T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ (6, 7 ve 8. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI

Ankara 2007

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU ÜYELERİ İlköğretim Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda öğretmenler Mehmet Ali DOMBAYCI (Felsefe Grubu Öğretmeni), Mehmet ÜLGER (Sınıf Öğretmeni), Banu ÖZDEMİR (Ölçme ve Değerlendirme) ile Uzman Öğretmenler Aylin ARIBOYUN (Sınıf Öğretmeni), Toper AKBABA (Program Geliştirme Uzmanı), Serap YALÇIN GÜLER (Program Geliştirme Uzmanı) görev yapmışlardır.

1

İÇİNDEKİLER Sayfa 1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları…………………………….…….. 3) Programın Vizyonu………………………………………………….……. 4 6 2) Neden Düşünme Eğitimi?............................................................................. 5 4) Programın Genel Amaçları………………………………………….……. 6 5) Programın Yapısı………………………………………………………….. 7 5.1) Eleştirel Düşünme……………………………………………….. 5.2) Yaratıcı Düşünme……………………………………………...... 5.3) Özenli Düşünme………………………………………………..... 5.4) Programın Beceri, Kavram ve Değerleri………………………. 6) Öğrenme – Öğretme Süreci………………………………………………. 6.2) Öğretmenin Rolü……………………………………………… 8 9 10 11 13 14

6.1) Öğrenme Ortamı………………………………………………… 14 7) Ölçme ve Değerlendirme………………………………………………….. 15 7.1) Performans Görevleri …………………………………………... 16 7.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları………… 7.2.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri…………… 7.2.4) Dereceli Puanlama Anahtarları………………………. 17 17 18 7.2.1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar)……………………… 17 7.2.3) Derecelendirme Ölçekleri …………………………….. 18 7.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri…………………………………………………………. 20 8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri…………………….……..................... 8.1) 6.Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri………………...… 8.2) 7. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri …………………… 8.3) 8. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri ……….………… 9) Kaynaklar……………………………………………..…………….…… 22 23 37 57 70

2

Ben manevi miras olarak hiçbir nass-ı kat'i. hiçbir donmuş ve kalıplaşmış düstur bırakmıyorum. hiçbir dogma. Benim manevi mirasım ilim ve akıldır. Mustafa Kemal ATATÜRK 3 .

ahlak. bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. gerekli bilgi. insan haklarına saygılı. beceri. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. zihin. davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. seçkin bir ortağı yapmaktır. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. yapıcı. Türk millî eğitiminin genel amacı. ailesini. geniş bir dünya görüşüne sahip. topluma karşı sorumluluk duyan. insani. Böylece. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan.1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk millî eğitiminin genel amaçları: Madde 2. vatanını. hür ve bilimsel düşünme gücüne. öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. kişilik ve teşebbüse değer veren. ruh ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. Türk milletinin bütün fertlerini. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek. Beden. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. koruyan ve geliştiren. 1. yaratıcı. Türk milletinin millî. 2. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. ahlaki. 3. 4 . İlgi. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek.

1980’li yıllardan itibaren öğretmenler ve akademisyenler arasında düşünme becerilerinin eğitimi konusunda yoğun bir ilgi ve artan bir çalışma mevcuttur. Günümüzde en çok kabul gören tarifi ile düşünme. Bu işlemlerin neticesinde ortaya çıkan zihinsel ürüne de “düşünce” denir. düşünme becerilerinin özel olarak hazırlanmış programlarla geliştirebileceği inancı da hâkimdir. sınıf düzeyine kadar inebilmektedir. Düşünme becerileri çeşitlendikçe bunların öğretim programlarına eklenmesi güçleşmiştir. Eğitimciler arasında. Çalışmalar 1 ve 2. yaşam koşulları içinde var oluşunun anlamını ve nedenini fark etmesine ve kendi geleceğini belirleyebilmesine imkân tanımaktadır. belirli bir konu alanı bilgisi olmayıp temele düşünme becerilerini alan bir program amacına daha fazla hizmet eder niteliktedir. Bu güçlükten dolayı. Yalnızca çocukların oyunlarında 5 . Yirminci yüzyılın sonuna kadar bu durum problem çözme ve karar verme gibi temel becerilerin geliştirilmesinde yerini almış ve bu tür becerilerin bazılarının ilköğretim programlarına eklenebileceği fikri de kabul görmüştür. Öğrencilerimiz hızla değişen bu dünyada yalnız kendi kültür çevreleri ile değil. bir sonuca varmak amacıyla bilgileri. Çünkü belirli konu alanı bilgisi olan bu programların düşünme becerileriyle ilişkilendirilmesi ve tamamının gerçekleştirilebilmesi zorlaşmaktadır. alışkanlık üzere yerine getirdiği düşünme faaliyeti. hak ve imkânını tanımıştır. çeşitli şekillerde ortaya çıkar. karşılaştırmak ve aralarında ilişkiler kurarak başka düşünceler üretmek işlemidir. Düşünme Eğitimi Öğretim Programı.2) Neden Düşünme Eğitimi? Düşünme insanın doğuşu ile başlayan. Bu çalışmaların farklı tür ve düzeylerde yer aldıkları görülmektedir. küreselleşen dünya ile çevrelenmiş bulunmaktadırlar. kavramları incelemek. öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmekle kalmayıp. İşte bu düşünebilme ayrıcalığından dolayı diğer canlılardan farklı olarak kendisi üzerine düşünmeye başlaması ile insan var oluşunun anlamını ve nedenini fark edebilmiş ve bu yolda edindiği bilgiler ona kendi geleceğini belirleyebilme. Bu çalışmaların sadece öğrenciler üzerinde değil. medya ve sanal evrenle. çoğu zaman yeterince önem vermeden. İnsanın. sonraki süreçte doğrudan veya dolaylı olarak geliştirilebilen insana özgü niteliktir. okul yöneticileri ve personeli üzerinde de etkili olduğu görülmüştür.

Düşünürken millî. 7. 10. televizyonun kısaca görsel dünyanın çekiciliği tarafından kuşatılmıştır. bilgisayar oyunlarının. yasaklamak sorunu çözmeyip ilgiyi daha da artırabilir. 3) Programın Vizyonu Düşünme Eğitimi Öğretim Programı’nın vizyonu. dikkat ve sabrı düşünme sürecinde bir değer olarak kabullenmeleri. manevi ve evrensel değerleri gözetmeleri. Tartışma kültürlerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Bu kuşatmaya sınır koymak. 5. Kuşku. Düşünme eylemi üzerine düşünmeleri. Kendini. farklı düşüncelere saygı duyan bireyler yetiştirmektir. dünyayı ve bilgiyi sorgulayarak sağlıklı değerlendirmeler yapmaları. ısrar. 3. 9. Kendi düşünme yollarının farkına varmaları. 6. elektronik oyuncakların. güven. Bunun yolu ise düşünme eğitiminden geçmektedir. Farklı düşüncelere saygı duymaları. Ne bildiğinin ve ne bilmek istediğinin farkında olmaları. Öğrencilere yaşadıkları dünyayı sorgulayan ve sağlıklı değerlendirmeler yapabilecek bir zihinsel alışkanlık kazandırmak. 8. Düşünmenin geliştirilebilen bir beceri olduğunun farkına varmaları. 2. düşünme sürecinde temel düşünme becerilerini kullanarak kişisel bir düşünme geleneği oluşturabilen. merak. 6 . onları çeşitli etkileri kendi başlarına değerlendirecek biçimde donatmak zorundayız.ve oyuncaklarında son elli yıl içindeki değişimleri izlemek bile bu mesafenin boyutu hakkında kolaylıkla bir fikir vermektedir. bu geleneği dil ve düşünme bağlantısı kurarak bir yaşam becerisine dönüştürebilen. 4) Programın Genel Amaçları Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nı tamamlayan öğrencilerin. Düşüncelerini aktarırken dili doğru ve özenli bir biçimde kullanmaları. Öğrencilerimiz çizgi filmlerin. 4. 1.

İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilgisine bağlıdır. anlamak ve kavramak içinse insan dünya ile ilişkisini birtakım düşünme becerileri ile kurar. Bu açıdan bakıldığında Program düşünme eylemini insan. Üzerine düşündüğümüz her olay. yaratıcı düşünme ve özenli düşünme becerileri ile temellendirilmiştir. İnsan dünya ile bağını yargılama.dir. amaç-araç. dünya. Kültürel. İnsan. alternatif. Becerilerin işe koşulduğu içerikler ise dünyanın ortaya koyduğu. bilgi de insan ve dünyayı etkileyerek değiştirir. düşünmenin gerçekleştiği bir ilişkiler öbeğidir. gerekçelendirme. Bu üç beceri eş zamanlı ve birbirini tamamlayarak gerçekleşmektedir. tarihsel ve toplumsal bir varlık olan insanın dünya ile bağının kuruluşunda en önemli unsur değerlerdir. boyut ve koşullardır. düşünme eylemini ve davranışlarını çoklu neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmek gerekmektedir. benzerlik-farklılık ve ölçüt belirleme. Program ile öğrenciye kazandırılacak becerilerin her bir sonucu bir bilgi olarak değerlendirilebilir. dünya ve bilginin birbiriyle ilişkileri bağlamında ele almaktadır. dünya ve bilgiyi.5) Programın Yapısı Düşünme eylemi. Program’da somut olarak yer alan değer. dünya ve bilgi bir konu alanı bilgisi değil. Bu arayış eleştirel düşünme. varsayım oluşturma. Bilgi ise insan ve dünya arasındaki ilişkinin bir ürünüdür. İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilmek. Bu üçü içinde aktif olan öge insandır. Bu üçlü yapıda insan. nesne ve diğer insanlar dünyanın içerisindedir. olgu. Program’daki insan ögesi becerilerini geliştirmeyi amaçladığımız kişidir. Bu beceriler seçme. düşünen insan. olgu. olay. İnsan. düşünülen dünya ve düşünme içeriği olan bilgi üçlemesinde gerçekleşir. dünya ve bilgi arasındaki en güçlü bağ bilme eylemi ile kurulur. soru-cevap formüle etme. psikolojik bir varlık olduğundan. karar verme. insan ve bilgiyi. 7 . Bilmek herhangi bir yapıyı kavramsal alan ile ilişkilendirmektir. özne. Bunların arasında bağlantıyı kavramlarla kuran ise insanın kendisidir. beceri ve kavramların işe koşulması Sokrat’ın “Kendini Bil!” arayışına bir adımdır. İnsan sosyal. şartları göz önünde bulundurma vb. nesne. değerlendirme ve karar verme yetisi ile kurar. Dünya ise düşünülen her şeyin var olduğu alandır.

Ölçüt oluşturmak ve kullanmak. Bu anlamda karar verme. yargıda bulunma ile ölçüt arasında önemli ve anlamlı bir ilişkinin bulunduğunun fark edilmesi gerekir. Eleştirel düşünme sadece bir yöntem ve süreç değil. Yargıda bulunma. kendi kendini düzeltme ve bağlama / içeriğe duyarlılığı içermektedir. karar verme eleştirel düşünmenin temel özelliğidir. benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesine. savunabilirliği. Ölçüt ile ilgili iki temel durum bulunmaktadır. ölçüt oluşturmak ve ölçüt kullanmak. ölçüt belirleme ve kullanmayı. yargıda bulunmayı. önem ve öncelik sırasının belirlenmesine temel oluşturmasıdır.5. Ölçütlerin diğer işlevleri de karşılaştırmalara. bir yargılamadır. Çünkü kelime itibariyle kökleri aynıdır. 8 . ölçüt (criteria) ile ilişkilidir. sınıflamalara.1) Eleştirel Düşünme Program’da eleştirel düşünme. Tutarlı bir şekilde yargılamalarda bulunulduğu sürece akıllıca davranıldığı ve düşünüldüğü söylenebilir. Sorgulamanın her sonucu bir karar. temellendirmeyi ve inandırıcılığı arttırır. aynı zamanda bir sonuç çıkarma çabasıdır. Eleştirel düşünmenin yabancı literatürdeki ifadesi olan “critical thinking”.

düşünme içeriği son derece önemlidir. Dolayısıyla bağlama duyarlılık son derece önemlidir. Bu süreçte sınıf ortamının bir soruşturma topluluğu hâline getirilmesi önemli bir avantajdır. konuya duyulan ilgiye hatta doğruluk.2) Yaratıcı Düşünme Sorgulama merakla başlar. şaşkınlık ve hayret içindedirler. varsayımlı düşünmeyi ve genellemelere ulaşmayı yaratıcı düşünme bakımından da ele almaktadır. genişleme ve büyümelerdir. dinamik ve evrimsel bir hâl alacaktır. Çünkü dış dünya ile insan doğası arasındaki bağlantı düşünme ile kurulur. İnsanlar genellikle dış dünyaya karşı merak. Düşünme sürecinde. İcat ve keşifler bunun en somut örnekleridir. geçerlik ve imkânlara göre hatalı olabilir. Eleştirel düşünme kendi düşünmemiz üzerine de düşünmemizi sağlar. Merakın yanında şaşkınlık ve hayret de yaratıcı düşünmenin önemli birer durumudur. cemiyetten cemiyete. Sorgulamanın en karakteristik özelliklerinden birisi de kişinin kendi hatalarını yine kendi belirlediği yöntemlerle düzeltmesidir. Bundan dolayı düşüncelerimiz ortamdan ortama. Bu açıdan bakıldığında genellemeler. 5. kendi düşünme hatalarını bulmakta ve düzeltmektedir.Düşünme şeklimiz günlük hayatımızda genellikle eleştirel değildir. Bu geçiş. Merak yaratıcı düşünme için vazgeçilmez bir durumdur. birbirine karıştırırız. 9 . Eleştirel düşünme aynı zamanda bağlama duyarlılık göstermektir. Sınıftaki öğrencilerin her biri. Program. söyleyenin karakterine bağlı olarak değerlendirilmesi gereken veya gerekmeyen durumları. Bu durum dış dünyadan insan doğasına kaydıkça yaratıcı düşünme gelişir. varsayımlar sayesinde çok daha kolay gerçekleştirilir. Bu nedenle yaratıcı düşünme becerileri ve değerleri yardımıyla düşünme durağanlıktan ve sabitlikten kurtularak. Bazen söyleyen bazen de söylenen önemlidir. Sonuç olarak her bir öğrenci bütünü içselleştirmekte. Düşünmenin genişlemesinden kasıt verilenin ötesine geçmektir. Çünkü sorgulamayı tetikler. diğerlerinin düşünme yollarını görür ve hatalarını düzeltir. Program düşünmenin dar ve belli sınırlar içinde gerçekleşmesinden ziyade genişlemesini temele almaktadır. Bizler kimi zaman ifadelerin doğruluğunu veya yanlışlığını.

çoğunlukla onu meydana getiren parçaların birleşimidir ve tek tek parçaların özelliklerinin birleşiminden farklı bir yapıdır. Özenli düşünme. 5. düşünme eyleminde kendisini gösterir. yaratıcı düşünmede genişlemeyi sağlar. Böyle düşünen öğrencilerin paniğe kapılmadıkları. neden-sonuç ilişkilerinde. Bu önem ve değer. soru sormaya eğilimli oldukları görülür. mantık ve duyguları gerekli durumlarda birbirinden ayırt etmemizi sağlar. onu verenin bizim hakkımızda hissettiği duygudur.3) Özenli Düşünme İnsan için her durumun bir önemi ve değeri vardır. Bu yüzden bütün. Bütüncüllük. İnsanın değer verdiği durumlara özen göstermesi beklenir. Özenli düşünme. yaratıcılığı sadece düşünme boyutunda değil. zenginleşmesi mecazlı ve tasvirli anlatımlarla sağlanabilir. Bu durum özellikle düşüncelerimizin kendimize veya topluma etkisi 10 . Yaratıcı düşünmede bütüncüllük bir diğer önemli durumdur. Örneğin. Özenli düşünme. ifade boyutunda da ele almaktadır. önem ve öncelik sıralaması ile bütün bunların ve diğer becerilerin ifade edilmesinde hayata geçen bir düşünme şeklidir. bizim için bir hediyeyi değerli kılan. amaç-araç belirlemede. Özenli düşünme. Çoğu zaman bir şeye gösterdiğimiz ilginin düzeyi onun bizim için önemi ile ilişkilidir. Kimi zaman akıl ve mantık dışı gibi görünen durumlar orijinalliğin belirtileri olarak değerlendirilebilir. İfadenin ve anlamın genişlemesi. Aslında bu durum olumsuz gibi görünse de açık bir şekilde örnekleri olmadan düşünmenin dışa vurumudur. bu açıdan bakıldığında çift taraflı bir anlam içerir. Bunların ortaya çıkmasında serbestlik ve bağımsızlık önemli bir değerdir. seçeneklerin değerlendirilmesinde.Program. Bu durum aynı zamanda anlatıma zenginlik katmaktadır. diğer taraftan düşünme ve ifade etme yolu üzerine dikkat edilerek en azından orta düzeyde bir kaygı duyulması anlamına gelir. Bir taraftan düşünülen konuya ilgi gösterilmesi. öğrencilerin takdir etme (değer biçme) ve değerlendirme yeteneğini de geliştirmektedir.

Empati becerisinin öğretiminde rol oynama. Kişinin kendisini başka birisinin yerine koyarak onun gözü ve duyguları ile olayları değerlendirmesi. Kavram ve Değerleri Program’da insan. Kelimelerin olduğu gibi hareketlerin de dili vardır. dir. örf. bile fayda sağlayacaktır. his ve sezginin etkileşimini içermektedir. empati öğretiminde uygulamalı bir öğretme tekniği kullanılmalıdır. düşünme eylemi ile aynı anda gerçekleşen hareketler için kullanılmaktadır.4) Program’ın Beceri.bakımından önemlidir. Özenli düşünme. mantık. görenek. Çünkü kişi duruma ilişkin karar verme ve yargıda bulunma imkânına sahiptir. kavram ve değerler aşağıda verilmiştir. 5. Ancak. Kurallar sadece yasalar değil aynı zamanda gelenek. düşüncelerimizin ifadesinde aktif olmayı içerir. Empati becerisi hatırlama. Özenli düşünme eylemlerin etkileri ve sebepleri bakımından ele alındığında empati kurmayı da içerir. Duygularımızı dengelemeyi öğrendiğimiz ölçüde sosyal davranışlarımızı dengeleyebiliriz. adet vb. bilgi bağlamında ele alınan düşünme eyleminin geliştirilmesini sağlayacak kazanımların içerdiği beceri. onların oluşturacağı sonuçlar ile değerlendirilebileceği gibi onların durum ile olan ilişkisinden de çıkarılabilir. dünya. Özenli düşünme aynı zamanda öğrencilerin birtakım kuralları dikkate alarak düşünmelerini de geliştirir. Kurallara özen gösterme Program’ın günlük hayatla ilişkisini kurmaktadır. Burada aktiflik. tam anlamıyla imkânsız olsa bile bunu denemek. Hareketlerimizin anlamı. drama gibi öğretim metotları kullanılabilir. 11 . Empati kurma karşımızdakinin görüşünü olduğu gibi kabul etmek değildir. Bu anlamda özenli düşünme birtakım şartları göz önünde bulundurmayı gerektirir. Empati öğretilebilir bir beceridir.

BECERİ Alternatif belirleme Amaç araç belirleme Anlama ve ifade etme Bağlama duyarlı olma Benzerlik farklılık belirleme Bilgi edinme Bütün parça ilişkisi kurma Doğru yanlışı belirleme Empati kurma Genelleme yapma Gerekçelendirme Kavram geliştirme Neden-etki-sonuç ilişkisi kurma Ölçüt (kriter) belirleme ve kullanma Önem ve öncelik belirleme Planlama Problem çözme Sınıflama Soru.cevap belirleme Şartları göz önünde bulundurma Tahminde bulunma Tutarlılık arama Tümel ve tikel ilişkisi kurma Varsayım oluşturma KAVRAM DEĞER Amaç Analoji Araç Bağlam Benzer Bütün Değişme Doğru Etki Farklı Gelişme Gerekçe Neden Ölçüt Öncelik Önem Parça Seçenek Sonuç Şart Tekil Tikel Tutarlılık Tümdengelim Tümel Tümevarım Yanlış Dikkatli olma Kuşku duyma Meraklı olma Özen gösterme Özgünlük Özgüven Sabırlılık Saygılı olma Sorumluluk Tarafsızlık Tutarlılık 12 .

Öğrenme . Öğretmenler bu etkinlikleri kullanabilecekleri gibi kendi olanaklarını göz önünde bulundurarak değiştirip. kavram ve değerlerin kazandırılabilmesi için sınıf ortamının “sorgulama topluluğu”na dönüştürülmesi gerekir. gerekli ve yeteri kadar müdahalede bulunmalıdır. fotoğraf. Böyle bir ortamda öğretmen bir orkestra şefi ya da bir spor takımının çalıştırıcısı gibi sınıfa rehberlik etmeli. geliştirebilirler. gelişim özellikleri. karikatür. film. beklenti. Bu bağlamda alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanılması uygun görülmüştür. hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alınmalı. 13 . bağımsız düşünüp düşündüklerini uygun bir üslupla ifade edebildiği. hikâye. Program’da beyin fırtınası. ihtiyaç. öğrenci merkezli yaklaşım esas alınmalıdır. araç olarak kullanılabilir. Bu bağlamda öğretmen sokratik sorgulama ve soru cevap yöntemlerini ağırlıklı olarak kullanmalıdır. altı şapkalı düşünme.öğretme sürecinde kullanılacak etkinliklerden bazıları örnek olarak verilmiştir. öğrenimin değerlendirilmesi sürecine de aktif olarak katılımı amaçlanmıştır. Etkinliklerin hazırlanmasında ve uygulanmasında fıkra. yanında özellikle sınıfın soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi dersin amacına hizmet edecektir. Uygulama sırasında öğrencinin aktif bir katılımcı olduğu. Program’da herhangi bir konu alanı bilgisi yer almadığından öğrencileri kazanımlara ulaştıracak etkinliklerin hazırlanmasında öğrencilerin ilgi. fabl. günlük yaşam deneyimleri vb. Program’da yer alan kazanımların sırası aynı zamanda uygulama sırasıdır. içerik seçiminde yasal mevzuat da göz önünde bulundurulmalıdır. Kullanılan ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile öğrencinin sadece öğrenme sürecine değil. örnek olay incelemesi vb. tartışma. gazete. karşıt fikirlere saygılı ve hoşgörülü.6) Öğrenme – Öğretme Süreci Program’da yer alan düşünme beceri.

beceri ve değerleri öğrencilere kazandırabilmek için sınıf ortamının bir sorgulama topluluğu haline getirilmesi gerekmektedir.2) Öğretmenin Rolü Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nın başarı ile uygulanabilmesi için temele aldığı anlayışın ve öngörülen kazanımların. samimi ve içten ilişkilerin kurulduğu. Varsayımların belirlenmesinde ve sonuca ulaşmada her öğrencinin imkân. 1. Önemsiz ve göreceli konular üzerinde çok uzun tartışmalar yaptırmaktan kaçınmalı. 2. 3. uygulayıcı öğretmenler tarafından anlaşılması ve sınıf ortamında gerçekleştirilmesi gerekmektedir. başka düşünceleri de değerlendirerek kendi düşüncelerini oluşturmaya teşvik etmeli.6. Grupla hareket ederken bağımsızlığın göz ardı edilmediği. 6. Öğrencileri kendi düşünceleri ile bulduğu sonuçları karşılaştırmaya teşvik etmeli. bilgi ve yetenekleri doğrultusunda birbirini desteklediği ve birbirine yardımcı olduğu. Öğrencileri. Süreçte tarafsızlığın yitirilmediği. bir ortama dönüştürüldüğünde “sorgulama topluluğu” nun varlığından söz edebiliriz. Bu nedenle öğrenme-öğretme ortamının öğrencilerce. Öğrencilerin ifadelerindeki örtük anlamları fark etmelerini sağlamalı. Yeni düşünme biçim ve yollarına açık olduğu. Öğrencilerin kendi varsayımlarını fark etmelerini sağlamalı.1) Öğrenme Ortamı Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda bulunan kavram. • • • • • • • • Kesintisiz sorgulamanın gerçekleştiği. 7. Etkinliklerdeki tartışma sürecinde konunun dağılmasına izin vermemeli. 6. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerinin anlamlandırıldığı. Bir diğerini saygıyla dinledikleri. Bütün yorumların doğrudan kendisine yönlendirilmesine izin vermemeli. 14 . 5. Kendi düşüncelerini oluştururken diğerlerinin düşüncelerinin de dikkate alındığı. Bu amaçla öğretmen. 4.

boşluk doldurma. 19. Öğrencilere temel bilgi ve becerilerin yanı sıra analitik düşünme. 10. Bir kişi ya da grubun tartışmayı tekeline almasına izin vermemeli. Öğrencilerin kaçınmalıdır. tutum ve davranışların sadece çoktan seçmeli. Öğrencilerin etkinlikte gördükleri ve anlamını araştırmayı istedikleri konularla ilgili olarak onlarla birlikte sabırsız davranmamalı. toplumun ve iş dünyasının geleceğin yetişkinlerinden beklentilerini de farklılaştırmıştır. 18. Sınıfta diyalog oluşturma adına etkinlikleri ev ödevi olarak vermemeli. Sonuca ulaşana kadar öğrencilerin tartışmalarında ısrarcı olmamalı. Tartışma amaçlı sorulan sorulara “evet” veya “hayır” gibi kısa cevaplar verilmemesini sağlamalı. Öğrencileri göreceli konularda oylama ile karar verebileceklerini düşünmelerine teşvik etmemeli. Bu eğitim ve öğretim programlarında dolayısıyla da ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında bir takım değişikliklere yol açmıştır. beceri. 17. eşleştirme. Öğrencilerin arkadaşlarıyla konuşma cesaretini kırmamalı. doğruyanlış. Öğrencilerin söylediklerinin ne düşündürdüğünü açıklamalı. 14. takım çalışmasına uyum sağlama gibi üst düzey bilgi ve becerilerin kazandırılmasını zorunlu hale getirmiştir. 13. Öğretim programlarının öğrencilere kazandırılmasını öngördüğü üst düzey bilgi. Öğrencilerin dediklerini dinlemeyerek onların da birbirlerinin ne dediğini dinlememelerine fırsat vermemeli. maddelerden oluşan yazılı sınavlar ya da testler kullanılarak ölçülmesi mümkün ve yeterli değildir. 7) Ölçme ve Değerlendirme Toplumların teknoloji çağından bilgi çağına doğru ilerleyişleri. Geleneksel ölçme ve cevaplarını “doğru” veya “yanlış” olarak yargılamaktan 15 . eleştirel düşünme. yaratıcı düşünme. Kendi görüşlerinde ısrar etmemeli. Her zaman doğrudan sınıf tartışması yapmak gerektiğini düşünmemeli. kısa yanıtlı vb. Tartışmayı kendi fikirlerinin en fazla kabul edilebilir fikirler olduğunu göstermek için kullanmaktan kaçınmalı. 12. problem çözme.8. 16. 20. 9. Soruların bir kişi ya da gruba yönelmemesine dikkat etmeli. 21. 15. 11.

kapsayabilir. bir durumu tanımlama. öğrencinin kazanımları ve ilerleyişi hakkında en geniş ve en doğru bilgileri sağlayacaktır. daha öncede belirtildiği üzere bu ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. 16 . Performans görevleri.değerlendirme araçları olarak adlandırılan bu tarz yöntem ve tekniklerle öğrencilerin kazanımlarına ilişkin sadece dolaylı bir gözlem sağlanmış olur. Her iki değerlendirme yaklaşımının birlikte ve dengeli bir şekilde kullanılması. bir tartışma ortamında sahip olduğu bu bilgi ve becerileri etkili şekilde kullanabileceğinin göstergesini sağlamaz. hipotez oluşturma.1) Performans Görevleri Performans görevleri belirli ölçütlere göre değerlendirilen öğrenme etkinlikleridir. Performans görevleri öğrencilerin belirli bilgi ve becerileri gösterme ve uygulama yeteneklerini değerlendirmekte kullanılmaktadır. Ancak. Kısa süreli. Bireysel değerlendirmeler ve grup değerlendirmeleri şeklinde düzenlenebilir. çözüm yolları önerme vb. beceri. performansa dayalı değerlendirme yaklaşımının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. Bir öğrencinin bir testte yer alan tartışma ile ilgili sorulara doğru yanıt vermesi. genellemeler yapma. Performans görevleri sürecin ya da ürünün değerlendirilmesini sağlar. Performansa dayalı değerlendirme iki bölümden oluşmaktadır: 1) Performans görevleri. Öğrencilerin bu dersle kazanmaları ön görülen düşünmeye yönelik bilgi. bir görevi ya da kullanılan işlemleri açıklama. izlek yazma. yeni problemler oluşturma. 2) Değerlendirme araçları. farklı uzmanlar tarafından alternatif değerlendirme ya da otantik değerlendirme olarak adlandırılan performansa dayalı ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılması gerekmektedir. Öğrencinin kazandığı bu bilgi. tutum ve davranışlara sahip olup olmadıklarının gözlemlenmesinde ve değerlendirilmesinde ağırlıklı olarak performansa dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması yararlı olacaktır. beceri. 7. Ancak. tutum ve davranışları gerçek yaşamda uygulayıp uygulayamayacağına ilişkin doğrudan veri toplayabilmek için. uzun süreli ya da karmaşık etkinlikler şeklinde olabilir.

4. Aşağıdaki kontrol listesi öğrencinin sunum becerisine ilişkin gözlemlerin kaydedilmesi için hazırlanmıştır.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları 7. Bunlarda öğrencinin uzmanlaşıp uzmanlaşmadığını belirlemek için kullanılır. becerilerin. bunların öğrenci tarafından sergilendiğini düşünüyorsanız “evet”. Ölçme ve değerlendirme etkinliği sırasında öğrenci öğrenmelerinin ve performanslarının kayıt edilmesi için kullanılırlar. işlemlerin ve tutumların listesidir. 3. Mevcut ölçütleri okuduktan sonra. öğrencilere ve idarecilere bilgi vermek için kullanılabilir. Gerekli yerlerde görsellerden faydalandı. Bunlar sıklıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. 6. 7.2. Düşüncelerini uygulamalı olarak anlattı. 2. gelişim ve ilerlemeleri hakkında velilere. 7. İfadelerini samimi ve içten bir şekilde aktardı. 7.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri Bu gözlemlemek istediğiniz belirli kavramların. 5. İfade şekli ile içinde bulunulan durum arasıdaki ilişkiyi kavradı. Bu kayıtlar bir defterde ya da dosyada tutulabilir. Bu kayıtlar öğrencilerin kazanımları. İfadelerinde beden dilini uygun şekilde kullandı. Kontrol listeleri ağırlıklı olarak öğrenci Bu performansına not ilişkin gözlemlerin olarak kaydedilmesinde kullanılmaktadırlar. Ses tonunu ve vurguları uygun şekilde kullandı. Öğrenci performansına ilişkin bu kayıtlar not vermek amaçlı kullanılmamalıdır. listelerin verme amaçlı kullanılmaları önerilmemektedir. Öğrencinin performansına ilişkin diğer düşüncelerinizi yorum sütununa not edebilirsiniz. Bunların ders esnasında ya da değerlendirilmek istenen etkinlik sırasında doldurulması yararlı olacaktır. ……………………………………………………… Evet Hayır Yorum 17 .1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar) Öğrenciler üzerinde yapılan gözlemlerin yazılı tanımlamalarıdır.2Performans görevlerinin puanlanması genellikle dereceli puanlama anahtarları. düşünmüyorsanız “hayır” sütununa X işareti koyunuz.2. Ölçütler 1. kontrol listeleri ya da derecelendirme ölçekleri ile yapılmaktadır.

...... Dereceli puanlama anahtarları. öğretmenin öğrencilerden beklentilerini açıkça belirttiği için öğrenmeöğretme sürecinde............. 8..............2.... hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından önemli yararlar sağlayan bir değerlendirme aracıdır.... 2000)... Dereceli puanlama anahtarı. Seçilen ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin programın temel amaçlarına hizmet 18 ........ bir ürünün......... 2.. öğrencilerin bir performans görevini etkili şekilde yerine getirebilmelerini sağlar..... çalışmanın.. Açık.. işlemlerin ya da tutumların ne oranda olduğunu ölçmek için kullanılan araçlardır...3) Derecelendirme Ölçekleri Derecelendirme ölçekleri öğrencinin çalışma sırasında gösterdiği belirli kavramaların............... Sunum sırasında dinleyenlerle göz teması kurdu... Toplam puan (24 üzerinden): ......7. Kurduğu cümleler tam. Derecelendirme ölçekleri not verme amaçlı kullanılabilirler.. Görsel materyalleri iyi bir şekilde kullandı...... anlaşılır ve güvenli bir şekilde konuştu...... etkinliğin ya da cevabın niteliğinin değerlendirmesinde kullanılan puanlama rehberidir (Popham.. Bunlar..... Sunum konusunu açık ve net bir şekilde anlattı.. 7..... Dereceli puanlama anahtarları sayesinde öğretmenin öğrencilerden beklentileri somut ve anlaşılır hâle gelir. Değerlendirilen Öğrencinin Adı ve Soyadı:..... Akran…….... 5.......... becerilerin... Yorumlar: ...............2.....................4) Dereceli Puanlama Anahtarları Dereceli puanlama anahtarı........ öğrenci performansını belirli ölçütlerle değerlendirebilmek için hazırlanan bir çeşit derecelendirme ölçeği olarak da tanımlanabilir.... Değerlendiren: Öğretmen……….......... Tarih:.... net ve anlaşılır şekildeydi.. Sunum sırasındaki duruşu uygundu.. 6.... Bilgileri düzenli bir şekilde sıraladı/sundu.... Sınıftan gelen soru ve yorumlara uygun şekilde karşılık verdi... 7... Öğrencinin Kendisi…… 3 2 1 İyi Orta Yetersiz 1....... Hangi tür performans görevinin ya da değerlendirme aracının kullanılacağı öğretim programında öngörülen kazanımlara uygun olarak belirlenmelidir....... 4................ kendilerinden beklenenin ne olduğunu bilirler ve kabul edilebilir bir performans görevinin hangi ölçütleri karşılaması gerektiğini anlarlar. 3... Böylece öğrenciler.............

75 yüzlük sistemde öğrencinin bu değerlendirmeden almış olduğu nottur). Olaylar arasında farklı bağlantılar kurdu. Yukarıda araştırma raporunun değerlendirilmesinde kullanılabilecek bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği sunulmuştur.eder nitelikte olmalarına ve programda kazandırılması hedeflenen becerileri (örneğin eleştirel düşünme ya da problem çözme vb. Öğretmen dersin işlenişine ve kazanımlara bağlı olarak bu yöntem ve tekniklerden uygun olanları kullanabilir. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklenmişti. zamana. öğretmenin beklentileri göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılabilir. Konunun birazını anladığını gösterdi. sınıf mevcudu vb. Öğrencinin aldığı puan yüzlük sisteme çevrilerek not olarak kullanılabilir (4 üzerinden 3 almış olsun: 100x3=300. Konunun çoğunu anladığını gösterdi. Konuyu farklı örneklerle açıkladı. Nightingale ve arkadaşları (1996) öğrenme kazanımlarına ilişkin olarak sekiz temel kategori tanımlamışlardır. Önemli eksikler var. Ölçme ve değerlendirme araçlarına ilişkin örnekler öğretim programında yer alan bazı etkinlik örneklerinden sonra örnek olarak konulmuştur. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmişti. Örnek olarak sunulan bu formlar dersin işlenişine. öğrenci seviyesi. Puan 4 3 2 1 Ölçütler Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi.). Örnekler yeterli değildi. beceri. Puanlama: Öğrencinin bu formdan alabileceği maksimum puan 4’ dür. fakat yeterli değildi. çevresel ve sınıf olanaklarına göre öğretmen tarafından uygun şekilde yeniden yapılandırılabilir. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı. etkinlik içeriği.) desteklemesine dikkat edilmelidir. tutum ve davranışlara ilişkin bazı uygun ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri ile bu tekniklere ilişkin açıklamalar örnek olarak sunulmuştur. Form sınıfın koşulları. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklendi. öğrenci seviyesine. 19 .) kapsamasına ve öğrencilerin mesleki yeterliliklerini (örneğin iletişim ya da takım çalışması becerileri vb. Yazılı açıklamalar yeterliydi. dersin işlenişi. fakat yeterli değildi. 300 / 4= 75. öğrencilerin seviyesini de göz önünde bulundurmalıdır. Öğretmen ölçme ve değerlendirme araçlarını belirlerken aynı zamanda sınıfının durumunu (çevresel ve teknik olanaklar. Aşağıdaki tabloda bu kategorilerin yanı sıra düşünme Eğitimi Dersi ile öğrencilere kazandırılması hedeflenen bir takım bilgi. Konuyu anladığını gösterdi.

işleri bireysel ya da grup çalışması şeklinde düzenlenebilir. olay. birebir tutumunun yanı sıra yazılı materyalin oluşturulması sırasındaki öğrenme iletişim kurma. Yaratıcı performans görevleri Canlandırma. sunma. gözlemleme ve yorum yapma) sağlanmalıdır.) gördükleri şekilde yanıtlama konusunda özgür oldukları madde türleridir.). Davranış Performans Görevi Araçlara ilişkin Açıklamalar Örnekleri Açık uçlu maddeler yazılı şekilde belirlenen konu hakkında tam bir yanıt 1. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek Öğrencilerin düşünme becerilerine ilişkin kavram. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. tartışma. (İşbirlikçi çalışma. bağımsız öğrenme. ya da grup çalışması şeklinde olabilir. katılımcılık. bağımsız çalışma. gerçekleştirme (Tasarlama. dans. deney tasarlamak. 7.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri Bilgi. iş Yaratıcı Performanslar: Sınıf ya 4. üretme. planlamak. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. kendini ifade etme. yazılı. Tutum. bilgi kaynaklarını araştırma ve göstermek için farklı öğrenme ve iletişim becerilerini kullanma fırsatı kullanma. sözlü Sunular ve sözsüz iletişim öğelerini kullanma gibi beceri ve yeterliliklerinin çalışma) değerlendirilmesinde etkili ölçme ve değerlendirme araçlarıdır. değer ve tutumlarını anlamaya topluluk önünde konuşma. problemi tanımlamak. soru sormak. veri toplama. öğrencilerin onların duygu. süreçlerini değerlendirmek için de kullanılabilir. kendini yönergeleri uygulama) değerlendirme. 6. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. okuma yapma. iletişim (Hesap yapma. raporlama. sunum. verileri yazılı ya da sözlü olarak ölçülmesinde etkilidirler. sergileme. Beceri. tanımlama. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. belirli yazılı türleri kullanma. otantik ürün. Tasarlama. bir aracı kullanma. Bunlar yazılı ödevlerle de birleştirilebilir. oluşturma. tanımlama. göreve karşı öğrencilerin 8. değerlendirme ve sentez becerilerinin tanımlama. organize etme ve üretme becerileri hakkında bilgi veren yazılı ürünlerin Yazılı Görevler canlandırma. müzakere etme) Sunular öğrencilerin bildiklerini ve kavradıklarını sözlü olarak diğer insanlarla 9. Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi birliği yapma vb. tanıma) Öğretmen tarafından öğrencinin ilerlemesi. bilgileri konulardaki düşüncelerini savunmak için fırsat sağlarlar. Öğrencilere farklı analiz etmek. değişiklik yapma) Yazılı raporlar sunularla birleştirilebilir ya da ayrı olarak değerlendirilebilir.7. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri Açık uçlu maddeler Öğrencilerin muhakeme güçlerini. organize etme. düzenleme) performans görevlerini sergilerlerken teknoloji kullanımı konusundaki yeterliliklerini göstermeleri konusunda teşvik edilmelidirler (sözlü 5. yorumlama. Bunlar öğrencilerin soruyu uygun geliştirme. yaratıcı performans görevleri kullanılabilir. zamanı kullanma. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) 20 . bilgileri gözden geçirme ve performans görevlerini yerine getirirken kendi mevcut bilgilerini açıklama. Öğrencilere yaratıcı bilgiyi organize etme. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. gerçekleştirme. Ayrıca.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. problem çözme. Bu içerik. Bunlar bireysel ya da grup çalışması şeklinde olabilir. Tablo ve Grafik öz yönlendirme. toplanmasıdır. savunma. öğrencilerin plan yapma. drama vb. mülakat yapma. ilişkilendirme. düşünce. eleştirel düşünme. beceri gelişimi. düşüncelerini. aktarma yeterliliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Sunular bireysel 10. kurma. görüşlerini paylaşma ve savunma. Öğrenciler yaratıcı oluşturma. değerlendirme vb. oluşturma. olgu ve prensiplere ilişkin kavramalarını göstermelerinin yanı sıra. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım verilmesini gerektiren maddelerdir. sorumluluk alma. kullanmak) 3. becerilerini göstermelerine imkân sağlamak için da okul panosu hazırlama. yaratıcılık. yansıtma. kompozisyon vb. belirleme. sergi. 2.

Tasarlama. sunma. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin ders yılı içinde yapmış olduğu tüm çalışmaların yer aldığı dosyadır. birebir iletişim kurma. zihin haritaları. yorumlama. Bu görevler verilen metni okuma. değer ve tutumlarını anlamaya çalışma) 10. destekleyici fikirleri ve detayları gruplama. projenin bazı kısımları sınıfta yaptırılarak süreç olarak da değerlendirilmeleri daha yararlı olacaktır. yansıtma. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin yıl içinde göstermiş olduğu ilerlemenin değerlendirilmesi açısından önemlidir. oluşturma. oluşturma. Beceri. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. konu hakkında araştırma yapmak ya da sınıfta etkinlik sırasında kullanılacak materyalleri toplamak gibi etkinlikleri içerir. Projeler mümkün olduğunca çok fazla sayıda bilgi ve beceriyi işe koşmayı gerektirecek şekilde tasarlanmalıdırlar. Bireysel olarak ya da sınıf ile birlikte oluşturulabilirler. Projeler. bir aracı kullanma.) 2. organize etme. Bunlar her sınıf seviyesinde. tanıma) 7. sınıflama. dergi. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) Örnek Ölçme Araçları Sınıf Dışı Çalışmalar Araçlara ilişkin Açıklamalar Ev ödevleri öğrencinin sınıf dışında tamamlaması gereken çalışmalardır. Öz değerlendirmede öğrenci kendi etkinlikleri hakkında düşünerek öğrenme hakkında öğrenirler. deney tasarlamak. bilgi kaynaklarını araştırma ve kullanma. çalışmaları ürün dosyasında yer alır. canlandırma. müzakere etme) 9. gerçekleştirme. Öğrencinin hazırlamış olduğu ödevleri. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. üretme. Grafik Düzenleyiciler: Kavram haritaları. tanımlama.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. makale yazma vb. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek (Hesap yapma. Tutum. her konuda. öz yönlendirme. değişiklik yapma) 8. sunu kopyaları. problemi tanımlamak. mülakat yapma. Sadece ürün olarak değil. Öğrenciler bir yıl içinde istedikleri ders ya da derslerden proje hazırlayabilirler. planlamak. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri tanımlama. değerlendirme vb. öğrenciler ve öğretmenler için genel görsel bir dil olarak kullanılabilir. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. verileri analiz etmek. Akran değerlendirmede öğrenci diğer öğrencilerin etkinliklerine ilişkin düşünceleri ile öğrenmeyi öğrenir. Grafik düzenleyiciler ana fikri. tanımlama. Ürün dosyasında yer alacak çalışmalara karar verilirken ve çalışmaların değerlendirilmesi sırasında öğrenci ve öğretmenin birlikte çalışması önemlidir. raporlama. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım geliştirme. gözlemleme ve yorum yapma) 6. yazılı. savunma. veri toplama. soru sormak. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. düşünce. bağımsız çalışma.Bilgi. onların duygu. farklı bilgi ve becerilerin ölçülmesinde kullanılabilecek yazılı performans görevlerindendir. Projeler sunum. bilgiyi organize etme. belirli yazılı türleri kullanma. Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi (İşbirlikçi çalışma. Öz değerlendirme ve akran değerlendirme öğrencilere öğrenmelerinin daha fazla sorumluluğunu almalarını sağlamaktadır. zamanı kullanma. bağımsız öğrenme. Sınıfta işlenecek konu hakkında bilgi toplamak ve önceden hazırlık yapmak da ödev olarak tanımlanabilir. performans görevleri ile birleştirilerek de kullanılabilir. öz ya da akran değerlendirme formları vb. ilişkilendirme. bilgileri gözden geçirme ve açıklama. becerilerin test edilmesinde kullanılabilirler. tablo – grafik doldurma vb. Davranış 1. kategorize etme vb. tartışma. okuma yapma. Öz Değerlendirme ve Akran Değerlendirme Öğrenci Ürün Dosyası Proje 21 . gerçekleştirme (Tasarlama. belirleme. bilgileri kullanmak) 3. yönergeleri uygulama) 4. sergileme. araştırma raporları. işleri düzenleme) 5.

8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri

8.1) 6. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri

23

KAZANIMLAR 1.Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder.

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

AÇIKLAMALAR Kendisinin ve diğer kişilerin düşünme eylemi sırasında ortaya çıkan davranışlar (konuşma, mimikler, yazma, bakış vb.) açısından ele alınmalıdır.

2.Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. Nasıl Anlatırım?

Düşüncelerin ifade edilmesinde, ifadenin karşı tarafta oluşturacağı etki ve sözel olmayan iletişim öğeleri (duruş, bakış, mimik, jest, ses tonu vb.) dikkate alınmalıdır.

3.Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler. Ne Anlama Geliyor?

Kelimelerin anlamda yarattığı değişikliklerde cümle içindeki yeri ve sözcüğe yapılan vurgu üzerinde durulmalıdır.

4.Amaca uygun soru sorar. 5.Herhangi bir bilgiyi nasıl edindiğini açıklar. 6.Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder. 7.Benzerlik ve farklılıkların ölçütlere göre belirlendiğini fark eder. Öğrencilerin tespit ettikleri benzerlik ve farklılıklardan hareketle “ölçüt” kavramı yapılandırılmalıdır. Plüton Gezegen mi?

24

Beynin Senin Olmasaydı? Nesne. belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre öncelik sırasına koyar. bazı durumlarda bütünün parçadan farklı olabileceği ve nesne. Amaç-araç ayrımı. 12.KAZANIMLAR 8. verilen örnek durumlar üzerinde yapılmalıdır. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. Öğrencilerden amaç belirlemeleri beklenmeyecektir. olay ve olguların bütünparça içindeki yeri işlenmelidir. 9. Akıl yürütme yöntemlerinden analojiye dayalı akıl yürütme kullanılmalıdır. Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre önem sırasına koyar. 11.Eylemlerini. Amaç ve aracı ayırt eder. Bütün-parça ilişkilerini sorgular. özne. 10. Benzerliklerden hareketle genelleme yapar. özne. 13. Şartlar değiştiğinde görüş ve/veya eylemlerin değişebileceğini fark eder.Eylemlerini. . olay ve olgulara ilişkin parçanın bütünün yapısı üzerine etkisi.

17. 20.KAZANIMLAR 14. 22. Tahminde bulunmanın kendisi ve başkaları için faydalarını fark eder. 21. 18. . 15. Eylemlerini gerekçelendirir. Varsayım oluşturur. fen vb. Mevcut verilerden hareketle tahminde bulunur. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. Bir olayın birden çok nedeni olabileceğini fark eder. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. Doğru-yanlış kavramlarını değerlendirir. Doğru ve Yanlış Nedir? 23. Atatürk’ün hayatında akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. Bir durumun problem olup olmadığına karar verir. Tutarlı mı ? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. 16. 19. Alternatifli düşünmenin önemini fark eder.

okul koridorlarında bağırarak koşmaması gerektiğini. 4.NASIL ANLATIRIM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. 1. 4. 3. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Komşunuza gürültü yaptığını. …………………………………… 6. …………………………………… 5 4 3 2 1 . Ağlayan bir arkadaşına yarının daha iyi bir gün olacağını. Bir toplantıda konuşmacı olduğunda. Arkadaşına. 6. 11. Ayrıca bir durumun aynı öğrenci tarafından kaç farklı şekilde ifade edilebileceği de işlenmelidir. Ailene daha fazla harçlığa ihtiyacın olduğunu. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. onu çok sevdiğini. SÜREÇ Aşağıda yer alan durumların her birini birden fazla öğrencinin ele alması istenir. (Eğer grup değerlendirilmesinde kullanılacak ise) Grup üyeleri ile işbirliği yaptı. 13. Duruma ilişkin akılcı yorumlar yaptı. Fazla asitli içecekler tüketen bir arkadaşına asitli içecekler yerine süt tüketmesinin daha sağlıklı olduğunu. Sağ ayakkabının bağcığı sol ayakkabına ve sol ayakkabının bağcığı sağ ayakkabına bağlıyken yürümenin nasıl olduğunu. 10. 2. Diğer öğrencilerin görüş ve fikirlerini etkili şekilde dinledi. Sınıfta ders sırasında dışarı çıkmak ihtiyacı duyduğunu. 14. Fikirlerini ve görüşlerini etkili şekilde ifade etti. 5. Kardeşine. 2. 5. Öğretmenine konuyu anlamadığını. “Bilmek” ve “inanmak” kelimelerinin farkını. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. 7. 16. Nasıl ifade edersin? Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Kardeşine. her gece. 3. 15. Sınıf arkadaşına. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. düzenli yemek yemenin sağlıklı bir davranış olduğunu. bilgisayarda nasıl yazı yazılacağını. 12. Sevdiğin müzik türü hakkındaki düşünceni. 8. gece yarısına kadar televizyon izlemesinin doğru olmadığını. : Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. Bir dikdörtgenin iki uzun kenarı olduğunu. 9. Derecelendirme Ölçeği Örneği ÖLÇÜTLER 1. Televizyonda dün gece izlediğin bir programla ilgili düşünceni.

: Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler. “Biliyorum. Bilmek .…………… 4. C Aralarındaki fark nedir? 1. 4. Matematik dersinde bir konuyu anlamanın. Anlamak . Sıra arkadaşımın adının ………………. olduğundan/olduğuna ………. Ancak boşlukları doldurmadan önce şuna dikkat etmelisin. 7. 8..” demen gerekli. Bilmek – Anlamak 3. Futboldan anlamanın. B alıştırmasında öğrenciler verilen durumların kendilerine göre anlamını ifade ederler. Biliyorum Şüphe ediyorum İnanıyorum Yanlış olduğuna inanıyorum Bilmiyorum Emin değilim 1.Bilmemek 28 .………… 5.. Okuduğun bir şiiri anlamanın. Bilmek – İnanmak 2. 5.. 6.NE ANLAMA GELİYOR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Çınar ağacının yaprağının yeşil olduğuna/olduğunu ………. Kendinin/komşunun veya birinin evcil hayvanını sevmenin.. B Aşağıdaki durumların anlamı nedir? 1. A Boşlukları aşağıdaki kelimelerden uygun olanı ile doldurabilirsin.Anlamamak 5. Bilmek . Kendini anlamanın... 3.. Hayvanların da duygulara sahip olduğuna / olduğundan ……………………………. En iyi arkadaşını anlamanın. SÜREÇ Çalışma kâğıdında A alıştırmasının öğrenci tarafından tamamlanması istenir ve öğrenci tamamladığı cümleyi sınıfla paylaşır.” diyebilirsin. Büyükanne veya büyükbabanı anlamanın.Sanmak 4. C ve D alıştırmaları yapılırken sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir. Eğer seni emin yapan nedeni söyleyemiyorsan yani bilmiyorsan ve buna rağmen emin hissediyorsan “İnanıyorum. Başka gezegenlerde hayat olduğundan / olduğuna …………………………………….Gökyüzünün renginin mavi olduğuna /olduğunu ……………………….” diyebilmem için emin olman ve seni emin yapan nedeni de söyleyebilmen gerekiyor.” veya “Emin değilim. 6.. Arabalardan anlamanın.……………………… 3. Bilmek ve inanmak konusunda kararsızsan “Şüphe ediyorum. : Çalışma kâğıdı.Şimdi okulda olduğuma/olduğumu …………………………………………………. 2. 2.

3 Etkinliğe katılmak konusunda istekli davrandı. Tartışma sırasında düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etti. Eleştirilere açık olduğunu gösterdi. İnsanlar dürüst olmalıdır. Hayaletler olmalıdır. Sen hayaletlere inanıyorsan. 29 . 7. 4. Genelde başkalarının düşüncelerini onayladığını gösteren ifadelerle Tartışmaya nadiren katıldı. Bazı zamanlarda düşüncelerini ifade etti. Ancak bazı kavramların kullanımı sırasında hatalar yaptı. a. Dereceli Puanlama Anahtarı Örneği ÖLÇÜTLER 1. Etkinlik sırasında oldukça ilgisiz davrandı. …………. 4. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Tartışmalara ara sıra katıldı. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Çok az kavramı doğru kullandı. b. D Bilmek ile inanmak farklı mıdır? Neden? Bir şeyi inanmadan bilebilir miyiz? Bilmeden bir şeye inanabilir miyiz? Bir şeyi inanmadan anlayabilir miyiz? Anlamadan bir şeye inanabilir miyiz? Sen dürüstlüğe inanıyorsan bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? İnsanlar dürüsttür. 6. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. 2. Diğer arkadaşlarını da etkinliğe katılmaları konusunda teşvik etti. Kavrama Kavramları genellikle doğru ve yerinde kullandı. Eleştirilere kimi zaman tepki gösterdi. 3. Diğerlerini etkili şekilde dinledi. 1 Etkinliğe pek fazla katılmadı. Tartışma Kavramları bazı zamanlarda doğru kullandı. Tartışma sırasında genellikle düşüncelerini açık bir şekilde ifade etti. Çoğu zaman eleştirilere açık olduğunu gösterdi. bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? Hayaletler vardır. Kavramları oldukça doğru ve yerinde kullandı.1. 3. Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. 2 Etkinlik sırasında bazı yerlerde ilgisini kaybetti. b. Zaman zaman kendi yorumlarını kattı. a. Tartışmalar sırasında kendi yaşantısıyla da ilişkilendirme yaptı ve yorum kattı. Etkinliğe katılım 4 Etkinliğe katılmak konusunda oldukça istekli davrandı. 5. Diğerlerini dinledi. 2.

cevaplar sınıfta paylaşılır. Aşağıda yer alan 1 numaralı soru ile metnin öğrencilerce doğru anlaşılıp anlaşılmadığı kontrol edilir. 12345Sorular Yukarıda verilen durumlardan çıkan genel sonuç nedir? Yukarıdaki durumlarda verilen eski bilgiler hâlâ bilgi midir? Neden? Zaman içinde hiç değişmeyecek bir bilgi var mı? Varsa örnek veriniz? Bilgi gelişmesi ve değişmesi aynı şey midir? Neden? Sizlerin de doğru bildiğiniz fakat sonradan değişen bilgileriniz oldu mu? 30 .html.bigbang. soru ile öğrencilerin yeni öğrenmeleri ile kendi deneyimlerini karşılaştırmalarına olanak sağlanır. 5. Öğretmenler metinlerdeki örnek durumları ele alırken değişme ve gelişmenin devam eden bir süreç olduğunu vurgular. 4.milliyet. : Metinler. 2.asp (27 Temmuz 2006).com/2006. Metinler öğrencilerle paylaşılır. : 1) Bıg Bang Teorisine Kadarki Bilim Tarihi.PLÜTON GEZEGEN Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk.08. 3. : Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder. 3 ve 4. SÜREÇ 1. Caner Taslaman.gen. 6. Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur. 5. http://www.25/yasam/yas11. sorularla sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir. 2) http://www.tr/bolum2. 2.

Babil ve Yunanlılar dünyanın şekline ilişkin çeşitli tahmin ve teorilerde bulunmuşlardı. yıldızların. Dünya’nın çevresinde döndüklerini savunuyordu. Güneş Merkezli Evren Kuramı'nı kurmuştur. eski çağların insanları için çözülemez bilmecelerdi. hem de ebediydi. Yeni tanıma göre. geçen hafta Güneş Sistemi'ndeki gezegen sayısının 9'dan 12'ye çıkarılmasını önermişti. Yer'in. Uluslararası Astronomi Birliği. Aristo’dan aldığı mirası da kullanarak. bütün gezegenlerin. Bunlar hem ezeli. 31 . …“Aristo. Ancak son yapılan toplantıda bu önerinin reddedilmesinin yanında Plüton da gezegen statüsünü kaybetti. Plüton 1930'da keşfedilmiş ve Güneş Sistemi'nin 9. Satürn ve onlarla beraber Ay ve Güneş. Yunan Döneminden beri yürürlükte bulunan Yer Merkezli Evren Kuramı'nın yerine. Bu modele göre Dünya merkezdeydi. Sümer. gökbilimciler kongresinde alınan bir kararla. Dünyanın Şekli Günümüzde on yaşında bir çocuk için bile sıradan olan bilgiler. Venüs. O dönemde bilinen beş gezegen Merkür. Güneş'in çevresinde dairesel bir yörünge üzerinde dolanan bir gezegen olduğunu savunmuştur. Bu kuram bugün bütün dünya tarafından kabul edilmiştir. Dünya’nın etrafında dönüyordu. O’na göre yıldızların ham maddesi ve Dünya’nın ham maddesi birbirlerinden tamamen farklıydı. Oysa Dünya. Dünya’nın sabit merkez olduğunu.Metinler Plüton Gezegen mi? Güneş Sistemi'nde Dünya'nın 8 değil 7 kardeşi kaldı. kendi astronomik modelini ortaya koydu. Yıldızlar ise en dışarıdaki en geniş halkadaydılar… …Kopernik. Jüpiter. yıldızlar gibi mükemmel değildi. Mars. Güneş Sistemi'nde 9 gezegen olduğunu yazan bütün kitapların da güncellenmesi gerekiyor. Çek Cumhuriyeti’nde yapılan gökbilimciler kongresinde gezegen kavramı yeniden tanımlanmıştır. “kendine ait bir yörüngesi olmayan” Plüton gezegen statüsünden çıkarıldı. Yıldızlar ezeli bir yakıtla yakılmışlardı. kusurlu ve eksikti.”… …Batlamyus. ve son gezegeni olarak kabul edilmişti. Güneş’in ve Ay’ın.

Öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla “Yağmur Damlası” başlıklı metin öğrencilerle paylaşılır. c. Yağmur Damlası Geçen gün arkadaşım Mete ile yürüyorduk. 32 . Cadde kenarındaki ağaçlar bir orman mıdır? B Aşağıdaki durumlarda otobüs hala otobüs müdür? a. 2. Otobüs şoförü başka bir araç kullandığında. c. e. f. Otobüse kamyon motoru takıldığında. b. B ve C bölümlerinde yer alan durumlarına ilişkin verilen sorular tartışılarak öğrencilerin parçanın bütün üzerine etkisini sorgulamaları sağlanır. SÜREÇ 1. Koltukları çıkarıldığında.parça ilişkilerini sorgular. Ben de ona “Kaç tane damla yağmur eder?” dedim. Öğrencilerle A. Farklı bir yüze sahip olsaydın. Afrika’da doğup büyümüş olsaydın. f. Aynı ormanda sadece 1 ağaç kalmış olsa kalan ağaç orman oluşturur mu? e. Aynı ormanda sadece 10 ağaç kalmış olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? d. O da bana “Olur mu öyle şey sadece iki tane yağmur damlası düştü diye yağmur mu yağar. Uçma özelliği eklendiğinde. b. : Bütün. Bir ormandaki ağaçların yarısı orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? b. Muavini olmadığında. Farklı bir aileye sahip olsaydın. Benzinle çalıştığında. d. g.” dedi. Aşağıdaki durumlar oluştuğunda sen halâ sen misindir? a.” dedim. Farklı bir beyne sahip olsaydın. Farklı bir isme sahip olsaydın. Farklı bir parmak izine sahip olsaydın. C Öğrencilerden aşağıdaki soruları tartışmaları istenir. Mete’ye “Yağmur yağıyor. e.BEYNİN SENİN OLMASAYDI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Bir ormandaki ağaçların 3/4’ü orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? c. Farklı bir bedene sahip olsaydın d. Sonra başladık Mete ile tartışmaya… A a.

Var olan tutarsızlıklar düzeltilir. Bu yüzden de kitap okumuyorum. Büyüdüğümde doğa ile ilgili araştırmalar yapmaya karar verdim. Öğrencilerin çevresindeki insanların ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. Çünkü bütün hayvanları ve bitkileri çok seviyorum. Eğer ödevlerimi yaparsam başarım artar. mutlaka zamanında geri öderim. Kitapları severim. Sütün her yaşta insana yararlı olduğunu öğrendim. 9. Eşyalarımı satın alırken ve kıyafet seçerken içinde turuncu olmasına dikkat ederim. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. 2. Bundan dolayı soğanı sevmiyorum. 7. Hafta sonları hariç! 8. Tabi ki ben de onlara karşı dürüst davranmaya özen gösteririm. Bu yüzden ödevlerimi yapacağım ve notlarımı yükselteceğim. B alıştırması ile devam edilir. Onlarla ilgili daha çok şey öğrenmek istiyorum. Hiç kimseden borç para almam. A 1. 4. Arkadaşlarımın bana karşı dürüst davranmalarını beklerim. Ödevlerimi her zaman yaparım. : Kendisinin veya diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. Soğanı severim ama nefesimin kokmasına sebep oluyor. Eğer alırsam. 3. ama zevkime uygun. Benim daha fazla süte ihtiyacım yok! 6. Ben bir vejetaryenim. SÜREÇ A alıştırması çalışma kâğıdı şeklinde öğrencilere dağıtılır veya cümleler tek tek okunur. Fakat sütü bebekler içer ve ben bebek değilim. Dürüst insanları severim. İfadelerin anlamlarında tutarsızlık olup olmadığı ve nedeni üzerinde tartışılır. 5. 33 . 2. 11. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. 10. ilginç kitaplar bulamıyorum. Ablamın başarılarından dolayı ona hayranlık duyuyorum. Turuncu benim en sevdiğim renktir. B 1. Öğrencilerin kendi ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. Eğer yapmazsam mutlaka geçerli bir mazeretim vardır. Ama cesaretli ve çalışkan olmasından nefret ediyorum.TUTARLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk.

uygundur. Yaptığımda üzülürüm. Doğru ve yanlış kişiye göre değişir mi? : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Bir şey yanlış ise Çevreye zarar veriyordur. gerçektir. seçeneklerinden birini seçer misin? C. F. 34 . C alıştırmalarından seçtiğinizle sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir. soru) Nuran Direk. B. seçeneklerini en çok katıldığından en az katıldığına doğru sıralar mısın? (Aşağıdaki soruları cevaplara göre yöneltmelisiniz). 1980. Mutlak ve değişmez bir doğru var mıdır? Niçin? 4. 1. Bir şey ne zaman doğrudur? 2. Doğru ve yanlış yere göre değişir mi? 3. 1. G alıştırmalarını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz. 3. sf. Öğretmenim yapmamam gerektiğini söyler. : Doğru ve yanlış kavramlarını değerlendirir. (A alıştırması. : (D alıştırması) Lipman and Sharp. sf. Social Inquary. A. Her doğru faydalı mıdır? Her doğru uygun mudur? Her doğru tutarlı mıdır? Her doğru gerçek midir? Her doğru güzel midir? Her doğru iyi midir? Bir şeyi herkesin yapması doğru olduğunu gösterir mi? B. Yaparsam arkadaşlarım beni ayıplar. Bir şey doğru ise faydalıdır. 1. SÜREÇ Aşağıda yer alan A. USA. herkes onu yapar.DOĞRU ve YANLIŞ NEDİR? Ders: Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak 2006. 104. iyidir. “Her zaman” ve “bazen” doğru olan şeylere örnek verebilir misin? “Hiçbir zaman” doğru olmayan bir şey var mıdır? 3. güzeldir.157. Doğru ve yanlış zamana göre değişir mi? 2. D. Kimse onu yapmıyordur. Filozof Çocuk. Pan Yayıncılık. tutarlıdır.

Cevap kâğıdındaki üç yanlış cevap doğru cevaplarından birini eksiltiyor. 1. E. saate bak.D. l. ansiklopediye bak. 3. televizyon izle. tadına bak. Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’nin kaçıncı cumhurbaşkanı olduğunu. Bu yanlış hemen düzeltilmeli. 35 . 4. f. 4. 1. 2. 5. Yanlış adamı işe almışsınız. Saatin kaç olduğunu. d. g. Ankara’nın Türkiye’nin olduğunu. Sivas’a kıyasla daha batısında metre ile b. j. e. görüntüsüne bak. Yanlış okuyorsun. Tuz ve şekerin tadının farklı olduğunu. h. ailene sor. 6. k. araştırma projesi organize et. Aşağıdaki cümlelerde “yanlış” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün. çukur olanı istemiştim. a. 5. i. Dolaptan yanlış tabağı getirmişsin. güneş saatine bak. Doğruyu nasıl bulursun? Doğru farklı şekillerde bulunabilir mi? Aşağıda bazı durumlar ve bu durumlarda doğrunun nasıl bulunacağına ilişkin farklı yollar var. 3. güneş ışığının yukarıdan direk geldiğini görüyorsan. c. en iyi arkadaşına sor. Kaç yaşında olduğunu. 2. karşılaştığın ilk yabancıya sor. öğretmenine sor. Bir yol seç ve neden seçtiğini açıkla. Uzunlukların ölçüldüğünü.

1.. Matematikte. …………………………………. 4.. …………………………………..” Dedim. Şiir yazarken. söylemek istediğimi anlatacak doğru sözcüğü bulabilmek için uzun süre düşünüyorum. Annem. Aşağıdaki cümlelerde “doğru” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün.Bana göre doğru…… …………………………. 36 . sen doğrusun ve bu konuda daha fazla konuşmak istemiyorum. …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. “2.. 2. 1. 2 daha kaç eder?” G. Bana göre yanlış…… ………………………….F. 4 daima şu sorunun doğru cevabıdır. 5. …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. 3. Uzun bir tartışmanın ardından kız kardeşime “Tamam. 2. büyükbabama Atatürk Caddesine kütüphane açmanın doğru olduğunu söyledi. Öğretmenim ödev kâğıdımın sağ üst tarafına “hepsi doğru” yazmış.

2) 7.8. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 37 .

3. nesne. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünmeden yapılan eylemlerden kastedilen düşüncesizlik Düşünürken olmayıp uyumak nefes almak vb. 7. Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. 2.KAZANIMLAR 1. Neden Böyle Düşündüm? Mecaz Nedir? Aynı mı? Farklı mı? Bakmak ve Görmek Kör Adamlar ve Fil Elmalar ve Havuçlar . Ölçüt belirlerken öznel ve nesnel davranması gerektiren durumları ayırt eder. 8. Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder.Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. 4. 6. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder. eylemlerdir. Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir. Soru ve cevap ilişkisini değerlendirir. 5. Özne.

problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. 11. Tümdengelime dayalı olarak genelleme yapar. Eylemlerinde göz önüne alacağı şartları değerlendirir. İhtiyaç ve seçenek ilişkisini görerek. 10. 13. fen vb. Verilen veya gösterilen gerekçelerin uygunluğunu değerlendirir.KAZANIMLAR 9. Alternatife ihtiyacı olan ve olmayan durumları belirler. 12. Amaca uygun araç belirler. . Bütün ve bazı ifadelerinin cümlenin doğruluk değerine etkisini değerlendirir. 16. alternatifler arasından en uygununu seçer. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere ve şartlara göre değiştiğini fark eder. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Amaç mı? Araç mı? Problem mi? Problemlerle kastedilen matematik. 15. 14.

Varsayımlara dayalı olarak olası durumları değerlendirir. Kendisinin ve diğer kişilerin eylemlerinin olası sonuçlarına ilişkin tahminde bulunur. Atatürk’ün düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğüne verdiği önemi örnekleriyle açıklar. . 18.KAZANIMLAR 17. Sorumluluk kavramını değerlendirir. 19. 20. İfade ve eylem arasındaki tutarsızlıkları değerlendirir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. 21. 22. Olayları çoklu neden ve çoklu sonuç ilişkisine göre değerlendirir.

• Düşünüyor cevabı alındıktan sonra bu fikre nasıl ulaştıkları sorgulanır. • Düşünürken ne yaparsın? • Mimiklerin ile düşünmen arasında bir ilişki olduğunu düşünüyor musun? Nasıl? • Düşünürken herkes aynı şekilde mi hareket eder? 4.DÜŞÜNÜRKEN Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç. 2. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder. • • • • • • • • • • • • • • Piknik planı yapmak Ödev yapmak Yediklerini sindirmek Muz kabuğunu soymak Kitap okumak Televizyon programı hakkında tartışmak Uyumak Haksızlıktan nefret etmek Yüzmek Koşmak Yüzünü yıkamak Nefes almak Gülmek Telefonla konuşmak . 3.Sınıf ). Öğrencilerin birbirlerinin fikirleri üzerine tartışmaları sağlanır.Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Öğrencilere. Aşağıdaki örnek durumlar birer birer okunur ve her birinin ardından. : Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder (6. Ardından aşağıdaki sorular öğrencilere yöneltilir. Resim öğrencilere gösterilir. • Resimdeki kişinin ne yaptığı sorulur. : Fotoğraf SÜREÇ 1. “Bu durum düşünmeyi içeriyor mu? Neden?” Sorusu yöneltilir.

42 .

NEDEN BÖYLE DÜŞÜNDÜM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk.. Sebepleri ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… 7. ………………. a) İnsanlar sebepsiz yere düşünebilir mi? b) Sence insanların en çok düşündükleri şey nedir? Niçin? c) İnsan dışındaki canlılarda bir sebebe bağlı olarak düşünebilirler mi? d) Bir düşüncenin birden fazla sebebi olabilir mi? 43 . 11. 3. SÜREÇ 1. 10. : Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. ………………. Sınıf. 4. 6. Grup içindeki her öğrencinin düşündüklerini ve sebeplerini yazmaları istenir. Bunların dışında son günlerde sıklıkla düşündükleri bir şeyi ve neden bunu düşündüklerini söylemeleri istenebilir. gözlerini kapattıklarında ne düşündükleri sorulur. Etkinliğin ikinci aşamasında grup çalışması yapılır. ………………. Aşağıdaki sorular gerekçeleri ile birlikte tartışılır. Grup içi çalışmalar tamamlandıktan sonra her grup kendi çalışmasını sunar ve dersin sonunda karşılaştırmalar yapılır. 5. Grup içinde düşünceler ve sebepleri yazıldıktan sonra. mevcuda göre en fazla 5 veya 6 gruba bölünür.. Düşündüklerim ………………. Her gruptan bir öğrenciye söz hakkı verilir. Öğrencilerden. Daha sonra aynı öğrencilere yeniden söz hakkı verilerek neden böyle düşündükleri sorulur. her gruptan bir kâğıda düşündüklerini ve sebeplerini iki ayrı başlık altında yazmaları istenir. ………………. eylem. 2.. öğretmenin uyarısından sonra yaklaşık bir dakika boyunca gözlerini kapalı tutmaları istenir. 8. Bir dakikanın sonunda gözlerini açmaları istenir... 9. düşünceler konularına göre grup üyeleri tarafından gruplanabilir (nesne. kişi gibi).

Emel “Dişlerim vuruyor. burnumda G. 7.” dedi.” dedi. 1.” dedi.” dedi. 9. birbirine C. Başım çok ağrıyor. Ahmet “Başım dönüyor. SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A ve B bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. bağı D. 2. Arkadaşının bu ifadesi mecazlı bir anlatımdır. 6. B bölümünün işlenişine de aynı şekilde devam edilir. 10. Birisinin benim hakkımda konuştuğunu düşünüyorum. B. 4. başının tıpkı havaya atılan bir top gibi döndüğünü düşünüyor musun? Aslında arkadaşının başı bu şekilde dönmüyor. Gökçe ”Kulaklarım çınlıyor.” dedi.” dedi. 11. : Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder.MECAZ NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. A.” dedi. Zeynep “Başımdan sular döküldü. I. Alp “Karnım zil çalıyor.” dedi. kaynar 44 .” dedi. Çok üşüdüm. F. Aşırı heyecanlandım. Acıktım. Sezgin dedi. A Arkadaşın sana “başım dönüyor” dediğinde.” dedi. 3. “Yüreğim yanıyor. Söyleyecek bir şey bulamadım. 8. Hiç bu kadar üzülmemiştim. K. Çok özledim.” J. Sersemlemiş hissediyorum. H. Aylin “Başım çatlıyor. Duyduklarım beni çok üzdü. Aytuğ “Boğazım düğümlendi. Cem “Kızım tütüyor. Bahar “Dizlerimin çözüldü. Çiğdem “Çenesi düştü. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. 5. O kadar çok konuştu ki… E. Birinci sütundaki mecazlı ifadeler ile ikinci sütundaki açıklamaları eşleştirir misin? (Bir ifade bir açıklama ile bir kez eşleşmektedir).

45 . 6. Karpuzun içi bir domates kadar kırmızı. Elimdeki portakal bir top gibi yuvarlak. Aslı’nın saçları Rapunzel* kadar uzundur. Kız kardeşim bir mücevher. * Rapunzel. Tümer keçi gibi inatçıdır. 3.B Aşağıdaki mecazlı ifadelerin verilen seçeneklerden hangisine uyduğunu söyler misin? Yanlış Yanlış Yanlış değil ve fakat İfadeler ve ? mecaz mecaz mecaz değil değil 1. Annem bir melektir. 7. Bebeğin sesi kedi miyavlaması gibi. Çarşamba günü bir kâbus gibiydi. 8. 9. Dünya bir gezegendir. 11. 4. 2. Yaşam bir salkım üzümdür. 10. çok uzun saçlarıyla tanınan bir masal kahramanıdır. 5. Maçtan sonra yüzü pancar gibi kızarmıştı.

Köye amcamı ziyarete gittiğimde tarlada çalışmanın ne kadar zor olduğunu gördüm. :Çalışma kağıtları SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. Öğretmenine adıyla hitap etmen hoş olmadı. Annemi çeşit çeşit çiçeklerle karşıladım. farklı mı olduğuna karar ver. Kısa zamanda büyük işler yapmanın yolu nedir? 6. Gerçeği görmen için daha çok okuman gerekiyor. Son görüşmemizde ona bir hediye verdim. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. Ümitköye gitmek için farklı bir yol daha var. Bir su kuyusunun derinliğini nasıl ölçebiliriz? Emel’i parkta derin derin düşünürken buldum. 3. A Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış kelimelerin anlamının iki cümlede aynı mı. Senden bu çeşit bir davranış beklemiyordum. Ne kadar doğru bir seçim. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir. 2. Köşedeki marketten sağa doğru dönersen eski çeşmeyi görürsün. 10. Farklı ? 46 . kravat bu takıma çok yakışmış. 7. Kurtuluş filminde Atatürk rolünü oynayan aktörün adını anımsıyor musun? En son ne zaman saklambaç oynadık? 9. Atina’da 2004 yılında yapılan 28 nci Olimpiyat Oyunlarında takım sporlarında dünya rekoru kırıldı mı? Kalbim kırıldığında içimden kimseyle konuşmak gelmez. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. 4.AYNI MI? FARKLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40+40 dk :Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder. Sabah ki görüşmenin verimli geçtiğini söyleyemem. 5. Ayakkabın benimkinden farklı mı? 8. Farklı düşünen insanlarla konuşmaktan hoşlanıyorum. Aynı 1. Bu söylediklerini hoş karşılayamayacağım.

Aradaki açığı kapatabilmen için çok çalışman gerekiyor. her yeri doldurun. Ahmet Bey eşine sitem ediyordu: “Bu kadar alış veriş yaparsan bütçemizin açık vereceğini daha önce söylemiştim. arkadaşına. 4. boş g. lütfen. Eti açıkta bırakırsan kedi kapar. çıplak h. engelsiz i. a. j. örtüsüz. mesafe d. Bahar düğününde sırtını açıkta bırakan bir gelinlik tercih etmişti. öğretmenimiz. Denizciler Marmara açıklarında boş bir tekne gördüklerini Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirdiler. Genç kız. “Daha açık anlatabilir misin. kolay anlaşılır f. elverişli m. iyi misin?” diye söze başladı. 2. Açık adımlarla koşan at. kapalı olmayan b. 14. birinciye yetişti. aralığı çok e. 13. Tren yolu şehrin açığından geçer. aralık. 1. 7. istenmiyorsun artık.11. kapalı olmayan yer l.” dedi. örtüsüz c. “Kağıtta açık yer bırakmayın. Resim dersinde. k. (Pazar günü) Bu gün açık eczane bulmak öyle zor ki… 11. bir yerin biraz uzağı 12. İyi bir araba kaç para eder? Ahmet “Merhaba. n. 9. o. En sevdiğim renk açık yeşildir. işler durumda olan koyu olmayan 8. 5.” Bu şarkıyı anımsıyor musun? 3. Rüyamı anlatınca Elif bana güldü ve “Üstün açık kalmış galiba” dedi. arkanı dön ve çık. Hepimizin talihi açık olsun. 10. “Kapı açık. B “Açık” kelimesinin kullanıldığı cümlelerdeki anlamını sağ sütunda bulabilir misin? (Sağ ve sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). Taksi şoförü yolun açık olmadığına dair bir işaret görememişti. 6.” dedi. Hesap sonunda ortaya çıkan para ya da mal eksikliği 47 . Denizin kıyıdan uzakça olan yeri uygun.” 15.

” dedi.Anlamak.” 48 .” 9. 2.C Görmek kelimesinin birden çok anlamı vardır fakat en çok kullanılan iki tanesi şunlardır: 1. (Ahmet milli piyango biletine ikramiye çıkan arkadaşıyla konuşmaktadır). Etraf zifiri karanlık olduğunda hiçbir şey göremezsin. Yürüyen adam kendi kendine söyleniyordu: “İşin kötü bir sonuca varacağını görüp de hiçbir şey yapmamış. 3. Atıl ileri doğru koşarak “Şimdi beni görün. Bir filmde doktor hastanın gözündeki bantları açar ve hasta “Görüyorum. Anlamak. 8. 6. ? bir şeyin sezmek varlığını duymak 1. sezmek. 4. Gözle ve ışık yardımıyla bir şeyin varlığını duymak. 1. 5.Gözle ve ışık yardımıyla 2. “Dün toplantıda tanıdıklardan kimseyi gördün mü?” 7. Aşağıdaki cümlelerde “görmek” kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına karar verir misin? İki anlamıyla da kullanıldığını düşünmüyorsan ? seçeneğini işaretleyebilirsin. “Güneşin ilk ışıklarını görüyor musun?” 2. “Madem ikramiye kazandın bizi de gör.” der.” der.” der. Özlem pilotların koruyucu gözlüklerini takar ve ”Bu şeylerle nasıl görebildiğini anlayamıyorum. Aylin kaza anını anlatırken “Kafamı çarptım ve sonra yıldızları gördüm.

Annem daima “Sen derslerine baksan iyi edersin. Sağ ve sol sütundaki ifade veya düşünceleri “bakmak” kelimesinin aynı anlamda kullanılmış olmasını dikkate alarak eşleştirir misin? (Sağ sütundakilerle sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). Arkadaşım “Şu hesaba sende bakar mısın?” diye sordu. D. C. 49 .BAKMAK VE GÖRMEK Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Kendine iyi bakan insanların yaşını göstermediğini düşünüyorum. :Söz ve söz gruplarının gelebileceğini fark eder. Hata yaptığımız durumlarda “Lütfen. Öğretmenimiz dışarıya bakarak. A. kusuruma bakmayın. Yemeğin tadına birde sen bakar mısın. F. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır.” diyebilmeliyiz. : Çalışma kâğıtları cümle içinde farklı anlamlara SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. 2. “Evet” diyerek arabaya doğru dikkatlice baktım.” Diyerek beni teselli etmeye çalıştı. mükemmel olmasını istiyorum. Elçin Hanım ev sahibine “Evin arkası nereye bakıyor?” diye sordu. Babam “Onun söylediğine bakma. Öğrencilik yıllarım aklıma geldiğinde “sokağa bakan pencereleri olan küçük bir okul anımsıyorum. 5. 4. E. 1.” diyor. B. 3. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. Her kurumda temizlik işlerine bakan bir görevli var mıdır? Diyerek kendi kendime sordum. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir. A Aşağıdaki iki sütunda “bakmak” kelimesinin kullanıldığı düşünce veya ifadeler vardır. dalmış olan Ahmet’e “Nereye bakıyorsun?” diye bağırdı. İyi bakılan taylar güzel bir at olabilir. 6.

Burçak “Elimi acıttın!” diye bağırdı.” Cümlesiyle başlıyordu. 1. “Pazılarındaki acı kuvvete güvenerek ileri doğru atıldı. “Biber yüzünden dudaklarım ve dilim acıdı.B Aşağıdaki soruları cevaplandırır mısın? Unutma.” 8. “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu. Son okuduğum roman “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu. Görüp de bakmamak mümkün müdür? 3. 50 .” 6. “Mektup baştan sona acı sözlerle doluydu. 9.” 7.” 5. “Yüreğimde bir acı hissettim. cevabını ayrıntılı olarak açıklamalısın. Bakıp da görmemek mümkün müdür? 2. Göz kapaklarımız kapandığında bu bir şeye bakmak istemediğimiz anlamına gelir mi? 4. Sadece gözlerimizle mi görürüz? C Aşağıdaki cümlelerin anlamını değiştirmeden “acı” kelimesinin yerine başka kelimeler kullanabilir misin? 1. “Bu ses de ne?” “Acı acı havlayan bir köpek olmalı. “Bu acı biberi niye satın aldın ki!” 3.” 2.” 4.

Öğrencilere resmin tamamı gösterilerek insanlardan 4 tanesinin tahminleri okunur. (1986). 3.Lipman. kişilerin tahminleri sorulur. ders notlarını paylaşma.html (17 May 2007) SÜREÇ 1. 4. 2. 3 ve 6. New York:University Press Of America. : 1.KÖR ADAMLAR VE FİL Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk.louisrosenfeld. (Bu bölümde özellikle öğrencilerle bilimsel bir bilginin paylaşımı vurgulanmalıdır. Matthew Ve Sharp. Bu insanların doğru tahminde bulunabilmeleri için ne yapmaları gerekirdi? c.http://www.Öğrencilerle resmin yazılar dışındaki kısmı paylaşılır. Her durumda bilgiyi paylaşmak gereklimidir? Bilginin paylaşılmasının gerekli olduğu ve olmadığı durumlara örnek veriniz. arkadaşımıza ait bir sırrı paylaşma.Öğrencilere resimdeki insanların ne yapmaya çalıştıkları sorulur. Ann Margaret.Etkinliğe aşağıdaki sorular ile devam edilir. a. 51 . Gözleri kapalı insanlar dokundukları şeyin bir fil olduğunu neden tahmin edememiştir? b.com/home/bloug_archive/000045. Wondering At The World Manual To Accompany Kıo And Gus. : Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir. 2. sınav sırasında soruların doğru cevabını paylaşma gibi durumlar işlenmelidir).

………… 1 (Evet) 2 (Hayır) 52 ……………………… Bu kalın bir boğa yılanı. Bu bir ağaç gövdesi. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. . 5. Etkinliğe aktif şekilde katıldı. Bu bir duvar. Kontrol Listesi Örneği ÖLÇÜTLER 1. Bu bir mızrak.. Çalışma kâğıdını doğru şekilde doldurdu. (Grup çalışması yaptırılmış ise) Grupla işbirliği yaptı. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. 4. …………. 3. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.1 2 3 5 4 6 ……………………… Sorular: Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. 2.

kazaklar. Bursa. Elazığ. Birinci grup Balıkesir. voleybol. University Pres of America. A İLLER Balıkesir Bingöl Bursa Çanakkale Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Kaynak: DİE. Şarap. Elmalar. satranç. kepçeler. Genel kabul gören bir ölçüte göre gruplama yapmaları veya yapmamaları beklenmemelidir. Bu amaçla alıştırmada verilen ölçütler dışında bir ölçüt oluşturmalarını isteyebilirsiniz. soda. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. Nüfusu 400 binden fazla olanlar. pantolonlar. bluzlar. kaşıklar. B harfi ile başlayan iller. poker. füzeler. meşe ağacı. b. fıçılar. uçaklar. balonlar. bezelyeler. çatallar. körfezler. 6. kanolar. nesne. 9. uçaklar. Erzincan. yelkenliler. botlar. d. Erzurum olsun. ekmek. 2. tüneller. yollar. 4. Yaptıkları gruplandırmaları söyledikten sonra bu gruplandırmayı neye göre yaptıklarını sorabilirsiniz. : Çalışma kâğıdı : (A alıştırması) Lipman. taze fasulyeler. İlleri aşağıdaki seçeneklere göre de sınıflandırabilirsin. kavunlar. gül. 56. c. biftek. göller. briç. futbol.ELMALAR VE HAVUÇLAR Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynak : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. limonata. Bunu “illeri başka nasıl sınıflandırabiliriz?” sorusuyla yapabilirsiniz. Kayıklar. : Özne. Edirne ikinci grup Bingöl. Basketbol. Radyolar. SÜREÇ 1. Kabanlar. 53 . B alıştırmasında öğrencilerden verilen nesneleri gruplandırmalarını isteyin. mor menekşe. şeftali. dereler. Bu sınıflamaya göre birinci gruptakiler Marmara Bölgesinde ikinci gruptakiler ise Doğu Anadolu Bölgesindedir. a. göletler. 5. havuçlar. helikopterler. 7. 3. Matthew and Ann Margeret SharpWondering at the World . kraker. bıçaklar. koylar. Ananas. B 1. 8. Irmaklar. Çanakkale. denizler. A alıştırması öğrencilerde “bir ölçüte göre sınıflandırmaya” ilişkin hazırlık amaçlıdır. telgraf. okyanuslar. E harfi ile başlayan iller. transatlantikler. televizyon. tavalar. köprüler. 2000 Genel Nüfus Sayımı NÜFUS 1 076 347 253 739 2 125 140 464 975 402 606 569 616 316 841 937 389 Tablodaki illeri 2 gruba ayıralım. çoraplar. 2. sf. portakallar. Çaydanlıklar. su. Nüfusu 400 binden az olanlar.

benzer örnekler sunmalarına olanak sağlanır. İfadeler A) Aşağıda verilen ifadelerde baba ve çocuğun amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz. sınıf). Elif: Bu gün geometri ödevlerimi bitiriyorum ama sen de bana İngilizcedeki düzensiz filler konusunda yardım edeceksin. 4. 2) Babam ve annem para kazanmak için günde 8 saat çalışmaktadırlar. şimdi geometri ders ödevlerini bitirmeni istiyorum. D) Aşağıdaki ifadeleri inceleyerek. Baba: Eğer seni öpmeme izin verirsen sana sürpriz bir hediye vereceğim. Aşağıdaki ifadeler öğrencilerle paylaşılır. araç mı olduğunu belirleyiniz. C) “Şişmanlık genini bulmak için fareler üzerinde deneyler yapan bilim insanları sonunda bu geni buldular. E’de ise verilen amaçlara uygun araçlar belirlenir. Mutlu bir yaşam İyi bir iş ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… 54 . 3. B) Aşağıda verilen ifadelerde Elif ve Elif’in ağabeyinin amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz. cümlelerde geçen para kavramlarının amaç mı. 1) Babam ve annem çalışarak aldıkları paralarla çok güzel bir araba aldılar.” İfadesin de geçen amaç ve aracın ne olduğunu belirleyiniz. Cevaplar gerekçeleri ile birlikte sunulmalıdır.AMAÇ MI? ARAÇ MI? Ders : Düşünme Eğitimi Sınıf :7 Yaklaşık Süre : 40 dk. Ayrıca benzer örneklerde sunulabilir. A. Ağabey: Eğer yarın akşam sana İngilizcedeki düzensiz filler hakkında yardım etmemi istiyorsan. Cevaplar diğer öğrencilerin cevapları ile karşılaştırılır.B ve C’deki ifadelerden hareketle öğrencilerin amaç ve aracın ne olduğunu tespit ederek. 2. E) Aşağıdaki amaçlara uygun araçlar neler olabilir? Tahminlerinizi yazınız ve tartışınız. Kazanım : Amaç ve aracı ayırt eder ( 6. Amaca uygun araç belirler. D’de yer alan örnekten hareketle öğrencilerin aynı şeyin hem amaç hem de araç olabileceğini fark etmeleri sağlanır. Çocuk: Eğer bana sürpriz bir hediye verirsen beni öpmene izin vereceğim. SÜREÇ 1.

edu/~kupcu/eglen. 3) http://www. karikatürler çoğaltılıp dağıtılır ya da yansıtıcı ile gösterilir. : Bir durumun problem olup olmadığına karar verir.com. :1) www.html. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere göre değiştiğini fark eder. 55 .inceespri.cs. 2) Öğrencilere karikatürlerde gördükleri durumların bir problem olup olmadığına karar vermeleri için yeterli süre verilir. 2) Cumhuriyet/25 Ocak 2004.PROBLEM Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. 6) Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplar sınıfla paylaşılır. SÜREÇ 1) Öğrencilerin karikatürleri görmeleri için. 3) Cevaplarına uygun olarak (Var-Yok) aşağıdaki sorular sorulur. 5) Aynı durumu problem olarak gören ve görmeyen öğrencilerin fikirlerini gerekçelendirmelerine ve karşılaştırmalarına olanak tanınır. : Karikatürler. (Var) Kim/ kimler için neden problem? Neden? (Yok) Kim/kimler için neden problem değil? Neden? 4) Her öğrencinin durumlara ilişkin görüşünü açıklamasına fırsat verilir.brown.

KARİKATÜRLER 56 .

Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 57 .3) 8.8.

Bu kelimelerin gruplandırılması yapılırken verilen iki kelimeye anlam bakımından yakın. Bilgi kaynağına ilişkin duygu ve düşüncelerinin eylemlerine etkisini sorgular. Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır. gerçek-gerçek değil. 7. 4. Şartlar değiştiğinde önem ve öncelik sırasının değişip değişmediğini değerlendirir. 5. Hangisi Güvenilir? . yavaş-yavaş değil Anlam Halkaları gibi olumlu-olumsuz iki kelime ile ilişkisi olan kelimelerle işlenmelidir. Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar. Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. Olgusal sorular ile olgusal olmayan soruları ayırt eder. 6. 2. 3. 8. açık-açık değil. Kullandığı ölçütlerin kullanıldığı eylemlere uygunluğunu değerlendirir. Doğruluk değerine sahip olan ifadelerle olmayan ifadeleri ayırt eder. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünceler Nereden Gelir? Anlam farklılığı.KAZANIMLAR 1. uzak ve belirsiz (yakınlık ve uzaklığın tayin edilemediği) olması dikkate alınmalıdır. ıslak-ıslak değil.

15.KAZANIMLAR 9. 14. 11. “Bütün” ve “bazı” ifadelerini doğru ve yerinde kullanır. Kendisinin veya diğer kişilerin eylemlerini nedenleri ve etkileri açısından değerlendirir. Bir karar vermeden önce gerekçeleri değerlendirir. Şartları göz önünde bulundurarak herhangi bir duruma ilişkin plan yapar. 12. Tümevarıma dayalı olarak genelleme yapar. Öneri geliştirip geliştirmeyeceği durumları değerlendirir. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. fen vb. . 13. Problem durumlarına ilişkin çözümler üretir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. 16. 10. Verilen araçların hangi amaca dönük olabileceğini tespit eder.

KAZANIMLAR 17. 18. 21. nesne ve olaylar arasında sıra dışı bağlantılar kurulduğunda ortaya çıkabilecek sonuçları tahmin eder. 19. Süreci etkileyen varsayımları değerlendirir. . Atatürk’ün düşünce ve eylemlerinde akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. 20. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kural Nedir? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. Kural kavramını değerlendirir. Her durumda tutarlılık aramanın gerekliliğini değerlendirir. Çevresindeki özne.

Ayşe Güneş Merak . Herkes kendi düşüncesini söyler. bir dakika sonra işaretinizle gözlerini açarlar. 7.” der. 2. Düşünceler Köfte ekmek Futbol Ayşe ne tatlı. SÜREÇ A alıştırmasındaki sorular öğrenciler tarafından cevaplandırılır. C alıştırmasında sorular yardımıyla sınıfın bir soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi önerilir. Diğer grup şu şekilde tahtaya yazar. A Sorular 1. Hayatında hatırlayabildiğin ilk düşünce nedir? 4. Grupta bazı düşünceler aynı olabilir mi? Nasıl? 2. Düşünce nedir? 2. Grupta bazı kaynaklar aynı olabilir mi? Nasıl? C 1. Oturmaktan sıkıldım. : Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar.DÜŞÜNCELER NEREDEN GELİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. Mutsuz olduğunda düşüncelerin mutsuz mudur? 5. İşaretinizle öğrenciler gözlerini kapatırlar. B alıştırmasında düşünceler yazıldıktan sonra sorular ile devam edilir. Düşünceleriniz nereden gelir? Düşüncelerin kaynağı kafamız mıdır? İnsanlar düşünmeyi nasıl öğrenir? Düşünceler gerçek midir? Her zaman mı. zaman zaman mı düşünürüz? Bir kişi veya bir şey olmadan düşünebilir miyiz? Fikir sahibi olmadan düşünebilir miyiz? Düşüncelerin Kaynağı Karnım acıktı. 3. 6.. 4. 5. Bir öğrenci “…………………. Bir yıl önce bu zamanlarda ne düşündüğünü hatırlıyor musun? 3. Sorular 1. düşündüm ve düşüncemin kaynağı ……………………………………. Güneş Paraşütle atlamak. Şu an düşünmeni tamamen durdurabilir misin? B Sınıfı 8 kişilik gruplara bölerek halka şeklinde oturtun..

SÜREÇ 1. Alıştırmalarda yer alan kelimeler.ANLAM HALKALARI Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk.”. 62 . 2. “Yavaş Yavaş değil. Ders işlenişi sırasında uygun görülen çalışma kâğıdı seçilir ve öğrencilere dağıtılır.Gerçek değil.”.Islak değil. halkaların içinde yer alan temel kelimeyle ilgisine göre uygun görülen halkaya yerleştirilir. Çalışma kâğıtlarında “Islak .” ve “Açık .Açık değil. “Gerçek . : Çalışma kâğıdı. etkinlik sınıfla da yapılabilir.” ifadelerinin her biri ile ilgili kelimelerin anlam farklıklarını işleyen alıştırmalar bulunmaktadır. Kelimeler ve halkalar tahtaya yazılarak. : Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır. 3.

? Islak 63 .ANLAM HALKALARI Aşağıda “Islak” ve “Islak değil. Bu kelimeleri halkaların içine ıslak ve ıslak değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? kuru nemli nem rutubetli ıpıslak çorak sıvı rutubet sulak iliklerine kadar ıslanmış kıraç yaş buğulu sucuk gibi ıslanmış kavruk puslu yağmurlu sırılsıklam Islak değil.” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır.

” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. Bu kelimeleri halkaların içine gerçek ve gerçek değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sahici akla uygun taklit mantıksız soyut sahte yapmacık orijinal hakiki mantıklı hayali suni somut akıl almaz akıl dışı yapay mantık dışı Gerçek değil.ANLAM HALKALARI Aşağıda “Gerçek” ve “Gerçek değil. ? Gerçek 64 .

ANLAM HALKALARI Aşağıda “Yavaş” ve “Yavaş değil. Bu kelimeleri halkaların içine yavaş ve yavaş değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sakin şimşek gibi acelesiz ağırdan alan sallantılı derhal rüzgâr gibi durgun donuk sabit telaşsız oyalanan süratli fişek gibi dura kalka ağır şipşak hareketsiz çevik kımıltısız ağırkanlı çırpıntılı çabuk işlek seri ağır aksak hızlı telaşlı canlı tez pek çabuk acele acil ok hızıyla hemen yıldırım hızıyla kaplumbağa gibi sürünen Yavaş değil.” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. ? Yavaş ANLAM HALKALARI 65 .

Aşağıda “Açık” ve “Açık değil. Bu kelimeleri halkaların içine açık ve açık değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? açık seçik kasvetli yoğun kesin karaltı sisli cam gibi berrak duru karışık olmayan yalın loş düzensiz karışık donuk dumanlı anlaşılır gizli kapaklı kuşkusuz besbelli basit belirsiz dolaşık silik bulanık puslu saydam parlak apaçık kesin olarak sade yarı saydam çapraşık belli belirsiz soluk belli şeffaf net aydınlık belirli esrarengiz allak bullak hayal meyal belirsiz tam olarak esrarlı temiz gizemli Açık değil. ? Açık 66 .” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır.

ikinci sütuna ise gerekçeleri yazılır. 3. 2. Öğrencilerle etkinliğin C bölümünde kaynak ismi yazmaksızın bütün sınıfça üzerinde uzlaşılan güvenilirlik ölçütü oluşturulmaya çalışılır. SÜREÇ 1. Bu haberler tartışılarak derse giriş yapılabilir. Öğrencilere etkinliğin A ve B bölümlerinde bilgi kaynağının adları birinci sütuna.HANGİSİ GÜVENİLİR? Ders Sınıf Yaklaşık süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. 4. Daha sonra verilen cevapların paylaşılarak tartışılmasına olanak sağlanır. : Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. Öğrencilere “birbiri ile çelişen iki haber” ya da “yapılan incelemeler sonunda doğru olmadığı anlaşılan bir haber” sınıf ortamına getirilir. A En fazla güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 67 .

B En az güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 1. Yukarıdaki kaynaklar herkeste ortak değilse hangisine güvenilir diyebiliriz? 3. Güvenilir bir bilgi kaynağı hangi özelliklere sahip olmalıdır? C Güvenilir bir bilgi kaynağı Kişi Arkadaş Gazete Dergi TV İnternet Sitesi Kitap Güvenilirlik Kriteri (Ölçütü) 68 . A ve B tablosundaki kaynaklar herkeste ortak mı? 2.

Doğum gününde bir dilim yaş pasta yiyebilir mi? 4. 8 ve 9. Hayvanların yaşamında kurallar yoktur. Ali şiddetli bir baş ağrısı ile uyandı. 6. Kuralları değiştiren zaman değil şartlardır. 2. : Kural kavramını değerlendirir. 4. Ayşe’nin yatma saati 21. Genellikle başkalarının koyduğu kurallara mı uyarız? 4.00 fakat en sevdiği film filmi saat 19. A alıştırmasıyla sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir. Ayşe 21. Komşumuzun bir erkek bebeği oldu. Kahvaltı yapmamıza karşı neden bir kural yok? B Aşağıdaki durumlara katılıyor musun? Katılıyorsan veya katılmıyorsan nedenini söyler misin? 1. Kurallar zamanla değişebilir. Bir kurala her zaman uyulmalıdır. Nefes almak için bir kurala ihtiyaç duyar mıyız? 9. C Kurallara Uyulmadığı Zamanlar Olabilir mi? 1. A 1. Kural nedir? 2. Looking for Meaning. uyulmalıdır. Bir boyama kitabında çizgileri de boyayabilir misin? 7. Hız sınırını 20 km aşabilir mi? 5. sf. İnsan kendi kendine kural koyar mı? 3. Kurallar her zaman insanların yararına mıdır? 5. Okula gitmeli mi? 2. öğrenciler kendi gerekçelerini ifade etmelidir.30 arasında. Kimse kurallara uymazsa ne olur? 6. Maddelerle ilgili sırasıyla görüş alabileceğiniz gibi her öğrencinin seçtiği maddeyi konuşmasına da izin verebilirsiniz. 3. Bebeğin odasını pembeye boyayabilir mi? 6. maddeleri) Lipman and Sharp. USA. Her kuralın iyi bir sebebi vardır. Adını farklı bir yolla heceleyebilir misin? 8. Kurallara.30 dan sonra yatabilir mi? 3. bize mantıklı geldiğinde. Çocuklar kural icat edebilirler mi? 7.30-21. 7. SÜREÇ Aşağıda yer alan A ve B alıştırmalarından seçtiğinizle başlayabilirsiniz. B alıştırmasını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz. Grip olduğumuzda hapşırmamıza karşı bir kural olabilir mi? 8.234. Aylin rejim yapıyor. Devamında C alıştırması ile öğrencilerin görüşlerini alabilirsiniz. : (C alıştırmasının tamamı ve A alıştırmasının 7. 1980. Tüm aileler aynı kurallara sahiptir. 5. Aydın Bey boş bir otoyolda araba kullanıyor.KURAL NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. Futbol 12 kişilik bir takımla oynanabilir mi? 69 .

E. Role Dynamics: A Comprehensive Theory of Psychology. VA: Association for Supervision and Curriculum Development. 80. • Berk. W. Resnick & L. H. Nobel Yayınları (3. baskı). Okulda Rehberlik Uygulamaları ve Yaratıcı Drama. and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. • Bentley. (2003).).. A perspective on cognitive research and its implications for instruction. Etkili Öğrenme ve Öğretme. W. İzmir. J. A. • Bacanlı. Duyuşsal Davranış Eğitimi. Eğitim Dünyası Yayınları. (1991). Gelişim ve Öğrenme. (1999). D. H.. 33 – 40. • Boydak. The Classification of Educational Goals: Handbook I. Longman. (2000)..B. (Eds. W.9) Kaynaklar • Açıkgöz. R. Nobel Yayın Dağıtım. • Adair. 48. İstanbul. 70 . Hill. (2001). (2003). J. Öğrenme Stilleri. • Blatner. H. Edt. A. Karar Verme ve Problem Çözme. Teaching. K. • Ames. Nobel Yayın Dağıtım. R. Beyaz Yayınları. Z. Englehart. J. • Airasian.). 260-267. (2001). R. Achievement Goals in The Classroom: Students' Learning Strategies and Motivation Processes. & Vye. (2000). M. J. M. D. • Bacanlı. Yaratıcılık. • Bloom. Classroom Assessment: Concepts and Applications (4th ed. Furst. In L. (1988). (1956). (Çev. T. A Taxonomy for Learning. C. & Krathwohl. S. Psychodrama & Sociometry.A. Hayat Yayıncılık. L. • Anderson. İstanbul. (2000). Boston. • Bransford.. Nurdan Kalaycı. D. New York.. (2001). Alexandria. David McKay. Tarık Atay). New York. Ankara. (1999).E. 44 (1). P. Ü. H..). D. 151-158. McGraw-Hill. Klopfer (Eds. Taxonomy of Educational Objectives. (1989). Gazi Kitabevi. Ankara. Ankara. N. Does Humor in Course Tests Reduce Anxiety and Improve Performance? College Teaching. & Archer. Journal of Educational Psychology. Journal of Group Psychotheraphy. & Krathwohl. Toward The Thinking Curriculum: Current Cognitive Research (1989 Yearbook of the Association for Supervision and Curriculum Development). Ankara. B. • Bozdoğan. Cognitive domain..

Sistem Yay. Ehrlinger. • Fisher. B. İstanbul. (1996). • Doğanay. N. İnkılâp Yayınları. Öğretimde Planlama ve Değerlendirme.. Pgs. N. Ekin Yayınları. Altı Şapkalı Düşünme Tekniği. İstanbul. ASCD. İstanbul. R. (2002). (20. Teaching to The Test. Ankara. Arkadaş Yayınları. (Edt. E. UK.) Stories for Thinking. Cilt:1. • Costa. The American School Board Journal. D. Karip. Felsefe Sözlüğü. 12. 20-25... Y. A. İstanbul. B. • Direk. İyi Düşün Doğru Karar Ver. (2001). Pan Yayıncılık. Küçük Prens Üzerine Düşünmek. • Fisher. Z. 83-87. (1993). M. (Çev: Özgür Yurttutan. • Çotuksöken. Düşünmenin Boyutları. A. (2002). Ankara. (2003). • Cevizci. N. (1997). K. (1996. Eğitim Fakültesi Dergisi. • Cüceloğlu. R. İstanbul. PegemA Yay. • Direk. A. Remzi Kitabevi (4. ss25-38. • Fisher. Kara. The Mindful School: How to Assess Thoughtful Outcomes. K. Filozof Çocuk. Radyoda Felsefe. İstanbul. • Douglass.. (2006). L. (2004). • Çotuksöken. Published by Nash Pollock. Eğitim Psikolojisi: Gelişim-Öğrenme-Öğretme. Inc. (Nisan 1995). İstanbul. D. Ankara. J. (2000). 117-126. (1996).• Burke.. (2005). Why People Fail to Recognize Their Own Incompetence. (1997). R. Johnson. Remzi Kitabevi (3. Nelson Thornes. J. • Cüceloğlu. Baskı).) (2006). Ankara. (2005). • Doğanay. A.. K. Nobel Yayın Dağıtım. Teaching Children to Think (2nd ed). 3. Nelson Thornes. September. Sayı:11. D. • De Bono. (1991). Akman. İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. • Bushweller. UK. • Dunning. Illinois: IRI/Skylight Publishing. Palatine. H.Teaching Children to Learn (2nd ed). Saygı ve Sorumluluk Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar. • Erden. USA . Baskı). Baskı). Çukurova Üniversitesi. UK. Felsefi Söylem Nedir? İnkılap Yayınları. 71 . Pan Yayıncılık. Baskı. (2001) Developing Minds: A Resource Book for Teaching ThinkingThird Edition. & Kruger. E. Yener Özden). Current Directions in Psychological Science.

• Lipman. Ankara • Lipman. A. • Hart. M. Universal Diversified Services. ve Diğ. (2000). • Kurktan. (1997). Bil. Milli Eğitim Basımevi. (1987). Eğitimde Eleştirel Düşünme ve Öğretimi. • İpşiroğlu. M. Authentic Assessment: A Handbook for Educators from The Assessment Bookshelf Series. M. İstanbul • Haladyna.. S. Applied Measurement in Education. • Knox. Bilişsel Farkındalık Stratejilerinin Türkçe Dersine İlişkin Tutum. USA. Ankara. (1986). (1980). Universal Diversified Services. İ. Inc. L. Social Inquiry. M.Wondering at the World. Öğrenme ve Öğretme Sempozyumu Bildirisi. NY: Addison-Wesley Publishing Co. ve Sharp. • Gelen. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kazancı Hukuk Yayınları. Kemalist Devrim ve İdeolojisi. • Küçükahmet. 309-334. (2002). Enst. 72 . (Mayıs. Uluslararası Katılımlı 2000’li Yıllarda I. • Lipman.. A Review of Multiple-Choice Item-Writing Guidelines for Classroom Assessment. M. M. A. Türk Milletinin Manevi Değerleri..Bass Pub.. C. Okuduğunu Anlama ve Kalıcılığa Etkisi. A. Atatürk Eğit. İstanbul.. (2003).. Eleştirel Düşünme. İ. Gazi Kitabevi. • Gelen. Looking for Meaning. ve Sharp. ve Sharp. İstanbul. M. D. USA. Düşünme ve Öğrenme Sürecinde Bilişsel Farkındalığın Yeri. & Rodriguez. • Kazancı.. Developing Critical Thinking. Inc. A... Universal Diversified Services. Pg.. Eğitim Reformu Girişimi. Inc. USA. Institute for the Advancement of Philosophy for Children. San Francisco. CA: Wadworth Co. D. Inc. 15. Eğitim Programları ve Öğretim. İ. (1989). M. A. (1989) Düşünmeyi Öğrenme ve Öğretme. Universal Diversified Services. İstanbul Üniversitesi Yayınları.USA. No:7. Sos.. • Giritli. Belmont. Afa Yayıncılık. İstanbul. A. USA • Lipman. O.. Z. (1994). & Kuschner. M. Eğitim Dizisi:39. M. (1980). (1977). İ. The Child's Construction of Knowledge.. Ethical Inquiry. ÇÜ. B. 66. İstanbuli. T. • Gürkaynak. (1984). Fak. 2002). Adana.• Forman. Downing. Marmara Üniv. (2003). Jossey. M. G. (1985). ve Sharp.

39-40. C. Boothroyd. C. ASCD Publication. R. Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü: Sözlük Dizisi.UK. New South Wales: University of New South Wales Pres. Authentic Assessment for the Learning Cycle Model in Schafer. Düşünmeyi Öğrenme. PegemA Yay. Ankara. Assessing Learning in Universities. J. R. P. • McMorris. İstanbul. 269-297. Hacettepe Üniv. Hughes. Arredondo. (1997). Kensington. Öğrenme ve Öğretme. (1996). Tactics for Thinking.. D. B.. C.. T. Alexandria. Pgs. B. Remzi Kitabevi. ASCD Pub.T. (2003). D. Dimension of Thinking: A Framework for Curriculum and Instruction. B. 10.. Self-Talk for Teacher and Students: Metacognitive Strategies for Personal and Classroom Use. • Marzano. (2000). (2002)... Y. S. A. J. • Marzano. • Nightingale. Pgs. R.). Psikolojiye Giriş. Brandt. MEB Yayınları.) (1994). S. Jones. 73 .. Y. Cambridge University Press. Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi:1220.. USA. (1991). Yaratıcılığı Geliştirme. What's The Difference Between Authentic and Performance Assessment? Educational Leadership. D. Rankin. Mathematics. D. Unpublished paper presented at the 1993 Conference of the North American Association of Environmental Education.. 27-32. and Cantrell. (1992). and Suhor. Psikoloji Bölümü Yayınları No:1. • Öncül. Presseisen. Applied Measurement in Education. Öğrenme Biçemleri. Cowan. (1993). M. Ankara. R. A. 49. and Environmental Education.• Lipman. B.. Humor in Educational Testing: A Review And Discussion.. E. • Murphy. Felsefeye Giriş. • Manning. (1997). Columbus Ohio: ERIC Clearinghouse for Science. (1986). USA. • Murphy. C. H. 18-20. C.. USA. L (ed. • Mengüşoğlu. R.. • Özden. F. M. (1988). Kendini Keşfet Tanı Geliştir Gerçekleştir. N. M. J. (2003). Alexandria. Z. ve Sharp. Payne.. • Morgan. (1994).Thinking in Education. Allyn & Bacon Pub. (Çev. Ankara. İstanbul. N. • Özden. Authentic Assessment in Environmental Education. Arıcı ve ark. & Pietrangelo.. F. • Meyer. et al (1996). S. Pegem Yay. A. R.

Cambridge University Press. Ankara. Ceceli Yay. Türk Dil Kurumu Yayınları.on. R. (2. K. Ankara. G. G. Fasikül). Basım). (2000).C. 6. • Yavuz. Strayer (eds).• Özkalp. • Üstündağ. A. X. In M. E. • Wittrock.2007).. J. Yansıtıcı Düşünme. • Wiggins. PegemA Yay. (1994). H. C.mciunix. 74 .edu. Basım). No: 173.mciu. Examining The Teaching Life. 2006). (1999). Eğitim Psikolojisi. Ankara.parkview. Ankara.ca/~aboriginal_res/evaluation/gpactrub. & McTighe.nipissingu. PegemA Yay.ca/education/barbo/misc/ (06. • Türk Dil Kurumu (2005).) (1994). (1991). • Worthen. • Senemoğlu.). • Wispe L. (2005). • Ünver. K. N. Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle Okul Çağı Çocuğu. • Selçuk. Basım). Gazi Kitabevi (3. Baskı).. • http://www. Einsenberg & J. 33-42. & Sudweeks. Fan.. Ankara. Nobel Yayın Dağıtım. Educational Measurement: Issues and Practice. • Saban. New York. • Şahinel. P. M. Gelişim. R. Atlas Kitabevi (5. The Design and Development of Performance Assessments. Türkçe Sözlük. Longman. Englewood Cliffs: NJ: PrenticeHall.htm (06. Ankara.k12.2007).html (06. “History of the Concept of Empathy”. • http://www. Öğrenme ve Öğretim.pa. Eğitim Dizisi–9. (2000). (2006). Yaralanılan Web siteleri • http://www. R. (2002). Eleştirel Düşünme. Educational Leadership. E.yrdsb. Empathy and Its Development.10. • Yavuzer.saskschools. • Türk Dil Kurumu (2005). (2003). Yay.04. Baker (Eds. Öğrenme Öğretme Süreci. B. Eskişehir. White. Yazım Kılavuzu. Ankara. 63. Anadolu Üniv. T.04.ps. S. • http://www. Yaratıcılığa Yolculuk. Ankara. in N. Testing and Recent Research in Cognition. Wittrock & E. PegemA Yay. Ankara.2007).ca/Rubrics. (1987). 26-29. 17 – 37.04. Yeniden Yapılanan Sınıflar İçin Aktif Öğrenme Yöntemleri. J. Remzi Kitabevi (5..us (18.. İstanbul. R. Z.L. (2001).. Testing and cognition. Measurement And Assessment in Schools. (2003). Yeni Teori ve Yaklaşımlar. Davranış Bilimlerine Giriş (II. • Stiggins. R. (1987). Türk Dil Kurumu Yayınları. (Edt.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful