<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

Gul yag m- . ^klen v e L.Mesnevi. man&amp. liajsar.n MusHman.!! olur. S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt. Ve buna ihtayac hissediyor. Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an.ye -maYi Kui'aii. Ve ena yakiasaniar. bir B$l bahsesi.nin mUslUmanbgldir. bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir. Bu hidSyet. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor.Jefill. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr.. diyorum. VataO. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir. belkl kendikendismi aldatir. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer.kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar.Yaln 1? . dine ataifewfak*. O wpheden W)r oianlar. All N'lhad TARLAW Konvali p. hldayete eriyor. . tman. rub. basireti agik olanJar.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. Mesnevl ise gut j-aiidir. vey* sade^ nib tobmrnd. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp.n. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir. Dr. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt. beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda.m.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof.WK m ineWyetini. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu. ya hem s^kil ve hen.rtip edflesi ihtifaller. On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti. Hidiyete eriyor. eter emm J^ H. jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler.

hakim olan siiiiiM. GiU. di£'*r larafiar. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt. Dlnin metafizLgi tasavvuftur. Mesne vi.in "i i ■ i binck aliiln. Vb uLuiiiti lek rncyYesi. bu yoluu en its-tijn eseridir.i. Bu idruis. zerMeti. cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni.muclmbil ijbrebSlecek gozler. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir. Kttr ve idr&amp. Hu (ii/RLnlt-Ti. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp.ndii.r Mn'iiAilin. iHiiii'k ki Tiirk genetic. bu h ftK km i &gt. harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui. ott an uaertne egilebilirler. gakil ile ruhtur.ksis? madde medeniyeti. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii". Mini htnln i. Hakiiil tasavvuf. Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri.HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. Gulyajb valm z ruhtur. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir. .-t. ikinclsl kui is^if. ileri bir mtdenLycttir. g em! n. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. butun tahribatmi yaptiktan sonra. n in nnyvjani Knnrn. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer.da Euliin sckU.'Liiuthr.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii.'ihik njrli iii.

bisLim bir Turkliik alanine . biitur. Bu yokuluk. Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin. Konya'nin aydin. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu. T^avvufta sanat. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur. I te azii Konyali gentler. Ahenk Ue kafiyenin.in muMesern terkibi olan sariat. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l. selaini'f. olacaktir.sunuyorlar.?brik eder ve bir TQrk Site. bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp.Turbcsine agiklar ka'. bir yurcJa. biz onun dervislifiini bu degnekle ar. Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz. peygamber dcgildir.ti 1 bir zatin. mUbaruk bir hijiinettir. &amp. her buvuklukte bir sanat iinyor.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur. boy Is? bit insamn.rl®m&lt. onu ger ? ek cehresi ile tamma].ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim.efi adi vcrileii Mevlina.liyorua.-jrdiklari bii hizfnel. Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp.■ vfl rd i r . ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*. Az\z Tahir Olgun.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- . olsa olsa dervi^In deyncgidir. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek. onun K £hiridir. fakal kill 1 1 . Prof.&amp. vi.-. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp. guzel soz ile gbi ya^r. bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■. l *&gt. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi.jamil . ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt. Dr.™&amp. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan. kabuk^ki panltLdan ibarettir.r tara(i. Bu eser.ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi.

Belki de ona yabanci bir unsurdur.mek auretiyle yapilui^ktadir. A skin kendi si degildir. AlJahindir. enginlesir. insan olan varhgrniizdan gikanp. Sadece ajkin bit nevi tortusu. . Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir. daha cetln inkarlar.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. Onun yanmda. Onun adabi. Birincisi.dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir. hikmete degi$tirilmez. i labs i hazdir. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. bir seyde bulunmaz.lavisid-r. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. ilmin de r sahte brr nianb&amp. Lezzet. neydir. Butun alem. sema'dir. Evladdan gec. dunya yiikunu inkar sevglsi. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde. edici olur. Artik Allah yolculuguna &lt. u ? safbadanget. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir. Evlad.Kcr. Ir^ad se. sevk de beraber cogahr. Boylelikfe sifa bulur. Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes. Tasawuf. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu.. biitijn akil. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. II u taka* uor alma?. Dervi$ bunlara itibar etmez. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. Ruh dunya&amp. hatiralar- . Sevkindeki lezzet hie. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. Dervis olgunlashkca. basamak basamak ilerledikce. nsu3u\-a^dir Tasavvufun. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. her ? e 5 it i faded ir. Manzara yok sckil ve sdret yok.i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. ailesini bir zaman ihmal etmis. hazirhk safha 5 idir. camurun icine atilan allmdan. bir irade halinde parlar. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. fenadari bekaya si^rayisidir. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. sarhos. Uu a$kin ilk Immlusj. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. Allah'a yakla 5 *]ran.. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. Temasa edilen mana alemi. hikmet degildir. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. ruh atletim kendinden F^irir. Terk hali. baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler. kopanr. ewelkini takip eder. daha geni 5 ler. Mevlana evini. sonsuzlasir. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak.me bir gb'niil yakisidir. bijtun hikmet. Onda inkar sevgisi ba S lar. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki.ikanm geri ddnmesi yoktur. ve ben im semi gtir. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. ister tath. hayalierle. . hepsi de degersizdir. Lakin deruni bir ihti^m. ilim denen kendindeki bulanik ve. erkam. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. irsaddan gecme ise akil yakist. ister aci. uzaklastinr. o da disanya cikmca volkan ates.

'i.i y&amp.bk Mahfel Mecmfias. vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt.i ' .i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir.i i i. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi. Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir. Dervi?. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir. liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir.idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt. islam Tarihi. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu.li * sB^STSfi.dan siynlmaya ba^layacaktjr.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir.ren.'■ ii.. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir.n'.rtedn yasma divanlan katslogunu. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft.»j. Bu eserlerden maadS a&gt.. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- . ii'Jiin . ii. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik. 20 urn asm kadar divan sail il.!. Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud. KutupluiiL'tur m'. V * DWai-.. degerlerini inkar edecek. Onlan unutacak.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii. Tefsir. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ.-i Farisi Tabir.ge.i k"iii. . Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. lii edildiginden itib&amp. tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh. Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk. Had is. Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum. If •Ojrftmol. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-.ii Mil i&lt. .iii i. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia.

Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz. IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli.DU LiTcume ve ^erh etmi§. bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis.hir Hoca) yalmi ilmen degil. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. (T&amp. pek scvdigi kitaplari arasmda. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln. Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide.gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir. uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi. asil ruhlu. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de. m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. Merhum.mubarek ve oJmez eseri. (Meanevi) yi okuyup anlamak. hakiki bir miislumati. Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir. Qimki ehl-i diinya degiJdi. ustadimizsn dedigi gilii. Mevlevi kjj afeti ile . ahlakan da yuksekti.tii'. olan bir iislub ile yailnii.^ : . kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir. itiiik'j'ikiben Ra. Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir. daima fakirlerin. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn .

■ .

Hi 1 l_ .

glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (. )(#&amp. sizden bir cemaat olsun ki. m SUteA k\-i Imran .Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst. Ba keriman kar ha dii^var ntst. bir va 1 z tertib etmigti. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar.) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir.V. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. Bu emr-i thJhi. Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere.* ayet-i kcrimeaiyle.A. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle. ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp. 104. i§lere davet. (^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar. F: 2 .lnla olsun. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *. kalemle olsun. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde. halki iiayrn davet etsinler. va'iu nasihat ve hayirb. CI) Sirc-i Nahl : U5.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur.S. Cenab-i flak. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi.

Pek lyi takdir edersmiz ki sbz. Tiirkce. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. h oca mm yerine oturttular. oraya Mesnevihan ohmt$tu. Hcizinize tekhi. abd-i acke teklif ettiler. Karahisarh Ahmed efendi inerhum. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. Adeta zorla gotiiriip. Haftada bir gun ders yapmak iizere. Sonra bu isden ■cekildim. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. Din buyukkiindcn. §urasi da. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*.r. 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde. Arabcs.:. ptd. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi. veairler ve em irk" ^ylv dursurt.t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi. M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri. ve teveih ulundu. -Cfctiab-i Hak. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir. Onun vefafemda bu ijf. *&gt. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? . diriliyenin anlayi$ina gore soylenir. Mesnevi takrir ettim. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?. Daha sonra. onun irtiha linden sonra. Mesnevide bir bahis acmi^ ve. ikindj naniaaiiidan sonra. dinleyenlerin himmetleri kadar. mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus.\ yrrtne j-etirdikled bu emri.ni'jtir.a) . llyik olmadigim balds.. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg..-&gt.sahlar.&amp . dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-.. bu tlahi emri yerine getirmek J$th. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti. kendimin itir&amp. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!.£&amp. Hazret-i Meviani. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere. hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da.ee ^erhleri yazilmi. var ki. Bu miibarek kitab. yarim asra yakm.17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t.

dir. Mesnev^nin tanziminden ewel. onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. Hakb'de. Konya 'da. r r ndan dogmujtur.Kelmi§. Nitekim. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum.'ian'do oturmus. Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra.let de kansmistir. MevJana'niti irtihalinden sonra. smi okurlardi. altmci cildin ba§mda. onun babam {Kuseyn-j Hatibi). §ems namina bir ti&gt. cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi). «Hadika» ile sahibi arifini. bir ismi de *Hiis ami-name* dir. bir miiddet Erzinf. JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. Konya'da yerlesmijti. §eia*»iiI-!Eittime isc. o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled). Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj. onun babasi (Mahirsudjf.Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). (^iinki Hazret-i Mevlana. onun babasi (Mevlud). Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. onun babasi (Abdurrahman). Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi). 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur.*. Siilale-i Nebcviyyeden idi. me hur (tbrahim Edhem) in. o vakit (. *Kitab-i Mesnevi. Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. onun babasi (Mutahhar). Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. o neseb-i kerime surl bir as&amp. halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur. $u hesabga Hazret-i Mevlan^. Peder i r nit: n sonra. bu iki eseri takdlr eder. asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn". nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. onun makaam-i irsadina oturmusUir. 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir. Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in. onun babasi (Miiseyw\i). Kendisine (Hirai) denilmefii.* derai^tir. Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi. (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh. « Hakim Serial* nin «Hadika&gt. onun babasi (Sabit). Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell]. (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij.h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi. cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de. Konya'da ders ukulur. i jle. Husamuddin £elebi.

O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit .u i^in. Fakat o cilddeki &lt. ikinci dido ba$lamldi.etU. Hazret-i Mevlana sustu.Seyh Ismail Ankaravi.. !*J2ii***iPi: * f &gt. • I Y. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp. Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i. ya mecbtiren. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi. Ankaravi merhtun.ikmi§. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan. Ciinki yiiksek bahisler ve derin . Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. ylrd fi«2 senktide. Kakat cnlann dercedilmesi. Iki sene sonra. YAnh -BuyLik scyh dt?gil.Mevlana'ya riei etti. nc maksntla ymmi^n. o nazim hokkinda da okunabilir.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi.. Ifadesitie naaaran. osorile nammi ibka cdcmfimiftir. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki. en buyuk bir kfifirdii . tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. Bu kagitta. O kadar ki. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak. alti cild.uiicesiledir. yahud alti defterden ibarettir.taraiindan da jerh ediLmistir. Sarih-i Mesnevi &lt. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir. yazmaga devam edemedi. Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. masal soylemi§ olmak igin degil. zavaQi. £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. Fakat eserin nazmu malum degildir.

fakat onu henii'ii' tcmamlamaz. Hezl-i men hAzl mst ta'limest. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara. Mesnevi' ye. an da hatirda bulunsuu ki. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104. bazan bir nikaye nakline ba?lar. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler. i itiun iijin.i„ soylenilmi^ srolerdfr. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. Onun ic^in. manaya ehemmiyet veritmig.beytiyk. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. -Benin) her beytim. . bir mka iklimidir. insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir.ibLr varcbr. cahillsr miistesna c. Burdar. Mesnevt'de lafizdan ziyade.hlkmetler. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir. bundaki hikmeti beySn eder. okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. tacyit degil. iki tarafi mubahauede l. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. ( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr.Hazret-i Mevlan^. igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir.itimnnh.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar. Bundan dolayi avam tabakasi. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir.ulimduruf ve tar. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r . XI - bile. Hczlim de hezl degil t tMmt i. bir giir kiln lu yazmak degil.

Witekim: «$u soylediklorim. harf-i tenbihdir. . Irui bir rui'i. sen in anlayi 5 ma giiredir. hepsi ierkcdilmez. sofidir. Arabia bir scjz varrl. O haldo. Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile.i dJMcu. -llepsi infi^iImBM. Mesnevi'de fdsefeden degil. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp.. temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur. C'. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!.. r va- ■ ...uphcMla: ki . ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil..ih. liu. 22 f.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi.lir. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi. deyip dumyorlar. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil. m .dive.irgemez. §unu da belii tmeden govern lyecegim ki.i bui'oda niu.j .. MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir. H 'n iKi Onu g6storl r. A-.. soylediklerini degil. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder.jul. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir. . do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz.Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak. Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir.jj HazreW Mevlani. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r.Kitib-i M^-.buyu rulmug Lux. (Hazi) kelimosindeki (h). bile. Kendmi. &gt.iuna yol vermiftir. Afallar farkh oldugu i^n. Eazan da Hazret-i Pir.tirvi.ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir. kendi makammdan soylemis.r. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir. Aisa&amp. tasavvufun rnenbai nakildir.■ I ■ I uliii &lt..jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^. Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin. fokdcde 4kani. (za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir.

Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp.^ *Mesnevi» J &lt. bSrint'i cildi hitim bnla. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. o ta'bir. f. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar. (it*. Mesne vt bu t$ci. demek olur.dda tekrar tekrar okunur. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt.." ayet-i kerimesinde beyan .biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .a. liigatde: iki katli.vit edildi. Hll bb'yle iken -MnvkV n. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki.n bahsodildigine i^aret vsaist. giinki nama*l. F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur. kulmerU gibi manalar ifade eder.iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:.i h« yerde. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i. Mesne vi ilyihleci.Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi . Malumdur ki Heanevi.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■. revafj bulmam^tir. dir 'o (Aliinlore) mahsustur. ■.j.vi» t&amp. kabif ve mezar demektir.• lafzi ise. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 . bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy..ii •Mrsttevi kit9bi&gt..ij-t criili hatira gellr. ve . Vakia Hazret-i Mevlana. kcndiiiiyle .'. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir.yi.Uiddin-i Ruml'mn. !ki&gt. Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit. nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir.-:in dfcftert. i L &lt. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden. Ifimdur ki . Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l.=Turbe» tnfizlandtr.

Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir. Tarikatin esas maksadi ise. Tiirk^ede buna tErmek. ilimden maksat. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir.Me&amp. yani aynhgin ziddidir. (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : .* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir. HasuluDah Efendimiz. Hallae-i Mansur (k. haklkatdir. J^eriatln esasi da tarikatdir. §eriatden matlub olan da tarikatdir.* (5) SOre-i Kanf: lfl. Mesela namai kilarken.nevi. cunki ona dayanir.) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak. Fakat bu ilim ve bu iman. Onu ne vakit zevken. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi. Birinci adimi Diinyadan. baji a^ik namaz kilmami^tir. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir. ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde.s. ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. uVUsiil* hicran. «Ke§f». 24 .ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir. iiciincude viisul tahakktik eder.deuilir. Hakk'a vasil olanlar demekdir. §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize. viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz. tarikat iser yapmakdir.» •Esrw». amel oldugu gibi.buyuruknugtur. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek. Zira seriat: ogrenmek. Yani : -Biz insartii s. «Erenier» t'e ondandir ki. seriatdir. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder. hakikat mertebesini bulmami^tir. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir. iki adim atmah.

i 1 n&lt.t. ilham-i ilihi ile ogrenmesini.im j!c.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi. jjiirek uhrtvi Inil.giiylvnnwal ne kmkr k«lay..). Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi. §eyh-ul-Ekber (K. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi. I i fUjrftlervkkftlttt). olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir.1 iyn-el-vakin'e.\.* (Fikib) : lugatde ilim demektir.'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor.m -i1mi.1 &gt.5.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-.ir : ..jcu aizubrdau vaz^e^mek. ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn. fill . hiyik de^lldir. Allah'm ?er T -i ozheri. iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i.lliTll. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur. Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1.n Kabe'yi i. bir adanv. Istilahdn. Allah 'in fikh-i ekberi.* &lt. anlayi. (I Jyetwllemft) i!.(gitrneyip kalmahdiriar). ku&lt.* tpfnir ethl- . (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 . Kakat bu tabsis sonradandu-. H. Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-.i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin .i.O halde.ii i. Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir.) Yuni : iM«snevf. ■■: i ulii.. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e.

Oniahi. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp.H 1 r j ] ir. HazreM Peygamber (S. bir daha hart oJa• i ■■'■ii.:i ti . hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi. £iinitln lrt1l.j.u.i kalmamaga karar verdiler.'' in ilmm. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp. ii Htrii ■ i.V. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab. ehl-i imanin hepsi de.Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g.A. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi.m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl. Eu S-uzdefl tit. .. O munfisebette. maiumun btiyuklupne goredir. I.n.er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti.kiUik vurdr. Hava sicakdi. ya hakikat. yabut mecaz vp kinayft nl. *£*. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir. Onlar gehnedeii faux. bu Ayp&lt. fry la dar bir zamanda.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!. Fakat insafi eJdeii birakmamak . " *u i ise.ik ifade edilir.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at. o ilrmn gerefi de. OyIfl parlakllk verir ki..i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller. bir kitabm ercfi ve fruyiik.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki.uk cihcti demek olan tarikalden babseder.iilnifk lasura geld}. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir.1 iuitfcetdirler. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir. (ilra-i htkikat) oldugu icm. onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi. M3i\h'ni itfrbg dolayssile. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*. etraf kurakdi. idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir. . I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki. buyunildu. yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur. ttumlar'Ia Hiristiy.) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi.im-. digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi. malumudur ki fikir. tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir.ifc ve parlak yolu manasinadir.

W&amp.Urmekdir. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir.■.. ne Radar aycbniik gdiniMii m. mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii.s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor. islidatli kalbkri. linnlarui da irmaklan. Mi'. ve da ha nurlandincidir. Otv. rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue. u. §u te^bili ile (te. MeaneVi dc.nmcsi. chilkin ve budaklan vattlir. Mesne vi ise. sok NfiyJtimc-kteriiP. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi. hem da: \*. 1 -i% I. Nur.IVijIiLh . diyor.ii nnimr fH. manadaki pariakhgi.:I:. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni.!■ '■ 1 riin bir l. (Cenan) ise.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse. hr.yi bir ?ey&lt. Bir §t&gt. lib n alShindan.l. Cennetin cem'idir. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir.» ( t'iiinn) . (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan.n ■i. kclidiitliilil fm-krk «il&lt. Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu.iii •■•■!. ■.!' iji-iijurtinfk.iu dijerek ihlnnn mrlcj. kaib manasinadtr.' d^rece parlaktiT. Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof. hem.iniyytTl. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit.tn una da : ErababJann pbz kami-. i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor.i. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir.Miiii.adir. derrick oluyor. maneVtytli ni. Yazihslan .l. iiurlandinci bakikatler itiihi-. ^ecenin karanhgmi aydmlatir. (MhknO. parlatir.ini'vi'nin ukunmasi.in n.**" &lt. Mt'snevi'jiiri matin vi iini. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr. yahud dinl&amp. HiilA&amp.int.i. (V«biive cinaniil cinani.&lt. Bu b&amp. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir. Ikini'i fikradaki (I^ak). lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan.. CUnkl n-nbah.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f .r. o hiicre. i. metnindcki mrjflu fikuder". okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir. nvaksadi kolayca unlatir. -. zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti.iti Hazrcii-i Mevlarta. yahud ayri ayri cibilcri.k\ "isindan iiulihiliiiik li. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv. muhalabin goz.? benzetmek EUi'etile onxt.jcc ifham eder. deniliyor. Ms*oll.

i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir. iliinilcii. nyat!. Viicr I Vyj. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll. bil'akis zararlidir. yaf dijkmeven. Nefaiyy-i Ekrem (S. 35. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir. faydali dejil. cinamn vasiflandjr. 17) Sflre-1 Nur . Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt. Bir ey.V. vevin* buyurdu.1 iiiflt n fh&lt..vj'uhi »ken gu hid. O balde Mcsnevi. ve dalh-budakh mcuHndedir ki. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor. birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir. ilira bgrenjlen mektepler.iJ i&lt.vi. Bunun gibi.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu.cevabim verdi. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir.il gibi kayidliir du^iiniilemez. (Adam) rimilince. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine . In lie /. kulagi sagir. Irmakli.i"iliint&gt. ■ Hi/ diiii. Oyle zannediyprum ki.A. 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) . yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt.i i i ■ I. raslgeliiice. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar.i iop. nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir. Htrsizlik.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln. Goiii kor. hivituM/. r&gt. Mesela.. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc. talim yapilan ki§lalar. manevi bir cennet. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. golgesinde oturun . esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin. P«ygimbt&lt. friknt listiin. ten net a a&lt. Mesnevi'r. aznsi lemain bir insan akla geiir.jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- .eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir. Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. «§u ilimyaimzda ceimet bahc.A. rtLtii. degil midir? ErbSbi takdir eisin. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar..bir.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. eli £okk.iimbcrimiz .

Kendisi cennet agaci. makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir.Uif. Mesne \i. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn. eserlei-i cermet meyveleridir. Gomlegimiz: terden sirtimiza.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz.Mi»iiv. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn. bayirda dolagmijiz. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt. iste Hazret-i MevLina da. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij.» riiye izahat verdi. o da talebimizde sadik olmakdir. qimonlerinde oturup dinleniriz.i§mis. o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'.* Liirinci fikfa : k%^ . cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. -in dlye. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. '■ : ' ' s. Etrafa dalbudak saliverroij.) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki. dilimiz hararetden damagimiza yap. Vcirguntuk va hus. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz. Hat&amp. Gune^den beynimiz kaynjyor. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir. ki.

(T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir. Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil. K.vamette ve CenletMH yerfen S ok hay. biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir. " rek Mmvi -"■. mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de. tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp.ndi gayreti £ . (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler. IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi. Abiret Cennetin. karargahlan fcay.rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt. (§eyh Ibrahim Giiljeni). k. manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir.**« «e iilup. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In.n-i Pehlevt. wJrrt ':t°" r""T" di&gt.) i tit SiltL-i hw»n : IB.m *"~ *■**» nurmo.rh ve cok guzel oJdu^u gibi.* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air. Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi. (§eyh Ismail Hekki Trlveti). ve Bayret gostemaijtjr.«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 . Mrmda (Dede Omer Euseni).

bii keranietdir. Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir.fvadir ve ebr-lr-i iimmet. cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak.ndf buluuftu$imu ^uriuiwi. Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar.mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt. e i^erler. Peveanil-.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir.r a. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir. Tnrikat l&gt.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar. Garnet arasmdakl farfc .■ ■ i ■ . Cenab-i Ilak.mlena «.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir. Nitekim. ^aeneraen. bu durumdaki kullanni. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt. giinki.: : j .hi bir sr&gt.^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir.. ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir. terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr.in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar. m0dzeilin p evgamberkrden k r.imetin vebk^der. piW } .]. Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. sanki gokten geimig il&amp. buyiigu .ubur etmi tir ' H. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt. . Al lab rr »&gt. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) .esidi r . vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv.i diye tarif olunmujlardir.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie .ektir. (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn.snev i. Arabistan'da bir adet varthr. (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar.i£.hiif. H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr.na balirindc * ar k oldum.n. B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der. zuhur e tn3. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 .ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*.uyuklerinden bSEjIari.*' Me.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn .ir t'oktur. «Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir. gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi. §arih-i fcfe* n beyh Ismail-. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. Islam or- . Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl. (Erb&amp. hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. ebed olmem diri oldum!. AhraTd. sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!. vcl abram lninhii yefra.

vrtlnnrt. van! hur olanlar. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister. bags m kir ve hiirnyetini bul.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp.i. Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati. •Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman.n?n dive talimott ve .. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye.(Ahrlr) ise.n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!. dive bir beyti vardir ki. nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. Dijnyfl k.i. fstignames.) . 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt. tank at miicerredleri. (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu..reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir.i-i azadedir. Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum. devlet-i hurriy yeti. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir. Mesnevi §erifin : ■OruK.

Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar.Yani : « Mesne vi. Andolsan. qekinjc. yeminlerhn bozuyorJar bite. Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir. kend. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir. andolsun. dediler. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. tabiativle adi da {Velid) olamazdi.* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de. bir de n* bakarsitii Qniar. onlan umnrsaniadLklan icin. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi. Mis ir h daki Nil nehri gibidir. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et. Misir b&amp. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan. Eiri. Misir'i tem^miyle idaresine aldi. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt.) devriadeki Fir'avn.ttir. onlardan azabi gidetdik. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil. NiMyel Hazreti Musa. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin. kujbagalar vc kan gbnderdik. Fakat dogru degildir. (Boyle iken) vim. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi. ^unki Arablar Ismail..met ediyorlardj. Bern lsrailf lii it.*.flui ma tQian. yard Filistm cihetine gotiirmek. erkek «.S. Pevgamber oldu. Kelim-iillah Hazretlerl. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii. ArabUrdan idi Lakin Musa (A. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp.ocuklanru keiitiJcr. Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. hajerat. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM.urulan kissaya i^arettir. .S. U kim ima^a getirmek.) Vaktakj biz. iki vazjfe lie miikeUefti. Qiinki (Velid) Arab adcdir. Arab de^ gildi. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar.) ile evlad u ahfadi. sana fcat'iyyen iman edeccfiz. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp.

Sibtikr.te bu fir'avn. bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir. Beni bratl'i geri cevirm&amp.iimanma tpsadiif BttlriUjl. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. . . tdrih kitfibi degildir.k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti. gece. fl . denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. Nihiyet Fir'avn.l. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai.dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. J . su olarak j^iyorlardi. Bijulan. Hatt3 bi r . Kibtilpre.il. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi. Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde.Ifisanlann &lt. mu'cize olarak denizi gecti. nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar.. MJladdan lfi4l yil evvel. Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince. MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV. ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde. Kelimulbh'in duasi ve m&amp. Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi. aceieden mayasiz efcmek yediler. SI* biumasi. 4 — Her tarafa bit.mu'cizedir. verdigi bsne pieman oldu. Hsiretd Musa lie ummeti. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti.llkl hamursu! bayrftmi. Yahfidilerin § ins&lt. Kur'in. • — (!*klrgL' yagmasi. Is.a. yani Beni tstl&amp. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir.Uimnlflrdfln ve bayvanlardan. renk esiri ohmca Mii&amp. Beni bx&amp. Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi. kurbaga ve haserat ligusmesi. yani Misir halkina mahmii bir twld idi. ortabgm iig gun kararmasi.&gt. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. olmasi icindir.ibanlara tutulmasi. MiJ'm kan renginde gbrunmesi. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki. rm iriaatilnra ibret.Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik.nlan bogmasi da yilii' l Hi. hu^kertln co/lr ?.fltiyvanlann vebaya ugramasi. 3. viler. Fir'avn.

. (Vc bmebu sifaUssuduri.. liezeyanmr edenier oidugu gibi. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$. kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn. Kur'an. f^$£^jf*^&amp.. Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete.k Yani . Diinyanm varma h yo. 35 • %£&amp.i i In i diyenler vardir. Allab'iu failu rabmetiyledir. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor. Kur'an oyte oidugu gibi. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*".Eski mJisallar.s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir". bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar. boyledir. IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor. ve cHaii) ahasani. Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir. Yani : «Ey insanlai. flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler. Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . Nil suyu gibidir.ni : «Mesnevi. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur. Sibti'mn tarafi mi. Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni . haber ver ki §u (jelis. bazilanni dalale&gt.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la. tt KPvkedet» diyor.*til Kitr'ani) y&amp. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini. Mesne vi icin de kurt-tilki mai. Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur. vc ke$5&amp.» buyuruyar. Mesnevi de oyledir. . ItukSkate:. Habibim.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi. dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor.&gt.' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl.

!. Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine.t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt. iMvuiL'tli. elbette 50k . ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ.. Tenia Him rairrabbil alemin. kadri yiice. 57-5S. * (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler. cnu ievk-i mahffl)!il. (Rieydi ^eferatin. (Allah indir. mkm gentler* buyuruJmu^tur. te.ti ilham olunniuj bir kitabdir.in bjtins4b eyleyen meleklerdir. nziklann gemglemesine.ki. . ahlakm da iyilesmesine (tubebdir.cre£li bir Kur'an'dir. maddl vc mane v J temizlige kavusup.'• i .&gt. » S6te-i VakrMdakf &lt.) Yani ! «Mesnevi.. ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir.de J ?ok serefli. tertemifc sahiftlerdedir.t t-den blr sahabiye. kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir. «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir. O. y. sevgili. kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. sMiihakkak o. Bu takdirde (Suhufu . Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir.» ayeUerine igari"t odiltoigilr. kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr.j (IS) Sdre-I YUnfts . Blnaenaleyh. takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H . Binaenaleyb dileyen onu lirb In. Mesnevi. mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler. On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez.iiii . tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir.. taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii. Habb'ul-alemind&amp.Bu fikralar He Ki..V*»t*llliJt crz&amp. '.uu . (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is .» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir.

abl! v . bizilan (layeme&amp. (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l. i I'll. 1 *«*k yi.. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd. Hiisamiiddm gelebi.) Mjrni. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir.? mutrihliara).l ■. kimse.-&lt. (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar. r . §u halde." :il i olamaz* tefsirini yapmi?.- . muf-. . Hiiseyin Vaiz.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut.. ve tinir titrdirdi. 1 IJ5 &gt.-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij.irmsim vermigtir. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80. yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz. Biri. TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi.yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan. Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm. Kwana temas edemez. (lamisaj) van.ttVi llahiye.'rlerde muhterem tutu Ian '. bazilan dn zamiri. fKilab-i meknun) itfn. uioileruit Kai..1 !!^ ayctlcri y-ixih.C.' vaklagrna. Onun igin bir insan gorecek olsa. ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur. dokunma. Samiri : Beni isjiflden ]up. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki. dokunama/* m. Hakki halk aynasmda.sijhu) daki imid. halki da mir'at-i Jiak'da goremever. demektir.ilvt aayfalarniir.. altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki.n vt. diye bagmrdi. Kur'an'a irca jle tKel&amp..

HikHk /uhuruna inikSn yoktur. U.v. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir. (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur. hakikaien bir kitkb-i azlzdir. onun ewdinden de. bu ugiineii kisim i^indir. Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. 41-42.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi. NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit. (Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif). (Hdsomiii. (liiikab-i tartf) : tsmi anlatir. Haz* i.* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti. . Meghur Cinci Hoca gibi. nasi! avn-i samedanideise. onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki. (Satni-iitoe). Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*. Halbuki o. ilham-i Habba^i eseridir.'. (LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha. Mesnevi de . sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa. tahkir eder.1 r 4 1 j r ki.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir. Kendiainden (161 SQre-i Fussilel .) .ib-: tashSf) : Ismi.oyledir. i sayilan geylerden ba^ka.%\VM% 4^ Yani -Kafirler. MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ . iCiSi'vJji&amp. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi.i'ik. kendilerme gden zikr-i ilahiyi. l£kab-i tegrifiyye kabilindendir. (Kur&gt.an~i Kerimi) inkar ettiler. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir.

t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur. bir gtile. Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz. Ben hakikat Allah'in kiduyum. $oga. Injuni?.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri. seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji. lisan-t ilahi. MesnevLi u n nar.alar ds. Yani : flKulunu (Mu hammed S. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig.ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp..diferleririe i^aret olabilir. Az.. biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi . O.* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt. ba- .A.jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik. iki avij^ dane.rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt.n . lakabiar ve has&amp. bir ii-irpila su. Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp.) \ ii : iBiv.ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr.fltdip) dedi ki.

40 1 1. Onun igin (Ben) diyecek ycrde.. azametine asla benzemez. Ilirlntiynnljir. (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur.t-i Isa'yi Allah'm oglu. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup." Rubaisi. Onlar: ^una-bura. bun 11 yiipmitklii d.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr. CHakim-1 Senai) hazrctleri. (Bendeniz). Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. [ln/n&gt. tekebbiire az da olsa. baliiri: fakir gini tvs&amp.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. bu n'jakamds :ici&gt.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz. Isa'yi tekzib •dorltr dp. ben inc.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti. sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn. het Mile. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. VaktiyJe saraya mensub olmak. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier.i iLr fcmhfcudi'rler.d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il. kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. UJvd edilince sevinir. sureta mutcvazi. kul oldum f kul oldum. Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir.d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r. bende §eved jdd ki azad §ev&amp. namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31.irn minp vrrtll. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i. §urai da hiJinmelidir ki. Hi-ni peysambei? yapti. bende $iidem. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil. Beni mubarek kddi la . . O'na kari tiVH U. i In biiyukler. (18) Stire-i Esra : 1.. yamnda kahr pek kiigiik!.iNidi:-. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk. hatta Allah yaparlar. . i rt-i i'jifl. nezakete aykin sayuir. tlahi. Bii^uksiln llahi. lakin nianen pek yiiksek olan bu . delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil. Beti abd-i zalf.

.lasa '. dh]d Mnsin j^* wmis .. meta'-i Dijnvi Mn.H™ * 1. ptf«k mnkBleleri. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee.i]'[:iek. lh.1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle .keseyl ieddetmi§ti. «j«k b E „. ' y * ?an &lt.§ikaT dclillen bavJ. sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim. m amma&gt." Mm * k] «. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu. (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll. insanlara kaiji da minnet etmemekdir. iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2. H&lt.ht*un j ■ &amp.SS5 ■as sirruhudur. MesncvJ-i ?erif riv ^. 7!ald(ih'v!n yolu. ball tft. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '.v m ^ r srjrjsr mb^S* . Hazret-i Mevlana da.Ceitib-i Hak. &amp. ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E . Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra. «5^ .

eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu. s.n seyyidim. bit hususda en parUk bir burhandn . acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir.?..i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih. yalmzbgi ihtiyar eyLemi^. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi.am. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. yarm da manevi zahirexn buiunr. fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii. 12. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri.) imamiilhijda velyekin.i havi hit cwrdir. yani Tiirk Irkindandir. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. in- 43 . on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti.il olmujtur. bugiin de.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan. ariflerin muktedasi.'ittndan sonra. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp.i eseri olarak. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi.g&lt. kalb ve akil sahiblerinin emini. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp. (Vebiives§eybu kudvetiil arifin. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur. babasimn yerine oturmu^tur. mliglsiit Yani : *Hiit. ve vera emlniil kultibi veuniiha. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. Hazret-i Mevlana'nm vef.iiddin t^elebi. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri. senedim. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede.

™*». . CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine . ww™*.&amp. fakat manen herbiri bir emir olan .*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i.j*». qua J 3 3.***" Kure&gt.1 ayetlcri nadl oldu.— Onu yapamam..&gt. Sureta fakir.*. tan y a ^S *&amp. cevabim almijlardi *&lt.Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol.i n&amp. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt. Kurey. ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et. Gftzlerim onlar dan ayirnna -. zen g i n l e . 52 II ■ — Yard : -Sab ah. wfe * .in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*. j Kllfcikl MU Ekrem.

o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi. yabanci giremes. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp.n-. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti. tiiiLim hiinu/ll ivr-.{\. Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r.j meclis-i iinsLin di§mda kalir.* Nefeh&amp. l-Iiu) fctf&amp. Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai.tini bir^ok fazilet sahibl.. Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir.» . bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa. (Evliyai tahte kuba?. zahiri ve b&amp.iin) .vMn malumu degildir. ^unki onlar. yani ycr definelerinin emlni. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir.onlar dort bin kimesnedir ki. Ve.t-iil^iiTis terciiniesinde.* buyurmuftur.. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii. ft (Miftiihu li:L/.. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan.i.riniin bazikm.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler.tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. hakkm ve dinin keakin kiiicidir. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir..) Yani : -Qelebi. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir. (32) 5flre~l KtH : *&amp. yani Cebrail t &lt. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir.mat vardir. feif§. fakr-ii zar&amp. Ruh-ul-kudiis. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz.tir. ar$ bazinelerinin anahtan. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\. Hazret-i Mevlana. vilayet-i baiiyyedir. mestuT oliirlar.

Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^. Bana ise bir sa'ra. Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}.) Yani : 'Hiisamuddin £elebi. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir. Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr..\vit idi!. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir. Siddik oglu Siddikdir. -Siddik oglu.'-:lindcndir.Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor . (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm.Oylum.* Seyhin su if&amp.. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus. Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi. sen jabs.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri. 260 tarihinde irtihal etmistir.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!. kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun.desinden.. Hazret-I B ayeKid de: &lt. muntazam ve mazbut bir hale getirmi?. Ne . derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir. kibar~i evhyaullahtandlr. Allah. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore.&gt.. Bayezid-i Bestami lie muasir idi. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f. Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil. da aciam ol. Emseytii Kiirdiy'-&gt. bir igne ueu kadar verilmisti. Allah. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!. bu jhl . Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir. Husimud- « . Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan.ldir.k'bi d-&gt.I.&amp.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : .ii i . (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani. onun degildir. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt. Urmiyyelidir. bir asir kadar yasamif. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe.. demis. day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin.Husamuddin gelebrnin ash. fiivayete gore. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu.Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. vaktin Bayezid-i Bestimisi. " L &lt. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum. Meslek-i tasavvufu.idir. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp.

Husamiiddm ^elebl hakkmda. • n ilmdeiidir. bir silsilesi var ki.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi. Bazi kimseler. fukerasi. ^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde. .riyli. cevabim vermi^. (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp. diye.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati.i:. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor.) Van! . o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki. so^e bashdi. kalbim Arabdir. Q da : Eii^alkh. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar. .i/i&gt.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi. yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler. Hazret-i Ptr'Jn. cema'ati hayretlere du^iirdu.rikun liyekune .) Yani : &lt. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin. boyle "i i [ fa bib. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de. siddik bin siddik buyurmasi.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir.ll vc meed u azamet murflhhaislH. 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. yani suaini aksettirmis. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba.lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. Seyh vi 1. Guh*U onun ustiine ridaami atmig. Hazhalde. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. sabahleArab oIdum&gt. yani umerasi&gt. {l. Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi.Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi. Ben Aceraim smma.

in . amm ya Rabbel alernin.ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari. hem sakit. semavjlerin. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir.* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir.* Bu fikra ile de semavilerin.) «Keza Qelebrnin kapm. (Timr) in cem'idir Jd. eski-piiskii elbi&amp. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. e&amp. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh). ruhanilerin.W&amp. envcrid dclaili. t^rafil kabnili. '&amp. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. hem naair. meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri. O zevat-i kiram. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. *§u diia. gece-giinduE basiret sahib lerinin. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir. on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. Iran devletini mahvetmijj. C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider. efdaJiJ fedaili. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi. reddolunmayacak bir istirhamdir. G&amp. hem gaib. omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. (Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar).e demektir. giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi.S&amp. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . atnfu. Yani : -Ey Rabbimiz. hem hazir olanlarm. Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de.«4&amp. ya Rabbd alemlo. niirilerin. O halde. ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. ar^ilerin. 1 iistiinde etcgini suriir. t \£2^%&amp. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki.

dinlemekdir.tad olayim der. Ez cildayihd $ikayet mi kilned.uluna&lt.§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem. Onlardan tey\z . Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ. Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer.yet mi kilned." ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned. Ez cudayiha hik&amp. rn^rebinde bulunanlar. bugiln ii&amp. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir.i 49 *■ •mm. Onun nevasi ayriJik hikayesidir. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc. Vj] ■^iindi \:! p&gt.-nk si-yliii dlnlc". soylemek degil. ti * -T - r.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned. yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir. Diln mektebe vardi.w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir.-i nasibatdir.

(HucceUis-sema) ma bakmalidir. . (25 J 5Ure-L Nub : 1.«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma. analanm. yani . Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk. kttfurdc kalmak t^in lsr&amp. dinlemek derli v«j ■. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i. Hazret-i Mevlana bir rubaisinde.. Cenab-i hak. Anadan dogma nitwit'!. Tufanda MEak olanlar.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle.» iAyetiyle bi Id My or.itt dilsiz kaliyorlar. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt. mualen der ki : *Semu. ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. Sibaslatij. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir. OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13. ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni. Allah yoliimm bir ^ahbazi. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir.-\vanlar tdi. miinkirler mezhebinde haram.U. Sdyb-'mek.i.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo.' ■ vv dot duytnadlktart fc. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry.r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J._ orlti (fliyiev in iiey). asiklar mezhebinde heWdtf. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. (3S3 Sflffl-l A'rit: 204.» Semft. Semi.lt ortfindiiler.

ne sadasi. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. Knyden maksad. buyurnut^Uir. . daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^. iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir. mayi dir. ba^ina. nefha-i tlahiyye hangi perdeden .'iklarma atet. ici basa'lrtn. onun istcdigi. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti. Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor. zibnini (HestM meviiiiiii) yani..iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir.* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir.&amp. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim. neyzenin dudaklarile parin.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor. aya ina h hat &lt. bildigimiz ney olsa da. ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. Va^ifesi. kalbini ildsin heveslerinden.^ilmjg:.W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir. aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay.(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§. teVite hacet yoktur. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig. hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f. beseriyyet kaydina ve ana&amp. Yuzii. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir. I^erisi temajniyie bo^dur.sararrru^.ir-i tabiat bendine vurulmil . Zaten nayile insan-i kAmd.gu halde dilsk ve kelamsjz. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis.i boguroJar] . Neyiatan-i ezelden. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor.terkedilrrvs oldv. insan-i kamil de bbyledir. Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar. Kuda. Huda diyori. mecazen insan-i klmil bulun^n da. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij. Artcak neyzenin nefesile do)ar. ^unki ney. Yahud bildigimii. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr.

mahrQmiyyet-i visal netfcesidir. tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd.Md * buh—ta ba. 9«yn Attar . tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt.^.^ ^y. Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n .i iinyfa. diyor. yani. .hi 1^. ««*«*«-. im** edip V if" 2fi . halw kemalin jikayeti bundandir. Igie.amjz hikayelenni anla. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln. kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi. Baki billih harWi haarna getirJIdJ. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el . muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki .°™n rtMtlnta. Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna. ibn-i il&amp. 3(ir*-i fclrlyat : 5A. «dM tffl]b&gt. Du § un..ba. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail. aaawer degildtr. 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel.u» cerirdlk.Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ . celbedlldi. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf. Lakin {3T&gt. Ancak. ei&gt. den ala&gt." neI. Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi.**»* Babbfinl vechile.

Key. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam. Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. ney'in yetl. kirn olursa olsun dinleyenleri. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S. $z nefirefn. merd. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir. Ayir-i viaalde yanl. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. Insan-i kamil da. Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum. Her giiti.demistjr. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. Bajma (Bajpare). Hazret-i MevliM : -Birider. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar. ayaH gma (Paraz avna) lakariar.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur. Ney. ondan cikan miiessir sesden. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. biibrideend.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. Hazln hazin otiiyordu. Nefs u heva edri bulunanlar bile. barim-i IlabJ. Kafi derecede kuruyiinca. Onun idn. ol^iisiine gore iki ucundan keserler. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. hem pek 50k iierisi vardn. yureginden fs§kiran teddl $bder. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma.tigi ve ter ii tize durdugu yerdir. Hal-adna olanlar. Allah ruasi i^in ile*i git. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. $u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp.diye. giinde yetmij. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor.A.V) EfendimiiSn. nihayetou: bir dergibdir. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : . o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar.

^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor. hal-asina isc. in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp.yleir. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp. . tafsilinde fee. Eger arkadas.i§ olinasind&amp.alrtiak olur. Bu beyitde de. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim. oldukca fcesellt yerine gecer. Cunki onlar.* Bundan evvelki beyitde ney'in.bim duymadiklan idn. bu mm' 11. Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt.1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin.j.r-i vusl-i hfy .iiyiik ■ 1 1 .ri budur. Gerd insan. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan. 1 I j on dogru Wr *wlui J-. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: .1. hasb-i hal etmek&gt.hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak.beyti si&gt. yanl gilrwugJ gelsrtfik. kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *. konusamn dediklerini iyice anlar. agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar. j!y j\ ^^ *»££ f\g..k i 1 i r. miikedder buIundLigu.1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki. bir Eirada. Tok bir adama a^liktan.k. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar. Ke§f-i h&amp. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir. teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti...k i^i". yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis. Hmti.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%.. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp.mvtde. a^hk ve susuzluk iztir&amp.-i&gt.. Biz cuyed ruzg&amp. ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig.

Avliiulun. baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar . .* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim.ik \*femi$ olmasmdandir.l i. ?eybin bu Rozii sbylffmesi.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi. kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir.bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm. Yoksa..-. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur. bad^deki &lt. iasat bulunca alaya gitmek. Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da. »rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar. memk'kcti o'.-i.kidir. nrasi oldu^unti anlatm. . durdum. Vatan inuhabbeti denilen. her meclisde inledim. Yoksa keudir.Vajlar. imihabbeti.* demistir.'.Ji!. 54 S3 Yiiu' firk[it." [[jsanm dogup buyudiigu. hiss-i nedb. Bu fizlemer. degildir.riihun. ho^a demler surdugii yeri. .irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro. imandan olan vatabin burasi degil. hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk.'yiiksek bir.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men.nricednden hall kalmadigj her&gt. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: .badid sithUidir. Uir adamin.an $traz'a dornniJ?. sila hastibgi hfiline gddigi de a.:adar merbu! oldugu. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d. vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir. vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp. -Ben her eemiyetde.i do£m de^ldir. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt.in Jiededigi. zmdan ncrcde.

kin daka. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. kotiilere merhamet et. gofe merframet eylei. kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. Harrot-i MevJana'dan : &lt. zitlar aJemidir. fasiklar ile de gdrufiirler. dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi.* dcnilmistir.3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. her yerdc gorum! rtar. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp. lllifiz 5^23 der ki ..metinU. salahm da biv jnmasi zaruridir.siifliye getirilmi§. Onlar. kenctilcrinl iittana davet ederdf.hak-i . Diinya akmi. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir.V.A.^iinki fasiklar. (Mahv) den (Sahv) e irca .. Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i.. Bund an ba^ka.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir .iimm^ zevati kiram. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi. «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik.2rho. imanm da. facir bir takim kimseler* demisler. dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi.Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis. onlurhi Rorujiip konu^ur. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi. Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir. her birini. daha ziyade meggul olmak isterler. Hasb-el-vazife. *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir. iistiinde kiifrun de. Onun i^in. onlan iyj ynratmissin. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur.i olmu§. ijadirlanni dolagif. * Batik inkar etme. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 . gafletde olanlan uyandirmak. $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur. . Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. . salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. Rasul-i Ekrem (S. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. snlihler ile de. Her sey. £hu Leheb olraasa iitc&gt. Miilhidlere l&amp. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui.) Efendimizin amcalanndan idi. ilir. lyilere zalen lutfetmij.iinjjjlerl kuldjrmak. btiyledir. ziddi ile anlajilir. mii$riklerin mecII lislcdne de gider. iiskin da.

buyurmug. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). .. sciziij bu nokta-i nazara goredir. onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. §urasi da batira gelir ki. ?eyh Sadi'nin : &lt. kithk Vuaajre gttfi. de : Elif okuduk otiirii.Hiilasa: arifler. Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp. Yavadandan oturii!. Bir Tiirk aiifinin.isi a I fine ysikim.1 s y&gt. hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi.iiti. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M . evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan.&gt. tiinki biiiun alem. Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk.) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur. kahr-i .-r. Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi. Nitekim Cenab-i Hak. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt.

saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt. Buna dai r mufa. et _rf. &lt.a«r olar. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e . Hazret-i Ali {Kerremalla.Tada &gt.erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi.i.br.rlar. anlayamad. Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib . biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse.Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave.g ldugu rfva. ySrim oldu.-. onu isitirse pek ba S ka b. StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s. eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha.Iar.llahi.r suretde dialer ve bm. b kelimeler igjtllmesme ^masm. Fakat bir tot.demekde olduguim haber veriyor. Keza : Leylegin: .i. * Sathi 3 . l&gt.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir. Nitekim. *Herkes kojidi aiiJ. bulunmaama da imkan yoiiriu. ot.yisina gore bcnin. Naku. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v. rfr.ndeki esrar. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm.:omak kullanihr.htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!.fa ederW. bir ^ yin dl^nam d^fe ikt.Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men. ivmta. bamd scnin.sal malum. WeseJa herhangi bit mimar. 38 1 .gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt. miUk d* senlndi.N^ nakus salahm ' to. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM . cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor. siikiir senin. isitdi^i *akus sesmj. t&lt. J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam.hu veche)mn.ya ifefe g^rrnezler. . lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir. Mana efali is.

leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn.n^t (Key) ii^ errini ile sirn.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur.ii. .n. . ht^kiiurlar.derler. neyden ^ikan E&amp. ill .difi&gt. niir.tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir. Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O.. Ukttktd*n Ibfirel .j d*giJdir Sl&gt. bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii.. O.. b'yle kulak \ntn k. Vam ney.1 nKikamdan.'k ki biiElm lukiukn vr&gt. kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp.i&gt. Jf x rf i *±&gt. Bu olmayinca. hakikat ve mabiyyeli. kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen.i.h*'titt.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr. ne tiirlii nagme yapmak iatcrse. Lik gesm it gup-u an nur nisi. i^itidekmi sudirir. ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr.r kap. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar. mazhariye llmif bulunanlarirj. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur. neyzen linii. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir. -Hi-tiim iirrim.miz aesler b ile. ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur.

ay ibtidilarmda kujuliiyor. daha dogrusu soran-&gt. ay ortalannda biiyiiyor. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst.(101 StirpH N*^m : 3-4 . ba&lt. sozlerindeki minay] anlamak i&lt.» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus. cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- . Nitekim Arab miisrikleri. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar.cevabi verildi. ay sonlarmda yine ufahyor. • p Yani : *De ki : (&gt. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 .sm. Allah hstira gci*n kimseler. arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin .jin de i§itir kulak Uzimdir. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir.ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki.Kamer. Allahin vclileridir* mazir.. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar.jka : xGoriildukleri zaraan. bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi.F&gt.. L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin. onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. rwh hedenden giiJi d^ildir.VI Bunder. Lakin lier&gt. .* demektedir. ruhu Kurm urine rub sat yokdur.

topluca bilcilrildi. o kim» yak ols«n. rClhu da mujahede ryltr. &lt. 60 61 (Iii Burui. Zir£ Hakki gozetleyen.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal. biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp. insan-i kami- . h 8V a ve hevea dejjil. De Id : Rub. mahveder. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure.» Neyi soyleten muessirin havadarj.y u nlst b&amp. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki.1 Xu-fi : 85. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu.rl olmadig] bey an edildi. tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp. bu gode gorijlmez.d. parlayinca masukdan ma ad us mi yakar. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin.§u oey'in sesi atesdir. yoksa. &lt. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh. Allahin emri ciimlesinden oldu u. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini. Belki orm inleten. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar. Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii.red nist bad.te§ ned&amp. bava de ildjr. Her kimde bu ate.hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi. yani. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir.31) SQre-l B*kars : 139. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. Ate$est in bang-i n&amp. Merki in&amp.» ■Ahhab.

Allah'm balneal. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir. Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15. yokdan. Ku haiisin delaletine gore muhabbet. . Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'. I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp.ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi.nlu-b denilmesi. £iinki bu cumte. §u mevhum vurbfitia alda* nan. ciimle tilemi. Zevki mikd&amp.Mlnli'ui.tir. . ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. p . ^j^k -1 hc/htl. . la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i.e Uli sevgililer. zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler.l. &gt.h-i a$k..» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn. majfik-ii yeganenin muhtelif &amp. Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye. ehbi tasavvuf arasmda pek . t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp.* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer . arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur.uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor.rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor. hep a 5k eseridir. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde. 1 A^k bir. tezgahi YrthJul. hazinesi. a§k eaeri oldugu gibj.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de. Bir bulbuILm gul y.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T. Daha dogrusu.uretde cilvesi ve teoel- . tczgahi yokluktadir.a^k~i Jiiijiaridij. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir. ikinciln.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir. butlm mabWkatm. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur.nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir. var cdilmijj olduguna tt&amp. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. Daha dogi yp ■ ■■ &lt.il T AUah'jn II i. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki.&gt.4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad.

tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. (341 Sure-i "VusOl : 3U. Hallaci Mansur'un elled.ihiim&gt.isinin ina^harlaridir..uf) ismiwi nak^etdigini. Malumdur ki (A^k) lafzi. ■ &lt. ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor. Onun makam ptrdeleri. benim zevkime uygun dusmtiyor. hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir. A§k. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden . agiz dolmah!. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam. llasret-i §eyh. m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid. seven i kavramasi. a--k da girdigi kalb i. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir.» .uf'un miihabbeLi. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid.§dir. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah. muhabbetin ifTatidir.cu§ u huruja getiren de yine afkdir. biitiin v Lieu dime yayilmasj. HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k. Yarii : «Yfl&amp. muhabbet in. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. Efejft-i ^erifin mutasavvrfant. denilebib'r.tir. Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 .u kelimeyi (l?k) pkuinak. sanld) . te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar.i yeri nasi! istila ederse. Sarma^ik. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur. tH Siire-i Uekara : 10$. manasi.

miisbet bir habikatdir. dost sesini duyurur.HazreM Mevlana. §ardbirtdan kagar. denildigi lakdirdt. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir. §u tev. Htvmhane-i bezm-i Hudd. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar. buyuruyor.. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister.nemiz!. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir.K idi t Oldu goniil peym&amp. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma. ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu. $erh4i§~i hak mestanemiz!. erbab-i istidada in§irah verir. yavas s^nlnwna. E lest Li bezmini. KuhLir. miiteselli olur.nemiz!. ayati-i sibite Hernial. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur. 12 . Hayvanlara vannc&amp. evet dediler.i goredir. sebu mey% S&amp. Keyftyyet-i rind&amp. kalb go■ i. yarinden ayriJanin arkada^idir. O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir. (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin.eb&amp.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel.nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur.. B inaenaleyh (Ney J sesi de. gerek sevincii. mubSUUn fiii.ki bize All&amp. Qlmu$ bizim meyhanemiz}.u fJn«anH ki. El mi sunar gayii meye.. DiLnyd. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. tarainda sozler sbyletir. Bu Ml. yarn : -Allah. Bir adam..^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . ney idn. O gibiJeri. Bir boyle sagar n&amp.§ eden. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi.

Buna da verasetle me m Urdu da r. araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^. ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-. buyurmusdu.-. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir. giibhesiz. ayet-i kerimesile tarif ediyor. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp. Urn panzehir tesiri gdsinir. din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv.Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did. 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid.&gt.&amp.i. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi.r nezaketden aniayacak . hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney.nr. Kz 7 £ (Ney). kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr. hem panzehir. Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler. bem demsaz. ZirS onl&amp. 64 (15 Nebi&gt. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. (35) SOre-i Fetih : 29. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar.ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. Ccnab-j Hak. ^ubhesiz zehir gibidir Ciir. Hem gii -ney dems&amp.\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah. panzehir gibidir. batirlayanlar idn de.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier.

§eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. jy# j2j. Keafi evliya-uilah. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi.h-i piir kun mikUned. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. 73. llmvn. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. olursua. Kissak&amp. jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir. amelen. «Kerim ohm. jpUw Ney kadis-i r&amp. 86 . o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei.kabiiiyetde degildirler. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi. ezeli ^akilere kar^i zebirdit. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. keremin. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir. itikaden zehirlenmijj. ihsanm. kole yapnus. onu kendine kul. Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi. Lakin bir leime.* t$be bu gibi hikmetlere mebni. evJiya-uIlah hazarati. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu. hatta oylelerine mii^takdirlar.j -^SL.

A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir. hagrimi del. Kurey? miigrikleri... demek ister. Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj. (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir.&lt. gerek mebde'den §u aleme gelirken. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. bersim nefsimi oldurijn kk hayatim.§vmi ke$ t sinemi oy.V. katlimdedir.nu" nslibin bikfi&gt. ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler. derler.«Noy. '. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 . {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii. 67 1 &gt.^ i-yliT. {Mutu. nihayet .) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak. ihtiyar ve iradesini. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp. betiim gibidir . Yani : «§ijphesiz ki : Allah. Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar. hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir.^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. bagrimn ate§le delinmesi f . MeSnevl'oin busji^ 3 .A. £unki. Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. kwill Mr yoldwi bUhsctUr.. ?u huldn o yal. Kable en temutii. Mi-niiiii. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak . diyerderin bali de.ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur. gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?.— ' . Insan-i kamil. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?. Cemal-i ilshi ajiklan.. ^ * * *.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince.. can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler.J Efendimize. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!.

* »*.*i^ wJ^yjct ttft Ylni: .* . ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp.i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „.G. sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada. Bu12^ WW ^rayama.a.nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt. Senin i.Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n . yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl. 2..e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr.ccklerdir. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'. .. &gt. On Un i^ H azret-i Mevlana.. . £ lar gibi obnayi tavsjye eyler. ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud.1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r.mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib. Sen. ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^. ve dth^ l t 6 T ^ mti . akl.un) k. ayetlerM* nusulun. 15 Der gam-t tn&amp.teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me . meb de&gt.mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T .

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat. Easul-u Ekrem : befAl mill. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir.» beytiyle blr temdl Yapmis.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. daha ziyadesini elde etmek icin didinir.» dedikden soma : «Su. «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir.j duna kanaat gustedr. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir.aya cahsmali. doyacak kadar yiyecegi. ne kadar sigar?.lara r^keyl^-memn merhemidirl." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir. mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. kendi kendine teselli bulur.^end giinced kismet-% yek riteei. Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak. durur. gem in in 151110 gircrse onu bahnr. Senden al&amp. tiikenmez bir liaiinedir. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a. Hiilasa . i^ine su giren gemiye. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir. &lt. mevcQ.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei. bannacak kadar meskeni. Halbuki insan. o' servetin bulunup bulunmamasi. . bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi. siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur.ft&gt. ortiine. uziiliir. dab a iyiaini.

pabu^suz bulunuyor. ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 .n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid. Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir.s pe^finde ko^ar. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz. diyor.. Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j.Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden. ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis. t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor. IhtirLst.udiyor.» cevabmi verjyor.» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§.'ok fji/la hi-vt-. mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz. yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*. "uni . bir seyahati esnasinda.it buyurulmu dur. Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin. Kase-i $e§m-i harUn.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. . onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult. .'■Hnian 1. beseri ihti7fl '. Halbuki sedef. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez.

tun ii Cdfcmfts-i ma. servete baghhk da. onu elbis. A§k. Ey tii Efl&amp.e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da. sad hLb Hazreti Pir. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor. l.ai. Hirsin. :iskui penjesiyle par&lt. ■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis. diyor.m£ zi i$M gdk §iid.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir. mala. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir. 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr. ^irane. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind. Guya Nisan yagmudan' yagarken. «F&gt. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask. dp) 1 lz. agki tavsiye ediyor. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i. 77 -. 22 Her kird c&amp.. yasa. . kasdi — yahud f aydasi — ho. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. tama'm fenaligim anladik. tl kimst-. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. karada yilan agzmi acarmis. 23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma..- "Her kimiti elhidfcsl. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk.mirsa. kabugunu. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir. hirsdan da. cjikar. (Hikmet-i i^rak} erb&amp.Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi. sohrem» niebni olmahdir. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. yilanin agsma girince de zehir olurmuj..de istiridye.H Hazreti MevJana bu beyt ile. bir suale eevap vermig oluyor. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id.

tajawuf erbabi. «YunanhIanti ftlsefesi. Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. jiykj. biri hekim iki zate benzetiyor. Mesnevi'de.ki oldu. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. Cunki fel. Hazreti Mevlana.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder.* demijtir. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir. gaynbk yoktur.3 78 . L-.* Hazret-i Mevlana. rivflzetler. onlarla lu^m fikir degildir. Kur'aiw Kedm. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki.k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt. Hakikat judur kt. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. yam Kur'an ve liiidisdir. 25 Cism-i h&amp. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar. Meviana Cami kuddise sirruhu . Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir. bundan evvelki beytde a§km. biri hakim. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. agki.i-ft'tiin menge'i akil'dir. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. Bu boytde diyor ki : a$k. demek istiyoi-. ftl&amp. Tasawufda jse : bb'yle aynlik. Hazret-i Mevlana. 200 Urihinde blmusdttr. Tasavvufun tne'hazi ise nakil. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir.■. 4 ' ndinmlgdir. Eflatunun felsefeyle.Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder.

26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi. ancak bana vahyoIunur«.* buyuruyor. «Eeu ancak sizin gitai bir beserim.~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd. i'iyeti delaletince. Mirac gecesinde setnaya. &amp.mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^. Ijfi nlcyhtaselam jgin de. pibi tesir etdi. «Ey a$ik.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam. ve Sin a Cb'Uine . Mi sir kifa&amp. Gyle iken ajkin feyzi. mealf?n . insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. i$$m Yani . Tiir dagma tab.i. diger iki peygamber de bejjer idi. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz. ask. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. Kasul-j Ekrem Efendimiz de. Tur mest ii harre Musa sdikaa. A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu. Tur. mest oldu. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^.» diyor.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik".

Rabbi ona H&amp. (47) SOte-i A'raf : 143. Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi. dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki . nelkesini ^lkarmi^iardir.vt.* Ehl-i Siinnet ulemasi. 143. sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan.-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. f4fl) Siirc-i A'r3f.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. Tccclli-i sifat: salikin sifatimn. Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5". Binaenaieyh. Allahi j ■ . Kitekim Kelam-i II abide : • l. goremezsin. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu. Yani : «Lakin §u daga bak. tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi. yani (Erba'ln) fikardi. (TecellW cf'al).itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz. Ccnah-i Hak. asB ve kat'a. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin.rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg.i'L-bilmek muhaldir. Bu hal. fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur. Yani rjVyetullah miimkindir. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir. [\. 80 .hf noziinu soyledi. egtr yerlnde durabilirsc. scni gSreyim ilidi. sen de beni giirlirsiin. Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ . Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. ya Rabbi. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*". Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi. Sure^i K*hJ : 110. ban a ken din i goster.i-(±\.nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. Musa.Vaktaki Musi. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir. Hakkin zuhQru demekdir. Vaktaki Musa'mn Rabbi . t4S&gt.» buyurulmujtuT. Dervislik tabirince bir (eile). Yani : &lt.

bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir. 143. Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi. AMAlur. tecellj-i zati and.¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim. ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali.iuKm ibfin-trflr. sana tevbe ve i s ti# a . t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk. XntHii edenlerin ilki benitn**. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt. U*ak bir te^bth ik dedim. rengi. nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise. tei-elll-i S1 f4ti.ri. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi.-. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki. . M.. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin.-I. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa.* (48) $fire-[ A'rff .nr. "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. nmi arzeyJedim. ottllnde.

nisbetde olyr.u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid. Onun dedikkrini de ba§kalan degil.mava mccbur olur. giilun agjlmasi devri . giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. yalniz gfij anlar. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt. flu miinasebetk Hajreti Meviana. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim. lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. in nagmeyi degigtirmeye. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum..meye met bir qldum. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin..mn ey bvXbuV.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. hem kendini efg&amp. §airlere nazaran biilbiil. ^iir ve hay^l baki^i. ancak giil iciri ve giile karji soyler. Dinky enin anlamayisi. yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt. daha yuksek bahislere giri^irdim. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. P"akuL o muhatabi bularnadigim it. konusanda Kor. Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp.lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa.li§inle sen sarardin gowtalar soldu. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t. bir mes'elcyi anlatmak igmdir. Bitirdi hem giitu. kareismdaki.usma kibiiiyetl dt&gt. soyliyenin soylemesine jnanidir.. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun. Boyk olmasi da zaruridir. Bl nevti siid gerci dared sad neva.

Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum.* bnyuniyor.hmtne ffiirrdir.iyorum f diyor. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr. £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. Hiisamuddin Celebi. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. onlardaki rayiha-i marifeti. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl.Iak't cder vasiflar bulundugu halde. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He. gibi kalanlardan aramak lazim gelir.biter. sadastm keser. iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet. Giiliin a film a mevsimi gegib. Evet.. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan. Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi. giil rayihssi. O vakit biilbiil tie sesini.i anlayigh bir muhatab aramyor. artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. ben. onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. m-rihi fi&gt. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor. burada ondan dab. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS .

ondan ibaret goriinur. 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc . hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft . Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu.ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii. uitk derecesine varirsa.attrlar. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh). 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl. masukdan ibarctdir. a^k pei'dedir. HLilasa . di^erlermde pirLinmemis. ' 31 A.. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt.. onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di.si farkb. alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir. der. ll :■ . gecelerin zuJmfini renginden s. Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai. 5 ouun ii j &gt. hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder. Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. Ciinki Mlah.irmi h.1 ikmal eldim.Vani : &lt. Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. G&amp. Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp.Bugiin dziti din in 17. teceliisini tekrar etmez. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h . fakat velilerin zevki ve derec&amp.$ik perdei. . nazarmda kaitiut. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi. bir giizelf ae verse ve sevgisi.?t.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia."»sik (iliidiir. dinin kemale gelmig. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di. Demek ki velilik bir.

kanatian yolun•im? ku§ gibi olur. "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. matU'ib olan yiikselme husule gelmej. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret. Onun sahibi. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm. i^k.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen.^Unki tay■. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di. 32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^.» Agkin kudret-i icazi . a. ben dedi§im sensln hep. &lt. Zuhde. Vay onun halitie!. kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de. O IQzuma ehemmiyet verilmez. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir. Fuzulrnin Mecnun li&amp. Deriden. neyim men-i jar?) diye sorar. Beytini soyler. metanet.Ben ben degilim. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu. sabr ve tebaramul lazimdir. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) . bu ger^egi ifade eder.. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. igte o ilahi a$k. — bica&gt. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa..i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir. tartk-i itahinin sey. perde ulmaktadir. oA^ikdo. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. mand hi pervay-i 6.M*. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa.aresl dorack caizse. ten dedigiva. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi.kanatsiz kus gibi kahr. kendi&amp. sensin hep. etden. u^amaz. . ve binegi de saksagan kargasi gibi. Eflatun'un felsefe ile. Camm dedigirit.» mealindeki beyti. O cii muTQi.il olma^j itrab eidigi gibi. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz.

beni tenvSr ediyor ve endS§eyle. ben nsstl ba$iangi&lt.J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes.nt. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor. A$k niiru ile nurlanmayinca ben. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp. eski aynalarm came degil. Akil. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil. A§ka tab! olama yan. Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes. Ayine gamm&amp. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi. baghI ikdan vareste k iliyor. fJ lj *£** *f ^ &lt.» yabud «Yfjirimi. insanin I tasacafi yeri gorm.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in. Ayna..n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet. itiraf etrtiek gerek noksanma!. iki nevi sualin cevabidir. madent levhalardan yapildigi icindir.z nebved gun biived.ij . Cilali bir ayna.. Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru..esi lazimdir.™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. aya'jc gibidir. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived.? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii. nasil dniimii.» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it. . *Ask.^k ile kaabildir. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor. ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana.Carani Can&amp. 35 . -» J-?. vermekdir kemal-i &amp. Vermeyen can. sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. ardnm idrak i'iJi: )i]irim.§ikm. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun. vc son ile kayidlanabilirim. ai.

t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!. •Her soy'in bir cilasi vardir.n..1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI. «Bi.* Y4ni. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M.ek ve cilalamak lazimdif. 37 . Der hakikat nakdA hal-i m&amp.. Kalbleriti cilasi da zikruHahdir.st&amp. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp.inat.gibi. lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa.st &amp. Dil hinesi pur nur olur. Envar-i zikrullah He!.dijah ile cariye. i Nefsin bulanikhgi gitmez. hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi. -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi.* He §erifi mucebince.il Mi onundti. *Ey dwitlar. Binaenaleyh. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din. ruh ile nefsin temsllidir. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. 38 . PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. 36 Bi§nevid ey dostan in d&amp. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki .n.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin.

89 ■ ■ aldi. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah.d stiver. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu. 'Padlgah.§ ez behr-i $ikar. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh.*§ der kafes gun mi tapid. he den kafesindc &lt. kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt. &lt. Ba havns'i h&amp. "Can kuiju.42 ^ ja *j&gt. . Dad mil il an ksnizek r&amp.httfakua s&lt. harid.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi.ih ruzi §ii. Fakat kazara cariyc haslalandi. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud. An kenizek ez kazd bxmdr *nd.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA.

^ i^ ^ j^&gt. Suyu bulunca da kase kiritdj.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst.__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr. yant her taraldan hckim lopladi. "Padisah.1 paraladi.» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u. Gv. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi.a Palan bulunca merkebini kurt parahyan. sagdan ioldan.x 43 ii^i . uulam .ifa o-ji^'L J^f 1 .vcikdu. su. paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads. I':il:m.. 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst. huldu. likin merkebi km. "Digerinin kascsi vardi. buEamiyordn. j . baghdir dedi.

» 48 C+-&amp. Fifhm gird drtm ii enbazi kunim. Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. r i l •-_ ■= 91 _ ii. hastayini. D&amp. «Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl ." 47 Ciimie gii/tendes. dermamm ill* i ■ &lt. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. dnrdliyim.rdmend ii haste em derm&amp.— ^(inki ruhumun ruhu odnr. ysni konsilltasytin cdelim. soura mibtcrck bir tedavi ye ba. let canbd^t fc-unlm-. o.» .liyalim&lt. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet. bagla ^ali^alim. iyi edeeek ohirsa. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp.J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast.nemost. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn. Ben. Anlayi^inuzi bir yere taplayahm. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani.

onlar da san'atlarina Buvenmisler. CciiHh-i lljtk . Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist.. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift. her derdin devasi bizim elnmzdedir.kalben gaflct halmde. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi.demijler. Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini.rmemi$ler. insfiallah — ilniirdilor. lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum. Allah Wu-rav — ymil. -Hokimler.49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar.. hakikatiyle — muttehiddir. onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp. yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. her tarafdan hekim getirtrni. [sttanimti ruhu — yani. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm . «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h.ft. Yoksa. klbr vr jujimrtlrrindcn. 51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt. ODlann Mm. Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna.

in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek.)» talim-i Rabbanisi varid o3du. Lsanen inIffiullah demedi. hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji . HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w .il olmamalar: . dcme. Sonra verilecek cevab. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi. istisn&amp. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet.tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr.■*' j i &gt. Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp. tegebbusltrinde haliriamalar: it. Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi. : *. aide yarm y a pit 1 v in:. Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra.rnti*iri Jiahi iradcden gaf.mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi.1 im-Jnliglardi. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber.

* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi. "Sirken^biii simibu. Bademyagi da KjjIjiz vetdi. Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft. bburleri de iddiali hekimler. Su bile hararcti kesecek yerde. "Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi.53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi.im gelen geyhlenn. kabizhasiloidu. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi. Revgan*i bddam hi§ki mi numud. Ge§t rent efzun il h&amp. Padisab ve cariyeden maksadin . .M. bin padi$ah. Jtkllihi uliii. Jiiuka31idi olanlardir. (SO) SCire-i Ksht : 23.:!. llekSmlerden milrad da.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis. matbjb olan $ifa hasil olmadi.cet na reva. neft yagi gibi atesi arUrdi. tabib-i mynevi olmalan lar. kazayi ilhhi it* safrayi artirdi.'digeri cariye.

Ebu Yusiif . zannolur. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd). Sb'yle ya'pauz. ler. sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi. memleketi ^imdikinden.i girmekden kurtulur.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar.. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt. destgirin (arkada9 in) olsun. sana da bilniediklerini ogretsm.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. cahilin. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi. tedavisindeii adz kaldik. bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere. &amp. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt. Mini davasmda bulunmasi. At I ali. o davanm da' eahillerce dogru. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis. demis. boyle ederiz diye atib iuiuyralsr. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden.masidir. O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $.Bunu yapacak kadar insaf imiz. bilmiyoruz dedikleri gibi.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm. Evet. hem hasta fazla zahmet gekmez. sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt.. Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi.Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. bir &amp. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi.ie rQhu temsil eyliyen padi^ah. seyh degil h . Bu. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere. &lt. .in bank verdigi para. Dikty^da en buyiik musibct.ey sormu?.. Muraoaat etdikteri. demis. ham vebal aitm. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. bilmiyorum diyeeeklere degil. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin.Bilmiyorum. rub He nefisderi mii: fjkkebdir. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa. bildiklerime gbredir. Hikayemiz&lt. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor. yaki^ir mi?» deyince. •Emir'ul-mu'min. baska bir sey yok. ba§ka ve haaik birini bulun.Melekler. .

aJS. 1'adisah. Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl . cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica. Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor.* Evet: Padi^ah. hekimlerin d aczini gordncc. Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt.-fbT-im. ve her ?eyden iimidini kesmdi. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler.. Ezciimle Jn^an. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler.•■ l"-i i. ayet-i kerimede . DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI. cmlardan umidini kesiyor.rc-i B^kei-B : iae. Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz. Pa birihne cdaib-i mescid devld. Fakat icabet.*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid.Ti .9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. dogrudan dogruya. Nitekim. ji^d jT y£ j&gt.$1 j S&amp. (Vn.- 56 JbJ. herkesder. ve kabulltn bazi §arttan vardir. yahnayak mescidc kojdu. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife.haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir. J.» '. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice. jW. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor.jJ J»I 4 . &lt.1..

9K . yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp. Malumdur ki bir adamin diia etmeai. (insanlar) iimid leritii ke&amp.r iemdir. Padi^ahin yalinayak gitmesi. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi. HaUki karijisinda e it me si. degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn.bu-j yuruluyor. olmasi gerekir. Yimi : *0. Isteyen kimseniti. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu.seiavardir 52 .inb yakf masi tabii bir haldir. -Fabucjarim cikan* buyurulmus. o istegin daha da s. matlubun da. rakntetmi yaymakda olaridir.* demi^ler. kelim-u-llah Kazretleri.iinimi.ce. yajjmuru indirmekde. talibin de Halik ve R&amp.tit&amp.M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr. her humdi. i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor. litfkiyki yar. matlabin da. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra . ■ verecek zktc karsi. Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. derecesme gore yalv.. 2G.dikten scmra. O.

camiUer.deki padi^ah. bir nlmetdir. Bu netlceye gore insan. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa. '■ tst i£r. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. Kudiis harem-i ^onfleri. (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i. Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in.ti piir db §ud. kendisine hamdedHmesini sever. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. (^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s. O nimetin siikrii de varibdir. . Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi. bamdele K salvele ile basbmak. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. Hikayemiz. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. &lt. hayaiinm uzaniast. Secde yen.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu . Allah bun I an kabui eder. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid. Her nimete ise bit siikiir vadbdir.b«l ir?Hazret-i Sadi. Ramazan ve bayramlar. Medine. Mekke. diger kismim reddetmeye. «AJlah. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir. iJesela cum'a gec&amp. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur.i. seher vakitleri. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek.gibi diia ederken de besmele. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani. enbiya ve eviiya Utrbeleri.iikriinden Scizim* demek icab eder. bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. Hadis-i §eriii mflcibiiice. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir.leri. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^. kerem-i ilahi miisaid degildir. mescidler de mubarek mekanlardandir. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. Secdegah ez e$k-i &amp.&gt.

demissindir. Men gi guy em hod tii mtddni nihan.n Padijah. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan. «Bana dfia ediniz.* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh.p. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor.Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi.i. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor.) ^iinkti O jfbiiyi de. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl . Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit. Bar-i diger m&amp. *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem. siret. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!. fte&amp.ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm. makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. "PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp. -Ey daima hacctlerimize melee olan Allah.h. galat kerdim r&amp. «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de..buyuruimus. bii. diiasina medh u sena ile basladikdan. HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret.b oldu [un. Cenab-j Hakkin. Sen. lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle. All&amp. ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin. yiikseltmesen de birdir.60 &amp. tekrai yolumuzu 5asirdik. gizlinin daha gizlmni de hilir 51 .lhri senasim sayr oak hus&amp..sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur. sirlann bfJicisi oldugunvi .&amp.u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn.

raz-\ derunu yoksa..* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor.^ . o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler. kendisinin bir takim sariatan hekimlere.n. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu.bilenler.Ua . Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!.derdini agaha bile!. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt. o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii. Mii'n. Kendi bi $iibhe bilir. Yani : «Halimi bili§m. 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar. f§te padiaah da. 62 ^^ &amp. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h.in : 6u.&gt.ru$. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca. Elil-i dil soyiiyevie. O zat-i ecell Li akdesin.. Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$.

Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti.fathaizdir.hm&amp. Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit. ^j] Gihfi ejf i eh. — Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir.Gazab'i sakin olur R&amp.13-lp. Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid. ij jj ^i. bizim t:iry fimizd.'m t Miiznibin nale-i cangaht if p. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.» 102 M VJ . «Padis&gt. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.. Hacetlerin r*va goriildii yaui.' Did der Mb 6 ki pm runiimud.n.* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast. muradin Dlacakdir.in gtinderiLmi^dir.hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii. sana mtijde.» .ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi. emanet ve sadakat s&gt. niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst.

*23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay. riiya lardir.. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. vssitftsiyle olurdu. mUbessir* nedir? siialine . Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu. bu Hadis-i Serif.66 0^? I j JiU. -Salih bir a dam in gordiigli. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden. yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir.* buyurul mus. Onun kendisine zararj oj maz.^j. adeta hususidir. AJfatflandir.1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm. mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat.ces kudret-i hak rd bibin. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. tabir etmis ve. (Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani.Ru'yay-i sahiha.i.-y* j* ^ h J 3 . nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur. Der miz&amp. m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz. * d( sin. -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini. tuzlu yemekler yemis. bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi.cevabmi ve* misdir. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin. seytandandir. dive muhaddisji . *Mujderikr. j»tt* j&gt. aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. Evet. Buindu dolayi .* « MaJumdur ki r uya. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. u miiddetin 46 ciiz'unden biridir. tidlcmu muhtelif. Vukiiu umumi olmakla beraber. Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin.. Enbiyay-j izam. herkese vaki olur. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin.* mealindedir.* diyor.

Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi.meal hide bulunan Hadis. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di. yahud bir mudd&lt. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber.. rii'yay-i salihl ile nlmusdu. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp.nij te'vil buyururdu. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di. bir de sihrin mucize ve keramet kar. Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen.sisinda bozulmasidir. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir.hab ile Mekke 1 ] gidildigini. Mucize iie keranietin farki ise . ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. riiya sin da go rub babasma stiyktni§.tarafmdan izah olunmusdur. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. ilm-i ta'bire asina idi.* demekdir. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe. geclkirdi. islam miicahidleri. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- . sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi. Bir def'a Hazret-i Aise. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor. sihir. Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya. birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. mahvetmi^di. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. Nitekim Uhud muharebesine giderken. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler.

» 106 .» 69 *jl* j. 105 Getasagi.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir. her . soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim. pAdifAhin riiyd da h. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp. -Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M. ffoJge arasmda «GU. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca. cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss. Td burned angi bilnmudind sir. AJt&amp. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud.iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp. kit'asjnin uijiincii misra'.bi der miydn-i sayei.. yahud bir ciimle irad etmekdir. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu. ^*$ u*^ Jo Did. Sure-i (Vennecrni) i tertif. a/isi /d^ili piir mdyei. Doldu gonliim niir iie bUhtiyir. *Padi$ah..iie}» gibi parltyotdu.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki. hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M.eyledim!..

WIHM. Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr. -Ruhdakl hayal. Kendisinden ustun bir alim. Hazret-i Mevlana bu suab . bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. bir if las o serveti. yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. di ? tan goriinmez. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. kimi servetine. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?. bir ha vale bagJantb kostugu hatde. bir zengin.» Yani : Diinyada h^rkes. viiakdun. Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn.Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. riihundn mutasamf okm o hayal. hakikat vehmeder. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. M(v seia kimi limine. . *SuIhu da. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. siireta yak gibidir.I taramazlajr. t hayalden mUicvelliddir. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. durur. a nza gdsterir.ir hidde idi. hakikal-a^ina olrriiyanlnr. onlann sahibi olmakla iftihar eder. biitiin bareketlerine hakim olur. bitten bir Tniinasebetle bans.* Ifl7 Evet. Yani: ciaml. cciiffi dc T iftihan ve an da he. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. hayaJ. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. Hiilasa .

csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir. vahidiyyet mertebe&amp. yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o. ki §eh der hab did. i 1 1 i i ■r 3-s..4 mihman hemi dmed bidid. Her iki rftli ■ ■ ! -. (Mehruylin) dan murad da.J* $*** t f J* An hayali t&amp. V.M IDS 75 ^e?i bec&amp. Binaenaleyh beyt-i serif .» Bu beyit. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi.&gt.inde to* mayiiz ederJer. hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir. Huda bah&lt.cevab clmak iizere diyor ki . 76 Her dil bahri d§ind dmuhte. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. Dst ruh.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst. Her dii can M dukien ber duhte.-- . -Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise. Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir.n mikman-i gayb-i hi§ reft. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir. Allah 'in e$masi ve siiatidir ki.* §eklinde de a^iklanabilir.l. «Hcr ikisi. "^ &lt. gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. O tecelliyat isu.

O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu.nhtir etdi. A$inay-i ezeli. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an. Lakin Diinyn'da i$. bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt. ma'sCikasmm cariye degil. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra. in W Dmiyii.ckdigerine sevdirdi. sevgilim cariyc degil T sen iditi. Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler. 78 £j merd tii.ik. huaur-u Nebevide nasi I her vakii. Lxk k&amp. sebeblsr . (Kerner b^sten).Musta/d men p-tin t/mcr. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder. ydr-i kadim Asierler!. Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi.. tavsiyesine giire. i$dm luiMiiJe j. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa.» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda. Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /. bir is gdrecekkti sirada ya kemer..t-lir dedi. • Padisah. .&gt. giirmek. is. hizrnet etmek demektir.\U&gt.midrr. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi.. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn.Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra.PSdi^ah. tkislni ■. ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi. Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. «Ey hekim-i gay hi. eaeli bir yakmhk vardi."Ruhlar.r ez kdr hized der cihan. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. Binaenaleyh.

o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir. Hdz ez nesl-i timer.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden. Hazret-i hudavendigar. Hal boyle iken man.eiine kalkisirlar. Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur. Mcvlana. Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. Merhum.§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest. si'I degildir. g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi. hdz ez dli&amp. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden. later Ali silsilesinden olsiin. Azmayes. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn. meslek-i tevbide gireme^. id kiy timet ddimest. ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. (Ummi-i arif) takimindandi. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum.t.'ikarmak btibS&amp. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde. Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim.jsj (. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden. . later m.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

ctinkii (orads) sin? i&amp. samgi^il.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor.u1 det»i§tittiz. dcmisti^. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken. ai'iir. Eve I.Ledifiniz {sebzeler) vat.. Bize ziraat. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}.vasi huhinmaz oldu. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa. Bir kac.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . O huldi. Han -firUiad u gammet ber tabak. mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz. (Jdtiss. tnjuf ve orak me^akkati kaldi. c kerem safrasi kesildi. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz. sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah. nicmmek ve sogan 51kars. jy Eds Iss giin §efaai kerd hak.

Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine.stend. kiifran-i ni'met olur. "Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek. 11 « B£a gitsfrifran &lt. o endi^s ile. mimascbetsizlikde-bulunmak olur. Ciin gedayan %&amp. Hi.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar. kem negerded &amp.Yam . dedi^i glbi : .iiro-i Bettors : til.l.in eigremeden yutmaya kalkisimak. Ekrem-ul-ekrem indir. mucize olarak gdkden bir sofra geldi. Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek. yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak. fGJj Sv. Bizi nziklandir. bir kac. hirs avert.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da. doyulmiyacak. ■■\. yahud ak&amp.jama.?deb biigz&amp.* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah. ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun.$&amp. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp. lokma faaila giieiirmek ii. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v.dh (COi &amp. h-/i-i. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. Allah." il 87 ^-^ j'&gt. thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir. bizc indir ki cvvelimizc de. berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. !^eyh Sa'di'nin.» Yani.. Daimeat u. wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 .$&amp.z zemin.rr-i :«idt&gt.

An der~i rahmet ber isan §ud jirdz. Hi. MiJrada dost. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. baskalarma da te'sir etdi. Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi. Vez zina iijted iieba ender cihai.tlft «Yct yiitfil. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak.in dc t&gt. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz. *0 dilenci vuratLi. ilahi Jtahmet kapisi kapandi. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr.* Boyle bir Rabb-i Ekreir. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da.'iii.:' . vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki . ahdijii bozarsa. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden. AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor. Hazret-i Pir. diismati ayirl edflmest.» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim.i olmak icabeder. ken dil crime.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir.

gam ve kedere tehavvul eder.» insanm bazan nuraniyyeli. NLtekim . nefsine do munhasir kalmaz. Kileyi.im bilmi? olmiui.a. o hale vicdan azabi denilir.AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse. An zi M bd ki vii giistdhist hem. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir.»iRZ .&lt. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp. itlurlnrsa. zulmaniyytte. memfckvtlcrinde bitt bitmez. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. 0&gt. Gam. Rehzen-i merdan §ud it n&amp.le bir $ahis merd dcgil.buyurulmugtur. kalbi safasi. (30 Zek&amp.l&lt. 91 Her ki hi ha IcJ kilned. lderitidc fuhus yaydit-sa. kedtrdun sana her nc ariz olur&amp. Di er tabirle.» denilmijdir. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc. insardanii zekat vermedikleciai. kithgn ugrarlar. baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur.. ^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz. iilum dt ^ogalir.merd bst. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?.. nanierddir. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. 90 ( &gt. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki. • Zulmeldifn. jnsam raanevi bir sikinti kapJar.w 121 .l v&lt. Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et.« buyurulmustur.-riiiiyn&lt. der rtih-i dast&gt. Yme bir Hadis~i §erifde. gaindan. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa. emr-i llabi ile miicssir olur. Bundart ba§ks&gt. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir. aralarmda fakr u zaruret yayilir.

sadir olmusdur. yam." Cenab-i Hak. tnsandan ba§ka hie bir mahluk.» Buradaki kQilthlik. Bunuti iqin reis akmlarm. ba^k. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. felegi de. onn tapa:dar. ctmdendii'.s'il'-i Afitali. «Bed zi glislahli kiii-. Azaatil.•'■' nrrckdir. dftgiin* raesi. hocy Iso Ulobesinin. hem de sapitmis olur. . Hufcusiylo o kimse. melegi de.* i .M kiisuj-i aftcib. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister. amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?.v. stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. felekleri nurlu. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek.'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. Aksi halde hern sapik. Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/. 93 Bud zi giist&amp. «Felek: cdebi dolayisiyle. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. tnsamn tabiatir. o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir. sair mahlukaali da yaratmi§. Citine^dun dyAdc insianlarda. ■ Giiuejiii tutulmasi. Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 .si. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti. kiistahlik neticesidir.i iariliLer . on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur.de taklid hassasi vardii". ve melekler hakkinda : t* Yani . Guneiin tufculmaiu da.iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt. melekleii temiz bir hale getirmi?.medhi. nurlu melek de. /r&gt. geyn ise dervislerinin. §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb.

ui-urundan secde etmemis. kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi.u-jisra'ma *Guncsi». tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni .KtiSECEClNl. Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur. onu toprakdan yaratdm. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. ya kiamen.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du. tea 3 SUM-! Hicr r 3$. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt.itc^den.ytl olmaz. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur. Gune^in xiyasi sbmnes. seytan kibr ve *. (62! Sure-i Tatuitn : S. Ay'in mani olmaiiyle o ziya. ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" .. Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler.. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk. beni azdiri^in hakki i^n 63 . halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde.» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim. bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi. ya temamen Dunya'ya V. ^tdytan. Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder. Ay 'in. m m -G&amp.&amp.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir. Ktisiif esnasmda.

Vez makaam ii rah piirsiden girift.w Padigah.t bHk§dd ii kenar dns§ girift. «Elini. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp.*. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. Onlar da oray* gitdiler. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt. alnmdan bpmek. uPadi^ah.* demekle taltif buyurdu. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu. yani.'! Jit J*^ D&amp. makaamindan ve yolundaii. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi. kolunu agdi vc onu kucakladi. Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri.lumanlarn hem selam. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:. Ca'feri kucaklamak. verib.» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi.« . sema\ dever&amp. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege. ■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^.94 if J ^W j Jj &gt. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor. Hazret-i Peygamber. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift.n. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar. 95 Dest u pt^dnif bustden girift.

"Allah 'm bediyyesi ve lahmetin." Keza : 97 £/■ . seVin? anablartdir* mealindedir.genci yaftem ahir bcsabr. «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit. Guft. MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ. (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi. . dcdi.tftfJ &lt.^j j j^ V* \S Kj&amp.iJ J 1 j.*» t. 124 125 !&gt. me^akkatin gidcritisi. Ma 'nii essabru miftahul ferec.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec.h-i her siial. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir.s l Ey likaa-yi tu cev&amp.S ^**' ■#**&amp. Hz. &amp. Tabib-i ilahinin geh^i.96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin.

sen. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant.» niese]ine ve i .«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} . (exi iliirnlir. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza.iii. Evet Tesadiifidir.ca. it$ada muhtac olanlan. daima nurlu ve eilalidsr. insiimn miiskili.eriz. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it. ihl m-i U. jebi gormeklc hallohmuverir. Hadisde de varid olmu?. her vakit so'zle degil. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir.i liu&lt. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr. basari da fi'len ve halen irsad ederler. Onim i?in lalibin mi.Merhaba. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir. Boyle bir sey oKi&amp. *Ey tabib~i tlahi. Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz. ■Ey in tic if ha \&lt. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir. yahud fi'l ile halleder.siial v. oburiine de in'ikas eder. geld hi.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis.zi oldugu tit manasmadir. Gel en tarafmdan vl. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle. in tegab cdelkaza zakal feza. Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest. der si ride.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT. Merhaba tabiri. boa geldin.tskilini ke^fecler. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. fakat her vakit Dlmaz. yahud meclisinde bulunuldugu vakit. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir. Ulemadan. camura saplamp kalmjs — yam. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. tesadiif der get. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir..™ Hakiki mursidler. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor. mesayihden bir zatir.e cevsiha liatet icalmaksizm. Destgiri herki pdye§ der gilest.

Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler. Hazret-i AH kerremallabu veghe. 33. manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder.Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim). Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir. buytik ve efendi manasinda kulianilmis. hugthi be nim phi hiir a [dun. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi.» (64) Surc-i Enrul . Onu. Bana ne v erilmis. dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber. Mevla kelimesi: hem azadh kole. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr.Ayetine i^aict vardir. Vaktaki hicret vukit' buldu. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi.mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. Mekke miisriklen. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga. sonra.. Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek. kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij.11 iizerine bu Ayet nazil oldu. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur. Su azadnameyi All yaznn^dir.e bile. aralannda bulunduk(. Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti. hem da azad eden elt-ndi manasina. insanm maddeten degil&amp.u Mevla lafzi. Evet. bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . Kad rada kella leillem yentehi. azadn&amp. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular.se onlardan sana verdim. *Sen f kavmin scyyidisin.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah. Kitlg a ugradilar. gelir. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. t2« 127 MB_. .

Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan. «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah. Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin). H ■jy Ya. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse.» Ayetleri nazil olmusdu.le tJldurtildiikleri gibi. -Allah. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar.t4 b bigrijt U burdender hzrem. Obeyy bin Huicf ve nmsuli.» . Ha. bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi. kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. Cebrail'e. peygamberlerme.ni : *(Babibim) de ki ." der. kenial-i zillet ve hakaarei. Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan. mule Jc [(/rim-. « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : . digerinin de du^nam olur.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. 128 Omcyye bin Halef.. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135.) Sure-S Bt'kara : flT-S*8. Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir. Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem. Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. De&amp. Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. Kim Alkih'u. Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir. kendilerini. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler.£unki iki dosldan birinln dugmam. sonradan dii^manhgi birakdjlar.

ft bihand. An imdret nxst viran kerdeend. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi. hastanm lienimi. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor. 104 Ring-i ru vii fuxbz v. Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp. 9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun. olmasmdan sia'fmi anliyor. Kaar&amp. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^.*$ &lt.ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir.mi ini anlfttdi.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend.* YanS. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor. V. •Has tarn ii ve hastahgm ge. Tahiti illW de.O -HASTAN1N Hi\l.re bidid. Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie. dum. yapiti ve slfah bir tedavi degildir. Sonra hckimi. hastanin kar§isina oturtdu.» . Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib..in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu. -Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi. yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi.lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp. Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r. bu beyti ile ima ediyor. sehresinin sararmis.

Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur.™ buyurulmugdur. iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier. Lakiu biltlJu'iui gizJedi. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki. a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler. Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv .m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun.ilirriliu i&gt. iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz. Zira o. «Mii'niin'in firasetinden.kunni»isl. kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve .ve *■&gt. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm. f!j i)i.* deniimi^dir. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn.jr. ftizli hastahk ana belli oJdn. Diger bir Hadis-i §erifde de . no -dliivtiiiiih hnlipMliii h. «Tabib-i llahi bastallgi gordii. Bir parijacik zeka ile. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji .

fakat gonlil hastadir. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. cariyenin za'fiadan ardadi ki o. Buy-i her hQyzii. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez.:nah. hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di. 109 Did ez zarty ku zar-i dilest." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir. . Viicfidfi afiyettedir. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud. burun olmamasi lazim gelir.7n bidid ayed zi dud. bir muddet gizli tutdu. kalben zaifdlr. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi. halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp. Marsikla.st ez zarid dil. "Cariycnin has tali gi.* J^W&gt.iyyetini anlamak mumkun olursa. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun.

dir. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini. tgte bu gbnfun hasta olmasi. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir.set ve kesif erbabindan oldugu i^in. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp.Nist bvmdri gii bim&amp. Vaki'a o da nuihlm. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. Onun zuhuru da. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz. diger dertierdcn syndic. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. gerek bbUr bajdan olsun. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir. onunla zamara tayJn ederler. akibet. diger dertlerin tedavisi gibi degildir. hislerin merkezi kalb midir. belki de tehlikeli bir hastahkdir..b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi. onun Tiirk&lt. eariyenin kalb! iniltisini duyunca. (yurek) dir. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi.* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. dag. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki. ilahi esrartn usturlabidir. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki. kit I bin in Semes in den bellidir. Heklm-1 tlahi de fir&amp. Yine o a§k. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest. Minare. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder. Aktbet m&amp. Hekimlik.nzemedigl gibi. Goniil. o degildir. Zaten tab&amp. g-ijiml hastahgi gibi degiidir.esi. f§k iisturl&amp. hi^ bir hastaliga henzemez. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi. biii » . Ask. vasita oldugu gibi.ra bedan su rehbercst. seyri de. Evet. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez. kule. usturlab. Asiklikt eerek bu basdan.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin.U&amp.ri-i dil «Asiklik derdi. Hif bit* hastalik. insawo hi a merkezi oldugu icin. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. tedavisi. iztirablan da bambaskadir. Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar.

r?&lt. jnanasi : . (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir.. Ver sen. Allahi buldum. tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). Erbab-i kemal. vu mualiuri riegH. Ben hod yogwn. yani Ha^ret-i Hak'dir. Kainatin her zerreii. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler. Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp. FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever.. Mevidyi buldum. irjte bu kisim asiklardan idi ki.j^tirmelidir. .." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. kainati.Nairn -1 Celili mucibince. son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf. Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler. . gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin. beytiyle aiilatir. sen isen. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler. onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir. Allah'm EecelH aynasidir ki. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. Ger ben. bir Hadis-i serif nakleder ki. seven ve sevikn cemil-i mutlak. Bazilan. (Mecaz. neyim. onlar da Allabi severlcr.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben. Leyla Leyla derken.Allah kullanni sever.. ben isem. (Yiiniis Ernre) ise. dttttffdir. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun. neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp. al ki var zensin!. a§k oldugu cihetle. imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride..ina iletir* demislerdlr. Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek. «A^k. men-i z&amp. nesin sen ey yar'. 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt. onlardakf zahiri severter.

binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?. bu it i bar ile olsa gerekdir.n bir sevgilisi yok. Jiakikaliji koprij^iidiir. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt. Ey yar. a^ik^asi: bir c-err. ^ehid olacafj beyan buyuruluyot. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir.nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida.va varan bir hevesden ibareldtr. ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . hakikal kbprij&amp.. Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. ancak bir rata t a He ba^li kalmis. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik. yoksa inceli. her rabitadan balas buldum.u olmasi. Her sayden kurtuimu^.-Bir kimsc asik ols&amp. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. Mifdt-i rausaffa. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki.sSz. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp.. Acaba ni^in?.. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini.( f n asklar.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. scnin esirin oldmn. D&amp. ueticc si utaiup nrlanma. AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi.» buyuruyor. ask degildir. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis. yiizlerce. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur.* vMccsi. buyurmasi.ale tutulmak tiemekdir. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var.U. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-. mecazi bir muhabbetle miibtelay-i . t IMl verdigine sidk He ver c&amp. Birinin muayy&amp. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli. erbab-i kemal. wM degil ruy-i diUirai.: ■ &gt. Kim. Iki kimse tasavvur edelim.. sevgilinin kuiu h kolesi olur. diyebilir. kali nil .* derrick dir. olur. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya. Iiamamda kumaya a^k. §urasi da vardir ki. Iste ask-i mecazlnin. nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis.

Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan.milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir. zub). bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv.anevi saiho§luk hali gaJib olandir. tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt. ^ilit'n mi fif&amp. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca. Salik-i meciub : Siiluk ederek. Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. Siiluk ve ir§ad iein ise. Sajik: Tartkate yeni girmis. ani. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. rr. $uur ve idrak gartdir. £rbab-i larikatin k&amp. askin mahiyye. arasirs kendine gelse bile.mislei'dir. Sofiyye ki tap Ian.» demi^dir. Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana.ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 . (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir. dervisdir. Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) . fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir. benligi heniiz zail olmanms. ehl-i tariki.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* . Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp.. Diger tig sin if a uyulajnaz. Burada biraz tafsilat vermek lazimdir. belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. (salik-i mec. meezub da kendinde deiitdir.di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt.rlan manevi ciinijbliik sayarlar. (salik). (meczOb).

a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti. *Biri.j $ -ul .ft. Askm . Hatta o tar!fler as. hem de beligdir. a^iklik ncdir? diye sordu. §erh u beyan. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden. askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi. "Akil.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder.* dedigini bildirir. jl l &lt. ichamraii] edemiyerek yanld!. ask a gelince. bir beytinde. bem veciz. saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^. i^te bu tarlf. — yani.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:.Hergi guyem l§kr&amp.. 114 S-Aii 'lL" i '*t.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt. Ciin bh$k &amp. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt.i&gt. J*— J J C*J "J t &gt. Qv. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim.y&amp. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa.Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu. JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam. onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur. A§km tefsiri bahsine g^elince.

Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir. .» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp. Gune^.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. sicak« ligim duymak. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir. viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir. hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de.ap olarak 109 defa. yahud kinhr. elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi. Ez $&gt. can minimi iwjia der. dmed delit-i d^tdb. Rijhu nurlandiran. Onun igigim gbrmek. anlasibnasinda bi!e adz kalir.i* 117 A/td&amp. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt.onukdur. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. fair kiirredir kll Diinyadari . Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. rcvirme. Giinc^deu ni§aii vers* du. -Golg*. . Giines her an. insana ogretii. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade.ye ni$ani mxdihed. hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi. a^km anlatilmaa §oyle dursun. yahud ^Gunes. 1 «Gii»e§ui dHili &gt.ey er $&amp. kalem yanlir. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. SektM dane yildizi.

Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n. Muhammed bize. yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr. Bu kat'i mu'ei^eye.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince.^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir. -V T Sdje hdE&gt.ikat o esnada yolda bultmub. Ay'in ikiye aynlma .A. Aleyhiisalat.ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor. Miisrikler.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay. gozumiizii bagladi dediler! .119 .-. biiyii yapdi. Miisrikler. in$akkal kamer. baailan inanmak istemiyerek.» Ayet-i Kerime■■. Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di. bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler. bedir halinde ohm. (ikiye) ayri]di a6 .V.

$u halde Ay. cihan Giinesi fant oldugu halde. can giinc l bakldir. Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar. parlak oJan a skin. 120 Z J. ani olarak vuku buliaugilur.iirunmesine rnani'dir.-.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. Maamafih. baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki. akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin. A$ki. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu. her noklasinda Ay'in aynj saatde L. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor.i : /idisesi vuku bulrr. &lt. demi^Icrdi. van in da..n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir. yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz. as j SQre-i Kamer : l. (ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^. Cin talihlerinde de yazilidir. Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye. ^^Ji j^a. Dunyanin her tarafmda goriiliirdu. insikak-i kamerin vuku'u. Bu badise. aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. o anda Dunya 1 ■ . Lakin iddialan dogru degildir. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. a^ki Giinese benaetmifdi. Boyle bir badise olmami? olsavdi. «Haktkaten Diinyada.u$ o]$aydi . Evvelee haber ahnmt^.sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist. [:.» .jt^ j j o^ .. Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor. onun icin (dlin).■■! — . yahud ilan edilmi^ degildi M. Arzm kurevi olmasi.

bir derea'ye kadar.tcrmek i(. bnce Giirie^ benzatllmlf.2$r. diir -Giine$. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle. ne haricde benzeri bulunabilir.i^ met ve nuraniyyetiyle beraber. &lt. Binaenaleyh. ne de zihinde!. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun. fakat canlan parlatan ask gun*. jinin on dan daha acaib olduiunu. »&gt.in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. zira onun baki bulundugunu ve dun.t-i 6rd g&amp.rlak cisim Giine^ olmakli beraber. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini. der dyed der tasavvur mi$'l4 u. T&amp. Uune^i s'oz onune getirebilirler.:.l yor. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi. bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde. A^k giinesi lse. Nebwdeg der z'ihn ii. der fidric n&amp.Hazret-i Pir. GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde. hAricdJ de benzeri yokdur. Onun zihinde de. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in. Ask. La kin bu az..un ve a§k gunesinin. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir. • tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki.. 123 j\ Ji* j^i jj&gt. haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir.nc ku. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir.* 140 Evet. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- . Ciinki (iniui. yani Giine§ sisteminde en p&amp.

diyor. . B u (k.j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor. Hazret-j Sems. Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. ayn-i (itdir.™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms . evbyaullahm (Mesturin) vani.* E*et. ikinci mertebe bunun. o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt.y-i §em$ilddin Tesid. Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir.' B . 124 Qu-n hadU'-i r&amp. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor. fiszm-i Mevlan&amp. bet eaiimesi.. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 . ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl. (Semj-i carum asmanj denikrek..AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr.Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis. halk tarafindan bilinir. Giinesin dorduncu kat semaya n. gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ . Hazret-i gems. §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid.. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi. onun tasawuru muhaldir. bir itibare gore. ucuncii mertebede onun fevkmdedit. Bundan dolayi. diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- . Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. mertebe erbabs. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. Sifat ise. Hazret-j 5™ s . eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir.Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. Ul ticuli pitli!.

Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi. Hazret-i Pir. Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to. O da icabet gosterib yola ^lkdi. Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. hiififan da.:. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis.oeve kadar Sultan Veled. Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi.kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi. sema' etmei'. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di..Hem de v gaielleri. Sir zaman sonra HazreM Sems . §am 7 dan Konya'ya gt«. Hazref-i Mevlana. Bunun aebebi nedir?* diye soidu.ij da rivayet edilini^dir.AV.* demis. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler. beniin sanim ne MyLikdftr. Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. Hazret-i Pit.fat ''derken..vet etdi. Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi. talim ve tedrisi bsrakdi. bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar. ve lisan-i hal ik konusmus.Bayezid-i Bestami. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu. Halkla temasdan cekildi. sevincinden. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:. Hazret-i Mevlana da .) kadar mutehammil degildi. Sems 1 jn i^iybubeti. . evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i. onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi. . — Bayezid. Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu.

kul. taradiiar.. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi. Garitadir kl bu kimseler.k-i reh-i Muhammed muhtarem. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem. Ger n&amp. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir. donerii bir giines etrahnda.i. Gelelim bahse : Hazret-i gems. Yam : «Ben. Sijykyenkrin maksadi. Eger biri. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. yami. Men H&amp.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem.) isimli bir kizeagizi almi^di. eger v&amp.anlardl. Hal bbyle iken.n dor era.. izini bulamadilar. kiiJe tsem. Kurulu^ iarihindch. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem. Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu.» gazelini ingad etdi. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur. Kamer menem!. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve . demiglerdir. olsaydi. Cimki arzettigim gibi Sultan Veled. Yelediler /iihd-j. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi. (Kimy&amp. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. Su halde MevJeviilk. Peyj'.ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur. S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi. mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri. ayagimn tozuyum. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. Ma'mafih : . ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. sunnet yoln demekdir. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi. Feykii. Aradilar. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. za- u:&lt. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda. Hazret-i Pir'in mesleki. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. su'btsi yivkdur. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi. Hazret-i §ems'in halifesi idi. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis.

* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o.Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. Allah razi olsun.. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved.i kokusunu aidigi i^in. §ems-i Tebnz ana pervane oluri.&gt. 144 Yani : . &amp.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin . o ha§ halEerden.Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek.&lt. etefimden yakalamigdir. «Yil\uir. Btiz gu hali ez an ho$ halhd. fit nefes can dtimenem ber taftest. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle. ■Ta ki yer ve gok gulsiin. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor.i olan sohbet hakki i^in. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest. onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir. Akil. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved. «§ems'in namt zikrediJinee. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr. filan zat bana §u iyiligi yapdi. Yfislii'dn gomle&amp.^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6.rx ve semaam yiii misli sevinsib. -Bu siirada can.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd. riih ve gMz de. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir.

«Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da. hem afak.f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!.Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi. Sure-1 Yus&amp. liiitiin aileuizi tie.du.* rn. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car . sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin. )*&gt. (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki.. . oglumi Itnybelmi. nu. ) tabir ederlerdi ki. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu.mn getiriu. Ya Mevlana.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. inanm ki. Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi.srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu. emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?. hem enfus. H&amp. clan Ya'kuh A kyhis. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi. «Biri. §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki. I§te Hiisartiuddin Celebi. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver. iiakikaten. Ban a bunak demezseniz. h.eret-i Fir 'in ruhti kad. lyice i-tiriir (bir hale) gelir.

Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn. baska bir zatnan* birak. •Dedi ki: beni doyur.' * •. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir. kcskiji kill 5 gibidir.* . o halde iken. Bvunmck de oba. -Ey Husamiiddin.ftii jela uksi s. otururuz. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz.*ei\a. Hem cabuk a] ki vakJt. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini. Bazan gbkleTm ustiine ^ikar. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. ( 134 ..ri ki 6m yar nist. «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki.* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un.H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger ..H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb. — yani. Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*. §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. baitau kapah olur. sicim. Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un. simsek gihidir. Kellet efk&amp. ^akaii.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine. Bazau at. fiinki. "jimdilik.il&lt. Serh-i an y&amp. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger. zahrnct de olsa.

» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis. mevcud serm&amp. oldugundan bahisle. veresiye verij ve gclesiye gonderi?.». 135 j_i" jj-. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra.A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik. . Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi.» buyuruyorsun. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek..* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti. Hest rd ez nesye h\zed nisti. Pek ala bttirsin ki. Veresiye dplayisile. hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir. Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki. iiievcflda yokluk ariz olur. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu. 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik. yani gesmisden. iarikat sartlanndan degildir. *Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr. diyor. da : 136 yt j— j~y. sofi (Ibn-iil-vakd) olur. riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir.yeyj yok haline getirir. -Yoksa sen sitti degii misin?. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^. •Ey arkadas.$ ddt.j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt. Yarin ve yarlna demek. ydr. Had til der zrmni hikayet g&amp.

. Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til . btr scy ^akLniiuksmii su.» Cevabini veriyor.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi. 1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan.» 140 . Ni tu mani ni kendret n: yniyan. Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. ne sen katjr^in.yle. *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa. gomJekli bir giizcl ile yatmam. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor.» Hiisamiiddifi Qelebi.l. ne ihmih. daha ho^dnr. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O. tie or tan kakr. Mi nekusbem ba sanem b&amp.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben. Me v Una ise. Ill I'Dccli ki: Ly f.» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men. bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor.a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin. plrahen.

Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i. KFitne. line ve te ham midline gi&gt. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht. &lt.» 142 &lt.™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^. r^ii mfadfc Lift endaze kdh. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz.re olsun.jj j tit ^&gt.yet bd^ gtij/. Ivkin o arzu o It. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. 150 14. her §*y'i yakar. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme. ■And g&amp.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme.&gt.Uer. kiil edcr. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa. a$ub u hunr'izi mccuy.» .# iS j*1^ j j4. "Bli babisin scmu gelmei. Reu terndm-1 in hik&amp.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy.4 •i&gt.ylo.

* J A&gt.l Jw «&amp. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd.ui^ulimij akrabiyi da.$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha.i ti j/efc deyyar ni. Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi.. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp.. ^ j . ^ J ^X&gt. ynhiuin. J J&gt. icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi. J^ . . 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'.j. "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim. To. PADtSABDAX HAL^ .vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir.145 &amp.Hdrce ftdK man&lt. bipiirsem zin kezizek qlzha.f &gt.«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN..

Rifk u mulayemet. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir. OJur ki nasi hat dinler..» 153 Rifk u mulftviiiu. Lakin. 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. (A. c&amp. emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea. tabir-i digerle.). burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi.Insan. kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse.S. Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp. heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di.riyenin yatdigi dairede hekim. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani .» emrini almi^lardi. «(Gidm) ona yumu^ak &amp.'t. Bir Hadis-i §erifde. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi. yahud (Allah 'dan) kt&gt. Vaktaki sarayda. Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp. nefsin. rifls sahibidir ve rrfki sever. mealen i *Cenab*i Hak. o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§.rkar w . hastamn van in a girdl. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir.£ * v» ' ' . Musa ve Hariin Peygamber .* buyurulmu^dur. . Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu.st. esranm on a acabilir.bi sdyieyin.t. ynhud yerine gdre nezaket.

Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle. Ohud muharebesinde bulunan. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i . I? hususunda onlarla musa vert el. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr. islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du. hususiyle onlardan.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 . kendilerine. halirlan sorulmak. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan.%&amp.i Mi EiReSe ka~ dar savu. kalblerin bide^mesine.TTii&gt. Musadcme esnajinda bizy. (R5&gt.Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di. bosulub dagilanlara raci'dir. halJeri. bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun. &lt. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du.■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki.$**&gt.) Efendmi3z yaralanmis.jRiuadu.V. Eger (tailfan) knba. 1 :■:•.n. aksi suretle davranilmis-. kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?.:) (SA. Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden.. a gelen Uhud muharebesinde. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp.a^ Rasul-i Kkn . Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii . hatti bil :.* buyurulmu$dur. Mr de pn..) SQre-i TShil : 44. yard kaganlar tekdir edilmis.&gt. Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii. Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri. Demek ki nfk u mill aye met. onlur:i yumu*§Bk davrandm. Hfilid bin Velid'in.

Hazret-i Mevlana. lliqi »&lt. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % .&lt. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. Qunki azim.ittihamina medar olan seylerden biridir. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki. buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz. i$q ba^ladikdau sonra zt. Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. teVile muhtac ^bndurse. Ekitii ak. tevekkiil. Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. qohlrdd klmp &gt. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir. tevekkiil bu detrsekdjr. J ir &amp. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi. denilebilir. tevfikinden ummak demekdir.** ^a j *? j- .ikm1ip!ii vartln.» denied ir. yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. sirtiistii yatib gokden. (§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. bir isi yapmiya kasdetmek.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e.

Har der dil gun buved va dih cev&amp.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi.b..mdan birer hitet &amp. alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi. dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt.nin Iilisiiu iirnr. Barada bir siial seiralabilir. .iial fiiU --■ Tabibin. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp. onu dizinin iistunu kor. bulamnzsa.A. onun.» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra. hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli.

kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp. Hazret4 Pir. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic..» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir." Yoksa diken gikmaz. ona saplanan a?k dikenini. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. iistfid idi. * Me so la biri. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi. iS^y S &lt. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor. tikarsin.^* H&amp. Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister.ramiya baslar. hatta gayr-i maddi ve manevidir.Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut. bii'akis daha ziyade saplamr. .ri nihed."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. derive sap la nip kay balsa bile.in diyor ki : 153 15-O \j&amp. diken cikaracak bekim. Goniil ki giizle gbrunmez. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp.. 157 . Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea.r-i dil rd ger bididi her kasi.in. Har neddned def'-i an ber micihed. taraf taraf tccriibede bulunuyordu. gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic. Elini gezdiriyor. sic.yed ki hari ber kened. gamlarm. ^ikanlmasi mfimkin iken. Dest key budi gamanra berkesi. ■.

"CaHye. Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp. dostlannin hatini sordu. aorugturmilar yapiyordu.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan. e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu.^J l *3 ^ T^ . wHastatim tiabzi. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa.cegdn ii $4hr las.Ffekim. memleketme. 1ST «^.z mipiirsld h&amp.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§. B&amp. . izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu.. caiiyeiun Dimyada.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. hastaya bissfittirmeksizin.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt. kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or.» Hekim-i llahi.d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi. cariyenin. 158 &amp. «Hikny^ ynltyle o cariyederi. basin dan ge^enlelre dair. acik — yani. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor.i-i d^stdn. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan.

' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi. Sa'derati feftiM dicker rd nam biird. . ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f .ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft.lj-°J'. momloketindei! nasi! tikdjn. • Cdriye. Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc.* ^ j. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi. jr *&gt. ve luj.D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird.meinleketini s&amp. «Hekim.» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek. ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti. Der kiidd min §ehr budesti tit pis. ttoillitriill n. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi. •Cariye.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§.n 163 Kam-t §ehri giift ii.

„v uliIui Jutland]. ne de yuan sarardi. ev . yiteU kizanb sararmaya basladi. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct . terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi.dne hdnj? Jcvssa icerd. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di.metiiEckpt..&gt. * Heklm-i Ilahi.ev bikayc ctdigi ha Id it.167 ** *j f jj "t^?*. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§. fc. . Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl.hi hod bud bi gezend. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar. sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi.r an hakim in raz ydft. 163 f tin zi renc&amp. Yani mur§id-i kamil. ~Hektm.* 166 Nabz-i 6 ber h&amp.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu. A $l-t an derd u be Lara baz yajt. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand.^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi.

» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp.gine ediin ol. o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu.Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp.Muradina erec&amp.murun ^ettiene yapti&amp. dedi. *Hekmi.tmn nc oldugunu anladim.d ba§ % jarig u eymen ki men. An kiinem bd til fci 6dran ba gemen. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu.jt kuyi &amp. Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi. Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim. Sana ya&amp. o hastadan bu sirn anlaymca. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer. kudamest der giizer.tni yapacagim. sana adeta ycniden bayat verecegim. -yani.hem numud. «Hekim. — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor . cafiyeye : Hastali&amp. F: 11 161 .» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp.*0 hekira. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder. o derdin. -Sevin dugtinmfekden vaages.

kendisindeki merhamet ve muhabbetin. Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci. sirri kimseye soyleme.» buyurmu^tur. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde. bagisiajicidir o rD . huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt. umumen mahlukaata.S3f »^* #f&gt. •Padi^ah. Ustimiize 50k dii§kiindiir. garuglne bikufirii.WjgS (*^fef&gt. hekim-i ilabi li&amp.e sozler soyletiyor.Hazret-i Mevlana.anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar. Ailahii ziilcelaJin. senden siki siki sorub anlamak istese bile.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur. Benim sane ulan $cfkalim. baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu. 173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git. Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. gclir. bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz. bu.&gt. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii. Rahim ve sefkatli olurlar. 152 . Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da.„__ «Ik. ifade ediyor. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki. S™ lizulmc. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun.

sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij.» Oi r j* &amp. muradma ^abuk erer. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur.*&gt.174 iji J j 0^. j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur. «Kalbia. hiir insaniar. demek istexni^dir. bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : . orada nasil gomulti kahrsa. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir. mrfimn mczan olursa. Yam : -Hiir DlanJarm kalbi.Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi.CjO Gii/t P&lt. di Iseved. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk.stl $eved. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme.?j/5 amber ki herki sir nuhiift. kabre kuhulan bir cesed.&gt. muradin ^abucak husulc gdir. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^.u* &amp. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse..» Hadisine telmih eylemi^dir. Ah muradet zud ter h&amp.buyurmu§tur. _^*i. Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra.gelmesi i^in. kubur-uJ-esrar.

ince. Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan.ftendi zir-i kan.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir. 1C4 . JSoj ceker.vt'si'rmtsi s&gt. ■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi.s.. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder.'. mud.&gt.1S3 176 j^i ^ &amp. toprak dan ihare-ldir. onun sirw. Hiilasa: ance gizli kalan gey.'. erbain de. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir.ina ol* miiij demekdir. Fakat halvet. drdyi$--t bos ton olitr. harmanlamr . Pervert^ key y&amp. bu&amp. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved.lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem.tamri . detle mukayyed degildir. tenha bir yerde uturmakdir. toprak lia.iyle renk ahm.. "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp. Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor.in terbiye&amp. Halvet de. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan. beyti.

Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra. Akil. HASTALI&amp.ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi. "Kerem sahibleriiain va'di.jij \^\j. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi. Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp. kalkti. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler.V. ya ettigi va'di Uitmali.) Efcndimiz.kra zan §emme-^ dgdh herd. olanca parlakhgjyle meydana c. yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir.nsi K'indu ^i/hdir. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir. Vintva'dler vardir ki. n.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn.A.Evet. Lakin sonra. once Hira. $&amp. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. Keaa Nebiyy-i Ekreru (S. o liastayi korkudati eiiiin kildi. 'infai ve icra edilmedigi i^in.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di.if"i L^. padi$ahm huzui-una pkdi. Kerd an rencurra symen zi Mm.» 182 . mecazi — yini. .a l'nsan.* 180 i&amp. dimag mahfu7. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar.Na ehil olanm va'di ise. *0 VELl HEK1MIN.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT ..y-i an hakim.r. cariycden bu malumliti aldikdan som-a. daimi bir hastalifa benzer.k herd. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp. ■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor. Hckim-i ilahi. Va'deha ba§ed mecazi tdse gir.

hckimiit bit laysij csml l-jldnti.\jiW* jlf j* o&lt. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir.-j ^ «iV J&gt.* 185 J&gt. urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir.™ Hazret-t Mevlar. ebJiyttsiz bir bariciye m err.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler. f?i&gt.S gurur. jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul. ona tavsijedc bulutima.a. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. lira &gt. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi. . Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§. •Dedi ki.' derler. o uzak §ehirden d vet et. Pind or a ez dil u can berguzid. bihan zan %ehr-i dur. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul.amm nnsSKotint can dan. ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt. Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt.iiiildiin kit hiil etdi. gidecekleri yerlerin lisariitii bile._ «PicHfnh.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun. muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da. biisbutun aksi zuhur eder. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz. Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi. "Sonra it larafa haztk.dra. • 183 . §imdi ISiim gden ledbir. n kimselerdcn intihab edilmi§di.jj _ r .

Gelelim bahse : 18G . harb l^in degil. islamin iuhOrunda bu vazife.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi.* 187 C*s* J+&amp..» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp. 107 ^^HH *0 iki eniii-. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt. £iinki sen buy tilt bir iistadsm. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp. Fakat Hazretd Omer. Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek. Ihtiyiret herd zira mihteri.e. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir. Bundan dolayi idi ki.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t . iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat.iri. ederdi.-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl. «i^te iitau padisah. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler.ok d. kendisinin Mekke'de dc bir e.ulmii^dnr. jU-1 ^^U ^lf Ke J j.y-r zergeri. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu.di.itii nlditgunu.iij.

dm&lt.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd. ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* .nince orini kapild.akil ve fehm. sl nd a ki ^hsiyetlerden. altitu ve gumii&lt.il evlemekde o]duklan.* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did. Sonr^n zahur *3« cl^inin .ri.fe mat ve elbbcyi g&amp.™hu. cariyemn = !]e f ai . ca)u£un. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem. *§u giiizl elbiseyi.Urdu. Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht. sdyknilmbdi.jii a).» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht. Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin.Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim. Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b...Kuyumcu bir fc&lt. gfe^Sfeiil = .^E J^-ti Ender dmed §&amp. .Arab ahna bindi ve sevmcrek . . .§ahi. Girm §iid ez §shr u ferzendan burid. gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj .dan. memlcketinden.i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt.

Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. Bir ecel-i musemma. bir de eeel-i kaza vardir.dynilmisjdir. Bedevi. ^anh-i Mesr. bir kiilah kapmak. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir . Ey §udi ender sejer 6d sad riza.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir. Sonra bu hukumet. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^. Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu. o adj bir bedevidir. caudan. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem). Cebele. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi. ha life Hz.[arim. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. (Dinden cikdi) Hal boyle iken. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du. Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin. yahud o da senin burnuna vurub hakkir. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di. buna hiddellendi. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt. Cebele'ye : °Ya has mini razi et. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl. JJ&gt.Muhaimmcdiyye. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. Ma'Ium ya.i alacakdir* dedi. Hazret-i Omer : &lt. Evet. Cebele. dediyae de. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:. dedi. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. Omer'e miiracaat ve diva etdi. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir.. Hazret-i" Faruk. bazi g A filler. Cebele : . goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar.evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer. yani. bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. Hazret-i Omer miisa'ade etdi. o &amp.Ben bukumddnm. Seri'at-i . Iste bunun icin. bunun ipekli ihramma basdi.Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu. t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza.su ve ba#a s^-nek hevonldir. insamn iabiatine oyle kok salnr.

bir jey oimadigmdan.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert. 195 Qiin resid ez r&lt. «0lum sebcbleri cc^idlidir. gctirirsin. ^Kimi yatagiada oliir. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki.insanin y:it. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii.ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. Azrail he ona: Git bakalim. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir. yi'thud oiomobiE ^ignur.u:inda olmesi. Halbyki. muradina erebilir misin?» der. yolcu icin cehennem olmu^dur. kimi dtnizde bogulur.ebebLer mulit *. izzet. &lt. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i. *git bakalim. Hirsla.inin bitmesi manasinadir." 170 171 . Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar .0 gariu kuyutncu. ecel-i kazadir. kimi bifida. Gujt Azr&amp. o yoiculuk. "Kuyumcunun ha ya] in den.» Yani. kimini trtn.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir.ll rev dri berl. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'. Hiikm-i IJahiden haric. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi. ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir. Bu !&gt. kimi kui^unla vurubir.

jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid.da tiQ^fid an mehruy Td.jij- j-* J.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min.■( &gt. yam cariyemii.dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan.mtes no? $ewd. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler. An k^ateefc r$ be din ndce bidift. j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az. -O Titaz mumttm™.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd. eariye oraya nisbet edilmisdir. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj . .» 1D9 Td fcenizefc der r&gt. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin.Tsiin. Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 . b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu. ■Sail unit goriince tazimde bulundu. J J&gt. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi.U. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? . Mahzen4 zer ra bedu teslim herd.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:. „Or&gt. Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz. o ciiriycyt bu efendiye ver.* Tiriis. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in.

ahaliye miisaade vermi^di. dedi. O da icinei. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. (Umeyy B. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu. drive ise disa bakib . bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar. icden gafil bulunanlardandi. gozuniin r engine meftun olmu^du. «Ondan so lira hekh". oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi. Td besikhat amedan diihter temam. kiymeti kalmamis.di b . a heveslerin miinasebetsiz. Ikrime'yJ. Vehb) gidib getiTdi. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§. nefsin hirsmi artirir. Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz. Sil&amp. dogru mu?» diye aordu. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism.cn (Umeyr B.. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di.lullah . kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. cariye de temamiylc iyilesdi.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru.si EtJmmu Hakim) gidib getirdi." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu. hastalaiub zayiflamiya basladi.di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. Safvan. Ebu Ceh. cariye nazannda onun. yam. Safvan'i da h kabilesind." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp. «Dogrudur* buyurdu.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp. kum gbztt oniindo crimiye.l1 olmasmdan ibaretdi. ^iinki birdenbire konari yasak.ek gibi.» Kuyumcunun guaelligi. yiizimtin bicimine. nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. gortinusde yak151k. Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt.rn. Onun i?in yeni salikler. Ras&amp. pejmurde bir cic.

l§k nebved akibet nengi biived. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu.» ■ Yani.yi kez pey-i rengt biived. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur.ir.. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar. . miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt.m. La kin onlardaki bu cazibe.&lt. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. Ta nerefti bervey'an bed daveri. mivl.. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi. yaliud bugdsysi fair yu/. nefret ettirmiye ba^Iarlar. 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. hakiki ask degildlr. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj.Hazret-iJVTeviana. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi.« Kvtit K. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi.ri. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi. mahciibiyyetle hitam bttluyormug. evvelce teshir etmi$ olduklanni. 206 ^ .-a temkinli kalbleri bile titreti r. ik olanlar.c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6. hevcsden ibarctdir. dedirtirler. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt. Bbyk muvakkat bir guzellige 3s. olduk&lt.

kuwet ve jevketi bldurmu$dur. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp. kendisinin db^m&amp.ina.* 200 CjS ji \j# .1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men. benim saf ve temiz kantnu dbkdii. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu.** Yani.ni olmus.ftede u^rar* .Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6. beni yakalayib ba§imi kestilcr.» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J.Hudisi muklezasincJi.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2. £iinki yiizuniin giizblligi. gcibegimdeki miski almak icin bu avci. gent. iBen o kir tilkisiyim ki. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. cammti dii^maiu olmu^du. bir 50k hiikiimdari.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin. Ser biiridende^ berdy-i postfn. postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar.» .vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki. saadet gibi. sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur. aarvct jglbi. 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp. Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. Bizan bu nimetkr. «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu.

su tasalanmasjnda kendisini ahuya. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* . tilkiye. file benzetiyor. Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir.! t l 1 ij. kainmm in umayacagmi. Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir.17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn.'ani. "^Bctii madumim it in uldi'trcti. iilcikT. = yaralar kanimi dbkmii^dur. avcilprm viicudtimdc . rUsleriim almak icin.n Kuyumcu. dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu. Riht hitnem ez beray-i ustuhan. ' • Bt'n o filim ki. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun. &gt. yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir. postekiti yiiziilmek irin tilkinin.

Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri. zamaru geUnce o ceza gebr. Fakat yarm. insamn kat'i amelirdri eeaasi. yahud baska birinin intikam aleiidir. cczasiz ve intikarnsiz kalamaz.ye bd£. onun mukafatsm gi»recck.* Yard.z gerded suy~i 6 an &amp.recek 71 = buyurulmustur. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile. kuyumcu diyordu kl . *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile.&amp.z. katl ite mijjdele.yi key est. yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. B5. Bermenest i7nni2 /erda berveyest.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. .n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir. Ya hukumetirt idam sebpasi. yinc o go'lge divarin rfibine doner. ise oiuw cezasmi ge&gt. F: 12 177 §ahsi menfiial. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni. kim de zerre kadar jer yppmi. elbetde bu hak alinacakdir.YanJ : «Kaatili.^dir. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8. diger tabirlp Allah'g. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise.Hsdislne i^aret etmi. « Bug tin bana i$e yarm onadir. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar.

klnt de kutiifuk ederse. yam t Kiyamet giiniindc her ^abis. hn da kendi alcyhinedir 71 . 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder.dc eder.k.^mi&amp.nyAdu vn tlmoasse.rfr-i h&amp. Kur 1 artda 'mv&amp. An kemzek jud zi \§k u renc pah. Cenab-i Hak.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t . SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem . me alert : «Buguti. kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir. ses. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir.» ITS (72) EOru.* buyur'jlmusdur. Aki-. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada. kendi lebine. islerimiz de seslejimeye benzer. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir. insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt. Bugtin z ul iii 11 yoktur.SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir.o st'slcri bizc j&amp. "Bu diinva: dagu. "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) .

en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. Her demi ba$ed zi gonca taze ter. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale.» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin. deme. yam. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp.» Yani.r eyle ki. bir vakit peimiirde olmaz.5 %ende nist. hem def evvelce gee. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. &gt. AUSh'i sevenlenn muhabbeti. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. Allah'm a$ki.21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf.L *j.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam.§/-i m&lt. 2iri iilii. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani. fani olanlarm — aski baki degildtr. «t.lardir. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. J. ruhdi oisuu. Zanfci miird^ 4&amp. bizim Iflrafimiwi gelemex. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir. 217 I$k zirtde der revan u der besar.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir. ve dersin : . cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez. ona karji. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. hie. Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp.

ne de bir korku dolavisiylc idi.y-i Kibriya. \« BW .di H a S ™. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor. *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. In ne necmest it ne remlest u ne hdb.£* -%&amp. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. -KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN. vani. Sirr-i an ra der neydbed dm halk. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir.rh&amp. 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn.* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt.. eadisahm j„ :„: diirmedi. Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO.In giinin jermud Meuldndy-i ma. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. *Ufl . Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh. Kd§lj-i e$r&amp. ne bir iimmid ile. Mp duvari d^d..

kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Hakkia yed-i kudretinde demekdir. Naib ise: Vekil demekdir. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb.irdi. NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i . -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir. Bmacnukyh Allah 'in nebileri. Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir. Mr. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de. peygamberler silsilesine nibayet verildi. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. vebilidir— . ^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl.* der. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 . «0 zat-i ^erif ki. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi.gentiyi sakatfedtttt. bji faknv. Otmii eli. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim. evliyaullah da oyledir. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi. Fey^mber Efendimizle..Gemi. . Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise. 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst. Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. Onlar da Allah 'in kudretini. Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim. Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir.* Ha/ret-i Mevlana.

Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu. Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt. iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz. maimi.He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin. hatta ha- .225 (JUVI «!*&gt.sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim. §iiphcsk ki biz.. . rii 1 yana sadakat gojterdin. insanlar arasinda. sang cdilcti emir ne ise yap. Bak artik ne dusunuriun. I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :. miJlkiinu. (Oglu) dedi : Babacigim. dedi. m Bu vjik'h.* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. diye niria cttik". £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». ■ *Sen de ey salik!. HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik. ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum.

) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi. O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi. Zemzemden istifade etdiler. Zamanlar g. QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir. Abdulmuttalib. Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. K^r'a ^ekiiler. On devedir. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif. 226 .Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi. O a dam . luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de. oyle zannederim ki. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t.egtikce ablfeksizhga du^tliler. ZemEem kuyusunu doldvrdular.iz. Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi. mani olmak isteyenlerle uyu^du.ekmek. HazreM Abdullah namma isibet etdi. Huzailer Mekke'ye gifdiler. bir de Hazret-i Peygamber (S. Ismail Aleyhissclam. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz. Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. dediler. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle.dilar. Keza.denilmisdir. Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail.V. Yalinb bogazma bic. GittileT. yerini belim2 etditer. bahasinm arzu&amp. -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi.T) yani.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak . Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar.dedi. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu. yok da dcgiidir. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar. ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz. soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi". «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular. Sonra. Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi.A.agi c. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii.

■ l&gt. 227 jr.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. Ken rib. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu. saf miiLi rm In birakir mi?» V. ve olm-Li§ kinase de yokdu.kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir.c .n r.iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden .* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt.i hi pidgin i^in. kuyumcunun olduriilmesi. Zaten ortada i in. Td her dred kure ez nufcre ceja.'•. Ortadan kaldinlan o hevesdi. oc&amp. tfcrtemiz bir ha) airms. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k./ &amp. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir.J* •■&gt./'■ &gt.11 l-.i i j i y h i ( ve bit tela. Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id). sfeyr j^ &gt.sd r . Kuyumcu. Siizmc ameliyyesi.de gi. ■Sen.d:r.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj. nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun.

6yle bit Allahdit ki.y *. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e.' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. . insarii ruh da tiyle olmu^du. 22!) y^vj^&gt.r j 1 -&gt. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi.** buyurmii^dur. halis ajar kaliiiasi iciindir. kotiiniin imlihan edilmcsi. heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani.in nastl potaya ve ocaga konukir.i i. Fakat lui iyilik. eritiiir ve temizlenirse. olanca hevesi aail clur. is' j. tasfiye edit me k v. heva ve h^vesden pak idi.Td bicu§ed her serdyed zer zehed.j 5" dL. Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH. "lyinrn.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan.Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0. liirsdan. yani. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah.' JJU. Kuyumcunun — yani. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor . sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 . liL.

-O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir.za kalkismi^.i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken. onceleri itir&amp.. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin.i Mil!k: 2. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi.ek gibidir. batta miisavi olmasi 565? !e dursun. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. nebi.evdasina d[j§m.(75) Sure. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi. *Ei*er Hizir.ttia. Fakat IBS . Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di. Hazr&lt. 18T 230 / Ger hizir der b&amp. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir. senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper. §ert'atde hukum. o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest. Eonra. sahib-i seri'at bir peygamberdi. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i. o sakathk dolayisiyle gemi. zahire gore t»Jur. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur. Onun icm Kelimullah Hazretleri. Ey gafil ftirazci. focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere.m'm vehmi.t-i Musa.hr ke§U ra ^ikest. Soylenikn sozlerden HizjrW.

S* X . nefsini onun elinden kurtarmij. -Ku&gt. Onun igin bir i^In ba^indan. Lakin asil gilgin. husuHi. ^u hal. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez.s. ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi. sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. 233 ji fit jLU.J her $eyde.umcunuii kam. 232 J 1 ^ j&gt.Ona kan deme. Mesda Siileymaniye Carniinir.» Malum dur ki akil. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez.de bir Ihlittas mes'elesi vardir.vlc ilini ile marife1. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez. Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi.n deme. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. hikmetin ta kendisidir. Fakat bu hikmeti herkes goremei. hnkSkatde kintiizi giil gibidir.tmig. $#• &lt. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan. bu san'atj. ittiham ediienler degil h edenierdir. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh.

" Hazrct-i Mevlana. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. yapilan medih dogru olabilsin. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet. Allah') n ya&amp. onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi. "Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp.Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6.^er. giinki medhedeni. Kuyumcunun zehirienmesi. Mes'elenir. oldugu gibi. heva ve hevesin giderilmesi demekdir. Bundun ba§ka. ahlaksiz gorlir. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir. mutteki bir za ti de. yalan yere medh. Qiinki bir fasikin medbi. «Eger padi^ahin muradi. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur. . yalanci da daima Ally. YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr. mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik. Ars~i alayi titretir. bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki. Kdfirem ger biirderai men n&amp. bin gazabina ygrar.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki. ^iibhesiz ki yalandir. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur.» rnealindadir.ki. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. jy . Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr.m-i b.IT 1 ^ . bu Ml de. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi.. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi.

keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi.Has btid H hdsa4 Allah bud. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu. onun fityda&amp. Oyle bir sat.An kesira ki giinin §ahi kil§ed.&gt. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. «Bir kimseyi ki.* Kazm-i Celilince Alkih'a ./afe elunmu^dur. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. havass-i ilahiyye ciimlesindendir. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor. kuyumcunun kabrmda.s . ^tS 0£ ji. Onun kahri. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim".^ \ J[S S jT "*— (jfl«. S'iy-i baht u bihterin c&amp. Hikaycdeki padi^ab.hi ke§ed. b&amp. ruhu temsil edivordu. eariyeyi kurtaracak. «Eger padi s ah.* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu.ini gormeseydi.tJJT J^ 1 L?&gt.n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6.ylc bir padisah bldiiriir. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir.. in] i!:. Ruh ise : &gt. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi.. Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. §u halde.

-Allah ondan daha merbatm t"idir. Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir.J-* j jj'li^j jL. yanm cam alir. jefkati mani olur* derni?ler. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi.» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir.Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati. dm. Fakat Allah'in merhameti. Cenab-j Hak.Atamaz ya RaSulallah. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr.J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp.* Evet.inda yU* can vtiHr. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis. 239 j*j jU. goziijv. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' . Anki der vehmet neyayed an dehed. kar 5 ili&amp. soa gotiirmedigi halde. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah.ned u sad can dehed. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm.. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir. ondan cok buyiiktur. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta.cuk. bir gun bim ashab ile otururken. Dikkat et. ..hurdur. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir. cunki fanidir — ahr. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera.** Mm can bist&amp. Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. bir Kerimdir ki. Zat-i Akdes-i Risalet de.

2i &gt.?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj.Sir&amp./&gt. Ey g3fil insan. gSslafin fjdrniedigi. igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. : . Biki bo J. Til kiy&amp. Bur dur uftadei binger tii nifc. leri havi bir bahfje de^il. anladiklariRdan degil.ajvaudi&gt. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. nice k. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig.» Tuti. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden. ■ I titt^iiniiytjrsun.s zz ki§ migiri velik. Hem byle bir Cennet ki. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v . Allah satin alip. . ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL. sen gerek Allah'in. papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur. kulaklann isitmedigi.beytinde hiilasa edilen fant bayati. sivalan tavuk goksiinden olan. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. mes'ele. ona mukaabil Cennut ihsan ediyor. fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun. Goziinii ag ve dikkat]e bak ki. (77) Sdre-i Tevbe: 111. Fakat on! arm o sozleri soytemderi.s Hazret-i Mevlana diyor ki . Gibcel sesli. iyice bak. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt. gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun. senin bildigin gSbi degildir. Bu munasebetle Hafaz.V J'j' &lt. Tuti.

) duasim tekrarlar.» demi^dir. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn. ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ. fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi.J J Der httab-i ademi n6. rotibalagalara goredir. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl. »Efendisi bir gun eve gitmtsli.geh e^ dukan. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM.vna k&amp. tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp. Niikte giifti bd heme sevda geran. -insanlarla koiiu§urdu. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir.*J&gt.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip. Ber diikdn tuti nigehbani niivmd.rsisma koydubr.\ jif c&amp.tiyan haz'ik bu-di.245 Gurbe-i bercist n&amp. Tikit dr can korkusundan. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch.Uk bildi. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig. 242 £ljr lj&gt..y-i hane re/te btid. liatta. . «Bir kedi. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit.. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can.»Bf ni tuti gibi H. Der nevdy-x t&amp.

. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd.* s m w 247 i* *. 248 T Did pur revgan diik&amp.ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb.med Mceeg.yagiarim dbktii. •Efendisl evden geldi. Ber&amp. wBakti Id dukkan yag i(iDde. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti.n u came $erb. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp. Elbis^si dc yaga bulaiumg. Bagina vurup tiiylerini doktu. Ber diikan binge st fdrig hdceveg.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig. Tutinin yap tigim anladi. Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu.

n u zdr. •Bakkal sakaltm yoluyor.j». ii? g*ce Bonra bakkal. fauliit altma girdi diyordu.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. eyvah. Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp. Td biyabed nutk miirgi higrd. Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu.» 252 tj~Ji. o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu.^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd.* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam. diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu.* . gtin.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn. nlmet gtine?im.

CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^.r&amp. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£. tas ve leg™ gibt cascavlakdi.* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman. Tu meger zz §i$e revgan rihti. «Ey ksl. .n gussa vu gam ge$t tiift.t 198 . -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii.Ifl7 ■■&gt. acaib ve garib §*yler giisteriyordu. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki. }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu.254 J3d hez&amp. kafasi.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi. Ki aceb in vturg key dyed biguft. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn.^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i.256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t.

W *2* »b*&amp. ySni sagsiz manasuiadir. -Tutinin. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur. demir bir pirangatlan fark*izdir. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak».s etmesinden halk giilmeye ba$ladi.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir. gar darb : Sagin. biyi^m. i§te bu cavlak.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr. melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi. ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler.&amp. Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. kas. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki). Melamiler ieinde. Eazan (cascavtek) diye tekid olunur.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur.? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp. aba sahibi dervi$J. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak.259 U. ba 5 i sa^siz demekdir.) bir de hususiyyeii vardir ki. Turk^e dazlak derleT. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. SiJluk yulutida o ba^. Bu umumi manasmdan ba§k. Qiplak manasma gelir. kasin. biyik. Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd. Mfr sela : . yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar.

o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme. hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr. Sir&gt. Hazret-i Fir. bamba^ka ve ayri ayndir. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber. bizde o istek hak vere: derler. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. §ir-i a km. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari. Sir~i a km: sancak arslam. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. ezan okunuyor. Bazan da gulling bir hale getirir.— Erenter. bizim «Gemi arslam* mealinde. qok kerre insam aldatir. Kiytls-j nefi.» (Sir) kelimesl. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir.h $$. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. Bunuti gibi sen de. Iafzm bir olmasi. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. Kendikrine delakt eyleyen.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir. de kullaniiir. . herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi. o halde otilar da bcnim gibidir diye. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. Tutinin saesjz dervi§i goriince.

velilert de kendilerl gibi &amp. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ .$ J L Giifte inek md be§er i^on.&gt.fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar.Bfeget". Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor. 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd. bid yuziik yapibp parmakda tagimr. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f. onlar da.AS. bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti. elmasla kaldinm tasi da.» Gafki sahibkrinin.^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend. peygamberkri. Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor. «Biiiun a km. «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor.'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. sarsida. velileri. Ebdal-i ilahiden — yfinl.L\jl* j_ji. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni. arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. V M . ta§ olmak itibariyle birdir am ma.yt. «Pi-. 2111 Yani&lt.&gt. Evet. ^ijte hii de insami. $&amp.* 200 2li2 j&amp. Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir. unlar da dediler. ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/. ..aiid]]ar. keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz.j&gt. kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 .

&gt. 2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db . tiller. giinahlarinin sevaba. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir. ki. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki. 265 j* a 4t^&gt. digediiden bal basil otur. e^ek ansinda — (13) 5 lire. Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an.j Purkan: 7. i ma man da onun tnuavinleri demekmis. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai. o a sir da k' . (Tajl Sure-i Yasiri: 1$.» yani. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. kutup yahud gavs. Evliya'ullahdan bir taife imis. bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur. yedi kid oludarmiij.. . Ebdal-i Ilahiyye.nenir. Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki .velilerin seckini. yediler.

iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr.'i rin cinsleri bir. Biitijn IjtJiil.dtti ayrihk vnrrlir. Fdrk jan he f tad sale rah bin. -Iki nevi k Fin 1 1 i.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin.inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini.."Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. Lakin birinden yahnz giihrc. anya." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor. digcri sck&lt. Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi. bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr. ■ . ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-.n Su ug misalde insan. ondan m ah rum olam da m«vcuddur. 2f&gt.9 .rhdoludur. fakat nevilpri ayridir. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp. «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT. Kamjdar ara&amp. On uii i(jin. Insanlar da *kil. in ycki hali vii an piir ez §ekcr.

«Bu — yani r avamdan bin — yer. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim. ilahi nGriann husulurie sebeb olur. Havasdan olan yer.buyurdu.ulaUab.i hasislik ve baaed olur. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki. oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh.A. dedi. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S. yediklcri butuu il&amp. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. defa tekrarladj.) e haber verilmig. dokui giiuun de sevabim bul. Namaz kil ve uyu.* diye ixahat verdi.tii huylarim da takviye eder. Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT. avamm yedigi. Yam. Oruc tut ve iftar ci.ftf ehad. Oburii — yani. Biraz izahat verelim . iJu.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji.I Up jj tf-**^. Aleyhissalatii vesselam efendimiz. "Avararfan 4] an yer. aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt.V.buyurdu ve bunu. yedij£indeti Allah niiru husule gelir. scnin gbziiniin de hakki vardir. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi.diye sordum. ashabdan biri: «Ya Ea&amp. yedi&amp. Fakat havassin yedigi.» f .. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt. havasdan olan — yer. On gitnde bir saim ol. **Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida. Van hored zayed heme ffe&amp. tulmakdir. ^DavQd nasil sahn olurdu?. -O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. nefsmin do hakki vardir.ni nur olur. bir gtin iftar ederdi. yedigi posa olarak kendisinden aynJir. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi. Van kored gerded heme niir-i Hu-dd. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. iftar etmeksizin birkac gun ulama orut. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar.buyurdu.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt.* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. . *Bir gtiii oruc tutar. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp.

ruzgarlar.. kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir. savm-i visale devaro ederler. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : . -tlahi: seni yad etmek.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani .Verese-i Muj.^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir. kMir ise geytan ve canavar mUilidir. melek gib* maismnditr. agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis. Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz. fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax. O ^arabdaii gayrisi. 1$e ^iikredecek bir kavm h.» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i. O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz. Rabbin iu izuiyle fbol) tikar.in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 . }n feri§ti yak ii an divest u ded. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed.* buyuruluyor. muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir. Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz. ftbuTil —yani.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt. Yine mti'min. Boyle yaptigimiz gibi. «0. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir. -Bu ? — yani. Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 .* HaKrot-i Mcv]&amp.

-tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp. 273 §ina§ed &amp. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir. Bunun gibi. mii'min de kafire benzeyebilir. kafir ile mu'minin. diger uzuvlarma da yayilir. *Bilnii§ ol ki. (HO) Silro.st. S£5re-i A'raf: 53.b-i hos ez §ure db.l A'rtf. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj . Nitekim aci su da berrak olur. Kifirin kalbine isabetinde ise. ieinde olsun.i caizdir. onlann hakikatlerini ayirt edecck . suret HtbaiTiylc benzey. kafir mu'irijne. 51(H&lt. jU i.b-i §lrinrd safdst. yiiz ve goz itibariyle.iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan.n Yari. mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti. Fakat iki suyuti berrak olmasj. Ab~i telk -u &amp. 3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez. tatli su da. taih sujun da dinuliiirii vardir.Bir suyun tatli.&gt.&amp. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez. Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru. Ao siiymi da. aci yahud tuzlu butundu^unu. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi.

an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf. ■&lt. Her ikisinin dt.. Her du r&amp. RaJimetulIah an amei rd der ue/d. — **j? L*e j I IT L»* i&gt.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z. iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi.de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi. Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _.» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd. inin sonuuda Allah'm J.* . hokkahazh a dayandigim saiiirLar. tiSihi] 1 i .Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark.hik iizerine.. Ber girifti &lt. j Zin asd t&amp. yiiiii.Vncti. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler.iin asdy4 6 asa.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas.

KihlrbaxIartH degnekdl amnia. Bir ^obana bir degnek lazimdir.jiran ender mura pu^itie tab'.un h va'izlanmiz olsun.L §it Peygambere. Lakin o asa ile. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini. o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert.rajnel. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin. bin. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da.d ■■■-.. K&amp. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu. hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. yine yapacagvm yapardi. agaci yukseltelim darken. GHgiis i^erisindeki tabiat.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?. miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar.» . e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken. Miielimerimiz ol&amp. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda. O da bir miiddet kullandiktan soura. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur. ister&amp. hir afetdir.t? keser ve kullamr. koskoca bir peygamberi kue. Musa'nin asasi bulunsa da. asada degil. Musa'nin cltnde. Afeti amed derun-i sine tab'. §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. nih&amp. Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi.iiltuyodar. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan. Diinya koyunlarini 5evk u idare icin. Musa'da idi. Bahse gelelim : . ta^i. Birakis. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y. bugiin bialm elinii2e ge^seydi.yet kirdirdi. HazxeM Musa. *Kaliiler.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek.sa'ya vermi?. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa.1 J'\ 278 K&amp. §a~ hia lard an iiyade. t Bunkn h masal diye .Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj. yahut bastonunu yere atsayda.

F: 14 2un s *&amp.Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir. f . YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *. isle onun mukallidlerii./ ^^ f-utj ^j. iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar. Sonra Hazret-i Musa. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler. iste mods.. yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil. ortada bir . j^ jf j^S jT .ey birakmadi.* buyrulmujtur. meyil dolayisiyle..yy t -l^L. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu. giinki sihir olsaydi. hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi. Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki.«Sohbet tesir eder. kendi hiyleleri meydana cikacak. Asa kocaman bir boga yiktu oldu.&amp.$fti Yani : . Allah da maradanni artirmijtu'. mu'cize oldugfunu anladilar. 279 f&lt. asssini yere birakti. Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler.

Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. Ber $er4 istize tuyan Mk riz. faydaar 61. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki. ancak emre ita&amp. «Bu.i vaaifcteri eldugu gibl. amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts.&gt. l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir. mak 5 byle dursun. Ma'mafih. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l . An kilned kez mird btned dembedem. yine aahibi bakkinda faydalidir. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar.tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise.ibl deli. hi li?ane ve muhlisane olursa. biiyiik asaraifeti vardir. O madei hay van. ben de insan gibi yap tun sanir.mu tak* lid eder. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun. o da kuliuk.. miicadele ve giisterij obun diye yapar. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp.Hergi merdiim mlkiined puzlne hem.1 1 ' + « i&gt.t etmi^ olmak i^indir. Imanlann avam guriibu.^r . Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt. Kur'an-i Kerim : -*t. « Maymun. insandan tie gbrurse &lt.

ber ser-S gek baai/end. hacda. zekitda mii'minkr.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 . Miinafiklar ahiretde mat olurlar.buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp.in gelir.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. munafiklara gale be ederler. n\ 282 &gt. munafiklarla ugra* . Bd wviin&amp.irlar. -Sonunda mii'mlnier. Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da.» demekdir. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana. »0 mlinaltk. jj Jflj* 1 jit. Ber miinafik mat ender ahiret.* . jl An mun&amp. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de. glister is i. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a. i ha del i-gin degil. birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor. muvafik der nomas.t. Ez pey-i istize dyed to niydz. 235 Gerfi Aer d&amp.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp.fik b&amp.fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda. yinl kavbederJer&gt.

gii^lerine gittigi gibi. Oyun bitince. Orucda h hacda. mesela Tiamai kilarken bir &amp. Fakat her ikisinm kili§i arasinda. **J*fitda.Jiin bir araya gelmeai.ek mii'min de namaz kilar. digeri Reyli iki adamm. Mii'mfnle munai. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr. ate§ kesilir. Uo§una gider.ar etmez. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer. 287 ^l/^ jj&amp. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers. Birisi imanin. namaza da inhi&amp. oyuncularin ayrJip i^lerine.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-. yorulurlar. mc'mmlerle ber&amp. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi.*.*5'.* .mA hod reved.jj ^^ f^* tij. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h.afda h belki de yanystna bulunmasi. Lakin netieede. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar. nisbet kabul etmea fark vardix. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. didinirler.2B0 ■&gt. digeri nifakin goUirecegi yola glder. g6steri§gi miinitfik da. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi. Oyun masasi.id'detlisiilr. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r. rilhen miltelcizii *lul.i i^in de miitiafik lar.ber ugrajirlar. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved. ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved. birisi Merveli. Onlann ifa&amp. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved.

N&amp. ii*mim u nun te§rif nist. bu ktttt Ufa.&gt.21 :&gt.tfr* in rnebg&amp. on* . 289 Mm tt ©di.^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn. £2 ^dt-i veyesi.^E&gt. * rind ' i-*M * * 290 &amp.ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?. ^b gibi om]a . Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. WW** miutffak deyiace. Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -.z z'afdt-i veyest. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp. Hem-giL kejdilm mi haled der enderun.

aya ^aligiyoTlardj. (Ensar) denilmijtir. - Moda dinsizlerin bak hepsi. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig.set bilindigi halde. Eskiler.. Uhud Harbine giderken. Nifak ise. i^lerindekl hab&amp. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini. inanmi^ goriinmekdir. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki.b-i nif&amp. Kadi Beyzavl merhurn. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse. Masela. Eski munafiklar biiyle idi. inanftiazken itianir gorunurlerdi. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». resm*n miisliiman gorundiikleri halde. fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki. Yeniler. bu dordiineiikr. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr. iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz.ktn tersi!.elerdir. ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar. Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari. Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. . o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. kendilerine bir gey yapilamiyordu. inanmak dcmuhdir. Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler.214 Malum ya (iman). kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor. Eski erb&amp. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise. (mui'min) sifatim kazamr. la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar.

dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp. up . Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig. .Bekir.sek.1lunin. .f ettirmi§tL Keza lu herif. onlann : — Allatvdan kork. onuvi devesini sokertmij.^rJ A f *&gt.V*U$%* t r"&gt. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis.Keza. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. bir giia Hazret-i Ebti .* v k-&lt.£ m ? . / . halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ .u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis. 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. Garibdir ki bunun oglu. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. andofeuu.£&gt. Hazret-i Omer.v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S. f *&gt. &amp.&gt. &gt.i&gt. dalkavuklukda b1. Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar. . Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle.refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d. *&gt.iyerek asiz olarak keridisini.#. (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek. kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp. demelerine cevaben. mCinafikhk etme.

. Otilara . Malum olsun ki. hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^. muslumaiim di&gt. (£9) Siire-J Munilfikun. lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r.&lt. o kimsclerdir ki. emin olim sizinle beraberii. kcndilerinden sakin". derltr. *:&gt. AH ah da mi farm hutlU&lt. Yeryiizdnde. Kendilerine.. ^ia. S. biz de imi'imniz derlcr. onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari.ok mu? J^Ui im lar.man edcnleri aldatmak istiyorlar. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-. Onlar. azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir. {Asil) Allah.~4 . *li&gt.i'rek. hakikaten miifsitdirSer.i Bskw*. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir. onlar &gt.veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin. {65} SiVe. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz. mil &gt. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz.Akillarinea ALlah'i v« &gt.&gt. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler.» ayetiyle bildlrll mi?. bi7 de mi manalim? clerlcr. dtrlEr. hidayeti bir a kip. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir. dalaleli nlmi^lRr da. mitfsttlik etmeyin denilince. Yalancilik etdiklerinden. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . gim artimn^tir. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt. ■Onlar dii^inatidir.

Halbuki '.1&lt. «§iiphesiz milnSfiklar. o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler. ra« .*S 1^.* ayetiyle. £££'■ rf&gt. Yani . I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri. All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de.31 js Cf. bunlann magfur olmiyacagi.a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur. eytemesen do miisividir.t *. 292 £** ■?' o/. V J- •Onlar hakkinda. Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 . Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 .» vadiyle de getin bir.

«Harf. lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir. : FT . !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-.8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6.i' . zarf gibidir. $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!.* f &lt.1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist. (33) B&amp. Telhii an db-i bahr ez zdrf nist. nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan.* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah.-*' . kabdan degildir. Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb.ta*i Ntsa: 143. Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir.

hti§una gidcr.!&lt. Umm-iil-kitab r. Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk. Allah'dan mc'zun.k ki su liij/i su. Mestla. bir kerfl* met gbsteremez.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 . Messed su lafzi. mana zarfidir. harflerin defiil. kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir. olmadik^a. Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea.evh-i maMuz) dur ki. k» *T. . (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i . Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder. ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi.i . Hi^bir veli.'d) dek: : * 1 f &gt. bir idifnn m I'min dcnilince..Eabe i 1 de kabr. (yahtid bir mu ciic iihar edeine/. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil. rrumitfii. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi. istcdigini sabit kdar. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir. tabir caizse cedvir- . isledigi suyun menb&amp.8J n:ei. toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu.* mcalirtdedir. Kev'ini ve leazetini gfial. Demt. c mayii £&amp. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir.» Ayei-i kerimesinde vakidir. Evet.hl.^rii]i^. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl. mananin tcsiriyJcdii. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr. Jwfkr.'i ve denial ise. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir. O burdagin bize gost.* Cmm-i.7umuzun oniine ^etirir.leklc beraber.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. raanali nti IniIiIu v W«hj ms.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder.peyg amber.

^ahislar. ilahi takdir yS mutlak. mukayyed oldugu igin degi^iyor. Buna cevab veriUyor ki. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor. Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini. : . La kin bu baber. mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. anasinm karninda iken.det ve gekaveil.l. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil. yahud §aki. tusaiiLarin sa&amp. Diger cihetten : ■ Said olan. Mukayyed ve muall&amp. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. ewe Id en mtikadderdir. soyle diyor : 294 &gt. Orada said. yani daba dogmadan saiddir. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. yani mu'niin. O balde.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor. yabud t^rifesi demekdir. Sonra. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir.U^ Cj^. ezelde bir kimse i$in. fakat sadaka verecek otursa.li.» Hadis-i Serifi delate tince de. HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§. hiebir auretle degi$mez. a u. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. Mesela. o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . o ad am sadaka verdigi tgfa. burada sureta bir arada bulunuyor. Mutlak olursa. yahud miinafik olarak ya* Salmis. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 .k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi. ft •-' il^l'^ Yani .■&gt. yahud mukayyed ve muaiiak olur. Lakin ezel£ takdir. OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. .

» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. Bunlanti herikisi i^in mazbar. On)anii kaynagina kadar git.jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ. btrbii-liio kansiiiazlar. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt.. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. AraJamida bir berzali haildlr ki. Sen ikisinden de gef. onlardaki zahire bak. denizin tuzlu suyu ile kan^maz. SOQ bu mazharlara degil. yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler. z$r-\ niku der ayar t . 296 Zer-i kalb &amp. Ey salik.i&lt. kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir.» /. Sonra da soyle diyor : JSj . IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^.i ayetterine tebnib ediyor. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. onu hidlyete goturiir. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. Hazret-i Mevlina. Bu Syetterdeki babreyuden maksadin. demi?. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix. Mudill ismi. btr menbidan eder. (Mudill) ismi de.i aci ve tath denizlei vardir. bir asildan. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur. Bet giizer zin her du rev t&amp. jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm. Hiidi ismi mu'minde tecelli eder. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. ■'■liiin y.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi.'nl.

ned 6 zi§ek -Allah. «Kfdp altini da. yakini slibhedcii ayirtedei\» . her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa. diiii bilir ve bulur.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek.kitia arasmda.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp.ssi. 221 IM« 297 d^ ^ L JB. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi. q kimse.^J !/y • Binli-m* Ji. Her yakm rd bdz d&amp. ufak bir i.r. antiyumazsitL.* Wi Sare-t Rahman: 13-20.

NitekLm.sinin yardimiyle anhyabilir. din ile ilgili his isr. mukftl* lid olsun. Bir kimserdn imam ve niiaki.Mahimdur ki altiiun sahte.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii. jiff &lt. adem evladi.hud kangik olap olmadigmi.a ile ilgili his. haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa.med ki birune§ nihed. tehlike seslerini duvoiruT. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. a&amp.y\ j^jj. gdrdugu cehrelerin halls mi. o zat. kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . mii'min olsun. tathyi f tuzluyu. Hadis-i §ertfde. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir. *Diin&gt.a Vani. suret itibariyle birbirine benzer. ilm ve msrifetdir. 222 Bir insan yemek yerken. mehenk tasi laaimdir.edev» huyurulmu§dur. 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed. bir mii'mloi kimil de. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. -Diri bir ftdamm. muhakkik olsun. Ciinki o. kavrayismdan sakimn. Bujiun gibi. bir kirmenin kalbtoe. insandaki tabii hisler. bu cihimm. Mesela gosdeki gorme liissi. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse. Kulaktaki i§itmek bis si.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn. y&amp. onu $ikarmayinca rahat edenier. Husibiyie Cenab-i Hak. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in. AUah'w nvaiyU nazat. aciyi. insanlarm mehenk tag) da . O &amp. o mehenk Ut.mda onu bulur ve ^ikunr.umemin (gflixim) merdivenidur. miinafik olsun. ancak hi&amp. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. Bunun gibi. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. ekgiyi ayirdettirir. Agizdaki tatmak hissi. insana seiamet yolunu gosterir. Angeh dr&amp. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir.ii bik de ancak ilim ile olabiHr. bbyle ij\er goruidugU gibi. en miilehassis tahminciler bile aldamr. Diinyevi hiskrk. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den.

hak ska tier o perdenin arkasmda. kih knk yaracak. Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir.xlerinm iizerinde fair de perde vardir. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur. yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu.± Yam .iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. Mesela bir t&amp.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor .e. : i^£n^C&amp.* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. Vn K. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t. Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib. «Bu hissitt sihhatioi hekimdeii. mcsel^ pozlerine za'f gel&amp. lakin onunb gormezler' 1 . Eh bbyuk azab onlardir* 5 . •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da. Tabii hisler boyle oJdugu gibi. "Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir. ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir. Bummla be ruber \tu\ il. bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir.&amp. Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- . itki v.. Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl. • Onlarjn gbzleri vardir. kahr.ni^nrvi &gt. miihiir basmijtir. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor.kim kimtelcr goriiliirki.rakki husuk gelir. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi. G&amp. goruii! siihasi daralir. !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit.

va'di kerrminde bultinuyor. mane\. a^hk. Demek ki mucahede ettneniri. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. Mesela. Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp. i bidet. Halbuki hi^ de boyle de^ildir. Dint vi&gt. fevka3ade bir nes'e duyanz.l. • Tuhii lii'isin silihati. maneviyatimizin viikseldigir. ve sihhati. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. riyazat ve mucahede ile miimkundur. C&amp. ruhumuztirt kuvvetlendigini.i de fark ederiz. Bez'l kerd o k&amp. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur.zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. yallanmiza elbet de bidayet ederii.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten. mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti. Demek ki ornca devam etsek. tok: def a tec rube etmis. . bah is muna&amp.4JJI Sfirej A'rif: IT a.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 . hr'i b 4 beden.n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir. malitu. budcnin afivfliiitlYiltr. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak.niim&amp. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak. Keza hepimix.* Insan afiyetde olur. Bakihrsa.. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. Hazret-i Mevlana. (95) Sure-i Bekara: 7. SthhatA an his z\ to.

sagli. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj. Sen Lir hazinesiii. Keza. bker manaya dclaJet ederler.£m« ve birligine delalet ettigi ifin. butiki SI em de iilsimmdir. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. §ahsa gore degijir. Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi. belki de ba$tana 5 ag. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir. kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder. kumandam tarafmdan.JlShi. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. rfih kesilmesi lazimdir. Hak siibbJmehu ve Te&amp. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. varl. ya evvelki. Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. harflerden te^kktil eden. tehlikeli bir !je F: 15 22T. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp. .MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. kelimeler. MeselS bir anne. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir. (Ncvmyaz). Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in. f 5 te lafizlar. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki. Sana delalci eder. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur.Malum ya. Onu da. akhna estigi gibi hareket eden bir askere. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur. Onu evvelki JaSlivle zikreder. soyle demijllr: . bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde. Mesela (Cami) kelimesi. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi. Bir geyi. Sebebi de $udur: Malum ya." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier. Hir salikiu inUcahede&amp. Bir dervism intisabi neticesinde. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki. Sen manasm.la'ran birer jsnl.

mailni. urtdaa sonra. hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa. «Biri de suyu kesip. dcreniD yBtagini temizler. Ba'de zan cuta tevan kerd &amp. «Mese'" bin. Nazm-! KerJmi muktesasinca. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde.b hard.«» . Ha^ret-i MevJana.Bir sUlikin: Yani . hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda.306 - . evinl barab eder.* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. temir ve icilwek suyu saliverir. -Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. define i?in . mulkunu.

§u suylediklertm zarfrret icabidir. in zaruret vnidihed. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir.* HazreM Mevlana 1 . cezbesi dtlui? olaa.il ediyor. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder.yed $ gdhi $iinin. ewe Ice izahat veribnijti. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti. bazan da boyle sforiintlr.he kim keyfiyyet vai'edebilir?. mikahedenin liizumundan bahseyledikden. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir.in miicahede sarttir. Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda. Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de. Meseia : 22S . Ucmek ki.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir. Iste bu h otekinden ytiksektir. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir. Onun igin din 151.P&amp. mcseli bir iiiikimulur. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir. saplanmrg oku cekip tdtanr.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited. Cenab-i Hak. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki. •Bar an tiyle.$ed kdr-i din. yetii dcri peyda olur. In ki guftem. (Miim.Salik-i mecaub ic. bay ret den ha jka bir gey degildir.lt) ismi blduxiir. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor. 309 Geh qunaii biinm&amp. «Biri de dcriyi yarar. Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed.strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra. bir kuUinu. CiLz hi hayrani neb&amp. Meczub-u salik igin sart degildir. Ondan sonra tyl le^ir. Meczub-u salik ise. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil.

Yoksa meseia.* £*&amp. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir. yam ye^erip ot bilmesi. mest-i dost. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!. Evet. bu ikinci kisimdiT.!— j) J &lt. . hayran olmaktir.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir.n ilcdir JGyti l&gt.Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. §u hakikati bilen kimse. Bu da. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. Hazret-i Mevlana.. Danin.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty . Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t.u hiifi-i kuhenln. &amp.» MSlum ya. Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. San Ah ettnekle bei:'inCT. Hay ret ve hayrar.&gt.! — • i &amp. §a^rm)j demektir. (hayran) in a^ak^a manasi. gokyuzunun agkmasma. Bel tfinin hayran ki gark it. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir.. Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir.dan raaksad : 310 &gt.Din iskrinde makbul olan hayret.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st. kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir. *Bi* ktmscnirt.Bar&amp. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e. hayramn yiizii. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije. yam yagmut yagmasma baghdir. hod imn yiizudtir. Diierinin yiizu is*. Yeryiizunijn gLJlmesi.

j*^ &lt.« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD.r pas. • loyledikfenmdon hang&lt. 3 in e uy &amp.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp.1 ^ ^ -j j'j j. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt.1 . ■A ^-j r. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp. 313 iS}j fd ^. Un oidu g unu ^^ iniimkundur.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

yor v§kia . Sk * .si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp. j. miinafiklatm hr-n sao.Avi. Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana. elfazim bile anlayama^lar. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur. Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. M-3*.t.Mi Sui-l-I Mutftfft«n. Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp. su sozlerin.^? i ". oto^m. . ayird etme^.J fe-H Cdili m udbin.Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr. tortusunu i^enler yine bn(f kadir. oliv!e SS^ktat. mi bildjr . muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine.e Wlkj gaynl k olmadi . m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6. bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm.t b. Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni.ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege.tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt. bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm. .a "°' * J! "" mjl " »*****&amp.c. bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK. . neticede helak olacaklanni. O um-m iihn iHtmami^ olanlar. . miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir. emsil s .*** bikini di^i^. P. man^sj bir tarafa.

beyyifectcfl i'. dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu. Voktt. i&gt. In rinde peygamberler.L Retain: 283. 33B . Bunun i&lt. Merycmln ofttu Wj-a. ■ 3 flW) Stire. tebliti tint* meleri dolayisiyle. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba.. Hnzrj. birbirinden tefrik edllemez. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it.y* leyip duruyordu. ayetleri.) e kadar. Yard : « Allah hiditide din. peygamberterm (Miirselin). — Do rLidur t incil'de vardir dudl. H. aria dsreetlerle yukseltmiftfc. Naim-l CelUi ink cibince. b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. din-i tevhidi.«0 peygamberler (ynk mn'i R. An dii demsaz~i Hudayi rd cuM.H I Pir'inr «Ha. (Jiinkl.t-i Ar. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig. dogru mu? diye sordum. dir. son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S.V. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp.n-i Musa.i/.jm.&gt.A.i'. ^O ? a 5 i hiikOradat.. araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda. Zira. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„. giinki o.h. Sir giin k&amp. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. Hususiyle Ilazret-i tsfi. a vii Musa hafi-i 6* demesi. butiin peygamberlerin. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?.„r . T *. tilim'dau ibatetdii" 2 .i*m den. (1UU Sand Bcken: £0.. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir. Vfiktiyle Klyork T&amp. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii..* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor. bu d better. birbirinden ayird edilmiyor. (Cub rltfl) ile destekledik 101 . aralarmda fark bulunmamaktadir. digerinde.ndisine : — Hazret-i hk.ni banyan.j.

'. 3&amp. iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam. *m.. . . j jj 326 jf4. m .. *£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded .^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym.I^HMi ».W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd. ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp.J rd te'nderd. 240 .

* &gt. iibiirii de yok oldu. Yahudi hiikumdan §a^i giraga. ji§enin birini. biri iki gtirUr.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. o.da asrin iktizasina gore. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl. vuciidii IJltim geien bir peygamber. Hazret-i Mevlana. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen. «^iT3k.«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m . &lt. Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. itisan. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt.rai afcttet gerded &lt. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur. ?u cur'eti.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu. f {in jifcest an §i§e rd diger neb id. «§i§e birdi.n u ka§m. ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir. dii. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. GaTazkarlJiJi. bu fikrada. biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu.d*n riofeuyorda F. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- . 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-..r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu. Yahudi hukiimd&amp. emrini verdi. yani Hazret-i Isa idi. Birini kiTincn. dafca duirusu jijeyi kirmca. beni tekdir etme deduce. M&amp.&gt. Qirak.?s meyl&amp. ikisi birden kinhverdi^i gibi.

£ jefcuet mircird afwei kilned. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt.-kk.. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ .r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud.- . Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt.y-i dide $iid. ±±ijM^i rs- ni diSxt. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt. J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet.ff bedil rii§vet karat. Mt giinki. Bir jabis. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente.tik&amp.bez dil bes&amp.met Tuhra miibdel kilned.ma * a Mr go* de. kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir. gfeonilne gerilir.nd. Sad hic&amp.mu. once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp. fllacagi risvet gozdniJne dikilir. o garaz. Zi&amp. hukiim vtrifcck mi.

inanci etrafa yayildj. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu. Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. tevhid iizerme miiessesti. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt. ^EhU iman.li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi.n mii'min-i mazlum ke$U demesi. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye.v Yahudi hiikumdar. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki. ilk hiristiysnlur. MS . Allah ve o&amp. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere. -Bir ii^tuT.Sad hezar&amp. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman.. Fakat gorulmesin. Oralarda yiizlerce puta tapankr. daha acigi.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut.. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii. guphesi^ muvahhid idiler. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. sana sigindik!. iis birdir. «Yahudi htlkiimdar. Qunki din-i Ish da.* 334 Sad hezar&amp. Tabi. aman Ya llabb't.

-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. 335 »j . biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in. -Onkn Gldurme ki. G&amp. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii. vezlre sordu ki. . Bu hilenin.lr nr tedWr *teLim?.. » Ml.\ jf-.re-t in mekr tt in tezvir flat.ji* jj^j Oilj (i v jj jl T.BETME5i. JVi hiiveyda din u ne pinhanii. 333 §dJi gii/tej pes &amp.JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp. berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu. ■Bu verir dedi ki. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden.340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp.h-i can kunend. Din*i hodrd ez melik pinhan kunend. 244 •HUkiitiidar. misk vo ad a£a.&amp.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp. bibtir. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin. dinlerini niikumdardan gi*Iorier. in . « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit.SI IcJn.* 336 G£ft terstiyan pen&amp. Din.igit tedbir fist. VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp.red buy mi§k H ud nlst. oiduimeaiii faydasi yoklur.» 337 C~$«*» StS £\j o^.

' .Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp. ' -Ondaii 5 oura heni yam.wSf. -Veib dedi kit §ahmi. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. Z4R .^ 5 „ vo fltne s . rmymha . r iJ '" il ™"" ■**"* «^«. SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em. Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su. P .y-i rdzdan mi ddniyem 345 .h kun in fcdr tii.. % Hud&amp. ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j. O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles.. kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii.Hr.idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l.* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd. Td biMhed yek §ejaatger' mera.sw der ? ? an £err # §ur. i n . yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp.

esiarimdan koku aldi.jj~* j* $ jt». "* ^a* 1 * l™wubn da! ayi . tt.z teassub kird kaxd-i can-*' men. §ahui dinini izhar etniek istiyordum.i»t$i din4 ost z&amp.J Ul a ?d^ r&lt.» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii.347 (&gt. Ez dil-i tu tfi e£il-. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr. «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin. Sozleiim onuu nezrihidt.5fo/ g^t ez *m4u-i men. Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men. .y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest. Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men. mma fefefetli.. 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru. meu Tevzertest.o.iyle «.&lt.&lt. 343 ^-~-&gt. «§hh.. iuhmelli tuliililu &gt.hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek. &lt.* ^ J l ^ -^ rr .

* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi. Vdktfem ber UmA dine§ nik nik. knlh penc«r»ind«0. . Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn. mmatim vardir.m. pdk.* 2&lt. nut ez ha velxk. kahp..k.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem.352 Can dirig&amp. -Tsa i s in cammi Eeda eder. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» . Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in. Hatta bundau dolav. din&lt. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem. -O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud.M _. Vfea'dan cammi esirgetnem. kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm."Ben . ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi. m rftltflj ftifdUm. [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi. ha 5I mi veririm.

' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird. a ^ifitian da. Halk ender kar-i.j Ij *&gt. Isa devridir. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican.nanm belimize ba£1aRU§iz. To besunrcdri Tniyanrd bestctm. Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx. '■.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -.vey mande §ukuft- ..a vey $ah an kdri ki gtift.Ey insanlar. lkS ^f. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz.&gt.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt. «Yine §iikiolsun ki. bu hak ditun rehberi olmu$ux. «Veifr.j. laman.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma. Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm. &lt.i sag »l^Xi . bu hileyi sayip dSkUntc. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti.354 L &amp.. ^ifithkdan da kurtulmu*. O'nun dinine ait esrati cllndiiii. giinutdejrt dijili'-yitii?. Hirlrflyanhk ■/Uv.

-tlllfciimdar.. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi. iman ettigi vechile.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN.II 361 6 bey an. Mraz. O'nu gormii^.«rlcrde onlan divete ba^ladi. peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir. vczh-in dedigi 5 iy se ti. Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da. vejiri. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur. Ziiitnarm. ". Kur'an'in zabtina edilen him met. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz.l. •Vezir.1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp.. 359 jLi^ v . KSrU. Incil hakkrnda gosterilmedigi igin. Nitekim Kur'an-i Kerim de. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du. oirnn hakkmda yaptudi. Yani o kitabin miinderecati. «Y.i taplnudi . 360 &gt.» Engilyiin : incil demekdir. yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar.A. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl. vahy ve ilbam minSsinadjr. Malum ya. Yok&amp..vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc . o cemaatc jncirin.-Hiikiimdar. Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj. incil'in ayetleri.VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan. luzum gonildukce ayet ayet. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt. Ritlitfi &gt. igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- . der da' vet yfirti' 6 ba'de sm. yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp. Rasul-1 Ekrem (S.in. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij. O ihi.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir.'ii ni !&gt.i».ran merd tersd pl$-i 6.mikerd i§anr&amp. Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a. yahut sure sure olarak.a kalemle veya kudret elile yazilmi$. Endek endek cent' §iid der kl§-i d.

DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir. Yans tarihi. Havari ve HazreM Isa". sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. Tevrat ile ilavelerini havidir. daha sonra diger lisanlara terciime edilmig. nifl teyzesinin oglu imis. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. yahut Keldani. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. Havari degildir. Yunanca bir terciimesi var.re. yahut Arami lisaniyle yazilmig. incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. Sonra Yunancaya. Yuhanna'mn tncili. din? birer kitab olmakdan jiiyade.te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. tabidir. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. G. (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek. yahut 12 sene sonra. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. StiryanS. Bunun yazan da. yShut Ibrani. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. anmda bile. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. Bu iki abdi. Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. ne kadar dogru olabilir? ls. Lukanin da. Binaenaleyh (Metta). bir adamm. Metta. Markos degildir. Bunlar. Yuhanna' run da Ineilleri. Ise viler o kadar sa?irdt ki. !§itilen bir soziin. Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur. ibtilaflarindan. Bu adam. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir. Zannedildigine gore. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir. kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. Sen Fiyer'in tabilerindendir. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde. giinM ash kaybobmtf. Bunun da. En sahib saydiklari dort incil de. pek tabit bir hal iken. Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. yunanca yazilmi?. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor. isittigi sifeleri. Havari oldugu halde.. Bunlar a (A'mal-i Bustil). Diger dillere. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin.

Binaenaleyh. Der ibadetha vii der ihlds-i can.A.ul. incilden bahscdiyordu amraa. jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur. ashabdan bazilan. Rasiil-j Ekrem (S. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure. Peyganv berin irtihalini miiteakib.Tekrar tekrar hamdedertz ki. Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. L\k der balm sajit u ddm bud.d$nd mehr-i nefs-i gul. (1031 £Are-i HJcr: 9. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. *Nefis. ayn ayn olarak yunidi. zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt. ahk&amp. vahy katibkri tarafmdan yasilir.m bud. Kur'an bdyle degildir. Kur'an sayfaian cem'edildi. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah. Multemis bv. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi. artik Toilmiyorum.* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan.&amp.) den. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara.V. -Vftiir.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi. taraf-! Risaletden okunur. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu.&amp. Sonra.. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir. -Bundan dolayi. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- . giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^.

-Ashabm arastmci olanlan._ji uj.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir.l o. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. dor]erdi.ristinr. kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp.be hem deran. ker^vizi ay. Mi §indsidend pin gill ez kerefs. 368 fe 4-1* ^. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver.» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI. diye «orBrlardi.&gt. Yapilau hareketin iyi mi. Va'z-i i§an hire g extendi becan.izin.. nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil. moda diyc. Ayb-i z&amp. DM b*do dddend ter$%arc temdm. .» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs.hir r&amp.iA. Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir.rd *der s ibi p nef. 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi. sin hilelermi failirterdi.- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp.

gelip size sbyliyecekierdir. H«zr*t. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin. Duny&amp. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler. kalb goziiniin kor bulunmasi kli.ran dam u ddnest ej/ Hilda. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah. hakSkatde yol vurucu oldugu holde. *ila1ii. Igte o vezir de. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de. ziimriid-u anka ku§u da olsak. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir. imdada yeti^?. T»k «rt/lu otoili. vezir i.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir.J McvJiiim.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend. yaldizlamak mEinalanna gelir. -Biz. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I.. ortmek. mealen : ■Ahir zamaiida. di&amp. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir. L&gt. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf. do£an Itu^u da ulsak. iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt. gozii safi- lamkGn. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde.z u smiirgt jeinm.cdiidnii/nt da. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. bu vesile ile bir munacata bagbyor. bi ixeva. Her yefc? f?er b&amp. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. O halde deccal: Yalanci.* . ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder. Devenin nyuzuna katran sijriip. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak. Onlardan aakimniz. Ma gii miirgan-i harts &amp. miiTai ve tezvfr* d demek olur.* 376 Cj^U ifj i\j Iji.^ Hazret-i Me v Ian a.

" Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler. -Iiisanlik yok oldu. yuvasi Kafdaginda imij. Buna (sirenk) de derler. meaten §oyle bir beyit vardir. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj.Mtln cy Mi olan AHuli. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ . bir taraftan kayba ugruyt)!'. mevhumduT. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. simurg diye bir ku§ mevcud degildir. Vcfa ortadan kalkti.si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj. iyi teairi de kaybolup gidjiyor. Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz.Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. Sevabi da.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere.■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. Guys ku^larin pldijahi olup. 1. nievhum ku^un adidir. .mi ml revim ey ser firaz. Suy-i d&amp. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak. 373 Mirehani her demi mara vil baz. -Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz.

in topJanmiyor?" .st. *Hcr giinkii &amp. Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). **** J »™.yi. i sinde . bugdayin biiyk kayba uftramasinin. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast. ■Fare anbanmizi delmig. qvra. i&amp. 258 edilmi^dir. muennes-i semtii oldufiundan.U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest.?. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi.r-i Trt&amp.dan Seyler heder «l«r.Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$.376 O-h-Jj .r*.b hu *«ru °l™. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi. dolduruian H^rst-i Mevlana fe./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. . •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da.££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt. -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ . Bunun gibi ka]b ™h a ^ . § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da.**■ d ^ ***** ** -*. buyunZ. "T. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur. veSev ki aiar azar olsun. Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir. 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp. onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet. Cern' mi nayed derm enbdr-i md. aiibarmtix(Iei ni. S on ra ^ top . ' "» ""ma* olmu.aydi..idku istikamet.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp.

Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. §u girip ^lkmadan.a olsun. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de. *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. keyfinc buktiinu. «Evvel ey can. d£f $err-i mu§ kHnf.» misrasyle r &lt. -Lflkin karankkda giili bir him var ki. gallop c&amp. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . Van diM su^de pezriift u kejid. (^iinki anbar delik. M\ nihed engH§t ber ist&amp. Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor. Maksadim yanbj anla^ilmajin. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber. Meaela. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld. gelenin toplanmasum meydan vermiyor. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur.re gan. Fakat toplanamadi ve toplannayor.- . tokdire uftrar. Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor. Kazanci.1d. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah. tatbik edllir o*?y dflfiil. Katib. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur. bu emir. neticesini ^lkarmak istemiyorum. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa. kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler. Buldugunu alip gotiiriiyor. ceza gorur.baladiii i ? m. kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. Fukat dlger Wr katib o defteri. beybQde yorulmakdansa.u1 hiratz bir fire girrnig. Or. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan. toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi.

&amp. kov ve slireyi tutu^tururlar. &amp. Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem.hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp. Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu. — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: .y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc. ma miiktm. bir kandilin uyandinlmasma.SndUriiyor." Malfcm ya. SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. jeytamn verdigi vesveselerdJir. T&amp.Qi ber felek. $ ^iin irt&amp.uf . SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca. parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar. o al^ak hirandan. Halbuki kav daha murnun.383 tlL.* 385 $ J&gt. y&amp.£ V. o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp.Va Rabbi.k i E m 5 akmak (jakariar. 2fi« -Felekde. ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur.$ Yam . yani ^eytan. oW . . Key biived bimi vzan diizd-i Mm.y&amp.. Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam. 1j jlT jl.J . -O.tet biivi :d ba. Ate§ yakm&amp. -Ilaht.ki nefrdzed qer&amp. eskiden kibrit yokdu. &lt. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 .

l-i in jiildn ii an filldn.Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt. -Uykuda lie kaajaumak. 2£i 3itt j&gt. h apsinde * klirt ulu.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan.n filandir.* olursa hay. Jajan levhalari.'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r .*-"■*■ mh . §eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer.J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan.ruh-u hayvani) var&amp. Nc dr I.. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt.r b^ni uyku galece edince bede. Mirekdni viikiinl elvdh rd.. Ni k&amp. ue de kaybetmek endijesi vardtr.* umymken va^fe ve mem*.y&amp. 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* .t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade . bag] an kopanrsin. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes.* jTj 0*» t&gt.

Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar.* Hazret-i MevlanS.h£ yuunt.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem. -Arif olaia zatm hall.adesi yoklur. Kitmirden murad 1&amp. Guft Yezdan hum rukMiin zin merem.S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb.Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. EsMb-i Kehf kissasma. magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu. Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. bir magaraya kapanmijlax. 253 nykuda id tier.^rf&amp. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir.Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir. sonra da vef£t etmi$ler. Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir. Biz cm I an (gkh) &amp. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt. Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini. taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir. Bundaa iirkme. Yanl: . Evet.vrnmin $*vitiyorduk. Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. Kitmir naminda bir de kopekleri varrms. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor . llefisdir ki. Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt.» diyor. (^Ah) vol . uyaiukken de boykdir. geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl .^{&amp. tarife devam ederek buyuxuyor ki : . Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii.

* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem. istirahat igtsd* bulunur.ihf IB. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir. Ruhi§an asude vu ebda ni$an. •Yazi yaran eli. kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan.hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr.391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb. Cun kalem der pence-i taklib-i rah. . Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir. 393 *)*■ ^i ^ij* &lt. kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir.y&amp. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil.J*. :mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr. kalemin hareketim mkj&amp.d.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr.issi der reb&amp. .» (SOS) Bfli'o-1 K&lt. ■Arif.ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -. gBrnn-ycii kim&amp." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez.e. 'Halkin uykuya dalmasiyic. yani uyuyunca istirahate nail oImiisi.&lt.0.sh' Allah.J"J 4 *. Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola. soldan saga ^evrilmeleri gibi.

Giine 5 dogar. mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt..z dam.. -H^ta* v. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i. •. ml .* 395 Vez safiri b&amp.r kllaVlin.flftlrij-.£. ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp. . .. der suret ared zan diyar.&gt.yanl ce^d!. hepiitni adHlft ve htikllmk .Vaktaki seherii. Ciimle ra der d&amp. bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/.r. Her fen? rd baz abisten kilned. felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par.fil v&amp.«Halkin canlari. .BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar. • yant t*sftdlerlne .££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened.jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp. J l«r. . kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur.d-ii der ddver ke§t. no™ goriiniir. &lt.* mm kudu huh. Ger kes4 gerdun zerrin per zened.„„. isliralmt eder.gider. . lilahi. . Cumle to. V .dam da hoyl^.» 397 jLj o'j jjT oj&gt.rred ola* ruhlwn ftft eyler. ™uc.y flm sabah olur. nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a.siklarma. see . .i t T „.lcm-i ervaha . „. Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri. ender Ji^ji.yant &amp.™ bfr .asft rd ten friined. „ L .

L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n.. yanS beden kaydma ve teklif altina sokar. Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini. sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma.* ■Mm Biraz ewcl uyumak.in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber. ■Can atlarcnm egcrmi ahr. Buyiik uyku &amp. . Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz. Sirr-i ennevmu ehul mevtest in. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile. ■ O ^ayirdan ve mm-'adan.* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa. in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in. Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti.*• mek olan oliim de boy3edir.siihahk-. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt. euz'i bulundugunu. uykunun devam muddetidir. o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak. yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. ji 4^. §u hal (Ennevtuii ehu.1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. bu hadis-i gerifde uykuyu. Hazret-i. TabiidLr ki. yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar..1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig. Mevlanl bu ifa deleriyle : . Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. kbstegin uzunlugu. ugrar. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar. .yam iilrm-i nmniukm .

yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de.?f&lt. oEmeyenln de uykusunda..re-i Zttmer: 42. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.indadir. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt..d. . &lt.$. ruhlanm alir.» 405 G&amp. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki.I&amp. * Allah (olemn) oliimu zamamnda.t Mo y&amp. bu ruhu da eshab-i kehf gibi. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd. Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt.r id 6 der siirud. «Cih8Dda ve h&amp. (107) S&amp.# Yani .* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr.i blddri vii h&amp. gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan. Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp. Pehliivi tu pif-i til hest in zaman. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*".&gt.• &gt. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan . belki senin yjiuinda ve k»r.u kalbi.&lt. -Ke^ki Cenab-i Hak.

hede eder de. He faydasi var ki. yani e^yay.ze fark vardir. sen miauj?. manaya kaTji kapali kahr. sus!* der.r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir. Giift hamiL. hem magarasi. Eshab-i Kehf'in varb i. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj. dige* gtizcilerden fajla bii. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti.*Magara da. Sen. Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi. mus&amp. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt.tiai »Qreti. gozden g&amp.Hazret-1 Pir. senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in. Evet. htm yarl. Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei. B&amp. Lakin onlan goreeek gbz lazundir. y&amp. onunla heraberdir. g#n tw Mecnun nistt «Sen. ge^ml? zamina munhasir degildir.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor." Yani. bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir. Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek . onu gb . riip i§itemiyorsun. •Halife. Leyla'yi gijrebilmek. Mectiun olmadigin icin.

•Uyamk olan. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur. bazi kimseler vardir ki. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi.imkhgi. §eyh Sa'di. uyumu^Iu utidaa beterdb. He^t &amp. ^Unki. uykulanndan beter. Yine o btih se denuyor. Oylesiain uyamkli^i. deuiekdir. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi.J^ ^j*. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de. hayaH bir mujibrdedir.in. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. Z&amp. Bunun gibi. 270 .uykulan uyarakliklarindan zaramzdir.ke Cenab-i Hak. Allah lie uyamk olma^nca. Hi^ Dlmassa u'yurken. Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi. kimseye zararlan dokuiunaa.Ti gii der bend an-i ma. Gulistan'mda der ki.r nebved cdn-% md. gozbniinde #i~ durur.» Hakiki uyanikbk. beyit yukjii ida ve K. -Zalimiu biri. •Riihumuz.^. Fakat mii^ahode.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter. uykuda itiyk gbrirsesine bender. 409 L* jU jj^" jl^. .Yani.. zahiri uyamkbk. o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir. Hest bid&amp. daha ziyade uynmu. Bu gibiler.li:'ib-i Kehf gibi.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. 3 1 ^..Kes.diye sordu. Ruya.h. Hah! Sgahlik Qimayinca. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt. Leyla denilen kadin. Hazret-i Fir. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu. Bu istigraka nail olarruyan. uyudugun bir iki saat i^indif. Yoksa. ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu. birkat. P^in bi hak bid&amp. &lt. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir. bu ruhu tUi Kr. kara-kuru bir cisimden ibagorunilr. evliytuHrii &lt..ten o yoldaki gafillerin uy.ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada.

-Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. kaybetdlm. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl. ruhen de yipramr.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. Pes si $ehvet rized o ber diu &amp. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir. tar.» insan.kSl tder. letafetini de. hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. llahl olmayan. a vakit de hayal. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb. Hayali. her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar.271 Bunuu gibi. h * ri &amp.b. kcndine eelir. asarar ve eldeki mahn zcvaH. Igta buyle uyanik gorunenler. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki.* ■ . korkusundan. Kazan dim. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. -Biihun ne safasi. ne letafet ve nflraniyyeii. §u yorucu hayaller. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi.L *Uyumu$ o gafiJdir ki. gundLizlen uyamk bulunur. yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur. mt manede? ni hitf u /er. gbziiniln buiiTiden ka^ar. uyamklik dji. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer.» 411 JW $af&amp. safasini da.&gt. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen. behod amed hayal zz vey gilriht. $mm* m*&amp. 412 JU.

Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid. SufikSle uyanciiklan vakit. riiyada gbrdukleri ht&amp. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van.415 j^j^L' _j J-_JL.be. m^ah. arkasindan o kadar kosa* ki.i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved. Mideved her h&amp. Hazret-i Mevlani. o Ufb rt^ y^i hayat^o .lad. l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid. takatt kesiiir. ^ il&gt.» Diinyida uv. Onda baka hayaldir. yuksekden iu. batta ***** rtrtft b^erle. .mk g^inenler.» .Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir. Hakikaten dii^ya. Mi deved cendtmhi btmaye §eved.ni-. Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a. ruya gibidir. ■Wir kli$. ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk.k perran murg ve§. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab.ar. pe a. vUcQdfittdc mUJevveslik gorur.Uyan. u saye es. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister.Om V^ v*rlb de o n uJ.

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

»Bu cesp. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir.* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc. hose din tablati dolayisiyle. nilc. o hanedam bulastiracati gibi. Ez hased aiuds gerded hanedan. bused I e &gt. Mulumun ohnn ki hasedden. 432 . ha 5 *dhane olmakla beraber.mi.s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest. An cesed ra pdk kerd Allah. insan cescdi niir baimcsidir. •Irisamti d&amp. Ayet^i KerTmesi.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan. temialik ti]§ainjdir.A hased ha nc dir.apm&lt. -Tabbira beytt. butun beden ba~ nedani da mule we s ohir. Ash toprak olmakla beriiber.5 oldugu k 5 lunik.i' . biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin.

baska manaiar da v karm^lar.de bulunacaklar igin. bu mimay] Ultiyar ediyar. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai.reM ism ail 'in . Hnzn-1 l (J10&gt. sofiyye ha^arati.iesi balltti alir. Insan c&lt. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. demi^lerdir. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor. bun dan. Allah'in tevfikiylr. Siirt-i BeHara: 3K5.Bu beyitle. Bu ayet. . bazilarminki. itiknfti «( recekler. 6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. tavaf edecekler. o muhterem mabedi. temith'meleri hakkmda ise dc. 434 4. 381 PIr tte. ha»edhin« olmakla briber. ii. diyor. riiku ve sticud sCiretiyle ibade1. lerttttii* ve nur haz&amp. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed.j v^i. Ibrahim ve Ismail'i.

gnlara kar^i based etmek dcg. de hasedci.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir. 7&amp.&amp. bebotil go§ ii binl bad dad. hased idi. marifet ndru giremez. gekemezler de onun zevalini isterler. Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi. hatta bazi mahluklar vardir ki. -O iimmid He ki. herkesin nimet ve devletinden e2alamr. sahibinin iilurmine kadar taw.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. Bazi kimsder.» -YAHt&gt.i. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol.i]. &lt. ■birakmai. Birakmadigi i^ir. Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu. Evet. o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp. $&amp. fevkal'ade tevazii gostcr— . -^ Yarii. Ki yoktur bir held bedter hasedden. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir. herkesi ksskaiur.Karanlikda kalan bir kalbe ise. RecaS-zade Ekrem bey merhurri.*Eger.m olur. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad. .

bajkalarma zaiar verraek isitirken. boyk muzir bir mahluk idi. edilir. -Her kirn hased yiiz&lt. kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr.J L-^-L. fste Yabudi ve^ir.denilmi^dir. koku alan bir nztivdur ki. Buy or a cdnib-i kuyl bered. Burun koparmak sevdasins. aldjgi koku. vezirde oldu u gibi.438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain. abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. onu bir mahalle gi&gt. BinaGnaleyb. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS. Jfijten 6i gfyfil M bini kilned.tiirlir. 440 . du^enin de. kendisi zarnr yofdil. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er.» Onun 15 in. «Buriin.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir.

l JsJ.buyurulrnu$Un\ Manov! . j j. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. kiifran-i nimet. O 7*&lt. burunsuz demekdir. kolesi ol..ina :&gt. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir.ebeb olmakdir.Yani. ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir. Kv. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir. bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu. Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer. fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'. Manevi burun kopavmak. #£ fry* *$&amp.fr u ni'met amed d bliuj fiord. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur.» t ki bey it ewel. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler.» (Nimeilcr.derler. hased oldugu gibi. halki zarara ugratmak demekdir. kiiiran-i nimet gclir. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. jukiir bereketiyle dovam eder. Igte. yahi katmerJi kiifurdur. buradaki burun koparmak. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. Evet. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. ya manevi olur. bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt.yu degil. 441 j^SJ J. kdfiirdur. Koku da Dunyi . her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi.' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul. omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr. -§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. Tabii. 284 ■ Bir kimse. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived. rar ise ya maddi. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk.

hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. AJeyhissalat Efendimiz.* i 444 N&amp. onlar birakilip da. bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. Allah'in huzuruna cikdigimiz. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur.ik namaz kilmamigtir. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. •O kafir vezir. yani namaz kildigimiz 2a man. kalmasnu saglar. Hususiyle nassa. insam ebedi saadete kavu^turur.ihat^isi kihgina girmi§.tu ber meyaver es nem&amp. niya^dun vc ibadetdun alikuymn.buyurmujtur. ittasdwj. hak sozler arasmda. dini hususiarda. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir. hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani. fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur. balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua. Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. Nimetin devami. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU.sik-t din ge§te an kafir vezir. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. gapkamizi cikanyoruz. Onu herkes anliyabilecegl 15m. Batihn. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri. Bizim de Rasuiulllh'in emrine.in basimm acm^'abm'. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. «Vczlr gibi. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir.* smda farz olan (setr-i avret). indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. batihn hak auretinde zuhurudur. basasik namaz kilmamistir. yani ortulmesi lazim gelen yerler. . Hulk r&amp. aunni tine uyarak. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. arifin giikiirden aei.bir iey^e nail olan arifler. din na&amp. Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. aamazi iiyle kilmiz. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. O'na ^iikrederler.z. Mesela.'* demeleri. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz.* Yani. Hazret-i Mevlana. diinyevi neeaketi. nic. Musliimanlar. Vaki'a namaz esn&amp. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. madem ki Rasul-i efham.

i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. "Kuvve. tefyi'inde bulunmak. ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?. EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il.446 NiikteM -nfi guft a amihti. Dinimizde. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^.pnun icin.i 445 Herki s&amp. oluye edilecek hiirmel ona karV . o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig.b * .hil&gt. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 .vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. Allah. demis §eyhulislam : . r. namas kilarken soyunmayi degil. yet aiim.v hIlesIni anlamalari. sapka tikarmalan da liizumsuzdur. Lakin c 6 Bri«. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA. AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu. zevk bud ez giifU. hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin. cenaze gecerken.(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. Der ciildb4 kand zehrl rihti. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde.' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce. 6. i t u. 5 apka ^ikarmakla degil.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. Bu igt bir gun.

hireg mi g&amp. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol. Hazret-i Mevlana. 417 Z&amp. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk.» 449 i Ate§ er gi &amp. • Ate^. on da vardir. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu.» 288 450 Berk eger nuri num&amp. Oyle (ken sen. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi. *§un$ck. onun kivil.* Evet. eli ve elbJscyi klrJetir. Zimnen ve fricn be. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu. ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev.urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger. bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp. Ltk hest ez hasty et diizd'i besar.K . bcyaz ve yeni glmakla hersber. gerded ezu. Dest u cdme mi si^eh. 7m.yed der nazar. nazara nflr tffiruniirso de. diyordu.287 ■». -Gimitisiiti sathi.

Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih. qm rengi hiw olduju halde.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc . 451 Her fa ciiz ag&amp.at. vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du. Pi$-i emr ii fixi fcn&gt. fokat manen bfeil Sdi.L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj.ilsc iirin sSileri.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi.i 6 mi murd halk..» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak.U jlj# jj JL ja ^m . on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 . olarak. &gt.'i*d vezir etba'-i tsa m -penah. . *Hiikiimd B rdan ayr.

■Hali. t&gt.JJ j ^X» &gt.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* . Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim. §dhra. zamam geldi.» 455 f» s " £&gt. &lt.' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia.* Vezlr iae 290 m .ihatla$iyordu. Veulrin v«'.'y mukbilem. vab gikide*di.mha. onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp. diye ce .mhd. lerinden.rig kun dilem.kt amed zud f&amp. kalhi de otia testfm etdiler. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider. ^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp. »0 yj&amp. V&amp. hukumdarm kalbi r&amp. *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu.J . — yani hiristiyatdar — dim de. pinhan bedu ar&amp. Ke/penem der din-i Isa fitneha.§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum.^-. chye hii mektup yaadi.

ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du. mi$ ve bendesi ohnusdu. de var.* 45S ^+i* $1 0. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda. bahsi dinierken. .» 4. oniki bakimi vardi. n . ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM . r Bu hika ye de . ne gib i kctUlukler y*.l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm. e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu. Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii. havari tabii oldugu hafde. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi.r-z 5.j^* &lt. Her feriki met emiri rd teba. Iktiddy-i viimle ber reft&amp.3 . Hakimtm§an deh emir u du emir. Bende ge§te mir-i hodrd ez iama".i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad.her id . ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. tarihi rivayetde bulunmak degildir. Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor. m ed . rd hud ender d&amp.r u git. bit.'. bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr. Ha^ret-i Meviana.1 J In dek u an dv. havrferfe munazaaya kalki^ti. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti. JdL Aks . Mesem buradakj Ya}ad .l. bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd. Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda. gufki. -Her firka.^j iX. Hatta kendi ltfyi gormedigi. ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt.^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun. bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir.457 Kavm-i h&amp.?*. (S en Piyer) le ber . kflb j lden s ayiIabilir . ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. Binaenaleyh. a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. n ayn lisan kulland!. pabiletegjm anlatmak istiyor.. emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an.

:t aaa^HatMi rid oldugu.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI. Can bicfddi ger bedu giifti himir.— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . men suh bul«nd Ueu . veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi.d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih. „ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj.„h l n f .L Saht tom-art benam-\ her yehl. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. y. Lpr.Iiiti&gt. . beser. cEj^jJ» ^&gt. iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-.hut mevknn tkMlm ve ^n i.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P.rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir. Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. Yahudi vezir. *V«rfl bleccksin demis rtafttffe.tfdadma gWe va- &lt. . U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi.4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger. In hilafa an zi pay an to... abva! ve harekfidna hnglilik g&lt.( * *™™ S «terin e karuBU. bu mtttenSku hukumleri topladi. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara . ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi.

Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. n^x ve tebdil olur mu?. Rasul-i Ehrem'e. Hieret'den ewel. ol&gt. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. hiristiyanlar firka firka oldular.o muhalif hiikumlerin. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da. Ddayisiyle : Yani : aBk. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. demcye de cUr'et gosterdilw. IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. Mesela. Bugiin boyle. TevrSt'in ve . hem. £unki (jrasi ehl-i kitabin. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. de Hiristiyanlann kiblegalu idi. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum. Dini. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. Bu da ya nesihden. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. m du. Beri tarafdan Kurey§ mus. dugunu sbyledigi halde.rikleri de: »Siz. ya cindtift dfl ha hayiHmm. tkinci rek'atden sonra. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam.. dinimizin mensuh o). muslumanlikta da var midir? Evet efendim. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. mezheb taassubu yuzunden.n Ayct * Celik^i n^ii\. birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. denilm:sti. yani hem Yabudilerin. hatta muharebe* ye ka&amp. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. bt* raz yemek pi^raiis. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed. YahMlftr. diinyevi miina^aaya. miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi. bir hiikmu nesh eder. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. Ac aba bu haller. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. yahut lunituii-nrsnk.igtitar.

ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. Yahudi vezir. ^oluk. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. dirayetjn. bu iki hukum.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. Siddik^i Ekber devrinde. tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak. Mesela : 9" *&gt. I?te r &amp. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. diger bsmin. elbet de evladir. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. hig de dyle degildir.■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt. onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. . iktizaya gore idi. Kuran-i Kerim. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. Lakin hakSta« goren bir goie kar^. ?ocu k tahibi olup. anlayamamakddn ileri geliyormu?. Fakat ahlakm bozc. T 5 te bu hiikumler gibi. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. Lehulhamd. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. birinci badisde: -Ev^ ■emu.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. Onlan Z1 t glbi gdrmek. miitenakudir. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. u kible degi§ikli i hadisesi. rivayetin 5 ekli degil. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan.dugu.

t. n 466 £ *&gt. §ar t-i riidi.t j fhfc &amp. tevbcsi kabil ohnaz. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T. Kjf C « J&gt. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur. riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca. 465 —A J *&gt.'\l&gt.^ I* ^ J I .»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi. bir gunahkor..niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis .Rukn-i teubi kerde pit.» Yani... a»5 -Toman n birinde. demi=di. Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz. riyiiziit vr i^lik yuliimi.

Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr. oruc tutmakdjr. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. ^J £jr J^" js* D#2 tevek. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. !u-r dinin. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir. Bir adim ileri. Senin achgm da.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. Birisi de bir i§ yapmak istiyor. Mesela bir gahis gayet dmri. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek. •Gamda ohun. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir. bir mur^id-i kamil mubytne ederse. Fakat muvafiak olabilir miyim. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. Mesela tevbe lazimdir. kaybeder miyirn? diye mutereddid. hern de hastahklan muhteliftir. sehavet. olamaz rmyim. ben ediyorum diye adeta: kul. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar. demeye kadar ^lkiyor. Yemekden. Scnra tevbe. comcrtii&amp. giili gitkde bulunmak demekdir. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. dini. tevekkul ve tealimden bajkn.ti ki. fi'linin hahkidir. iki adim geri atiyor. Her hususda azm ile beraber tevokkii!.m 6*. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. -Toniann birinde de demis. tejebbiise davramyor. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. Ba^ka birinde mesela benlik var. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok.ettirmekdir. riyawt.fc. Ben yapiyorum. 468 . Buinun ilaci riyasatdir.» 467 I&amp. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor.ii I ciizki teslim-i temam.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. Kcndilerini bir manevi doktor. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. Sgnra sehuvct. kibir var. Anlajihyor ya. hastamn derdine gore ila^ verlr. kazarur miyim. kullanan hasta da iyile^ir. Bir digeri mesela ob^rdur. rshatda olsvm.tiT ki. hastah in iktizasina gore re^ete yazar.

\L. \: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel. 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur.j jT ^"U.d mast. Kudret-i 6rd bidanwi an zeman. lii/iin ncxlmfai. Onlar: ■Allah. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn.i kudretini goriip afiliyalim.1 J. Der yekx giijt^ ki em ru v. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv . Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp.^ j^ j. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.Der yeki giifte ki vacib hidmetest.* 470 ^T ^-4.^ S L" .&gt. Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir.nh nkm iniiikr v&lt. *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir. 469 -L ^ f&lt.ehy hast.jf &lt.: nehtyfot VEirdir. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit.

. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir. Halbuki bu iddia.-tferinj vurdMi&amp.» buyuruyor. Scni tenzih ve takdis .Ey Allahim.i Saffit. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini. gerek onhrin rViJ vc hartik. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme.. W. akljtu bajma al. Acz-1 beseri boyle bilinir. §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir.der. Mesela ticaTet i^lexinde zarar. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud.-.ul. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir. Keadinde acz ^Snuek. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor. Ciinki Cen&amp.).b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan. Onlar: «K. fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. (elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI . y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez..ini habcr veriyor. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb.* Yfi»t: &lt. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr.Sizi de. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur. §anina arzeyliyor. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi. . fi'linin haliki olsaydi.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi. Eger kul. yani : &lt. (113) Sure. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!. "Tomann birinde dEmifjti ki. tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln.derler. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. Kendi aczini gtitrmc. Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir. Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor.t: se.

A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost. 473 c*i *V » &gt. M. ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir. insanlar. AUah vergi&amp.v j: *&gt. medami teklif olan da budur. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i.i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki. insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz.^ijv . Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. Kudret-i tv. Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki. J* A&gt.» Evet.

-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu. binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti. Oo]ursa oIeuh puttur.* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir. Nazara sigatt. Burada ise bU'akis rii'yete. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden. Kit^te &amp.Der yekl giijte ez in du her giizer. : -t mal.»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra.mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de.bug sen t. . gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir.yani kcndinde acz ve kudret giirmckden . . Einaenaleyb bunlan gijren. KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra. JL3. Natan..g*^. Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi. Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij . bir meclism mumu gibidir. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir.. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor. vezirin onu avam tabaka&amp. «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. tedkike ve istidlale te$vik ediyor. Sonra da: 'M\ I.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc. But hiived her gi bigunced der nazar.ii ez haydi.d?i mm $eb jem. £tinki naaar \o istidlal.sinin hakikatine varamamigdir. hatta kenkimse tevhid nes&gt.

imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii.r. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma. demi^. ki. Kur'an-i Kerimde .«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen. ki med&amp. O gibileri. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp. Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi. Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit. itmi'nan kcsbetmeden." diyor." buyurulniug. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 .. vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. olttutt. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. gece yansi mumu sonmug. Fakat bu tavsiys. Td ivaz bini nazar ra sad hezar. arzm oliimden sonra ihy^pi. Evet.* 477 . inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir. karanhkda k/thiiis oJursun. insanlar. ^ *^r L *&gt. :mi suiidiir. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur.

at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh. \tu\ sanm serveti. koprii. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!. llakk'm r*x( uUfd i. Nitekim Hazre1&gt.« 478 u.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened.i fiibi. ^e$mc. pvlc mat hftkkuida. Yciksa kutnn^. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr.1 -^ a* J J 1 J f &amp. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr. I J Hit. V cT* &gt. sa'y ii gayreti degildir. yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro.kitn.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . Allah rizusi if in. yahut onu kazanmak igin. Egcr mall.» Diinyayi golgeye benzetirler.i r-. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit. hastahanc ve mescid iu$R&amp.malm. Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii. Sctihi Lcylaii.J&gt. jjLhuUf. salih bit.i Mevla. scnln sabrindau mecnun e-lur.ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir. fuKttruy* hni mnk.

Bejer. Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir.hep O'na donim)n*. Bunu y fl pmay a nl a r. 8H ■■-■ Dunya.. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra. Diinyayi terkedebiltmk. her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak. virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak. bu vazlfe ile miikelleWir.dir. YSn] : ^Aj. insanlann mesaisiyle mAniCir ulur. bli n&gt.dolsuti. sonra &lt. buyuruyor^. Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. pi^^^Mpa^ /303. O f sizi toprakdan meydana getirdi. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti. •'■ I olsa da. Ey kavmim.&gt. '$£&amp. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk.» Her $eyden el.A&lt.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. etek gekmekle. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi. O s ndan raaglirct isttiyin. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir. denildigi hikave buyurulniu^tur.Tna tevbe edin h &lt. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 . Salih Aleyhisselam'm kavrr. Nitekim musluman- .i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan . O halde. Keza Hak $ubiiSnehii ve teala . serviH vr fcflniM ile. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur. Semiid kavmirJn.

. To mar. 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak. .Mi™k. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi.. «*n» kalbine girmemLS. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir. helal oiur mu.r-: tasalh *** :&amp. Ger E i mescid olsun. altdaki el de alan el demekdir. odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu.l4t vardir. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah. (13C) Sure-i EnbiyS: 103. hem d™. ftkirl^ med&amp. altdaki elden fezla hayirlidir. onlann icine girmi$.1 WUttn 50 k hayirhdir. Hiil i„.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i. ^aligip helahndan kazan»StL V . Bar t-u girin kerd der food Hak.iar. UWUt o zsvat-i kirarn. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar.i nrnhimm." m m ^ to *^ Wl lt. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar.. kendilermde imar salahiyeti kalmamis. zekat verrnek i 9 m s.. b^katona . . Peygamber-i Ekber Efendimiz. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91. olmaz mi? Orasim.v«a. Osmanhlar da Kanuni devrinde..buyurmugdur Id.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak. fltormUfttt. Ulemay-i din diyor ki.r. itdeki a veren. Allah/dan g^il olmamak ?artiyle.. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!. S ana ne verm^e. vahut «dw da arfcrsmayat. birk a? p«* koj-.emrfnde B aimp WLya daWik var*.r servet. Qunki.fld. Ukdini etmi* hm de ^ van. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d.n birinde demisti ki: Allah. ilk asirlarda.. S03 bbyle oldkic.t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf. Syle yapanlar dugunsun. (*■*■#*) yani -Zekat verin.

. Hi§ten ra der meyejken der zehir. namazda huzQr-u kalb lazimdir. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii. Sonraki tomarda tge. Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi. benim ve senin gibiltsiiu degil.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz. azimet yoluna de^il. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et. Yani nainaz kilanin. istek ^artdir. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim.w/. bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp.'. istek hakdir. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder. Cenab-i Hokj Peygamberi igin : . evvelki tomarda Diinyayi terke. Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir. emirlerde n birine. dinde kolaylik gostermi^dir. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di.it Hadisini rivayet eylemi^dir.-w.:eyamru ederler.&gt.• kinhya katlanma* diyor. elbetde kihnamakdan hayirlidir. namaia gidelim. 2iihd ve kanaate. Mesela. f§te.-* Yahudl vezir. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi. Fakirde ise Hak vere?. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet. Binaenaleyh. . Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp. mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor. gogumuza nasib i-. bana da istek verirdi! he. Evet.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir.304 4S0 ^J J J N jj lj . dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir. ba§ka yederi. emirlerde (istek §art). Erenler.ialer. mesela : — Ezan okunuyor. batirmdan (jikanp. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„. l\* ra Allah. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek..

Fakat Allah. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. bana yiyecek. savabd. yeraesi taiz degildir. sonra kaza etmek. 3tW Hi . Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. azimetdir. yerine gore hem ruhsatm. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. O Feygambcr-1 Ekber.hadisi. som-a kaza etmesi.u. Bir mttsluman. bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. bu vadideki sozleri hezeyandir. buyuruyor. Keza : Yani : *(Habibim. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor. emrini veriyor. ve her istegi. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur.mukte*asuica muslumamik. ruh £ atd ir . mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc. horn orudu ohnasi ire. Allah m emr. ayn. Hera yoku.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir. (U7) Sflre-1 Hasri 7. tarikatde irfana* birt* kim adamlann. bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. Yoksa seriatde kay^z. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp. bans isy** edea..r. Allah'in istegidir. hatta Smana aykmdir. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur.. icecek vermis diye. Attah'a itaat etmis. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz. (118) Sire-! AU Imran: 31. Demek ki Feygamberin her emri. O halde {istek hak) sozu. buyuruyor.

arif-i bill ah olurdu. o.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar. «Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar. bir Ramadan ic. K&amp. her Yehudi..biidi. oulardan herbirine bir millet ve bir din.i 3*^ er ' ""J* ." f Vezir. kiitii ve raerdiid bir harcketdir. eikar bir yol olsaydi.a A. Orugsuziar su ta^imak. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi. Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t.Asr-i saudetde. hatta her mecAsi. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi. — » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh. bir tomarda boyle demij. PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu.'n kabul-i tab'i tii reddest it bed. Bunun iizerme. gad&gt.mioti id. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr.indc barbe gidiliyoidu. labiate kolay gelnu§.* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir.

•Boyle bir hareket — yard ib&amp.n. M.Triri 6 b&amp. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir.#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6. muasserdir.0. miiyesset degildir. «„» Wr sev eecinci!. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt. — «. Muyesser.. ^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi.tniez. fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. miiyesser degildir.YahGdi vezir.tyf ijr *&amp. isteksia ibadetden hayir g&amp.i O halde : i .. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir. bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.0. hir ad. ' ka bir sey daguraaai. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ . N&amp.$ed mtiasser akibet. 486 .*: *-•**-.det ve taat. . yard insana kola-.* gden ha I ve hareketier.ta """""" '" . 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak. tabiate §evk ve getaret yerir. . — yahut on! an yapan. Kalbe hayat.) ^ ^ ^ &lt. Bundan dolayi.i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t. ruha gida olur.

Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln. Bir Hadia-i §erifde : . boyle olmakla beraber. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur. Bir Hadis-i §erifde. Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar.•? •&lt. nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir. «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun. Halbuki insanin atatet ve betalete.■-*&amp. kelam-i Nebevi l «*&gt. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir. All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda .^gaii^n. salib amellerde buhmun.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn.. (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse.1 &gt. ^ali 5 ma ile galebe galmasr. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp.Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da. son blline hak. an. Bu. -'.

(Ey insanlar.sef namiyle iki kisimdir. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar.un. Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan. cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir. gfi* yet kolay gdir.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa. o en fiiizeli de tasdik ederse.miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra. Yini : &lt. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- ..) siiin mes&amp. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz. ve o en giizcli jalaii sayarsa. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir.* Evet. d gibi adamiar. kim cinmtik edcr. Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet. InsEnlar olsim. Amma. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. taat ve ibadetkr ol&amp.»*«*. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''. Yine a giblleri. muyesser ve mua&amp. biz de omi en kolaya hazirlpm. O hfilde. Garibdir ki.tf ^ &gt. kendis im miistagm gbrik. buyurulmu^dur. buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp.**-i &lt.

Ah bet bint ney&amp. fikrinee.ustad bul.(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier. #e!e&lt. Has*b ve ne.bt der kaseb. -Her millet. 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb.LiU' /jjlj oilt .re-i Lcyl: 5-10. ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij. Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n .- 3n 491 . La ceram ge§t£nd es£r-i zillett.» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti. zillete ve felaket* ufraddar.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin.

lpn. Hft*#&gt. pekala talbik edebilir.%£« . diyo bir sua! varid olabib. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi. da. bu toward. *li m*.j. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. Hak siibhanehu ve leala : .Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit.ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor. el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d. bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen. Cenab-i Hak. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a.i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi. «fe g torunu ^." vermi 5 tir. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. ins ii cinni. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt. -Akibeti eSrebiWk.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de.&gt. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. Buna kar 51 ge r*k nakh. ft* rek akli cevab da vetiiir.".&lt. Vet ne key bMi zi dinha ihtildf.nu scyluyo.. Aynca bir muijda m mX vard'r?. w&amp.

(ttteku) denilerek.(J 22) SGrc-i Z&amp. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani . O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm.olmayinca. lfcincisi.«»j Yani : *Ey iman edcnler. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i . Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur. envar~i §uhuda vaSil olur. insanlann felah bulmasi i?in : dort . AHali'dan korkun.terilmi^tir. Bu ayet-i kerimede.riyat! fie- • 5? 1 i&gt. Vakia niiiul sebebine gore.* buyuruyor. Onsuz giinahdafi kurtulunma^.siyle ilk §art olarak iman go&amp. Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 . bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur. takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir. buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki . fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir. Muc&amp.art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp. Erbab-i hakikat. Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir.i buyuniluyor. §eriat bukumlerinin. (Hiiseyin Va'is) tefsirinde. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir. giizel huylann men^e'i takvadir.

o gibilerin gorusii her balde dumanlidir. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. Orfiirrjuide ise ehl-i zikr.na kan^ttuyor. temarmyle tibbi eserter gibidir. vasitaya. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak.ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor. Boyle bir hal vukGunda. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar.degildir. ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar. J y J* jtJ £ 492 . miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir. veslleye. hastahgm artmasma sebeb oluyor. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp. bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor. Bazilan. miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. Kalkm mizacmi da bilmek. tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar. Diger mutchassislar ise. sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. §eyh olsun. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf.l olmuyorlar. Mesela bir miitehassis.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. Fakat fair doktor idn. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. hoca olsun. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. ]§ie bu s&amp. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir.

-Adam nl da. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. iiveysi. Vveysiyim. Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir.t-J Risaletden. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . bir ewelki tomarda.n id» ( ustad sejisin. llveysiyim. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki. *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT. Git. ba^inin (iresine foak. z&amp. iiveysiler de ya ewelce. §a§i bir zavallidir..a . iiveysi. ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. Uveysiiik . yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^. *z£ &amp. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde. 494 -fi *^ ti I &amp. (Mubyiddin^i Arabi). J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist. Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. Hazret-i Ali (R. oyle berkese nasib olmaz. Her ki 6 du bined ahvel merdekist. Nitekim Hazret-i tlveya. strscriyude dolasma. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. birtakim kims^lerin tabii «!ms. (?eyh Attar) . yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih.ys\yim. Vezir. Hallac-i Mansiir'un.AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur.Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig. der. iiveysiyim.demekdir. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev. Siffin muharebesinde. Maamafih bu inayet-i llahiyye. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor. uv&amp. Iki gftrcn.

Ytiziin. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. dalgalar ve kdpiikler de.319 495 £ oif &lt. -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir. son iki tomarda. daha dogrusu zuhuru i$e. kendlli linden degildir. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir.. In ki endued meger xMecnurt biived. digerinde ise. Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker.erine nd bir siradlir. Onuti yerine. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir. Slkin bir bavada deniz. iste.$&amp. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. birdir ki. validet ve kesretile. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer. yiiziin. J &gt. ondan baska bit §ey degilsiniz. Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik. -Heibiri di&amp. yani varltk. Viieud. dalgalar ve kopukler kaybolur.birinde. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. Fakat bir firtina esnasinda. sen de birsiniz.. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin.? ii &lt. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. demi?. esyanin zuhuru!. iSki zehnr bin seker olan iki jey. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. o da Hakkin varhgidir. arayacagm iistad da. Esyamn viicfidu.1 i&gt. bir den husule geldigi de malumdur. Nasil olabilir ki. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . o diiz satih goriirnnez olur. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir.i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. Ortada kalan deniz* den ibaret olur. hiti *chir.&amp. Bahsi mer^k eden* 316 . Hava sakinlesince. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler.

* t o^^ d t^ man. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di. Ujie &gt.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir. Kudus ^ ^j mu dze. m yaradibswii gostenyor. * . Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp.. nevtte.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt. ve ***** .. adu.i m •» i* *&gt.49S V* &amp. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun. 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr. G er.disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn. ragmen.A. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf.tabiatin iistunde olan. biz *u* gitdigini. 317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d. Hayat-: Muhsm^diyy.V.) Efendimi» (Abdullah.*% 4.T J# &lt. ° Ian ° YaM ^ bu ***** v._■ teTin m aymundan azma oldugunu.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp. Ke.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir. nerelerde tiyankr bile. l^fMuvakkat. fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi.» H«re t . renk elurdu.dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur.

Darvm ik «0« Urtanndw. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir. oldugu™ idrak ede^edi. ^a y . bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. ■J^} olj JL Jt%. 501 . divor ^^^ itibad ^ j&amp.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . -rda im.ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £. hayatlan onunladir.da atlt wriM. giinki. amma bahklar ondan usanmaiJar.r ^. ^. BU bir ?0 k ^1^.7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M.-t i Ukin Yahudi vozirde. j. ikna «did bn: ^^^Xlii bi. aShJtS .mm ibmindoki t«k ^^ be . 2^erai&gt. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik. oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir. ylhud renksizdir.***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and.^^^^ U. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp.e telk!n # falarma si^ramad^an ^n. «&gt. Na Sira 'da m.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar .nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr. Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud. 500 ^ # ^ 4^ $4.a ^ 5 lad.

denizdeki mahluklara big de has. vahdet ale mi ile llahi vahidi. bu kesret aleminden kafimrlar. kimscnin hatirma gelrnez. maneviyatm maddiyot ile tcmilll. (Filan. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca. benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor. karada yagayamaz* lar. bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir.st. bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr. misal de misal verilerun aym olffiffit. j ^ u*. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir. denizdeki renksislige mukabil. gelniez.cud. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber. 502 j*. bu usule miiracaat ohinur. ?«1^ gibidir) tesbihinden. a 320 kadar uzakdir. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in. bizim gibikre an* latmak igin. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. huzurunda secdcye kaparnr. Maamafih higbir vakit tes. der mes'el. te-fbih ohinanin.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. Zaten. Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He.bm.» Yatit. vahdet alemini denize. Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da.y-i. -Bahk kinidir. Sacde dred p{§-i an dery&amp. renkler vardir. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . onlara benzesin% Hazret-i Mevlana.Karada b inter ce reek olmakla beraber. denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi. Evet. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. Td bedan m&amp. Maddfyatda v&amp. karada acigwdan koyusuna. £iinki onlar . . baran §iide.ned Hudd azzi ve cell.hi der vucud. balikisrin kurutukla cenkleii vardir. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. Lakin o renkler.Bu beyt-i $erif ile misalin.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp. fehrnine gcire anlagilmasmdan.» 504 *&gt. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp.

teg zed' ber db u tin..net cins-i an ber da§ti. K-'dfitdfj-i ddL &amp.^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel.» 5G&amp. *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak. &gt. daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir. ^eyii.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte. otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-. ^.t. B\ kiy&amp. v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*. vahdet alemi its an Cev&amp." 506 * w PertevA z&amp.Id. *"■« . bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir.w3 *nn induct j^/test.i. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp. Ta Uebru Mkr ciid dmukti.* F: 21 321 J b»hn*m-k *».en*e$ toft&amp.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi.^fj^ ^ . «Hakk'm kerem i. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*. tlnsini ziyadesiyle aliisi». in #rt&amp. -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl. TA hi gM dan' -peziren d* zemln. usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r. .

&lt. ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme. "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir.dlik go 5 t. y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^.si"*"" " . nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ . h &gt.&amp.e - &gt.ddidirT .. Mli. Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp.SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy. Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn .rm CS i n e h.5sa&amp.

JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett.* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir.. . Ba$ ceker. harmartlawr. . Ekinler davramr.^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak.r v» miidnk kilan Alltfi.Fazl u keremife «hph hab. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem. toprak gibi bir m***. bu INmK* ve M ^ar ^ v.Yam. ta« feZfe ba 5 gosterm^e. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp.- (12C) Stire-l KOm: SO. bidad. . 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat.(Ey insular. Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr.) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj. U haber ha $» einanet vin sedad. arai/if-i bostan olur. topragm fffe y^ertneye ba 3 lar. kabr u celaliyle de ban akillan i&amp. 510 An ceuddi hi cemddi r&amp. zemine yemden bayat venr. Ad.r cder. dogru *te*k ft**. §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A.

kuJaklan daun. £unki kalbleri olsurt. n S' ™ T'T* 8ti? tatto. gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir. . . liususiyle an a din dogma sagir..! ' " e "' .met bukiamahdir. 321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc. G6zu gdrraeyen bir adam.&amp.i bili ' k 'K»«.J J.—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1. manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir. rnaneviyatindski noksan da. „ huriiia tikot rokeilr Kim . liftxlaxi ifitebilmck idn. Binacnaleyh : i . kdEikda Sihhat ve sel&amp.! re«de „a dirdi .me y a i 5tidadll S td«S.&amp. „ c0 . nasi! konusmakdan bile man mm ederse. Zaten o gibiler. Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur.. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de. vine sahibini. bar sagir. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir. 6 «„(ild«. i 5 i. sahibim.-Cauda.. S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt. . her yorsden gekavete ugrarnas oladardir. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ.

sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya.n eyleme. ■Allah. hikmete zulmedilmi§ o3ur. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor. Hatta hizmet de. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor.aman. ?. Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet. kendisine yliz sene .b etnris ol&amp. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah. Miibarek isimleri. taav:rine uygund-jdar. digeri sohbetdir. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin. Elilmin malumudur ki. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl.rtir goz derecesine. Hszretd Mevlana. bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs. . ilahi senaya donerek diyor ki '. yare kar§t ah ix efg&amp. kulagiyle. her vaki l.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse. gcvrur g&amp. ig&amp. kimya yapicidir. hatta islama.z derecesine cikartr. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp.Naye dedim.. .girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar.n bshtiy&amp.rlara (Ashate) deniliyor. Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt.

t . yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine.. hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?. terk-i sens demckdir. lunulur. ona imtadigiodan de^ildir.&gt.. sen abylwlti' S^lTr.. bukin xdtm *». fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise.. S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip.. va t i.tun* dan fi« de en buyiik Anadir.. ■■Mi --■ .klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi. bilyiik „afi. seiiflkarli^m.d. Kimya s&amp.de^ Misir ahirbaslaimin. kimya ve simya gibi msvimmhrnn.st. ' Keza. onlarin fevkindedir. O halde. H&amp. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki. SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe. KfipUmakdir.-hr. " .„. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti. KrttWuw. buyurmujtur. . niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp.„.i. H^-uH-l J-'ir'in hun. ntin U..^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k. 'Bcniffl hx.l«blln v] . iadir. ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede. AIl£h f a kar 5 i hamdden acz. Hazret^i Pit Efenduniz.„* .w. v iir lik v. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur. Hakk'm senasina ve ha. Hak siibhanehu v&lt. k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam. misal olarak frad eyfcmigtir. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «.lh .„i.. "&lt. tekM Itjbar edilse bik. Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet. Zrra variik delildJr. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler. o kakikaM i„„&lt..... Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de.tAUOm ya Mkiden.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im. m. q kimyadan bahsetraest.'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt.tiztim bilenlw. §ohretine bii .kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let. Kin deliUi kesti vH hesii katist. en buyuk hamd oldugu'^bl. bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj.

A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M .6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> .Tmii hur$id rd bi§?iahti sis .. Ge.u^ 6 kebud ez ta'ziyet. Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp.udi kor tzb buyddhti. Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt.i r ^er rjL'E&gt.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful