P. 1
teknikresim

teknikresim

|Views: 2,813|Likes:
Yayınlayan: Ahmet Mısır

More info:

Published by: Ahmet Mısır on Nov 26, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/07/2013

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-1
  • 1. TEMEL GEOMETRİK ÇİZİMLER
  • 1.1. Çizgi ve Norm Yazı Uygulamaları
  • 1.1.1. Teknik Resmin Gereği ve Önemi
  • 1.1.2. Teknik Resim Araç–Gereçleri
  • 1.1.3. Standart Kağıt Ölçüleri
  • 1.1.4. Çizgi Çeşitleri ve Kullanıldıkları Yerlere Göre Çizim Uygulamaları
  • 1.1.5. Standart Yazı Tipleri ve Norm Yazı Uygulamaları
  • 1.1.6. Yazı Şablonlarını Kullanarak Norm Yazı Yazmak
  • 1.2. Temel Geometrik Çizimler
  • 1.2.1. Doğru Çizimi
  • 1.2.2. Bir Doğru Parçasına Üzerindeki Bir Noktadan Dikme Çıkmak
  • 1.2.3. Bir Doğru Parçasının İstenen Sayıda Eşit Parçalara Bölünmesi
  • 1.2.4. Dik Açının Oluşturulması
  • 1.2.5. Daire İçerisine Düzgün Çokgen Çizimi
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • PERFORMANS DEĞERLENDİRME
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-2
  • 2. GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA ÇİZİMLERİ
  • 2.1. İzdüşüm Çizimleri
  • 2.1.1. İzdüşüm Hakkında Bilgi
  • 2.1.2 İzdüşüm Çeşitleri
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–2
  • 2.1.3. Temel İzdüşüm Düzlemleri, Temel Görünüşlerin Adlandırılması ve Çizilmesi
  • 2.2. Görünüş Çıkarma
  • 2.2.1. Üç Görünüşle Çizilmiş Resimlerin İncelenmesi
  • 2.2.2. Perspektiflerden Görünüş Çıkarma
  • 2.3. Ölçek ve Ölçülendirme
  • 2.3.1. Ölçülendirmenin Gereği ve Önemi
  • 2.3.2. Ölçekler
  • 2.3.3. Ölçülendirme Elemanları ve Ölçülendirme Kuralları
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • KAYNAKLAR

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

TEKNİK RESİM

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR ............................................................................................................... ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 .................................................................................................3 1. TEMEL GEOMETRİK ÇİZİMLER .................................................................................3 1.1. Çizgi ve Norm Yazı Uygulamaları.............................................................................3 1.1.1. Teknik Resmin Gereği ve Önemi........................................................................3 1.1.2. Teknik Resim Araç–Gereçleri ............................................................................4 1.1.3. Standart Kağıt Ölçüleri.......................................................................................9 1.1.4. Çizgi Çeşitleri ve Kullanıldıkları Yerlere Göre Çizim Uygulamaları.................10 1.1.5. Standart Yazı Tipleri ve Norm Yazı Uygulamaları............................................12 1.1.6. Yazı Şablonlarını Kullanarak Norm Yazı Yazmak............................................14 1.2. Temel Geometrik Çizimler ......................................................................................14 1.2.1. Doğru Çizimi ...................................................................................................14 1.2.2. Bir Doğru Parçasına Üzerindeki Bir Noktadan Dikme Çıkmak .........................15 1.2.3. Bir Doğru Parçasının İstenen Sayıda Eşit Parçalara Bölünmesi .........................15 1.2.4. Dik Açının Oluşturulması.................................................................................16 1.2.5. Daire İçerisine Düzgün Çokgen Çizimi.............................................................17 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................20 PERFORMANS DEĞERLENDİRME ...........................................................................21 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................22 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................23 2. GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA ÇİZİMLERİ.............................................................................23 2.1. İzdüşüm Çizimleri...................................................................................................23 2.1.1. İzdüşüm Hakkında Bilgi...................................................................................23 2.1.2 İzdüşüm Çeşitleri ..............................................................................................23 2.1.3. Temel İzdüşüm Düzlemleri, Temel Görünüşlerin Adlandırılması ve Çizilmesi..25 2.2. Görünüş Çıkarma ....................................................................................................26 2.2.1. Üç Görünüşle Çizilmiş Resimlerin İncelenmesi ................................................27 2.2.2. Perspektiflerden Görünüş Çıkarma ...................................................................28 2.3. Ölçek ve Ölçülendirme............................................................................................31 2.3.1. Ölçülendirmenin Gereği ve Önemi ...................................................................31 2.3.2. Ölçekler ...........................................................................................................31 2.3.3. Ölçülendirme Elemanları ve Ölçülendirme Kuralları ........................................32 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................36 PERFORMANS DEĞERLENDİRME ...........................................................................37 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................38 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................40 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................41 KAYNAKLAR ..................................................................................................................43

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 520TC0002 Elektrik Elektronik Teknolojisi Alan Ortak Teknik Resim Teknik Resim konularını içeren öğrenme materyalidir. 40/32 Ön koşul yoktur. Çizim yapmak, norm yazı yazmak. Genel Amaç Uygun sınıf ortamı ve teknik resim araç-gereçleri sağlandığında, norm yazı yazabilecek ve teknik resim çizimlerini teknik resim standartlarına uygun bir şekilde yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Yazı ve çizim standartlarına uygun yazı yazabilecek, temel geometrik şekilleri çizebileceksiniz. 2. Temel izdüşümü kullanarak perspektifi verilen parçanın görünüşlerini hatasız çizebileceksiniz ve ölçülendirme yapabileceksiniz. EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI Teknik resim araç-gereçleri, çizim masası. Modülün içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek kendinizi değerlendirebileceksiniz. Ayrıca öğretmeniniz, modül sonunda size ölçme aracı uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Ayrıca. tüm bilgilerini içerir. Teknik resim. teknik resimle ilgili çizim kurallarını iyi öğrenmeniz ve uygulamanız. elektrik ve elektronik devreler yazılı veya sözlü olarak anlatılamaz. teknik resimle ilgili çizim kuralları ve yöntemler TS 88 ile belirlenmiştir. boyutlarına ve özelliklerine ait tüm bilgileri içeren. Örneğin. Ülkemizde standartları. üretilecek ürünün gerekli yazı. Standart. Unutmayınız ki araştıran.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. belirli kural ve standartlara göre çizilen bir şekildir. ölçü vb. yeniliklere açık olan ve kendini geliştiren kişiler meslek yaşamlarında “aranan eleman” olmaktadır. silindir gibi bazı geometrik parçalar yazılı veya sözlü olarak anlatılabilir. 1 . teknik resmi bilir ve çizilmiş teknik resimleri okur. çizgi. sadedir ve kolay öğrenilir. mesleki teknik resim çizimlerinizi hatasız yapmanıza yardımcı olacaktır. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) belirler. Teknik resim yazıları ve çizimlerinin standartlara uygun olması gerekir. Uluslar arası bir dile sahiptir. Çizim kuralları ve standartları basittir. özellikleri aynı olan anlamına gelir. Teknik resim. Bu modül ile geleceğin teknik elemanı olan sizler de teknik resim kurallarını öğrenecek ve standartlara uygun yazı yazabilecek. Ancak böyle parçaların dışındaki diğer parçalar. Küp. Bütün ülkelerin teknik elemanları. görünüş. çizimler yapabileceksiniz. üretilmesi istenen bir ürünün biçimine. Teknik resmin önemi bu noktada ortaya çıkar.

2 .

teknik resmi çizilir ve daha sonra üretime geçilir.1. harf. biçimine.1. Birçok araç-gereç gibi elektrikli ve elektronik aygıtlar da birden fazla parçanın birleştirilmesiyle oluşur. Teknik resmin önemi. Parçaların özellikleri kağıt üzerinde çizgi. Bu tür parçaların dışında kalan diğer parçaların yazılı veya sözlü olarak anlatılması mümkün olmaz. üretilmek istenen bir parçanın gerekli tüm bilgilerini içermesi ve uluslar arası çizgisel bir dil olmasıdır. projelendirilir. silindir gibi bazı geometrik parçaları yazılı veya sözlü olarak anlatıp yaptırabiliriz. Küp. Çizgi ve Norm Yazı Uygulamaları 1. teknik resim standartlarına uygun yazı yazabilecek ve temel geometrik şekilleri çizebileceksiniz. Dünyanın çeşitli ülkelerinde teknik resim kurallarına uygun üretilen parçalar. Sonucunu rapor halinde sınıfınızda öğretmeninize ve arkadaşlarınıza sununuz. belirli kural ve standartlara göre çizilen çizgisel bir resimdir. yeniden üretileceğinde o parçanın teknik resminden yararlanılır. 3 . yüzeylerin işleme kaliteleri hakkında bilgi veremez. boyutlarına. Teknik Resmin Gereği ve Önemi Teknik resim. Fotoğraflar ve perspektif resimler ise yapılması istenen parça hakkında bize genel bilgi verir. parçanın görünmeyen kısımları.1. Yeni üretimi yapılacak parçaların. üretilmeden önce ilgili bölüm tarafından tasarlanır. teknik resim kurallarını bilmeli teknik bir resmi ayrıntılarıyla okuyabilmeli ve uygulamalıdır. aynı standarttadır. özelliklerine ait tüm bilgileri içeren. üretilmesi istenen bir parçanın. Bu nedenle her teknik eleman. rakam ve sembollerle ifade edilir. kırılan veya arızalanan parçalar.88’i araştırınız. fakat kesin ölçüleri. 1. Her parça.ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Araştırma yaparak toplayacağınız bilgiler ve bu faaliyette verilen bilgiler doğrultusunda. ARAŞTIRMA Ø TS. TEMEL GEOMETRİK ÇİZİMLER 1.

1. Teknik Resim Araç–Gereçleri 1. Resim masası yapımında ıhlamur.2.2.1.1: a) Resim masası b) Resim tahtası (b) 1.1. (a) Şekil 1. resim üzerinden ölçü almak ve ölçülü resim çizmek için kullanılır. resim masasının sol kenarına dayandırılarak sol el ile aşağı yukarı hareket ettirilir. Resim Masaları ve Tahtaları Bu masalar üzerine resim kağıdının bağlanarak çizimlerin yapılması amacıyla kullanılır. plastik gibi malzemeler kullanılır. sunta. Cetveller Ø “T” Cetvel: Resim masasında çizim yaparken. Şekil 1. Üst yüzeyi ve kenarları düzgün ve pürüzsüz olmalıdır. T cetvelin baş kısmı. Plastik veya ağaç malzemeden yapılır.2. Üzerinde milimetrik bölüntüler bulunur. yatay çizgilerin kolaylıkla çizilmesini sağlar. gönyelerle çizilebilen dikey ve açılı çizgilerin çizilmesini kolaylaştırır.2.2: T cetvel ve T cetvelin kullanılması Ø Ölçü ve Ölçek Cetvelleri: Ölçü cetvelleri.1. 4 . Ayrıca gönyelere kızaklık yaparak. kavak.1.

Şekil 1. Çeşitli eğrilerin çiziminde kullanılır.4: Pistole Ø Paralel Cetvel (Gerçiz): Genellikle resim masalarının bir aparatı olarak kullanılan ve iki ucundaki makaralardan geçirilen iplerle masa üzerine bağlanan bir cetvel türüdür. hiperbol. Şekil 1.eğrilerin birleştirilmesinden oluşturulan bir cetvel türüdür.Şekil 1. parabol. helis. Ø Eğri Cetvel(Pistole): Elips.3: Çeşitli cetvel türleri Ölçek cetvelleri ise kenarları birden fazla ölçek ile bölümlendirilmiş ve üçgen kesitli bir cetvel türüdür. evolvent.5: Paralel cetvel 5 . Resimlerin büyültme veya küçültme yapılarak çizilmesinde kullanılır. sinüs vb.

6: Çeşitli gönyeler Ø Açı Ölçerler (İletki): Standart gönyeler ile çizilemeyen 0° ile 180° arasındaki veya 0° ile 360° arasındaki açıların ölçüm ve işaretlenmesinde kullanılır.4. 45°.3. Gönyeler Ø Standart gönyeler: 45° ve 30° (60°) olarak iki türde yapılan standart gönyeler. Gönyelerin açıları 45°x45°x90° ve 30°x60°x90° dir.8: Çeşitli pergeller (a) Normal pergel (b) İğne uçlu pergel (c) Uzatma ayağı Mürekkep çizim ucu (f) Tirlin 6 . Bir pergel takımında bulunan ana parçalar aşağıda görülmektedir. Pergeller Daire ve yay çizimi ile ölçü taşınmasında kullanılır.2.2. 105° lik açılar çizilebilir. 90°. 75°.1.1. 45°x45° 30°x60° Şekil 1. T cetveli üzerinde kaydırılarak dikey ve eğik çizgilerin çiziminde kullanılır. Şekil 1.1. 60°.7: Çeşitli açıölçer 1. 30°. Şekil 1. Aynı zamanda bu gönyelerle 15°.

5.9: Pergel resimleri 1.10: Şablon çeşitleri a) Daire şablon b) Yay şablon Ø Elips Şablonları: İzometrik. (a) (b) Şekil 1.2. trimetrik perspektif. dimetrik. açı ve ölçülerin çiziminde kullanılır.1.Şekil 1. Şekil 1.11: Elips şablonları 7 . Şablonlar Ø Daire ve Yay Şablonları: Değişik ölçülerdeki daire ve yayların çiziminde kullanılır.

Standart.1. 3B. kroki çizimi ve ölçülendirmede B veya HB. cins ve büyüklüklerine göre mika üzerine delinmesiyle yapılmış şablonlardır.12: Yazı şablonları Ø Sembol Şablonları: Çeşitli meslek gruplarında kullanılmak üzere yapılan ve üzerinde o meslekle ilgili sembol.0.…).7 . Yumuşak Kalemler: B harfi ile ifade edilir. Kalemler Ø Kurşun Kalemler: Yazı ve çizim işlemlerinde değişik sertliklerde yapılmış kurşun kalemler kullanılır. Genellikle yazı yazerken HB.0. Harfin soluna konulan rakamlar büyüdükçe yumuşaklığı artar (2B. Şekil 1. ince çizgilerde F veya H.5 .6.3 . Şekil 1.0.1: Sertliklerine göre kurşun kalem ölçüleri Ø Takma Uçlu(Versatil) Kalemler: 0. kalın ve koyu çizgilerde B veya 2B kullanılır.13: Sembol şablonları 1. Aynı kalınlıkta çizgi çizilebildiği için genellikle tercih edilir.2. düzgün ve temiz bir yazı için kullanılır. 3H…). işaret ve eğrilerin bulunduğu şablonlardır. kalınlığındaki grafit uçların bir boru içinden geçirilmesiyle oluşturulan kalemlerdir. 2. 3. Sertlik derecesini ifade eden rakamlar harfin soluna konur (2H. 8 . Sertlik yönünden üçe ayrılır: 1. Sert Kalemler: H harfi ile ifade edilir. Orta Sertlikte Kalemler: HB ve F harfleriyle ifade edilir. şekil. Yumuşak … 4B 3B 2B B Orta sert HB F H 2H Sert 3H 4H … Tablo 1.9 mm.Ø Yazı Şablonları: Standart harflerin ve rakamların.

A serisi resim kağıtlarının kesilmiş net ölçüleri aşağıda görülmektedir. İlk olarak 1928 yılında Rotring firması tarafından Rapido ismiyle çıkarılmıştır. tam ölçüsünde veya resim masalarına yapıştırma payı ilaveli olarak kesilir.14: Takma uçlu kalemler Ø Teknik Çizim Kalemleri: Genellikle proje çalışmalarında çini mürekkebi ile kullanılan. Bu nedenle genellikle rapido kalemi olarak isimlendirilir. 1.15: Çizim kalemleri 1.1.Şekil 1. A serisi formalarıdır. Silerken kâğıdı karalamamalı ve yıpratmamalıdır. Standart Kağıt Ölçüleri Teknik resimde kullanılan standart kağıt ölçüleri.7. Resim kağıtları. Aşağıda numaralarına göre rapido kalemleri ve çizgi kalınlıkları görülmektedir. Şekil 1.1. aynı kalınlıkta yazılıp çizilebilen kalemlerdir. Silgi Çizim yaparken veya yazı yazarken var olan hataları silmek için kullanılır. 9 .3.2.

çeşitleri. Standart çizgilerin şekilleri.4. Çizgi kalınlık grubunda 1. 4. Tablo 1. grup çizgiler ise en küçük formalarda kullanılır. Bu çizgilere standart çizgiler denir.Kağıt Forması (Adı) Net ölçüleri (mm) A0 A1 A2 A3 A4 A5 A6 841x1189 594x841 420x594 297x420 210x297 148x210 105x148 Tablo 1. grup çizgiler büyük boy formalarda ve büyük resimlerde. Çizgi Çeşitleri ve Kullanıldıkları Yerlere Göre Çizim Uygulamaları Teknik resim.3: Teknik resimde kullanılan çizgi çeşitleri 10 .2: Çizim kağıtları ve ölçüleri Şekil 1.1. kullanıldığı yerler ve çizgi kalınlık grupları aşağıda tablo halinde verilmiştir.16: A0 ve A1 kağıt ölçüleri 1. belirlenmiş çeşitli çizgilerden oluşur.

18: Teknik resimde çizgi birleştirme 4.8 ile 1 mm arasında olmalıdır. Bunun için çizim sırasında kaleme belirli bir baskı uygulanırken aynı zamanda parmaklar arasında hafifçe döndürülür. Çizilen çizgiler. kesik çizgiler köşelerde birbiri ile birleşmelidir. Çizilen çizginin kalınlığı ve koyuluğu her yerde aynı olmalıdır. Şekil 1. ince çizgiler H kalemle çizilir. köşelerde diğer çizgi ile boşluksuz ve birbirini taşmadan birleşmelidir.17: Teknik resim kaleminin tutuş açısı 3. Kesik çizgilerin köşe yapması halinde. Çizgi kalınlığı yukarıdaki çizelgede belirtilmiştir. Şekil 1. büyük resimlerde 6mm olarak çizilir. Şekil 1. Çizgi çizerken kalem. 2. küçük resimlerde 3 mm.Ø Çizgilerin çizilmesinde dikkat edilecek noktalar 1. Kesik orta kalınlıktaki çizgiler çizilirken genellikle çizgi boyu. çizme yönüne doğru 60° eğimle tutulur. Çizilecek çizginin çeşidine göre uygun kalem seçilir. Teknik resim dersinde genellikle kalın çizgiler HB.19: Kesikli çizgilerin çizimi 11 . Çizilen çizgilerin boyları birbirine eşit ve çizgiler arasındaki boşluk miktarı da 0.

12 . Genellikle küçük resimlerde 6mm. Yazılar sade ve düzgün olmalıdır. Noktalı ince çizgilerin nokta yapması veya kesişmesi halinde kesişme yerleri dolu çizgilere gelmelidir. “b” ise iki satır arasındaki aralığı göstermektedir. inşaat ve mimari teknik resimde kullanılır. Şekil 1. Harfler ve rakamlar satır çizgisine 75° sağa eğik olacak şekilde yazılır. Noktalı ince çizgiler (eksen çizgileri) çizilirken çizgi boyu. “d” harf çizgilerinin kalınlığını. Teknik resim yazılarında okumayı güçleştirecek her türlü ayrıntıdan ve süslemeden kesinlikle kaçınılmalıdır.1.20: Noktalı çizgi çizimi 1. “a” iki harf arasındaki aralığı. büyük resimlerde daha uzun çizilir.8 ile 1mm arasında olmalıdır. Harfler birbirleriyle aynı büyüklükte olmalıdır. Teknik resimde de. resmin büyüklüğüne göre seçilir. makine ve elektrik-elektronik teknik resminde kullanılır. Yazı yazarken. Standart Yazı Tipleri ve Norm Yazı Uygulamaları Yazı. göz ile yazı arasında yaklaşık 30 cm uzaklık bulunmalı ve ışık sol taraftan gelmelidir. Eğik yazılar. bir anlatım ve anlaşma aracıdır. Aşağıdaki tabloda “h” büyük harflerin yüksekliğini. “e” ardı ardına gelen iki sözcük arasındaki aralığı. Teknik resimde kullanılan yazılar standart (TS 88’e uygun) olup dik yazı ve eğik yazı olmak üzere iki çeşittir: Dik yazılar.5. Çizilen çizgilerin boyları birbirine eşit ve çizgiler arasındaki boşluk miktarı da 0. “c” küçük harflerin (sapsız ve kuyruksuz harfler) yüksekliğini.5. resmi açıklayıcı bir anlam ifade eder. Harfler ve rakamlar satır çizgisine dik yazılır.

5 1.2 0.22: Dik ve eğik yazı Ödev: Siz de şekil 1.5 0.5 0.5 5 1.5 10 7 1.21: Yazı ölçüleri Aşağıda dik yazı ve eğik yazı normunda yazılmış harfler ve rakamlar görülmektedir.35 7 5 1 10 3 0.05 0.4: Yazı ölçüleri Şekil 1.5 0.1 0.) (14/14) h (10/14) h (2/14) h (20/14) h (6/14) h (1/14) h 2.35 3.23’te verilen büyük.4 1.Özellikler Yazı yüksekliği (Büyüklüğü) Büyük harf yüksekliği Küçük harf yüksekliği Harfler arasındaki aralık Satırlar arasındaki en az uzaklık Sözcükler arasındaki en az aralık Yazı kalınlığı h c a b e d Oran Boyutlar (mm.7 7 2.8 28 8.4 Tablo 1.5 --0.25 5 3. küçük harf ve rakamları A4 kâğıdınıza dik yazı ve eğik yazı normunda yazınız.5 2.4 14 4.18 3.7 14 10 2 20 6 1 20 14 2. 13 . Şekil 1.

İş bitiminde rapido uçları bol su ile yıkanarak bir bez ile kurulanır. Her şablonun üzerine harf anma yüksekliği yazılır.23: Yazı şablonu ile yazı yazma Ø Şablonla yazı yazarken şunlara dikkat edilmelidir: 1. mika ve benzeri malzemeden yapılır. Şekil 1. Sol elin baş ve serçe parmağı ile cetvel tutulur.1.35. 5.70.2.55. 0. 0.50 mm olarak standartlaştırılmıştır. Diğer parmaklarla şablon hareket ettirilir. 1. 3. Temel Geometrik Çizimler 1. Şablon. Doğru Çizimi Doğru. tek veya iki harfle ifade edilir. 4. 1. Doğrular. Yazı Şablonlarını Kullanarak Norm Yazı Yazmak Yazı şablonları. Şablonun yazıya temas etmemesi için kenarlarında çıkıntılı bölümler bulunur. aşağıda görüldüğü gibi her iki yönden sonsuza kadar uzanan noktalar kümesine denir.1.2.80. Rapido kaleminin ucuna mürekkep gelmesi sağlanır.25. Şablonlarda yazı kalınlıkları 0.25.6. 1. 2.45. bir cetvele dayalı olarak yazı alanına yerleştirilir. 0. Yazı sırasında rapido kalemi kağıda dik olarak tutulur.1.24: Doğru şekilleri 14 . m doğrusu veya AB doğrusu gibi… Şekil 1. 0. 0. Yazı yüksekliğine uygun şablon seçilir.

Şekil 1. C noktasından P noktasına çizilen doğru. Uzunluğu bellidir. CD doğru parçası gibi… Şekil 1.27: Bir doğru parçasının iki eşit parçaya bölünmesi 15 .1. AB doğru parçasına dik olur.2.3. iki noktayı en kısa yoldan birleştiren noktalar kümesine denir. Bir Doğru Parçasına Üzerindeki Bir Noktadan Dikme Çıkmak Aşağıdaki AB doğru parçası üzerindeki nokta.2. Pergelin ayağı sırayla 1 ve 2 noktalarına konularak R yarıçaplı yaylar çizilir. AB doğru parçası. AB doğru parçası iki eşit parçaya bölünmüş olur. Her iki yayın kesiştiği C ve D noktaları birleştirildiğinde. P noktası olsun. Uçlardaki noktaların harflerine göre isimlendirilir.25: Doğru parçasının gösterimi 1. Bir Doğru Parçasının İki Eşit Parçaya Bölünmesi Aşağıdaki AB doğru parçasını iki eşit parçaya bölmek için pergelin ayakları AB doğru parçasının yarısından biraz fazla açılır ve A noktasına konarak bir yay çizilir. C olarak isimlendirilir. Şekil 1. Bu yayların kesiştiği nokta. Pergelin ayarı bozulmadan B noktasına konarak bir yay daha çizilir.2. Bir Doğru Parçasının İstenen Sayıda Eşit Parçalara Bölünmesi 1.26: Bir doğru parçasına üzerindeki bir noktadan dikme çıkmak 1.Doğru parçası.2.3. Bu yayın AB doğru parçasını kestiği noktalar 1 ve 2 olarak isimlendirilir. Pergelin ayağı P noktasına konularak r yarıçaplı bir yay çizilir.

3. 4. Bu noktalara 2 ve 3 numaraları verilir.28: Bir doğru parçasının çok sayıda eşit parçalara bölünmesi 1.1. Cetvel ve gönye yardımıyla 5B doğrusuna paralel çizgiler çizilir. 3. Bir Doğru Parçasının Çok Sayıda Eşit Parçalara Bölünmesi 1. 30° ile 60° arasında bir AC yardımcı doğrusu çizilir.4. M dairesinin AB doğru parçasını kestiği nokta 1 olarak numaralandırılır. Şekil 1. AB doğru parçasının bir ucuna. 4. Pergelin ayağı 1 numaralı noktaya konarak ayarı bozulmadan M dairesi üzerinde ardı ardına iki nokta işaretlenir. Dik Açının Oluşturulması Dik açı. AC yardımcı doğrusu üzerine pergel ile A noktasından başlayarak AB doğrusunu bölmek istediğimiz sayıda bölüntü çizgisi işaretlenir. 1. 16 .2.2. Son bölüntü çizgisi (5) ile B noktası birleştirilir. pergel ve gönye kullanarak 5 eşit parçaya bölelim (Herhangi bir sayı da olabilir).2. Önce pergelin ayağı B noktasına konur ve r kadar açılarak bir M dairesi çizilir. Her iki yayın kesiştiği noktaya C ismi verilir.29’daki AB doğru parçasına 90°lik açı oluşturmak için B ucundan dikme çıkalım. Şekil 1. 90°lik açı demektir. C ve B noktaları bir doğru ile birleştirilir. 3. Böylece AB doğru parçası 5 eşit parçaya bölünmüş olur. 2. Pergelin ayağı bir miktar açılır. 2. Aşağıdaki AB doğru parçasını. Pergelin ayağı 2 ve 3 noktalarına konarak birer yay çizilir. Böylece AB doğru parçası ile birleşen BC doğrusu arasında dik açı (90°) oluşmuş olur.

30: Üçgen çizimi 1.2. Daha sonra pergel yaklaşık yarıçap kadar açılarak sırayla B ve C noktalarına konur ve birbirlerini kesen 1 ve 2 numaralı yaylar çizilir.5.1. Üçgen Çizimi Şekilde görüldüğü gibi önce yatay ve dikey eksen çizgileri çizilir.5. Böylece daire içine üçgen çizilmiş olur.Şekil 1.2. 17 . Sonra bu iki nokta tepedeki A noktası ile birleştirilir.2.29: Dik açı çizimi 1.5. Sonra M merkezli belirli çapta bir daire çizilir. Daha sonra pergel yarıçap kadar (R) açılarak B noktasına konur ve merkezden geçecek şekilde 1 numaralı yay çizilir. Şekil 1. Yayın daireyi kestiği noktalar birleştirilir. Sonra M merkezli belirli çapta bir daire çizilir. Bu şekilde çizilen üçgenler eşkenar üçgendir ve her bir iç açısı 60° dir. Dörtgen Çizimi Şekilde görüldüğü gibi önce eksen çizgileri çizilir.2. Yayların kesiştiği nokta E harfi ile isimlendirilir. Daire İçerisine Düzgün Çokgen Çizimi 1.

Beşgen Çizimi Şekil 1. AC uzunluğu. Pergelin açıklığı bozulmadan F noktasından itibaren daire üzerinde sırayla yaylar çizilerek beşgenin köşe noktaları bulunur.2.3. bir çizgi ile birleştirilerek uzatılır.32’te görüldüğü gibi önce eksen çizgileri çizilir. Aynı çizim işlemi diğer tarafta (A ve B noktalarından) tekrarlanır.5. Bu noktalar birleştirildiğinde daire içine beşgen çizilmiş olur. Bu yayın daireyi kestiği nokta F harfi ile isimlendirilir. Burada bulunan noktada. Pergel AC kadar açılarak A noktasına konur ve daireyi kesecek şekilde 4 numaralı yay çizilir. Şekil 1.E noktası ile dairenin merkezi (M).31: Dörtgen çizimi 1. Yayın daireyi kestiği noktalar bir çizgi ile birleştirilir. M noktası ile birleştirilerek uzatılır. daire içine çizilecek beşgenin bir kenarının uzunluğuna eşittir. Sonra M merkezli belirli çapta bir daire çizilir. 18 . Bu yayın yatay ekseni kestiği nokta C harfi ile isimlendirilir. Daha sonra pergel yarıçap kadar açılarak B noktasına konur ve daireyi iki noktada kesecek şekilde 1 numaralı yay çizilir. Çizilen bu çizgilerin daireyi kestiği noktalar kendi aralarında birleştirildiğinde daire içine dörtgen (kare) çizilmiş olur. Bu çizginin yatay ekseni kestiği nokta E harfi ile isimlendirilir. Pergel E noktasından A’ya kadar açılarak 3 numaralı yay çizilir.

Sonra M merkezli belirli çapta bir daire çizilir.33: Altıgen çizimi 19 .5.Şekil 1. pergel B noktasına konarak tekrarlanır. Daha sonra pergel yarıçap kadar açılarak A noktasına konur ve merkezden (M) geçip daireyi iki taraftan kesecek şekilde bir yay çizilir. Aynı işlemler. Bu yayların daire üzerinde oluşturduğu kesişme noktaları birleştirildiğinde daire içine altıgen çizilmiş olur.32: Beşgen çizimi 1.4. Altıgen Çizimi Şekilde görüldüğü gibi önce eksen çizgileri çizilir. Şekil 1.2.

Ø Araç ve gereçleri temin ediniz. Bunun için cetvel ve gönyelerinizi her zaman temiz tutunuz. Ø Doğru ve doğruların parçalara bölünmesini çizim kağıdınıza normlara uygun olarak çiziniz. sürekli ince ve kalın noktalı çizgi uygulamalarını yapınız. Ø Araç ve gereçleri temin ediniz. Ø Çizgilerin kalınlıklarının çizgi boyunca eşit olmasına dikkat ediniz. dörtgen. Ø Harflerin aynı büyüklükte. Ø Çizgiler yardımıyla çeşitli şekiller çizmek yararlı olacaktır. Ø Şeklin çizilecek kağıt üzerinde sağ sol ve üstten (varsa diğer şekiller ile arasında) orantılı boşluk olacak şekilde çizim alanını tespit ediniz. düzgün ve okunaklı olmasına dikkat ediniz. Ø Şeklin çizilecek kağıt üzerinde sağ sol ve üstten (varsa diğer şekiller ile arasında) orantılı boşluk olacak şekilde çizim alanını tespit ediniz. Ø Temel geometrik çizimlere ilişkin terimleri ve çizim yöntemlerini gözden geçiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Sürekli kalın. Ø Çizilecek şekilleri öğrenme faaliyetinde anlatılan sıraya göre çiziniz (bkz sayfa 16-17). altıgen çizimlerini çizim kağıdınıza normlara uygun olarak yapınız. Ø Harflerin norm yazı karakterinde olmasına dikkat ediniz. Ø Çizim kurallarına uyunuz. 20 Öneriler Ø Teknik resim araç-gereçlerini hazırlayınız. beşgen. Ø Dik açı oluşturma şeklini çizim kağıdınıza normlara uygun olarak yapınız. Ø “Çizgi çeşitleri ve kullanıldıkları yerlere göre çizim uygulamaları” konusunu gözden geçiriniz.(Ana çizgi yardımcı çizgi ayrımı. Ø Yardımcı çizgiler ince harf çizgileri kalın olmalıdır. Ø Araç ve gereçleri temin ediniz. Ø Daire içerisine üçgen. Ø Teknik resim yazısına uygun kalemi hazırlayınız. şeklin kağıda ortalanması) Ø Çizim yaparken kâğıdın kirlenmemesine dikkat ediniz. Ø Çizgi kalınlıklarının çizgi boyunca aynı olması için çizgi çizerken kalemi kendi etrafında eşit hızla döndürünüz. Ø Norm yazı uygulaması için gerekli yardımcı çizgileri çiziniz. Ø “Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi”ni norm yazı standartlarına uygun olarak yazınız. Ø Yaptığınız çizimler hakkında arkadaşlarınızla görüş alışverişinde bulununuz. norm yazı kullanma. .

“hayır” cevaplarınızı değerlendiriniz. dörtgen. DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ 1. Üçgen. 21 . Sürekli kalın çizgileri çizebildiniz mi? 2. Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ni norm yazıya uygun şekilde yazabildiniz mi? 5. Sürekli ince çizgileri çizebildini mi? 3. Dik açıyı normlara uygun olarak çizebildiniz mi ? 7. altıgen şekillerini normlara uygun çizebildiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirme sonucu “evet”. Eksiklerinizi faaliyete dönerek tekrarlayınız. beşgen. Hedefe ilişkin tüm davranışları kazandığınız takdirde başarılı sayılırsınız. Tamamı “evet” ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. Doğru çizme ve parçalara bölme şekillerini çizebildiniz mi? 6.PERFORMANS DEĞERLENDİRME PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıdaki işlemlerde kendi çalışmalarınızı kontrol ediniz. Kalın noktalı çizgileri çizebildiniz mi? 4.

6. ÖLÇME SORULARI 1. B) Sürekli kalın çizgi D) Noktalı ince çizgi Aşağıdakilerden hangisi teknik resimde kullanılan kalem değildir? A) Kurşun kalem C) Takma uçlu kalem B) Tükenmez kalem D) Rapido 3. Teknik resimde görünen çevreler ve ayrıtlar (kenarlar) hangi çizgi ile çizilir? A) Sürekli ince çizgi C) Kesik orta çizgi 2. Elektrik – Elektronik teknik resminde hangi yazı tipi kullanılır? A) Dik Yazı B) Eğik Yazı C) Kalın Yazı D) Yamuk yazı 5. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete dönerek tekrar inceleyiniz. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. aşağıdaki soruları yanıtlayarak belirleyiniz. 22 . İstiklal Marşının ilk iki kıtasını eğik yazı normunda yazınız.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sonunda hangi bilgileri kazandığınızı. Aşağıdakilerden hangisi teknik resimde kullanılan cetvellerden değildir? A) Ölçü cetvelleri B) Pistole C) Paralel cetvel D) Açı ölçer 4. Çapını kendinizin belirleyeceği bir daire içine altıgen çiziniz.

2. Sonuçlarını rapor halinde sununuz. Mimarî.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Temel izdüşümü kullanarak perspektifi verilen parçanın görünüşlerini hatasız çizebilecek ve ölçülendirme yapabileceksiniz.1. izdüşümün düzlem üzerine düşmesini sağlayan ışınlara izdüşüm ışınları.1.1. İzdüşüm Çizimleri 2.1 Merkezi (Konik) İzdüşüm Işık kaynağının yakın mesafede olması. Örneğin.2. 2.1. güneşli bir günde yürürken oluşan gölgemiz veya bir ışık kaynağından (mum.) çıkan ışınlarla bir cismin duvara düşen görüntüsü birer izdüşümdür. reklamcılık ve dekorasyon teknik resimlerinin çizimlerinde kullanılır. İzdüşümün üzerine düştüğü düzleme izdüşüm düzlemi. sinemada perdeye düşen görüntü.2 İzdüşüm Çeşitleri 2. vb. 23 . bir cismin bir düzlem üzerine çizilmiş şekli veya düzleme düşen görüntüsüdür. cismin boyutlarının izdüşüm düzlemine büyük ve küçük olarak düşmesiyle oluşan izdüşümdür. GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA ÇİZİMLERİ 2. izdüşüm ışınlarının çıktığı varsayılan noktaya ise odak noktası (bakış noktası) denir. Işınların cismin köşelerinden geçmesiyle elde edilen noktalar birleştirilerek cismin izdüşümü oluşturulur. ARAŞTIRMA Ø İzdüşüm ve perspektif kavramları ile görünüş çıkarma hakkında araştırma yapınız. İzdüşüm Hakkında Bilgi İzdüşüm.1. ampul.

2.2. eğik perspektif görünüşlerinin çiziminde kullanılır.2: Paralel izdüşüm Ø Dik İzdüşüm: İzdüşüm ışınlarının düzleme dik gelmesi sonucu oluşan izdüşüme dik izdüşüm denir.3: Dik izdüşüm 24 . Paralel izdüşüm.1: Merkezi (konik) izdüşüm 2. Teknik resimde en çok kullanılan izdüşüm şeklidir.1. Şekil 2. Bu izdüşümde izdüşüm çizgileri cismin bir yüzüne dik geldiği için. Özellikle görünüş çıkarmada bu izdüşüm çok kullanılır.Şekil 2. Bu izdüşümde ışınlar ışık kaynağına paraleldir. Paralel İzdüşüm Işık kaynağının sonsuzda olması. cismin o yüzü ile izdüşümü aynı büyüklükte olur. eğik ve dik izdüşüm olmak üzere ikiye ayrılır: Ø Eğik İzdüşüm: İzdüşüm ışınlarının birbirine paralel ve izdüşüm düzlemine eğik (90° den farklı açılarda) olarak gelmesi ile izdüşüm düzlemi üzerinde oluşan görünüşe eğik izdüşüm denir. cismin boyutlarının izdüşüm düzlemine büyüme veya küçülme göstermeden düşmesiyle elde edilen izdüşümdür. Şekil 2. Bu izdüşüm.

1. Şekil 2. Şekil 2. Üzerine izdüşüm çizilecek olan düzlemler birbirine bitişik ve dik kabul edilir. 25 . Yani cismin tek yönden görünüşü o cisim hakkında yeterli bilgiyi vermez.2.4: Temel izdüşüm düzlemleri Yukarıda küpün açılımı yapılarak altı temel düzlem elde edilmiştir. İzdüşüm düzlemlerinin daha iyi anlaşılması için boş bir küpün açılımını örnek olarak verebiliriz. Birer numara ile gösterilen bu düzlemlere temel izdüşüm düzlemleri denir. Yan düzlemlere profil düzlem de denir.3. Bu nedenle cisimlerin görüntüleri tek değil birden fazla izdüşüm düzlemine düşürülür.5’te bu üç düzlemin açılımı görülmektedir. 1 Numaralı düzlem : Alın düzlem (Düşey düzlem) 2 Numaralı düzlem : Üst düzlem 3 Numaralı düzlem : Sağ yan düzlem 4 Numaralı düzlem : Sol yan düzlem 5 Numaralı düzlem : Alt düzlem (Yatay düzlem) 6 Numaralı düzlem : Arka düzlem Görünüş çıkarmada genellikle temel izdüşüm düzlemlerinden yatay düzlem. Temel Görünüşlerin Adlandırılması ve Çizilmesi Üretimi yapılacak bir parçanın sadece bir yüzeyinin görüntüsü o parçayı tanımlamaya yetmez. Temel İzdüşüm Düzlemleri. alın düzlem (düşey düzlem) ve sağ yan düzlem (bazen sol yan düzlem de olabilir) kullanılır.

Görünüş çıkartılmadan önce cisim çok iyi incelenmelidir. bu konuda bol miktarda alıştırma yapmayı gerektirir.(a) (b) Şekil 2. Böylece cisim. dik izdüşüm yöntemiyle çizilen izdüşümlere görünüş denir. 26 . (a) Şekil 2. yatay düzlemdeki görüntüsüne üst görünüş denir.6: Perspektifin düzleme aktarılması (b) 2. Görünüş Çıkarma Temel izdüşüm düzlemlerine. alın (düşey) düzlemdeki görüntüsüne ön görünüş. temel izdüşüm düzlemlerine görünüşlerinin çizilmesine de görünüş çıkarma denir. Parça görünüşlerinin çizilmesi ve çizilmiş görünüşlerin okunması. Cisimlerin.2. Bazı cisimler için bir veya iki görünüş yeterli olurken bazı cisimler için üçten fazla görünüş gerekebilir. en iyi ifade edilebilecek şekilde tutularak en az görünüş sayısı ile en uygun bakış yönü belirlenir. Aşağıda bir cismin izdüşüm düzlemlerindeki ön. yan ve üst izdüşümleri ve bu izdüşümlerin görünüşleri görülmektedir. yan (profil) düzlemdeki görüntüsüne yan görünüş.5: Görünüş çıkarmada kullanılan düzlemleri Cismin.

1. Bir önceki bakış açısı ile buradaki bakış açısını ve görünüş çizimlerini karşılaştırınız. Bu sırada görünüşlere bakarak cismin boyutları ve görünüşlerin birbirleriyle ilişkileri belirlenmeye çalışılır. (a) Şekil 2. Üç Görünüşle Çizilmiş Resimlerin İncelenmesi Aşağıda üç görünüşü çizilmiş bir cisim görülmektedir.7: Görünüş çıkarma (b) Aşağıdaki şekilde. ifade ettikleri yerler belirlenerek inceleme tamamlanır. Bir kibrit kutusuna şekildeki gibi bakınız. genişlik ve derinlik olmak üzere üç boyutu vardır. Sonra görünüşlerin isimleri ve konumları belirlenir.Boşlukta yer kaplayan her cismin yükseklik. Yapılan bu inceleme sonunda cismin şekli ve boyutları hakkında fikir sahibi olunmalıdır. aynı zamanda çeşitli parça görünüşleri incelenmelidir. aynı cismin başka bir yönden bakılarak çizilmiş üç görünüşü görülmektedir. 27 . Böylelikle görünüş çizimi ve görünüş okuma alışkanlığı kazanılır.2. Buradaki cismi kibrit kutusuna benzetebiliriz. Çizimleri inceleyerek siz de kibrit kutusunun üç görünüşünü çizmeye çalışınız. Eksiksiz bir anlatım için bu boyutlarla birlikte parçanın bitmiş halini gösteren resmin de çizilmesi gerekir. Görünüşlerde delikler veya kesik çizgiler (görünmeyen kısımlar) varsa. Cismin önündeki ok işareti bakış yönünü göstermektedir. 2. Bunun için değişik yapıdaki parçalara çeşitli yönlerden bakılarak görünüşleri çizilmeli. Çizilmiş görünüşler incelenirken öncelikle cisim beyinde canlandırılmalıdır.

28 .2.(a) Şekil 2. Şekli inceleyerek. sol yan görünüşü ise eksik bırakılmıştır. (a) (b) Şekil 2.8: Görünüş çıkarma (b) Ödev: Aşağıdaki şekilde aynı cisme bir diğer yönden bakılmıştır.9: Görünüş çıkarma 2. Bu bakış yönüne göre ön görünüşü ve üst görünüşü çizilmiş. eksik bırakılan sol yan görünüşü şekil üzerinde tamamlayınız.2. Perspektiflerden Görünüş Çıkarma Cisimlerin genel biçimleri hakkında bilgi vermek için çizilen ve cismin üç boyutunu tek bir görünüşle ifade eden resimlere perspektif resimler denir.

2.2. H ve J noktaları birleştirilir. Yatay ve dikey kotlama çizgilerine paralel ve eşit uzaklıkta. 2. Daha sonra sırayla yan görünüş ve üst görünüş veya üst görünüş sonra yan görünüş çizilir. 5. N noktasının uzantısı olan P. 5. 3. CD uzantısı KL bulunur. yan ve üst görünüşlerini çizelim. A noktasından 40 mm dik çıkılır. Alın(düşey) düzlemde 2 numaralı yatay çizgi üzerinde 35 mm.2. 2. Sağ yan (profil) düzlemde BA doğrusunun uzantısı 30 mm çizilir.Perspektiflerden görünüş çıkarırken önce ön görünüş çizilir. 2. Üst Görünüş 1.2. D ve A noktaları yatay düzleme taşınarak U.3.2. E ve F birleştirilir. Ön Görünüş 1. alınır. 2. 4. B. 2. Üst görünüş. yardımcı çizgiler (2 ve 4 numaralı çizgiler) çizilir. Ön görünüş çizilmiş olur. 1. Bu taşıma işlemi 45° lik gönye ile de yapılabilir. EF doğrusunun uzantısı 30 mm çizilir. Bu noktalar. 4. 3. 7. 2. Yan Görünüş 1. Yan görünüş çizilmiş olur. D noktasından yataya dik 20 mm çıkılır. A ve B bulunur. 29 . Bu çizim sırasını diğer çizimlerinizde de kullanabilirsiniz.2.1. 6. 2. B noktasından 20 mm dik çıkılır. C noktasından yataya paralel 20 mm çizilir. 6. Y ve M noktaları düşey eksene kadar pergelle taşınarak Z ve N noktaları belirlenir. Bunun için önce pergel O noktasına (merkez) konur. T ve R noktaları ile birleştirildiğinde üst görünüş çizilmiş olur. G ve İ noktaları birleştirilir. Şekil 2. S ve V noktaları belirlenir. ön ve yan görünüş yardımıyla çizilir. Kotlama çizgileri çizilir.10’da perspektifi verilen cismin ön.2.

(a) (b) Şekil 2.10: Perspektife göre görünüş çıkarma Aşağıda perspektifi görülen bir başka cismin üç görünüşü verilmiştir. Dikkatle inceleyiniz ve siz de A4 kâğıdına çiziniz.11: Perspektife göre görünüş çıkarma 30 .Şekil 2.

Ölçülendirmenin Gereği ve Önemi Parçaların yapımı için gerekli ölçülerin belirli kurallara göre parça üzerinde veya görünüşlerin üzerine yazılması işlemine ölçülendirme denir.2.3.1.3. Bu özelliklere sahip parçaların üretimi. Ölçek ve Ölçülendirme 2.12: Perspektife göre görünüş çıkarma 2. 31 . sadece parçaların boyutlarının belirtilmesinde kullanılmaz. Bu nedenle büyük boyutlu cisimlerin resimleri küçük. ancak eksiksiz ve kurallara uygun ölçülendirilmiş çizimlerle mümkündür. Ayrı ayrı yerlerde ve ayrı ayrı işçiler tarafından yapılan parçaların. o parçanın sadece biçimi hakkında bilgi verebilir. bozulmuş parçaların yeniden yapılması sırasında da ölçülendirmenin önemi ve gerekliliği ortaya çıkar. Ölçülendirme. Teknik resimde izdüşüm kurallarına göre çizilmiş bir parçanın görünüşleri. bazıları ise çok büyük boyutlu olabilir.!!! Aşağıdaki perspektif resmi dikkatle inceleyiniz. 2. yerlerine takıldıkları zaman sorunsuz çalışmaları gerekir. küçük boyutlu cisimlerin resimleri ise büyük çizilmelidir. Cismin alt tarafındaki kanal. Aynı zamanda elektrik projelerinde ve elektronik devre dizaynlarında da büyük önem taşır.3. Ayrıca kırılmış. Teknik resmi çizilen parçanın resim üzerindeki çizim ölçüsünün. Ölçekler Teknik resmi çizilen cisimlerin bazıları çok küçük. üst ve yan görünüşlerde görülmeyeceği için kesik orta çizgi ile gösterilmiştir. o parçanın gerçek ölçüsüne oranına ölçek denir. (a) (b) Şekil 2. Bunun yanı sıra parçanın boyutlarını ifade eden bilgilere de ihtiyaç duyulur.

25 mm’dir. 2. 1:50…… diye belirtilir. Ölçek Çeşitleri Ø Gerçek Ölçek: Parçaların üzerinden alınan ölçülere göre çizilen ölçek çeşididir. 5:1. Ölçülendirme Elemanları ve Ölçülendirme Kuralları Ø Ölçü Sınır Çizgisi: Sürekli ince çizgi olup çizgi kalınlığı 0.2. çizilen resimlerin büyüklüklerine göre değişir. Ø Büyültme Ölçeği: Küçük parçaların büyültülerek çizildiği ölçek çeşididir. 50:1…… diye belirtilir.3. Şekil 2. Ölçek 1:1 diye belirtilir. Görünüşten yaklaşık 7–10 mm uzaklıkta bulunmalıdır.13: Ölçeklendirme Ø Ölçü Çizgisi: Sürekli ince çizgi olup. Ölçülendirilecek elemana dik veya gerektiğinde eğik.14: Ölçü çizgisi Ø Ölçü Oku: Ölçü oklarının büyüklükleri. 20:1. Ölçek 1:5.3. çizgi kalınlığı 0. Ölçü oklarının önce çevresi çizilir. Şekil 2. 1:10. 10:1.1.25mm’dir. Uçları oklarla sınırlandırılır. ancak birbirine paralel olarak çizilmelidir. Ø Küçültme Ölçeği: Büyük parçaların küçültülerek çizildiği ölçek çeşididir.3. sonra içi karalanarak doldurulur. 1:20.2. Ölçek 2:1. 32 .

görünüşlerin dış tarafında yapılmalıdır. Şekil 2. Aşağıda ön ve yan görünüşleri verilen bir parçanın ölçülendirilmesi ve ölçülerin resim üzerindeki dağılışı görülmektedir. 33 . Dikkatle inceleyiniz.Şekil 2.15: Ölçü oku Ø Ölçü Rakamları: Ölçü rakamları düzgün ve okunaklı yazılmalıdır.16: Ölçü rakamları Görünüşlerin daha kolay okunmasını sağlayacak ölçüler dışındaki tüm ölçülendirmeler. üzerine parçanın gerçek büyüklüğünü gösteren ölçüler yazılmalıdır. Resimler hangi ölçekle çizilirse çizilsin. Ölçü çizgisinin tam ortasına ve 1mm üst tarafına yazılır.

19: Farklı görünüş ve ölçülendirme 34 .17: Ölçülendirme Aşağıda çeşitli parçaların ölçülendirilmiş resimleri görülmektedir. Şekil 2. Resimleri inceledikten sonra siz de farklı görünüşler çizerek ölçülendiriniz.18 Şekil 2.Şekil 2.

Şekil 2.20: Farklı görünüş ve ölçülendirme 35 .

Ø Uygulamaya geçmeden önce ölçülendirme kurallarını tekrar inceleyiniz. Ø Çizimlerinizin doğruluğunu öğretmeninize kontrol ettiriniz. Ø Rakam ve harflerin düzgün ve okunaklı olmasına dikkat ediniz. Bulduğunuz cisimlere ve resimlere farklı açılardan bakarak cismi en iyi ifade edebilecek görünüşleri belirleyiniz.gereçlerini hazırlayınız. Ø Bu görünüşleri A4 kâğıdına çiziniz. Ø Perspektifleri inceleyiniz. Ø Yaptığınız çizimler hakkında arkadaşlarınızla görüş alışverişinde bulununuz. Ø Görünüşleri teknik resim normlarına uygun olarak çiziniz. Ø Perspektif çizilecek kağıtta çizim alanını belirleyiniz. Ø Araç ve gereçleri temin ediniz. Ø Yaptığınız incelemeleri not almanız veya çizerek kaydetmeniz yararınıza olacaktır. Ø Perspektif görünüşlere hangi yönden bakıldığını ve üç görünüşten hangisinin cismin hangi yüzüne ait olduğunu inceleyiniz. Gerekirse çizimi tekrarlayınız. Ø Araç ve gereçleri temin ediniz. Ø Ölçülendirme uygulamaları yapınız. Ø Ölçüleri ölçü çizgileri üzerine normlara uygun olarak yazınız. Ø Perspektiflerden görünüş çiziniz. Ø Ölçülendirme yapılacak şekildeki detayları tespit ediniz. 36 . Ø Ölçülendirme için daha önce yaptığınız görünüş çizimlerini kullanabilirsiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Üç görünüşle çizilmiş resimleri inceleyiniz. Ø Ölçülendirme sınır ve ölçü çizgilerini çiziniz. Öneriler Ø Çeşitli teknik resim kitaplarından veya internetten üç görünüşle çizilmiş resimler bulunuz. Ø Varsa eksik ve yanlışlarınızı düzeltiniz. Ø Çeşitli cisimler ve perspektif resimler bulunuz. Ø Eksik ölçülendirme yapmamaya dikkat ediniz. Ø Perspektif üzerindeki detayların görünüşte nasıl ifade edileceğini tasarlayımnız. Ø Yapacağınız her uygulama kendinizi geliştirmenize yardımcı olacaktır. Ø Teknik resim araç.

37 . Elinizdeki üç görünüşlerden perspektif resimleri çizebildiniz mi? 5. Üç görünüşle çizilmiş şekilleri araştırarak bulabildiniz mi? 2. Çizdiğin tüm şekilleri normlara uygun bir şekilde ölçülendirebildiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Performans değerlendirme sonucu “evet”. Perspektif şekillerinin üç görünüşünü normlara uygun çizebildiniz mi? 9. DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ 1. “hayır” cevaplarınızı değerlendiriniz. Hedefe ilişkin tüm davranışları kazandığınız takdirde başarılı sayılırsınız. Eksiklerinizi faaliyete dönerek tekrarlayınız. Öğrenme faaliyetindeki üç görünüş şekillerini çizim kağıdına normlara uygun çizebildiniz mi? 4. Değişik perspektif şekilleri elde edebildiniz mi? 6. Elde ettiğin perspektif şekillerini incelediniz mi? 7. Perspektif şekillerinin hangi metotla çizildiğini incelediniz mi? 8. Üç görünüş çiziminde hangi yönlerden bakıldığını gözlemlediniz mi? 3. Tamamı “evet” ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz.PERFORMANS DEĞERLENDİRME PERFORMANS DEĞERLENDİRME Aşağıdaki işlemlerde kendi çalışmalarınızı kontrol ediniz.

. diye belirtilir.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME SORULARI 1. Ölçülendirme yapılırken ölçü çizgisi görünüşten yaklaşık ne kadar uzaklıkta bulunmalıdır? A) 1-3mm B) 7-10mm C) 15-18mm D) 18-20mm 5. Gerçek ölçek’te. A) 1:2 B) 2:1 C) 1:1 D) 1:4 3. Perspektiflerden görünüş çıkarırken görünmeyen çevre ve kenarların çiziminde hangi çizgi kullanılır? A) Sürekli ince çizgi B) Sürekli kalın çizgi C) Kesik orta çizgi D) Noktalı ince çizgi 4. Perspektiflerden görünüş çıkarırken önce hangi görünüş çizilir? A) Ön B) Üst C) Yan D) Arka 2. Ölçek ……. • • • Bir cismin bir düzlem üzerine çizilmiş şekli Bir cismin bir düzleme düşen görüntüsü Güneşli bir günde yürürken yerde oluşan gölgemiz • Sinemada perdeye düşen görüntü Yukarıdaki olaylarda elde edilen görüntülere ne denir? A) Şekil B) Resim C) Perspektif D) İzdüşüm 38 .

cismin hangi görünüşleri olduğunu altlarına yazınız. 7. üst ve sol yan görünüşlerini çiziniz.6. Aşağıda perspektif resmi görülen cismin üç görünüşü verilmiştir. Bu görünüşlerin. 39 . Aşağıda perspektif resmi görülen cismin ön.

normlara uygun yazma Çizgileri. DEĞER ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Yazıları. tavır-tutum ve davranışlarınız ölçülecektir. Yapacağınız uygulamalar sonrasında aşağıdaki değerlendirme tablosunu kullanarak kendinizi değerlendirebilirsiniz.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Modül sonunda öğretmeniniz size. uygulama faaliyetleri sonunda verilen ölçme araçlarına benzer çeşitli ölçme araçları uygulayacaktır. Uygulama faaliyetlerinde verilen yazı. çizim ve ölçülendirme konularına ilişkin çok sayıda uygulama yapmanız yararınıza olacaktır. Bu ölçme araçları ile sizin modül sonunda kazanacağınız bilgi. Bu değerlendirme sonucunda hatalarınız veya eksiklikleriniz varsa ilgili konuyu tekrar gözden geçiriniz. Çeşitli kaynaklardan araştırma yaparak ve arkadaşlarınızla bilgi alışverişinde bulunarak eksikliklerinizi giderebilirsiniz. normlara uygun çizme Temel geometrik çizimleri normlara uygun yapma Görünüş çıkarma çizimlerini normara uygun yapma Ölçülendirmeleri eksiksiz tekniğine ve normlara uygun yapma Kâğıdın düzeni ve temizliği Çarpan Zayıf Ortanın Orta altı X 0 1 2 İyi 3 Çok İyi 4 Toplam 5 5 4 4 4 3 Toplam Modül sonunda öğretmeniniz. 40 . size çeşitli ölçme araçları uyguladıktan sonra yukarıdaki değerlendirme tablosuna benzer bir tablo aracılığı ile modülle ilgili durumunuzu değerlendirecektir. beceri.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ–1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 B B D B 6 41 .

ÖĞRENME FAALİYETİ–2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 A C C B D 7 42 .

İstanbul. Bölüm) Ø www. 2002. İstanbul. M. Cengiz AYDIN.fineprint.com internet sitesi 43 . Teknik Resim Uygulama Yaprakları (1. Teknik ve Meslek Resim. Ø AYDEMİR Cavit. Ø GÖRKEM Abdullah. 1994. Çorum.Ali GÜNDÜZ. Ø ÖZLÜ İrfan. 1997. Mustafa SAĞLAM. Ø ASLAN Recai. Teknik ve Meslek Resim. 2003. Arslan Basım Yayın Dağıtım. Yüce Yayınları. İstanbul. Teknik Resim ve Meslek Resmi.KAYNAKLAR KAYNAKLAR Ø ARSLAN Mehmet. Uygulamalı Teknik ve Meslek Resmi.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->