P. 1
Düşünme Eğitimi Öğretim prog.24.08

Düşünme Eğitimi Öğretim prog.24.08

|Views: 630|Likes:
Yayınlayan: elifce

More info:

Published by: elifce on Nov 23, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/21/2012

pdf

text

original

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ (6, 7 ve 8. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI

Ankara 2007

İLKÖĞRETİM DÜŞÜNME EĞİTİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU ÜYELERİ İlköğretim Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda öğretmenler Mehmet Ali DOMBAYCI (Felsefe Grubu Öğretmeni), Mehmet ÜLGER (Sınıf Öğretmeni), Banu ÖZDEMİR (Ölçme ve Değerlendirme) ile Uzman Öğretmenler Aylin ARIBOYUN (Sınıf Öğretmeni), Toper AKBABA (Program Geliştirme Uzmanı), Serap YALÇIN GÜLER (Program Geliştirme Uzmanı) görev yapmışlardır.

1

İÇİNDEKİLER Sayfa 1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları…………………………….…….. 3) Programın Vizyonu………………………………………………….……. 4 6 2) Neden Düşünme Eğitimi?............................................................................. 5 4) Programın Genel Amaçları………………………………………….……. 6 5) Programın Yapısı………………………………………………………….. 7 5.1) Eleştirel Düşünme……………………………………………….. 5.2) Yaratıcı Düşünme……………………………………………...... 5.3) Özenli Düşünme………………………………………………..... 5.4) Programın Beceri, Kavram ve Değerleri………………………. 6) Öğrenme – Öğretme Süreci………………………………………………. 6.2) Öğretmenin Rolü……………………………………………… 8 9 10 11 13 14

6.1) Öğrenme Ortamı………………………………………………… 14 7) Ölçme ve Değerlendirme………………………………………………….. 15 7.1) Performans Görevleri …………………………………………... 16 7.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları………… 7.2.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri…………… 7.2.4) Dereceli Puanlama Anahtarları………………………. 17 17 18 7.2.1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar)……………………… 17 7.2.3) Derecelendirme Ölçekleri …………………………….. 18 7.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri…………………………………………………………. 20 8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri…………………….……..................... 8.1) 6.Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri………………...… 8.2) 7. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri …………………… 8.3) 8. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri ……….………… 9) Kaynaklar……………………………………………..…………….…… 22 23 37 57 70

2

Ben manevi miras olarak hiçbir nass-ı kat'i. Benim manevi mirasım ilim ve akıldır. hiçbir dogma. hiçbir donmuş ve kalıplaşmış düstur bırakmıyorum. Mustafa Kemal ATATÜRK 3 .

hür ve bilimsel düşünme gücüne. koruyan ve geliştiren. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. ahlaki. ailesini. ruh ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. Böylece. vatanını. beceri. yaratıcı. yapıcı. insani. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. geniş bir dünya görüşüne sahip. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan. topluma karşı sorumluluk duyan. Beden. İlgi. 2. ahlak. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. insan haklarına saygılı. öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. gerekli bilgi. zihin.1) Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk millî eğitiminin genel amaçları: Madde 2. kişilik ve teşebbüse değer veren. 3. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. Türk millî eğitiminin genel amacı. seçkin bir ortağı yapmaktır. Türk milletinin millî. 4 . 1. Türk milletinin bütün fertlerini. davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların.

Yalnızca çocukların oyunlarında 5 . çoğu zaman yeterince önem vermeden. alışkanlık üzere yerine getirdiği düşünme faaliyeti. Düşünme becerileri çeşitlendikçe bunların öğretim programlarına eklenmesi güçleşmiştir. Eğitimciler arasında. bir sonuca varmak amacıyla bilgileri. düşünme becerilerinin özel olarak hazırlanmış programlarla geliştirebileceği inancı da hâkimdir. 1980’li yıllardan itibaren öğretmenler ve akademisyenler arasında düşünme becerilerinin eğitimi konusunda yoğun bir ilgi ve artan bir çalışma mevcuttur. karşılaştırmak ve aralarında ilişkiler kurarak başka düşünceler üretmek işlemidir. Bu işlemlerin neticesinde ortaya çıkan zihinsel ürüne de “düşünce” denir. kavramları incelemek. İşte bu düşünebilme ayrıcalığından dolayı diğer canlılardan farklı olarak kendisi üzerine düşünmeye başlaması ile insan var oluşunun anlamını ve nedenini fark edebilmiş ve bu yolda edindiği bilgiler ona kendi geleceğini belirleyebilme. çeşitli şekillerde ortaya çıkar. Öğrencilerimiz hızla değişen bu dünyada yalnız kendi kültür çevreleri ile değil. sınıf düzeyine kadar inebilmektedir. öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmekle kalmayıp. Günümüzde en çok kabul gören tarifi ile düşünme. Bu çalışmaların farklı tür ve düzeylerde yer aldıkları görülmektedir. Düşünme Eğitimi Öğretim Programı. belirli bir konu alanı bilgisi olmayıp temele düşünme becerilerini alan bir program amacına daha fazla hizmet eder niteliktedir. okul yöneticileri ve personeli üzerinde de etkili olduğu görülmüştür. Çünkü belirli konu alanı bilgisi olan bu programların düşünme becerileriyle ilişkilendirilmesi ve tamamının gerçekleştirilebilmesi zorlaşmaktadır. yaşam koşulları içinde var oluşunun anlamını ve nedenini fark etmesine ve kendi geleceğini belirleyebilmesine imkân tanımaktadır. sonraki süreçte doğrudan veya dolaylı olarak geliştirilebilen insana özgü niteliktir. hak ve imkânını tanımıştır. Bu çalışmaların sadece öğrenciler üzerinde değil. medya ve sanal evrenle. küreselleşen dünya ile çevrelenmiş bulunmaktadırlar. Bu güçlükten dolayı. Çalışmalar 1 ve 2. İnsanın.2) Neden Düşünme Eğitimi? Düşünme insanın doğuşu ile başlayan. Yirminci yüzyılın sonuna kadar bu durum problem çözme ve karar verme gibi temel becerilerin geliştirilmesinde yerini almış ve bu tür becerilerin bazılarının ilköğretim programlarına eklenebileceği fikri de kabul görmüştür.

Farklı düşüncelere saygı duymaları. televizyonun kısaca görsel dünyanın çekiciliği tarafından kuşatılmıştır. 4) Programın Genel Amaçları Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nı tamamlayan öğrencilerin. merak. Öğrencilerimiz çizgi filmlerin. bu geleneği dil ve düşünme bağlantısı kurarak bir yaşam becerisine dönüştürebilen. 6. düşünme sürecinde temel düşünme becerilerini kullanarak kişisel bir düşünme geleneği oluşturabilen. 8. bilgisayar oyunlarının. 3. güven. Düşünürken millî. Bu kuşatmaya sınır koymak. 2. farklı düşüncelere saygı duyan bireyler yetiştirmektir. yasaklamak sorunu çözmeyip ilgiyi daha da artırabilir. dünyayı ve bilgiyi sorgulayarak sağlıklı değerlendirmeler yapmaları. dikkat ve sabrı düşünme sürecinde bir değer olarak kabullenmeleri. manevi ve evrensel değerleri gözetmeleri. Kendini. Tartışma kültürlerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. ısrar. Düşüncelerini aktarırken dili doğru ve özenli bir biçimde kullanmaları. 9. Öğrencilere yaşadıkları dünyayı sorgulayan ve sağlıklı değerlendirmeler yapabilecek bir zihinsel alışkanlık kazandırmak. Düşünme eylemi üzerine düşünmeleri. Ne bildiğinin ve ne bilmek istediğinin farkında olmaları. 3) Programın Vizyonu Düşünme Eğitimi Öğretim Programı’nın vizyonu. 5. Kendi düşünme yollarının farkına varmaları. Bunun yolu ise düşünme eğitiminden geçmektedir. elektronik oyuncakların. 1. 10. Düşünmenin geliştirilebilen bir beceri olduğunun farkına varmaları. 4. Kuşku. onları çeşitli etkileri kendi başlarına değerlendirecek biçimde donatmak zorundayız. 7.ve oyuncaklarında son elli yıl içindeki değişimleri izlemek bile bu mesafenin boyutu hakkında kolaylıkla bir fikir vermektedir. 6 .

dünya. düşünen insan. düşünülen dünya ve düşünme içeriği olan bilgi üçlemesinde gerçekleşir. tarihsel ve toplumsal bir varlık olan insanın dünya ile bağının kuruluşunda en önemli unsur değerlerdir. varsayım oluşturma. özne. olay. boyut ve koşullardır. Bilmek herhangi bir yapıyı kavramsal alan ile ilişkilendirmektir. Becerilerin işe koşulduğu içerikler ise dünyanın ortaya koyduğu. 7 . Bu üç beceri eş zamanlı ve birbirini tamamlayarak gerçekleşmektedir. Program’daki insan ögesi becerilerini geliştirmeyi amaçladığımız kişidir. dünya ve bilgiyi. değerlendirme ve karar verme yetisi ile kurar. bilgi de insan ve dünyayı etkileyerek değiştirir. anlamak ve kavramak içinse insan dünya ile ilişkisini birtakım düşünme becerileri ile kurar.dir. şartları göz önünde bulundurma vb. soru-cevap formüle etme. yaratıcı düşünme ve özenli düşünme becerileri ile temellendirilmiştir. insan ve bilgiyi. nesne. dünya ve bilgi bir konu alanı bilgisi değil. olgu. Bilgi ise insan ve dünya arasındaki ilişkinin bir ürünüdür. İnsan sosyal. Bu üçü içinde aktif olan öge insandır. benzerlik-farklılık ve ölçüt belirleme. Kültürel. nesne ve diğer insanlar dünyanın içerisindedir. dünya ve bilgi arasındaki en güçlü bağ bilme eylemi ile kurulur. Dünya ise düşünülen her şeyin var olduğu alandır. Program’da somut olarak yer alan değer. Bu beceriler seçme. Program ile öğrenciye kazandırılacak becerilerin her bir sonucu bir bilgi olarak değerlendirilebilir. alternatif. düşünme eylemini ve davranışlarını çoklu neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmek gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında Program düşünme eylemini insan. İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilmek. dünya ve bilginin birbiriyle ilişkileri bağlamında ele almaktadır. beceri ve kavramların işe koşulması Sokrat’ın “Kendini Bil!” arayışına bir adımdır. olgu.5) Programın Yapısı Düşünme eylemi. Bu arayış eleştirel düşünme. amaç-araç. düşünmenin gerçekleştiği bir ilişkiler öbeğidir. karar verme. İnsanın dünya ile olan ilişkisi bilgisine bağlıdır. Üzerine düşündüğümüz her olay. psikolojik bir varlık olduğundan. İnsan dünya ile bağını yargılama. İnsan. Bu üçlü yapıda insan. İnsan. gerekçelendirme. Bunların arasında bağlantıyı kavramlarla kuran ise insanın kendisidir.

Eleştirel düşünmenin yabancı literatürdeki ifadesi olan “critical thinking”. benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesine. kendi kendini düzeltme ve bağlama / içeriğe duyarlılığı içermektedir. aynı zamanda bir sonuç çıkarma çabasıdır. Ölçütlerin diğer işlevleri de karşılaştırmalara. 8 . ölçüt belirleme ve kullanmayı. yargıda bulunmayı. sınıflamalara. ölçüt (criteria) ile ilişkilidir.1) Eleştirel Düşünme Program’da eleştirel düşünme. Bu anlamda karar verme. Tutarlı bir şekilde yargılamalarda bulunulduğu sürece akıllıca davranıldığı ve düşünüldüğü söylenebilir. Eleştirel düşünme sadece bir yöntem ve süreç değil. önem ve öncelik sırasının belirlenmesine temel oluşturmasıdır. temellendirmeyi ve inandırıcılığı arttırır.5. ölçüt oluşturmak ve ölçüt kullanmak. Yargıda bulunma. yargıda bulunma ile ölçüt arasında önemli ve anlamlı bir ilişkinin bulunduğunun fark edilmesi gerekir. savunabilirliği. Çünkü kelime itibariyle kökleri aynıdır. bir yargılamadır. karar verme eleştirel düşünmenin temel özelliğidir. Sorgulamanın her sonucu bir karar. Ölçüt oluşturmak ve kullanmak. Ölçüt ile ilgili iki temel durum bulunmaktadır.

Bizler kimi zaman ifadelerin doğruluğunu veya yanlışlığını. Bu açıdan bakıldığında genellemeler. Merakın yanında şaşkınlık ve hayret de yaratıcı düşünmenin önemli birer durumudur. 5. Dolayısıyla bağlama duyarlılık son derece önemlidir. geçerlik ve imkânlara göre hatalı olabilir. Sonuç olarak her bir öğrenci bütünü içselleştirmekte. Çünkü sorgulamayı tetikler. Bu durum dış dünyadan insan doğasına kaydıkça yaratıcı düşünme gelişir. Program düşünmenin dar ve belli sınırlar içinde gerçekleşmesinden ziyade genişlemesini temele almaktadır. düşünme içeriği son derece önemlidir. genişleme ve büyümelerdir. Eleştirel düşünme aynı zamanda bağlama duyarlılık göstermektir. diğerlerinin düşünme yollarını görür ve hatalarını düzeltir. Program. dinamik ve evrimsel bir hâl alacaktır. Eleştirel düşünme kendi düşünmemiz üzerine de düşünmemizi sağlar. konuya duyulan ilgiye hatta doğruluk. Sınıftaki öğrencilerin her biri. Sorgulamanın en karakteristik özelliklerinden birisi de kişinin kendi hatalarını yine kendi belirlediği yöntemlerle düzeltmesidir. 9 . Bu süreçte sınıf ortamının bir soruşturma topluluğu hâline getirilmesi önemli bir avantajdır. Çünkü dış dünya ile insan doğası arasındaki bağlantı düşünme ile kurulur. Düşünmenin genişlemesinden kasıt verilenin ötesine geçmektir. Bundan dolayı düşüncelerimiz ortamdan ortama. İnsanlar genellikle dış dünyaya karşı merak.Düşünme şeklimiz günlük hayatımızda genellikle eleştirel değildir. Bu nedenle yaratıcı düşünme becerileri ve değerleri yardımıyla düşünme durağanlıktan ve sabitlikten kurtularak. Düşünme sürecinde. varsayımlı düşünmeyi ve genellemelere ulaşmayı yaratıcı düşünme bakımından da ele almaktadır. Bu geçiş. şaşkınlık ve hayret içindedirler. İcat ve keşifler bunun en somut örnekleridir. varsayımlar sayesinde çok daha kolay gerçekleştirilir. Merak yaratıcı düşünme için vazgeçilmez bir durumdur. cemiyetten cemiyete. söyleyenin karakterine bağlı olarak değerlendirilmesi gereken veya gerekmeyen durumları. kendi düşünme hatalarını bulmakta ve düzeltmektedir. Bazen söyleyen bazen de söylenen önemlidir. birbirine karıştırırız.2) Yaratıcı Düşünme Sorgulama merakla başlar.

Program. Aslında bu durum olumsuz gibi görünse de açık bir şekilde örnekleri olmadan düşünmenin dışa vurumudur. Kimi zaman akıl ve mantık dışı gibi görünen durumlar orijinalliğin belirtileri olarak değerlendirilebilir. onu verenin bizim hakkımızda hissettiği duygudur. düşünme eyleminde kendisini gösterir. İfadenin ve anlamın genişlemesi. Özenli düşünme. neden-sonuç ilişkilerinde. Örneğin. önem ve öncelik sıralaması ile bütün bunların ve diğer becerilerin ifade edilmesinde hayata geçen bir düşünme şeklidir. Bütüncüllük. öğrencilerin takdir etme (değer biçme) ve değerlendirme yeteneğini de geliştirmektedir. çoğunlukla onu meydana getiren parçaların birleşimidir ve tek tek parçaların özelliklerinin birleşiminden farklı bir yapıdır. Böyle düşünen öğrencilerin paniğe kapılmadıkları. bu açıdan bakıldığında çift taraflı bir anlam içerir. yaratıcılığı sadece düşünme boyutunda değil. Bu önem ve değer. amaç-araç belirlemede. 5. Bu durum aynı zamanda anlatıma zenginlik katmaktadır. Çoğu zaman bir şeye gösterdiğimiz ilginin düzeyi onun bizim için önemi ile ilişkilidir. Özenli düşünme. Bu yüzden bütün. Yaratıcı düşünmede bütüncüllük bir diğer önemli durumdur. zenginleşmesi mecazlı ve tasvirli anlatımlarla sağlanabilir. Bu durum özellikle düşüncelerimizin kendimize veya topluma etkisi 10 . ifade boyutunda da ele almaktadır. Özenli düşünme. yaratıcı düşünmede genişlemeyi sağlar. Özenli düşünme. seçeneklerin değerlendirilmesinde. Bir taraftan düşünülen konuya ilgi gösterilmesi. İnsanın değer verdiği durumlara özen göstermesi beklenir.3) Özenli Düşünme İnsan için her durumun bir önemi ve değeri vardır. diğer taraftan düşünme ve ifade etme yolu üzerine dikkat edilerek en azından orta düzeyde bir kaygı duyulması anlamına gelir. mantık ve duyguları gerekli durumlarda birbirinden ayırt etmemizi sağlar. bizim için bir hediyeyi değerli kılan. soru sormaya eğilimli oldukları görülür. Bunların ortaya çıkmasında serbestlik ve bağımsızlık önemli bir değerdir.

Özenli düşünme aynı zamanda öğrencilerin birtakım kuralları dikkate alarak düşünmelerini de geliştirir.bakımından önemlidir. onların oluşturacağı sonuçlar ile değerlendirilebileceği gibi onların durum ile olan ilişkisinden de çıkarılabilir. adet vb.4) Program’ın Beceri. bilgi bağlamında ele alınan düşünme eyleminin geliştirilmesini sağlayacak kazanımların içerdiği beceri. Kurallar sadece yasalar değil aynı zamanda gelenek. Hareketlerimizin anlamı. örf. Duygularımızı dengelemeyi öğrendiğimiz ölçüde sosyal davranışlarımızı dengeleyebiliriz. Kişinin kendisini başka birisinin yerine koyarak onun gözü ve duyguları ile olayları değerlendirmesi. Empati kurma karşımızdakinin görüşünü olduğu gibi kabul etmek değildir. empati öğretiminde uygulamalı bir öğretme tekniği kullanılmalıdır. düşüncelerimizin ifadesinde aktif olmayı içerir. drama gibi öğretim metotları kullanılabilir. tam anlamıyla imkânsız olsa bile bunu denemek. bile fayda sağlayacaktır. Çünkü kişi duruma ilişkin karar verme ve yargıda bulunma imkânına sahiptir. 5. dir. Ancak. Burada aktiflik. his ve sezginin etkileşimini içermektedir. Empati becerisinin öğretiminde rol oynama. dünya. Kavram ve Değerleri Program’da insan. Bu anlamda özenli düşünme birtakım şartları göz önünde bulundurmayı gerektirir. Empati becerisi hatırlama. kavram ve değerler aşağıda verilmiştir. düşünme eylemi ile aynı anda gerçekleşen hareketler için kullanılmaktadır. Özenli düşünme eylemlerin etkileri ve sebepleri bakımından ele alındığında empati kurmayı da içerir. Kurallara özen gösterme Program’ın günlük hayatla ilişkisini kurmaktadır. Kelimelerin olduğu gibi hareketlerin de dili vardır. Özenli düşünme. Empati öğretilebilir bir beceridir. mantık. 11 . görenek.

cevap belirleme Şartları göz önünde bulundurma Tahminde bulunma Tutarlılık arama Tümel ve tikel ilişkisi kurma Varsayım oluşturma KAVRAM DEĞER Amaç Analoji Araç Bağlam Benzer Bütün Değişme Doğru Etki Farklı Gelişme Gerekçe Neden Ölçüt Öncelik Önem Parça Seçenek Sonuç Şart Tekil Tikel Tutarlılık Tümdengelim Tümel Tümevarım Yanlış Dikkatli olma Kuşku duyma Meraklı olma Özen gösterme Özgünlük Özgüven Sabırlılık Saygılı olma Sorumluluk Tarafsızlık Tutarlılık 12 .BECERİ Alternatif belirleme Amaç araç belirleme Anlama ve ifade etme Bağlama duyarlı olma Benzerlik farklılık belirleme Bilgi edinme Bütün parça ilişkisi kurma Doğru yanlışı belirleme Empati kurma Genelleme yapma Gerekçelendirme Kavram geliştirme Neden-etki-sonuç ilişkisi kurma Ölçüt (kriter) belirleme ve kullanma Önem ve öncelik belirleme Planlama Problem çözme Sınıflama Soru.

gazete. öğrenimin değerlendirilmesi sürecine de aktif olarak katılımı amaçlanmıştır. günlük yaşam deneyimleri vb. fabl. Öğretmenler bu etkinlikleri kullanabilecekleri gibi kendi olanaklarını göz önünde bulundurarak değiştirip. Program’da herhangi bir konu alanı bilgisi yer almadığından öğrencileri kazanımlara ulaştıracak etkinliklerin hazırlanmasında öğrencilerin ilgi. 13 . Bu bağlamda öğretmen sokratik sorgulama ve soru cevap yöntemlerini ağırlıklı olarak kullanmalıdır. film. kavram ve değerlerin kazandırılabilmesi için sınıf ortamının “sorgulama topluluğu”na dönüştürülmesi gerekir. öğrenci merkezli yaklaşım esas alınmalıdır. gerekli ve yeteri kadar müdahalede bulunmalıdır.öğretme sürecinde kullanılacak etkinliklerden bazıları örnek olarak verilmiştir. bağımsız düşünüp düşündüklerini uygun bir üslupla ifade edebildiği.6) Öğrenme – Öğretme Süreci Program’da yer alan düşünme beceri. ihtiyaç. Uygulama sırasında öğrencinin aktif bir katılımcı olduğu. geliştirebilirler. fotoğraf. Böyle bir ortamda öğretmen bir orkestra şefi ya da bir spor takımının çalıştırıcısı gibi sınıfa rehberlik etmeli. Kullanılan ölçme ve değerlendirme yöntemleri ile öğrencinin sadece öğrenme sürecine değil. hikâye. Bu bağlamda alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanılması uygun görülmüştür. Öğrenme . altı şapkalı düşünme. yanında özellikle sınıfın soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi dersin amacına hizmet edecektir. karikatür. karşıt fikirlere saygılı ve hoşgörülü. tartışma. Program’da yer alan kazanımların sırası aynı zamanda uygulama sırasıdır. araç olarak kullanılabilir. içerik seçiminde yasal mevzuat da göz önünde bulundurulmalıdır. Etkinliklerin hazırlanmasında ve uygulanmasında fıkra. gelişim özellikleri. hazır bulunuşluk düzeyleri dikkate alınmalı. Program’da beyin fırtınası. beklenti. örnek olay incelemesi vb.

Bütün yorumların doğrudan kendisine yönlendirilmesine izin vermemeli. Bir diğerini saygıyla dinledikleri.1) Öğrenme Ortamı Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nda bulunan kavram. başka düşünceleri de değerlendirerek kendi düşüncelerini oluşturmaya teşvik etmeli. 5.6. Önemsiz ve göreceli konular üzerinde çok uzun tartışmalar yaptırmaktan kaçınmalı. 3. Yeni düşünme biçim ve yollarına açık olduğu. 2. Varsayımların belirlenmesinde ve sonuca ulaşmada her öğrencinin imkân. Öğrencileri. 14 . Süreçte tarafsızlığın yitirilmediği. bir ortama dönüştürüldüğünde “sorgulama topluluğu” nun varlığından söz edebiliriz. Bu nedenle öğrenme-öğretme ortamının öğrencilerce. uygulayıcı öğretmenler tarafından anlaşılması ve sınıf ortamında gerçekleştirilmesi gerekmektedir. • • • • • • • • Kesintisiz sorgulamanın gerçekleştiği.2) Öğretmenin Rolü Düşünme Eğitimi Dersi Öğretim Programı’nın başarı ile uygulanabilmesi için temele aldığı anlayışın ve öngörülen kazanımların. samimi ve içten ilişkilerin kurulduğu. Bu amaçla öğretmen. 1. bilgi ve yetenekleri doğrultusunda birbirini desteklediği ve birbirine yardımcı olduğu. 6. Etkinliklerdeki tartışma sürecinde konunun dağılmasına izin vermemeli. beceri ve değerleri öğrencilere kazandırabilmek için sınıf ortamının bir sorgulama topluluğu haline getirilmesi gerekmektedir. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerinin anlamlandırıldığı. Kendi düşüncelerini oluştururken diğerlerinin düşüncelerinin de dikkate alındığı. 7. 6. Öğrencileri kendi düşünceleri ile bulduğu sonuçları karşılaştırmaya teşvik etmeli. Öğrencilerin ifadelerindeki örtük anlamları fark etmelerini sağlamalı. Öğrencilerin kendi varsayımlarını fark etmelerini sağlamalı. 4. Grupla hareket ederken bağımsızlığın göz ardı edilmediği.

boşluk doldurma. 13. tutum ve davranışların sadece çoktan seçmeli. 21. Her zaman doğrudan sınıf tartışması yapmak gerektiğini düşünmemeli. Öğrencilerin arkadaşlarıyla konuşma cesaretini kırmamalı. 19. Öğrencilerin etkinlikte gördükleri ve anlamını araştırmayı istedikleri konularla ilgili olarak onlarla birlikte sabırsız davranmamalı. Kendi görüşlerinde ısrar etmemeli. Sınıfta diyalog oluşturma adına etkinlikleri ev ödevi olarak vermemeli. Bu eğitim ve öğretim programlarında dolayısıyla da ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarında bir takım değişikliklere yol açmıştır. problem çözme. Geleneksel ölçme ve cevaplarını “doğru” veya “yanlış” olarak yargılamaktan 15 . Öğrencileri göreceli konularda oylama ile karar verebileceklerini düşünmelerine teşvik etmemeli. Öğrencilere temel bilgi ve becerilerin yanı sıra analitik düşünme. 10. 16. 7) Ölçme ve Değerlendirme Toplumların teknoloji çağından bilgi çağına doğru ilerleyişleri. 18. takım çalışmasına uyum sağlama gibi üst düzey bilgi ve becerilerin kazandırılmasını zorunlu hale getirmiştir. Soruların bir kişi ya da gruba yönelmemesine dikkat etmeli. doğruyanlış. Öğretim programlarının öğrencilere kazandırılmasını öngördüğü üst düzey bilgi. Tartışmayı kendi fikirlerinin en fazla kabul edilebilir fikirler olduğunu göstermek için kullanmaktan kaçınmalı. eşleştirme. 20. Sonuca ulaşana kadar öğrencilerin tartışmalarında ısrarcı olmamalı. Tartışma amaçlı sorulan sorulara “evet” veya “hayır” gibi kısa cevaplar verilmemesini sağlamalı.8. toplumun ve iş dünyasının geleceğin yetişkinlerinden beklentilerini de farklılaştırmıştır. 12. kısa yanıtlı vb. maddelerden oluşan yazılı sınavlar ya da testler kullanılarak ölçülmesi mümkün ve yeterli değildir. 14. yaratıcı düşünme. Öğrencilerin dediklerini dinlemeyerek onların da birbirlerinin ne dediğini dinlememelerine fırsat vermemeli. beceri. eleştirel düşünme. Bir kişi ya da grubun tartışmayı tekeline almasına izin vermemeli. Öğrencilerin söylediklerinin ne düşündürdüğünü açıklamalı. 17. 15. Öğrencilerin kaçınmalıdır. 11. 9.

Ancak. Bir öğrencinin bir testte yer alan tartışma ile ilgili sorulara doğru yanıt vermesi. beceri. uzun süreli ya da karmaşık etkinlikler şeklinde olabilir. genellemeler yapma.değerlendirme araçları olarak adlandırılan bu tarz yöntem ve tekniklerle öğrencilerin kazanımlarına ilişkin sadece dolaylı bir gözlem sağlanmış olur. beceri. hipotez oluşturma. tutum ve davranışları gerçek yaşamda uygulayıp uygulayamayacağına ilişkin doğrudan veri toplayabilmek için. Performans görevleri. Kısa süreli. 2) Değerlendirme araçları. Öğrencilerin bu dersle kazanmaları ön görülen düşünmeye yönelik bilgi. 16 .1) Performans Görevleri Performans görevleri belirli ölçütlere göre değerlendirilen öğrenme etkinlikleridir. yeni problemler oluşturma. Bireysel değerlendirmeler ve grup değerlendirmeleri şeklinde düzenlenebilir. daha öncede belirtildiği üzere bu ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. tutum ve davranışlara sahip olup olmadıklarının gözlemlenmesinde ve değerlendirilmesinde ağırlıklı olarak performansa dayalı ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanılması yararlı olacaktır. bir durumu tanımlama. çözüm yolları önerme vb. öğrencinin kazanımları ve ilerleyişi hakkında en geniş ve en doğru bilgileri sağlayacaktır. performansa dayalı değerlendirme yaklaşımının kullanılması geleneksel ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. farklı uzmanlar tarafından alternatif değerlendirme ya da otantik değerlendirme olarak adlandırılan performansa dayalı ölçme ve değerlendirme yaklaşımının kullanılması gerekmektedir. Performans görevleri sürecin ya da ürünün değerlendirilmesini sağlar. Ancak. 7. kapsayabilir. izlek yazma. bir görevi ya da kullanılan işlemleri açıklama. Performans görevleri öğrencilerin belirli bilgi ve becerileri gösterme ve uygulama yeteneklerini değerlendirmekte kullanılmaktadır. bir tartışma ortamında sahip olduğu bu bilgi ve becerileri etkili şekilde kullanabileceğinin göstergesini sağlamaz. Öğrencinin kazandığı bu bilgi. Performansa dayalı değerlendirme iki bölümden oluşmaktadır: 1) Performans görevleri. Her iki değerlendirme yaklaşımının birlikte ve dengeli bir şekilde kullanılması.

Düşüncelerini uygulamalı olarak anlattı. Bunların ders esnasında ya da değerlendirilmek istenen etkinlik sırasında doldurulması yararlı olacaktır. 7.1) Not Alma (Anekdotsal Kayıtlar) Öğrenciler üzerinde yapılan gözlemlerin yazılı tanımlamalarıdır. 3. Ölçütler 1. Ölçme ve değerlendirme etkinliği sırasında öğrenci öğrenmelerinin ve performanslarının kayıt edilmesi için kullanılırlar. İfade şekli ile içinde bulunulan durum arasıdaki ilişkiyi kavradı.2) Veri Toplamada Kullanılan Değerlendirme Araçları 7. 4.2. Bu kayıtlar öğrencilerin kazanımları. ……………………………………………………… Evet Hayır Yorum 17 . Öğrencinin performansına ilişkin diğer düşüncelerinizi yorum sütununa not edebilirsiniz. gelişim ve ilerlemeleri hakkında velilere. İfadelerini samimi ve içten bir şekilde aktardı. listelerin verme amaçlı kullanılmaları önerilmemektedir. Aşağıdaki kontrol listesi öğrencinin sunum becerisine ilişkin gözlemlerin kaydedilmesi için hazırlanmıştır. öğrencilere ve idarecilere bilgi vermek için kullanılabilir. işlemlerin ve tutumların listesidir. 7. bunların öğrenci tarafından sergilendiğini düşünüyorsanız “evet”. 5. Öğrenci performansına ilişkin bu kayıtlar not vermek amaçlı kullanılmamalıdır. Mevcut ölçütleri okuduktan sonra. Bunlar sıklıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. 6. Bu kayıtlar bir defterde ya da dosyada tutulabilir. Kontrol listeleri ağırlıklı olarak öğrenci Bu performansına not ilişkin gözlemlerin olarak kaydedilmesinde kullanılmaktadırlar. Gerekli yerlerde görsellerden faydalandı. 7. düşünmüyorsanız “hayır” sütununa X işareti koyunuz. Ses tonunu ve vurguları uygun şekilde kullandı. 2. kontrol listeleri ya da derecelendirme ölçekleri ile yapılmaktadır. becerilerin.2Performans görevlerinin puanlanması genellikle dereceli puanlama anahtarları.2) Gözlemlerin Kaydı İçin Kontrol Listeleri Bu gözlemlemek istediğiniz belirli kavramların. İfadelerinde beden dilini uygun şekilde kullandı.2. Bunlarda öğrencinin uzmanlaşıp uzmanlaşmadığını belirlemek için kullanılır.

.. Tarih:.... Böylece öğrenciler. 7.. Toplam puan (24 üzerinden): ..... Sınıftan gelen soru ve yorumlara uygun şekilde karşılık verdi........... anlaşılır ve güvenli bir şekilde konuştu...... Bilgileri düzenli bir şekilde sıraladı/sundu.... Akran……. Yorumlar: .... becerilerin. Sunum konusunu açık ve net bir şekilde anlattı... Hangi tür performans görevinin ya da değerlendirme aracının kullanılacağı öğretim programında öngörülen kazanımlara uygun olarak belirlenmelidir. öğrencilerin bir performans görevini etkili şekilde yerine getirebilmelerini sağlar... Sunum sırasında dinleyenlerle göz teması kurdu. net ve anlaşılır şekildeydi.. 8. Dereceli puanlama anahtarları. 2000). 4.. Dereceli puanlama anahtarı..... 2..2.......... Bunlar...............................2... 3. kendilerinden beklenenin ne olduğunu bilirler ve kabul edilebilir bir performans görevinin hangi ölçütleri karşılaması gerektiğini anlarlar.... işlemlerin ya da tutumların ne oranda olduğunu ölçmek için kullanılan araçlardır........... öğrenci performansını belirli ölçütlerle değerlendirebilmek için hazırlanan bir çeşit derecelendirme ölçeği olarak da tanımlanabilir...4) Dereceli Puanlama Anahtarları Dereceli puanlama anahtarı.... bir ürünün..... Değerlendiren: Öğretmen………............7............... 7..................... Seçilen ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin programın temel amaçlarına hizmet 18 ... etkinliğin ya da cevabın niteliğinin değerlendirmesinde kullanılan puanlama rehberidir (Popham............... Dereceli puanlama anahtarları sayesinde öğretmenin öğrencilerden beklentileri somut ve anlaşılır hâle gelir... Kurduğu cümleler tam.. Açık. hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından önemli yararlar sağlayan bir değerlendirme aracıdır.... 5.... öğretmenin öğrencilerden beklentilerini açıkça belirttiği için öğrenmeöğretme sürecinde. 6... çalışmanın............... Derecelendirme ölçekleri not verme amaçlı kullanılabilirler..... Değerlendirilen Öğrencinin Adı ve Soyadı:...... Öğrencinin Kendisi…… 3 2 1 İyi Orta Yetersiz 1..... Sunum sırasındaki duruşu uygundu.......3) Derecelendirme Ölçekleri Derecelendirme ölçekleri öğrencinin çalışma sırasında gösterdiği belirli kavramaların........... Görsel materyalleri iyi bir şekilde kullandı.............

öğretmenin beklentileri göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılabilir. fakat yeterli değildi. Önemli eksikler var. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklendi. fakat yeterli değildi. Konunun çoğunu anladığını gösterdi. öğrenci seviyesi. Puanlama: Öğrencinin bu formdan alabileceği maksimum puan 4’ dür.eder nitelikte olmalarına ve programda kazandırılması hedeflenen becerileri (örneğin eleştirel düşünme ya da problem çözme vb. Öğretmen dersin işlenişine ve kazanımlara bağlı olarak bu yöntem ve tekniklerden uygun olanları kullanabilir. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı. öğrencilerin seviyesini de göz önünde bulundurmalıdır. çevresel ve sınıf olanaklarına göre öğretmen tarafından uygun şekilde yeniden yapılandırılabilir. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklenmişti. Olaylar arasında farklı bağlantılar kurdu. 19 . dersin işlenişi. Konunun birazını anladığını gösterdi. tutum ve davranışlara ilişkin bazı uygun ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri ile bu tekniklere ilişkin açıklamalar örnek olarak sunulmuştur.) desteklemesine dikkat edilmelidir. Konuyu farklı örneklerle açıkladı. 300 / 4= 75. sınıf mevcudu vb. 75 yüzlük sistemde öğrencinin bu değerlendirmeden almış olduğu nottur). zamana. Konuyu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklenmişti. Nightingale ve arkadaşları (1996) öğrenme kazanımlarına ilişkin olarak sekiz temel kategori tanımlamışlardır. Ölçme ve değerlendirme araçlarına ilişkin örnekler öğretim programında yer alan bazı etkinlik örneklerinden sonra örnek olarak konulmuştur. etkinlik içeriği. Örnekler yeterli değildi. Puan 4 3 2 1 Ölçütler Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi. öğrenci seviyesine. Örnek olarak sunulan bu formlar dersin işlenişine. beceri. Aşağıdaki tabloda bu kategorilerin yanı sıra düşünme Eğitimi Dersi ile öğrencilere kazandırılması hedeflenen bir takım bilgi. Yukarıda araştırma raporunun değerlendirilmesinde kullanılabilecek bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği sunulmuştur. Yazılı açıklamalar yeterliydi.). Öğrencinin aldığı puan yüzlük sisteme çevrilerek not olarak kullanılabilir (4 üzerinden 3 almış olsun: 100x3=300. Öğretmen ölçme ve değerlendirme araçlarını belirlerken aynı zamanda sınıfının durumunu (çevresel ve teknik olanaklar.) kapsamasına ve öğrencilerin mesleki yeterliliklerini (örneğin iletişim ya da takım çalışması becerileri vb. Form sınıfın koşulları.

Tasarlama. tartışma. beceri gelişimi. zamanı kullanma. raporlama. sorumluluk alma.) gördükleri şekilde yanıtlama konusunda özgür oldukları madde türleridir. bir aracı kullanma. gözlemleme ve yorum yapma) sağlanmalıdır. Sunular bireysel 10. sunum.). katılımcılık. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. iletişim (Hesap yapma. ya da grup çalışması şeklinde olabilir. (İşbirlikçi çalışma. 2. kullanmak) 3. kurma. belirleme. yorumlama. otantik ürün. organize etme. 7. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. değişiklik yapma) Yazılı raporlar sunularla birleştirilebilir ya da ayrı olarak değerlendirilebilir. Öğrenciler yaratıcı oluşturma. kendini ifade etme. Tutum.3) Düşünme Eğitimi Dersinde Kullanılabilecek Ölçme Aracı Örnekleri Bilgi. göreve karşı öğrencilerin 8. problem çözme. yazılı. birebir tutumunun yanı sıra yazılı materyalin oluşturulması sırasındaki öğrenme iletişim kurma. süreçlerini değerlendirmek için de kullanılabilir. gerçekleştirme.7. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri Açık uçlu maddeler Öğrencilerin muhakeme güçlerini. sözlü Sunular ve sözsüz iletişim öğelerini kullanma gibi beceri ve yeterliliklerinin çalışma) değerlendirilmesinde etkili ölçme ve değerlendirme araçlarıdır. 6. üretme. değer ve tutumlarını anlamaya topluluk önünde konuşma. işleri bireysel ya da grup çalışması şeklinde düzenlenebilir. iş Yaratıcı Performanslar: Sınıf ya 4. kompozisyon vb. Bunlar bireysel ya da grup çalışması şeklinde olabilir. savunma. Tablo ve Grafik öz yönlendirme. bilgileri konulardaki düşüncelerini savunmak için fırsat sağlarlar. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. kendini yönergeleri uygulama) değerlendirme. Bu içerik. tanımlama. planlamak. dans. Davranış Performans Görevi Araçlara ilişkin Açıklamalar Örnekleri Açık uçlu maddeler yazılı şekilde belirlenen konu hakkında tam bir yanıt 1. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) 20 . Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi birliği yapma vb. değerlendirme vb. aktarma yeterliliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. verileri yazılı ya da sözlü olarak ölçülmesinde etkilidirler. organize etme ve üretme becerileri hakkında bilgi veren yazılı ürünlerin Yazılı Görevler canlandırma. becerilerini göstermelerine imkân sağlamak için da okul panosu hazırlama. Öğrencilere yaratıcı bilgiyi organize etme. bilgileri gözden geçirme ve performans görevlerini yerine getirirken kendi mevcut bilgilerini açıklama. belirli yazılı türleri kullanma. tanımlama. bilgi kaynaklarını araştırma ve göstermek için farklı öğrenme ve iletişim becerilerini kullanma fırsatı kullanma. okuma yapma. düşüncelerini. gerçekleştirme (Tasarlama. müzakere etme) Sunular öğrencilerin bildiklerini ve kavradıklarını sözlü olarak diğer insanlarla 9. değerlendirme ve sentez becerilerinin tanımlama. Ayrıca. Beceri. Bunlar yazılı ödevlerle de birleştirilebilir. deney tasarlamak. drama vb. eleştirel düşünme. problemi tanımlamak. mülakat yapma. toplanmasıdır. yaratıcılık. görüşlerini paylaşma ve savunma. oluşturma. Bunlar öğrencilerin soruyu uygun geliştirme. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. yaratıcı performans görevleri kullanılabilir. düzenleme) performans görevlerini sergilerlerken teknoloji kullanımı konusundaki yeterliliklerini göstermeleri konusunda teşvik edilmelidirler (sözlü 5. öğrencilerin plan yapma. sergi. tanıma) Öğretmen tarafından öğrencinin ilerlemesi. öğrencilerin onların duygu. veri toplama. yansıtma. soru sormak.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. sunma. olay. düşünce. ilişkilendirme. oluşturma. olgu ve prensiplere ilişkin kavramalarını göstermelerinin yanı sıra. Yaratıcı performans görevleri Canlandırma. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek Öğrencilerin düşünme becerilerine ilişkin kavram. Öğrencilere farklı analiz etmek. sergileme. bağımsız çalışma. bağımsız öğrenme. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım verilmesini gerektiren maddelerdir.

sınıflama. öz yönlendirme. Akran değerlendirmede öğrenci diğer öğrencilerin etkinliklerine ilişkin düşünceleri ile öğrenmeyi öğrenir. tanımlama. değer ve tutumlarını anlamaya çalışma) 10. Öğrenciler bir yıl içinde istedikleri ders ya da derslerden proje hazırlayabilirler. tanımlama. deney tasarlamak. destekleyici fikirleri ve detayları gruplama. konu hakkında araştırma yapmak ya da sınıfta etkinlik sırasında kullanılacak materyalleri toplamak gibi etkinlikleri içerir. bilgi kaynaklarını araştırma ve kullanma. performans görevleri ile birleştirilerek de kullanılabilir. ilişkilendirme. Davranış 1. bağımsız öğrenme. araştırma raporları. sözlü ve sözsüz iletişim kurma. Yaratıcı Düşünme (Yeni ve kendine özgü fikir. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin yıl içinde göstermiş olduğu ilerlemenin değerlendirilmesi açısından önemlidir. dergi. Kişinin kendini yönetmesi ve geliştirmesi (İşbirlikçi çalışma. tablo – grafik doldurma vb. öz ya da akran değerlendirme formları vb. Eleştirel düşünme ve yargıda bulunma (Varsayım geliştirme. canlandırma. zamanı kullanma. Grafik düzenleyiciler ana fikri. Tasarlama. Projeler mümkün olduğunca çok fazla sayıda bilgi ve beceriyi işe koşmayı gerektirecek şekilde tasarlanmalıdırlar. planlamak. makale yazma vb. sergileme. Öz Değerlendirme ve Akran Değerlendirme Öğrenci Ürün Dosyası Proje 21 . Bunlar her sınıf seviyesinde. okuma yapma. mülakat yapma. düşünce ya da ürünler ortaya koyma) Örnek Ölçme Araçları Sınıf Dışı Çalışmalar Araçlara ilişkin Açıklamalar Ev ödevleri öğrencinin sınıf dışında tamamlaması gereken çalışmalardır. bilgiyi organize etme. Grafik Düzenleyiciler: Kavram haritaları. verileri analiz etmek. müzakere etme) 9. soru sormak. değerlendirme vb. sunma. organize etme. onların duygu. çalışmaları ürün dosyasında yer alır. yansıtma. Empati Kurma (Kendini başkalarının yerine koyarak. savunma. becerilerin test edilmesinde kullanılabilirler. düşünce. belirleme. bilgileri gözden geçirme ve açıklama. Sınıfta işlenecek konu hakkında bilgi toplamak ve önceden hazırlık yapmak da ödev olarak tanımlanabilir. gözlemleme ve yorum yapma) 6. Bilgiye erişim ve kullanma (Araştırma. oluşturma. Öğrenci ürün dosyası öğrencinin ders yılı içinde yapmış olduğu tüm çalışmaların yer aldığı dosyadır. projenin bazı kısımları sınıfta yaptırılarak süreç olarak da değerlendirilmeleri daha yararlı olacaktır. Bilgi ve kavramayı gösterme (Hatırlama. Bireysel olarak ya da sınıf ile birlikte oluşturulabilirler. bir aracı kullanma. Ürün dosyasında yer alacak çalışmalara karar verilirken ve çalışmaların değerlendirilmesi sırasında öğrenci ve öğretmenin birlikte çalışması önemlidir. işleri düzenleme) 5. birebir iletişim kurma. Beceri. yazılı. yönergeleri uygulama) 4. Bu görevler verilen metni okuma. Öz değerlendirmede öğrenci kendi etkinlikleri hakkında düşünerek öğrenme hakkında öğrenirler.Bilgi. gerçekleştirme. kategorize etme vb.) 2. oluşturma. tanıma) 7. bilgileri kullanmak) 3. üretme. belirli yazılı türleri kullanma. Projeler sunum. veri toplama. Sadece ürün olarak değil. İşlem yürütme ve teknikleri açıklamak/ispat etmek (Hesap yapma. bağımsız çalışma. sunu kopyaları. Projeler. öğrenciler ve öğretmenler için genel görsel bir dil olarak kullanılabilir. zihin haritaları. Problem çözme ve plan oluşturma (Problemleri tanımlama. Öz değerlendirme ve akran değerlendirme öğrencilere öğrenmelerinin daha fazla sorumluluğunu almalarını sağlamaktadır.İletişim kurma (Grup içinde iletişim kurma. gerçekleştirme (Tasarlama. her konuda. Öğrencinin hazırlamış olduğu ödevleri. değişiklik yapma) 8. yorumlama. raporlama. farklı bilgi ve becerilerin ölçülmesinde kullanılabilecek yazılı performans görevlerindendir. problemi tanımlamak. tartışma. Tutum.

8) Kazanımlar ve Etkinlik Örnekleri

8.1) 6. Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri

23

KAZANIMLAR 1.Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder.

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

AÇIKLAMALAR Kendisinin ve diğer kişilerin düşünme eylemi sırasında ortaya çıkan davranışlar (konuşma, mimikler, yazma, bakış vb.) açısından ele alınmalıdır.

2.Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. Nasıl Anlatırım?

Düşüncelerin ifade edilmesinde, ifadenin karşı tarafta oluşturacağı etki ve sözel olmayan iletişim öğeleri (duruş, bakış, mimik, jest, ses tonu vb.) dikkate alınmalıdır.

3.Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler. Ne Anlama Geliyor?

Kelimelerin anlamda yarattığı değişikliklerde cümle içindeki yeri ve sözcüğe yapılan vurgu üzerinde durulmalıdır.

4.Amaca uygun soru sorar. 5.Herhangi bir bilgiyi nasıl edindiğini açıklar. 6.Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder. 7.Benzerlik ve farklılıkların ölçütlere göre belirlendiğini fark eder. Öğrencilerin tespit ettikleri benzerlik ve farklılıklardan hareketle “ölçüt” kavramı yapılandırılmalıdır. Plüton Gezegen mi?

24

Bütün-parça ilişkilerini sorgular. Öğrencilerden amaç belirlemeleri beklenmeyecektir. . 12.KAZANIMLAR 8. verilen örnek durumlar üzerinde yapılmalıdır. Şartlar değiştiğinde görüş ve/veya eylemlerin değişebileceğini fark eder. olay ve olguların bütünparça içindeki yeri işlenmelidir. özne. Beynin Senin Olmasaydı? Nesne. belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre öncelik sırasına koyar. Amaç-araç ayrımı. özne.Eylemlerini. Akıl yürütme yöntemlerinden analojiye dayalı akıl yürütme kullanılmalıdır. 11. Amaç ve aracı ayırt eder. Benzerliklerden hareketle genelleme yapar. olay ve olgulara ilişkin parçanın bütünün yapısı üzerine etkisi. 10. bazı durumlarda bütünün parçadan farklı olabileceği ve nesne. 9. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. Grup adına ölçüt belirlediğinde/kullandığında kendisi dışındaki faktörler de dikkate alınmalıdır. 13.Eylemlerini. belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre önem sırasına koyar.

19. Alternatifli düşünmenin önemini fark eder. Varsayım oluşturur. Kendisinin ve diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. Atatürk’ün hayatında akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. 22. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. Bir olayın birden çok nedeni olabileceğini fark eder. 15. 20. 17. 18. Eylemlerini gerekçelendirir. Doğru ve Yanlış Nedir? 23. Tahminde bulunmanın kendisi ve başkaları için faydalarını fark eder. Tutarlı mı ? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. 21. Doğru-yanlış kavramlarını değerlendirir. 16. Bir durumun problem olup olmadığına karar verir. Mevcut verilerden hareketle tahminde bulunur. fen vb. .KAZANIMLAR 14.

Fazla asitli içecekler tüketen bir arkadaşına asitli içecekler yerine süt tüketmesinin daha sağlıklı olduğunu. 3. 15. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. 12. Ayrıca bir durumun aynı öğrenci tarafından kaç farklı şekilde ifade edilebileceği de işlenmelidir. 5. 2. Sınıf arkadaşına. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Komşunuza gürültü yaptığını. 5. “Bilmek” ve “inanmak” kelimelerinin farkını. Nasıl ifade edersin? Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. 6. Televizyonda dün gece izlediğin bir programla ilgili düşünceni. Sevdiğin müzik türü hakkındaki düşünceni. Kardeşine. (Eğer grup değerlendirilmesinde kullanılacak ise) Grup üyeleri ile işbirliği yaptı. Duruma ilişkin akılcı yorumlar yaptı. Bir dikdörtgenin iki uzun kenarı olduğunu. 7. Sınıfta ders sırasında dışarı çıkmak ihtiyacı duyduğunu. düzenli yemek yemenin sağlıklı bir davranış olduğunu. her gece. Kardeşine. …………………………………… 6. Fikirlerini ve görüşlerini etkili şekilde ifade etti. gece yarısına kadar televizyon izlemesinin doğru olmadığını. 1. 10. bilgisayarda nasıl yazı yazılacağını. 4. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Bir toplantıda konuşmacı olduğunda. 11. 9. Ailene daha fazla harçlığa ihtiyacın olduğunu. okul koridorlarında bağırarak koşmaması gerektiğini. 14. 13. Öğretmenine konuyu anlamadığını. 3. : Bir düşünceyi farklı biçimlerde ifade eder. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Sağ ayakkabının bağcığı sol ayakkabına ve sol ayakkabının bağcığı sağ ayakkabına bağlıyken yürümenin nasıl olduğunu. 2. SÜREÇ Aşağıda yer alan durumların her birini birden fazla öğrencinin ele alması istenir. 16. onu çok sevdiğini. …………………………………… 5 4 3 2 1 .NASIL ANLATIRIM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Arkadaşına. Diğer öğrencilerin görüş ve fikirlerini etkili şekilde dinledi. Ağlayan bir arkadaşına yarının daha iyi bir gün olacağını. Derecelendirme Ölçeği Örneği ÖLÇÜTLER 1. 8. 4.

Anlamamak 5.” demen gerekli. olduğundan/olduğuna ………. Okuduğun bir şiiri anlamanın. Bilmek ve inanmak konusunda kararsızsan “Şüphe ediyorum. “Biliyorum. 4.………… 5.……………………… 3..NE ANLAMA GELİYOR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Çınar ağacının yaprağının yeşil olduğuna/olduğunu ………. Bilmek .Sanmak 4. Arabalardan anlamanın. A Boşlukları aşağıdaki kelimelerden uygun olanı ile doldurabilirsin. Eğer seni emin yapan nedeni söyleyemiyorsan yani bilmiyorsan ve buna rağmen emin hissediyorsan “İnanıyorum. B alıştırmasında öğrenciler verilen durumların kendilerine göre anlamını ifade ederler. Matematik dersinde bir konuyu anlamanın. 6... Biliyorum Şüphe ediyorum İnanıyorum Yanlış olduğuna inanıyorum Bilmiyorum Emin değilim 1. Hayvanların da duygulara sahip olduğuna / olduğundan …………………………….” veya “Emin değilim.…………… 4. 2.Bilmemek 28 . En iyi arkadaşını anlamanın. Büyükanne veya büyükbabanı anlamanın. 6.. SÜREÇ Çalışma kâğıdında A alıştırmasının öğrenci tarafından tamamlanması istenir ve öğrenci tamamladığı cümleyi sınıfla paylaşır. Bilmek – Anlamak 3. Futboldan anlamanın.. Kendinin/komşunun veya birinin evcil hayvanını sevmenin. : Kelimelerin anlamda yarattığı değişiklikleri çözümler.” diyebilirsin.Gökyüzünün renginin mavi olduğuna /olduğunu ……………………….. 7..” diyebilmem için emin olman ve seni emin yapan nedeni de söyleyebilmen gerekiyor. C Aralarındaki fark nedir? 1. Ancak boşlukları doldurmadan önce şuna dikkat etmelisin. B Aşağıdaki durumların anlamı nedir? 1. Sıra arkadaşımın adının ………………. Bilmek – İnanmak 2. 5. : Çalışma kâğıdı. 2. 8.. Kendini anlamanın. 3. Başka gezegenlerde hayat olduğundan / olduğuna ……………………………………. C ve D alıştırmaları yapılırken sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir. Bilmek . Anlamak .Şimdi okulda olduğuma/olduğumu ………………………………………………….

1. 3. 3 Etkinliğe katılmak konusunda istekli davrandı. 7. b. 29 . 3. Tartışma Kavramları bazı zamanlarda doğru kullandı. 5. 6. Diğerlerini etkili şekilde dinledi. Tartışmalara ara sıra katıldı. 2 Etkinlik sırasında bazı yerlerde ilgisini kaybetti. 4. 2. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Sen hayaletlere inanıyorsan. Etkinliğe katılım 4 Etkinliğe katılmak konusunda oldukça istekli davrandı. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. a. 1 Etkinliğe pek fazla katılmadı. bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? Hayaletler vardır. 4. Dereceli Puanlama Anahtarı Örneği ÖLÇÜTLER 1. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. Diğer arkadaşlarını da etkinliğe katılmaları konusunda teşvik etti. Hayaletler olmalıdır. 2. Kavrama Kavramları genellikle doğru ve yerinde kullandı. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Eleştirilere açık olduğunu gösterdi. D Bilmek ile inanmak farklı mıdır? Neden? Bir şeyi inanmadan bilebilir miyiz? Bilmeden bir şeye inanabilir miyiz? Bir şeyi inanmadan anlayabilir miyiz? Anlamadan bir şeye inanabilir miyiz? Sen dürüstlüğe inanıyorsan bu aşağıdakilerden hangi anlama gelir? Neden? İnsanlar dürüsttür. a. …………. Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Diğerlerini dinledi. Tartışma sırasında genellikle düşüncelerini açık bir şekilde ifade etti. İnsanlar dürüst olmalıdır. Etkinlik sırasında oldukça ilgisiz davrandı. Çoğu zaman eleştirilere açık olduğunu gösterdi. Eleştirilere kimi zaman tepki gösterdi. Kavramları oldukça doğru ve yerinde kullandı. Çok az kavramı doğru kullandı. b. Bazı zamanlarda düşüncelerini ifade etti. Zaman zaman kendi yorumlarını kattı. Tartışmalar sırasında kendi yaşantısıyla da ilişkilendirme yaptı ve yorum kattı. Ancak bazı kavramların kullanımı sırasında hatalar yaptı. Tartışma sırasında düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etti. Genelde başkalarının düşüncelerini onayladığını gösteren ifadelerle Tartışmaya nadiren katıldı.

Aşağıda yer alan 1 numaralı soru ile metnin öğrencilerce doğru anlaşılıp anlaşılmadığı kontrol edilir. Öğretmenler metinlerdeki örnek durumları ele alırken değişme ve gelişmenin devam eden bir süreç olduğunu vurgular. 3 ve 4.25/yasam/yas11. 2.com/2006.bigbang. sorularla sınıf sorgulama topluluğuna dönüştürülmelidir.asp (27 Temmuz 2006). cevaplar sınıfta paylaşılır. 2) http://www. 5. 6. 3. : Bilginin değişebileceğini ve gelişebileceğini fark eder. 4. SÜREÇ 1. http://www.08. Caner Taslaman.gen. soru ile öğrencilerin yeni öğrenmeleri ile kendi deneyimlerini karşılaştırmalarına olanak sağlanır.PLÜTON GEZEGEN Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. 5. : Metinler. Metinler öğrencilerle paylaşılır.milliyet. : 1) Bıg Bang Teorisine Kadarki Bilim Tarihi.tr/bolum2.html. 2. Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur. 12345Sorular Yukarıda verilen durumlardan çıkan genel sonuç nedir? Yukarıdaki durumlarda verilen eski bilgiler hâlâ bilgi midir? Neden? Zaman içinde hiç değişmeyecek bir bilgi var mı? Varsa örnek veriniz? Bilgi gelişmesi ve değişmesi aynı şey midir? Neden? Sizlerin de doğru bildiğiniz fakat sonradan değişen bilgileriniz oldu mu? 30 .

“kendine ait bir yörüngesi olmayan” Plüton gezegen statüsünden çıkarıldı. Jüpiter. Yeni tanıma göre. kusurlu ve eksikti. Oysa Dünya. Yer'in. …“Aristo. Bunlar hem ezeli. Dünyanın Şekli Günümüzde on yaşında bir çocuk için bile sıradan olan bilgiler. Sümer. Babil ve Yunanlılar dünyanın şekline ilişkin çeşitli tahmin ve teorilerde bulunmuşlardı. bütün gezegenlerin. kendi astronomik modelini ortaya koydu. Dünya’nın sabit merkez olduğunu. Venüs. Çek Cumhuriyeti’nde yapılan gökbilimciler kongresinde gezegen kavramı yeniden tanımlanmıştır. yıldızlar gibi mükemmel değildi. Güneş’in ve Ay’ın. gökbilimciler kongresinde alınan bir kararla. Bu modele göre Dünya merkezdeydi. Mars. Güneş Merkezli Evren Kuramı'nı kurmuştur. Plüton 1930'da keşfedilmiş ve Güneş Sistemi'nin 9. Dünya’nın etrafında dönüyordu. Yıldızlar ezeli bir yakıtla yakılmışlardı. Uluslararası Astronomi Birliği. yıldızların. Dünya’nın çevresinde döndüklerini savunuyordu. 31 . O’na göre yıldızların ham maddesi ve Dünya’nın ham maddesi birbirlerinden tamamen farklıydı. Aristo’dan aldığı mirası da kullanarak. Ancak son yapılan toplantıda bu önerinin reddedilmesinin yanında Plüton da gezegen statüsünü kaybetti. Güneş Sistemi'nde 9 gezegen olduğunu yazan bütün kitapların da güncellenmesi gerekiyor. eski çağların insanları için çözülemez bilmecelerdi. Güneş'in çevresinde dairesel bir yörünge üzerinde dolanan bir gezegen olduğunu savunmuştur. hem de ebediydi. Yıldızlar ise en dışarıdaki en geniş halkadaydılar… …Kopernik.”… …Batlamyus. Satürn ve onlarla beraber Ay ve Güneş. geçen hafta Güneş Sistemi'ndeki gezegen sayısının 9'dan 12'ye çıkarılmasını önermişti. Yunan Döneminden beri yürürlükte bulunan Yer Merkezli Evren Kuramı'nın yerine. O dönemde bilinen beş gezegen Merkür. Bu kuram bugün bütün dünya tarafından kabul edilmiştir.Metinler Plüton Gezegen mi? Güneş Sistemi'nde Dünya'nın 8 değil 7 kardeşi kaldı. ve son gezegeni olarak kabul edilmişti.

g. Farklı bir bedene sahip olsaydın d. Farklı bir isme sahip olsaydın. Benzinle çalıştığında. b.” dedi. Otobüse kamyon motoru takıldığında. Afrika’da doğup büyümüş olsaydın. Ben de ona “Kaç tane damla yağmur eder?” dedim. Farklı bir aileye sahip olsaydın. Mete’ye “Yağmur yağıyor. SÜREÇ 1. Farklı bir yüze sahip olsaydın. c. f. Farklı bir parmak izine sahip olsaydın. Bir ormandaki ağaçların yarısı orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? b.parça ilişkilerini sorgular. d. Aynı ormanda sadece 1 ağaç kalmış olsa kalan ağaç orman oluşturur mu? e. b. O da bana “Olur mu öyle şey sadece iki tane yağmur damlası düştü diye yağmur mu yağar. C Öğrencilerden aşağıdaki soruları tartışmaları istenir. Koltukları çıkarıldığında. Bir ormandaki ağaçların 3/4’ü orman yangınında yok olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? c. e. Muavini olmadığında. 2. : Bütün. c. 32 .” dedim. Öğrencilerle A. Aynı ormanda sadece 10 ağaç kalmış olsa kalan ağaçlar orman oluşturur mu? d. B ve C bölümlerinde yer alan durumlarına ilişkin verilen sorular tartışılarak öğrencilerin parçanın bütün üzerine etkisini sorgulamaları sağlanır.BEYNİN SENİN OLMASAYDI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Cadde kenarındaki ağaçlar bir orman mıdır? B Aşağıdaki durumlarda otobüs hala otobüs müdür? a. Sonra başladık Mete ile tartışmaya… A a. Uçma özelliği eklendiğinde. Yağmur Damlası Geçen gün arkadaşım Mete ile yürüyorduk. Aşağıdaki durumlar oluştuğunda sen halâ sen misindir? a. e. Öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla “Yağmur Damlası” başlıklı metin öğrencilerle paylaşılır. Otobüs şoförü başka bir araç kullandığında. f. Farklı bir beyne sahip olsaydın.

Eğer alırsam. A 1. 7. Arkadaşlarımın bana karşı dürüst davranmalarını beklerim. Eğer ödevlerimi yaparsam başarım artar. Ama cesaretli ve çalışkan olmasından nefret ediyorum. 10. Soğanı severim ama nefesimin kokmasına sebep oluyor. Sütün her yaşta insana yararlı olduğunu öğrendim. Ödevlerimi her zaman yaparım. Ablamın başarılarından dolayı ona hayranlık duyuyorum. : Kendisinin veya diğer kişilerin ifadelerindeki tutarsızlıkları fark eder. Benim daha fazla süte ihtiyacım yok! 6. Çünkü bütün hayvanları ve bitkileri çok seviyorum. 4. Fakat sütü bebekler içer ve ben bebek değilim. 3. Hiç kimseden borç para almam. İfadelerin anlamlarında tutarsızlık olup olmadığı ve nedeni üzerinde tartışılır. Onlarla ilgili daha çok şey öğrenmek istiyorum. Eşyalarımı satın alırken ve kıyafet seçerken içinde turuncu olmasına dikkat ederim. Büyüdüğümde doğa ile ilgili araştırmalar yapmaya karar verdim. mutlaka zamanında geri öderim. Kitapları severim. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Tabi ki ben de onlara karşı dürüst davranmaya özen gösteririm. 11. Hafta sonları hariç! 8. B 1. Var olan tutarsızlıklar düzeltilir. ilginç kitaplar bulamıyorum. Turuncu benim en sevdiğim renktir. Dürüst insanları severim. 5. Düşündükleri uygun örnekleri yazıp arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Ben bir vejetaryenim. Bundan dolayı soğanı sevmiyorum.TUTARLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. Bu yüzden ödevlerimi yapacağım ve notlarımı yükselteceğim. 33 . 9. Bu yüzden de kitap okumuyorum. ama zevkime uygun. SÜREÇ A alıştırması çalışma kâğıdı şeklinde öğrencilere dağıtılır veya cümleler tek tek okunur. Eğer yapmazsam mutlaka geçerli bir mazeretim vardır. 2. Öğrencilerin çevresindeki insanların ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. Öğrencilerin kendi ifadelerindeki tutarsızlıkları düşünmeleri istenir. B alıştırması ile devam edilir. 2.

1980. 1. “Her zaman” ve “bazen” doğru olan şeylere örnek verebilir misin? “Hiçbir zaman” doğru olmayan bir şey var mıdır? 3. seçeneklerinden birini seçer misin? C. uygundur. sf. 34 . : Doğru ve yanlış kavramlarını değerlendirir. Social Inquary. 3. Doğru ve yanlış yere göre değişir mi? 3. Bir şey yanlış ise Çevreye zarar veriyordur. F. Her doğru faydalı mıdır? Her doğru uygun mudur? Her doğru tutarlı mıdır? Her doğru gerçek midir? Her doğru güzel midir? Her doğru iyi midir? Bir şeyi herkesin yapması doğru olduğunu gösterir mi? B. Mutlak ve değişmez bir doğru var mıdır? Niçin? 4. iyidir. sf. soru) Nuran Direk. seçeneklerini en çok katıldığından en az katıldığına doğru sıralar mısın? (Aşağıdaki soruları cevaplara göre yöneltmelisiniz). 104. USA. B. gerçektir. güzeldir. Pan Yayıncılık. Yaptığımda üzülürüm. 1. Doğru ve yanlış zamana göre değişir mi? 2. SÜREÇ Aşağıda yer alan A. Öğretmenim yapmamam gerektiğini söyler. A. (A alıştırması. Yaparsam arkadaşlarım beni ayıplar. Filozof Çocuk. Doğru ve yanlış kişiye göre değişir mi? : Düşünme Eğitimi :6 : 40 dk. : (D alıştırması) Lipman and Sharp. Bir şey ne zaman doğrudur? 2. herkes onu yapar. G alıştırmalarını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz. 1. tutarlıdır. C alıştırmalarından seçtiğinizle sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir. D.157. Bir şey doğru ise faydalıdır.DOĞRU ve YANLIŞ NEDİR? Ders: Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak 2006. Kimse onu yapmıyordur.

öğretmenine sor. 2. Saatin kaç olduğunu. çukur olanı istemiştim. f. Yanlış okuyorsun. Yanlış adamı işe almışsınız. Dolaptan yanlış tabağı getirmişsin. Tuz ve şekerin tadının farklı olduğunu. a. karşılaştığın ilk yabancıya sor. araştırma projesi organize et. i. Uzunlukların ölçüldüğünü. 5. E. 3. Bu yanlış hemen düzeltilmeli. 2. j. h. k. en iyi arkadaşına sor. görüntüsüne bak. 6. Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’nin kaçıncı cumhurbaşkanı olduğunu. Cevap kâğıdındaki üç yanlış cevap doğru cevaplarından birini eksiltiyor. güneş saatine bak. Kaç yaşında olduğunu. 4. saate bak. Doğruyu nasıl bulursun? Doğru farklı şekillerde bulunabilir mi? Aşağıda bazı durumlar ve bu durumlarda doğrunun nasıl bulunacağına ilişkin farklı yollar var. Bir yol seç ve neden seçtiğini açıkla. 5. d. 3. Aşağıdaki cümlelerde “yanlış” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün. e. 1. güneş ışığının yukarıdan direk geldiğini görüyorsan. g. 4. 1. l. ansiklopediye bak. ailene sor. 35 . televizyon izle. Sivas’a kıyasla daha batısında metre ile b. c. tadına bak.D. Ankara’nın Türkiye’nin olduğunu.

2. 1..Bana göre doğru…… …………………………. büyükbabama Atatürk Caddesine kütüphane açmanın doğru olduğunu söyledi. Şiir yazarken. 5. Matematikte. 4. Uzun bir tartışmanın ardından kız kardeşime “Tamam. Aşağıdaki cümlelerde “doğru” kelimesi yerine kullanılabilecek başka bir kelime düşün. 1. 3. sen doğrusun ve bu konuda daha fazla konuşmak istemiyorum. Annem...” Dedim. 2.. söylemek istediğimi anlatacak doğru sözcüğü bulabilmek için uzun süre düşünüyorum. …………………………………. Öğretmenim ödev kâğıdımın sağ üst tarafına “hepsi doğru” yazmış. 2 daha kaç eder?” G. 4 daima şu sorunun doğru cevabıdır. “2. …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. Bana göre yanlış…… …………………………. 36 .F. …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………. ………………………………….

Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 37 .8.2) 7.

Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. 8. 5. 6. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. Soru ve cevap ilişkisini değerlendirir. Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder. Ölçüt belirlerken öznel ve nesnel davranması gerektiren durumları ayırt eder. Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder. Neden Böyle Düşündüm? Mecaz Nedir? Aynı mı? Farklı mı? Bakmak ve Görmek Kör Adamlar ve Fil Elmalar ve Havuçlar . Özne. nesne. 3. 7.KAZANIMLAR 1. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünmeden yapılan eylemlerden kastedilen düşüncesizlik Düşünürken olmayıp uyumak nefes almak vb. Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. 2. 4. eylemlerdir.

12. alternatifler arasından en uygununu seçer. . 14. 16. Eylemlerinde göz önüne alacağı şartları değerlendirir. Alternatife ihtiyacı olan ve olmayan durumları belirler. 15. Amaca uygun araç belirler. fen vb. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere ve şartlara göre değiştiğini fark eder. İhtiyaç ve seçenek ilişkisini görerek. Bütün ve bazı ifadelerinin cümlenin doğruluk değerine etkisini değerlendirir. 10. 13.KAZANIMLAR 9. Tümdengelime dayalı olarak genelleme yapar. 11. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Amaç mı? Araç mı? Problem mi? Problemlerle kastedilen matematik. Verilen veya gösterilen gerekçelerin uygunluğunu değerlendirir.

22. 18. Sorumluluk kavramını değerlendirir. .KAZANIMLAR 17. 19. Olayları çoklu neden ve çoklu sonuç ilişkisine göre değerlendirir. 21. İfade ve eylem arasındaki tutarsızlıkları değerlendirir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. 20. Kendisinin ve diğer kişilerin eylemlerinin olası sonuçlarına ilişkin tahminde bulunur. Varsayımlara dayalı olarak olası durumları değerlendirir. Atatürk’ün düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğüne verdiği önemi örnekleriyle açıklar.

3. Aşağıdaki örnek durumlar birer birer okunur ve her birinin ardından. Düşünerek yapılan ve düşünmeden yapılan eylemleri ayırt eder. : Fotoğraf SÜREÇ 1. Öğrencilerin birbirlerinin fikirleri üzerine tartışmaları sağlanır. Ardından aşağıdaki sorular öğrencilere yöneltilir. • • • • • • • • • • • • • • Piknik planı yapmak Ödev yapmak Yediklerini sindirmek Muz kabuğunu soymak Kitap okumak Televizyon programı hakkında tartışmak Uyumak Haksızlıktan nefret etmek Yüzmek Koşmak Yüzünü yıkamak Nefes almak Gülmek Telefonla konuşmak . “Bu durum düşünmeyi içeriyor mu? Neden?” Sorusu yöneltilir. 2. Resim öğrencilere gösterilir.Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. • Düşünüyor cevabı alındıktan sonra bu fikre nasıl ulaştıkları sorgulanır. : Düşünme eylemi sırasında sergilenen davranışları fark eder (6. • Resimdeki kişinin ne yaptığı sorulur. • Düşünürken ne yaparsın? • Mimiklerin ile düşünmen arasında bir ilişki olduğunu düşünüyor musun? Nasıl? • Düşünürken herkes aynı şekilde mi hareket eder? 4.DÜŞÜNÜRKEN Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç.Sınıf ). Öğrencilere.

42 .

NEDEN BÖYLE DÜŞÜNDÜM? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Sebepleri ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… 7. Daha sonra aynı öğrencilere yeniden söz hakkı verilerek neden böyle düşündükleri sorulur. 5.. Sınıf. : Kendisini düşünmeye yönelten nedenleri açıklar. Etkinliğin ikinci aşamasında grup çalışması yapılır. Bir dakikanın sonunda gözlerini açmaları istenir. ……………….. SÜREÇ 1. 3. ………………. 8. Grup içindeki her öğrencinin düşündüklerini ve sebeplerini yazmaları istenir. 6. ………………. düşünceler konularına göre grup üyeleri tarafından gruplanabilir (nesne. Grup içinde düşünceler ve sebepleri yazıldıktan sonra. a) İnsanlar sebepsiz yere düşünebilir mi? b) Sence insanların en çok düşündükleri şey nedir? Niçin? c) İnsan dışındaki canlılarda bir sebebe bağlı olarak düşünebilirler mi? d) Bir düşüncenin birden fazla sebebi olabilir mi? 43 . eylem.. 2. mevcuda göre en fazla 5 veya 6 gruba bölünür. Grup içi çalışmalar tamamlandıktan sonra her grup kendi çalışmasını sunar ve dersin sonunda karşılaştırmalar yapılır. Her gruptan bir öğrenciye söz hakkı verilir. gözlerini kapattıklarında ne düşündükleri sorulur. Öğrencilerden. 4. kişi gibi).. öğretmenin uyarısından sonra yaklaşık bir dakika boyunca gözlerini kapalı tutmaları istenir. Düşündüklerim ………………. Bunların dışında son günlerde sıklıkla düşündükleri bir şeyi ve neden bunu düşündüklerini söylemeleri istenebilir. 10. 9.. Aşağıdaki sorular gerekçeleri ile birlikte tartışılır. ………………. her gruptan bir kâğıda düşündüklerini ve sebeplerini iki ayrı başlık altında yazmaları istenir. 11.

” J. A Arkadaşın sana “başım dönüyor” dediğinde. Söyleyecek bir şey bulamadım. Alp “Karnım zil çalıyor. A.” dedi. Çok üşüdüm. kaynar 44 . Aytuğ “Boğazım düğümlendi. Duyduklarım beni çok üzdü. 8. Aylin “Başım çatlıyor.” dedi. başının tıpkı havaya atılan bir top gibi döndüğünü düşünüyor musun? Aslında arkadaşının başı bu şekilde dönmüyor.” dedi. : Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. Gökçe ”Kulaklarım çınlıyor. Bahar “Dizlerimin çözüldü. 9. 6.” dedi.” dedi. 5. O kadar çok konuştu ki… E. “Yüreğim yanıyor. Sersemlemiş hissediyorum. birbirine C.” dedi. Sezgin dedi. Zeynep “Başımdan sular döküldü. H.MECAZ NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. Birinci sütundaki mecazlı ifadeler ile ikinci sütundaki açıklamaları eşleştirir misin? (Bir ifade bir açıklama ile bir kez eşleşmektedir). Çiğdem “Çenesi düştü. 10. SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A ve B bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. Birisinin benim hakkımda konuştuğunu düşünüyorum. Ahmet “Başım dönüyor. I. Hiç bu kadar üzülmemiştim. 1. Cem “Kızım tütüyor. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. 3. Emel “Dişlerim vuruyor. B. bağı D. F. 4. Aşırı heyecanlandım.” dedi. B bölümünün işlenişine de aynı şekilde devam edilir. Acıktım. Başım çok ağrıyor. 11. 2.” dedi. Arkadaşının bu ifadesi mecazlı bir anlatımdır.” dedi. Çok özledim.” dedi. burnumda G. K. 7.

7. 8. Tümer keçi gibi inatçıdır. 6. * Rapunzel. Annem bir melektir. Maçtan sonra yüzü pancar gibi kızarmıştı. Bebeğin sesi kedi miyavlaması gibi. 3. Elimdeki portakal bir top gibi yuvarlak. Karpuzun içi bir domates kadar kırmızı. Yaşam bir salkım üzümdür. Dünya bir gezegendir. Kız kardeşim bir mücevher. 45 . 5. Aslı’nın saçları Rapunzel* kadar uzundur. 10. çok uzun saçlarıyla tanınan bir masal kahramanıdır. Çarşamba günü bir kâbus gibiydi. 4.B Aşağıdaki mecazlı ifadelerin verilen seçeneklerden hangisine uyduğunu söyler misin? Yanlış Yanlış Yanlış değil ve fakat İfadeler ve ? mecaz mecaz mecaz değil değil 1. 11. 2. 9.

Gerçeği görmen için daha çok okuman gerekiyor. Köye amcamı ziyarete gittiğimde tarlada çalışmanın ne kadar zor olduğunu gördüm. Bir su kuyusunun derinliğini nasıl ölçebiliriz? Emel’i parkta derin derin düşünürken buldum. 2. Farklı ? 46 . Köşedeki marketten sağa doğru dönersen eski çeşmeyi görürsün. Annemi çeşit çeşit çiçeklerle karşıladım. Ayakkabın benimkinden farklı mı? 8. farklı mı olduğuna karar ver. 4. 7. Kısa zamanda büyük işler yapmanın yolu nedir? 6. 10. Ümitköye gitmek için farklı bir yol daha var. :Çalışma kağıtları SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. Bu söylediklerini hoş karşılayamayacağım. Öğretmenine adıyla hitap etmen hoş olmadı. 5. Senden bu çeşit bir davranış beklemiyordum. Atina’da 2004 yılında yapılan 28 nci Olimpiyat Oyunlarında takım sporlarında dünya rekoru kırıldı mı? Kalbim kırıldığında içimden kimseyle konuşmak gelmez. 3. Aynı 1. Son görüşmemizde ona bir hediye verdim. Sabah ki görüşmenin verimli geçtiğini söyleyemem. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir. kravat bu takıma çok yakışmış. Kurtuluş filminde Atatürk rolünü oynayan aktörün adını anımsıyor musun? En son ne zaman saklambaç oynadık? 9.AYNI MI? FARKLI MI? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40+40 dk :Söz ve söz gruplarının cümle içinde farklı anlamlara gelebileceğini fark eder. Farklı düşünen insanlarla konuşmaktan hoşlanıyorum. A Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış kelimelerin anlamının iki cümlede aynı mı. Ne kadar doğru bir seçim.

istenmiyorsun artık. En sevdiğim renk açık yeşildir. o. Taksi şoförü yolun açık olmadığına dair bir işaret görememişti. Denizciler Marmara açıklarında boş bir tekne gördüklerini Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirdiler. engelsiz i. B “Açık” kelimesinin kullanıldığı cümlelerdeki anlamını sağ sütunda bulabilir misin? (Sağ ve sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). (Pazar günü) Bu gün açık eczane bulmak öyle zor ki… 11. Denizin kıyıdan uzakça olan yeri uygun.” dedi.11. Tren yolu şehrin açığından geçer. boş g. iyi misin?” diye söze başladı. kolay anlaşılır f. 10. Rüyamı anlatınca Elif bana güldü ve “Üstün açık kalmış galiba” dedi.” 15. a. 7. 4. arkadaşına. 14. Eti açıkta bırakırsan kedi kapar.” Bu şarkıyı anımsıyor musun? 3. “Daha açık anlatabilir misin. 9. Resim dersinde. bir yerin biraz uzağı 12. 6. İyi bir araba kaç para eder? Ahmet “Merhaba. kapalı olmayan yer l. öğretmenimiz. her yeri doldurun. n. Aradaki açığı kapatabilmen için çok çalışman gerekiyor. k. “Kağıtta açık yer bırakmayın. mesafe d. aralığı çok e. Bahar düğününde sırtını açıkta bırakan bir gelinlik tercih etmişti. Hepimizin talihi açık olsun. j. 2. 5. “Kapı açık. Hesap sonunda ortaya çıkan para ya da mal eksikliği 47 . örtüsüz. 1. işler durumda olan koyu olmayan 8.” dedi. örtüsüz c. Açık adımlarla koşan at. Ahmet Bey eşine sitem ediyordu: “Bu kadar alış veriş yaparsan bütçemizin açık vereceğini daha önce söylemiştim. çıplak h. birinciye yetişti. arkanı dön ve çık. elverişli m. 13. Genç kız. kapalı olmayan b. lütfen. aralık.

3. Aşağıdaki cümlelerde “görmek” kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına karar verir misin? İki anlamıyla da kullanıldığını düşünmüyorsan ? seçeneğini işaretleyebilirsin.” 48 . Yürüyen adam kendi kendine söyleniyordu: “İşin kötü bir sonuca varacağını görüp de hiçbir şey yapmamış. 4. “Güneşin ilk ışıklarını görüyor musun?” 2. 1. 8. Bir filmde doktor hastanın gözündeki bantları açar ve hasta “Görüyorum. Atıl ileri doğru koşarak “Şimdi beni görün. Etraf zifiri karanlık olduğunda hiçbir şey göremezsin. ? bir şeyin sezmek varlığını duymak 1. sezmek. 2. 6.C Görmek kelimesinin birden çok anlamı vardır fakat en çok kullanılan iki tanesi şunlardır: 1.” der. Aylin kaza anını anlatırken “Kafamı çarptım ve sonra yıldızları gördüm.” dedi. Özlem pilotların koruyucu gözlüklerini takar ve ”Bu şeylerle nasıl görebildiğini anlayamıyorum. (Ahmet milli piyango biletine ikramiye çıkan arkadaşıyla konuşmaktadır). Anlamak.” der.Anlamak. “Madem ikramiye kazandın bizi de gör.Gözle ve ışık yardımıyla 2. Gözle ve ışık yardımıyla bir şeyin varlığını duymak.” 9.” der. 5. “Dün toplantıda tanıdıklardan kimseyi gördün mü?” 7.

: Çalışma kâğıtları cümle içinde farklı anlamlara SÜREÇ Aşağıda verilen çalışma kâğıdında A. E.” Diyerek beni teselli etmeye çalıştı. Hata yaptığımız durumlarda “Lütfen.” diyebilmeliyiz. Öğretmenimiz dışarıya bakarak. Her kurumda temizlik işlerine bakan bir görevli var mıdır? Diyerek kendi kendime sordum. İyi bakılan taylar güzel bir at olabilir. F. dalmış olan Ahmet’e “Nereye bakıyorsun?” diye bağırdı. Öğrencilik yıllarım aklıma geldiğinde “sokağa bakan pencereleri olan küçük bir okul anımsıyorum. B ve C bölümlerin işlenişine aynı şekilde devam edilir. Sağ ve sol sütundaki ifade veya düşünceleri “bakmak” kelimesinin aynı anlamda kullanılmış olmasını dikkate alarak eşleştirir misin? (Sağ sütundakilerle sol sütundakiler birer kez eşleşmektedir). “Evet” diyerek arabaya doğru dikkatlice baktım. Elçin Hanım ev sahibine “Evin arkası nereye bakıyor?” diye sordu. A. :Söz ve söz gruplarının gelebileceğini fark eder. B ve C bölümlerinin öğrenci tarafından tamamlanması istenir. A bölümünü tamamladıktan sonra öğrencilerin cevapları alınır. 4. mükemmel olmasını istiyorum. Kendine iyi bakan insanların yaşını göstermediğini düşünüyorum. Arkadaşım “Şu hesaba sende bakar mısın?” diye sordu. kusuruma bakmayın.BAKMAK VE GÖRMEK Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Araç-Gereç : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. C. 5. A Aşağıdaki iki sütunda “bakmak” kelimesinin kullanıldığı düşünce veya ifadeler vardır. 1. 6. D. Annem daima “Sen derslerine baksan iyi edersin. 2. B. Yemeğin tadına birde sen bakar mısın. Babam “Onun söylediğine bakma. 3. 49 .” diyor.

Burçak “Elimi acıttın!” diye bağırdı.B Aşağıdaki soruları cevaplandırır mısın? Unutma. “Bu ses de ne?” “Acı acı havlayan bir köpek olmalı.” 6. Görüp de bakmamak mümkün müdür? 3. Sadece gözlerimizle mi görürüz? C Aşağıdaki cümlelerin anlamını değiştirmeden “acı” kelimesinin yerine başka kelimeler kullanabilir misin? 1. cevabını ayrıntılı olarak açıklamalısın. 1. “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu.” 5. Son okuduğum roman “Dışarıda acı bir rüzgâr esiyordu. Bakıp da görmemek mümkün müdür? 2. Göz kapaklarımız kapandığında bu bir şeye bakmak istemediğimiz anlamına gelir mi? 4. “Yüreğimde bir acı hissettim. “Biber yüzünden dudaklarım ve dilim acıdı. “Bu acı biberi niye satın aldın ki!” 3. 50 . 9.” Cümlesiyle başlıyordu.” 7.” 8. “Mektup baştan sona acı sözlerle doluydu.” 4.” 2. “Pazılarındaki acı kuvvete güvenerek ileri doğru atıldı.

Lipman. kişilerin tahminleri sorulur. Her durumda bilgiyi paylaşmak gereklimidir? Bilginin paylaşılmasının gerekli olduğu ve olmadığı durumlara örnek veriniz. New York:University Press Of America. Wondering At The World Manual To Accompany Kıo And Gus. arkadaşımıza ait bir sırrı paylaşma. 3. 51 . 4.louisrosenfeld. (Bu bölümde özellikle öğrencilerle bilimsel bir bilginin paylaşımı vurgulanmalıdır. : 1. Matthew Ve Sharp.html (17 May 2007) SÜREÇ 1. Ann Margaret.com/home/bloug_archive/000045. 2.Öğrencilere resmin tamamı gösterilerek insanlardan 4 tanesinin tahminleri okunur. (1986). 3 ve 6. Gözleri kapalı insanlar dokundukları şeyin bir fil olduğunu neden tahmin edememiştir? b. 2. : Bilgi paylaşımının gerekliliğini değerlendirir.Etkinliğe aşağıdaki sorular ile devam edilir. Bu insanların doğru tahminde bulunabilmeleri için ne yapmaları gerekirdi? c.KÖR ADAMLAR VE FİL Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanımlar Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. a.http://www. ders notlarını paylaşma.Öğrencilere resimdeki insanların ne yapmaya çalıştıkları sorulur. sınav sırasında soruların doğru cevabını paylaşma gibi durumlar işlenmelidir).Öğrencilerle resmin yazılar dışındaki kısmı paylaşılır.

5. . (Grup çalışması yaptırılmış ise) Grupla işbirliği yaptı. Öğretmen tarafından yeniden yapılandırılabilir. Aşağıdaki form örnek olarak sunulmuştur. Ayrıca form grubun ya da bireysel öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilir.1 2 3 5 4 6 ……………………… Sorular: Değerlendirme: Bu etkinlik aşağıda yer alan ölçüt örneklerini içeren dereceli puanlama anahtarı. Etkinliğe aktif şekilde katıldı. …………. Çalışma kâğıdını doğru şekilde doldurdu. Bu bir mızrak. 2. Bu bir duvar. derecelendirme ölçeği ya da kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. 3. 4.. Bu bir ağaç gövdesi. Kontrol Listesi Örneği ÖLÇÜTLER 1. ………… 1 (Evet) 2 (Hayır) 52 ……………………… Bu kalın bir boğa yılanı.

meşe ağacı. denizler. voleybol. kanolar. Bunu “illeri başka nasıl sınıflandırabiliriz?” sorusuyla yapabilirsiniz. B alıştırmasında öğrencilerden verilen nesneleri gruplandırmalarını isteyin. limonata. telgraf. d. Çaydanlıklar. nesne. 2. şeftali. okyanuslar. köprüler. University Pres of America. Nüfusu 400 binden az olanlar. taze fasulyeler. bluzlar. kazaklar. a. 9. 3. tavalar. olay ve olguları belirlediği/belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırır. biftek. briç. körfezler. bezelyeler. kaşıklar. Kayıklar. Ananas. 53 . Çanakkale. A İLLER Balıkesir Bingöl Bursa Çanakkale Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Kaynak: DİE. uçaklar. Genel kabul gören bir ölçüte göre gruplama yapmaları veya yapmamaları beklenmemelidir. İlleri aşağıdaki seçeneklere göre de sınıflandırabilirsin. portakallar. satranç. 2000 Genel Nüfus Sayımı NÜFUS 1 076 347 253 739 2 125 140 464 975 402 606 569 616 316 841 937 389 Tablodaki illeri 2 gruba ayıralım. poker. Kabanlar. Edirne ikinci grup Bingöl. 4. : Çalışma kâğıdı : (A alıştırması) Lipman. uçaklar. Erzurum olsun. helikopterler. göletler. Irmaklar. Elazığ. fıçılar. transatlantikler. Erzincan. kepçeler. yollar. b. havuçlar. Şarap. Bu sınıflamaya göre birinci gruptakiler Marmara Bölgesinde ikinci gruptakiler ise Doğu Anadolu Bölgesindedir. Radyolar. 7. çoraplar. Yaptıkları gruplandırmaları söyledikten sonra bu gruplandırmayı neye göre yaptıklarını sorabilirsiniz. A alıştırması öğrencilerde “bir ölçüte göre sınıflandırmaya” ilişkin hazırlık amaçlıdır. 5. c. tüneller. gül. Elmalar. pantolonlar. B harfi ile başlayan iller. Basketbol. B 1. koylar. balonlar. göller. kraker. Birinci grup Balıkesir. Bu amaçla alıştırmada verilen ölçütler dışında bir ölçüt oluşturmalarını isteyebilirsiniz. Matthew and Ann Margeret SharpWondering at the World . su. televizyon. Bursa. : Özne. yelkenliler. 56. 6. dereler. kavunlar. 8. SÜREÇ 1. mor menekşe. sf. futbol. çatallar. füzeler. bıçaklar. soda.ELMALAR VE HAVUÇLAR Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynak : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. ekmek. botlar. 2. Nüfusu 400 binden fazla olanlar. E harfi ile başlayan iller.

Amaca uygun araç belirler. Çocuk: Eğer bana sürpriz bir hediye verirsen beni öpmene izin vereceğim. Cevaplar diğer öğrencilerin cevapları ile karşılaştırılır. sınıf). İfadeler A) Aşağıda verilen ifadelerde baba ve çocuğun amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz.” İfadesin de geçen amaç ve aracın ne olduğunu belirleyiniz.B ve C’deki ifadelerden hareketle öğrencilerin amaç ve aracın ne olduğunu tespit ederek. Elif: Bu gün geometri ödevlerimi bitiriyorum ama sen de bana İngilizcedeki düzensiz filler konusunda yardım edeceksin. cümlelerde geçen para kavramlarının amaç mı. Ayrıca benzer örneklerde sunulabilir. B) Aşağıda verilen ifadelerde Elif ve Elif’in ağabeyinin amaçlarını ve araçlarını belirleyeniz. C) “Şişmanlık genini bulmak için fareler üzerinde deneyler yapan bilim insanları sonunda bu geni buldular. D) Aşağıdaki ifadeleri inceleyerek. E’de ise verilen amaçlara uygun araçlar belirlenir. E) Aşağıdaki amaçlara uygun araçlar neler olabilir? Tahminlerinizi yazınız ve tartışınız. Baba: Eğer seni öpmeme izin verirsen sana sürpriz bir hediye vereceğim. SÜREÇ 1. 1) Babam ve annem çalışarak aldıkları paralarla çok güzel bir araba aldılar. şimdi geometri ders ödevlerini bitirmeni istiyorum. araç mı olduğunu belirleyiniz. D’de yer alan örnekten hareketle öğrencilerin aynı şeyin hem amaç hem de araç olabileceğini fark etmeleri sağlanır. Kazanım : Amaç ve aracı ayırt eder ( 6. 2) Babam ve annem para kazanmak için günde 8 saat çalışmaktadırlar. 4. Cevaplar gerekçeleri ile birlikte sunulmalıdır. A.AMAÇ MI? ARAÇ MI? Ders : Düşünme Eğitimi Sınıf :7 Yaklaşık Süre : 40 dk. Mutlu bir yaşam İyi bir iş ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… ……………………………………… 54 . 3. benzer örnekler sunmalarına olanak sağlanır. Ağabey: Eğer yarın akşam sana İngilizcedeki düzensiz filler hakkında yardım etmemi istiyorsan. 2. Aşağıdaki ifadeler öğrencilerle paylaşılır.

cs.edu/~kupcu/eglen. karikatürler çoğaltılıp dağıtılır ya da yansıtıcı ile gösterilir. :1) www. 6) Etkinlik sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve cevaplar sınıfla paylaşılır. : Karikatürler. SÜREÇ 1) Öğrencilerin karikatürleri görmeleri için.html. (Var) Kim/ kimler için neden problem? Neden? (Yok) Kim/kimler için neden problem değil? Neden? 4) Her öğrencinin durumlara ilişkin görüşünü açıklamasına fırsat verilir.com. 2) Cumhuriyet/25 Ocak 2004.PROBLEM Mİ? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç Kaynaklar : Düşünme Eğitimi :7 : 40 dk. : Bir durumun problem olup olmadığına karar verir. Bir durumun problem olup olmadığının kişilere göre değiştiğini fark eder. 3) http://www. 2) Öğrencilere karikatürlerde gördükleri durumların bir problem olup olmadığına karar vermeleri için yeterli süre verilir.brown. 55 . 3) Cevaplarına uygun olarak (Var-Yok) aşağıdaki sorular sorulur. 5) Aynı durumu problem olarak gören ve görmeyen öğrencilerin fikirlerini gerekçelendirmelerine ve karşılaştırmalarına olanak tanınır.inceespri.

KARİKATÜRLER 56 .

Sınıf Kazanımları ve Etkinlik Örnekleri 57 .3) 8.8.

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Düşünceler Nereden Gelir? Anlam farklılığı. uzak ve belirsiz (yakınlık ve uzaklığın tayin edilemediği) olması dikkate alınmalıdır. 2. gerçek-gerçek değil. Hangisi Güvenilir? . 7. 4.KAZANIMLAR 1. 5. Şartlar değiştiğinde önem ve öncelik sırasının değişip değişmediğini değerlendirir. yavaş-yavaş değil Anlam Halkaları gibi olumlu-olumsuz iki kelime ile ilişkisi olan kelimelerle işlenmelidir. 3. Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır. Doğruluk değerine sahip olan ifadelerle olmayan ifadeleri ayırt eder. 6. Bilgi kaynağına ilişkin duygu ve düşüncelerinin eylemlerine etkisini sorgular. Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. Bu kelimelerin gruplandırılması yapılırken verilen iki kelimeye anlam bakımından yakın. 8. Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar. ıslak-ıslak değil. Olgusal sorular ile olgusal olmayan soruları ayırt eder. Kullandığı ölçütlerin kullanıldığı eylemlere uygunluğunu değerlendirir. açık-açık değil.

“Bütün” ve “bazı” ifadelerini doğru ve yerinde kullanır.KAZANIMLAR 9. Öneri geliştirip geliştirmeyeceği durumları değerlendirir. . 14. Tümevarıma dayalı olarak genelleme yapar. 16. Verilen araçların hangi amaca dönük olabileceğini tespit eder. Bir karar vermeden önce gerekçeleri değerlendirir. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Problemlerle kastedilen matematik. Şartları göz önünde bulundurarak herhangi bir duruma ilişkin plan yapar. Problem durumlarına ilişkin çözümler üretir. 11. 12. problemler olmayıp günlük yaşamla ilgili içeriklerdir. 10. 13. fen vb. 15. Kendisinin veya diğer kişilerin eylemlerini nedenleri ve etkileri açısından değerlendirir.

nesne ve olaylar arasında sıra dışı bağlantılar kurulduğunda ortaya çıkabilecek sonuçları tahmin eder. .KAZANIMLAR 17. Atatürk’ün düşünce ve eylemlerinde akıl ve bilimin yerini örnekleriyle açıklar. ETKİNLİK ÖRNEKLERİ AÇIKLAMALAR Kural Nedir? Kavram sorgulama aşamasında birçok becerinin işe koşulması sağlanmalıdır. 19. Süreci etkileyen varsayımları değerlendirir. 21. 18. 20. Kural kavramını değerlendirir. Her durumda tutarlılık aramanın gerekliliğini değerlendirir. Çevresindeki özne.

A Sorular 1. 2. düşündüm ve düşüncemin kaynağı ……………………………………. 3. C alıştırmasında sorular yardımıyla sınıfın bir soruşturma topluluğuna dönüştürülmesi önerilir.DÜŞÜNCELER NEREDEN GELİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. Bir yıl önce bu zamanlarda ne düşündüğünü hatırlıyor musun? 3. Düşünce nedir? 2. : Düşünme ve düşünce arasındaki ilişkiyi açıklar. Düşünceler Köfte ekmek Futbol Ayşe ne tatlı. Ayşe Güneş Merak . Şu an düşünmeni tamamen durdurabilir misin? B Sınıfı 8 kişilik gruplara bölerek halka şeklinde oturtun... Düşünceleriniz nereden gelir? Düşüncelerin kaynağı kafamız mıdır? İnsanlar düşünmeyi nasıl öğrenir? Düşünceler gerçek midir? Her zaman mı. Mutsuz olduğunda düşüncelerin mutsuz mudur? 5. Grupta bazı düşünceler aynı olabilir mi? Nasıl? 2. Herkes kendi düşüncesini söyler.” der. Güneş Paraşütle atlamak. 4. Diğer grup şu şekilde tahtaya yazar. 7. 5. SÜREÇ A alıştırmasındaki sorular öğrenciler tarafından cevaplandırılır. Oturmaktan sıkıldım. bir dakika sonra işaretinizle gözlerini açarlar. Sorular 1. İşaretinizle öğrenciler gözlerini kapatırlar. 6. zaman zaman mı düşünürüz? Bir kişi veya bir şey olmadan düşünebilir miyiz? Fikir sahibi olmadan düşünebilir miyiz? Düşüncelerin Kaynağı Karnım acıktı. Hayatında hatırlayabildiğin ilk düşünce nedir? 4. Grupta bazı kaynaklar aynı olabilir mi? Nasıl? C 1. Bir öğrenci “…………………. B alıştırmasında düşünceler yazıldıktan sonra sorular ile devam edilir.

3.ANLAM HALKALARI Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Araç-gereç : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. : Çalışma kâğıdı. : Kelimeleri anlam farklılıklarına göre gruplandırır. Alıştırmalarda yer alan kelimeler. Kelimeler ve halkalar tahtaya yazılarak. SÜREÇ 1. 62 .”. “Gerçek . “Yavaş Yavaş değil.” ifadelerinin her biri ile ilgili kelimelerin anlam farklıklarını işleyen alıştırmalar bulunmaktadır. 2. Ders işlenişi sırasında uygun görülen çalışma kâğıdı seçilir ve öğrencilere dağıtılır.Gerçek değil.Açık değil. etkinlik sınıfla da yapılabilir.” ve “Açık .Islak değil.”. halkaların içinde yer alan temel kelimeyle ilgisine göre uygun görülen halkaya yerleştirilir. Çalışma kâğıtlarında “Islak .

ANLAM HALKALARI Aşağıda “Islak” ve “Islak değil. ? Islak 63 . Bu kelimeleri halkaların içine ıslak ve ıslak değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? kuru nemli nem rutubetli ıpıslak çorak sıvı rutubet sulak iliklerine kadar ıslanmış kıraç yaş buğulu sucuk gibi ıslanmış kavruk puslu yağmurlu sırılsıklam Islak değil.” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır.

” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. ? Gerçek 64 .ANLAM HALKALARI Aşağıda “Gerçek” ve “Gerçek değil. Bu kelimeleri halkaların içine gerçek ve gerçek değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sahici akla uygun taklit mantıksız soyut sahte yapmacık orijinal hakiki mantıklı hayali suni somut akıl almaz akıl dışı yapay mantık dışı Gerçek değil.

ANLAM HALKALARI Aşağıda “Yavaş” ve “Yavaş değil. ? Yavaş ANLAM HALKALARI 65 .” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. Bu kelimeleri halkaların içine yavaş ve yavaş değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? sakin şimşek gibi acelesiz ağırdan alan sallantılı derhal rüzgâr gibi durgun donuk sabit telaşsız oyalanan süratli fişek gibi dura kalka ağır şipşak hareketsiz çevik kımıltısız ağırkanlı çırpıntılı çabuk işlek seri ağır aksak hızlı telaşlı canlı tez pek çabuk acele acil ok hızıyla hemen yıldırım hızıyla kaplumbağa gibi sürünen Yavaş değil.

Bu kelimeleri halkaların içine açık ve açık değil durumlarını dikkate alarak yerleştirir misin? açık seçik kasvetli yoğun kesin karaltı sisli cam gibi berrak duru karışık olmayan yalın loş düzensiz karışık donuk dumanlı anlaşılır gizli kapaklı kuşkusuz besbelli basit belirsiz dolaşık silik bulanık puslu saydam parlak apaçık kesin olarak sade yarı saydam çapraşık belli belirsiz soluk belli şeffaf net aydınlık belirli esrarengiz allak bullak hayal meyal belirsiz tam olarak esrarlı temiz gizemli Açık değil.Aşağıda “Açık” ve “Açık değil.” ifadeleri ile ilgili kelimeler bulunmaktadır. ? Açık 66 .

: Bilgi kaynaklarının güvenirliğini sorgular. 4.HANGİSİ GÜVENİLİR? Ders Sınıf Yaklaşık süre Kazanım : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. Bu haberler tartışılarak derse giriş yapılabilir. Öğrencilerle etkinliğin C bölümünde kaynak ismi yazmaksızın bütün sınıfça üzerinde uzlaşılan güvenilirlik ölçütü oluşturulmaya çalışılır. SÜREÇ 1. ikinci sütuna ise gerekçeleri yazılır. 2. Daha sonra verilen cevapların paylaşılarak tartışılmasına olanak sağlanır. 3. Öğrencilere etkinliğin A ve B bölümlerinde bilgi kaynağının adları birinci sütuna. A En fazla güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 67 . Öğrencilere “birbiri ile çelişen iki haber” ya da “yapılan incelemeler sonunda doğru olmadığı anlaşılan bir haber” sınıf ortamına getirilir.

A ve B tablosundaki kaynaklar herkeste ortak mı? 2. Güvenilir bir bilgi kaynağı hangi özelliklere sahip olmalıdır? C Güvenilir bir bilgi kaynağı Kişi Arkadaş Gazete Dergi TV İnternet Sitesi Kitap Güvenilirlik Kriteri (Ölçütü) 68 . Yukarıdaki kaynaklar herkeste ortak değilse hangisine güvenilir diyebiliriz? 3.B En az güvendiğim bilgi kaynağının adı Kişi: Arkadaş: Gazete: Dergi: TV: İnternet Sitesi: Kitap: Gerekçesi 1.

5. öğrenciler kendi gerekçelerini ifade etmelidir. Kuralları değiştiren zaman değil şartlardır. Okula gitmeli mi? 2. Kahvaltı yapmamıza karşı neden bir kural yok? B Aşağıdaki durumlara katılıyor musun? Katılıyorsan veya katılmıyorsan nedenini söyler misin? 1. C Kurallara Uyulmadığı Zamanlar Olabilir mi? 1. Hız sınırını 20 km aşabilir mi? 5. Doğum gününde bir dilim yaş pasta yiyebilir mi? 4. A alıştırmasıyla sınıfı bir soruşturma topluluğuna dönüştürmeniz önerilir.30 dan sonra yatabilir mi? 3.30 arasında. Bir kurala her zaman uyulmalıdır. bize mantıklı geldiğinde. Tüm aileler aynı kurallara sahiptir. : Kural kavramını değerlendirir. Hayvanların yaşamında kurallar yoktur.00 fakat en sevdiği film filmi saat 19. İnsan kendi kendine kural koyar mı? 3. 4. Looking for Meaning. Devamında C alıştırması ile öğrencilerin görüşlerini alabilirsiniz. Bebeğin odasını pembeye boyayabilir mi? 6. Grip olduğumuzda hapşırmamıza karşı bir kural olabilir mi? 8. Aylin rejim yapıyor. : (C alıştırmasının tamamı ve A alıştırmasının 7. Adını farklı bir yolla heceleyebilir misin? 8. 6. Nefes almak için bir kurala ihtiyaç duyar mıyız? 9. 1980. Genellikle başkalarının koyduğu kurallara mı uyarız? 4. Kurallar zamanla değişebilir. Ayşe’nin yatma saati 21. Komşumuzun bir erkek bebeği oldu. Kimse kurallara uymazsa ne olur? 6. Çocuklar kural icat edebilirler mi? 7. Kurallar her zaman insanların yararına mıdır? 5. Kural nedir? 2. sf. Kurallara.30-21. Ayşe 21. 8 ve 9. maddeleri) Lipman and Sharp. 2. Bir boyama kitabında çizgileri de boyayabilir misin? 7.234. USA. 3. Ali şiddetli bir baş ağrısı ile uyandı. B alıştırmasını çalışma kâğıdı olarak dağıtabilir veya sözlü olarak sınıfa yöneltebilirsiniz. Her kuralın iyi bir sebebi vardır. Maddelerle ilgili sırasıyla görüş alabileceğiniz gibi her öğrencinin seçtiği maddeyi konuşmasına da izin verebilirsiniz. A 1. Aydın Bey boş bir otoyolda araba kullanıyor.KURAL NEDİR? Ders Sınıf Yaklaşık Süre Kazanım Kaynak : Düşünme Eğitimi :8 : 40 dk. SÜREÇ Aşağıda yer alan A ve B alıştırmalarından seçtiğinizle başlayabilirsiniz. 7. Futbol 12 kişilik bir takımla oynanabilir mi? 69 . uyulmalıdır.

R. H. • Boydak. (1956). (2000). (1999). Nobel Yayın Dağıtım. Cognitive domain. • Bransford. Karar Verme ve Problem Çözme. R. New York. D. • Bloom. Okulda Rehberlik Uygulamaları ve Yaratıcı Drama... H. L. Longman. Psychodrama & Sociometry. • Blatner. • Bacanlı. Toward The Thinking Curriculum: Current Cognitive Research (1989 Yearbook of the Association for Supervision and Curriculum Development).A. Ankara. • Bacanlı. M. D. Achievement Goals in The Classroom: Students' Learning Strategies and Motivation Processes. & Krathwohl.. (Çev. Gazi Kitabevi. In L. & Archer. 33 – 40. and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. The Classification of Educational Goals: Handbook I... W. 44 (1). H. (1991). • Bozdoğan. N. 151-158. P. • Bentley. Does Humor in Course Tests Reduce Anxiety and Improve Performance? College Teaching. Nobel Yayın Dağıtım. & Krathwohl. Furst. 70 . Teaching. Etkili Öğrenme ve Öğretme.). • Berk. • Airasian. A. Hayat Yayıncılık. (2001). Taxonomy of Educational Objectives. C. K. J. H. Boston. E. Role Dynamics: A Comprehensive Theory of Psychology. Nurdan Kalaycı. Hill. baskı). D. 80. Ankara. Beyaz Yayınları.E. (1999). • Ames. B. S. New York. İzmir. (2000). W.). McGraw-Hill. Journal of Group Psychotheraphy. • Adair. J. Z.9) Kaynaklar • Açıkgöz. Duyuşsal Davranış Eğitimi.. VA: Association for Supervision and Curriculum Development. Nobel Yayınları (3. Gelişim ve Öğrenme. (2000). & Vye. Öğrenme Stilleri. Ankara.B. (2001). 260-267. (1988). Yaratıcılık. (2001). A Taxonomy for Learning. T. (Eds. J. J. W. (2003). İstanbul.. Alexandria. Edt. Englehart. Journal of Educational Psychology. Classroom Assessment: Concepts and Applications (4th ed. Klopfer (Eds. • Anderson. Ankara. 48. Resnick & L. (1989). Ü. R. Eğitim Dünyası Yayınları. Tarık Atay). A perspective on cognitive research and its implications for instruction. D. M. İstanbul. A.). David McKay. (2003).

İstanbul.. D.. • Çotuksöken. (2003). • Fisher. (20. İnkılâp Yayınları. J. (1996. Palatine. The American School Board Journal. R. Baskı. Sayı:11. Ankara. (2000). Nobel Yayın Dağıtım. • Douglass. B. E. Sistem Yay. • Cüceloğlu. (2004). (1993). September. H. R. • Fisher. İstanbul. Remzi Kitabevi (4. Current Directions in Psychological Science. Pan Yayıncılık. • Doğanay. Teaching Children to Think (2nd ed). N. (1997). 20-25. İstanbul. 83-87. PegemA Yay. UK. Y. İstanbul. • Doğanay. Kara. K. Nelson Thornes. • Dunning. (2002). Ankara. 71 . (2005). Ekin Yayınları. Inc. Baskı). (1996). (2001) Developing Minds: A Resource Book for Teaching ThinkingThird Edition. Cilt:1. • Cüceloğlu. D. Ankara. L. The Mindful School: How to Assess Thoughtful Outcomes. Felsefi Söylem Nedir? İnkılap Yayınları. Nelson Thornes. Baskı).) Stories for Thinking. M. • Direk. UK. İstanbul. Why People Fail to Recognize Their Own Incompetence. Felsefe Sözlüğü. • Fisher. İstanbul. Akman. Eğitim Fakültesi Dergisi.. R... Yener Özden). (Çev: Özgür Yurttutan. • De Bono. (2002). İstanbul. Ehrlinger. (2005). 3. (Edt. • Costa. K.. ASCD. Illinois: IRI/Skylight Publishing. • Erden. ss25-38. (2001). Düşünmenin Boyutları.• Burke. 12. N. E. (1991). N. • Çotuksöken. Teaching to The Test. Saygı ve Sorumluluk Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar. (1996). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. A. Küçük Prens Üzerine Düşünmek. (1997). • Bushweller. Filozof Çocuk. Eğitim Psikolojisi: Gelişim-Öğrenme-Öğretme. USA . Karip. (2006). D. Pgs. Baskı). 117-126. Johnson. • Direk. • Cevizci. İyi Düşün Doğru Karar Ver. Arkadaş Yayınları. Remzi Kitabevi (3. Altı Şapkalı Düşünme Tekniği. Published by Nash Pollock. Çukurova Üniversitesi. (Nisan 1995).Teaching Children to Learn (2nd ed). Z. Radyoda Felsefe. UK. J.) (2006). Ankara. & Kruger. A. A. K. A. B. Pan Yayıncılık.

Bass Pub. M. ÇÜ. • Kazancı. Gazi Kitabevi. (1977). NY: Addison-Wesley Publishing Co. M. (2002). 15. (1997). ve Diğ. Enst. 66. A. Institute for the Advancement of Philosophy for Children.• Forman. Looking for Meaning. Inc. İ. M. CA: Wadworth Co. Bil. ve Sharp. 2002). İstanbul Üniversitesi Yayınları. Universal Diversified Services. Kemalist Devrim ve İdeolojisi. Okuduğunu Anlama ve Kalıcılığa Etkisi. • Gelen. Inc. İ.. Belmont.Wondering at the World. USA. Eğitim Reformu Girişimi. M. G. Ankara. Downing. USA. (1984). Jossey. Türk Milletinin Manevi Değerleri. İstanbul. The Child's Construction of Knowledge. Pg. Atatürk Eğit. • Küçükahmet. Inc.. Developing Critical Thinking. Authentic Assessment: A Handbook for Educators from The Assessment Bookshelf Series. D. A Review of Multiple-Choice Item-Writing Guidelines for Classroom Assessment. Milli Eğitim Basımevi. Marmara Üniv. Bilişsel Farkındalık Stratejilerinin Türkçe Dersine İlişkin Tutum. Z. Eğitim Programları ve Öğretim. M. Applied Measurement in Education.. & Rodriguez. • Hart. İstanbul • Haladyna. (2003). (1985). (1994).. İstanbul.. İ. Eğitim Dizisi:39. L.. (1989) Düşünmeyi Öğrenme ve Öğretme. USA • Lipman. San Francisco. Adana. M. 309-334.. Inc. USA. Öğrenme ve Öğretme Sempozyumu Bildirisi. M. Eğitimde Eleştirel Düşünme ve Öğretimi. D. S. C. Social Inquiry.. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara • Lipman. Düşünme ve Öğrenme Sürecinde Bilişsel Farkındalığın Yeri. (1987).. • İpşiroğlu. A. (1980). • Gelen. 72 . (1989).. • Knox. (1986).USA. M. ve Sharp. Sos. No:7. B.. Ethical Inquiry. Fak. (2003). T. Eleştirel Düşünme. A. A. Kazancı Hukuk Yayınları. O. • Gürkaynak. Universal Diversified Services.. Universal Diversified Services. İstanbul. & Kuschner. (2000). M. İ. • Lipman. • Kurktan. Afa Yayıncılık. M. • Lipman. ve Sharp. A. Uluslararası Katılımlı 2000’li Yıllarda I. • Giritli. Universal Diversified Services. A. (Mayıs. M. ve Sharp. (1980).. İstanbuli.

. Rankin. Pgs.. Ankara. ve Sharp. Pegem Yay. Humor in Educational Testing: A Review And Discussion. (2003). M. Presseisen. C. F. N.• Lipman. 73 . Cowan.UK... • Nightingale. • Mengüşoğlu. İstanbul. R. T. (2000). Tactics for Thinking. Columbus Ohio: ERIC Clearinghouse for Science. • Meyer. USA. Kendini Keşfet Tanı Geliştir Gerçekleştir. A. MEB Yayınları. (1991). C..T. • Marzano... Remzi Kitabevi. Arıcı ve ark.Thinking in Education. R.. Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi:1220. A. M. Pgs. • Özden. Brandt. • Öncül. B. Unpublished paper presented at the 1993 Conference of the North American Association of Environmental Education. Authentic Assessment in Environmental Education. R. ASCD Publication. Ankara. • Murphy. Allyn & Bacon Pub. N. (1997). Payne. (2002). Y. USA. • Manning. Hughes. Mathematics.). L (ed. Self-Talk for Teacher and Students: Metacognitive Strategies for Personal and Classroom Use. D. Düşünmeyi Öğrenme. R. Y. Öğrenme Biçemleri. (1997). Ankara. C. D. İstanbul. H. Boothroyd. • McMorris. Psikoloji Bölümü Yayınları No:1. Dimension of Thinking: A Framework for Curriculum and Instruction. R. Eğitim ve Eğitim Bilimleri Sözlüğü: Sözlük Dizisi. (1993).. Yaratıcılığı Geliştirme. ASCD Pub. Assessing Learning in Universities. 49.. Öğrenme ve Öğretme. Felsefeye Giriş. C. • Özden. P. F. New South Wales: University of New South Wales Pres. Authentic Assessment for the Learning Cycle Model in Schafer. et al (1996). B. E. (1988). Arredondo. Applied Measurement in Education.. Alexandria. 269-297. (1996). J. B. Psikolojiye Giriş. (1986). PegemA Yay. 27-32. J. Jones. & Pietrangelo. 18-20. Kensington. S. Z. Alexandria.. and Cantrell. 10. (Çev. D. (2003). • Marzano. and Suhor. (1994). and Environmental Education. What's The Difference Between Authentic and Performance Assessment? Educational Leadership. S. J. C. (1992). USA.) (1994). B. R. 39-40.. Hacettepe Üniv. Cambridge University Press.. • Morgan. • Murphy. M. A.. D. S.

B. (2005).10. R. (2001). Ankara.2007).. 6. • Worthen. G. • Wittrock. (2002). Longman. • Saban.yrdsb. Yeni Teori ve Yaklaşımlar. • Wispe L.. Türk Dil Kurumu Yayınları. New York. J.html (06. 74 . • Yavuz.ps. • http://www. • Şahinel. Empathy and Its Development. Atlas Kitabevi (5. (2003). Baker (Eds. Remzi Kitabevi (5. • Selçuk. A. (1994). X.mciunix. Eleştirel Düşünme. E. (2003). (2000). White. Ankara.04.edu.04. 63.mciu.ca/education/barbo/misc/ (06. R. Yazım Kılavuzu. 2006). Gelişim.04. Measurement And Assessment in Schools.nipissingu. Einsenberg & J.2007). Gazi Kitabevi (3. Yaratıcılığa Yolculuk.parkview. Eğitim Dizisi–9. Ankara. Eğitim Psikolojisi. Ceceli Yay. M. Testing and cognition. Englewood Cliffs: NJ: PrenticeHall. Türkçe Sözlük. P. Öğrenme ve Öğretim. R. E. (1991).pa. Basım).2007). Cambridge University Press. Fasikül). Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle Okul Çağı Çocuğu. Yansıtıcı Düşünme.. 26-29. • Stiggins. Anadolu Üniv. & McTighe. R.us (18. No: 173. Ankara. PegemA Yay. R.ca/Rubrics. Ankara. • Türk Dil Kurumu (2005). • Wiggins. K.on. Yaralanılan Web siteleri • http://www. Basım). Educational Leadership.• Özkalp. (2000). “History of the Concept of Empathy”. (1999). • Türk Dil Kurumu (2005). Educational Measurement: Issues and Practice. Testing and Recent Research in Cognition. Ankara.). in N. Davranış Bilimlerine Giriş (II. Yay.) (1994).. (1987). • Ünver. Z. Ankara. (Edt. Ankara. • Yavuzer. • http://www. • Senemoğlu. (1987).htm (06. PegemA Yay. 17 – 37.. 33-42. K. H. İstanbul. Öğrenme Öğretme Süreci. (2006). • Üstündağ. In M. Eskişehir. • http://www. Yeniden Yapılanan Sınıflar İçin Aktif Öğrenme Yöntemleri. J. & Sudweeks. C. G.C.. Examining The Teaching Life. Wittrock & E. Strayer (eds). Fan.ca/~aboriginal_res/evaluation/gpactrub.k12.L. Baskı). Basım).saskschools. PegemA Yay. Türk Dil Kurumu Yayınları. S. N. T. (2. The Design and Development of Performance Assessments. Ankara. Nobel Yayın Dağıtım.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->