P. 1
Finansal Muhasebe Ders Notlari Sadece Fin

Finansal Muhasebe Ders Notlari Sadece Fin

|Views: 465|Likes:
Yayınlayan: Selin Yar

More info:

Published by: Selin Yar on Nov 30, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/09/2012

pdf

text

original

1 Finansal Muhasebe Ders Notları: Finansal Muhasebe konularına çift taraflı muhasebe sisteminin esaslarını anlatan bir örnek

ele alınarak girilecektir. Örnek çok basit olarak nakit para ile işe başlayan bir işletmenin muhasebe eşitliğini nasıl sağladığını anlatan 6 aşamadan oluşan işlemlerden oluşmaktadır. İşlemler sırasıyla ve en basit şekliyle eşitlik ele alınarak, bilanço yoluyla ve hesapların kullanılması yoluyla anlatılacaktır. Muhasebe Temel Eşitliği İşlem: 1 10.000,00 TL nakit para ile işe başlayan bir işletmenin muhasebe eşitliği 10.000,00 Nakit Para VARLIKLAR = = 10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR

İşlem: 2 10.000,00 TL’nin 5.000,00 TL’si ile mal alımı 5.000,00 + 5.000,00 Nakit Para + Mal VARLIKLAR = = 10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR

İşlem: 3 Malın, 2.500,00 TL’lik kısmı, aynı fiyata yani 2.500,00 TL’ye veresiye olarak satılıyor. 5.000,00 + 2.500,00 Nakit Para + Mal VARLIKLAR + + 2.500,00 Alacak ALACAKLAR = = 10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR

İşlem: 4 Borçlanarak 3.000,00 TL’lik mal alımı.
5.000,00 + 5.500,00 Nakit Para + Mal + 2.500,00 Alacak = 10.000,00 Sermaye + 3.000,00 Borç

VARLIKLAR

+

ALACAKLAR

=

KAYNAKLAR

+

BORÇLAR

İşlem: 5 3.000,00 TL’lik mal 4. 000,00 TL’ye peşin olarak satılıyor.

Prof. Dr. Yunus KİSHALI - Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları ©

2

9.000,00 + 2.500,00 + Nakit Para + Mal VARLIKLAR

2.500,00 Alacak

= =

10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR

+ +

3.000,00 Borç BORÇLAR

+ +

1.000,00 Kâr KÂR

+ ALACAKLAR

İşlem: 6 1.500,00 TL’lik mal 1. 000,00 TL’ye peşin olarak satılıyor.
10.000,00 + 1.000,00 + Nakit Para + Mal VARLIKLAR + 2.500,00 Alacak ALACAK + + 500,00 Zarar ZARAR = = 10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR + + 3.000,00 Borç BORÇLAR + + 1.000,00 Kâr KÂR

İşlem: 7 Kâr zarar mahsubunun yapılması.
10.000,00 + 1.000,00 + Nakit Para + Mal VARLIKLAR 2.500,00 Alacak = = 10.000,00 Sermaye KAYNAKLAR + + 3.000,00 Borç BORÇLAR + + 500,00 Kâr KÂR

+ ALACAKLAR

MUHASEBE TEMEL EŞİTLİĞİ (Bilanço Yardımıyla Çözüm) İşlem: 1 10.000,00 TL nakit para ile işe başlayan bir işletmenin bilanço eşitliği Para Toplam 10.000,00 Sermaye 10.000,00 Toplam 10.000,00 10.000,00

İşlem: 2 10.000,00 TL’nin 5.000,00 TL’si ile mal alımı sonucu bilanço eşitliği Para Mal Toplam 5.000,00 Sermaye 5.000,00 10.000,00 Toplam 10.000,00 10.000,00

İşlem: 3 Malın, 2.500,00 TL’lik kısmı, aynı fiyata yani 2.500,00 TL’ye veresiye olarak satılıyor.

Prof. Dr. Yunus KİSHALI - Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları ©

000. Para Mal Alacak Toplam 9.000.00 Toplam 10.00 Sermaye 1.000.500. 000.00 İşlem: 7 Kâr zarar mahsubunun yapılması.00 TL’lik mal alımı.00 TL’lik mal 1.000.000.500.00 13.000.00 Borçlar 2.000. Dr.00 İşlem: 5 3.00 13.000.00 Kâr 13.00 3.000.00 3.500.00 3.000.00 14.00 Prof.00 Borçlar 2.500.000. Yunus KİSHALI .000. Para Mal Alacak Zarar Toplam 10.00 Toplam 10.00 3.00 14.00 14.000.500.00 Toplam 10.00 2.00 13.00 Sermaye 1.000.000.500. Para Mal Alacak Toplam 10.00 Sermaye 2.000.000.00 Toplam 10.00 TL’ye peşin olarak satılıyor.500. 000.500.000.000.000.000.00 İşlem: 4 Borçlanarak 3.000.000.00 Kâr 500.00 Sermaye 5.00 10.3 Para Mal Alacak Toplam 5.500.000.500.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 Toplam 10.00 Borçlar 2.000. Para Mal Alacak Toplam 5.00 Kâr 14.00 TL’lik mal 4.00 10.00 İşlem: 6 1.00 Sermaye 2.000.00 Borçlar 2.500.00 1.00 500.00 TL’ye peşin olarak satılıyor.00 1.000.000.

2.000.00 MAL 5.00 5.500.000.00 MAL 5.000.00 ALACAK 2.00 İşlem: 2 10.500.00 TL nakit para ile işe başlayan bir işletmenin yevmiye kaydı KASA SERMAYE 10.00 TL’si ile mal alımına ait yevmiye kaydı MAL KASA 5.00 5.00 2. aynı fiyata yani 2.000.00 TL’ye veresiye olarak satılıyor.500.000.500.00 TL’nin 5.00 KASA 10.000.00 TL’lik kısmı.000.000.000.00 SERMAYE 10.00 Prof.500.000.000.000.00 Büyük defter kayıtları (Hesaplar) KASA 10.000.000. Yunus KİSHALI .00 10. Dr.00 KASA 10.000.00 SERMAYE 10.4 Hesaplar Yevmiye Maddeleri yardımıyla çözüm İşlem: 1 10.00 İşlem: 3 Malın. ALACAK MAL 2.00 2.000.500.00 SERMAYE 10.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .000.00 5.

000.00 BORÇ 3. 000.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .000.00 BORÇ 3.00 5.000.000.00 3.500.500.000.00 2. Yunus KİSHALI .000.00 ALACAK 2.00 TL’lik mal alımı. KASA ZARAR MAL 1.000.00 1.000.000.00 SERMAYE 10.00 KÂR 1.000.00 TL’ye peşin olarak satılıyor.000.00 500.000.00 TL’lik mal 4.00 KASA 10.00 3.000.00 4.00 3.000.000.000.000.00 ALACAK 2.000.500.00 SERMAYE 10.00 Prof.000.00 2.00 İşlem: 6 1.500.00 TL’ye peşin olarak satılıyor. KASA MAL KÂR 4.00 TL’lik mal 1.500.00 1. Dr.000. MAL BORÇ 3.00 5.500.00 MAL 5. 000.00 İşlem: 5 3.000.00 3.000.00 3.5 İşlem: 4 Borçlanarak 3.00 MAL 5.00 KASA 10.000.

000.000. KAR ZARAR 500.00 500.00 BORÇ 3.00 ALACAK 2.00 MAL 5.000.00 MAL 5.00 BORÇ 3.000.500.000.500.000.00 KASA 10.00 10.000.00 KÂR 1.000.00 ZARAR 500.00 2.000.00 SERMAYE 10.00 SERMAYE 10.00 5.000.00 3.00 2.00 3.6 KASA 10. Dr.000.00 15.00 3.500.00 5.00 4.000.500.00 1.00 500.000.00 ALACAK 2.00 500.000.00 8.00 ZARAR 500.500.00 1.00 2.00 7.00 İşlem: 7 Kâr zarar mahsubunun yapılması.000.00 KÂR 500.500.500.00 1.00 3.000.00 500. Yunus KİSHALI .000.000.000.00 Prof.00 4.00 1.000.00 500.000.000.000.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 1.000.00 3.00 1.000.00 5.000.000.

500.500.000.00 13.500.00 500.00 Toplam İki taraflı kayıt sisteminde hesapların işleyişi VARLIKLAR ARTIŞ AZALIŞ ALACAKLAR ARTIŞ AZALIŞ ZARAR ARTIŞ AZALIŞ AZALIŞ KAYNAKLAR AZALIŞ ARTIŞ BORÇLAR AZALIŞ ARTIŞ KÂR ARTIŞ Kaynaklar (Pasif) 10.00 1. Yunus KİSHALI .000.00 5.00 KALANLAR BORÇ ALACAK 10.00 Bilanço (Mizan cetvelinin kalanlar kısmındaki hesaplar ve rakamlarla aynıdır) Varlıklar (Aktif) Kasa Mal Alacak Toplam 10.00 Sermaye 1.00 2.500.000.000.00 500.000.500.00 26.00 7.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 500.000.000.000.000.7 Mizan (Hesapların toplamlarının gösterildiği tablo) HESAPLAR KASA MAL SERMAYE ALACAK BORÇ KÂR ZARAR TOPLAM TUTARLAR BORÇ ALACAK 15.00 3.00 500.00 Prof.00 Borçlar 2.500.500.000. Dr.00 26.000.000.000.00 10.500.00 10.00 Kâr 13.00 13.00 3.00 8.00 2.00 ----13.00 3.000.00 500.500.000.00 1.

Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar. Duran Varlıklar. Yunus KİSHALI . Buna göre hesaplar Dönen Varlıklar.8 Tekdüzen Muhasebe Sistemi Tekdüzen Muhasebe Sisteminde hesaplar.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . bilançoda ve gelir tablosunda sistematik bir şekilde yer almasını sağlayacak anlayışla kodlanmıştır. Dr. Duran Varlıklara Ait Hesap Grupları 22 TİCARİ ALACAKLAR 23 DİĞER ALACAKLAR 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 3. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklara Ait Hesap Grupları 30 MALİ BORÇLAR 32 TİCARİ BORÇLAR 33 DİĞER BORÇLAR 34 ALINAN AVANSLAR 35 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Prof. 10 HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL KIYMETLER 12 TİCARİ ALACAKLAR 13 DİĞER ALACAKLAR 15 STOKLAR 17 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 2. Bu sınıflandırmanın altında hesap grupları yer almaktadır. Öz Kaynaklar. Maliyet Hesapları şeklinde sınıflara ayrılmıştır. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar. Örnek olarak Dönen Varlıklar’ın alt grupları şunlardır. Gelir Tablosu Hesapları.

Aşağıdaki örnekte Dönen Varlıklar sınıfı (1).…. s. -108) yer almaktadır. Tekdüzen Hesap Planı-Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik.9 4. (Daha fazla bilgi için bkz.s 81-104) 100 KASA 101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 1 Hesap sınıfını gösterir (Dönen Varlıklar) 10 Hesap grubunu gösterir (Hazır Değerler) 100 Hesap kodunu gösterir (KASA Hesabı) Prof. Kısa Vadeli Yabancı Kaynakla 4. Yunus KİSHALI .Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . Özkaynaklara Ait Hesap Grupları 50 ÖDENMİŞ SERMAYE 52 SERMAYE YEDEKLERİ 54 KÂR YEDEKLERİ 57 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) 59 DÖNEM NET KÂRI (ZARARI) Hesap Sınıflarının Bilançodaki Yerleri Aktif 1. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Ait Hesap Grupları 40 MALİ BORÇLAR 42 TİCARİ BORÇLAR 43 DİĞER BORÇLAR 44 ALINAN AVANSLAR 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5. Öz Kaynaklar Hesap Kodları ve Hesap Adları Tekdüzen muhasebe sisteminde. Duran Varlıklar Pasif 3. 2008 İstanbul. Yunus KİSHALI. hesap grubundan sonra hesap kodları yer alır. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 5. Dr. Dönen Varlıklar 2. Hazır Değerler hesap grubu (10) içinde yer alan hesaplar (100. hesap sınıfı.

Tutarı Tutar (Sol) 250. Tutarı Tutar (Sol) 500.00 500. Dr.00 TL yatırması ile ilgili ayrıntılı kaydı (Ziraat Bankası’ndaki hesaba TL kasasından para yatırılması şeklinde ayrıntılı olarak gösterilmesi) Not: Alt hesap tutarının tek bir sütunda gösterilmesi. Yunus KİSHALI .002 Dolar Kasası 100. Örnek işlemler ve çözümleri • Bankaya para yatırılması İşletmenin bankaya açtırdığı hesaba 500. Bu durumda ilk üç rakam ana hesabın kodunu.00 İşletmenin bankaya açtırdığı hesaba 500.05 Ziraat Bankası 100 KASA 100.00 Tutar (Sağ) İşletmenin bankadaki hesabından 250.00 500.00 TL çekmesi ile ilgili muhasebe kaydı (yevmiye defteri kaydı) HESAP Kodları ve adları 100 KASA 102 BANKALAR Alt H.001 TL Kasası 100.01 Türk Lirası Kasası Alt H. Örnek: 100 KASA hesabının altında çeşitli para birimlerinin gösterilmesi. yer darlığı nedeniyledir. Tutarı 500.00 Tutar (Sağ) 500.00 Tutar (Sağ) 250.10 Hesap kodlarının altında daha ayrıntılı bilgi edinmek üzere ana hesaba bağlı olmak şartıyla alt hesaplar oluşturulabilir.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . Bilgisayar programlarında da bu şekilde gösterilmesi yaygın bir uygulamadır.004 Sterlin Kasası 100.00 Prof. 100.003 Euro Kasası 100. HESAP Kodları ve adları 102 BANKALAR 102.00 TL yatırması ile ilgili muhasebe kaydı (yevmiye defteri kaydı) HESAP Kodları ve adları 102 BANKALAR 100 KASA Alt H.00 Tutar (Sol) 500. devamında ise ihtiyaca göre belirlenecek sayının sistematik olarak yer aldığı kodlar kullanılır.005 Japon Yeni Kasası gibi.

00 TL’nin TL kasasında ayrıntılı olarak gösterilmesi) HESAP Kodları ve adları 100 KASA 100.00 $ = 1.50 Tutar (Sol) 325.30 = 325.00 1.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 TL) HESAP Kodları ve adları 100 KASA 100.50 325. HESAP Kodları ve adları 100 KASA 100.00 $ = 1.50 332.00 665.50 332.00 332. (250. karşılığını TL olarak ödemiştir.50 Prof.00 332.00 TL) HESAP Kodları ve adları 100 KASA 100.40 TL kuru üzerinden bozdurularak karşılığı TL olarak alınmıştır.01 Türk Lirası Kasası 102 BANKALAR 102. 7.11 İşletmenin bankadan çektiği 250.00 332.50 350.00 1.00 $ = 1.02 Dolar Kasası Alt H. Tutarı 250.02 Dolar Kasası 100 KASA 100.00 250. Tutarı 350.00 Tutar (Sağ) Dolar alım ve satım işlemlerinin büyük defter kayıtlarında gösterilmesi 100 KASA 665.01 Türk Lirası Kasası Alt H.00 665. Yunus KİSHALI . (250.50 332.40 = 350.01 Türk Lirası Kasası 100 KASA 100.00 x 1.00 Tutar (Sağ) Dolarların kalan yarısı 1.00 644 KAMBİYO KARL.00 x 1.00 7.01 Türk Lirası Kasası 656 KAMBİYO ZARARLARI 100 KASA 100.340.00 250. Dr.00 Tutar (Sol) 665. Tutarı 665.00 TL ile ilgili ayrıntılı kaydı (Ziraat Bankası’ndaki hesaptan çekilen 250.02 Dolar Kasası 646 KAMBİYO KÂRLARI Alt H.00 Tutar (Sağ) Yukarıdaki dolarların yarısı 1.330.00 Tutar (Sol) 250.00 665.33 TL kuru üzerinden 500.30 TL kuru üzerinden bozdurularak karşılığı TL olarak alınmıştır.00 Tutar (Sağ) İşletme 1.50 17.05 Ziraat Bankası Alt H.00 $ satın almış. 17.50 646 KAMBİYO ZAR. Tutarı 325.50 Tutar (Sol) 350.

00 2. Söz konusu çek bir satış nedeniyle işletmenin portföyünde bulunmaktadır.00 325.00 2.00 100. 100 KASA 100. banka aracılığıyla tahsil ederek.00 675.00 2.500. Satış sonunda işletme alacaklarında artış olmuştur. 101 ALINAN ÇEKLER 2.00 2.500.00 332.00 İşletmenin sahip olduğu çekin karşılığının bankadan alınması İşletme bir satış nedeniyle elinde bulunan 2.12 100. Bu durumda aşağıdaki gibi bir kayıt yapılır.00 665. Bu işlemin kaydını yapmadan önce aşağıdaki hatırlatmaları yapalım.01 Türk Lirası Kasası 101 ALINAN ÇEKLER 2. 1.500.500.00 Alınan çekler bir varlık (alacak) hesabıdır.00 2.500.00 665.50 332. Dr.01 TL Kasası 350. dolayısıyla sol tarafa kaydedilmiştir. Kayıt seçeneği İşletme çekin karşılığını. bankadaki hesabına yatırılmasını da isteyebilir.00 Prof. Satıştan sonra aşağıdaki şekilde muhasebe kayıtlarında görülmelidir (sadece Alınan Çekler hesabındaki tutar gösterilmiştir).Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .500.00 liralık çekin karşılığını tahsil etmiştir.00 665. Yunus KİSHALI .500. 102 BANKALAR 102.05 Ziraat Bankası 101 ALINAN ÇEKLER 2.50 665. Kayıt seçeneği İşletme portföyünde bulunan 2.02 Dolar Kasası 665.00 liralık çekin karşılığını alarak kasasına koymuştur.500.500.

103 VERİLEN ÇEKLER 750. dolayısıyla sol tarafa kaydedilmiştir. 101 ALINAN ÇEKLER 2. Prof. 103 VERİLEN ÇEKLER 103. Alıştan sonra aşağıdaki şekilde muhasebe kayıtlarında görülmelidir (sadece Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabındaki tutar gösterilmiştir). Verilen çekler bir yabancı kaynak (borç) hesabıdır.00 liralık çek vermiş ve bu çekin karşılığı hesabından alınmıştır.00 750.00 İşletmenin vermiş olduğu çekin karşılığının işletmenin bankadaki hesabından alınması İşletme herhangi bir işlem nedeniyle ödeme amacıyla 750.13 Çekin karşılığı tahsil edildiğinde alacaklarda azalma olmuştur.00 liralık çekin karşılığının. Alış işlemi sonunda işletme borçlarında artış olmuştur. Bu işlemin kaydını yapmadan önce aşağıdaki hatırlatmaları yapalım. Borçlardaki artış sağ tarafa kaydedildiği için hesabın sağında gözükmektedir.00 750. bankadaki hesabından alındığına ilişkin dekont (bilgi notu) gelmiştir. dolayısıyla sağ tarafa kaydedilmiştir. Bu nedenle işletme de aşağıdaki gibi bir kayıt yapmalıdır.00 750.00 Verilen çekler ödendiğinden borçlarda azalma olmuştur.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 İşletmenin vermiş olduğu çekin karşılığının işletmenin bankadaki hesabından alınması İşletme bir alım nedeniyle bir başka işletmeye vermiş olduğu 750.00 2. Dr.500. Soldaki yeşil renkli rakam ilk kaydı göstermektedir. Söz konusu çek bir alış nedeniyle işletmenin borcu olarak kayıtlı bulunmaktadır.500.05 Ziraat Bankası Çekleri 102 BANKALAR 102. Yunus KİSHALI .05 Ziraat Bankası 750.

00 2.2 komisyon kesmiş.00 Tut.40 653 KOMİSYON GİDERLERİ 655 MENKUL KIYMET SAT.011 Arçelik Hisse Senedi 653 KOMİSYON GİDERLERİ 102 BANKALAR 102.796.000. Dr.00 liraya satmıştır.004.796. (Alacak) Hisse senedi satılması (zararlı durum) İşletme Arçelik şirketine ait hisse senetlerini borsadaki düşüş eğilimini dikkate alarak 1.40 3.800.000.2 komisyon ödemiştir. Tutarı 2.00 Tutar (Borç) 1. (Satış nedeniyle oluşan kâr ilgili hesaba kaydedilmiştir) Prof. Bu satış işlemi için de aracı kurum % 0.000.00 750. (Satış nedeniyle oluşan zarar ilgili hesaba kaydedilmiştir) HESAP Kodları ve adları Alt H. ZAR.00 Tutar (Borç) 2.05 Ziraat Bankası 1.011 Arçelik Hisse Senedi 2. Yunus KİSHALI .00 Tut.00 Hisse senedi alınması İşletme Arçelik şirketine ait 2.05 Ziraat Bankası Alt H. Bu işlem için aracı kuruma % 0. Tüm ödemeler banka hesabı üzerinden yapılmıştır. Bu işlemleri aracı kurumlar yapar ve belli oranlarda komisyon alırlar.60 200.000. (İşletmeler borsadaki fiyat hareketlerinden yararlanarak kısa süreli olarak hisse senedi alıp satarlar.00 2. (Alacak) Hisse senedi satılması (kârlı durum) İşletme Arçelik şirketine ait hisse senetlerini alış fiyatından daha yüksek olmak üzere 2.500.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 2.000.14 103 VERİLEN ÇEKLER 750. net tutar işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.) HESAP Kodları ve adları 110 HİSSE SENETLERİ 110. Tutarı 102 BANKALAR 102. net tutar işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.00 liralık hisse senedi almıştır. 110 HİSSE SENETLERİ 110.00 4.004.2 komisyon kesmiş. Bu satış işlemi için de aracı kurum % 0.00 liraya satmış olsun.

5. (Alacak) Hesapların işleyişi açısından yukarıdaki maddenin açıklanması 102 BANKALAR 2. K Tutar (Borç) 2.00 5. Ticari Alacaklar Ticari alacaklar.000. Dr.00 110 HİSSE SENETLERİ 2. senetsiz alacaklar) 121 ALACAK SENETLERİ (Borçlanan müşterilerin işletmemize borçları karşılığı verdikleri senetlerin (bonoların) izlendiği hesaplar) Bu hesaplar bir yıldan daha uzun vadeli oldukları taktirde. Tutarı 102 BANKALAR 102.000.011 Arçelik Hisse Senedi 2.00 2.00 Bilançonun aktifinde yer alan varlık (Banka) hesabında artış olmuştur.SAT. Satış Kârları) hesabında artış olmuştur. Yunus KİSHALI .000.15 HESAP Kodları ve adları Alt H. senetli alacağı dönüştürmesi Prof.00 Bilançonun pasifinde yer alan gelir (Menkul Kıym.495. 645 MEN.KÂR 500. başlıca iki ana hesapta takip edilmektedir.00 653 KOMİSYON GİD.KIY. 220 ALICILAR ve 221 ALACAK SENETLERİ şeklinde kullanılırlar.00 500.00 653 KOMİSYON GİDERLERİ 110 HİSSE SENETLERİ 110.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . Alacak hesapları arasındaki kayıtlar İşletmenin bir müşterisinden olan senetsiz alacağını. Senetsiz ve senetli olarak da gruplandıracağımız bu hesaplar şunlardır.00 Tut. Bilançonun aktifinde yer alan gider (Komisyon Giderleri) hesabında artış olmuştur Bilançonun aktifinde yer alan varlık (Hisse Senetleri) hesabında azalış olmuştur.495. 120 ALICILAR (İşletmemizden mal veya hizmet alan müşterilerin cari hesaplarının izlendiği hesaplar.495.05 Ziraat Bankası 2.00 645 MENKUL KIYMET SAT.

KLM AŞ’den olan senetsiz alacak kalmamıştır.350. Yunus KİSHALI .350.350.00 121 ALACAK SENETL.00 1.350.350. Dr.350.350.00 Prof.01 Portföydeki Alacak Senetl.350.350.350.Ş’den alınan senet tahsil edilmek üzere bankaya verilmiştir.00 1.00 KLM AŞ’den olan senetsiz alacağa karşılık senet alınması nedeniyle alacaklarda artma olmuştur. 121 ALACAK SENETLERİ 121.00 alacağı vardır.350.02 Tahsile Verilen Alacak Senetl.Ş’den bir işlem nedeniyle 1.00 1.00 1.00 1. 1. 121 ALACAK SENETLERİ 121.00 121 ALACAK SENETL.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . KLM A.00 KLM AŞ’den olan senetsiz alacağın.S 1.01 KLM AŞ.350.00 120 ALICILAR 1.00 1. 120.01 Portföydeki A. 121 ALACAK SENETLERİ 121. 1.00 1.350. Bu alacağı için 3 ay vadeli senet almıştır.350.350.00 1. 121.01 Portföydeki Alacak Senetleri 120 ALICILAR 120.00 Alınan senet işletmede tutulduğu zaman Alt hesap olarak Portföydeki Alacak Senetleri kullanılmaktadır.350. 1. senetliye çevrilmesi nedeniyle alacaklarda azalma olmuştur.00 1. 1.00 1. 1.01 KLM AŞ.16 İşletmemiz KLM A.350.350.

00 121.17 121. 132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR (İşletmenin yatırım amaçlı ortak olduğu şirketlerden (% 10’dan az hisseye sahip oldukları şirketlerden) alacaklı olduğunda kullanılan hesaplardır).00 1. Dr.01 Portföydeki A.02 Tahsile Verilen Alacak Sen.Ver. Banka 25.) alınan bilgiye göre senet tahsil edilip.00 1.00 1.S 1.350.350.350. 1. Bunlardan bazıları aşağıdadır. 1.Ver.00 1.350.02 Tah.Sen.S 1. 135 PERSONELDEN ALACAKLAR (İşletmenin personelinin işletmeye olan çeşitli borçlarında kullanılan hesaplardır). 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR (İşletmeye borçlanan ortaklar nedeniyle izlenen ortakların cari hesaplarıdır).350.00 1.00 1.00 KLM AŞ’den alınan senedin tahsilde olduğu alt hesapta izlenmektedir.Al.325.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .02 Tah.00 121.350. 102 BANKALAR 102.350.00 1.00 121 ALACAK SENETL. 1.00 1. 1. 133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR (İşletmenin yatırım amaçlı ve % 10’dan daha fazla oranda ortak olduğu şirketlerden alacaklı olduğunda kullanılan hesaplardır).350.350. Diğer Alacaklar İşletmenin ortakları veya personelinden alacağı olduğu zaman kullanılan hesaplardır.Sen. Prof.00 TL komisyon kesmiştir.00 1.05 Ziraat Bankası 653 KOMİSYON GİDERLERİ 121 ALACAK SENETLERİ 121.00 25.01 Portföydeki A.350. Yunus KİSHALI . bankadaki hesaba yatmıştır.Al.00 Bu senetle ilgili herhangi bir tutar gerek ana hesapta 121.350.350.350. Bankadan (Ziraat B.350.00 gerek alt hesaplarda gözükmeyecektir.

152 MAMULLER (Üretim aşamasında mamul hale gelen ürünler bu hesapta izlenirler). Bu nedenle mal son tüketiciye satılıncaya kadar. 150 İLK MADDE MALZEME (Üretmek amacıyla satın alınan madde ve malzemeler bu hesapta izlenirler). İlk üç stok hesabı daha çok maliyet muhasebesini ilgilendirir.18 Stoklar İşletmenin doğrudan veya üreterek satmak için aldığı hammadde veya hazır mallardır. yaratılan katma değer üzerinden alınan ve son tüketicinin üzerinde kalan bir vergidir. 151 YARI MAMULLER(Üretim aşamasında yarı mamul hale gelen ürünler bu hesapta izlenirler). Yani işletme yarattığı katma değer kadar vergi sorumlusudur. Dr. 150 İLK MADDE MALZEME (Üretmek amacıyla satın alınan madde ve malzemeler bu hesapta izlenirler). Bunların takip edildiği hesaplar aşağıdadır. 153 TİCARİ MALLAR (İşletmenin tekrar satmak amacıyla aldığı mallar bu hesapta izlenirler). Kayıtlarda alınan ticari malın değeri ve KDV tutarı ayrı ayrı gösterilmelidir. Katma değer vergisi. Yunus KİSHALI . Ticari mallar alındığında. Bu derste daha çok 153 TİCARİ MALLAR ele alınacaktır. KDV. muhasebe kayıtlarında açık bir şekilde izlenmelidir Prof.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . yaratılan katma değer dışında kalan kısım alıcıya devredilir. satan firma katma değer vergisini (KDV) ayrıca hesaplayarak faturaya ilave eder.

00 Prof.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 1. % 18 KDV (225.250.01 TL Kasası 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 600.00 lira nakit aldığını varsayalım. Bir bakıma vergi dairesinden alacağıdır. Bu durumda aşağıdaki gibi kayıt yapılmalıdır.00 1.000. Bu mal satıldığında oluşacak KDV tutarından indirecektir.00 TL Satış yapan İşletmede kalacak + Katma Değer Vergisi Satıcı işletme vergi Dairesine yatıracak = Satış Fiyatı Alıcı işletme veya satıcıya ödeyecek 1. Yunus KİSHALI .88El Yapımı BüyükVazo 191 İNDİRİLECEK KDV 100 KASA 100.00 1.180.000.000.180.00 TL) ilavesiyle toplam 1. ancak üzerinde kalmayacaktır. Vazoyu 1.475.038 El Yapımı Vazo 391 HESAPLANAN KDV 1.250.00 180.00 225. Dr. 180.00 TL malın bedelidir.180.475.00 TL kâr ekleyerek 1. 100 KASA 100.00 Açıklama: Alıcının ödediği 1.00 liralık vazoyu alan ve bedelini peşin ödeyen işletmenin yapacağı muhasebe kaydı 153 TİCARİ MALLAR 153.250.00 liraya alan işletme bunun üzerine 250.000.00 1.00 TL KDV’yi de alıcı ödemiştir.00 liraya sattığını.180.000.01 TL Kasası 1.475.00 + 180.000.00 1.00 1.19 Muhasebe kayıtları (katma değer konusunun açıklanması) 1 0 0 + 0 T L 180.00 = 1.00 TL = 1.00 TL Katma Değer 1.

Yüksek tutarlı stok hareketleri için elverişli olabilir.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 TL’dir.00 45. Satarken aldığı 225. uygulaması zordur. Aralıklı envanter yöntemi: Satılan malların maliyetini dönem sonunda yapılan sayım ve değerleme sonucuna göre bulunması yöntemidir.00 15.00 45. 2.250.000. İndirilecek KDV (180) ile Hesaplanan KDV (225) arasındaki fark işletme tarafından vergi dairesine yatırılacaktır. 391 HESAPLANAN KDV 191 İNDİRİLECEK KDV 360 ÖDENECEK KDV 225. Aradaki farkı vergi dairesine yatırmalıdır. Bunun için önce aşağıdaki kayıt yapılmalıdır.00 Maliyet kaydı: Prof. Değerleme konusu farklılık gösterdiği için konu ile ilgili başlıca üç yöntem örneklerle anlatılacaktır. Maliyeti 10.000.000) + kâr (250) olmak üzere 1.00 TL devlete borcudur. Yunus KİSHALI .00 TL olan mal 15. 1. (Not: KDV dikkate alınmadan kayıtlar yapılmıştır.00 Vergi ödendiğinde yapılacak kayıt 360 ÖDENECEK KDV 100 KASA 100. İşletmenin mal alırken ödediği 180.00 liraya satılmış olsun.00 45. Uygulaması çok zordur. Bu hesabın tutarı: maliyet (1. Satış kaydı: 100 KASA 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 15.20 Açıklama: Satış kaydında Ticari Mallar yerine“600 Yurtiçi Satışlar” hesabını görmekteyiz.000.000. (Vergi Dairesine borç). Dr. satılan malın maliyeti dikkate alınarak kayıt yapılması esasına dayanır.00 Stokların hareketinde uygulanan yöntemler: 1. Az sayıda yüksek değerde satış yapanlar için uygulanabilir.00 180. KDV ise devlet adına alınmış bir tutardır. İlgili yevmiye defteri kayıtları aşağıdaki gibi olur.01 TL Kasası 45.00 TL KDV bir bakıma devletten alacağıdır. Sürekli envanter yöntemi: Herhangi bir anda veya dönem sonunda aşağıdaki işlemler yapılır. Sürekli envanter yöntemi: Yapılan her satışın sonunda.

00 621 SAT.01.00 11.500.B. 153 TİCARİ MALLAR 10.MAL.12..000.2007 Miktar (Adet) 100 300 400 200 150 1.600.00 4. 15.000.00 26.00 600 YURTİÇİ SATIŞL.00 liradır.00 5.100.000. İlk Giren İlk Çıkar Yöntemi (FIFO): İşletmenin satışlarını.2007 05.00 Toplam Maliyet (TL) 2..000.600.21 621 SAT. ……….000.06.ML 10.00 10.000.2007 02..09.00 liradır.MALLAR MALİY.00 600 YURTİÇİ SATIŞL.00 32. Birim Maliyet (TL) 25.00 Büyük defter kayıtları 153 TİCARİ MALLAR 10. Yıl içinde yapılan satışların (maliyet + kâr) toplamı 36.00 Stokların gerçek maliyetlerinin belirlenmesinde kullanılan. ………. Satılan bu malların maliyetini hesaplamak için stok sayımı yapılmıştır. Örnek: İşletmenin bilanço gününde 200 adet “X” malı vardır. 1.000.TİC. Değerleme için bazı yöntemler kullanılmaktadır.… ………… ……….Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .00 Aralıklı envanter yöntemi için örnek: Bir işletmenin dönem başı stokları dahil.2007 04.700. Dr. ………… 36. Sayım yapılması ile beraber değerlemesi de yapılmalıdır.00 7. 153 TİCARİ MALLAR …….00 Satın Alma Tarihi D. Bundan sonraki kısımda değerleme yöntemlerini ve bunlara göre yapılan hesaplamalar ele alınacak.00 30. ilk aldığı ve depoladığı mallardan yapması varsayımına dayanır.2007 11.000. 01.TİC. Yunus KİSHALI .00 28. yukarıdaki örnek ayrı ayrı çözülecektir.04..000.00 10.150 Prof. 32. Bu mal ile ilgili hareketler aşağıdaki tabloda verilmiştir. yıl içinde aldığı stokların (ticari malların) maliyeti 32.00 29.500.100.

00 26.100.400.00 Prof.22 Sayım sonucunda X malından 200 adet bulunduğu anlaşılmıştır.500.00 26. 153 TİCARİ MALLAR 26.00 36.ML. 26. FIFO yönteminde ilk alınan malların öncelikle satıldığı varsayıldığından 200 adedin 150’si en son alınan 50’si de ondan önce alınan mallardan oluşur.00 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı da genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir.… 26.00 200 = 5.. TİC.100.00 600 Yurtiçi Satışlar hesabı genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir. 621 SATILAN TİC.TİC.100.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .100.00 Satılan malın maliyeti 32.100.100.. 26.100 FIFO yöntemine göre satılan malın maliyeti 26.MALİYE.MALİYE. 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 36.00 26.00 50 x 28 = 1.MAL.00 ………… ……….000.100. 153 TİCARİ MALLAR …….100. 153 Ticari Mallar Hesabı’ndan satılan malların maliyeti kadar tutar 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti hesabına aşağıdaki kayıtladevredilir. Dr.MAL.MAL.000 – 5. Buna göre Stokların değerlemesi: 150 x 30 = 4. 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 621 SAT. 32.00 Yapılan bu kayıtların sonunda ilgili büyük defterlerde aşağıdaki durum ortaya çıkar.100.900 = 26.100. Yunus KİSHALI .00 621 SAT.900.00 liradır.

……….700. ……….MALİYE. 153 Ticari Mallar Hesabı’ndan satılan malların maliyeti kadar tutar 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti hesabına aşağıdaki kayıtladevredilir.500.00 26.B.150 LIFO yönteminde son alınan malların öncelikle satıldığı varsayıldığından 200 adedin 100’ü dönem başı mevcudundan 100’ü de ondan sonra alınan mallardan oluşur. Son Giren İlk Çıkar Yöntemi (LIFO): İşletmenin satışlarını öncelikle son aldığı ve depoladığı mallardan yapması varsayımına dayanır.00 Prof.00 30. Buna göre Stokların değerlemesi: 100 x 25 = 2.100.23 600 YURTİÇİ SATIŞL.900. ………… 36. 153 TİCARİ MALLAR 26.00 5.09.00 32.00 liradır.00 7.00 4..100.00 29. 01.2007 11.00 2. 621 SATILAN TİC.00 600 Yurtiçi Satışlar hesabı genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir.01.00 ……… ……….100.MAL.. ………… 36. 36.600. Dr.12.600. Birim Maliyet (TL) 25.00 Satın Alma Tarihi D. Aynı örneğin verileri hatırlanmak amacıyla tekrar aşağıya alınmıştır.00 200 = 5. 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 36.04.100.00 36.900.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © .06.2007 04.00 Satılan malın maliyeti 32.100 = 26. Yunus KİSHALI .00 11.000 – 5.00 26.100..2007 05.00 100 x 26 = 2.000.2007 02.500.00 Toplam Maliyet (TL) 2.500.2007 Miktar (Adet) 100 300 400 200 150 1.00 28.100.100.00 690 DÖNEM KÂRI ZA.900 LIFO yöntemine göre satılan malın maliyeti 26.600.

……….78 TL Prof. ………… 36.83 TL Stokların toplam maliyeti: 200 x 27. 36.00 5. 153 TİCARİ MALLAR …….22 TL Satılan malın maliyeti 32.00 32.700.B.2007 02.434. Stok mevcudu ortalama birim maliyeti ile çarpılarak bulunur.00 4.TİC.12.2007 Miktar (Adet) 100 300 400 200 150 1.00 Satın Alma Tarihi D.00 690 DÖNEM KÂRI ZA.00 600 YURTİÇİ SATIŞL.00 ……… ……….500.150 = 27.00 29. Birim Maliyet (TL) 25.100.00 621 SAT.900.000.83 = 5.ML.04.00 26. 26.00 – 5.. Buna göre Stokların değerlemesi: Birim maliyeti 32.00 Yapılan bu kayıtların sonunda ilgili büyük defterlerde aşağıdaki durum ortaya çıkar. Dr.00 30.00 ………… ……….2007 11.MAL.01.900. ………… 36.900.000.Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © . Aynı örneğin verileri hatırlanmak amacıyla tekrar aşağıya alınmıştır. ……….. 32.MAL.500.00 7..2007 04.00 26.000.600.100.… 26.00 11.00 28.00 3.600.100.00 Toplam Maliyet (TL) 2.150 Ortalama maliyet yönteminde alınan tüm malların ortalama maliyeti hesaplanır. TİC.22 = 26.24 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı da genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir. Yunus KİSHALI .06. 01. Ortalama Maliyet Yöntemi (OMY): İşletmenin satışlarını maliyetini ortalama fiyatla belirlenmiş mallardan yapması varsayımına dayanır.565.000 / 1..900.565. 26..MALİYE.09.2007 05. 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 621 SAT.900.00 26.

25 621 SATILAN TİC.00 621 SAT.TİC.000.000. ………… 36.434.MAL...Finansal Muhasebe ve Mali Tablolar Ders Notları © ..… 26.434. 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 621 SAT.434.78 ………… ………. ………. 26..000.78 600 Yurtiçi Satışlar hesabı genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir. Dr.MAL.78 26.434.78 600 YURTİÇİ SATIŞL.100. 32.MAL.100. 153 TİCARİ MALLAR 26. 26.MALİYE.100.78 26. TİC. Maliyeti 10.434.100. 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 690 DÖN KÂRI VEYA ZARARI 36.434.78 Yapılan bu kayıtların sonunda ilgili büyük defterlerde aşağıdaki durum ortaya çıkar.ML.00 36.MALİYE. 153 TİCARİ MALLAR …….00 liraya satılmış olsun.00 Prof.00 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı da genel toplayıcı hesap olan 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilir.00 ……… ……….78 26. ………… 36.100. ……….00 690 DÖNEM KÂRI ZA.00 TL olan mal 15. 36.. Yunus KİSHALI .434. İlgili büyük defter kayıtları aşağıdaki gibi olur.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->