıca tasan m parametreler i olara k • • • • ahşabın dayanımı . Bu nedenle . Barczak ve Gearhart' a (1993a . daha sonra doğrusal plasti k kısalma gösterirke n katılığı azalmakt a ve nihayet . Domuzdamını n yük taşıma kapasitesin i temeld e ahşabın dayanım ı ve katlar arası tema s alanı belirler. Domuzdamlarınd a ahşap . 1993b) . katlar arası temas yüzeyini n alanı . 1994) göre. doğrusal elastik davranmakta . 1993) . nem oranı . ahşabın liflere parale l basınç dayanımı . yükleme hızı . elastik deformasyonda n plastik deformasyon a geçiş. 1993a) . Bu aşamada . katılık bir domuzdam ı için en kritik tasarı m unsurudur . duraysız domuzdamla n nadire n bu son aşamay a ulaşabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . liflere dik ise 9 MPa'dı r (Faure . • duraylılığı ise yük taşıma kapasitesind e ani ve ciddi bir kayıp olmada n yapını n dengesini korumasını n bir ölçüsüdür . ahşap bir domuzdam ı yaklaşık % 5'lik bir birim kısalma seviyesin e kadar yüksek bir katılıkta . kabul edilebilir bir domuzdam ı tasarım ı için dayanım . ağaç cinsi . liflere dik basınç yükü altında olduğu için malzemeni n bu dayanım ı önem kazanır .

(d) Kurulm a şeklini n etkisi . Ahşap domuzdammı n davranış ı ve etkiyen faktörle r (Barcza k and Gearhart . 1993a. KISALMA (cm) (b) Her kattaki direk sayısının etkisi . Şekil 11.(a) Bir ahşap domuzdammı n tipik "yük-kısalma " eğrisi. 50 . 1991) . Barcza k and Tasıllo . (c) Yükseklik/genişli k (HAV) oranını n etkisi.

direk boyu arttıkç a domuzdamını n yükseklik/genişli k oranı da azalacak . 51 .d) . her kattak i direk sayısını artırara k öneml i ölçüde yükseltilebilir . 1993a . böylece taşıma kapasitesi ve katılık da artacaktır . Domuzdamını n dayanım/maliye t oranı .Domuzdamm m duraylılığı .. malzem e kullanım ı yalnızca % 50 artar (Jones . • Kuruluş Şekli: Domuzdamlan . yük taşıma kapasitesin i ve katılığ ı artırma k için geniş kenarla r üst üste konulmalıdır . etkin bir tavan kontrol ü için gereğinde n fazla ahşa p sarfedilmiş demektir . en çok domuzdam ı yapısmı n burkulmasıyl a ilgilidir. ahşap domuzdamlannı n tasarımınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereke n başlıca faktörler ise şunlardı r (Barcza k and Gearhart . doğrusal plastik bölgedeki katılık da bir miktar artar (Şeki l 11. Bu oran 2. Ancak . 1993b) . 1993a . Birön . 1952. domuzdamm m yükseklik/genişli k oranı ve yapısmı n eylemsizlik moment i duraylılığm ı etkileye n en öneml i faktörlerdir . uygun yükseklik/genişli k oran ı olan domuzdamlannı n çoğu % 20'lik bir birim kısalmaya kadar duraylı kalabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . asıl yük taşıyan temas yüzeyleri direkleri n tam uçlannd a değil de. • Direk boyutları: Direk kesiti dıkdörtgense . 1993b) tarafında n sunulmuştur .c). temas noktalarını n sayısı her kattak i direk sayısının karesine eşittir..b). USBM . yük taşıma kapasitesi ve katılık da artar (Şekil 11 . DOMUZDAM I TASARIMI VE KURULMASINDAK İ ÖNEMLİ HUSUSLA R Domuzdamla n konusund a çeşitli araştırmacıla r tarafında n yapılan pratik ve kuramsa l çalışmala r sonucund a belirlenen . Direk sayısı arttıkça . yükseklik/genişli k oranını n ayarlanmasıyl a bu etkiler en azda tutulabilir . • Domuzdamının yüksekliği: Domuzdamını n yüksekliği arttıkç a katılığı ve duraylılığı azalmaktadı r (Şekil ll. 2x2'lik domuzdamında n 3x3'lük donıuzdamın a geçişte temas alan ı % 125 artarken . Ahşap domuzdamlannı n "yük-kısalma " davranışını n kestirimind e kullanılabilece k görgül bir yaklaşım Barczak ve Gearhar t (1993a . aynca . 4. 1993a) . Korfal 19. 197 U Barczak and Gearhart . Örneğin . domuzdam ı tasanm ı ve kurulmasın a ilişkin bazı öneml i hususlar aşağıda özetlenmektedi r (Wümpener .5 'tan küçük olursa . 1974) . Bu bağlamda . 1994. 1993b) : • Her kattaki direk sayısı: Domuzdamlarmda . direk boyları sabit tutulursa . Her ne kadar burkulm a davranışı . yüksek birim kısalma değerlerind e çok daha fazla belirginse de. Bu sayede . Yaklaşık % 20'lik bir birim kısalmad a duraylılığı sağlamak için yükseklik/genişli k oranı 5'ten az olmalıdır . Verilen bir kurulm a yüksekliğinde . Ayrıca . bir miktar (direk genişliğinin yansı kadar) içeride olaca k şekilde kurulmalıdır . yapının yük taşıma kapasitesi % 10-15 kada r artınlabilir .

• Domuzdamlannı n sökülmeler i sırasında kolaylık sağlamak için . • Domuzdamım n katılığı . klasik (2x2 direkli) domuzdamlarında n daha düşük maliyetl e daha yüksek yük taşım a kapasitesin e sahiptirler . • Domuzdamlannı n sıkılanması .2 Domuzdam ı Kurulmasınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı kurulmada n önce taban mümkü n olduğunc a temizlenmelidir . tavan çatlaklar ı göz önün e alınarak .5 ile 4. Kesinlikle eski. 52 . en alttaki direk çifti arına paralel yerleştirilmelidir . sert ağaçta n yapılmış sıktırma takozları/kamala n kullanılarak . düzgün bir şekild e yapılmalıdır . En üst sıradaki direk çifti . • Domuzdamla n aynı cins veya benzer sertlik ve dayanımdak i ağaç direklerde n oluşturulmalıdır . • İkiden fazla direkli domuzdamlan .4. direğin geniş yüzü yatay olarak yerleştirilmelidir .5 dam boyu kadar seçilmesi prati k olarak önerilmektedir . • Domuzdamlannı n yükseklik/genişli k oranı. Domuzdam ı tasarımınd a bu üstünlükle r göz önünd e bulundurulabilir . her kattaki direk sayısının veya direk genişliğini n artırılma sı ile yükseltilebilir . • Domuzdamlannı n istifi . çalışma yüksekliğine (genellikl e dama r kalınlığıdır ) uygun olacak şekilde belirlene n direk boylarıyla . çürük ve yuvarlak direk kullanılmamalıdır . • Domuzdam ı dikdörtge n kesitliyse . Yüksek ayaklard a dam direkleri uzun ve geniş olarak seçilmelidir . Sarma ve belleme altına konulmamalıdır . uçlarınd a direk genişliğinin yansı (pratikt e 1 el basımı ) kadar boşluk bırakılara k ve temas yüzeyleri aynı hizada . mümkü n olduğunc a direk genişliğini n artırılma sı tercih edilmelidir . Böylece etkin temas alanı artırılır . • Eğimli damarlarda . • Domuzdamla n arasındak i uzaklığın en fazla 1-1. artan direk sayısı maliyet ve işçiliği artıracaktır . tavan yükü yoğunluğu ve ayak içi tahkima t sistemini n katılığ ı dikkate alınarak yapılmalıdır . • Eğimli ayaklard a damı n düzenli bir şekilde kurulmasın ı sağlamak için geçic i dayama direğinde n faydalanılabilir . 2. uygun dizilimle yerleştirıldiklennde . • Domuzdamı . mümküns e anna dik yerleştirilmelidir . Çünkü . tavan ve taban a dik olacak şekilde ve bağımsız olarak istiflenmelidır .1 Domuzdam ı Tasarımınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı tasarımı . tavana yakın kısımda ve domuzdamım n dört köşesinde n (aynı düzlem içerisinde ) yapılmalıdır .3 arasınd a tutulmalıdır . her damd a demirde n yapılmış sökme tertibatl ı 2 adet dam direği kullanılmalıdır . 4. hızarda özel olarak hazırlanmış . • Domuzdamım n çabuk sökülmesin i sağlamak için az sıkılamak veya yedek damsı z boşaltm a yapmak oldukça tehlikelidir . Burada .

47-54 . C. (19. Genel Maden İşçileri Sendikası. Commercia Intertech (1994) Concrete Donut Cribbing™. Morgantown . and Gearhart. Büyük Larousse (1986) Büyük Larausse Sözlük ve Ansiklopedisi. (1991) Evaluatio n of Multitimbere d Wood Cri b Supports . and Tasilio. and Tasilio. D. 64 s. IC9361 . (1993) The design and application of Hercules™ cribs for undergroun d mining . US Bureau of Mines Report of Investigations.. KAYNAKLA R Barczak. yapısı ve davranışıyl a da çok ilginç bir tahkima t türü olan domuzdamlarının . 94. s.L. US Bureau of Mines Report of Investigations. May. Adı kadar . (1994) Assesment of wood and alternativ e material s for supplementa l roof suppor t construction . Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. London.W. Jone s . (1993b) Engineerin g method s for the design and employmen t of wood cribs. WV. pp. RI 9345 . and Gearhart. Balkema . T.M.M. Rotterdam .) Madenlerde Göçük. Barczak. D. 66 pp. Timber Research and Developmen t Association. Coal. Korfal M. (1974) Use of Timber in Mining. l Faure.F. Birön. WV. Barczak. Barczak.L. (1993a) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . (1971) Madenlerde Tahkimat İşleri. 53 . Cilt 5.F. gözde n geçirilmiştir . pp.L. RI9168 . (1988) Factor s Affecting Strengt h and Stability of Wood Cribbing : Height .M.M. M. WV.5. Configuratio n and Horizonta l Displacement .567-572 . İstanbul . p. 2851. Barczak.M. İTÜ Matbaası. Morgantown . T.M. Proceedings of the 35th US Rock Mechanics Symposium. C. and. T. 190-200 . Morgantown . D. T. bilinçli ve uygun olarak tasarlanı p kurulduklar ı zama n kendilerinde n beklene n işlevleri fazlasıyla yerine getirebileceğ i unutulmamalıdır . Barczak. ahşap domuzdamlann a ayn bir önem verilerek . Gelişim Yayınlan. (1995) Practica l Solution s to offset the deficiencie s and increasin g price of mine timber . T.35-43 . pp. and Gearhart. . Zonguldak. 34 pp. SONU Ç Bu bildiride domuzdamlan . Wilson J. Daemen&Schults(eds) . US Bureau of Mines Information Circular.F. 23 pp. pp. C. Proceedings of the 13th Conference on Ground Control in Mining. T.R. Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. 11 pp. C.

Cilt IV. 11/48-49 . TDK Yayınlan . Aksoy. Bretby . Özarslan. 707 pp. John Wiley & Sons . S. Yüksek Müh . Türk Tarih Kurum u Basımevi . S. 84 pp. USB M (1994) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Technology News. John Wiley & Sons . . pp. Zonguldak . Peng. Essen . (1952) Die Bergmännische Facharbeit. NewYork . NCB (1979) Underground Support Systems. Made n Mühendisliğ i Anabilim Dalı . Wümpener A. Sayı 211/4 . No. . ZKÜ Fen Bilimleri Enstitüsü .S. Zonguldak . Nationa l Coal Board Industria l Trainin g Branch . TTK Kozlu Müessesesi . s. Ankara . and Chiang. Tezi . Okutsan (19. TDK (1969) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. (1995) Uzunaya k Kömü r Madenciliğind e Tabanyollannı n Tasarım ı için Bir Mühendisli k Kılavuzunu n Geliştirilmesi .. Peng S. A. (1999) Kişisel görüşme .A. H. 2nd edn. Derleye n O.Kurt. Kohlenbergba u Leitung . 1556. (1984) Longwall Mining.S . Teil 2. 2 pp. Ankara . (1986) Coal Mine Ground Control.S. Ticar i Broşür .428 . 491 pp. NewYork . 307 s.) Sovyetler Birliği'nd e Kullanıla n Çeşitli Yeraltı Ekipmanları . Deutsche n 54 .

• Domuzdamını oluşturan ağaçlar birbirine ve tavana iyice temas etmelidir.Domuzdamı temiz ve düzgün bir taban üzerine yerleştirilmeli. Boyunda doğal ağaç tahkimatlardır . • Daire kesitli ağaçlar temas yüzeylerinin azlığından dolayı kullanılmamalıdır.Tavan yükünün homojen olarak dağılmasını sağlamak için kamalar üst sıra ile tavan arasına sıkıştırılmalıdır. tavan basıncına karşı yüksek mukavemet göstermektedir. domuz damları tavan ve tabana gömülmezler. Çünkü kamaların üst sırayla tavan arasına sıkıştırılması temas açısını azaltacağı için. temas yüzeyinde basıncın artmasına neden olmaktadır. Domuzdamı Kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Domuzdamının kurulacağı yer temiz ve düz olmalıdır.DOMUZ DAMI:Bir boşluğun tabanı ile tavanı arasında kare. • Ağaçlar birbirleri üzerine aynı düşey doğrultuda konmalıdır. damı sıkıştırmak için üst iki sıra arasına sıkıştırma kamaları sürülmeli ve en üst katın tavana teması sağlanmalıdır.Tavan ve taban ile temas yüzeylerinin fazlalığı ve sağlam olmaları nedeniyle. EMNİYET SARMASI: İnat ve emniyet takviye tahkimatlarının kurulmasında kullanılan 2m. Domuzdamı tavanın baskısı altında sıkışarak. dikdörtgen veya temas yüzeyleri düzeltilmiş diğer iki tarafı doğal bırakılmış ağaçların karşılıklı olarak üst üste dizilmesi sonucu elde edilen tahkimat üniteleridir. • Domuzdamları bir ilerideki kurulmadıkça sökülmemelidir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful