Türkiye 12 Komur Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-26 Mayıs 2000, Kdz Ereğli, Zonguldak, Türkiye lh Proceedings of the 12 Turkish Coal

Congress, 23-26 May 2000, Kdz. Ereğli, Zonguldak, Turkey

AHŞAP DOMUZDAMLARININ MEKANİK DAVRANIŞI VE TASARIMI MECHANICAL BEHAVIOR AND DESIGN OF WOOD CRIBS

Tuğrul ÜNLÜ , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Muh. Fak., 67100 Zonguldak Hasan GERÇEK , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Müh. Fak., 67100 Zonguldak

ÖZE T Bu bildiride , domuzdamla n hakkınd a son gelişmeleri yansıta n bir derlem e sunulmuştur . Öncelikle , domuzdamlann m türleri ve uygulama alanları özetlenirken , ahşa p domuzdamlann a özel bir önem verilmiştir . Sonra , ahşap domuzdamlann m mekani k davranışı ve bu davranışa etkiyen önemli faktörler tartışılmıştır . Son olarak , ahşa p domuzdamlann m tasarımınd a ve uygun kurulmasınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereken bazı önemli hususlar verilmiştir .

ABSTRAC T In this paper , a state-of-the-ar t review has been presente d on the cribs or chocks. First , their types and areas of applicatio n are summarize d while a special emphasi s is given on wood cribs. Then , the mechanica l behavior of the wood cribs and the importan t factors affecting this behavior are discussed . Finally , some importan t consideration s are given for the proper design and constructio n of wood cribs.

41 .

bir yapının üst yüzü . GENE L Ansiklopedi k olarak "dam" eski Türkçe tam ya da ev'den türetilmi ş olup. 1 Ahşap Domuzdamlar ı Ahşap domuzdamlan . • Sel baskınların a engel olmak için dereleri n kenarların a yapılan korkulu k (Düzköy . ahşap domuzdamlannı n tasanm ı üzerin e derlene n bilgiler sunulmuştur . Bu durumda . öncelikl e domuzdamlannı n türleri ve bilgiler verilmiştir .Çorum . gürgen) dört tarafta n 5'er cm'lik kısımlanm n tıraşlanmasıyl a elde edilir . davranışı ve Son olarak . işlevlerin e paralel bir önem verilmemiştir . bir binanın . DOMUZDAMLAR I BİLGİLE R HAKKIND A kullanı m alanla n hakkınd a gene l mekani k özellikleri . üst üste düzenli olarak yığılmasıyla oluşturulu r (Şekil La). küçük ev. yeralt ı kömür madenciliğind e yaygın olarak kullanıla n domuzdamları . 1986).Giresun) . 42 .1 Domuzdam ı Türler i Domuzdamlannı n çok çeşitli türleri olmakla birlikte . genelde 20x20 cm kesitli . büyük yük taşıma kapasiteler i ve yüksek katılıklar ı nedeniyl e yeralt ı madenciliğind e kullanıla n tahkimatla r arasınd a ayrı bir yere sahiptir . Bu bildiride .1. Türk Dil Kurumu'nu n Halk Ağzından Derlem e Sözlüğü'n e göre şu anlamlard a da kullanılmaktadı r (TDK . kullanı m alanla n ve işlevleri hakkınd a bilgiler verilmektedir . bunları n en anlaml ı sınıflamas ı üretildikler i malzem e türün e göre yapılabilir. 2. 2. Rize) . domuzdamlannı n özetlenmiştir . • Suyun çıktığı kaynak ve çevresi .Zonguldak) . Çaycum a . aynı uzunluktak i (80-150 cm) ve paralel konuml u ahşap direk çiftlerinin . üzeri betonl a kaplı su havuzu (Tannvermiş . ülkemizd e domuzdam ı direkleri 30 cm çapındak i sert ağaçlan n (meşe . Sonra . • Çay ve ırmaklard a taş ve ağaçlarla yapılan bent (Kargı . ahır veya hapishan e anlamlannd a kullanılmaktadı r (Büyük Larousse . domuzdamlar ı başlıca ahşap . tasanmınd a ve kurulmasınd a dikkat edilecek hususlar 2. Gelenekse l olarak . her kat birbirin e dik olacak şekilde . Bu bölümde . metal ve beton gibi mühendisli k malzemelerinde n üretilmekl e birlikte bazı özel türler i de mevcuttur . 1969) : • Madé h ocaklannd a çökme tehlikesi olan yerlerde her tarafı ağaç direk ve ağaç kamalarl a örülen bağ (Aliköy . kayın . her nedense .1. Mecitöz ü . domuzdamlannı n türleri . Keşap . ahşap uzunaya k tahkimatını n ayrılmaz bir parçasıdır . Bir uçta ayak içi tahkimatını n temel bir unsur u olmak ve diğer uçta da tavan göçükleri ya da boşalmalarınd a boşlukları doldurma k gibi geniş bir yelpazede görev yapan domuzdamlann a bugüne kadar . "Domu z ahin/ağılı " ya da "domuz kafesi" anlamın a gelen domuzdamı sözcüğü .Çorum) . Özellikle . GİRİ Ş Domuzdamları .

1995) .Şekil 1. (b) (b) Şekil 3. Tipik ahşap domuzdamlan . 1993b . (a) Şekil 2. Hercules™ (a) ve çevrelenmi ş çekirdek (b) tipi ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . Çok direkli ahşap domuzdamla n (Barcza k and Gearhart . 1993) . . Barczak and Wilson .

43 .

uygun uzunluklard a kesilmiş rayların üst üste konulmasıyl a oluşturulmaktayd ı (Şekil 5. tavan ve taban tabakaların a batmalar ı nedeniyl e ancak 3 MN yükü sürekl i olarak taşıyabilmişlerdi r (Birön . Yaklaşık 5 MN yük taşıma kapasitesin e sahip bu düzenekler . Simit şekilli olan tipleri "donut".a). Maden i domuzdamların a örnek olarak verilebilece k diğer bir tip de.Domuzdam i direklerind e yük taşıyan yüzeyleri n paralel olması duraylılık açısında n çok önemlidir .1. her sırada 2 direk buluna n tipi ülkemizd e yaygın olarak kullamlmaktays a da. Konik parçala r bir ağaç fırçayla gerdirilere k domuzdamını n sıkılanmas ı sağlanmaktadı r (Birön . geniş başlık ve tabanlar ı sayesinde domuzdam i işlevini görmüşlerdi r (NCB . Bu tip. gözenekli beton prizmaları n klasik domuzdam i düzenind e veya sıkı düzend e üst üste yığılmaları ile oluşturulmaktadı r (Şekil 4. 2. basan ile uygulanmıştır . Belçika'd a geliştirilen "Mecapile" adı verilen domuzdamıdır . 3 Maden i Domuzdamlar ı Maden i domuzdamlannı n en ilkel türü . 1971) . Domuzdamları . bazı durumlarda . 1971). tek bir taban plakasın a 44 . Bunlar a örnek olara k Hercules™ domuzdam i ve çevrelenmi ş çekirdek (confine d core) tipi domuzdam i verilebilir (Şekil 3). Hidroli k direk prensibiyl e çalışan (aslında geniş kesitli bir hidrolik direk olan) maden i domuzdamlannı n ilk örnekler i olarak "Desford domuzdami " gösterilebili r (Şekil 5. gerek yük taşıma kapasitesin i gerekse de katılığı artırma k amacıyla özel şekillerde kurulmaktadırlar .5 MN [150 ton] yük taşıdığı rapor edilmiştir ) üç-dör t katma (4-5 MN) .a). Son yıllarda . Maden i domuzdamlar ı daha sonralan . Ancak . 1979). Bu tıp domuzdamlann m yük taşıma kapasitelerini n klasik ahşap domuzdamlannı n (% 20' lik bir deformasyonl a 1. diğer iki yüzün de doğa l olarak bırakılmas ı tercih edilmektedi r (Şekil 1 . çok daha düşük bir deformasyonl a ulaşabildikler i literatürd e belirtilmektedi r (Commercia l Intertech . 2.b).c). ABD'de çokl u tabanyol u düzenlerindek i uzunayaklard a yaygın olarak kullanılmaktadı r (Şekil 4. 1971) .b).1. sert ağaçta n yapılmı ş sıktırma takozlarıyl a sıkılanır ve özel düzenekle r yardımıyl a sökülür (Şekil 1 . Bazı durumlarda . vd. tamame n dolu (bitişik düzende ) direkleri n oluşturduğ u ahşap domuzdamlanyl a da karşılaşılabilmektedi r (Şekil 2. 2 Beton Domuzdamlar ı Beton domuzdamları .b). 1994) . özellikle eğimli koşullard a ve domuzdamını n aşırı yüklenmes i durumun da tehlikele r oluşturduğ u görülmüş ve daha sonrala n bu uygulamada n vazgeçilmişti r (Birön . Pratikt e yalnızca iki paralel yüzün tıraşlanması .b) .a). böyle bir düzeneği n duraylılığı nı kolay yitirerek .c) . Her ne kadar . içleri metal ızgaralarl a desteklenmiş . klasik ağaç domuzdamları . Kare kesitli ahşap domuzdamında n doğruda n geliştirilen diğer bir hidroli k domuzdam i türü de "Seama n domuzdamı"dır . özellikle pota s ocaklarınd a 0. Saç levhalarda n yapılmış olan bu damları n üst kısmınd a konik iki parça bulunmaktadı r (Şekil 5.6x1 m boyutlannd a tek bir parça olarak üretilerek .) her katta 3 veya daha fazla direkli tipler de kullanılmaktadı r (Şekil 2.6x0. Bunlar . bazı ülkelerd e (ABD .

1952. (a) (b) (c) (d) Şekil 5 Maden i domuzdamlar ı (Wumpener . 1971 . 1994).(a) (b) Şekil 4. Beton domuzdam ı türleri (NCB . Bıron . Commercia l Intertech . NCB . 1979) 45 . 1979.

Ukrayna-Donbas s kömü r havzasındak i 0. Domuzdamla n ayrıca .d). Şişme domuzdamla n veya diğer bir deyimle çok hücreli hava yastığı bu türe bir örnekti r (Şekil 6. 2 Hava yastıkları .6) (NCB . 1979) . 1993a .5 MP a şişirme basıncın a ve 1. DOMUZDAMLARINI DAVRANIŞ I N MEKANİ K 1996'd a Mines ) Barczak konusu Ahşap domuzdamlarını n mekani k davranışı üzerin e en kapsamlı çalışma faaliyetin e son verilen Amerika n Madenle r Bürosu (US Bureau of araştırmacılar ı tarafında n yapılmıştı r (Barcza k and Tasillo .b) ve içleri ince malzemeyl e doldurulmu ş paketleri n yığılmasıyla oluşturula n dolgu-domuzdam ı türlerin e de literatürd e yer verilmektedi r (Şekil 6.3-0.4 Özel Türle r Ahşap . USBM .4-1. 1993b . • ABD uzunaya k madenciliğind e üst tabanyollannd a ana tahkima t eleman ı olara k (Şekil 9).2-3. TTK ocaklannd a pilot çapta denenmi ş ve başanlı olmuştur . 2 m arasınd a değişen etkin yüzey alanlarına . yeraltı madenciliğind e değişik Bunları n en önemliler i şunlardır : uygulama alanlann a sahiptir . 3.a). 2. Yeraltı kömür madenciliğinde . 2.yerleştirilmi ş hidrolik direklerde n ve sarmalarda n oluşmaktayd ı (Şekil 5. 0.6 MPa'lı k sınır basıncı değerlerin e sahiptir (Okutsan . • Galerilerd e ve uzunayaklardak i tavan göçüklerini n oluşturduğ u boşlukları n doldurulmasınd a yardımc ı tahkima t eleman ı olarak (Şekil 10). 1979) .1.95-1. Kord bezini n kauçuk malzemeyl e kaplanmasıyl a üretilen . daha sonra domuzdam ı tipi yürüyen tahkimatlar a dönüştürülmüştü r (NCB . 19. üç çeşit yükseklik aralığmdak i şişme domuzdamlan . arta n tavan yüküyle bünyesind e oluşan yüksek basınç sayesinde taşıma gücü sağlamaktadır . Bu tür tahkimat . ayağın gerisinde ve ayak boyunc a katılığı yüksek bir tahkima t hattı oluşturup . 1994).. Bu ilk türler .2 Uygulam a Alanlar ı Domuzdamlan . • Uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak ( Şekil 8). 1991. 1999) .2 m kalınlığındak i ince ve 0-90 ° eğimli kömür damarlannd a uygulanmaktadır . • Ahşap tahkimatl ı uzunayaklarda . beton ve maden i domuzdam ı grupları dışında kalan bazı özel tip domuzdamla n da mevcuttur . 1988 . özellikle tabanyol u kenar dolgusu olarak yaygın kullanıla n taşlı domuzdamların a (Şekil 6. 0. yeraltındak i göçük açma çalışmalannd a ve depre m gibi doğa l afetlerd e bina enkazlannı n altındak i canlılan n kurtarılmas ı çalışmalarınd a da kullanılmaktadı r (Kurt . Bu bölümde . 46 .) . söz araştırm a sonuçlann a yer verilecektir . tavan tabakalannı n kırılmasın ı kolaylaştırara k ayak arkasını n göçertilmesind e (Şekil 7). Edilgen (pasif) bir tahkima t türü olan şişme domuzdamlan . and Gearhart . 1994.

19. Şekil 7.(a) (b) (c) Şekil 6.. Domuzdamını n arına paralel ahşap tahkimatl ı uzunayakt a ayak arkasını n göçertilmesınd e kullanımı .. 1995) . NCB . Özel tıp domuzdam ı örnekler i (Okutsan . Şekil 8 Domuzdamlannı n uzunayakt a tabanyol u kenar takviyesi olarak kullanım ı (Ozarslan . 47 . 1979) .

Peng . 1984. 1986) . 1986). (a) Şekil (b) 10. Domuzdamlannı n ABD uzunayak madenciliğind e üst tabanyollarınd a kullanım ı (Peng . 48 . Domuzdamlannı n galerilerde (a) ve uzunayaklard a (b) oluşan göçük boşluklannı n doldurulmasınd a kullanım ı (Peng and Chiang .Şekil 9.

faktörler e bağlıdır. 49 . birim kısalmaya nede n olan yük miktar ı ya da yük-kısalm a eğrisini n eğimidir . 1993b) . 1993a) . ahşap bir domuzdam ı yaklaşık % 5'lik bir birim kısalma seviyesin e kadar yüksek bir katılıkta . Domuzdamını n yük taşıma kapasitesin i temeld e ahşabın dayanım ı ve katlar arası tema s alanı belirler. liflere dik ise 9 MPa'dı r (Faure . liflere dik basınç yükü altında olduğu için malzemeni n bu dayanım ı önem kazanır . Domuzdam ı katılığına etki eden başlıca tasan m parametreler i olara k • • • • ahşabın dayanımı . kullanı m yerindek i çevre koşulları vb. kabul edilebilir bir domuzdam ı tasarım ı için dayanım . Bu nedenle . basınç yükü altındak i bir ahşap domuzdamınd a şu karakteristi k davranışla r gözlenmektedir : • • • • doğrusal elastik deformasyon . Görüldüğ ü gibi . ahşabın dayanım ı ise. Bilindiği gibi. Bir domuzdamını n • dayanımı . Ne var ki. doğrusal plastik deformasyo n ve doğrusal olmaya n plastik deformasyon . katılık bir domuzdam ı için en kritik tasarı m unsurudur . 1993b . 1994) göre. ortotropi k (dikey anizotropik ) bir malzem e olan ahşabın en yüksek dayanım ı liflere parale l yüklemelerd e ortaya çıkar. • duraylılığı ise yük taşıma kapasitesind e ani ve ciddi bir kayıp olmada n yapını n dengesini korumasını n bir ölçüsüdür . yük taşıma kapasitesidir . duraysız domuzdamla n nadire n bu son aşamay a ulaşabilmektedi r (Barcza k and Gearhart .Ahşap bir domuzdamını n bire bir ölçekli laboratuva r deneylerinde n elde edilen tipi k "yük-kısalma " eğrisi Şekil ll. her kattaki direk sayısı ve domuzdamını n yüksekliğ i gösterilmektedi r (Barcza k and Gearhart . doğrusal elastik davranmakta . Ağaç cinsine bağlı olmakla birlikte . daha sonra doğrusal plasti k kısalma gösterirke n katılığı azalmakt a ve nihayet . Ahşap domuzdamlan . ahşabın liflere parale l basınç dayanımı . temas bölgelerind e sıkışan ahşabın lif yapısı bozulmakt a ve domuzdamın ın niha i dayanımın a ulaşılmaktadır . Örneğin . Diğer taraftan . Bu aşamada . etkiyen yükün liflere göre konumu . liflere dik basınç dayanımını n 5-10 katı kadardır . • katılığı . elastik deformasyonda n plastik deformasyon a geçiş. yükleme hızı . edilgen tahkima t olduklar ı için tavan ve taban arasınd a sıkıştıkç a yük taşıma kapasiteler i artar. nem oranı . 1993) . meşed e liflere paralel basınç dayanım ı 43 MPa . ağaç cinsi . yüklene n örneği n boyutları . Domuzdamlarınd a ahşap .a'da gösterilmiştir . Buna göre . % 25-30'lu k bir birim kısalmada n sonra da domuzdamın ın katılığı doğrusal olmaya n bir şekilde artmaktadır . Barczak ve Gearhart' a (1993a . katlar arası temas yüzeyini n alanı . katılık ve duraylılık ölçütler i sağlanmalıdır .

(c) Yükseklik/genişli k (HAV) oranını n etkisi. Barcza k and Tasıllo . (d) Kurulm a şeklini n etkisi . Ahşap domuzdammı n davranış ı ve etkiyen faktörle r (Barcza k and Gearhart .(a) Bir ahşap domuzdammı n tipik "yük-kısalma " eğrisi. Şekil 11. 1991) . KISALMA (cm) (b) Her kattaki direk sayısının etkisi . 50 . 1993a.

böylece taşıma kapasitesi ve katılık da artacaktır . yapının yük taşıma kapasitesi % 10-15 kada r artınlabilir .Domuzdamm m duraylılığı . aynca . 1993b) tarafında n sunulmuştur . domuzdamm m yükseklik/genişli k oranı ve yapısmı n eylemsizlik moment i duraylılığm ı etkileye n en öneml i faktörlerdir . 1993b) .c). • Domuzdamının yüksekliği: Domuzdamını n yüksekliği arttıkç a katılığı ve duraylılığı azalmaktadı r (Şekil ll. 1974) . doğrusal plastik bölgedeki katılık da bir miktar artar (Şeki l 11. etkin bir tavan kontrol ü için gereğinde n fazla ahşa p sarfedilmiş demektir .d) . yüksek birim kısalma değerlerind e çok daha fazla belirginse de. Direk sayısı arttıkça . Birön . Bu oran 2. temas noktalarını n sayısı her kattak i direk sayısının karesine eşittir. Korfal 19. uygun yükseklik/genişli k oran ı olan domuzdamlannı n çoğu % 20'lik bir birim kısalmaya kadar duraylı kalabilmektedi r (Barcza k and Gearhart . bir miktar (direk genişliğinin yansı kadar) içeride olaca k şekilde kurulmalıdır . yükseklik/genişli k oranını n ayarlanmasıyl a bu etkiler en azda tutulabilir .. 1993b) : • Her kattaki direk sayısı: Domuzdamlarmda . • Direk boyutları: Direk kesiti dıkdörtgense . 51 . Örneğin .b). Domuzdamını n dayanım/maliye t oranı .. • Kuruluş Şekli: Domuzdamlan . 197 U Barczak and Gearhart . Her ne kadar burkulm a davranışı . 1993a . 2x2'lik domuzdamında n 3x3'lük donıuzdamın a geçişte temas alan ı % 125 artarken . 1993a) . DOMUZDAM I TASARIMI VE KURULMASINDAK İ ÖNEMLİ HUSUSLA R Domuzdamla n konusund a çeşitli araştırmacıla r tarafında n yapılan pratik ve kuramsa l çalışmala r sonucund a belirlenen . direk boyu arttıkç a domuzdamını n yükseklik/genişli k oranı da azalacak . 1952. Yaklaşık % 20'lik bir birim kısalmad a duraylılığı sağlamak için yükseklik/genişli k oranı 5'ten az olmalıdır . her kattak i direk sayısını artırara k öneml i ölçüde yükseltilebilir . Verilen bir kurulm a yüksekliğinde . 1993a . 1994. domuzdam ı tasanm ı ve kurulmasın a ilişkin bazı öneml i hususlar aşağıda özetlenmektedi r (Wümpener . Bu bağlamda . ahşap domuzdamlannı n tasarımınd a göz önünd e bulundurulmas ı gereke n başlıca faktörler ise şunlardı r (Barcza k and Gearhart . direk boyları sabit tutulursa . asıl yük taşıyan temas yüzeyleri direkleri n tam uçlannd a değil de. malzem e kullanım ı yalnızca % 50 artar (Jones . Ancak . yük taşıma kapasitesi ve katılık da artar (Şekil 11 . USBM . yük taşıma kapasitesin i ve katılığ ı artırma k için geniş kenarla r üst üste konulmalıdır . en çok domuzdam ı yapısmı n burkulmasıyl a ilgilidir. Ahşap domuzdamlannı n "yük-kısalma " davranışını n kestirimind e kullanılabilece k görgül bir yaklaşım Barczak ve Gearhar t (1993a . Ayrıca . 4.5 'tan küçük olursa . Bu sayede .

en alttaki direk çifti arına paralel yerleştirilmelidir . 52 . • Domuzdamla n aynı cins veya benzer sertlik ve dayanımdak i ağaç direklerde n oluşturulmalıdır . • Eğimli damarlarda . uçlarınd a direk genişliğinin yansı (pratikt e 1 el basımı ) kadar boşluk bırakılara k ve temas yüzeyleri aynı hizada . tavana yakın kısımda ve domuzdamım n dört köşesinde n (aynı düzlem içerisinde ) yapılmalıdır . • Domuzdamla n arasındak i uzaklığın en fazla 1-1. Burada . • Domuzdamım n katılığı . çürük ve yuvarlak direk kullanılmamalıdır . tavan yükü yoğunluğu ve ayak içi tahkima t sistemini n katılığ ı dikkate alınarak yapılmalıdır . klasik (2x2 direkli) domuzdamlarında n daha düşük maliyetl e daha yüksek yük taşım a kapasitesin e sahiptirler . artan direk sayısı maliyet ve işçiliği artıracaktır . Sarma ve belleme altına konulmamalıdır . hızarda özel olarak hazırlanmış . Yüksek ayaklard a dam direkleri uzun ve geniş olarak seçilmelidir . Çünkü . mümküns e anna dik yerleştirilmelidir . • Eğimli ayaklard a damı n düzenli bir şekilde kurulmasın ı sağlamak için geçic i dayama direğinde n faydalanılabilir . mümkü n olduğunc a direk genişliğini n artırılma sı tercih edilmelidir . • Domuzdamlannı n yükseklik/genişli k oranı. 4. Domuzdam ı tasarımınd a bu üstünlükle r göz önünd e bulundurulabilir . Böylece etkin temas alanı artırılır . • Domuzdamlannı n sıkılanması .4.1 Domuzdam ı Tasarımınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı tasarımı . düzgün bir şekild e yapılmalıdır . tavan çatlaklar ı göz önün e alınarak . • Domuzdamı . her kattaki direk sayısının veya direk genişliğini n artırılma sı ile yükseltilebilir . • Domuzdamlannı n istifi .5 dam boyu kadar seçilmesi prati k olarak önerilmektedir . • Domuzdamlannı n sökülmeler i sırasında kolaylık sağlamak için .2 Domuzdam ı Kurulmasınd a Göz Önün e Alınması Gereke n Hususla r • Domuzdam ı kurulmada n önce taban mümkü n olduğunc a temizlenmelidir . direğin geniş yüzü yatay olarak yerleştirilmelidir . çalışma yüksekliğine (genellikl e dama r kalınlığıdır ) uygun olacak şekilde belirlene n direk boylarıyla . uygun dizilimle yerleştirıldiklennde .3 arasınd a tutulmalıdır . • Domuzdam ı dikdörtge n kesitliyse . tavan ve taban a dik olacak şekilde ve bağımsız olarak istiflenmelidır . • Domuzdamım n çabuk sökülmesin i sağlamak için az sıkılamak veya yedek damsı z boşaltm a yapmak oldukça tehlikelidir .5 ile 4. En üst sıradaki direk çifti . • İkiden fazla direkli domuzdamlan . sert ağaçta n yapılmış sıktırma takozları/kamala n kullanılarak . her damd a demirde n yapılmış sökme tertibatl ı 2 adet dam direği kullanılmalıdır . 2. Kesinlikle eski.

(1988) Factor s Affecting Strengt h and Stability of Wood Cribbing : Height . Barczak. (19.) Madenlerde Göçük.M. Büyük Larousse (1986) Büyük Larausse Sözlük ve Ansiklopedisi. Timber Research and Developmen t Association. (1971) Madenlerde Tahkimat İşleri. D. pp. C. pp. . (1991) Evaluatio n of Multitimbere d Wood Cri b Supports . Commercia Intertech (1994) Concrete Donut Cribbing™. T.M. D. C. T. and Tasilio. M. 23 pp. T. Proceedings of the 13th Conference on Ground Control in Mining. Barczak.M. 34 pp. Gelişim Yayınlan. 53 . C. SONU Ç Bu bildiride domuzdamlan .L. and Gearhart. bilinçli ve uygun olarak tasarlanı p kurulduklar ı zama n kendilerinde n beklene n işlevleri fazlasıyla yerine getirebileceğ i unutulmamalıdır . T. Rotterdam . RI9168 . l Faure. US Bureau of Mines Information Circular. 47-54 . (1995) Practica l Solution s to offset the deficiencie s and increasin g price of mine timber . London. and. Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. ahşap domuzdamlann a ayn bir önem verilerek . Adı kadar . C. and Gearhart.F.M. Proceedings of the 12th Conference on Ground Control in Mining. p. 2851. US Bureau of Mines Report of Investigations. yapısı ve davranışıyl a da çok ilginç bir tahkima t türü olan domuzdamlarının . 11 pp. Proceedings of the 35th US Rock Mechanics Symposium. WV. gözde n geçirilmiştir . (1993b) Engineerin g method s for the design and employmen t of wood cribs. Genel Maden İşçileri Sendikası. (1974) Use of Timber in Mining. D.. Coal. and Tasilio. IC9361 . 190-200 . and Gearhart. Morgantown . May. WV. Morgantown .567-572 . Zonguldak.35-43 . Barczak.F. Daemen&Schults(eds) . 94. Configuratio n and Horizonta l Displacement .M. WV. Birön. Cilt 5. 66 pp. Balkema . Barczak. İstanbul . Morgantown . pp. Korfal M. İTÜ Matbaası.W. Barczak. T. T.L. Wilson J. s. pp.M.F. RI 9345 .R. KAYNAKLA R Barczak. (1993a) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . Jone s . US Bureau of Mines Report of Investigations. (1993) The design and application of Hercules™ cribs for undergroun d mining .L. (1994) Assesment of wood and alternativ e material s for supplementa l roof suppor t construction . 64 s.5.

1556. Ticar i Broşür . pp. (1995) Uzunaya k Kömü r Madenciliğind e Tabanyollannı n Tasarım ı için Bir Mühendisli k Kılavuzunu n Geliştirilmesi . Cilt IV. Zonguldak . NCB (1979) Underground Support Systems. 2 pp. A.. (1986) Coal Mine Ground Control. Okutsan (19.428 . Peng. USB M (1994) Engineerin g Method s for the Design and Employmen t of Wood Cribs . . S. Özarslan.S. Wümpener A. Made n Mühendisliğ i Anabilim Dalı .S. Peng S. 707 pp. Türk Tarih Kurum u Basımevi . TTK Kozlu Müessesesi . Yüksek Müh . S. NewYork . 84 pp. Bretby . Nationa l Coal Board Industria l Trainin g Branch . and Chiang. 2nd edn. (1952) Die Bergmännische Facharbeit. . Deutsche n 54 . Derleye n O.S . Ankara . John Wiley & Sons . 491 pp. 307 s. Ankara . H. Tezi . s. Sayı 211/4 . NewYork . Zonguldak . (1984) Longwall Mining.Kurt. Kohlenbergba u Leitung . (1999) Kişisel görüşme . Technology News. No. Essen . ZKÜ Fen Bilimleri Enstitüsü . 11/48-49 . Aksoy. TDK Yayınlan .) Sovyetler Birliği'nd e Kullanıla n Çeşitli Yeraltı Ekipmanları .A. John Wiley & Sons . Teil 2. TDK (1969) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü.

EMNİYET SARMASI: İnat ve emniyet takviye tahkimatlarının kurulmasında kullanılan 2m. Boyunda doğal ağaç tahkimatlardır . tavan basıncına karşı yüksek mukavemet göstermektedir. • Daire kesitli ağaçlar temas yüzeylerinin azlığından dolayı kullanılmamalıdır. damı sıkıştırmak için üst iki sıra arasına sıkıştırma kamaları sürülmeli ve en üst katın tavana teması sağlanmalıdır. • Domuzdamları bir ilerideki kurulmadıkça sökülmemelidir. dikdörtgen veya temas yüzeyleri düzeltilmiş diğer iki tarafı doğal bırakılmış ağaçların karşılıklı olarak üst üste dizilmesi sonucu elde edilen tahkimat üniteleridir.DOMUZ DAMI:Bir boşluğun tabanı ile tavanı arasında kare. domuz damları tavan ve tabana gömülmezler.Tavan ve taban ile temas yüzeylerinin fazlalığı ve sağlam olmaları nedeniyle. • Ağaçlar birbirleri üzerine aynı düşey doğrultuda konmalıdır. Çünkü kamaların üst sırayla tavan arasına sıkıştırılması temas açısını azaltacağı için. temas yüzeyinde basıncın artmasına neden olmaktadır. Domuzdamı Kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: • Domuzdamının kurulacağı yer temiz ve düz olmalıdır.Domuzdamı temiz ve düzgün bir taban üzerine yerleştirilmeli. Domuzdamı tavanın baskısı altında sıkışarak. • Domuzdamını oluşturan ağaçlar birbirine ve tavana iyice temas etmelidir.Tavan yükünün homojen olarak dağılmasını sağlamak için kamalar üst sıra ile tavan arasına sıkıştırılmalıdır.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful