T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ (6, 7 ve 8. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI

Ankara 2007

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU ÜYELERİ İlköğretim Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda öğretmenler Mehmet Ali DOMBAYCI (Felsefe Grubu Öğretmeni), Mehmet ÜLGER (Sınıf Öğretmeni), Banu ÖZDEMİR (Ölçme ve Değerlendirme) ile Uzman Öğretmenler Aylin ARIBOYUN (Sınıf Öğretmeni), Toper AKBABA (Program Geliştirme Uzmanı), Serap YALÇIN GÜLER (Program Geliştirme Uzmanı) görev yapmışlardır.

1

İÇİNDEKİLER Sayfa 1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları…………………………….…….. 3) Programın Vizyonu………………………………………………….……. 4 6 2) Neden Düşünme Eğitimi?............................................................................. 5 4) Programın Genel Amaçları………………………………………….……. 6 5) Programın Yapısı………………………………………………………….. 7 5.1) Eleştirel Düşünme……………………………………………….. 5.2) Yaratıcı Düşünme……………………………………………...... 5.3) Özenli Düşünme………………………………………………..... 5.4) Programın Beceri, Kavram ve Değerleri………………………. 6) Öğrenme – Öğretme Süreci………………………………………………. 6.2) Öğretmenin Rolü……………………………………………… 8 9 10 11 13 14

6.1) Öğrenme Ortamı………………………………………………… 14 7) Ölçme ve Değerlendirme………………………………………………….. 15 7.1) Performans Görevleri …………………………………………... 16 7.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları………… 7.2.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri…………… 7.2.4) Dereceli Puanlama Anahtarları………………………. 17 17 18 7.2.1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar)……………………… 17 7.2.3) Derecelendirme Ölçekleri …………………………….. 18 7.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri…………………………………………………………. 20 8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri…………………….……..................... 8.1) 6.Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri………………...… 8.2) 7. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri …………………… 8.3) 8. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri ……….………… 9) Kaynaklar……………………………………………..…………….…… 22 23 37 57 70

2

Mustafa Kemal ATATÜRK 3 . hiçbir dogma.Ben manevi miras olarak hiçbir nass-ı kat'i. Benim manevi mirasım ilim ve akıldır. hiçbir donmuş ve kalıplaşmış düstur bırakmıyorum.

davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. 1. ailesini. insani. koruyan ve geliştiren. Beden. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan. insan haklarına saygılı. ahlaki. hür ve bilimsel düşünme gücüne. geniş bir dünya görüşüne sahip. topluma karşı sorumluluk duyan. 3. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. Türk milletinin bütün fertlerini. yaratıcı. Türk milletinin millî. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. 2. ahlak. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. İlgi. Türk millî eğitiminin genel amacı. kişilik ve teşebbüse değer veren. Böylece. zihin. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek. yapıcı. ruh ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi.1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk millî eğitiminin genel amaçları: Madde 2. 4 . beceri. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. vatanını. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. gerekli bilgi. seçkin bir ortağı yapmaktır. bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak.

İnsanın. 1980’li yıllardan itibaren öğretmenler ve akademisyenler arasında düşünme becerilerinin eğitimi konusunda yoğun bir ilgi ve artan bir çalışma mevcuttur. düşünme becerilerinin özel olarak hazırlanmış programlarla geliştirebileceği inancı da hâkimdir. kavramları incelemek. İşte bu düşünebilme ayrıcalığından dolayı diğer canlılardan farklı olarak kendisi üzerine düşünmeye başlaması ile insan var oluşunun anlamını ve nedenini fark edebilmiş ve bu yolda edindiği bilgiler ona kendi geleceğini belirleyebilme. Eğitimciler arasında. belirli bir konu alanı bilgisi olmayıp temele düşünme becerilerini alan bir program amacına daha fazla hizmet eder niteliktedir. çoğu zaman yeterince önem vermeden. Günümüzde en çok kabul gören tarifi ile düşünme. Yalnızca çocukların oyunlarında 5 . Düşünme Eğitimi Öğretim Programı. hak ve imkânını tanımıştır. Bu güçlükten dolayı.2) Neden Düşünme Eğitimi? Düşünme insanın doğuşu ile başlayan. sonraki süreçte doğrudan veya dolaylı olarak geliştirilebilen insana özgü niteliktir. küreselleşen dünya ile çevrelenmiş bulunmaktadırlar. okul yöneticileri ve personeli üzerinde de etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmaların sadece öğrenciler üzerinde değil. bir sonuca varmak amacıyla bilgileri. Yirminci yüzyılın sonuna kadar bu durum problem çözme ve karar verme gibi temel becerilerin geliştirilmesinde yerini almış ve bu tür becerilerin bazılarının ilköğretim programlarına eklenebileceği fikri de kabul görmüştür. öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmekle kalmayıp. sınıf düzeyine kadar inebilmektedir. medya ve sanal evrenle. Düşünme becerileri çeşitlendikçe bunların öğretim programlarına eklenmesi güçleşmiştir. Çünkü belirli konu alanı bilgisi olan bu programların düşünme becerileriyle ilişkilendirilmesi ve tamamının gerçekleştirilebilmesi zorlaşmaktadır. Çalışmalar 1 ve 2. Bu işlemlerin neticesinde ortaya çıkan zihinsel ürüne de “düşünce” denir. Bu çalışmaların farklı tür ve düzeylerde yer aldıkları görülmektedir. yaşam koşulları içinde var oluşunun anlamını ve nedenini fark etmesine ve kendi geleceğini belirleyebilmesine imkân tanımaktadır. Öğrencilerimiz hızla değişen bu dünyada yalnız kendi kültür çevreleri ile değil. alışkanlık üzere yerine getirdiği düşünme faaliyeti. karşılaştırmak ve aralarında ilişkiler kurarak başka düşünceler üretmek işlemidir. çeşitli şekillerde ortaya çıkar.

5. 6. Ne bildiğinin ve ne bilmek istediğinin farkında olmaları. elektronik oyuncakların. ısrar. düşünme sürecinde temel düşünme becerilerini kullanarak kişisel bir düşünme geleneği oluşturabilen.ve oyuncaklarında son elli yıl içindeki değişimleri izlemek bile bu mesafenin boyutu hakkında kolaylıkla bir fikir vermektedir. Tartışma kültürlerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Bunun yolu ise düşünme eğitiminden geçmektedir. televizyonun kısaca görsel dünyanın çekiciliği tarafından kuşatılmıştır. Bu kuşatmaya sınır koymak. 2. 3) Programın Vizyonu Düşünme Eğitimi Öğretim Programı’nın vizyonu. Düşünürken millî. dikkat ve sabrı düşünme sürecinde bir değer olarak kabullenmeleri. Öğrencilerimiz çizgi filmlerin. farklı düşüncelere saygı duyan bireyler yetiştirmektir. 4. 3. bu geleneği dil ve düşünme bağlantısı kurarak bir yaşam becerisine dönüştürebilen. 4) Programın Genel Amaçları Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nı tamamlayan öğrencilerin. manevi ve evrensel değerleri gözetmeleri. dünyayı ve bilgiyi sorgulayarak sağlıklı değerlendirmeler yapmaları. merak. Öğrencilere yaşadıkları dünyayı sorgulayan ve sağlıklı değerlendirmeler yapabilecek bir zihinsel alışkanlık kazandırmak. Düşüncelerini aktarırken dili doğru ve özenli bir biçimde kullanmaları. onları çeşitli etkileri kendi başlarına değerlendirecek biçimde donatmak zorundayız. 1. Düşünme eylemi üzerine düşünmeleri. Kendi düşünme yollarının farkına varmaları. bilgisayar oyunlarının. güven. 9. Düşünmenin geliştirilebilen bir beceri olduğunun farkına varmaları. yasaklamak sorunu çözmeyip ilgiyi daha da artırabilir. 10. 8. Kendini. 6 . 7. Kuşku. Farklı düşüncelere saygı duymaları.

düşünmenin gerçekleştiği bir ilişkiler öbeğidir. İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilgisine bağlıdır. karar verme. Becerilerin işe koşulduğu içerikler ise dünyanın ortaya koyduğu. tarihsel ve toplumsal bir varlık olan insanın dünya ile bağının kuruluşunda en önemli unsur değerlerdir. dünya ve bilginin birbiriyle ilişkileri bağlamında ele almaktadır. gerekçelendirme. İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilmek. olay. psikolojik bir varlık olduğundan. Bu açıdan bakıldığında Program düşünme eylemini insan. Bu üçlü yapıda insan. Bu üçü içinde aktif olan öge insandır. nesne ve diğer insanlar dünyanın içerisindedir. İnsan dünya ile bağını yargılama. boyut ve koşullardır. Bu üç beceri eş zamanlı ve birbirini tamamlayarak gerçekleşmektedir. alternatif. dünya ve bilgi bir konu alanı bilgisi değil. benzerlik-farklılık ve ölçüt belirleme. İnsan sosyal. şartları göz önünde bulundurma vb. dünya ve bilgiyi. bilgi de insan ve dünyayı etkileyerek değiştirir. amaç-araç. İnsan.5) Programın Yapısı Düşünme eylemi. düşünülen dünya ve düşünme içeriği olan bilgi üçlemesinde gerçekleşir. değerlendirme ve karar verme yetisi ile kurar. insan ve bilgiyi. dünya ve bilgi arasındaki en güçlü bağ bilme eylemi ile kurulur. düşünme eylemini ve davranışlarını çoklu neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmek gerekmektedir. İnsan.dir. Bilgi ise insan ve dünya arasındaki ilişkinin bir ürünüdür. Bu arayış eleştirel düşünme. beceri ve kavramların işe koşulması Sokrat’ın “Kendini Bil!” arayışına bir adımdır. soru-cevap formüle etme. olgu. dünya. 7 . Bu beceriler seçme. olgu. varsayım oluşturma. düşünen insan. Üzerine düşündüğümüz her olay. yaratıcı düşünme ve özenli düşünme becerileri ile temellendirilmiştir. Dünya ise düşünülen her şeyin var olduğu alandır. Kültürel. Program ile öğrenciye kazandırılacak becerilerin her bir sonucu bir bilgi olarak değerlendirilebilir. nesne. Program’daki insan ögesi becerilerini geliştirmeyi amaçladığımız kişidir. Program’da somut olarak yer alan değer. özne. anlamak ve kavramak içinse insan dünya ile ilişkisini birtakım düşünme becerileri ile kurar. Bilmek herhangi bir yapıyı kavramsal alan ile ilişkilendirmektir. Bunların arasında bağlantıyı kavramlarla kuran ise insanın kendisidir.

ölçüt belirleme ve kullanmayı. Ölçüt oluşturmak ve kullanmak. sınıflamalara.5. ölçüt oluşturmak ve ölçüt kullanmak. benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesine. yargıda bulunma ile ölçüt arasında önemli ve anlamlı bir ilişkinin bulunduğunun fark edilmesi gerekir.1) Eleştirel Düşünme Program’da eleştirel düşünme. ölçüt (criteria) ile ilişkilidir. 8 . kendi kendini düzeltme ve bağlama / içeriğe duyarlılığı içermektedir. karar verme eleştirel düşünmenin temel özelliğidir. Yargıda bulunma. Çünkü kelime itibariyle kökleri aynıdır. yargıda bulunmayı. aynı zamanda bir sonuç çıkarma çabasıdır. Sorgulamanın her sonucu bir karar. temellendirmeyi ve inandırıcılığı arttırır. bir yargılamadır. Bu anlamda karar verme. Eleştirel düşünmenin yabancı literatürdeki ifadesi olan “critical thinking”. Ölçüt ile ilgili iki temel durum bulunmaktadır. önem ve öncelik sırasının belirlenmesine temel oluşturmasıdır. Tutarlı bir şekilde yargılamalarda bulunulduğu sürece akıllıca davranıldığı ve düşünüldüğü söylenebilir. savunabilirliği. Eleştirel düşünme sadece bir yöntem ve süreç değil. Ölçütlerin diğer işlevleri de karşılaştırmalara.

Düşünme şeklimiz günlük hayatımızda genellikle eleştirel değildir. İnsanlar genellikle dış dünyaya karşı merak. Bizler kimi zaman ifadelerin doğruluğunu veya yanlışlığını. diğerlerinin düşünme yollarını görür ve hatalarını düzeltir. Program. Bu süreçte sınıf ortamının bir soruşturma topluluğu hâline getirilmesi önemli bir avantajdır. birbirine karıştırırız. düşünme içeriği son derece önemlidir. Sonuç olarak her bir öğrenci bütünü içselleştirmekte. Çünkü dış dünya ile insan doğası arasındaki bağlantı düşünme ile kurulur. Bu açıdan bakıldığında genellemeler. Bu geçiş. 9 . Eleştirel düşünme aynı zamanda bağlama duyarlılık göstermektir. İcat ve keşifler bunun en somut örnekleridir. Merakın yanında şaşkınlık ve hayret de yaratıcı düşünmenin önemli birer durumudur. varsayımlar sayesinde çok daha kolay gerçekleştirilir. dinamik ve evrimsel bir hâl alacaktır. Çünkü sorgulamayı tetikler.2) Yaratıcı Düşünme Sorgulama merakla başlar. konuya duyulan ilgiye hatta doğruluk. Sınıftaki öğrencilerin her biri. şaşkınlık ve hayret içindedirler. kendi düşünme hatalarını bulmakta ve düzeltmektedir. söyleyenin karakterine bağlı olarak değerlendirilmesi gereken veya gerekmeyen durumları. Bundan dolayı düşüncelerimiz ortamdan ortama. Düşünme sürecinde. 5. geçerlik ve imkânlara göre hatalı olabilir. Bazen söyleyen bazen de söylenen önemlidir. varsayımlı düşünmeyi ve genellemelere ulaşmayı yaratıcı düşünme bakımından da ele almaktadır. cemiyetten cemiyete. Sorgulamanın en karakteristik özelliklerinden birisi de kişinin kendi hatalarını yine kendi belirlediği yöntemlerle düzeltmesidir. Dolayısıyla bağlama duyarlılık son derece önemlidir. Düşünmenin genişlemesinden kasıt verilenin ötesine geçmektir. Bu durum dış dünyadan insan doğasına kaydıkça yaratıcı düşünme gelişir. Bu nedenle yaratıcı düşünme becerileri ve değerleri yardımıyla düşünme durağanlıktan ve sabitlikten kurtularak. Eleştirel düşünme kendi düşünmemiz üzerine de düşünmemizi sağlar. Merak yaratıcı düşünme için vazgeçilmez bir durumdur. Program düşünmenin dar ve belli sınırlar içinde gerçekleşmesinden ziyade genişlemesini temele almaktadır. genişleme ve büyümelerdir.

Özenli düşünme. Yaratıcı düşünmede bütüncüllük bir diğer önemli durumdur. yaratıcı düşünmede genişlemeyi sağlar. Aslında bu durum olumsuz gibi görünse de açık bir şekilde örnekleri olmadan düşünmenin dışa vurumudur. Çoğu zaman bir şeye gösterdiğimiz ilginin düzeyi onun bizim için önemi ile ilişkilidir. 5. Böyle düşünen öğrencilerin paniğe kapılmadıkları. Özenli düşünme. Bütüncüllük. amaç-araç belirlemede. Bu önem ve değer. düşünme eyleminde kendisini gösterir. Bir taraftan düşünülen konuya ilgi gösterilmesi. zenginleşmesi mecazlı ve tasvirli anlatımlarla sağlanabilir. bu açıdan bakıldığında çift taraflı bir anlam içerir. onu verenin bizim hakkımızda hissettiği duygudur. Bunların ortaya çıkmasında serbestlik ve bağımsızlık önemli bir değerdir. neden-sonuç ilişkilerinde. önem ve öncelik sıralaması ile bütün bunların ve diğer becerilerin ifade edilmesinde hayata geçen bir düşünme şeklidir. seçeneklerin değerlendirilmesinde. Özenli düşünme. çoğunlukla onu meydana getiren parçaların birleşimidir ve tek tek parçaların özelliklerinin birleşiminden farklı bir yapıdır. öğrencilerin takdir etme (değer biçme) ve değerlendirme yeteneğini de geliştirmektedir. mantık ve duyguları gerekli durumlarda birbirinden ayırt etmemizi sağlar. Örneğin. diğer taraftan düşünme ve ifade etme yolu üzerine dikkat edilerek en azından orta düzeyde bir kaygı duyulması anlamına gelir. soru sormaya eğilimli oldukları görülür. Bu yüzden bütün. Bu durum özellikle düşüncelerimizin kendimize veya topluma etkisi 10 .3) Özenli Düşünme İnsan için her durumun bir önemi ve değeri vardır. yaratıcılığı sadece düşünme boyutunda değil. İnsanın değer verdiği durumlara özen göstermesi beklenir. İfadenin ve anlamın genişlemesi. Bu durum aynı zamanda anlatıma zenginlik katmaktadır.Program. bizim için bir hediyeyi değerli kılan. ifade boyutunda da ele almaktadır. Özenli düşünme. Kimi zaman akıl ve mantık dışı gibi görünen durumlar orijinalliğin belirtileri olarak değerlendirilebilir.

örf. bile fayda sağlayacaktır. dir. Empati becerisi hatırlama. Burada aktiflik. Empati becerisinin öğretiminde rol oynama. bilgi bağlamında ele alınan düşünme eyleminin geliştirilmesini sağlayacak kazanımların içerdiği beceri. kavram ve değerler aşağıda verilmiştir. Çünkü kişi duruma ilişkin karar verme ve yargıda bulunma imkânına sahiptir. mantık. 11 . drama gibi öğretim metotları kullanılabilir.bakımından önemlidir.4) Program’ın Beceri. empati öğretiminde uygulamalı bir öğretme tekniği kullanılmalıdır. Bu anlamda özenli düşünme birtakım şartları göz önünde bulundurmayı gerektirir. Kavram ve Değerleri Program’da insan. Özenli düşünme. his ve sezginin etkileşimini içermektedir. adet vb. Kişinin kendisini başka birisinin yerine koyarak onun gözü ve duyguları ile olayları değerlendirmesi. Hareketlerimizin anlamı. düşüncelerimizin ifadesinde aktif olmayı içerir. Kurallar sadece yasalar değil aynı zamanda gelenek. Ancak. Özenli düşünme aynı zamanda öğrencilerin birtakım kuralları dikkate alarak düşünmelerini de geliştirir. 5. Özenli düşünme eylemlerin etkileri ve sebepleri bakımından ele alındığında empati kurmayı da içerir. dünya. Kelimelerin olduğu gibi hareketlerin de dili vardır. Duygularımızı dengelemeyi öğrendiğimiz ölçüde sosyal davranışlarımızı dengeleyebiliriz. görenek. Kurallara özen gösterme Program’ın günlük hayatla ilişkisini kurmaktadır. Empati öğretilebilir bir beceridir. onların oluşturacağı sonuçlar ile değerlendirilebileceği gibi onların durum ile olan ilişkisinden de çıkarılabilir. Empati kurma karşımızdakinin görüşünü olduğu gibi kabul etmek değildir. düşünme eylemi ile aynı anda gerçekleşen hareketler için kullanılmaktadır. tam anlamıyla imkânsız olsa bile bunu denemek.

BECERİ Alternatif belirleme Amaç araç belirleme Anlama ve ifade etme Bağlama duyarlı olma Benzerlik farklılık belirleme Bilgi edinme Bütün parça ilişkisi kurma Doğru yanlışı belirleme Empati kurma Genelleme yapma Gerekçelendirme Kavram geliştirme Neden-etki-sonuç ilişkisi kurma Ölçüt (kriter) belirleme ve kullanma Önem ve öncelik belirleme Planlama Problem çözme Sınıflama Soru.cevap belirleme Şartları göz önünde bulundurma Tahminde bulunma Tutarlılık arama Tümel ve tikel ilişkisi kurma Varsayım oluşturma KAVRAM DEĞER Amaç Analoji Araç Bağlam Benzer Bütün Değişme Doğru Etki Farklı Gelişme Gerekçe Neden Ölçüt Öncelik Önem Parça Seçenek Sonuç Şart Tekil Tikel Tutarlılık Tümdengelim Tümel Tümevarım Yanlış Dikkatli olma Kuşku duyma Meraklı olma Özen gösterme Özgünlük Özgüven Sabırlılık Saygılı olma Sorumluluk Tarafsızlık Tutarlılık 12 .

gelişim özellikleri. beklenti. araç olarak kullanılabilir. Etkinliklerin hazırlanmasında ve uygulanmasında fıkra. öğrenimin değerlendirilmesi sürecine de aktif olarak katılımı amaçlanmıştır. tartışma. örnek olay incelemesi vb. altı şapkalı düşünme. gerekli ve yeteri kadar müdahalede bulunmalıdır. günlük yaşam deneyimleri vb. Bu bağlamda alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanılması uygun görülmüştür. 13 . Öğrenme . Uygulama sırasında öğrencinin aktif bir katılımcı olduğu. Öğretmenler bu etkinlikleri kullanabilecekleri gibi kendi olanaklarını göz önünde bulundurarak değiştirip. Kullanılan ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile öğrencinin sadece öğrenme sürecine değil. film. Program’da herhangi bir konu alanı bilgisi yer almadığından öğrencileri kazanımlara ulaştıracak etkinliklerin hazırlanmasında öğrencilerin ilgi. karikatür. geliştirebilirler. hikâye. içerik seçiminde yasal mevzuat da göz önünde bulundurulmalıdır. Böyle bir ortamda öğretmen bir orkestra şefi ya da bir spor takımının çalıştırıcısı gibi sınıfa rehberlik etmeli. bağımsız düşünüp düşündüklerini uygun bir üslupla ifade edebildiği. öğrenci merkezli yaklaşım esas alınmalıdır. fotoğraf. gazete. hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alınmalı. ihtiyaç. Program’da beyin fırtınası. Bu bağlamda öğretmen sokratik sorgulama ve soru cevap yöntemlerini ağırlıklı olarak kullanmalıdır.6) Öğrenme – Öğretme Süreci Program’da yer alan düşünme beceri.öğretme sürecinde kullanılacak etkinliklerden bazıları örnek olarak verilmiştir. kavram ve değerlerin kazandırılabilmesi için sınıf ortamının “sorgulama topluluğu”na dönüştürülmesi gerekir. fabl. yanında özellikle sınıfın soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi dersin amacına hizmet edecektir. karşıt fikirlere saygılı ve hoşgörülü. Program’da yer alan kazanımların sırası aynı zamanda uygulama sırasıdır.

Bu amaçla öğretmen. 3. Öğrencileri kendi düşünceleri ile bulduğu sonuçları karşılaştırmaya teşvik etmeli. Bu nedenle öğrenme-öğretme ortamının öğrencilerce. Grupla hareket ederken bağımsızlığın göz ardı edilmediği. 6. Öğrencilerin ifadelerindeki örtük anlamları fark etmelerini sağlamalı. samimi ve içten ilişkilerin kurulduğu. 5. bilgi ve yetenekleri doğrultusunda birbirini desteklediği ve birbirine yardımcı olduğu. 2. • • • • • • • • Kesintisiz sorgulamanın gerçekleştiği. Süreçte tarafsızlığın yitirilmediği. 1.2) Öğretmenin Rolü Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nın başarı ile uygulanabilmesi için temele aldığı anlayışın ve öngörülen kazanımların. 4. Bir diğerini saygıyla dinledikleri. Öğrencilerin kendi varsayımlarını fark etmelerini sağlamalı. Öğrencileri. Bütün yorumların doğrudan kendisine yönlendirilmesine izin vermemeli. bir ortama dönüştürüldüğünde “sorgulama topluluğu” nun varlığından söz edebiliriz. Önemsiz ve göreceli konular üzerinde çok uzun tartışmalar yaptırmaktan kaçınmalı. Etkinliklerdeki tartışma sürecinde konunun dağılmasına izin vermemeli. Kendi düşüncelerini oluştururken diğerlerinin düşüncelerinin de dikkate alındığı. 6. 14 . Varsayımların belirlenmesinde ve sonuca ulaşmada her öğrencinin imkân. başka düşünceleri de değerlendirerek kendi düşüncelerini oluşturmaya teşvik etmeli. uygulayıcı öğretmenler tarafından anlaşılması ve sınıf ortamında gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Yeni düşünme biçim ve yollarına açık olduğu. beceri ve değerleri öğrencilere kazandırabilmek için sınıf ortamının bir sorgulama topluluğu haline getirilmesi gerekmektedir.1) Öğrenme Ortamı Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda bulunan kavram. 7.6. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerinin anlamlandırıldığı.

Tartışma amaçlı sorulan sorulara “evet” veya “hayır” gibi kısa cevaplar verilmemesini sağlamalı. 18. 10. 16. 21. Öğrencilerin arkadaşlarıyla konuşma cesaretini kırmamalı. 15. Bu eğitim ve öğretim programlarında dolayısıyla da ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında bir takım değişikliklere yol açmıştır. Öğretim programlarının öğrencilere kazandırılmasını öngördüğü üst düzey bilgi. Öğrencilerin kaçınmalıdır. tutum ve davranışların sadece çoktan seçmeli. problem çözme. yaratıcı düşünme. Soruların bir kişi ya da gruba yönelmemesine dikkat etmeli. Öğrencilerin söylediklerinin ne düşündürdüğünü açıklamalı. 20. 13. toplumun ve iş dünyasının geleceğin yetişkinlerinden beklentilerini de farklılaştırmıştır. Kendi görüşlerinde ısrar etmemeli. doğruyanlış. Geleneksel ölçme ve cevaplarını “doğru” veya “yanlış” olarak yargılamaktan 15 . Her zaman doğrudan sınıf tartışması yapmak gerektiğini düşünmemeli. Öğrencilere temel bilgi ve becerilerin yanı sıra analitik düşünme. Sonuca ulaşana kadar öğrencilerin tartışmalarında ısrarcı olmamalı. maddelerden oluşan yazılı sınavlar ya da testler kullanılarak ölçülmesi mümkün ve yeterli değildir. Öğrencileri göreceli konularda oylama ile karar verebileceklerini düşünmelerine teşvik etmemeli. takım çalışmasına uyum sağlama gibi üst düzey bilgi ve becerilerin kazandırılmasını zorunlu hale getirmiştir. 7) Ölçme ve Değerlendirme Toplumların teknoloji çağından bilgi çağına doğru ilerleyişleri. Bir kişi ya da grubun tartışmayı tekeline almasına izin vermemeli. 14. Öğrencilerin dediklerini dinlemeyerek onların da birbirlerinin ne dediğini dinlememelerine fırsat vermemeli. kısa yanıtlı vb. Öğrencilerin etkinlikte gördükleri ve anlamını araştırmayı istedikleri konularla ilgili olarak onlarla birlikte sabırsız davranmamalı. 19. eşleştirme. Sınıfta diyalog oluşturma adına etkinlikleri ev ödevi olarak vermemeli. 12. beceri. Tartışmayı kendi fikirlerinin en fazla kabul edilebilir fikirler olduğunu göstermek için kullanmaktan kaçınmalı. 11. 9. eleştirel düşünme. 17. boşluk doldurma.8.

Performans görevleri sürecin ya da ürünün değerlendirilmesini sağlar.değerlendirme araçları olarak adlandırılan bu tarz yöntem ve tekniklerle öğrencilerin kazanımlarına ilişkin sadece dolaylı bir gözlem sağlanmış olur. hipotez oluşturma. farklı uzmanlar tarafından alternatif değerlendirme ya da otantik değerlendirme olarak adlandırılan performansa dayalı ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılması gerekmektedir. 2) Değerlendirme araçları. performansa dayalı değerlendirme yaklaşımının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. uzun süreli ya da karmaşık etkinlikler şeklinde olabilir. 16 . 7. Performans görevleri. Ancak. Bireysel değerlendirmeler ve grup değerlendirmeleri şeklinde düzenlenebilir. Performansa dayalı değerlendirme iki bölümden oluşmaktadır: 1) Performans görevleri. izlek yazma. tutum ve davranışları gerçek yaşamda uygulayıp uygulayamayacağına ilişkin doğrudan veri toplayabilmek için. beceri. Ancak. Bir öğrencinin bir testte yer alan tartışma ile ilgili sorulara doğru yanıt vermesi. beceri. bir tartışma ortamında sahip olduğu bu bilgi ve becerileri etkili şekilde kullanabileceğinin göstergesini sağlamaz. Öğrencinin kazandığı bu bilgi. bir görevi ya da kullanılan işlemleri açıklama. daha öncede belirtildiği üzere bu ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. Öğrencilerin bu dersle kazanmaları ön görülen düşünmeye yönelik bilgi. öğrencinin kazanımları ve ilerleyişi hakkında en geniş ve en doğru bilgileri sağlayacaktır. Her iki değerlendirme yaklaşımının birlikte ve dengeli bir şekilde kullanılması. çözüm yolları önerme vb. genellemeler yapma.1) Performans Görevleri Performans görevleri belirli ölçütlere göre değerlendirilen öğrenme etkinlikleridir. bir durumu tanımlama. tutum ve davranışlara sahip olup olmadıklarının gözlemlenmesinde ve değerlendirilmesinde ağırlıklı olarak performansa dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması yararlı olacaktır. Kısa süreli. kapsayabilir. yeni problemler oluşturma. Performans görevleri öğrencilerin belirli bilgi ve becerileri gösterme ve uygulama yeteneklerini değerlendirmekte kullanılmaktadır.

Ölçme ve değerlendirme etkinliği sırasında öğrenci öğrenmelerinin ve performanslarının kayıt edilmesi için kullanılırlar. öğrencilere ve idarecilere bilgi vermek için kullanılabilir. Bunlarda öğrencinin uzmanlaşıp uzmanlaşmadığını belirlemek için kullanılır. Bunların ders esnasında ya da değerlendirilmek istenen etkinlik sırasında doldurulması yararlı olacaktır. 6.2Performans görevlerinin puanlanması genellikle dereceli puanlama anahtarları. İfadelerini samimi ve içten bir şekilde aktardı. Düşüncelerini uygulamalı olarak anlattı. Kontrol listeleri ağırlıklı olarak öğrenci Bu performansına not ilişkin gözlemlerin olarak kaydedilmesinde kullanılmaktadırlar. becerilerin. Bu kayıtlar öğrencilerin kazanımları. gelişim ve ilerlemeleri hakkında velilere.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları 7. İfadelerinde beden dilini uygun şekilde kullandı. işlemlerin ve tutumların listesidir. Öğrencinin performansına ilişkin diğer düşüncelerinizi yorum sütununa not edebilirsiniz. 3. 4. 5. ……………………………………………………… Evet Hayır Yorum 17 . listelerin verme amaçlı kullanılmaları önerilmemektedir. İfade şekli ile içinde bulunulan durum arasıdaki ilişkiyi kavradı. düşünmüyorsanız “hayır” sütununa X işareti koyunuz. Öğrenci performansına ilişkin bu kayıtlar not vermek amaçlı kullanılmamalıdır. 7.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri Bu gözlemlemek istediğiniz belirli kavramların.1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar) Öğrenciler üzerinde yapılan gözlemlerin yazılı tanımlamalarıdır. bunların öğrenci tarafından sergilendiğini düşünüyorsanız “evet”.2. 2. kontrol listeleri ya da derecelendirme ölçekleri ile yapılmaktadır. 7. Aşağıdaki kontrol listesi öğrencinin sunum becerisine ilişkin gözlemlerin kaydedilmesi için hazırlanmıştır. Mevcut ölçütleri okuduktan sonra. Ses tonunu ve vurguları uygun şekilde kullandı. Bu kayıtlar bir defterde ya da dosyada tutulabilir. Bunlar sıklıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Gerekli yerlerde görsellerden faydalandı.2. Ölçütler 1. 7.

7.... Bilgileri düzenli bir şekilde sıraladı/sundu... bir ürünün.. Sunum sırasında dinleyenlerle göz teması kurdu.. Kurduğu cümleler tam... Değerlendiren: Öğretmen………......... Böylece öğrenciler.. becerilerin. Yorumlar: ............ Sunum sırasındaki duruşu uygundu.. kendilerinden beklenenin ne olduğunu bilirler ve kabul edilebilir bir performans görevinin hangi ölçütleri karşılaması gerektiğini anlarlar....... 2000)......4) Dereceli Puanlama Anahtarları Dereceli puanlama anahtarı......... net ve anlaşılır şekildeydi....... Sunum konusunu açık ve net bir şekilde anlattı..... öğrenci performansını belirli ölçütlerle değerlendirebilmek için hazırlanan bir çeşit derecelendirme ölçeği olarak da tanımlanabilir.... Derecelendirme ölçekleri not verme amaçlı kullanılabilirler. işlemlerin ya da tutumların ne oranda olduğunu ölçmek için kullanılan araçlardır.. Sınıftan gelen soru ve yorumlara uygun şekilde karşılık verdi............ öğrencilerin bir performans görevini etkili şekilde yerine getirebilmelerini sağlar..2...... etkinliğin ya da cevabın niteliğinin değerlendirmesinde kullanılan puanlama rehberidir (Popham............... Seçilen ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin programın temel amaçlarına hizmet 18 .. 5...... Dereceli puanlama anahtarları sayesinde öğretmenin öğrencilerden beklentileri somut ve anlaşılır hâle gelir........... 7. 8...... öğretmenin öğrencilerden beklentilerini açıkça belirttiği için öğrenmeöğretme sürecinde.... Bunlar............. Akran……............ 3. Görsel materyalleri iyi bir şekilde kullandı.... Değerlendirilen Öğrencinin Adı ve Soyadı:....... hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından önemli yararlar sağlayan bir değerlendirme aracıdır....... 4..... 7..... Toplam puan (24 üzerinden): .... 2..... anlaşılır ve güvenli bir şekilde konuştu....... Öğrencinin Kendisi…… 3 2 1 İyi Orta Yetersiz 1.. çalışmanın.. Açık...3) Derecelendirme Ölçekleri Derecelendirme ölçekleri öğrencinin çalışma sırasında gösterdiği belirli kavramaların...............2..................... Dereceli puanlama anahtarları... Hangi tür performans görevinin ya da değerlendirme aracının kullanılacağı öğretim programında öngörülen kazanımlara uygun olarak belirlenmelidir. 6. Tarih:..... Dereceli puanlama anahtarı............

Ölçme ve değerlendirme araçlarına ilişkin örnekler öğretim programında yer alan bazı etkinlik örneklerinden sonra örnek olarak konulmuştur.) kapsamasına ve öğrencilerin mesleki yeterliliklerini (örneğin iletişim ya da takım çalışması becerileri vb. 75 yüzlük sistemde öğrencinin bu değerlendirmeden almış olduğu nottur). Nightingale ve arkadaşları (1996) öğrenme kazanımlarına ilişkin olarak sekiz temel kategori tanımlamışlardır. Örnek olarak sunulan bu formlar dersin işlenişine. Öğretmen ölçme ve değerlendirme araçlarını belirlerken aynı zamanda sınıfının durumunu (çevresel ve teknik olanaklar. Olaylar arasında farklı bağlantılar kurdu. öğretmenin beklentileri göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılabilir. Konunun çoğunu anladığını gösterdi. öğrenci seviyesi. zamana. 300 / 4= 75. Konuyu farklı örneklerle açıkladı. Aşağıdaki tabloda bu kategorilerin yanı sıra düşünme Eğitimi Dersi ile öğrencilere kazandırılması hedeflenen bir takım bilgi. tutum ve davranışlara ilişkin bazı uygun ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri ile bu tekniklere ilişkin açıklamalar örnek olarak sunulmuştur. dersin işlenişi. öğrencilerin seviyesini de göz önünde bulundurmalıdır. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmişti. 19 .). çevresel ve sınıf olanaklarına göre öğretmen tarafından uygun şekilde yeniden yapılandırılabilir.eder nitelikte olmalarına ve programda kazandırılması hedeflenen becerileri (örneğin eleştirel düşünme ya da problem çözme vb. Örnekler yeterli değildi. Konunun birazını anladığını gösterdi. Puanlama: Öğrencinin bu formdan alabileceği maksimum puan 4’ dür. etkinlik içeriği. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı. Form sınıfın koşulları. sınıf mevcudu vb.) desteklemesine dikkat edilmelidir. Öğrencinin aldığı puan yüzlük sisteme çevrilerek not olarak kullanılabilir (4 üzerinden 3 almış olsun: 100x3=300. Yazılı açıklamalar yeterliydi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklendi. Puan 4 3 2 1 Ölçütler Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi. beceri. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı. Önemli eksikler var. Konuyu anladığını gösterdi. fakat yeterli değildi. Yukarıda araştırma raporunun değerlendirilmesinde kullanılabilecek bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği sunulmuştur. fakat yeterli değildi. Öğretmen dersin işlenişine ve kazanımlara bağlı olarak bu yöntem ve tekniklerden uygun olanları kullanabilir. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklenmişti. öğrenci seviyesine.

kurma. toplanmasıdır. işleri bireysel ya da grup çalışması şeklinde düzenlenebilir. Öğrencilere yaratıcı bilgiyi organize etme. bilgi kaynaklarını araştırma ve göstermek için farklı öğrenme ve iletişim becerilerini kullanma fırsatı kullanma. düşünce. Bu içerik. problem çözme.) gördükleri şekilde yanıtlama konusunda özgür oldukları madde türleridir. Yaratıcı performans görevleri Canlandırma. tanımlama. bir aracı kullanma. Ayrıca. öğrencilerin onların duygu. organize etme ve üretme becerileri hakkında bilgi veren yazılı ürünlerin Yazılı Görevler canlandırma. zamanı kullanma. problemi tanımlamak. olgu ve prensiplere ilişkin kavramalarını göstermelerinin yanı sıra. deney tasarlamak. drama vb. becerilerini göstermelerine imkân sağlamak için da okul panosu hazırlama. sunma. görüşlerini paylaşma ve savunma. Sunular bireysel 10. süreçlerini değerlendirmek için de kullanılabilir. oluşturma. gözlemleme ve yorum yapma) sağlanmalıdır. değer ve tutumlarını anlamaya topluluk önünde konuşma. iletişim (Hesap yapma. tanımlama. bilgileri gözden geçirme ve performans görevlerini yerine getirirken kendi mevcut bilgilerini açıklama. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek Öğrencilerin düşünme becerilerine ilişkin kavram. kendini yönergeleri uygulama) değerlendirme. ya da grup çalışması şeklinde olabilir. değerlendirme ve sentez becerilerinin tanımlama. değerlendirme vb. aktarma yeterliliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. düzenleme) performans görevlerini sergilerlerken teknoloji kullanımı konusundaki yeterliliklerini göstermeleri konusunda teşvik edilmelidirler (sözlü 5. Öğrenciler yaratıcı oluşturma. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. 2. eleştirel düşünme. müzakere etme) Sunular öğrencilerin bildiklerini ve kavradıklarını sözlü olarak diğer insanlarla 9.7. belirli yazılı türleri kullanma. sergi. yansıtma. katılımcılık. yaratıcılık. Tablo ve Grafik öz yönlendirme. kendini ifade etme. öğrencilerin plan yapma. Öğrencilere farklı analiz etmek. birebir tutumunun yanı sıra yazılı materyalin oluşturulması sırasındaki öğrenme iletişim kurma. tanıma) Öğretmen tarafından öğrencinin ilerlemesi.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri Bilgi. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) 20 . veri toplama. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım verilmesini gerektiren maddelerdir. Bunlar öğrencilerin soruyu uygun geliştirme. 6. belirleme. yaratıcı performans görevleri kullanılabilir. bağımsız çalışma. göreve karşı öğrencilerin 8. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. düşüncelerini. üretme. Tasarlama. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. bilgileri konulardaki düşüncelerini savunmak için fırsat sağlarlar. ilişkilendirme. Bunlar bireysel ya da grup çalışması şeklinde olabilir. gerçekleştirme. mülakat yapma. Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi birliği yapma vb. olay. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. soru sormak. kompozisyon vb. sorumluluk alma.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. (İşbirlikçi çalışma. Davranış Performans Görevi Araçlara ilişkin Açıklamalar Örnekleri Açık uçlu maddeler yazılı şekilde belirlenen konu hakkında tam bir yanıt 1. sergileme. yazılı. oluşturma. Beceri. değişiklik yapma) Yazılı raporlar sunularla birleştirilebilir ya da ayrı olarak değerlendirilebilir. kullanmak) 3. organize etme. beceri gelişimi. raporlama.). sözlü Sunular ve sözsüz iletişim öğelerini kullanma gibi beceri ve yeterliliklerinin çalışma) değerlendirilmesinde etkili ölçme ve değerlendirme araçlarıdır. iş Yaratıcı Performanslar: Sınıf ya 4. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri Açık uçlu maddeler Öğrencilerin muhakeme güçlerini. gerçekleştirme (Tasarlama. 7. bağımsız öğrenme. dans. tartışma. otantik ürün. yorumlama. verileri yazılı ya da sözlü olarak ölçülmesinde etkilidirler. Tutum. Bunlar yazılı ödevlerle de birleştirilebilir. sunum. okuma yapma. planlamak. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. savunma.

Bireysel olarak ya da sınıf ile birlikte oluşturulabilirler. tanımlama. Öğrencinin hazırlamış olduğu ödevleri. bilgileri gözden geçirme ve açıklama. öğrenciler ve öğretmenler için genel görsel bir dil olarak kullanılabilir. Projeler sunum. Bu görevler verilen metni okuma. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. birebir iletişim kurma. dergi. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin ders yılı içinde yapmış olduğu tüm çalışmaların yer aldığı dosyadır. performans görevleri ile birleştirilerek de kullanılabilir. destekleyici fikirleri ve detayları gruplama. belirleme. konu hakkında araştırma yapmak ya da sınıfta etkinlik sırasında kullanılacak materyalleri toplamak gibi etkinlikleri içerir. deney tasarlamak. zihin haritaları. tartışma. değer ve tutumlarını anlamaya çalışma) 10. yorumlama. araştırma raporları. Grafik Düzenleyiciler: Kavram haritaları. verileri analiz etmek. bağımsız öğrenme. tablo – grafik doldurma vb. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri tanımlama. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek (Hesap yapma. Beceri. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. Tasarlama. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım geliştirme. sunma. öz yönlendirme. raporlama. yönergeleri uygulama) 4. gerçekleştirme (Tasarlama. Öz değerlendirmede öğrenci kendi etkinlikleri hakkında düşünerek öğrenme hakkında öğrenirler. makale yazma vb. tanımlama. değişiklik yapma) 8. gözlemleme ve yorum yapma) 6. bir aracı kullanma. veri toplama. değerlendirme vb. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. farklı bilgi ve becerilerin ölçülmesinde kullanılabilecek yazılı performans görevlerindendir. Tutum. işleri düzenleme) 5. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin yıl içinde göstermiş olduğu ilerlemenin değerlendirilmesi açısından önemlidir. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) Örnek Ölçme Araçları Sınıf Dışı Çalışmalar Araçlara ilişkin Açıklamalar Ev ödevleri öğrencinin sınıf dışında tamamlaması gereken çalışmalardır. müzakere etme) 9. üretme. onların duygu.) 2. kategorize etme vb. okuma yapma. sınıflama. bilgi kaynaklarını araştırma ve kullanma. oluşturma. Sınıfta işlenecek konu hakkında bilgi toplamak ve önceden hazırlık yapmak da ödev olarak tanımlanabilir. problemi tanımlamak. düşünce. ilişkilendirme. becerilerin test edilmesinde kullanılabilirler.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. canlandırma. mülakat yapma. Ürün dosyasında yer alacak çalışmalara karar verilirken ve çalışmaların değerlendirilmesi sırasında öğrenci ve öğretmenin birlikte çalışması önemlidir. gerçekleştirme. bilgiyi organize etme. belirli yazılı türleri kullanma. projenin bazı kısımları sınıfta yaptırılarak süreç olarak da değerlendirilmeleri daha yararlı olacaktır. zamanı kullanma. Akran değerlendirmede öğrenci diğer öğrencilerin etkinliklerine ilişkin düşünceleri ile öğrenmeyi öğrenir. organize etme. bilgileri kullanmak) 3. öz ya da akran değerlendirme formları vb. Bunlar her sınıf seviyesinde. bağımsız çalışma. Davranış 1. Projeler.Bilgi. Öz değerlendirme ve akran değerlendirme öğrencilere öğrenmelerinin daha fazla sorumluluğunu almalarını sağlamaktadır. çalışmaları ürün dosyasında yer alır. sunu kopyaları. tanıma) 7. sergileme. her konuda. Öz Değerlendirme ve Akran Değerlendirme Öğrenci Ürün Dosyası Proje 21 . planlamak. Sadece ürün olarak değil. yazılı. yansıtma. oluşturma. Öğrenciler bir yıl içinde istedikleri ders ya da derslerden proje hazırlayabilirler. Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi (İşbirlikçi çalışma. soru sormak. Grafik düzenleyiciler ana fikri. Projeler mümkün olduğunca çok fazla sayıda bilgi ve beceriyi işe koşmayı gerektirecek şekilde tasarlanmalıdırlar. savunma.

8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri

8.1) 6. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri

23

KAZANIMLAR 1.Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder.

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

AÇIKLAMALAR Kendisinin ve diğer kişilerin düşünme eylemi sırasında ortaya çıkan davranışlar (konuşma, mimikler, yazma, bakış vb.) açısından ele alınmalıdır.

2.Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. Nasıl Anlatırım?

Düşüncelerin ifade edilmesinde, ifadenin karşı tarafta oluşturacağı etki ve sözel olmayan iletişim öğeleri (duruş, bakış, mimik, jest, ses tonu vb.) dikkate alınmalıdır.

3.Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler. Ne Anlama Geliyor?

Kelimelerin anlamda yarattığı değişikliklerde cümle içindeki yeri ve sözcüğe yapılan vurgu üzerinde durulmalıdır.

4.Amaca uygun soru sorar. 5.Herhangi bir bilgiyi nasıl edindiğini açıklar. 6.Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder. 7.Benzerlik ve farklılıkların ölçütlere göre belirlendiğini fark eder. Öğrencilerin tespit ettikleri benzerlik ve farklılıklardan hareketle “ölçüt” kavramı yapılandırılmalıdır. Plüton Gezegen mi?

24

Akıl yürütme yöntemlerinden analojiye dayalı akıl yürütme kullanılmalıdır. 11. Benzerliklerden hareketle genelleme yapar. 12. . belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre önem sırasına koyar. 9. olay ve olgulara ilişkin parçanın bütünün yapısı üzerine etkisi. Şartlar değiştiğinde görüş ve/veya eylemlerin değişebileceğini fark eder. belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre öncelik sırasına koyar.Eylemlerini. 10. Öğrencilerden amaç belirlemeleri beklenmeyecektir. Amaç-araç ayrımı. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. 13. özne. Amaç ve aracı ayırt eder. verilen örnek durumlar üzerinde yapılmalıdır. bazı durumlarda bütünün parçadan farklı olabileceği ve nesne.Eylemlerini. Bütün-parça ilişkilerini sorgular. Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. Beynin Senin Olmasaydı? Nesne.KAZANIMLAR 8. özne. olay ve olguların bütünparça içindeki yeri işlenmelidir.

Alternatifli düşünmenin önemini fark eder. Tutarlı mı ? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. Doğru ve Yanlış Nedir? 23. Doğru-yanlış kavramlarını değerlendirir. Atatürk’ün hayatında akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. 22. Varsayım oluşturur. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. Mevcut verilerden hareketle tahminde bulunur. fen vb. Bir olayın birden çok nedeni olabileceğini fark eder. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. Bir durumun problem olup olmadığına karar verir. Tahminde bulunmanın kendisi ve başkaları için faydalarını fark eder. 19.KAZANIMLAR 14. Eylemlerini gerekçelendirir. . 15. 21. 18. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. 20. 17. 16.

…………………………………… 6. bilgisayarda nasıl yazı yazılacağını. onu çok sevdiğini. Komşunuza gürültü yaptığını. Derecelendirme Ölçeği Örneği ÖLÇÜTLER 1.NASIL ANLATIRIM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Fikirlerini ve görüşlerini etkili şekilde ifade etti. Diğer öğrencilerin görüş ve fikirlerini etkili şekilde dinledi. Duruma ilişkin akılcı yorumlar yaptı. 10. gece yarısına kadar televizyon izlemesinin doğru olmadığını. Sınıfta ders sırasında dışarı çıkmak ihtiyacı duyduğunu. 2. 5. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. 3. …………………………………… 5 4 3 2 1 . Nasıl ifade edersin? Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. 4. düzenli yemek yemenin sağlıklı bir davranış olduğunu. 2. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. 8. Televizyonda dün gece izlediğin bir programla ilgili düşünceni. 11. 7. (Eğer grup değerlendirilmesinde kullanılacak ise) Grup üyeleri ile işbirliği yaptı. 9. Bir dikdörtgenin iki uzun kenarı olduğunu. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. Kardeşine. 16. her gece. 5. 12. : Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. SÜREÇ Aşağıda yer alan durumların her birini birden fazla öğrencinin ele alması istenir. okul koridorlarında bağırarak koşmaması gerektiğini. 1. Öğretmenine konuyu anlamadığını. “Bilmek” ve “inanmak” kelimelerinin farkını. 14. Kardeşine. 3. Sağ ayakkabının bağcığı sol ayakkabına ve sol ayakkabının bağcığı sağ ayakkabına bağlıyken yürümenin nasıl olduğunu. Ayrıca bir durumun aynı öğrenci tarafından kaç farklı şekilde ifade edilebileceği de işlenmelidir. 6. 13. Ağlayan bir arkadaşına yarının daha iyi bir gün olacağını. Fazla asitli içecekler tüketen bir arkadaşına asitli içecekler yerine süt tüketmesinin daha sağlıklı olduğunu. 4. Sevdiğin müzik türü hakkındaki düşünceni. Sınıf arkadaşına. Bir toplantıda konuşmacı olduğunda. 15. Ailene daha fazla harçlığa ihtiyacın olduğunu. Arkadaşına.

Bilmek ve inanmak konusunda kararsızsan “Şüphe ediyorum. Bilmek . 2.” diyebilmem için emin olman ve seni emin yapan nedeni de söyleyebilmen gerekiyor.……………………… 3.Gökyüzünün renginin mavi olduğuna /olduğunu ………………………. : Çalışma kâğıdı. 2... 8.NE ANLAMA GELİYOR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Ancak boşlukları doldurmadan önce şuna dikkat etmelisin. Başka gezegenlerde hayat olduğundan / olduğuna …………………………………….Anlamamak 5. B alıştırmasında öğrenciler verilen durumların kendilerine göre anlamını ifade ederler. Futboldan anlamanın. olduğundan/olduğuna ……….Bilmemek 28 . 6. Eğer seni emin yapan nedeni söyleyemiyorsan yani bilmiyorsan ve buna rağmen emin hissediyorsan “İnanıyorum. “Biliyorum. Anlamak . SÜREÇ Çalışma kâğıdında A alıştırmasının öğrenci tarafından tamamlanması istenir ve öğrenci tamamladığı cümleyi sınıfla paylaşır. Arabalardan anlamanın.” demen gerekli. : Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler. Hayvanların da duygulara sahip olduğuna / olduğundan ……………………………. Sıra arkadaşımın adının ………………. 4. Kendinin/komşunun veya birinin evcil hayvanını sevmenin.. En iyi arkadaşını anlamanın.. Matematik dersinde bir konuyu anlamanın. Bilmek – Anlamak 3. 7.Sanmak 4.. Bilmek . Okuduğun bir şiiri anlamanın. B Aşağıdaki durumların anlamı nedir? 1. 3. C ve D alıştırmaları yapılırken sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir.” diyebilirsin. A Boşlukları aşağıdaki kelimelerden uygun olanı ile doldurabilirsin. Bilmek – İnanmak 2. Kendini anlamanın.” veya “Emin değilim..Şimdi okulda olduğuma/olduğumu …………………………………………………. Büyükanne veya büyükbabanı anlamanın. Biliyorum Şüphe ediyorum İnanıyorum Yanlış olduğuna inanıyorum Bilmiyorum Emin değilim 1. Çınar ağacının yaprağının yeşil olduğuna/olduğunu ………..………… 5.…………… 4.. 6. C Aralarındaki fark nedir? 1. 5.

4. Tartışmalar sırasında kendi yaşantısıyla da ilişkilendirme yaptı ve yorum kattı. Zaman zaman kendi yorumlarını kattı. Hayaletler olmalıdır. Diğer arkadaşlarını da etkinliğe katılmaları konusunda teşvik etti. Çoğu zaman eleştirilere açık olduğunu gösterdi. bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? Hayaletler vardır. Genelde başkalarının düşüncelerini onayladığını gösteren ifadelerle Tartışmaya nadiren katıldı. Diğerlerini etkili şekilde dinledi. D Bilmek ile inanmak farklı mıdır? Neden? Bir şeyi inanmadan bilebilir miyiz? Bilmeden bir şeye inanabilir miyiz? Bir şeyi inanmadan anlayabilir miyiz? Anlamadan bir şeye inanabilir miyiz? Sen dürüstlüğe inanıyorsan bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? İnsanlar dürüsttür. 7. Kavramları oldukça doğru ve yerinde kullandı. Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Bazı zamanlarda düşüncelerini ifade etti. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. 2. a. 6. 3 Etkinliğe katılmak konusunda istekli davrandı. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Sen hayaletlere inanıyorsan. 4. İnsanlar dürüst olmalıdır. Dereceli Puanlama Anahtarı Örneği ÖLÇÜTLER 1. …………. Tartışmalara ara sıra katıldı. Etkinliğe katılım 4 Etkinliğe katılmak konusunda oldukça istekli davrandı. Eleştirilere açık olduğunu gösterdi. 1 Etkinliğe pek fazla katılmadı.1. b. Diğerlerini dinledi. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. Tartışma sırasında düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etti. 29 . b. Ancak bazı kavramların kullanımı sırasında hatalar yaptı. 2 Etkinlik sırasında bazı yerlerde ilgisini kaybetti. Kavrama Kavramları genellikle doğru ve yerinde kullandı. Tartışma Kavramları bazı zamanlarda doğru kullandı. 3. a. Tartışma sırasında genellikle düşüncelerini açık bir şekilde ifade etti. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. 5. 3. Etkinlik sırasında oldukça ilgisiz davrandı. Çok az kavramı doğru kullandı. Eleştirilere kimi zaman tepki gösterdi. 2.

cevaplar sınıfta paylaşılır.com/2006.bigbang.08. 3 ve 4. Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur. Öğretmenler metinlerdeki örnek durumları ele alırken değişme ve gelişmenin devam eden bir süreç olduğunu vurgular.asp (27 Temmuz 2006). Aşağıda yer alan 1 numaralı soru ile metnin öğrencilerce doğru anlaşılıp anlaşılmadığı kontrol edilir. http://www. 2. Metinler öğrencilerle paylaşılır.milliyet. 5. 6.html. : Metinler. 2. Caner Taslaman.tr/bolum2. 5. soru ile öğrencilerin yeni öğrenmeleri ile kendi deneyimlerini karşılaştırmalarına olanak sağlanır. 12345Sorular Yukarıda verilen durumlardan çıkan genel sonuç nedir? Yukarıdaki durumlarda verilen eski bilgiler hâlâ bilgi midir? Neden? Zaman içinde hiç değişmeyecek bir bilgi var mı? Varsa örnek veriniz? Bilgi gelişmesi ve değişmesi aynı şey midir? Neden? Sizlerin de doğru bildiğiniz fakat sonradan değişen bilgileriniz oldu mu? 30 . sorularla sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir. : 1) Bıg Bang Teorisine Kadarki Bilim Tarihi. 4. SÜREÇ 1.25/yasam/yas11. 2) http://www.gen. 3.PLÜTON GEZEGEN Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. : Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder.

Dünya’nın etrafında dönüyordu. Güneş'in çevresinde dairesel bir yörünge üzerinde dolanan bir gezegen olduğunu savunmuştur. Ancak son yapılan toplantıda bu önerinin reddedilmesinin yanında Plüton da gezegen statüsünü kaybetti. Bunlar hem ezeli. Yeni tanıma göre.”… …Batlamyus. hem de ebediydi. Plüton 1930'da keşfedilmiş ve Güneş Sistemi'nin 9. geçen hafta Güneş Sistemi'ndeki gezegen sayısının 9'dan 12'ye çıkarılmasını önermişti. Yer'in. Babil ve Yunanlılar dünyanın şekline ilişkin çeşitli tahmin ve teorilerde bulunmuşlardı. Güneş Sistemi'nde 9 gezegen olduğunu yazan bütün kitapların da güncellenmesi gerekiyor. Mars. yıldızların. Satürn ve onlarla beraber Ay ve Güneş. Bu modele göre Dünya merkezdeydi. Yıldızlar ezeli bir yakıtla yakılmışlardı. bütün gezegenlerin. gökbilimciler kongresinde alınan bir kararla. Bu kuram bugün bütün dünya tarafından kabul edilmiştir. Güneş’in ve Ay’ın. …“Aristo. Dünyanın Şekli Günümüzde on yaşında bir çocuk için bile sıradan olan bilgiler. “kendine ait bir yörüngesi olmayan” Plüton gezegen statüsünden çıkarıldı. Dünya’nın sabit merkez olduğunu. Aristo’dan aldığı mirası da kullanarak. Dünya’nın çevresinde döndüklerini savunuyordu. Güneş Merkezli Evren Kuramı'nı kurmuştur. ve son gezegeni olarak kabul edilmişti. O dönemde bilinen beş gezegen Merkür.Metinler Plüton Gezegen mi? Güneş Sistemi'nde Dünya'nın 8 değil 7 kardeşi kaldı. Yıldızlar ise en dışarıdaki en geniş halkadaydılar… …Kopernik. Sümer. Oysa Dünya. Yunan Döneminden beri yürürlükte bulunan Yer Merkezli Evren Kuramı'nın yerine. Çek Cumhuriyeti’nde yapılan gökbilimciler kongresinde gezegen kavramı yeniden tanımlanmıştır. kusurlu ve eksikti. yıldızlar gibi mükemmel değildi. Venüs. eski çağların insanları için çözülemez bilmecelerdi. 31 . Jüpiter. Uluslararası Astronomi Birliği. kendi astronomik modelini ortaya koydu. O’na göre yıldızların ham maddesi ve Dünya’nın ham maddesi birbirlerinden tamamen farklıydı.

Afrika’da doğup büyümüş olsaydın. : Bütün. g. Benzinle çalıştığında. f. Farklı bir bedene sahip olsaydın d. SÜREÇ 1. Otobüse kamyon motoru takıldığında. Öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla “Yağmur Damlası” başlıklı metin öğrencilerle paylaşılır. b. Bir ormandaki ağaçların 3/4’ü orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? c. Farklı bir aileye sahip olsaydın. C Öğrencilerden aşağıdaki soruları tartışmaları istenir. Sonra başladık Mete ile tartışmaya… A a.” dedi. 32 . Mete’ye “Yağmur yağıyor. 2. Farklı bir parmak izine sahip olsaydın. Farklı bir yüze sahip olsaydın. Uçma özelliği eklendiğinde. Cadde kenarındaki ağaçlar bir orman mıdır? B Aşağıdaki durumlarda otobüs hala otobüs müdür? a. d.” dedim. Koltukları çıkarıldığında. b. c. Aynı ormanda sadece 10 ağaç kalmış olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? d. Aynı ormanda sadece 1 ağaç kalmış olsa kalan ağaç orman oluşturur mu? e. Farklı bir isme sahip olsaydın. O da bana “Olur mu öyle şey sadece iki tane yağmur damlası düştü diye yağmur mu yağar. c. Ben de ona “Kaç tane damla yağmur eder?” dedim. B ve C bölümlerinde yer alan durumlarına ilişkin verilen sorular tartışılarak öğrencilerin parçanın bütün üzerine etkisini sorgulamaları sağlanır. Yağmur Damlası Geçen gün arkadaşım Mete ile yürüyorduk. Bir ormandaki ağaçların yarısı orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? b.BEYNİN SENİN OLMASAYDI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. f. e. Farklı bir beyne sahip olsaydın. Öğrencilerle A. Muavini olmadığında. Aşağıdaki durumlar oluştuğunda sen halâ sen misindir? a.parça ilişkilerini sorgular. Otobüs şoförü başka bir araç kullandığında. e.

Öğrencilerin kendi ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. Kitapları severim. Hafta sonları hariç! 8. 7. Arkadaşlarımın bana karşı dürüst davranmalarını beklerim. Soğanı severim ama nefesimin kokmasına sebep oluyor. Eğer ödevlerimi yaparsam başarım artar. Fakat sütü bebekler içer ve ben bebek değilim. ilginç kitaplar bulamıyorum. mutlaka zamanında geri öderim. : Kendisinin veya diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. SÜREÇ A alıştırması çalışma kâğıdı şeklinde öğrencilere dağıtılır veya cümleler tek tek okunur. 9. ama zevkime uygun. 3. Eğer alırsam. Bu yüzden ödevlerimi yapacağım ve notlarımı yükselteceğim. 4. Bundan dolayı soğanı sevmiyorum. Çünkü bütün hayvanları ve bitkileri çok seviyorum. 10. 11. Var olan tutarsızlıklar düzeltilir. Büyüdüğümde doğa ile ilgili araştırmalar yapmaya karar verdim. Hiç kimseden borç para almam. Ama cesaretli ve çalışkan olmasından nefret ediyorum. Turuncu benim en sevdiğim renktir. 5. B 1. Sütün her yaşta insana yararlı olduğunu öğrendim. Eşyalarımı satın alırken ve kıyafet seçerken içinde turuncu olmasına dikkat ederim. 33 . Eğer yapmazsam mutlaka geçerli bir mazeretim vardır.TUTARLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. 2. 2. Ödevlerimi her zaman yaparım. Ablamın başarılarından dolayı ona hayranlık duyuyorum. Ben bir vejetaryenim. Benim daha fazla süte ihtiyacım yok! 6. Öğrencilerin çevresindeki insanların ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. Dürüst insanları severim. İfadelerin anlamlarında tutarsızlık olup olmadığı ve nedeni üzerinde tartışılır. Onlarla ilgili daha çok şey öğrenmek istiyorum. A 1. Bu yüzden de kitap okumuyorum. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Tabi ki ben de onlara karşı dürüst davranmaya özen gösteririm. B alıştırması ile devam edilir.

Yaptığımda üzülürüm. F. 104. Her doğru faydalı mıdır? Her doğru uygun mudur? Her doğru tutarlı mıdır? Her doğru gerçek midir? Her doğru güzel midir? Her doğru iyi midir? Bir şeyi herkesin yapması doğru olduğunu gösterir mi? B. Doğru ve yanlış zamana göre değişir mi? 2. G alıştırmalarını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz. seçeneklerinden birini seçer misin? C. soru) Nuran Direk. herkes onu yapar. 1.DOĞRU ve YANLIŞ NEDİR? Ders: Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak 2006. 3. sf. Kimse onu yapmıyordur. Doğru ve yanlış kişiye göre değişir mi? : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. tutarlıdır. uygundur. SÜREÇ Aşağıda yer alan A. Yaparsam arkadaşlarım beni ayıplar. Mutlak ve değişmez bir doğru var mıdır? Niçin? 4. güzeldir. D. Öğretmenim yapmamam gerektiğini söyler. 1980. A. seçeneklerini en çok katıldığından en az katıldığına doğru sıralar mısın? (Aşağıdaki soruları cevaplara göre yöneltmelisiniz). sf. Pan Yayıncılık. : (D alıştırması) Lipman and Sharp.157. USA. Bir şey ne zaman doğrudur? 2. Filozof Çocuk. : Doğru ve yanlış kavramlarını değerlendirir. Doğru ve yanlış yere göre değişir mi? 3. iyidir. B. Bir şey doğru ise faydalıdır. Bir şey yanlış ise Çevreye zarar veriyordur. 34 . gerçektir. C alıştırmalarından seçtiğinizle sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir. 1. (A alıştırması. Social Inquary. 1. “Her zaman” ve “bazen” doğru olan şeylere örnek verebilir misin? “Hiçbir zaman” doğru olmayan bir şey var mıdır? 3.

D. Dolaptan yanlış tabağı getirmişsin. 35 . d. j. saate bak. Bir yol seç ve neden seçtiğini açıkla. 2. 2. güneş saatine bak. 1. ansiklopediye bak. Tuz ve şekerin tadının farklı olduğunu. i. Aşağıdaki cümlelerde “yanlış” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün. Yanlış adamı işe almışsınız. f. öğretmenine sor. g. Saatin kaç olduğunu. 4. Ankara’nın Türkiye’nin olduğunu. 6. 1. E. 5. en iyi arkadaşına sor. televizyon izle. Bu yanlış hemen düzeltilmeli. Kaç yaşında olduğunu. 3. tadına bak. 4. güneş ışığının yukarıdan direk geldiğini görüyorsan. e. ailene sor. Yanlış okuyorsun. 5. Uzunlukların ölçüldüğünü. Cevap kâğıdındaki üç yanlış cevap doğru cevaplarından birini eksiltiyor. Doğruyu nasıl bulursun? Doğru farklı şekillerde bulunabilir mi? Aşağıda bazı durumlar ve bu durumlarda doğrunun nasıl bulunacağına ilişkin farklı yollar var. l. 3. çukur olanı istemiştim. Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’nin kaçıncı cumhurbaşkanı olduğunu. k. araştırma projesi organize et. Sivas’a kıyasla daha batısında metre ile b. karşılaştığın ilk yabancıya sor. a. c. görüntüsüne bak. h.

“2. 4. …………………………………. 4 daima şu sorunun doğru cevabıdır.” Dedim.. …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. 3. Bana göre yanlış…… …………………………. 36 . …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. sen doğrusun ve bu konuda daha fazla konuşmak istemiyorum. Matematikte. 1.F. söylemek istediğimi anlatacak doğru sözcüğü bulabilmek için uzun süre düşünüyorum. Öğretmenim ödev kâğıdımın sağ üst tarafına “hepsi doğru” yazmış.Bana göre doğru…… …………………………. Şiir yazarken. 5.. Annem. 2. 2 daha kaç eder?” G. …………………………………. Aşağıdaki cümlelerde “doğru” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün. büyükbabama Atatürk Caddesine kütüphane açmanın doğru olduğunu söyledi. 2.. Uzun bir tartışmanın ardından kız kardeşime “Tamam. 1..

8.2) 7. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 37 .

3. eylemlerdir. 2. Ölçüt belirlerken öznel ve nesnel davranması gerektiren durumları ayırt eder. Özne. 8. Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. 6. Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder.KAZANIMLAR 1. Soru ve cevap ilişkisini değerlendirir. 7. 5. nesne. 4. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünmeden yapılan eylemlerden kastedilen düşüncesizlik Düşünürken olmayıp uyumak nefes almak vb. Neden Böyle Düşündüm? Mecaz Nedir? Aynı mı? Farklı mı? Bakmak ve Görmek Kör Adamlar ve Fil Elmalar ve Havuçlar .Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder.

14. 15. Tümdengelime dayalı olarak genelleme yapar. İhtiyaç ve seçenek ilişkisini görerek. fen vb. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Amaç mı? Araç mı? Problem mi? Problemlerle kastedilen matematik. Eylemlerinde göz önüne alacağı şartları değerlendirir. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. Alternatife ihtiyacı olan ve olmayan durumları belirler. Verilen veya gösterilen gerekçelerin uygunluğunu değerlendirir.KAZANIMLAR 9. 12. 11. 13. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere ve şartlara göre değiştiğini fark eder. Amaca uygun araç belirler. 16. 10. alternatifler arasından en uygununu seçer. Bütün ve bazı ifadelerinin cümlenin doğruluk değerine etkisini değerlendirir. .

İfade ve eylem arasındaki tutarsızlıkları değerlendirir. 20.KAZANIMLAR 17. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. . Kendisinin ve diğer kişilerin eylemlerinin olası sonuçlarına ilişkin tahminde bulunur. 21. 22. Olayları çoklu neden ve çoklu sonuç ilişkisine göre değerlendirir. Atatürk’ün düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğüne verdiği önemi örnekleriyle açıklar. 19. Sorumluluk kavramını değerlendirir. 18. Varsayımlara dayalı olarak olası durumları değerlendirir.

3. • Düşünürken ne yaparsın? • Mimiklerin ile düşünmen arasında bir ilişki olduğunu düşünüyor musun? Nasıl? • Düşünürken herkes aynı şekilde mi hareket eder? 4. 2. Ardından aşağıdaki sorular öğrencilere yöneltilir. • Düşünüyor cevabı alındıktan sonra bu fikre nasıl ulaştıkları sorgulanır. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder. • • • • • • • • • • • • • • Piknik planı yapmak Ödev yapmak Yediklerini sindirmek Muz kabuğunu soymak Kitap okumak Televizyon programı hakkında tartışmak Uyumak Haksızlıktan nefret etmek Yüzmek Koşmak Yüzünü yıkamak Nefes almak Gülmek Telefonla konuşmak . : Fotoğraf SÜREÇ 1. Resim öğrencilere gösterilir.Sınıf ). • Resimdeki kişinin ne yaptığı sorulur. Aşağıdaki örnek durumlar birer birer okunur ve her birinin ardından.Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Öğrencilerin birbirlerinin fikirleri üzerine tartışmaları sağlanır.DÜŞÜNÜRKEN Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç. : Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder (6. “Bu durum düşünmeyi içeriyor mu? Neden?” Sorusu yöneltilir. Öğrencilere.

42 .

Öğrencilerden. Grup içindeki her öğrencinin düşündüklerini ve sebeplerini yazmaları istenir. Etkinliğin ikinci aşamasında grup çalışması yapılır.. 3. her gruptan bir kâğıda düşündüklerini ve sebeplerini iki ayrı başlık altında yazmaları istenir.. Her gruptan bir öğrenciye söz hakkı verilir. ………………. 8. öğretmenin uyarısından sonra yaklaşık bir dakika boyunca gözlerini kapalı tutmaları istenir. : Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. 11. gözlerini kapattıklarında ne düşündükleri sorulur. 9. kişi gibi).. a) İnsanlar sebepsiz yere düşünebilir mi? b) Sence insanların en çok düşündükleri şey nedir? Niçin? c) İnsan dışındaki canlılarda bir sebebe bağlı olarak düşünebilirler mi? d) Bir düşüncenin birden fazla sebebi olabilir mi? 43 . Bunların dışında son günlerde sıklıkla düşündükleri bir şeyi ve neden bunu düşündüklerini söylemeleri istenebilir. 10. Düşündüklerim ………………. Sınıf. 6... 2. düşünceler konularına göre grup üyeleri tarafından gruplanabilir (nesne. ………………. Aşağıdaki sorular gerekçeleri ile birlikte tartışılır.NEDEN BÖYLE DÜŞÜNDÜM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. SÜREÇ 1. Daha sonra aynı öğrencilere yeniden söz hakkı verilerek neden böyle düşündükleri sorulur. 5. ………………. ………………. mevcuda göre en fazla 5 veya 6 gruba bölünür. 4. eylem. Grup içinde düşünceler ve sebepleri yazıldıktan sonra. Bir dakikanın sonunda gözlerini açmaları istenir. Grup içi çalışmalar tamamlandıktan sonra her grup kendi çalışmasını sunar ve dersin sonunda karşılaştırmalar yapılır. Sebepleri ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… 7.

” dedi. SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A ve B bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. 4. Sersemlemiş hissediyorum.” dedi. bağı D. 1. burnumda G.” dedi.” dedi. “Yüreğim yanıyor.” dedi. Aytuğ “Boğazım düğümlendi. 8. O kadar çok konuştu ki… E. Sezgin dedi.” dedi. 5. Acıktım. A. 10. Aylin “Başım çatlıyor. 9. Zeynep “Başımdan sular döküldü. I. A Arkadaşın sana “başım dönüyor” dediğinde. başının tıpkı havaya atılan bir top gibi döndüğünü düşünüyor musun? Aslında arkadaşının başı bu şekilde dönmüyor. 2. Arkadaşının bu ifadesi mecazlı bir anlatımdır. Çok üşüdüm. Birisinin benim hakkımda konuştuğunu düşünüyorum. Birinci sütundaki mecazlı ifadeler ile ikinci sütundaki açıklamaları eşleştirir misin? (Bir ifade bir açıklama ile bir kez eşleşmektedir).” dedi. Ahmet “Başım dönüyor. B bölümünün işlenişine de aynı şekilde devam edilir. 7. birbirine C. B. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. H.MECAZ NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Duyduklarım beni çok üzdü.” dedi. kaynar 44 . 6.” dedi. Başım çok ağrıyor. Hiç bu kadar üzülmemiştim.” dedi. Söyleyecek bir şey bulamadım. K. Cem “Kızım tütüyor. Emel “Dişlerim vuruyor. 11. Alp “Karnım zil çalıyor. : Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. Aşırı heyecanlandım. F. Çiğdem “Çenesi düştü. Bahar “Dizlerimin çözüldü. 3.” J. Çok özledim. Gökçe ”Kulaklarım çınlıyor.

* Rapunzel. 6. 7. Karpuzun içi bir domates kadar kırmızı. Maçtan sonra yüzü pancar gibi kızarmıştı. Aslı’nın saçları Rapunzel* kadar uzundur. Annem bir melektir. Bebeğin sesi kedi miyavlaması gibi.B Aşağıdaki mecazlı ifadelerin verilen seçeneklerden hangisine uyduğunu söyler misin? Yanlış Yanlış Yanlış değil ve fakat İfadeler ve ? mecaz mecaz mecaz değil değil 1. Dünya bir gezegendir. 2. Tümer keçi gibi inatçıdır. Çarşamba günü bir kâbus gibiydi. çok uzun saçlarıyla tanınan bir masal kahramanıdır. 45 . 5. 9. Elimdeki portakal bir top gibi yuvarlak. 8. 11. 10. Kız kardeşim bir mücevher. Yaşam bir salkım üzümdür. 3. 4.

Bir su kuyusunun derinliğini nasıl ölçebiliriz? Emel’i parkta derin derin düşünürken buldum. 2. 10. Farklı düşünen insanlarla konuşmaktan hoşlanıyorum. Gerçeği görmen için daha çok okuman gerekiyor. Ne kadar doğru bir seçim. Ayakkabın benimkinden farklı mı? 8. 7. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. kravat bu takıma çok yakışmış. :Çalışma kağıtları SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. Kısa zamanda büyük işler yapmanın yolu nedir? 6. 3. Senden bu çeşit bir davranış beklemiyordum. Farklı ? 46 . A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. Kurtuluş filminde Atatürk rolünü oynayan aktörün adını anımsıyor musun? En son ne zaman saklambaç oynadık? 9. farklı mı olduğuna karar ver. Köşedeki marketten sağa doğru dönersen eski çeşmeyi görürsün.AYNI MI? FARKLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40+40 dk :Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder. Sabah ki görüşmenin verimli geçtiğini söyleyemem. Atina’da 2004 yılında yapılan 28 nci Olimpiyat Oyunlarında takım sporlarında dünya rekoru kırıldı mı? Kalbim kırıldığında içimden kimseyle konuşmak gelmez. 5. A Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış kelimelerin anlamının iki cümlede aynı mı. Aynı 1. Son görüşmemizde ona bir hediye verdim. Bu söylediklerini hoş karşılayamayacağım. Köye amcamı ziyarete gittiğimde tarlada çalışmanın ne kadar zor olduğunu gördüm. Annemi çeşit çeşit çiçeklerle karşıladım. Öğretmenine adıyla hitap etmen hoş olmadı. 4. Ümitköye gitmek için farklı bir yol daha var. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir.

arkadaşına. Açık adımlarla koşan at. 1. öğretmenimiz. bir yerin biraz uzağı 12. istenmiyorsun artık. birinciye yetişti. a.” 15. elverişli m. (Pazar günü) Bu gün açık eczane bulmak öyle zor ki… 11. k. arkanı dön ve çık. Resim dersinde. Aradaki açığı kapatabilmen için çok çalışman gerekiyor. Hepimizin talihi açık olsun. o. 10. iyi misin?” diye söze başladı. İyi bir araba kaç para eder? Ahmet “Merhaba.” dedi. çıplak h. Tren yolu şehrin açığından geçer. Denizin kıyıdan uzakça olan yeri uygun. Taksi şoförü yolun açık olmadığına dair bir işaret görememişti. B “Açık” kelimesinin kullanıldığı cümlelerdeki anlamını sağ sütunda bulabilir misin? (Sağ ve sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). Rüyamı anlatınca Elif bana güldü ve “Üstün açık kalmış galiba” dedi. Ahmet Bey eşine sitem ediyordu: “Bu kadar alış veriş yaparsan bütçemizin açık vereceğini daha önce söylemiştim. Genç kız. “Daha açık anlatabilir misin. kapalı olmayan yer l. 13. kapalı olmayan b. aralık. 14. j.” Bu şarkıyı anımsıyor musun? 3. aralığı çok e. mesafe d. “Kapı açık. 2. n.” dedi. Denizciler Marmara açıklarında boş bir tekne gördüklerini Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirdiler. 5. her yeri doldurun. 9. En sevdiğim renk açık yeşildir. lütfen. örtüsüz. 4. Eti açıkta bırakırsan kedi kapar. kolay anlaşılır f. engelsiz i. 7. 6. örtüsüz c. boş g. Bahar düğününde sırtını açıkta bırakan bir gelinlik tercih etmişti. “Kağıtta açık yer bırakmayın.11. Hesap sonunda ortaya çıkan para ya da mal eksikliği 47 . işler durumda olan koyu olmayan 8.

1.” dedi. Bir filmde doktor hastanın gözündeki bantları açar ve hasta “Görüyorum.” der.” 48 .” der. Etraf zifiri karanlık olduğunda hiçbir şey göremezsin. Aylin kaza anını anlatırken “Kafamı çarptım ve sonra yıldızları gördüm. (Ahmet milli piyango biletine ikramiye çıkan arkadaşıyla konuşmaktadır). 8. “Güneşin ilk ışıklarını görüyor musun?” 2. “Dün toplantıda tanıdıklardan kimseyi gördün mü?” 7. ? bir şeyin sezmek varlığını duymak 1.” der.” 9. 3.C Görmek kelimesinin birden çok anlamı vardır fakat en çok kullanılan iki tanesi şunlardır: 1. 6. Aşağıdaki cümlelerde “görmek” kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına karar verir misin? İki anlamıyla da kullanıldığını düşünmüyorsan ? seçeneğini işaretleyebilirsin. Anlamak.Gözle ve ışık yardımıyla 2. Yürüyen adam kendi kendine söyleniyordu: “İşin kötü bir sonuca varacağını görüp de hiçbir şey yapmamış. Özlem pilotların koruyucu gözlüklerini takar ve ”Bu şeylerle nasıl görebildiğini anlayamıyorum. 4.Anlamak. 5. “Madem ikramiye kazandın bizi de gör. Atıl ileri doğru koşarak “Şimdi beni görün. 2. Gözle ve ışık yardımıyla bir şeyin varlığını duymak. sezmek.

6. D. İyi bakılan taylar güzel bir at olabilir. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. Hata yaptığımız durumlarda “Lütfen. Öğrencilik yıllarım aklıma geldiğinde “sokağa bakan pencereleri olan küçük bir okul anımsıyorum. Annem daima “Sen derslerine baksan iyi edersin. mükemmel olmasını istiyorum. Kendine iyi bakan insanların yaşını göstermediğini düşünüyorum. E. Her kurumda temizlik işlerine bakan bir görevli var mıdır? Diyerek kendi kendime sordum. Elçin Hanım ev sahibine “Evin arkası nereye bakıyor?” diye sordu. : Çalışma kâğıtları cümle içinde farklı anlamlara SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. 1. Yemeğin tadına birde sen bakar mısın. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir. dalmış olan Ahmet’e “Nereye bakıyorsun?” diye bağırdı.BAKMAK VE GÖRMEK Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. 3. 49 . A Aşağıdaki iki sütunda “bakmak” kelimesinin kullanıldığı düşünce veya ifadeler vardır. A. 5. Arkadaşım “Şu hesaba sende bakar mısın?” diye sordu. Sağ ve sol sütundaki ifade veya düşünceleri “bakmak” kelimesinin aynı anlamda kullanılmış olmasını dikkate alarak eşleştirir misin? (Sağ sütundakilerle sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). F.” diyebilmeliyiz. 4. “Evet” diyerek arabaya doğru dikkatlice baktım. kusuruma bakmayın.” diyor. 2. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır.” Diyerek beni teselli etmeye çalıştı. B. Öğretmenimiz dışarıya bakarak. Babam “Onun söylediğine bakma. C. :Söz ve söz gruplarının gelebileceğini fark eder.

” 5. “Bu ses de ne?” “Acı acı havlayan bir köpek olmalı. 50 . Son okuduğum roman “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu. “Yüreğimde bir acı hissettim. “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu.” Cümlesiyle başlıyordu. Burçak “Elimi acıttın!” diye bağırdı. Bakıp da görmemek mümkün müdür? 2.” 7.” 6.” 4.” 8. cevabını ayrıntılı olarak açıklamalısın. “Pazılarındaki acı kuvvete güvenerek ileri doğru atıldı. Görüp de bakmamak mümkün müdür? 3. “Biber yüzünden dudaklarım ve dilim acıdı. 9.B Aşağıdaki soruları cevaplandırır mısın? Unutma. Sadece gözlerimizle mi görürüz? C Aşağıdaki cümlelerin anlamını değiştirmeden “acı” kelimesinin yerine başka kelimeler kullanabilir misin? 1. “Bu acı biberi niye satın aldın ki!” 3. “Mektup baştan sona acı sözlerle doluydu.” 2. 1. Göz kapaklarımız kapandığında bu bir şeye bakmak istemediğimiz anlamına gelir mi? 4.

Wondering At The World Manual To Accompany Kıo And Gus. arkadaşımıza ait bir sırrı paylaşma. Her durumda bilgiyi paylaşmak gereklimidir? Bilginin paylaşılmasının gerekli olduğu ve olmadığı durumlara örnek veriniz. : Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir. : 1.Öğrencilere resmin tamamı gösterilerek insanlardan 4 tanesinin tahminleri okunur.http://www. 2. 51 .louisrosenfeld.KÖR ADAMLAR VE FİL Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk.com/home/bloug_archive/000045. 3 ve 6.Etkinliğe aşağıdaki sorular ile devam edilir.Öğrencilere resimdeki insanların ne yapmaya çalıştıkları sorulur. ders notlarını paylaşma. Bu insanların doğru tahminde bulunabilmeleri için ne yapmaları gerekirdi? c. (1986). 2.Lipman. Matthew Ve Sharp. (Bu bölümde özellikle öğrencilerle bilimsel bir bilginin paylaşımı vurgulanmalıdır.html (17 May 2007) SÜREÇ 1. Ann Margaret. kişilerin tahminleri sorulur. 4.Öğrencilerle resmin yazılar dışındaki kısmı paylaşılır. a. sınav sırasında soruların doğru cevabını paylaşma gibi durumlar işlenmelidir). Gözleri kapalı insanlar dokundukları şeyin bir fil olduğunu neden tahmin edememiştir? b. New York:University Press Of America. 3.

1 2 3 5 4 6 ……………………… Sorular: Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. 5. Bu bir mızrak. 2. Bu bir duvar. Çalışma kâğıdını doğru şekilde doldurdu. Bu bir ağaç gövdesi. 4. (Grup çalışması yaptırılmış ise) Grupla işbirliği yaptı.. Etkinliğe aktif şekilde katıldı. 3. Kontrol Listesi Örneği ÖLÇÜTLER 1. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. …………. . ………… 1 (Evet) 2 (Hayır) 52 ……………………… Bu kalın bir boğa yılanı. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir.

A İLLER Balıkesir Bingöl Bursa Çanakkale Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Kaynak: DİE. bezelyeler. B harfi ile başlayan iller. okyanuslar. Çanakkale. 6. denizler. şeftali. Radyolar. uçaklar. Şarap. bıçaklar. Erzincan. göletler. koylar. Edirne ikinci grup Bingöl. Bunu “illeri başka nasıl sınıflandırabiliriz?” sorusuyla yapabilirsiniz. Bu amaçla alıştırmada verilen ölçütler dışında bir ölçüt oluşturmalarını isteyebilirsiniz. Basketbol. briç. Nüfusu 400 binden az olanlar. ekmek. b. 2000 Genel Nüfus Sayımı NÜFUS 1 076 347 253 739 2 125 140 464 975 402 606 569 616 316 841 937 389 Tablodaki illeri 2 gruba ayıralım. 9. Nüfusu 400 binden fazla olanlar. kazaklar. helikopterler. botlar. nesne. körfezler. 56. A alıştırması öğrencilerde “bir ölçüte göre sınıflandırmaya” ilişkin hazırlık amaçlıdır. c. biftek. Elazığ. B 1. 53 . 2. Bu sınıflamaya göre birinci gruptakiler Marmara Bölgesinde ikinci gruptakiler ise Doğu Anadolu Bölgesindedir. Irmaklar. tüneller. havuçlar. kaşıklar. pantolonlar. Kayıklar. 4. Kabanlar. University Pres of America. yollar. tavalar. portakallar. İlleri aşağıdaki seçeneklere göre de sınıflandırabilirsin. 5. transatlantikler. Matthew and Ann Margeret SharpWondering at the World . meşe ağacı. gül. : Çalışma kâğıdı : (A alıştırması) Lipman. balonlar. kavunlar. bluzlar. uçaklar. Genel kabul gören bir ölçüte göre gruplama yapmaları veya yapmamaları beklenmemelidir. taze fasulyeler. satranç. B alıştırmasında öğrencilerden verilen nesneleri gruplandırmalarını isteyin. sf. 8. su. göller. SÜREÇ 1. E harfi ile başlayan iller. 7. köprüler. soda. a. Yaptıkları gruplandırmaları söyledikten sonra bu gruplandırmayı neye göre yaptıklarını sorabilirsiniz. limonata. fıçılar. Ananas. 3. d. kraker. Erzurum olsun. futbol. füzeler. Elmalar. kepçeler. voleybol.ELMALAR VE HAVUÇLAR Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynak : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. yelkenliler. televizyon. dereler. çatallar. poker. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. : Özne. Çaydanlıklar. telgraf. mor menekşe. 2. Birinci grup Balıkesir. çoraplar. Bursa. kanolar.

Çocuk: Eğer bana sürpriz bir hediye verirsen beni öpmene izin vereceğim. 3. araç mı olduğunu belirleyiniz. Amaca uygun araç belirler. Ayrıca benzer örneklerde sunulabilir. 1) Babam ve annem çalışarak aldıkları paralarla çok güzel bir araba aldılar. B) Aşağıda verilen ifadelerde Elif ve Elif’in ağabeyinin amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz. şimdi geometri ders ödevlerini bitirmeni istiyorum.” İfadesin de geçen amaç ve aracın ne olduğunu belirleyiniz. 2) Babam ve annem para kazanmak için günde 8 saat çalışmaktadırlar. E) Aşağıdaki amaçlara uygun araçlar neler olabilir? Tahminlerinizi yazınız ve tartışınız. 2. Aşağıdaki ifadeler öğrencilerle paylaşılır.B ve C’deki ifadelerden hareketle öğrencilerin amaç ve aracın ne olduğunu tespit ederek. SÜREÇ 1. benzer örnekler sunmalarına olanak sağlanır. D) Aşağıdaki ifadeleri inceleyerek. Mutlu bir yaşam İyi bir iş ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… 54 . Elif: Bu gün geometri ödevlerimi bitiriyorum ama sen de bana İngilizcedeki düzensiz filler konusunda yardım edeceksin. sınıf). Kazanım : Amaç ve aracı ayırt eder ( 6.AMAÇ MI? ARAÇ MI? Ders : Düşünme Eğitimi Sınıf :7 Yaklaşık Süre : 40 dk. E’de ise verilen amaçlara uygun araçlar belirlenir. Cevaplar diğer öğrencilerin cevapları ile karşılaştırılır. C) “Şişmanlık genini bulmak için fareler üzerinde deneyler yapan bilim insanları sonunda bu geni buldular. A. cümlelerde geçen para kavramlarının amaç mı. Baba: Eğer seni öpmeme izin verirsen sana sürpriz bir hediye vereceğim. D’de yer alan örnekten hareketle öğrencilerin aynı şeyin hem amaç hem de araç olabileceğini fark etmeleri sağlanır. Cevaplar gerekçeleri ile birlikte sunulmalıdır. Ağabey: Eğer yarın akşam sana İngilizcedeki düzensiz filler hakkında yardım etmemi istiyorsan. 4. İfadeler A) Aşağıda verilen ifadelerde baba ve çocuğun amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz.

3) http://www.html. (Var) Kim/ kimler için neden problem? Neden? (Yok) Kim/kimler için neden problem değil? Neden? 4) Her öğrencinin durumlara ilişkin görüşünü açıklamasına fırsat verilir.edu/~kupcu/eglen.PROBLEM Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. :1) www. 2) Öğrencilere karikatürlerde gördükleri durumların bir problem olup olmadığına karar vermeleri için yeterli süre verilir. : Bir durumun problem olup olmadığına karar verir. 3) Cevaplarına uygun olarak (Var-Yok) aşağıdaki sorular sorulur. karikatürler çoğaltılıp dağıtılır ya da yansıtıcı ile gösterilir. SÜREÇ 1) Öğrencilerin karikatürleri görmeleri için. 6) Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplar sınıfla paylaşılır. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere göre değiştiğini fark eder.inceespri.com. 2) Cumhuriyet/25 Ocak 2004. 55 .brown.cs. : Karikatürler. 5) Aynı durumu problem olarak gören ve görmeyen öğrencilerin fikirlerini gerekçelendirmelerine ve karşılaştırmalarına olanak tanınır.

KARİKATÜRLER 56 .

8. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 57 .3) 8.

Doğruluk değerine sahip olan ifadelerle olmayan ifadeleri ayırt eder. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünceler Nereden Gelir? Anlam farklılığı. Şartlar değiştiğinde önem ve öncelik sırasının değişip değişmediğini değerlendirir. Bu kelimelerin gruplandırılması yapılırken verilen iki kelimeye anlam bakımından yakın. 6. Bilgi kaynağına ilişkin duygu ve düşüncelerinin eylemlerine etkisini sorgular. gerçek-gerçek değil. Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar. açık-açık değil.KAZANIMLAR 1. 2. 3. Olgusal sorular ile olgusal olmayan soruları ayırt eder. yavaş-yavaş değil Anlam Halkaları gibi olumlu-olumsuz iki kelime ile ilişkisi olan kelimelerle işlenmelidir. Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. 7. Hangisi Güvenilir? . uzak ve belirsiz (yakınlık ve uzaklığın tayin edilemediği) olması dikkate alınmalıdır. 5. Kullandığı ölçütlerin kullanıldığı eylemlere uygunluğunu değerlendirir. ıslak-ıslak değil. 4. Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır. 8.

13. Verilen araçların hangi amaca dönük olabileceğini tespit eder. fen vb. Tümevarıma dayalı olarak genelleme yapar. 15. Öneri geliştirip geliştirmeyeceği durumları değerlendirir. 10. 12. “Bütün” ve “bazı” ifadelerini doğru ve yerinde kullanır. Bir karar vermeden önce gerekçeleri değerlendirir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. . 14. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. 11.KAZANIMLAR 9. 16. Şartları göz önünde bulundurarak herhangi bir duruma ilişkin plan yapar. Problem durumlarına ilişkin çözümler üretir. Kendisinin veya diğer kişilerin eylemlerini nedenleri ve etkileri açısından değerlendirir.

Atatürk’ün düşünce ve eylemlerinde akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kural Nedir? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. 18. Çevresindeki özne. Her durumda tutarlılık aramanın gerekliliğini değerlendirir. 20. . 21.KAZANIMLAR 17. Süreci etkileyen varsayımları değerlendirir. Kural kavramını değerlendirir. nesne ve olaylar arasında sıra dışı bağlantılar kurulduğunda ortaya çıkabilecek sonuçları tahmin eder. 19.

Ayşe Güneş Merak . Herkes kendi düşüncesini söyler. SÜREÇ A alıştırmasındaki sorular öğrenciler tarafından cevaplandırılır. İşaretinizle öğrenciler gözlerini kapatırlar.. 4. Grupta bazı kaynaklar aynı olabilir mi? Nasıl? C 1. Düşünceler Köfte ekmek Futbol Ayşe ne tatlı.” der. Şu an düşünmeni tamamen durdurabilir misin? B Sınıfı 8 kişilik gruplara bölerek halka şeklinde oturtun. : Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar. A Sorular 1. B alıştırmasında düşünceler yazıldıktan sonra sorular ile devam edilir. 3. Güneş Paraşütle atlamak. Bir öğrenci “…………………. Düşünce nedir? 2. Mutsuz olduğunda düşüncelerin mutsuz mudur? 5. Düşünceleriniz nereden gelir? Düşüncelerin kaynağı kafamız mıdır? İnsanlar düşünmeyi nasıl öğrenir? Düşünceler gerçek midir? Her zaman mı. Oturmaktan sıkıldım. 2.DÜŞÜNCELER NEREDEN GELİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. Hayatında hatırlayabildiğin ilk düşünce nedir? 4. Bir yıl önce bu zamanlarda ne düşündüğünü hatırlıyor musun? 3. bir dakika sonra işaretinizle gözlerini açarlar.. Sorular 1. 6. zaman zaman mı düşünürüz? Bir kişi veya bir şey olmadan düşünebilir miyiz? Fikir sahibi olmadan düşünebilir miyiz? Düşüncelerin Kaynağı Karnım acıktı. 7. Grupta bazı düşünceler aynı olabilir mi? Nasıl? 2. C alıştırmasında sorular yardımıyla sınıfın bir soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi önerilir. düşündüm ve düşüncemin kaynağı ……………………………………. Diğer grup şu şekilde tahtaya yazar. 5.

Açık değil.”. Alıştırmalarda yer alan kelimeler.”.Gerçek değil. 62 . : Çalışma kâğıdı. “Yavaş Yavaş değil. SÜREÇ 1.” ve “Açık . : Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır.” ifadelerinin her biri ile ilgili kelimelerin anlam farklıklarını işleyen alıştırmalar bulunmaktadır. “Gerçek . halkaların içinde yer alan temel kelimeyle ilgisine göre uygun görülen halkaya yerleştirilir. 3. Ders işlenişi sırasında uygun görülen çalışma kâğıdı seçilir ve öğrencilere dağıtılır. etkinlik sınıfla da yapılabilir. Çalışma kâğıtlarında “Islak . Kelimeler ve halkalar tahtaya yazılarak.Islak değil. 2.ANLAM HALKALARI Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk.

ANLAM HALKALARI Aşağıda “Islak” ve “Islak değil. ? Islak 63 .” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. Bu kelimeleri halkaların içine ıslak ve ıslak değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? kuru nemli nem rutubetli ıpıslak çorak sıvı rutubet sulak iliklerine kadar ıslanmış kıraç yaş buğulu sucuk gibi ıslanmış kavruk puslu yağmurlu sırılsıklam Islak değil.

” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. Bu kelimeleri halkaların içine gerçek ve gerçek değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sahici akla uygun taklit mantıksız soyut sahte yapmacık orijinal hakiki mantıklı hayali suni somut akıl almaz akıl dışı yapay mantık dışı Gerçek değil.ANLAM HALKALARI Aşağıda “Gerçek” ve “Gerçek değil. ? Gerçek 64 .

? Yavaş ANLAM HALKALARI 65 .” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır.ANLAM HALKALARI Aşağıda “Yavaş” ve “Yavaş değil. Bu kelimeleri halkaların içine yavaş ve yavaş değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sakin şimşek gibi acelesiz ağırdan alan sallantılı derhal rüzgâr gibi durgun donuk sabit telaşsız oyalanan süratli fişek gibi dura kalka ağır şipşak hareketsiz çevik kımıltısız ağırkanlı çırpıntılı çabuk işlek seri ağır aksak hızlı telaşlı canlı tez pek çabuk acele acil ok hızıyla hemen yıldırım hızıyla kaplumbağa gibi sürünen Yavaş değil.

” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. ? Açık 66 . Bu kelimeleri halkaların içine açık ve açık değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? açık seçik kasvetli yoğun kesin karaltı sisli cam gibi berrak duru karışık olmayan yalın loş düzensiz karışık donuk dumanlı anlaşılır gizli kapaklı kuşkusuz besbelli basit belirsiz dolaşık silik bulanık puslu saydam parlak apaçık kesin olarak sade yarı saydam çapraşık belli belirsiz soluk belli şeffaf net aydınlık belirli esrarengiz allak bullak hayal meyal belirsiz tam olarak esrarlı temiz gizemli Açık değil.Aşağıda “Açık” ve “Açık değil.

A En fazla güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 67 . 4. Öğrencilerle etkinliğin C bölümünde kaynak ismi yazmaksızın bütün sınıfça üzerinde uzlaşılan güvenilirlik ölçütü oluşturulmaya çalışılır.HANGİSİ GÜVENİLİR? Ders Sınıf Yaklaşık süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. ikinci sütuna ise gerekçeleri yazılır. Öğrencilere etkinliğin A ve B bölümlerinde bilgi kaynağının adları birinci sütuna. Öğrencilere “birbiri ile çelişen iki haber” ya da “yapılan incelemeler sonunda doğru olmadığı anlaşılan bir haber” sınıf ortamına getirilir. : Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. 2. SÜREÇ 1. Bu haberler tartışılarak derse giriş yapılabilir. 3. Daha sonra verilen cevapların paylaşılarak tartışılmasına olanak sağlanır.

Yukarıdaki kaynaklar herkeste ortak değilse hangisine güvenilir diyebiliriz? 3. A ve B tablosundaki kaynaklar herkeste ortak mı? 2.B En az güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 1. Güvenilir bir bilgi kaynağı hangi özelliklere sahip olmalıdır? C Güvenilir bir bilgi kaynağı Kişi Arkadaş Gazete Dergi TV İnternet Sitesi Kitap Güvenilirlik Kriteri (Ölçütü) 68 .

Tüm aileler aynı kurallara sahiptir. A 1. Maddelerle ilgili sırasıyla görüş alabileceğiniz gibi her öğrencinin seçtiği maddeyi konuşmasına da izin verebilirsiniz. Futbol 12 kişilik bir takımla oynanabilir mi? 69 . uyulmalıdır. C Kurallara Uyulmadığı Zamanlar Olabilir mi? 1. 2. B alıştırmasını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz.234. : Kural kavramını değerlendirir. Looking for Meaning. Adını farklı bir yolla heceleyebilir misin? 8. Aylin rejim yapıyor. öğrenciler kendi gerekçelerini ifade etmelidir. İnsan kendi kendine kural koyar mı? 3. Çocuklar kural icat edebilirler mi? 7. Aydın Bey boş bir otoyolda araba kullanıyor. bize mantıklı geldiğinde.KURAL NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. sf. Bir boyama kitabında çizgileri de boyayabilir misin? 7. 1980. SÜREÇ Aşağıda yer alan A ve B alıştırmalarından seçtiğinizle başlayabilirsiniz. 8 ve 9. Kural nedir? 2. Devamında C alıştırması ile öğrencilerin görüşlerini alabilirsiniz. Ayşe’nin yatma saati 21.30-21.00 fakat en sevdiği film filmi saat 19. USA.30 dan sonra yatabilir mi? 3. A alıştırmasıyla sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir. Okula gitmeli mi? 2. 7. Her kuralın iyi bir sebebi vardır. Ali şiddetli bir baş ağrısı ile uyandı. Doğum gününde bir dilim yaş pasta yiyebilir mi? 4. Grip olduğumuzda hapşırmamıza karşı bir kural olabilir mi? 8. maddeleri) Lipman and Sharp. Kahvaltı yapmamıza karşı neden bir kural yok? B Aşağıdaki durumlara katılıyor musun? Katılıyorsan veya katılmıyorsan nedenini söyler misin? 1. Kurallar zamanla değişebilir.30 arasında. 6. Kuralları değiştiren zaman değil şartlardır. Bebeğin odasını pembeye boyayabilir mi? 6. Kurallar her zaman insanların yararına mıdır? 5. 3. Hayvanların yaşamında kurallar yoktur. Kurallara. Nefes almak için bir kurala ihtiyaç duyar mıyız? 9. 5. Hız sınırını 20 km aşabilir mi? 5. 4. Ayşe 21. Kimse kurallara uymazsa ne olur? 6. : (C alıştırmasının tamamı ve A alıştırmasının 7. Komşumuzun bir erkek bebeği oldu. Genellikle başkalarının koyduğu kurallara mı uyarız? 4. Bir kurala her zaman uyulmalıdır.

New York. Nurdan Kalaycı. • Bloom. and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. Ü. (Eds. Gelişim ve Öğrenme. 44 (1). • Ames. H. W. & Krathwohl. A perspective on cognitive research and its implications for instruction. Furst. J. (1988).. (1989). Tarık Atay). • Bozdoğan.). Z.. (2003). Classroom Assessment: Concepts and Applications (4th ed. & Archer. D. K. • Berk. 151-158. Journal of Group Psychotheraphy. Ankara. D. Beyaz Yayınları. • Bentley. Hill. M. • Blatner. 70 . & Vye. Ankara. W. T. Toward The Thinking Curriculum: Current Cognitive Research (1989 Yearbook of the Association for Supervision and Curriculum Development). Eğitim Dünyası Yayınları. Yaratıcılık. 33 – 40. Taxonomy of Educational Objectives. • Bacanlı. Karar Verme ve Problem Çözme. A. Duyuşsal Davranış Eğitimi.B. Alexandria. A Taxonomy for Learning. (2001). R. 80. 48. VA: Association for Supervision and Curriculum Development. Hayat Yayıncılık. (2003). • Bacanlı. Nobel Yayın Dağıtım. Öğrenme Stilleri. (1991).. Ankara.). (1999). İstanbul. The Classification of Educational Goals: Handbook I. D. Gazi Kitabevi. J. E. • Bransford. (Çev. R. (2001). Achievement Goals in The Classroom: Students' Learning Strategies and Motivation Processes. Journal of Educational Psychology. R. H.E..9) Kaynaklar • Açıkgöz. Edt.. (2000). C. David McKay. & Krathwohl. Teaching. Resnick & L. New York. Longman. B. A. J. 260-267. L. Okulda Rehberlik Uygulamaları ve Yaratıcı Drama. M. Role Dynamics: A Comprehensive Theory of Psychology. baskı).. H. İzmir. • Boydak. McGraw-Hill. Englehart. Etkili Öğrenme ve Öğretme. (2000). Ankara.. Nobel Yayınları (3. Boston. Does Humor in Course Tests Reduce Anxiety and Improve Performance? College Teaching. W. Nobel Yayın Dağıtım. Cognitive domain. Psychodrama & Sociometry. (1956). H. (2001).). S. D. J. In L. (1999). Klopfer (Eds. • Anderson. • Adair. N. (2000).A. P. İstanbul. • Airasian.

J. Baskı). Radyoda Felsefe. Johnson. A. • Dunning. İstanbul. • Fisher. (2003). • Douglass. UK. • Fisher. Baskı). • Çotuksöken. Pan Yayıncılık. R. Felsefe Sözlüğü. H.Teaching Children to Learn (2nd ed). Pan Yayıncılık. ASCD.. A. Z. İyi Düşün Doğru Karar Ver. L. D. N.. • Erden. İnkılâp Yayınları.. 71 . Ankara. (1996). R. • Bushweller. K. Illinois: IRI/Skylight Publishing.. J. Ankara. Palatine. Ankara. E. Ekin Yayınları. (2001) Developing Minds: A Resource Book for Teaching ThinkingThird Edition.) Stories for Thinking. M. Sistem Yay. İstanbul. The American School Board Journal. (2001). (1993). K. Filozof Çocuk. September. • Costa. (2005). Pgs. (1996). (20. PegemA Yay. Nelson Thornes. Ehrlinger. • Fisher. Çukurova Üniversitesi. Nelson Thornes. • Direk. Cilt:1. Current Directions in Psychological Science. Baskı. Eğitim Psikolojisi: Gelişim-Öğrenme-Öğretme. Baskı). (1997). USA . K. D. UK. Saygı ve Sorumluluk Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar. (1997). • Çotuksöken. Kara. (Nisan 1995). Karip. • Doğanay. The Mindful School: How to Assess Thoughtful Outcomes. (2004). Inc. N. • Cevizci. UK. İstanbul. E. Ankara. (2002). 12. İstanbul. Eğitim Fakültesi Dergisi. (2002). B. Teaching to The Test. (Çev: Özgür Yurttutan.. D. (2005).) (2006). (1991). 83-87. Arkadaş Yayınları. Küçük Prens Üzerine Düşünmek. 20-25. Altı Şapkalı Düşünme Tekniği. İstanbul. Felsefi Söylem Nedir? İnkılap Yayınları. • Direk. İstanbul. (2000). Yener Özden). Published by Nash Pollock. 117-126. • Cüceloğlu. İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. B. Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. Y. Sayı:11. Remzi Kitabevi (3. (1996. (Edt. ss25-38. R. Teaching Children to Think (2nd ed). Akman. (2006). Nobel Yayın Dağıtım. & Kruger. 3. Why People Fail to Recognize Their Own Incompetence. A.• Burke.. Remzi Kitabevi (4. • Cüceloğlu. İstanbul. Düşünmenin Boyutları. • De Bono. A. • Doğanay. N.

• Lipman. & Rodriguez. T. (1984). M. Bilişsel Farkındalık Stratejilerinin Türkçe Dersine İlişkin Tutum. USA. (Mayıs. Inc. Adana.. (1980).. Düşünme ve Öğrenme Sürecinde Bilişsel Farkındalığın Yeri. Jossey. Ankara.• Forman. C. Atatürk Eğit. Kazancı Hukuk Yayınları. O. NY: Addison-Wesley Publishing Co. M. • Knox. CA: Wadworth Co. İstanbul. M.. 309-334. Enst. Gazi Kitabevi.. M. ve Sharp.Wondering at the World.. Eğitim Reformu Girişimi... Downing. Eleştirel Düşünme. İ. Fak. G. İ. San Francisco. Eğitimde Eleştirel Düşünme ve Öğretimi. S. (2003). Uluslararası Katılımlı 2000’li Yıllarda I. USA.. A. Universal Diversified Services. D. Developing Critical Thinking.. İstanbul. Türk Milletinin Manevi Değerleri. ve Sharp. (1986). Eğitim Programları ve Öğretim. M.. A. 2002). (1977). Inc. M. M. (1980). İstanbuli. • Hart. (1989) Düşünmeyi Öğrenme ve Öğretme. & Kuschner. The Child's Construction of Knowledge. USA • Lipman. Looking for Meaning.. ve Sharp. Universal Diversified Services. Universal Diversified Services. Belmont. Afa Yayıncılık. B. İstanbul • Haladyna.. Institute for the Advancement of Philosophy for Children. A. M. ve Sharp. D. • Kurktan. ve Diğ. Pg. Ankara • Lipman. Social Inquiry. • Gelen. A. İ. • İpşiroğlu. A. Bil. 72 . • Lipman. Milli Eğitim Basımevi. Eğitim Dizisi:39. (2000). İstanbul. (1994). Marmara Üniv. • Küçükahmet. Kemalist Devrim ve İdeolojisi. (2003). Z. Okuduğunu Anlama ve Kalıcılığa Etkisi. (2002). A. Sos. USA. A Review of Multiple-Choice Item-Writing Guidelines for Classroom Assessment. M. Applied Measurement in Education. Öğrenme ve Öğretme Sempozyumu Bildirisi.USA. Ethical Inquiry. Yayımlanmamış Doktora Tezi. 66. (1997). Inc. (1989). ÇÜ. (1985). Universal Diversified Services. Authentic Assessment: A Handbook for Educators from The Assessment Bookshelf Series. (1987). • Giritli. L. İstanbul Üniversitesi Yayınları. İ. No:7. • Gürkaynak. M. • Gelen. M.Bass Pub. 15.. Inc. • Kazancı.

Alexandria. • Öncül. Columbus Ohio: ERIC Clearinghouse for Science. H. 73 . M. (2003). R. Assessing Learning in Universities. D. (1986). Dimension of Thinking: A Framework for Curriculum and Instruction. Psikolojiye Giriş. 27-32. Humor in Educational Testing: A Review And Discussion. Brandt. ASCD Pub. Applied Measurement in Education. Pgs. 269-297. 10. Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü: Sözlük Dizisi. Düşünmeyi Öğrenme. • Nightingale. (1997). Tactics for Thinking. N. C. • Murphy. (1993).Thinking in Education.• Lipman. P. • Özden. (1991). USA. Ankara. (1988). R. Jones..). (2000). Arredondo. D. D. Kendini Keşfet Tanı Geliştir Gerçekleştir. et al (1996). Öğrenme Biçemleri.. Boothroyd. Psikoloji Bölümü Yayınları No:1. Pgs. J. PegemA Yay. & Pietrangelo.. Ankara. F. (1994)..UK. • Murphy. R. Öğrenme ve Öğretme. Self-Talk for Teacher and Students: Metacognitive Strategies for Personal and Classroom Use.. Ankara. C. B. J. • McMorris. R.. • Meyer. What's The Difference Between Authentic and Performance Assessment? Educational Leadership. İstanbul. 39-40. MEB Yayınları. Authentic Assessment for the Learning Cycle Model in Schafer. C.. (1992). Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi:1220. 49. Payne. Authentic Assessment in Environmental Education. Rankin.T. and Environmental Education. Kensington. F. S. M. B. Hughes. • Marzano. C. B. • Mengüşoğlu. İstanbul. • Özden. M. C. (1996)... D. ASCD Publication.. Pegem Yay. USA. (1997). Cambridge University Press. B. Hacettepe Üniv. R. Cowan. Alexandria. • Marzano. R. A. ve Sharp. Allyn & Bacon Pub. • Manning. Yaratıcılığı Geliştirme. (Çev. Felsefeye Giriş. L (ed. New South Wales: University of New South Wales Pres. A. S. E. Unpublished paper presented at the 1993 Conference of the North American Association of Environmental Education..) (1994). and Suhor. (2003). A.. J. Mathematics. 18-20. USA. Z. Remzi Kitabevi.. S. Presseisen. Y. (2002)... T. Arıcı ve ark. N. Y. • Morgan. and Cantrell.

Educational Leadership. Öğrenme ve Öğretim. PegemA Yay. Yeni Teori ve Yaklaşımlar. Fan. J. Yaralanılan Web siteleri • http://www.ca/education/barbo/misc/ (06. Türk Dil Kurumu Yayınları. Einsenberg & J. Gazi Kitabevi (3. 6.2007). A. Eğitim Psikolojisi. Englewood Cliffs: NJ: PrenticeHall. 17 – 37. Ankara. Z. “History of the Concept of Empathy”. Testing and cognition. • Üstündağ. Fasikül). White. Yeniden Yapılanan Sınıflar İçin Aktif Öğrenme Yöntemleri. (1991). • Wispe L. Anadolu Üniv. (2000). (1999). Nobel Yayın Dağıtım. Yaratıcılığa Yolculuk.2007). Strayer (eds).04. 74 . Basım). (1987). G.us (18.htm (06. • Türk Dil Kurumu (2005). M. K. • Saban. in N. New York. Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle Okul Çağı Çocuğu. C. • http://www.on. Testing and Recent Research in Cognition. T. Eleştirel Düşünme. S. Türkçe Sözlük. • Wittrock. • Selçuk. & McTighe. Basım). Ankara. X.. R. (2003).). (2000). • Stiggins. • Şahinel. No: 173. Ankara. N. Longman.10.• Özkalp. İstanbul.edu. • Worthen. Eğitim Dizisi–9. PegemA Yay. Ceceli Yay. Remzi Kitabevi (5.2007).mciunix.. K. 2006). R. Yay. Ankara. The Design and Development of Performance Assessments. E. • Türk Dil Kurumu (2005). Examining The Teaching Life. (2002). Ankara.ca/~aboriginal_res/evaluation/gpactrub. Davranış Bilimlerine Giriş (II.saskschools. • Yavuzer.. Cambridge University Press.nipissingu. Basım).L. Wittrock & E.. Ankara. Measurement And Assessment in Schools.04. (2003). 63. Türk Dil Kurumu Yayınları. (Edt. • http://www.04. R. (2006). H.k12. Eskişehir.pa.mciu. • Yavuz. Yazım Kılavuzu. (1994). (2005). Baker (Eds. R. Atlas Kitabevi (5. (1987). G. R. Baskı).. & Sudweeks. E. 33-42.html (06.ps. J.parkview.yrdsb. B. 26-29. P. Ankara. (2001). (2. Empathy and Its Development. • Senemoğlu. Ankara.ca/Rubrics. • Ünver. Yansıtıcı Düşünme.C. Educational Measurement: Issues and Practice. Gelişim.) (1994). Öğrenme Öğretme Süreci.. • Wiggins. In M. • http://www. PegemA Yay. Ankara.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful