<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an. ya hem s^kil ve hen. vey* sade^ nib tobmrnd. eter emm J^ H. S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt. diyorum.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim. Gul yag m- . ^klen v e L. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer.!! olur.n. Hidiyete eriyor.. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp. bir B$l bahsesi.Jefill. Ve buna ihtayac hissediyor.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof. O wpheden W)r oianlar. belkl kendikendismi aldatir. jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler. man&amp. All N'lhad TARLAW Konvali p. Bu hidSyet.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor.WK m ineWyetini. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir. basireti agik olanJar. Ve ena yakiasaniar. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr. VataO. tman.Mesnevi.Yaln 1? .n MusHman. bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt.ye -maYi Kui'aii. hldayete eriyor. dine ataifewfak*. On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir. o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. liajsar.rtip edflesi ihtifaller. rub. beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir. Mesnevl ise gut j-aiidir. Dr. .kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu.nin mUslUmanbgldir.m.

Mesne vi. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp. . ileri bir mtdenLycttir.da Euliin sckU. n in nnyvjani Knnrn. bu yoluu en its-tijn eseridir.'Liiuthr. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt.'ihik njrli iii. hakim olan siiiiiM. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir. zerMeti. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan.ksis? madde medeniyeti. ikinclsl kui is^if. GiU. g em! n. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt. Kttr ve idr&amp. harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii". gakil ile ruhtur.ndii.in "i i ■ i binck aliiln. ott an uaertne egilebilirler.HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r.i. di£'*r larafiar. Hu (ii/RLnlt-Ti. Gulyajb valm z ruhtur. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii.-t. Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri.muclmbil ijbrebSlecek gozler. Dlnin metafizLgi tasavvuftur. Vb uLuiiiti lek rncyYesi.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur. Mini htnln i. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir.r Mn'iiAilin. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai. Hakiiil tasavvuf. butun tahribatmi yaptiktan sonra. bu h ftK km i &gt. iHiiii'k ki Tiirk genetic. Bu idruis.

biitur. Bu eser. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan. Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur. ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*. onu ger ? ek cehresi ile tamma].rl®m&lt.sunuyorlar. guzel soz ile gbi ya^r. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln.ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim. Konya'nin aydin. Az\z Tahir Olgun. vi. T^avvufta sanat. kabuk^ki panltLdan ibarettir. peygamber dcgildir.-.&amp.efi adi vcrileii Mevlina. Bu yokuluk. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l. Dr.ti 1 bir zatin. boy Is? bit insamn. biz onun dervislifiini bu degnekle ar. onun K £hiridir.?brik eder ve bir TQrk Site. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi. Ahenk Ue kafiyenin.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur.™&amp. ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu. Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp. selaini'f. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur. olacaktir. &amp. fakal kill 1 1 . her buvuklukte bir sanat iinyor. mUbaruk bir hijiinettir.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- . Prof. bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. olsa olsa dervi^In deyncgidir.ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig.r tara(i. bir yurcJa.in muMesern terkibi olan sariat. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek. Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz. l *&gt. bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■.-jrdiklari bii hizfnel.■ vfl rd i r .jamil .Turbcsine agiklar ka'.liyorua. I te azii Konyali gentler. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin. bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp. bisLim bir Turkliik alanine .

dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir. irsaddan gecme ise akil yakist.ikanm geri ddnmesi yoktur. her ? e 5 it i faded ir.. edici olur. bijtun hikmet. biitijn akil. Dervis olgunlashkca. Lakin deruni bir ihti^m. bir irade halinde parlar. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. hazirhk safha 5 idir.mek auretiyle yapilui^ktadir. fenadari bekaya si^rayisidir.Kcr. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. Uu a$kin ilk Immlusj. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. i labs i hazdir. A skin kendi si degildir. Allah'a yakla 5 *]ran. insan olan varhgrniizdan gikanp. ailesini bir zaman ihmal etmis. ewelkini takip eder. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde. o da disanya cikmca volkan ates. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker. Evladdan gec. Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu. daha geni 5 ler. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. Boylelikfe sifa bulur. ister aci. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. Butun alem. ilmin de r sahte brr nianb&amp. .i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. enginlesir. basamak basamak ilerledikce. sema'dir. ister tath. Onun yanmda. erkam. hikmete degi$tirilmez. daha cetln inkarlar. Terk hali. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. Evlad. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. hepsi de degersizdir. ve ben im semi gtir. . baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. Manzara yok sckil ve sdret yok. u ? safbadanget. Onun adabi. hatiralar- . sarhos. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. nsu3u\-a^dir Tasavvufun.. Ir^ad se. Sadece ajkin bit nevi tortusu. ilim denen kendindeki bulanik ve. AlJahindir. Ruh dunya&amp. uzaklastinr. Tasawuf. bir seyde bulunmaz. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir.me bir gb'niil yakisidir. Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir.lavisid-r. Sevkindeki lezzet hie. hikmet degildir. hayalierle. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi. Birincisi. sevk de beraber cogahr. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. sonsuzlasir. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. ruh atletim kendinden F^irir. Mevlana evini. neydir. dunya yiikunu inkar sevglsi. camurun icine atilan allmdan. Dervi$ bunlara itibar etmez. kopanr.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak. Lezzet. II u taka* uor alma?. Onda inkar sevgisi ba S lar. Temasa edilen mana alemi. Artik Allah yolculuguna &lt. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. Belki de ona yabanci bir unsurdur.

liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft. ii'Jiin .ge.'■ ii. Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- .. If •Ojrftmol. KutupluiiL'tur m'. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir.ii Mil i&lt. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ.li * sB^STSfi.iii i. Bu eserlerden maadS a&gt.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir.ren. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser. . Onlan unutacak.dan siynlmaya ba^layacaktjr. Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum..n'.i i i. lii edildiginden itib&amp.bk Mahfel Mecmfias.rtedn yasma divanlan katslogunu. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir.!. .i ' .'i. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-. Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. degerlerini inkar edecek.»j.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii. ii. Dervi?. 20 urn asm kadar divan sail il. Had is. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik. Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi.idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j.-i Farisi Tabir. Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii..i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir. Tefsir. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. V * DWai-. vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt.i k"iii.i y&amp. islam Tarihi. tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh. Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk.

Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide. (Meanevi) yi okuyup anlamak. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. pek scvdigi kitaplari arasmda. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln. ustadimizsn dedigi gilii.hir Hoca) yalmi ilmen degil. Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi.DU LiTcume ve ^erh etmi§. (T&amp. Mevlevi kjj afeti ile . olan bir iislub ile yailnii.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis. Merhum. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir.^ : . Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir. daima fakirlerin. asil ruhlu. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. Qimki ehl-i diinya degiJdi. ahlakan da yuksekti. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn . IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir.mubarek ve oJmez eseri. itiiik'j'ikiben Ra.tii'. kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir. hakiki bir miislumati. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i. uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de.gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-. Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz.

■ .

Hi 1 l_ .

va'iu nasihat ve hayirb. i§lere davet. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *. sizden bir cemaat olsun ki.V. Cenab-i flak. bir va 1 z tertib etmigti.lnla olsun. Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere.S.A. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle. (^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar. m SUteA k\-i Imran . Ba keriman kar ha dii^var ntst. ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp. kalemle olsun. CI) Sirc-i Nahl : U5. )(#&amp. Bu emr-i thJhi. 104.* ayet-i kcrimeaiyle.) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir. halki iiayrn davet etsinler. glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. F: 2 .Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur.

sahlar. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp. yarim asra yakm. §urasi da. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. diriliyenin anlayi$ina gore soylenir. -Cfctiab-i Hak.-&gt. *&gt. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir. Mesnevide bir bahis acmi^ ve. oraya Mesnevihan ohmt$tu. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz. Karahisarh Ahmed efendi inerhum. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*. Pek lyi takdir edersmiz ki sbz.\ yrrtne j-etirdikled bu emri.ni'jtir. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. Adeta zorla gotiiriip.ee ^erhleri yazilmi. onun irtiha linden sonra. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg. llyik olmadigim balds. ptd.r. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. Haftada bir gun ders yapmak iizere. ve teveih ulundu. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus. mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. ikindj naniaaiiidan sonra. Din buyukkiindcn. M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri. Daha sonra. h oca mm yerine oturttular. kendimin itir&amp.t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim..:. var ki. abd-i acke teklif ettiler.&amp . hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da.. Tiirkce. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi. veairler ve em irk" ^ylv dursurt. Arabcs. bu tlahi emri yerine getirmek J$th. Hcizinize tekhi. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere. Mesnevi takrir ettim. Bu miibarek kitab. Sonra bu isden ■cekildim. dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir. Onun vefafemda bu ijf. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!. dinleyenlerin himmetleri kadar.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi.. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? . 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde. Hazret-i Meviani.17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t.£&amp.a) .

Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra. Husamuddin £elebi. cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi). Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. onun babasi (Mutahhar). (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. (^iinki Hazret-i Mevlana. o vakit (. «Hadika» ile sahibi arifini. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum. §ems namina bir ti&gt. Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). smi okurlardi. r r ndan dogmujtur.Kelmi§. bu iki eseri takdlr eder. halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur.Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). o neseb-i kerime surl bir as&amp. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi. Nitekim. me hur (tbrahim Edhem) in. onun babam {Kuseyn-j Hatibi). Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in.*. nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. MevJana'niti irtihalinden sonra. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled). 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur. onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. bir ismi de *Hiis ami-name* dir. Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi).* derai^tir. bir miiddet Erzinf. asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. dir. Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. onun babasi (Miiseyw\i). onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. altmci cildin ba§mda. daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh.let de kansmistir. onun babasi (Sabit). cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de. onun babasi (Mahirsudjf. Mesnev^nin tanziminden ewel. « Hakim Serial* nin «Hadika&gt. Konya'da ders ukulur. (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij. Kendisine (Hirai) denilmefii. onun makaam-i irsadina oturmusUir. *Kitab-i Mesnevi. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu.'ian'do oturmus. i jle. onun babasi (Abdurrahman). 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir. Hakb'de. §eia*»iiI-!Eittime isc. Peder i r nit: n sonra. o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell]. onun babasi (Mevlud). Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj. Konya'da yerlesmijti. Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. $u hesabga Hazret-i Mevlan^. Konya 'da. JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia.h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn". Siilale-i Nebcviyyeden idi.

Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. ylrd fi«2 senktide. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu.taraiindan da jerh ediLmistir. yazmaga devam edemedi. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi. ya mecbtiren. zavaQi.. osorile nammi ibka cdcmfimiftir. tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti. Ankaravi merhtun. Hazret-i Mevlana sustu. ikinci dido ba$lamldi.u i^in. en buyuk bir kfifirdii . £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak.Seyh Ismail Ankaravi.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi. !*J2ii***iPi: * f &gt.uiicesiledir. o nazim hokkinda da okunabilir.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi.Mevlana'ya riei etti. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. masal soylemi§ olmak igin degil. alti cild. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp. • I Y. O kadar ki. O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit .. Fakat o cilddeki &lt. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. Iki sene sonra. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt. Ifadesitie naaaran. Ciinki yiiksek bahisler ve derin .ikmi§.etU. Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. Bu kagitta. Sarih-i Mesnevi &lt. Kakat cnlann dercedilmesi. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. yahud alti defterden ibarettir. nc maksntla ymmi^n. YAnh -BuyLik scyh dt?gil. Fakat eserin nazmu malum degildir.

ibLr varcbr. bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler.ulimduruf ve tar. . an da hatirda bulunsuu ki. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. XI - bile.beytiyk. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r . okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir. i itiun iijin. Bundan dolayi avam tabakasi. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi. bazan bir nikaye nakline ba?lar. Burdar. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense. manaya ehemmiyet veritmig. Hczlim de hezl degil t tMmt i. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104. Mesnevt'de lafizdan ziyade. insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki. cahillsr miistesna c. -Benin) her beytim.hlkmetler. bundaki hikmeti beySn eder. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar. iki tarafi mubahauede l. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer. bir giir kiln lu yazmak degil. Onun ic^in.Hazret-i Mevlan^. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. bir mka iklimidir. Hezl-i men hAzl mst ta'limest.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. Mesnevi' ye.i„ soylenilmi^ srolerdfr. fakat onu henii'ii' tcmamlamaz. igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. tacyit degil. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara. ( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest.itimnnh.

Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt.jul. . temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur.buyu rulmug Lux. -llepsi infi^iImBM. (za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir. A-. hepsi ierkcdilmez. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!.Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak.. fokdcde 4kani. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r.ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder.. do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi.ih. Witekim: «$u soylediklorim. Eazan da Hazret-i Pir. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll. soylediklerini degil. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp. ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil. Arabia bir scjz varrl. bile. MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir.Kitib-i M^-..iuna yol vermiftir. Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi. 22 f.j .. deyip dumyorlar.i bui'oda niu. harf-i tenbihdir.uphcMla: ki . tasavvufun rnenbai nakildir..r.irgemez.. C'. §unu da belii tmeden govern lyecegim ki.tirvi.. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil.dive.i dJMcu. (Hazi) kelimosindeki (h).■ I ■ I uliii &lt. O haldo.jj HazreW Mevlani. m . likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir. Kendmi. H 'n iKi Onu g6storl r.jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir. Afallar farkh oldugu i^n. .lir. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir. sofidir. kendi makammdan soylemis. Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile. sen in anlayi 5 ma giiredir. Irui bir rui'i. Mesnevi'de fdsefeden degil. r va- ■ . &gt.. Aisa&amp.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^. liu.

i L &lt.yi.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do.Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi . bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy.vit edildi. ■. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati. Ifimdur ki . liigatde: iki katli. Hll bb'yle iken -MnvkV n. (it*. o ta'bir. Mesne vi ilyihleci. f. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 .dda tekrar tekrar okunur.Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp.a.=Turbe» tnfizlandtr.ii •Mrsttevi kit9bi&gt." ayet-i kerimesinde beyan . F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur. !ki&gt. Mesne vt bu t$ci.biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .. dir 'o (Aliinlore) mahsustur.Uiddin-i Ruml'mn. revafj bulmam^tir. kabif ve mezar demektir. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir. demek olur. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden. kcndiiiiyle .iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:. nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir.n bahsodildigine i^aret vsaist. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt. bSrint'i cildi hitim bnla. kulmerU gibi manalar ifade eder..• lafzi ise. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki. Vakia Hazret-i Mevlana. Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit. giinki nama*l.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. Malumdur ki Heanevi.^ *Mesnevi» J &lt.i h« yerde..vi» t&amp.ij-t criili hatira gellr. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■.j.-:in dfcftert. Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l.'. ve .

ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab. amel oldugu gibi. baji a^ik namaz kilmami^tir. J^eriatln esasi da tarikatdir. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda.deuilir. Onu ne vakit zevken. §eriatden matlub olan da tarikatdir. ilimden maksat.» •Esrw». Mesela namai kilarken. viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder. cunki ona dayanir. Hallae-i Mansur (k.buyuruknugtur. Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir.s. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. uVUsiil* hicran. Zira seriat: ogrenmek. Hakk'a vasil olanlar demekdir. ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde. Yani : -Biz insartii s. seriatdir. «Ke§f». (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : . «Erenier» t'e ondandir ki. HasuluDah Efendimiz. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir.* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir. Fakat bu ilim ve bu iman.ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir. 24 . hakikat mertebesini bulmami^tir. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir. haklkatdir. Tarikatin esas maksadi ise.nevi. §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize. Tiirk^ede buna tErmek. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi. yani aynhgin ziddidir. iiciincude viisul tahakktik eder.Me&amp. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir.* (5) SOre-i Kanf: lfl. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi. tarikat iser yapmakdir. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir.) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin. Birinci adimi Diinyadan. iki adim atmah.

H...* &lt. anlayi.O halde. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-. jjiirek uhrtvi Inil. Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur.i 1 n&lt. fill .(gitrneyip kalmahdiriar). bir adanv.). Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». hiyik de^lldir.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A.ii i.1 iyn-el-vakin'e.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi. Istilahdn.* (Fikib) : lugatde ilim demektir.t. Kakat bu tabsis sonradandu-. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e. ilham-i ilihi ile ogrenmesini. ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir.im j!c.) Yuni : iM«snevf. Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1. Allah'm ?er T -i ozheri.* tpfnir ethl- . ku&lt.i.'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor.. Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir.n Kabe'yi i. §eyh-ul-Ekber (K. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn.\.lliTll.ir : .m -i1mi. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi.giiylvnnwal ne kmkr k«lay.i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin . (I Jyetwllemft) i!.5. Allah 'in fikh-i ekberi.jcu aizubrdau vaz^e^mek. (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 .1 &gt. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti. I i fUjrftlervkkftlttt). ■■: i ulii. -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi. iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i.

tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi.. ya hakikat.'' in ilmm. digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi.) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi.i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller. *£*.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki.ik ifade edilir. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab. . I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki.im-. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*. yabut mecaz vp kinayft nl.A. ehl-i imanin hepsi de. Oniahi. hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi. Onlar gehnedeii faux.V. OyIfl parlakllk verir ki.n.1 iuitfcetdirler.j. onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi.kiUik vurdr. .er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur.i kalmamaga karar verdiler. £iinitln lrt1l. buyunildu. bir daha hart oJa• i ■■'■ii. o ilrmn gerefi de. Fakat insafi eJdeii birakmamak . malumudur ki fikir. etraf kurakdi. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp.uk cihcti demek olan tarikalden babseder. bu Ayp&lt. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp.m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl. Eu S-uzdefl tit. (ilra-i htkikat) oldugu icm. yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni. maiumun btiyuklupne goredir.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur. HazreM Peygamber (S.. ttumlar'Ia Hiristiy.ifc ve parlak yolu manasinadir. O munfisebette.iilnifk lasura geld}.Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at.:i ti . idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir.H 1 r j ] ir.u. Hava sicakdi. bir kitabm ercfi ve fruyiik. fry la dar bir zamanda. I. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir. M3i\h'ni itfrbg dolayssile. " *u i ise. ii Htrii ■ i. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!.

kclidiitliilil fm-krk «il&lt. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv. Cennetin cem'idir.nmcsi.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir. Mi'. Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir.? benzetmek EUi'etile onxt.jcc ifham eder. CUnkl n-nbah. derrick oluyor.r. Mesne vi ise. hr.iti Hazrcii-i Mevlarta.in n.Miiii.. ne Radar aycbniik gdiniMii m. muhalabin goz.■.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii.&lt.**" &lt.» ( t'iiinn) .ini'vi'nin ukunmasi. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni.!■ '■ 1 riin bir l. 1 -i% I.IVijIiLh .s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor. linnlarui da irmaklan. u. zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti. (V«biive cinaniil cinani. hem. rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue.yi bir ?ey&lt. diyor. hem da: \*. HiilA&amp. deniliyor. i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor. i. (Cenan) ise. Otv. chilkin ve budaklan vattlir. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir. metnindcki mrjflu fikuder". Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof. W&amp. yahud ayri ayri cibilcri. ve da ha nurlandincidir. (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f . (MhknO.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir. lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan. mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir. Ms*oll. Mt'snevi'jiiri matin vi iini.n ■i.Urmekdir.int.i. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr. kaib manasinadtr. ^ecenin karanhgmi aydmlatir.l. o hiicre. sok NfiyJtimc-kteriiP.iniyytTl. iiurlandinci bakikatler itiihi-. lib n alShindan.i.' d^rece parlaktiT.l. MeaneVi dc. -. parlatir. manadaki pariakhgi. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir. nvaksadi kolayca unlatir.iii •■•■!. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr. okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir. maneVtytli ni.ii nnimr fH. ■. Bu b&amp.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse.!' iji-iijurtinfk.k\ "isindan iiulihiliiiik li.:I:. Yazihslan . Bir §t&gt. islidatli kalbkri.adir.. yahud dinl&amp. §u te^bili ile (te. Nur.tn una da : ErababJann pbz kami-. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir.iu dijerek ihlnnn mrlcj. Ikini'i fikradaki (I^ak).

rtLtii. degil midir? ErbSbi takdir eisin.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. 17) Sflre-1 Nur .1 iiiflt n fh&lt. (Adam) rimilince. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir. Mesnevi'r. P«ygimbt&lt. birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir. vevin* buyurdu. faydali dejil. «§u ilimyaimzda ceimet bahc. raslgeliiice.vi..iimbcrimiz . cinamn vasiflandjr.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur.cevabim verdi. nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde..V. O balde Mcsnevi. kulagi sagir. Irmakli. 35. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. friknt listiin. golgesinde oturun . eli £okk. aznsi lemain bir insan akla geiir. Htrsizlik. esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar.vj'uhi »ken gu hid. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll. Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt.il gibi kayidliir du^iiniilemez. hivituM/. Goiii kor. talim yapilan ki§lalar.i i i ■ I. ve dalh-budakh mcuHndedir ki.jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- . ten net a a&lt. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir. In lie /. iliinilcii. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine . Oyle zannediyprum ki.i"iliint&gt. yaf dijkmeven. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor. yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt. r&gt.A.eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir.A.i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir.bir. Bunun gibi. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc. Viicr I Vyj. Mesela.. Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. ilira bgrenjlen mektepler. Nefaiyy-i Ekrem (S.i iop.iJ i&lt. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir. bil'akis zararlidir.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln. manevi bir cennet. 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) . ■ Hi/ diiii. Bir ey. nyat!.

» riiye izahat verdi. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. o da talebimizde sadik olmakdir. o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'. Vcirguntuk va hus. eserlei-i cermet meyveleridir. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir. Kendisi cennet agaci.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek. iste Hazret-i MevLina da.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda.) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki. '■ : ' ' s. Mesne \i. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz. qimonlerinde oturup dinleniriz. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis.Uif. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn. Hat&amp. dilimiz hararetden damagimiza yap. cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. ki. Gomlegimiz: terden sirtimiza. Etrafa dalbudak saliverroij. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz.Mi»iiv. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij. makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir.* Liirinci fikfa : k%^ . Gune^den beynimiz kaynjyor. bayirda dolagmijiz. -in dlye.i§mis. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz.

Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil. IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi. mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi. biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir. tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki. wJrrt ':t°" r""T" di&gt. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air.vamette ve CenletMH yerfen S ok hay. ve Bayret gostemaijtjr. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In. (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler.**« «e iilup. Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann.«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 . (T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir.n-i Pehlevt. " rek Mmvi -"■.rh ve cok guzel oJdu^u gibi. (§eyh Ismail Hekki Trlveti).* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. K. karargahlan fcay.ndi gayreti £ .rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp.) i tit SiltL-i hw»n : IB.m *"~ *■**» nurmo. manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir. Abiret Cennetin. Mrmda (Dede Omer Euseni). k. (§eyh Ibrahim Giiljeni).

«Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir.ndf buluuftu$imu ^uriuiwi. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) . §arih-i fcfe* n beyh Ismail-. m0dzeilin p evgamberkrden k r.. terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr. Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar.r a.■ ■ i ■ .in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn .ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*.ektir.hiif.imetin vebk^der.na balirindc * ar k oldum.i£. B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der. .esidi r . sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!.uyuklerinden bSEjIari. cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak. Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir.hi bir sr&gt. giinki.mlena «.^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken. ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. vcl abram lninhii yefra. Islam or- .n.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir. ^aeneraen.mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt.ubur etmi tir ' H. gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi. buyiigu . Cenab-i Ilak. e i^erler.: : j . (Erb&amp. Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar. ebed olmem diri oldum!. Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv. piW } . zuhur e tn3. Al lab rr »&gt. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir. (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn. hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. Tnrikat l&gt. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 .]. sanki gokten geimig il&amp.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir.fvadir ve ebr-lr-i iimmet. H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr.i diye tarif olunmujlardir. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. Peveanil-. bii keranietdir. AhraTd. bu durumdaki kullanni. Arabistan'da bir adet varthr. Nitekim. vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv.ir t'oktur.*' Me. Garnet arasmdakl farfc . (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie .snev i.

reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir. Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum. devlet-i hurriy yeti.i. tank at miicerredleri. Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati. fstignames. dive bir beyti vardir ki..) . van! hur olanlar. bags m kir ve hiirnyetini bul. (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu. 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£.n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt.. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir.i-i azadedir. •Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye. Dijnyfl k.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp.i.n?n dive talimott ve . nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. Mesnevi §erifin : ■OruK.vrtlnnrt. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB.(Ahrlr) ise.

(Boyle iken) vim. qekinjc. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp.flui ma tQian. Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir.ttir. Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi. Andolsan. Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. U kim ima^a getirmek.. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar. yard Filistm cihetine gotiirmek. Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp. Mis ir h daki Nil nehri gibidir.* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de. NiMyel Hazreti Musa. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler. sana fcat'iyyen iman edeccfiz. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136. tabiativle adi da {Velid) olamazdi. Misir b&amp. erkek «. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt.*. hajerat. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin.Yani : « Mesne vi.S. Bern lsrailf lii it. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds.met ediyorlardj. ^unki Arablar Ismail. yeminlerhn bozuyorJar bite. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. iki vazjfe lie miikeUefti.urulan kissaya i^arettir. ArabUrdan idi Lakin Musa (A. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. onlardan azabi gidetdik. dediler. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir. Misir'i tem^miyle idaresine aldi. Qiinki (Velid) Arab adcdir.) devriadeki Fir'avn. andolsun. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan. bir de n* bakarsitii Qniar.S. Arab de^ gildi. Fakat dogru degildir. Kelim-iillah Hazretlerl. kend.) Vaktakj biz. Eiri. onlan umnrsaniadLklan icin.) ile evlad u ahfadi.ocuklanru keiitiJcr. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. . kujbagalar vc kan gbnderdik. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. Pevgamber oldu.

J . Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi. rm iriaatilnra ibret. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti.iimanma tpsadiif BttlriUjl. Kur'in. Kelimulbh'in duasi ve m&amp. bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir.Uimnlflrdfln ve bayvanlardan. ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde. fl . aceieden mayasiz efcmek yediler. Bijulan. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki. Nihiyet Fir'avn. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai.&gt. Sibtikr. gece. olmasi icindir.fltiyvanlann vebaya ugramasi. Beni bx&amp. Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde. mu'cize olarak denizi gecti. hu^kertln co/lr ?. Fir'avn. Beni bratl'i geri cevirm&amp. SI* biumasi.Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir. renk esiri ohmca Mii&amp. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi. . nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar. tdrih kitfibi degildir. • — (!*klrgL' yagmasi.k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti. Is. Hsiretd Musa lie ummeti. . Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi. viler.llkl hamursu! bayrftmi. Yahfidilerin § ins&lt. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. 4 — Her tarafa bit.l.. su olarak j^iyorlardi.Ifisanlann &lt.mu'cizedir. verdigi bsne pieman oldu. yani Misir halkina mahmii bir twld idi. Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince.dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV. Kibtilpre. yani Beni tstl&amp. MJladdan lfi4l yil evvel.te bu fir'avn.il. denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. ortabgm iig gun kararmasi. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. kurbaga ve haserat ligusmesi.nlan bogmasi da yilii' l Hi.a. 3. Hatt3 bi r . MiJ'm kan renginde gbrunmesi.ibanlara tutulmasi.

Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni . haber ver ki §u (jelis.. IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar.&gt.k Yani .s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir". Yani : «Ey insanlai.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi. . flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler. Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa.ni : «Mesnevi. Mesne vi icin de kurt-tilki mai. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$. Habibim. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*". Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini.» buyuruyar. ItukSkate:. Allab'iu failu rabmetiyledir. (Vc bmebu sifaUssuduri. 35 • %£&amp.Eski mJisallar. Sibti'mn tarafi mi. Diinyanm varma h yo. boyledir. Kur'an. Mesnevi de oyledir. ve cHaii) ahasani. Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir.i i In i diyenler vardir. tt KPvkedet» diyor. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini.' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl. liezeyanmr edenier oidugu gibi. bazilanni dalale&gt. bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir. vc ke$5&amp.*til Kitr'ani) y&amp. dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor. -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn... Nil suyu gibidir. Kur'an oyte oidugu gibi.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur. f^$£^jf*^&amp. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor.

mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler. nziklann gemglemesine. '. Mesnevi. tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir. ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir.» ayeUerine igari"t odiltoigilr. sevgili.. y.ti ilham olunniuj bir kitabdir.&gt. Blnaenaleyh. Bu takdirde (Suhufu . (Rieydi ^eferatin. kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. elbette 50k . O..) Yani ! «Mesnevi.t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt. tertemifc sahiftlerdedir. taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii.j (IS) Sdre-I YUnfts .iiii .'• i . Binaenaleyb dileyen onu lirb In. (Allah indir. Habb'ul-alemind&amp. ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ.V*»t*llliJt crz&amp. On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez. sMiihakkak o. Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine. kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir. (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is . . mkm gentler* buyuruJmu^tur.uu . * (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler. 57-5S. maddl vc mane v J temizlige kavusup.!. » S6te-i VakrMdakf &lt.cre£li bir Kur'an'dir. «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir. Tenia Him rairrabbil alemin.t t-den blr sahabiye.de J ?ok serefli. kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr. Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir.. iMvuiL'tli..in bjtins4b eyleyen meleklerdir.» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir. te. ahlakm da iyilesmesine (tubebdir.ki. kadri yiice. takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H . cnu ievk-i mahffl)!il.Bu fikralar He Ki.

altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki. diye bagmrdi. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie. uioileruit Kai. dokunma. ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki. bazilan dn zamiri. Hiisamiiddm gelebi. muf-. r .irmsim vermigtir. kimse. Biri. §u halde. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm. demektir. TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar.1 !!^ ayctlcri y-ixih. Hiiseyin Vaiz..C.ilvt aayfalarniir. Hakki halk aynasmda. 1 *«*k yi. i I'll.-&lt. Kur'an'a irca jle tKel&amp.. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut. halki da mir'at-i Jiak'da goremever.- . yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz." :il i olamaz* tefsirini yapmi?. Samiri : Beni isjiflden ]up. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd. ve tinir titrdirdi.abl! v . .l ■. Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu. 1 IJ5 &gt.-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur.? mutrihliara). dokunama/* m. Onun igin bir insan gorecek olsa.. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan.sijhu) daki imid.ttVi llahiye.n vt.) Mjrni.. (lamisaj) van.. Kwana temas edemez. (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l. fKilab-i meknun) itfn. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir. bizilan (layeme&amp.' vaklagrna.'rlerde muhterem tutu Ian '.yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan.

(liiikab-i tartf) : tsmi anlatir. Haz* i. kendilerme gden zikr-i ilahiyi. (Kur&gt.* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti. ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi. (Hdsomiii. (Satni-iitoe). (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur. U. Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez.oyledir. Halbuki o. sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa. iCiSi'vJji&amp.an~i Kerimi) inkar ettiler. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi. HikHk /uhuruna inikSn yoktur. i sayilan geylerden ba^ka.ib-: tashSf) : Ismi. tahkir eder. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi. (LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. hakikaien bir kitkb-i azlzdir. l£kab-i tegrifiyye kabilindendir.v. ilham-i Habba^i eseridir.i'ik. . NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir. bu ugiineii kisim i^indir. Mesnevi de . Kendiainden (161 SQre-i Fussilel . Meghur Cinci Hoca gibi.'. nasi! avn-i samedanideise. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar.1 r 4 1 j r ki. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki.) . onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur. onun ewdinden de. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir. 41-42. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim.%\VM% 4^ Yani -Kafirler. MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ . (Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif).

rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt..jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig. Az.. lisan-t ilahi.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri. Ben hakikat Allah'in kiduyum.* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt.diferleririe i^aret olabilir.t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur.alar ds.ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr. bir gtile. seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde. Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz. Yani : flKulunu (Mu hammed S. bir ii-irpila su.ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki. ba- . Injuni?. iki avij^ dane. biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi . $oga.) \ ii : iBiv. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji.A.n . Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp. MesnevLi u n nar. lakabiar ve has&amp. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp.fltdip) dedi ki. O. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik.

. yamnda kahr pek kiigiik!. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier. delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!. Ilirlntiynnljir.i iLr fcmhfcudi'rler. [ln/n&gt. §urai da hiJinmelidir ki. tekebbiire az da olsa. azametine asla benzemez. O'na kari tiVH U. Onun igin (Ben) diyecek ycrde. sureta mutcvazi. Isa'yi tekzib •dorltr dp.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. Beni mubarek kddi la . (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur.iNidi:-. lakin nianen pek yiiksek olan bu . UJvd edilince sevinir. tlahi. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il. kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i. bende §eved jdd ki azad §ev&amp. 40 1 1.d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r. Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz. hatta Allah yaparlar. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa.t-i Isa'yi Allah'm oglu. CHakim-1 Senai) hazrctleri. VaktiyJe saraya mensub olmak. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31. baliiri: fakir gini tvs&amp. Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. i rt-i i'jifl. bende $iidem. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil. bun 11 yiipmitklii d. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil. Beti abd-i zalf. (Bendeniz). .d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn.. bu n'jakamds :ici&gt. i In biiyukler.irn minp vrrtll. Onlar: ^una-bura.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti. namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr." Rubaisi. kul oldum f kul oldum.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. nezakete aykin sayuir. (18) Stire-i Esra : 1.. ben inc. Hi-ni peysambei? yapti. imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin. Bii^uksiln llahi. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. het Mile.

1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle . «5^ .v m ^ r srjrjsr mb^S* . iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2..ht*un j ■ &amp.." Mm * k] «. insanlara kaiji da minnet etmemekdir. (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll. MesncvJ-i ?erif riv ^. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu. lh. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '. &amp. 7!ald(ih'v!n yolu. dh]d Mnsin j^* wmis . m amma&gt.H™ * 1.Ceitib-i Hak.keseyl ieddetmi§ti. Hazret-i Mevlana da. ptf«k mnkBleleri.SS5 ■as sirruhudur. ' y * ?an &lt. ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E . Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra. sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim. H&lt. «j«k b E „.i]'[:iek.lasa '.§ikaT dclillen bavJ. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee. meta'-i Dijnvi Mn. ball tft.

yalmzbgi ihtiyar eyLemi^. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. kalb ve akil sahiblerinin emini.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t.am. on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. (Vebiives§eybu kudvetiil arifin. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi. ariflerin muktedasi. mliglsiit Yani : *Hiit. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken. ve vera emlniil kultibi veuniiha.) imamiilhijda velyekin. s. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti. bit hususda en parUk bir burhandn . in- 43 . fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii.g&lt.n seyyidim.i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi. acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir. senedim. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra.eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu.?.iiddin t^elebi. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri.il olmujtur. babasimn yerine oturmu^tur. 12. yani Tiirk Irkindandir. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp. yarm da manevi zahirexn buiunr. Hazret-i Mevlana'nm vef.i eseri olarak.i havi hit cwrdir. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i.'ittndan sonra.. bugiin de.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan.

. CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine .j*». wfe * .*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i. ww™*. tan y a ^S *&amp. cevabim almijlardi *&lt. zen g i n l e .*. ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et. Kurey. qua J 3 3.&gt. Gftzlerim onlar dan ayirnna -.&amp.1 ayetlcri nadl oldu. j Kllfcikl MU Ekrem.™*».in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt. fakat manen herbiri bir emir olan . 52 II ■ — Yard : -Sab ah..Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol.— Onu yapamam. Sureta fakir.i n&amp.***" Kure&gt.

iin) . hakkm ve dinin keakin kiiicidir.tini bir^ok fazilet sahibl. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp. ft (Miftiihu li:L/.t-iil^iiTis terciiniesinde. feif§.. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz.) Yani : -Qelebi. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r.o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis. ^unki onlar.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan.mat vardir.* buyurmuftur.. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir. yani Cebrail t &lt. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir. yani ycr definelerinin emlni. (Evliyai tahte kuba?. l-Iiu) fctf&amp. (32) 5flre~l KtH : *&amp.{\.tir. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir.* Nefeh&amp.j meclis-i iinsLin di§mda kalir...» . Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir.i. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince. Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*. bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa. fakr-ii zar&amp. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir. Hazret-i Mevlana. tiiiLim hiinu/ll ivr-. mestuT oliirlar. zahiri ve b&amp. vilayet-i baiiyyedir.vMn malumu degildir. yabanci giremes.n-. Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii. ar$ bazinelerinin anahtan. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\.riniin bazikm.onlar dort bin kimesnedir ki.tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti. Ruh-ul-kudiis. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai. Ve. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii.

Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam.ldir.I.ii i . (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil.&amp. Urmiyyelidir. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur. fiivayete gore.. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur. bir igne ueu kadar verilmisti. Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir. Allah.. kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun. Allah. sen jabs. Siddik oglu Siddikdir. kibar~i evhyaullahtandlr.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : .\vit idi!. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin. Meslek-i tasavvufu. " L &lt.&gt. Bayezid-i Bestami lie muasir idi.k'bi d-&gt. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus. bir asir kadar yasamif.) Yani : 'Hiisamuddin £elebi. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir. derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm. da aciam ol.idir. Hazret-I B ayeKid de: &lt. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum. onun degildir. day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri.Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor .Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!.. demis.desinden.Oylum. -Siddik oglu. Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f. 260 tarihinde irtihal etmistir.. muntazam ve mazbut bir hale getirmi?. Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan.. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt. vaktin Bayezid-i Bestimisi.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri. Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp. Husimud- « . Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!.Husamuddin gelebrnin ash. (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt. Bana ise bir sa'ra. bu jhl . Emseytii Kiirdiy'-&gt. Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr. Ne .* Seyhin su if&amp.'-:lindcndir.

) Van! .) Yani : &lt. Ben Aceraim smma. cema'ati hayretlere du^iirdu. Seyh vi 1.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi. Guh*U onun ustiine ridaami atmig. fukerasi.i:. yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir. boyle "i i [ fa bib.ll vc meed u azamet murflhhaislH. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. Hazhalde. yani suaini aksettirmis. bir silsilesi var ki. Husamiiddm ^elebl hakkmda.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. . Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de.rikun liyekune . {l. Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor. cevabim vermi^. Hazret-i Ptr'Jn.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. so^e bashdi.lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi. o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. siddik bin siddik buyurmasi. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. sabahleArab oIdum&gt.Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar. ^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir. diye. kalbim Arabdir. 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. Q da : Eii^alkh.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir. Bazi kimseler. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler. yani umerasi&gt. • n ilmdeiidir. . (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp.i/i&gt.riyli.

meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri.«4&amp. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi. 1 iistiinde etcgini suriir. hem naair. in . * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh).ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin. Iran devletini mahvetmijj. (Timr) in cem'idir Jd. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . hem hazir olanlarm. t \£2^%&amp. ruhanilerin. *§u diia. on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir. amm ya Rabbel alernin. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. ar^ilerin.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari. omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de. ya Rabbd alemlo. reddolunmayacak bir istirhamdir. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki. envcrid dclaili. (Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar). ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§.S&amp. semavjlerin. C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. t^rafil kabnili. giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi. hem gaib. eski-piiskii elbi&amp.) «Keza Qelebrnin kapm. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider. O zevat-i kiram.e demektir. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. '&amp. G&amp. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. Yani : -Ey Rabbimiz. hem sakit. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. e&amp. niirilerin.W&amp. atnfu.* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir. O halde.* Bu fikra ile de semavilerin. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. efdaJiJ fedaili. gece-giinduE basiret sahib lerinin.

§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned. Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ. Diln mektebe vardi.-i nasibatdir. bugiln ii&amp. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir. soylemek degil. yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir.uluna&lt. Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt.yet mi kilned. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. Ez cudayiha hik&amp.i 49 *■ •mm.tad olayim der.w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/. Onlardan tey\z . «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc. Ez cildayihd $ikayet mi kilned. Onun nevasi ayriJik hikayesidir. Vj] ■^iindi \:! p&gt." ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer.-nk si-yliii dlnlc". dinlemekdir. rn^rebinde bulunanlar. ti * -T - r.

» iAyetiyle bi Id My or. (3S3 Sflffl-l A'rit: 204. kttfurdc kalmak t^in lsr&amp. dinlemek derli v«j ■. miinkirler mezhebinde haram. Tufanda MEak olanlar. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. asiklar mezhebinde heWdtf. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr. Cenab-i hak. Allah yoliimm bir ^ahbazi. OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13. (25 J 5Ure-L Nub : 1. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i. ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. . ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder.. (HucceUis-sema) ma bakmalidir._ orlti (fliyiev in iiey). analanm.' ■ vv dot duytnadlktart fc.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. Hazret-i Mevlana bir rubaisinde.» Semft. Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk.itt dilsiz kaliyorlar.i.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle. mualen der ki : *Semu. Sdyb-'mek.r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J. Anadan dogma nitwit'!. Sibaslatij. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. yani .lt ortfindiiler.«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma.-\vanlar tdi. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry. yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. Semi.U. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar.

(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§.. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^.sararrru^. bildigimiz ney olsa da.^ilmjg:. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr.&amp. daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^. Yuzii. ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij. zibnini (HestM meviiiiiii) yani. . Kuda. Yahud bildigimii. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor. insan-i kamil de bbyledir.de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti. onun istcdigi. teVite hacet yoktur.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim. Artcak neyzenin nefesile do)ar.gu halde dilsk ve kelamsjz.i boguroJar] . Va^ifesi.terkedilrrvs oldv. buyurnut^Uir. Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar. ne sadasi.ir-i tabiat bendine vurulmil . iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir. ba^ina. ici basa'lrtn. beseriyyet kaydina ve ana&amp. Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor. hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir. Zaten nayile insan-i kAmd.'iklarma atet. ^unki ney. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir.W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir. Knyden maksad. aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug. Neyiatan-i ezelden. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden. Huda diyori. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. nefha-i tlahiyye hangi perdeden .iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir. aya ina h hat &lt. mecazen insan-i klmil bulun^n da. I^erisi temajniyie bo^dur. mayi dir. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay. neyzenin dudaklarile parin. kalbini ildsin heveslerinden.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f.

Lakin {3T&gt.i iinyfa. Du § un. ibn-i il&amp.Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ .u» cerirdlk. tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd.ba. den ala&gt." neI. kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi. diyor. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel. 9«yn Attar . ei&gt.. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el . aaawer degildtr. im** edip V if" 2fi . 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt.hi 1^. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail.°™n rtMtlnta. yani.amjz hikayelenni anla.^. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln. Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi. muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki .**»* Babbfinl vechile. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf. celbedlldi. Baki billih harWi haarna getirJIdJ. Ancak.^ ^y. Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan. halw kemalin jikayeti bundandir. Igie. tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt.Md * buh—ta ba. mahrQmiyyet-i visal netfcesidir. ««*«*«-. «dM tffl]b&gt. . 3(ir*-i fclrlyat : 5A. Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n .

$u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. biibrideend.demistjr.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. $z nefirefn. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar. Allah ruasi i^in ile*i git.A. nihayetou: bir dergibdir. Hal-adna olanlar. ondan cikan miiessir sesden. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. Ayir-i viaalde yanl. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir. yureginden fs§kiran teddl $bder. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. Nefs u heva edri bulunanlar bile. Kafi derecede kuruyiinca. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. ayaH gma (Paraz avna) lakariar. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder. Onun idn. Insan-i kamil da. hem pek 50k iierisi vardn. Ney. Key.diye. kirn olursa olsun dinleyenleri. merd. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar.V) EfendimiiSn. ney'in yetl. yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : . giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum. barim-i IlabJ. Her giiti. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. Bajma (Bajpare).tigi ve ter ii tize durdugu yerdir. Hazln hazin otiiyordu. giinde yetmij. Hazret-i MevliM : -Birider. ol^iisiine gore iki ucundan keserler. o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar.

yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis. Gerd insan.r-i vusl-i hfy .iiyiik ■ 1 1 . teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti.beyti si&gt. miikedder buIundLigu. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%. ^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: ..k.. Cunki onlar.j. j!y j\ ^^ *»££ f\g. ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig.mvtde. kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *.. agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar. konusamn dediklerini iyice anlar. 1 I j on dogru Wr *wlui J-.1.* Bundan evvelki beyitde ney'in. Tok bir adama a^liktan..hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak.ri budur. Hmti. bir Eirada. Biz cuyed ruzg&amp. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp.yleir. oldukca fcesellt yerine gecer. a^hk ve susuzluk iztir&amp.bim duymadiklan idn.alrtiak olur. hal-asina isc.1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki. in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir.-i&gt. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim. Ke§f-i h&amp. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan. Eger arkadas. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk.k i 1 i r.1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin.. Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt. tafsilinde fee. Bu beyitde de.k i^i". yanl gilrwugJ gelsrtfik. .i§ olinasind&amp. bu mm' 11. hasb-i hal etmek&gt.

baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar . kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. ho^a demler surdugii yeri.i do£m de^ldir.irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d.ik \*femi$ olmasmdandir. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur. Avliiulun. Yoksa.kidir. imandan olan vatabin burasi degil. . Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da. iasat bulunca alaya gitmek.. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp. hiss-i nedb.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men.Vajlar. durdum. bad^deki &lt.-. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro.l i. Vatan inuhabbeti denilen.* demistir. Uir adamin. zmdan ncrcde.Ji!. Yoksa keudir.badid sithUidir. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif.bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm. degildir. her meclisde inledim. vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: .-i. memk'kcti o'. »rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar.'yiiksek bir.an $traz'a dornniJ?.'. imihabbeti. sila hastibgi hfiline gddigi de a. . vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc. Bu fizlemer." [[jsanm dogup buyudiigu. .:adar merbu! oldugu. ?eybin bu Rozii sbylffmesi. nrasi oldu^unti anlatm. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir.riihun. -Ben her eemiyetde.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi. 54 S3 Yiiu' firk[it.nricednden hall kalmadigj her&gt.* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt.in Jiededigi. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir. hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk.

daha ziyade meggul olmak isterler. snlihler ile de. zitlar aJemidir.Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. ijadirlanni dolagif. lyilere zalen lutfetmij. «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik. fasiklar ile de gdrufiirler.kin daka. Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun.iimm^ zevati kiram.) Efendimizin amcalanndan idi. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler. ilir. kenctilcrinl iittana davet ederdf. Rasul-i Ekrem (S. kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli. £hu Leheb olraasa iitc&gt. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. iiskin da. salahm da biv jnmasi zaruridir.* dcnilmistir. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir. gofe merframet eylei.. Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt. lllifiz 5^23 der ki .hak-i .iinjjjlerl kuldjrmak. her birini. salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. Harrot-i MevJana'dan : &lt. (Mahv) den (Sahv) e irca . *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir. onlurhi Rorujiip konu^ur.2rho. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir. Onun i^in. Diinya akmi. $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur. Hasb-el-vazife. dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi. Her sey. iistiinde kiifrun de. imanm da. Miilhidlere l&amp. kotiilere merhamet et. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 . Bund an ba^ka. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi. ziddi ile anlajilir. Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i. Onlar. . * Batik inkar etme..siifliye getirilmi§. gafletde olanlan uyandirmak. her yerdc gorum! rtar.i olmu§. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi.. btiyledir.3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi.^iinki fasiklar. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui. mii$riklerin mecII lislcdne de gider.V. dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir. facir bir takim kimseler* demisler.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir . onlan iyj ynratmissin. .metinU.A.

hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi. sciziij bu nokta-i nazara goredir..iiti. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M .&gt. evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan. kahr-i . ?eyh Sadi'nin : &lt.) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). Yavadandan oturii!. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt. de : Elif okuduk otiirii. Nitekim Cenab-i Hak. Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp. . onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir. Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi. §urasi da batira gelir ki.isi a I fine ysikim. buyurmug. Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk. Bir Tiirk aiifinin. kithk Vuaajre gttfi.1 s y&gt.-r.Hiilasa: arifler. tiinki biiiun alem.

bir ^ yin dl^nam d^fe ikt. cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor. 38 1 .sal malum.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e . * Sathi 3 .Tada &gt. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir. ivmta.g ldugu rfva. et _rf.r suretde dialer ve bm.Iar. ot. Nitekim.hu veche)mn.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi.llahi. StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s.rlar. biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse.-. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib .demekde olduguim haber veriyor. .i. Naku. b kelimeler igjtllmesme ^masm. anlayamad. siikiir senin.:omak kullanihr.Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men. Mana efali is. l&gt. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha. onu isitirse pek ba S ka b.ndeki esrar. Buna dai r mufa. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v. miUk d* senlndi.htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!.br.fa ederW. bamd scnin. eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz. isitdi^i *akus sesmj. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt. Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men.erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi.gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt. Keza : Leylegin: . WeseJa herhangi bit mimar. saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt. J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam.i.a«r olar. *Herkes kojidi aiiJ. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM . rfr. t&lt.yisina gore bcnin.Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave.ya ifefe g^rrnezler. ySrim oldu.N^ nakus salahm ' to. lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir. Hazret-i Ali {Kerremalla. bulunmaama da imkan yoiiriu. &lt. Fakat bir tot.

.n^t (Key) ii^ errini ile sirn. -Hi-tiim iirrim.difi&gt.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr. b'yle kulak \ntn k. bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt. ill . ne tiirlii nagme yapmak iatcrse. leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. Bu olmayinca. neyden ^ikan E&amp. Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur.h*'titt. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar..r kap. hakikat ve mabiyyeli.tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist.i. niir. O. Lik gesm it gup-u an nur nisi. kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen. ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur. Vam ney. Jf x rf i *±&gt.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn. neyzen linii.ii.miz aesler b ile. mazhariye llmif bulunanlarirj. i^itidekmi sudirir.n. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal.derler. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir. .1 nKikamdan. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii. Ukttktd*n Ibfirel . kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp. ht^kiiurlar.i&gt. ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur.. .j d*giJdir Sl&gt.'k ki biiElm lukiukn vr&gt.

.cevabi verildi. Allah hstira gci*n kimseler. ay sonlarmda yine ufahyor. ba&lt.jka : xGoriildukleri zaraan.ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar.» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. ay ibtidilarmda kujuliiyor.Kamer.F&gt. rwh hedenden giiJi d^ildir.VI Bunder. Nitekim Arab miisrikleri.sm. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 . ruhu Kurm urine rub sat yokdur. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst.* demektedir.(101 StirpH N*^m : 3-4 . • p Yani : *De ki : (&gt. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah. ay ortalannda biiyiiyor. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin.jin de i§itir kulak Uzimdir. . cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- . daha dogrusu soran-&gt.. Lakin lier&gt. arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin . onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. Allahin vclileridir* mazir. bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea. Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar. sozlerindeki minay] anlamak i&lt.

yani. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir. yoksa.hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi.» ■Ahhab. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki. bava de ildjr. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. Allahin emri ciimlesinden oldu u. Ate$est in bang-i n&amp.31) SQre-l B*kars : 139. rClhu da mujahede ryltr. Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi. h 8V a ve hevea dejjil. insan-i kami- . biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir.te§ ned&amp.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur.rl olmadig] bey an edildi. Merki in&amp. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar.» Neyi soyleten muessirin havadarj.§u oey'in sesi atesdir. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure. &lt. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^.1 Xu-fi : 85. Belki orm inleten. 60 61 (Iii Burui. bu gode gorijlmez. Zir£ Hakki gozetleyen. topluca bilcilrildi. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki. &lt.red nist bad. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh. parlayinca masukdan ma ad us mi yakar. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar. tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp.y u nlst b&amp. De Id : Rub. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini. Her kimde bu ate. mahveder. o kim» yak ols«n.d. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii.

hazinesi. Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye. ehbi tasavvuf arasmda pek .uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor. 1 A^k bir. yokdan. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur. &gt.ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi.il T AUah'jn II i.. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de. p . ikinciln. I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp.e Uli sevgililer. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir.a^k~i Jiiijiaridij.nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki.Mlnli'ui. hep a 5k eseridir. ^j^k -1 hc/htl. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. a§k eaeri oldugu gibj.» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir. tczgahi yokluktadir. arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur. butlm mabWkatm.* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer . majfik-ii yeganenin muhtelif &amp.nlu-b denilmesi.uretde cilvesi ve teoel- .l. £iinki bu cumte. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde. Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'. .tir. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i. Bir bulbuILm gul y. t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp. Zevki mikd&amp.rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor.4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad.h-i a$k. . Ku haiisin delaletine gore muhabbet.&gt. Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15. zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler. . §u mevhum vurbfitia alda* nan. ciimle tilemi. Daha dogrusu. ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. var cdilmijj olduguna tt&amp. Daha dogi yp ■ ■■ &lt. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T. la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir. tezgahi YrthJul.Allah'm balneal.

seven i kavramasi.isinin ina^harlaridir. manasi. sanld) .ihiim&gt. a--k da girdigi kalb i. ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor. (341 Sure-i "VusOl : 3U.i yeri nasi! istila ederse..uf) ismiwi nak^etdigini.» .cu§ u huruja getiren de yine afkdir. A§k. Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir. m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah. Onun makam ptrdeleri.tir. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid. tH Siire-i Uekara : 10$. ■ &lt. denilebib'r. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt.u kelimeyi (l?k) pkuinak. biitiin v Lieu dime yayilmasj.§dir. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden . hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. muhabbetin ifTatidir. HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k. benim zevkime uygun dusmtiyor. llasret-i §eyh. muhabbet in. Sarma^ik. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur.uf'un miihabbeLi. te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar. tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp. Efejft-i ^erifin mutasavvrfant. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 . Malumdur ki (A^k) lafzi. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir. agiz dolmah!. Yarii : «Yfl&amp. Hallaci Mansur'un elled. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam.

ney idn. tarainda sozler sbyletir. DiLnyd.nemiz!.u fJn«anH ki.nemiz!. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi. yarinden ayriJanin arkada^idir. 12 . mubSUUn fiii.i goredir. $erh4i§~i hak mestanemiz!. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma.^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin. KuhLir. denildigi lakdirdt. dost sesini duyurur.K idi t Oldu goniil peym&amp. Bir adam. O gibiJeri. buyuruyor. B inaenaleyh (Ney J sesi de. yavas s^nlnwna. kalb go■ i. §ardbirtdan kagar. gerek sevincii. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev. ayati-i sibite Hernial..nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur. Qlmu$ bizim meyhanemiz}.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir. Htvmhane-i bezm-i Hudd.. Hayvanlara vannc&amp. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar. miisbet bir habikatdir. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. evet dediler. miiteselli olur.HazreM Mevlana.. yarn : -Allah.§ eden. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur.eb&amp. erbab-i istidada in§irah verir. Bu Ml. E lest Li bezmini. §u tev. O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen. ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu.. Bir boyle sagar n&amp. Keyftyyet-i rind&amp.ki bize All&amp. El mi sunar gayii meye. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel. sebu mey% S&amp.

&amp. hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney.nr. Ccnab-j Hak. kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi. Kz 7 £ (Ney). batirlayanlar idn de.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir. 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil. araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^. (35) SOre-i Fetih : 29. Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid. din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. bem demsaz. ayet-i kerimesile tarif ediyor.i.r nezaketden aniayacak . ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-. hem panzehir. Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah. Hem gii -ney dems&amp. giibhesiz.-. buyurmusdu.\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu. Buna da verasetle me m Urdu da r.Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did.ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr. 64 (15 Nebi&gt. ^ubhesiz zehir gibidir Ciir. ZirS onl&amp.&gt. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j. Urn panzehir tesiri gdsinir. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir. panzehir gibidir.

onu kendine kul.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir. ezeli ^akilere kar^i zebirdit. §eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. ihsanm.* t$be bu gibi hikmetlere mebni. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir. keremin. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi. o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi.h-i piir kun mikUned. kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. jpUw Ney kadis-i r&amp. 86 . jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir. itikaden zehirlenmijj. Keafi evliya-uilah. evJiya-uIlah hazarati. kole yapnus. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen. amelen.kabiiiyetde degildirler. hatta oylelerine mii^takdirlar. 73. llmvn. «Kerim ohm. olursua.j -^SL. Lakin bir leime. Kissak&amp. jy# j2j. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi.

§vmi ke$ t sinemi oy. ?u huldn o yal.^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj. demek ister. Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler.A.V. Insan-i kamil. diyerderin bali de. A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir.. Cemal-i ilshi ajiklan. Kurey? miigrikleri.. ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi. ihtiyar ve iradesini. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler. can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler. kwill Mr yoldwi bUhsctUr. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii. bersim nefsimi oldurijn kk hayatim. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!. hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir. gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?.— ' . hagrimi del. katlimdedir.. gerek mebde'den §u aleme gelirken. Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. nihayet . Mi-niiiii.«Noy. Yani : «§ijphesiz ki : Allah. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?.) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak. ^ * * *.J Efendimize. bagrimn ate§le delinmesi f .&lt. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak . £unki. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp. (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir. betiim gibidir .^ i-yliT.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 . {Mutu.. MeSnevl'oin busji^ 3 .ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur. derler. 67 1 &gt.. Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar.nu" nslibin bikfi&gt. '. Kable en temutii.

Bu12^ WW ^rayama.*i^ wJ^yjct ttft Ylni: . &gt. ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt.mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T .mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib. meb de&gt. On Un i^ H azret-i Mevlana.e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr.* .G. akl. ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud. £ lar gibi obnayi tavsjye eyler. sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada.teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me .Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n .1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r. 2. ayetlerM* nusulun..nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml.* »*. yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl. .un) k.i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'..a. . ve dth^ l t 6 T ^ mti .ccklerdir. 15 Der gam-t tn&amp. Senin i. Sen.. ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^.

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

ortiine. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir. Hiilasa . Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak. daha ziyadesini elde etmek icin didinir." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. durur. o' servetin bulunup bulunmamasi.» beytiyle blr temdl Yapmis.aya cahsmali. Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat. &lt. kendi kendine teselli bulur. .lara r^keyl^-memn merhemidirl.» dedikden soma : «Su. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a. bannacak kadar meskeni. siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur. tiikenmez bir liaiinedir. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir. doyacak kadar yiyecegi.^end giinced kismet-% yek riteei. dab a iyiaini. gem in in 151110 gircrse onu bahnr. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir. bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm.j duna kanaat gustedr. mevcQ. uziiliir.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. Senden al&amp. mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. Halbuki insan.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei. ne kadar sigar?. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir. Easul-u Ekrem : befAl mill.ft&gt. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir. i^ine su giren gemiye. «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan.

Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden.» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa.» cevabmi verjyor. Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult. Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr.n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor. .it buyurulmu dur. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*.'ok fji/la hi-vt-. Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j.s pe^finde ko^ar. ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 . beseri ihti7fl '. Kase-i $e§m-i harUn.'■Hnian 1. bir seyahati esnasinda. diyor. "uni . yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra.udiyor. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir.. IhtirLst. pabu^suz bulunuyor. mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir. Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez. . ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis. onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§. Halbuki sedef.

Guya Nisan yagmudan' yagarken. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr.mirsa. yasa.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum. Ey tii Efl&amp. 23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma. agki tavsiye ediyor.m£ zi i$M gdk §iid. yilanin agsma girince de zehir olurmuj. sohrem» niebni olmahdir. . hirsdan da. Hirsin. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr. :iskui penjesiyle par&lt. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind.ai. servete baghhk da. 77 -. l.e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da.tun ii Cdfcmfts-i ma. onu elbis.- "Her kimiti elhidfcsl. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor.. mala.. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca. (Hikmet-i i^rak} erb&amp. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor. diyor.H Hazreti MevJana bu beyt ile. «F&gt.Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi. A§k. ■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id. bir suale eevap vermig oluyor. ^irane. 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad. karada yilan agzmi acarmis.. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir. cjikar. tama'm fenaligim anladik. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk. kabugunu. kasdi — yahud f aydasi — ho.de istiridye. 22 Her kird c&amp. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i. tl kimst-.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. sad hLb Hazreti Pir. dp) 1 lz.

Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder. Bu boytde diyor ki : a$k. agki. «YunanhIanti ftlsefesi. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. 4 ' ndinmlgdir. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. biri hakim. Kur'aiw Kedm. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp. Meviana Cami kuddise sirruhu . Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug. Hazret-i Mevlana. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun. Eflatunun felsefeyle. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir. rivflzetler. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir.3 78 . bundan evvelki beytde a§km. biri hekim iki zate benzetiyor. Hazreti Mevlana. Tasavvufun tne'hazi ise nakil. Tasawufda jse : bb'yle aynlik. L-.* demijtir. 25 Cism-i h&amp. gaynbk yoktur. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar.Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki.* Hazret-i Mevlana.ki oldu. demek istiyoi-. yam Kur'an ve liiidisdir. ftl&amp.i-ft'tiin menge'i akil'dir. 200 Urihinde blmusdttr. jiykj. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. Mesnevi'de.■. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir. onlarla lu^m fikir degildir. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir. tajawuf erbabi.k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. Hakikat judur kt. Cunki fel.

mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^. mealf?n . Tiir dagma tab. ancak bana vahyoIunur«. &amp. Kasul-j Ekrem Efendimiz de. Ijfi nlcyhtaselam jgin de. Gyle iken ajkin feyzi. Tur mest ii harre Musa sdikaa.» diyor. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^. 26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt. ve Sin a Cb'Uine . A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir. i$$m Yani . «Ey a$ik. mest oldu. Mirac gecesinde setnaya.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik".* buyuruyor. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu.~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd.i. *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. ask. «Eeu ancak sizin gitai bir beserim. diger iki peygamber de bejjer idi. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam. Tur. Mi sir kifa&amp. insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. pibi tesir etdi. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz. i'iyeti delaletince.

Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan. fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur.nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. Yani : &lt. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin. Ccnah-i Hak.itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz. Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5". Rabbi ona H&amp.vt.rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg. Tccclli-i sifat: salikin sifatimn. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir.» buyurulmujtuT. 80 . tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi. nelkesini ^lkarmi^iardir. scni gSreyim ilidi. Yani : «Lakin §u daga bak. Allahi j ■ . Sure^i K*hJ : 110. (TecellW cf'al).-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi. dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. egtr yerlnde durabilirsc. Yani rjVyetullah miimkindir. (47) SOte-i A'raf : 143. Bu hal.i'L-bilmek muhaldir.Vaktaki Musi. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki . goremezsin. Hakkin zuhQru demekdir. Binaenaieyh.* Ehl-i Siinnet ulemasi. f4fl) Siirc-i A'r3f. asB ve kat'a. t4S&gt. ya Rabbi. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*". sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen. Dervislik tabirince bir (eile). [\.hf noziinu soyledi. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu. ban a ken din i goster. Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ .i-(±\. sen de beni giirlirsiin. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. Vaktaki Musa'mn Rabbi . Kitekim Kelam-i II abide : • l. Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. Musa. yani (Erba'ln) fikardi.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. 143.

nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu.iuKm ibfin-trflr.-I. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi. "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki. bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir. tecellj-i zati and. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi.nr.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim. M.* (48) $fire-[ A'rff . sana tevbe ve i s ti# a .. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt. 143. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali. nmi arzeyJedim. ottllnde. rengi. ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!. tei-elll-i S1 f4ti. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa.-. U*ak bir te^bth ik dedim. Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi. t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk.ri. XntHii edenlerin ilki benitn**. AMAlur. .¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln.

Dinky enin anlamayisi..li§inle sen sarardin gowtalar soldu.mava mccbur olur. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa.usma kibiiiyetl dt&gt. Onun dedikkrini de ba§kalan degil. giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm. ancak giil iciri ve giile karji soyler.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince. daha yuksek bahislere giri^irdim. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin.meye met bir qldum. yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt. P"akuL o muhatabi bularnadigim it. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t.. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t.u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid.mn ey bvXbuV. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum. bir mes'elcyi anlatmak igmdir. konusanda Kor. yalniz gfij anlar. giilun agjlmasi devri . lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. ^iir ve hay^l baki^i. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt. nisbetde olyr. Bitirdi hem giitu. flu miinasebetk Hajreti Meviana. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. Bl nevti siid gerci dared sad neva. Boyk olmasi da zaruridir. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim. hem kendini efg&amp. kareismdaki. soyliyenin soylemesine jnanidir. §airlere nazaran biilbiil.lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp.. in nagmeyi degigtirmeye. Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp.

onlardaki rayiha-i marifeti.Iak't cder vasiflar bulundugu halde. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. sadastm keser. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum.hmtne ffiirrdir. gibi kalanlardan aramak lazim gelir.* bnyuniyor. ben. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He. varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr. £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz. Giiliin a film a mevsimi gegib. iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet. Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi.iyorum f diyor. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS . Evet. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi.biter. artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. m-rihi fi&gt. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. Hiisamuddin Celebi. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum. O vakit biilbiil tie sesini. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl.. giil rayihssi. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan.i anlayigh bir muhatab aramyor. burada ondan dab.

irmi h. Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle. a^k pei'dedir. nazarmda kaitiut. Ciinki Mlah. 5 ouun ii j &gt. gecelerin zuJmfini renginden s. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h . Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh).1 ikmal eldim.?t. HLilasa . hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder. di^erlermde pirLinmemis.si farkb. ' 31 A."»sik (iliidiir. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt. ll :■ . Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. . ondan ibaret goriinur. uitk derecesine varirsa. bir giizelf ae verse ve sevgisi.ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii. alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir. hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft . masukdan ibarctdir.$ik perdei.Vani : &lt.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia.attrlar.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp. teceliisini tekrar etmez. dinin kemale gelmig.. 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz.Bugiin dziti din in 17. Demek ki velilik bir. 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc . onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di. fakat velilerin zevki ve derec&amp. Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu. G&amp.. der. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi.

Vay onun halitie!. O IQzuma ehemmiyet verilmez. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa..il olma^j itrab eidigi gibi.. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm. igte o ilahi a$k. sabr ve tebaramul lazimdir. &lt. ben dedi§im sensln hep. 32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o. mand hi pervay-i 6.i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir.M*. — bica&gt.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir.» Agkin kudret-i icazi . perde ulmaktadir. Beytini soyler. Fuzulrnin Mecnun li&amp. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz.» mealindeki beyti. ve binegi de saksagan kargasi gibi. Onun sahibi. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam. Deriden. O cii muTQi. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir. kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de. metanet. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) . ten dedigiva. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret. u^amaz. i^k. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. matU'ib olan yiikselme husule gelmej. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. oA^ikdo.Ben ben degilim. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. a. . Camm dedigirit. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu. tartk-i itahinin sey. "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa. kendi&amp. kanatian yolun•im? ku§ gibi olur.kanatsiz kus gibi kahr. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi. sensin hep.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen.aresl dorack caizse. Eflatun'un felsefe ile. etden. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti. Zuhde. bu ger^egi ifade eder.^Unki tay■. neyim men-i jar?) diye sorar.

35 . ai.™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi. fJ lj *£** *f ^ &lt. itiraf etrtiek gerek noksanma!. vc son ile kayidlanabilirim.nt. iki nevi sualin cevabidir.z nebved gun biived. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived.. *Ask.n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru.Carani Can&amp. -» J-?. Vermeyen can.. "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t. sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. ardnm idrak i'iJi: )i]irim. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun.» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it. ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti. beni tenvSr ediyor ve endS§eyle.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst. A§ka tab! olama yan. Ayna. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor. .§ikm.J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes. nasil dniimii. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in. vermekdir kemal-i &amp. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor. Cilali bir ayna. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp. baghI ikdan vareste k iliyor. eski aynalarm came degil. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. insanin I tasacafi yeri gorm.» yabud «Yfjirimi. Akil. ben nsstl ba$iangi&lt. Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes.^k ile kaabildir..esi lazimdir. A$k niiru ile nurlanmayinca ben.? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet. madent levhalardan yapildigi icindir. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . aya'jc gibidir. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil. Ayine gamm&amp.ij . Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru.

lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa. PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk. ruh ile nefsin temsllidir.st&amp.* He §erifi mucebince.ek ve cilalamak lazimdif. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M.1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir.* Y4ni. -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi. hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi.. 36 Bi§nevid ey dostan in d&amp. Dil hinesi pur nur olur. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. 37 .n.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin. t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki . 38 . Envar-i zikrullah He!. •Her soy'in bir cilasi vardir.il Mi onundti.n.dijah ile cariye.gibi.inat. *Ey dwitlar. «Bi. i Nefsin bulanikhgi gitmez. Binaenaleyh.st &amp.. Kalbleriti cilasi da zikruHahdir. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp. Der hakikat nakdA hal-i m&amp. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din.

&lt.§ ez behr-i $ikar.d stiver. he den kafesindc &lt.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi. An kenizek ez kazd bxmdr *nd. Ba havns'i h&amp. . kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt.ih ruzi §ii. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii.89 ■ ■ aldi.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA. "Can kuiju. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu. Dad mil il an ksnizek r&amp. harid. Fakat kazara cariyc haslalandi.42 ^ ja *j&gt.*§ der kafes gun mi tapid.httfakua s&lt. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud. 'Padlgah.

"Padisah.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst.. I':il:m.» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr.x 43 ii^i . su. baghdir dedi. yant her taraldan hckim lopladi. paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads. huldu. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi.vcikdu.__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest. Gv.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih.1 paraladi.^ i^ ^ j^&gt. uulam . j . Suyu bulunca da kase kiritdj. buEamiyordn.a Palan bulunca merkebini kurt parahyan. 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst. "Digerinin kascsi vardi.ifa o-ji^'L J^f 1 . sagdan ioldan. likin merkebi km.

let canbd^t fc-unlm-. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. iyi edeeek ohirsa. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir. dermamm ill* i ■ &lt. Fifhm gird drtm ii enbazi kunim. soura mibtcrck bir tedavi ye ba. o. hastayini. dnrdliyim.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl . iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp.liyalim&lt. Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. D&amp. bagla ^ali^alim. Ben. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet.» 48 C+-&amp.J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast. r i l •-_ ■= 91 _ ii.— ^(inki ruhumun ruhu odnr.rdmend ii haste em derm&amp. Anlayi^inuzi bir yere taplayahm. «Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla. ysni konsilltasytin cdelim." 47 Ciimie gii/tendes. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani.nemost.» .

51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft. onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj. onlar da san'atlarina Buvenmisler. Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift. CciiHh-i lljtk .. yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. insfiallah — ilniirdilor.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki. her derdin devasi bizim elnmzdedir. Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini. klbr vr jujimrtlrrindcn. Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm . hakikatiyle — muttehiddir. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi. her tarafdan hekim getirtrni. lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum.ft. Yoksa.demijler. Allah Wu-rav — ymil.. -Hokimler.49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar.rmemi$ler. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt. ODlann Mm. [sttanimti ruhu — yani. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h.kalben gaflct halmde.

tegebbusltrinde haliriamalar: it. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp. dcme. : *. istisn&amp. Lsanen inIffiullah demedi. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w . TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet. hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji .1 im-Jnliglardi. HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi. Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr. aide yarm y a pit 1 v in:. Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi.■*' j i &gt.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb.tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. Sonra verilecek cevab.)» talim-i Rabbanisi varid o3du.il olmamalar: .mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi. in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber. Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi.rnti*iri Jiahi iradcden gaf.

M. Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft. bburleri de iddiali hekimler. neft yagi gibi atesi arUrdi. kazayi ilhhi it* safrayi artirdi. Jiiuka31idi olanlardir. Revgan*i bddam hi§ki mi numud.cet na reva. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft. "Sirken^biii simibu.* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. Ge§t rent efzun il h&amp. Padisab ve cariyeden maksadin . tabib-i mynevi olmalan lar.53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud. bin padi$ah. kabizhasiloidu. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi.:!. llekSmlerden milrad da. Su bile hararcti kesecek yerde.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. Jtkllihi uliii. Bademyagi da KjjIjiz vetdi. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi. . (SO) SCire-i Ksht : 23. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis.'digeri cariye. matbjb olan $ifa hasil olmadi. "Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi.im gelen geyhlenn.

in bank verdigi para. . baska bir sey yok. hem hasta fazla zahmet gekmez. rub He nefisderi mii: fjkkebdir. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§. zannolur. Muraoaat etdikteri..ie rQhu temsil eyliyen padi^ah. o davanm da' eahillerce dogru. nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere. sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. tedavisindeii adz kaldik. sana da bilniediklerini ogretsm. bilmiyorum diyeeeklere degil. bildiklerime gbredir. memleketi ^imdikinden. o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi. Dikty^da en buyiik musibct. destgirin (arkada9 in) olsun.Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. Bu. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi. &amp. seyh degil h . bir &amp. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden. At I ali.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm. . cahilin.. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife. bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere.. Ebu Yusiif . sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar.Melekler.i girmekden kurtulur. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt.masidir. yaki^ir mi?» deyince. ba§ka ve haaik birini bulun. boyle ederiz diye atib iuiuyralsr. O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $. •Emir'ul-mu'min.Bilmiyorum. demis. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor. ler. &lt. ham vebal aitm. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd).Bunu yapacak kadar insaf imiz. bilmiyoruz dedikleri gibi. Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. Sb'yle ya'pauz.ey sormu?. Mini davasmda bulunmasi. Hikayemiz&lt. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt. Evet. demis. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur.

. Pa birihne cdaib-i mescid devld.» '. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice.- 56 JbJ.-fbT-im. Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz.aJS. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir. Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. Fakat icabet. Ezciimle Jn^an. J. yahnayak mescidc kojdu. &lt.•■ l"-i i.$1 j S&amp.* Evet: Padi^ah. Nitekim. ve her ?eyden iimidini kesmdi. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler.rc-i B^kei-B : iae. ji^d jT y£ j&gt. cmlardan umidini kesiyor. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor. (Vn.9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1. hekimlerin d aczini gordncc. herkesder. ayet-i kerimede . Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl . 1'adisah. dogrudan dogruya. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife. DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI.jJ J»I 4 . jW. cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica.*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler.1.Ti .haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir. ve kabulltn bazi §arttan vardir. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor.. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt.

kelim-u-llah Kazretleri. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. derecesme gore yalv. HaUki karijisinda e it me si. 9K . degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn.dikten scmra.r iemdir. olmasi gerekir. Padi^ahin yalinayak gitmesi.M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda. yajjmuru indirmekde. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr.* demi^ler. Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun.seiavardir 52 . matlubun da. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. -Fabucjarim cikan* buyurulmus.. O. ■ verecek zktc karsi.tit&amp. yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp. o istegin daha da s. Malumdur ki bir adamin diia etmeai. rakntetmi yaymakda olaridir. her humdi.inb yakf masi tabii bir haldir. Isteyen kimseniti.ce. i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor. Yimi : *0. matlabin da. 2G. litfkiyki yar.bu-j yuruluyor. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu. talibin de Halik ve R&amp.iinimi. (insanlar) iimid leritii ke&amp. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra .

O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^. camiUer. Secdegah ez e$k-i &amp.b«l ir?Hazret-i Sadi. iJesela cum'a gec&amp. (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i. Her nimete ise bit siikiir vadbdir. Mekke. . mescidler de mubarek mekanlardandir. '■ tst i£r. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder. (^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend.i.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani. «AJlah. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur.ti piir db §ud. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek.iikriinden Scizim* demek icab eder. &lt.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu . Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. Kudiis harem-i ^onfleri. Hadis-i §eriii mflcibiiice. hayaiinm uzaniast.leri. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. Hikayemiz. Secde yen. O nimetin siikrii de varibdir. Bu netlceye gore insan. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. enbiya ve eviiya Utrbeleri. kendisine hamdedHmesini sever. Medine. bamdele K salvele ile basbmak.&gt. bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. bir nlmetdir.gibi diia ederken de besmele. seher vakitleri. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi. Ramazan ve bayramlar. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir. Allah bun I an kabui eder. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s. diger kismim reddetmeye. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr.deki padi^ah. kerem-i ilahi miisaid degildir. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi.

"PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp.) ^iinkti O jfbiiyi de. «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn. makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. «Bana dfia ediniz.h. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret. ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin. tekrai yolumuzu 5asirdik. -Ey daima hacctlerimize melee olan Allah. fte&amp. diiasina medh u sena ile basladikdan.lhri senasim sayr oak hus&amp. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan.i. Cenab-j Hakkin.&amp.b oldu [un.sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur.60 &amp. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor. siret. yiikseltmesen de birdir. Bar-i diger m&amp.buyuruimus.ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm..* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de.p. *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem. Men gi guy em hod tii mtddni nihan. lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl . All&amp. gizlinin daha gizlmni de hilir 51 .Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi. galat kerdim r&amp. Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit.u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!. bii. sirlann bfJicisi oldugunvi . Sen.. HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT. demissindir.n Padijah.

Mii'n. kendisinin bir takim sariatan hekimlere.. 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii. Yani : «Halimi bili§m.derdini agaha bile!. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt.ru$. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor. O zat-i ecell Li akdesin. Kendi bi $iibhe bilir.Ua . o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler.&gt. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h. o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor.bilenler.. f§te padiaah da.in : 6u.n.* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile. Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir.^ . Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$. Elil-i dil soyiiyevie. 62 ^^ &amp. raz-\ derunu yoksa.

Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit. Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid.ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir.in gtinderiLmi^dir. bizim t:iry fimizd.hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.» . niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst.hm&amp. ^j] Gihfi ejf i eh. ij jj ^i. «Padis&gt.' Did der Mb 6 ki pm runiimud.» 102 M VJ .'m t Miiznibin nale-i cangaht if p. Hacetlerin r*va goriildii yaui. — Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.n. Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti.Gazab'i sakin olur R&amp.* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast. emanet ve sadakat s&gt.. sana mtijde.13-lp. muradin Dlacakdir.fathaizdir. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah.

tuzlu yemekler yemis. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat. vssitftsiyle olurdu. -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini.i. bu Hadis-i Serif. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden.1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm.cevabmi ve* misdir. nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur.* mealindedir.. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. j»tt* j&gt. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim. riiya lardir. (Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani. yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir. *23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay. * d( sin.* « MaJumdur ki r uya. herkese vaki olur. Onun kendisine zararj oj maz. Enbiyay-j izam.* diyor. seytandandir. Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o.^j. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan.-y* j* ^ h J 3 . Evet. Der miz&amp. Vukiiu umumi olmakla beraber. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin. AJfatflandir. aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya.ces kudret-i hak rd bibin. mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle.Ru'yay-i sahiha. m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin.66 0^? I j JiU. -Salih bir a dam in gordiigli. u miiddetin 46 ciiz'unden biridir. Buindu dolayi . *Mujderikr. bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi.* buyurul mus.. dive muhaddisji . mUbessir* nedir? siialine . tabir etmis ve. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. adeta hususidir. tidlcmu muhtelif. Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu.

islam miicahidleri. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. bir de sihrin mucize ve keramet kar. sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini.meal hide bulunan Hadis. Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir. rii'yay-i salihl ile nlmusdu. Bir def'a Hazret-i Aise. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor. Mucize iie keranietin farki ise . mahvetmi^di. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe.sisinda bozulmasidir.* demekdir. ilm-i ta'bire asina idi. birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir. yahud bir mudd&lt. Nitekim Uhud muharebesine giderken. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur.tarafmdan izah olunmusdur.hab ile Mekke 1 ] gidildigini. Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp.nij te'vil buyururdu. Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di.. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici. iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. sihir. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber. riiya sin da go rub babasma stiyktni§. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. geclkirdi. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- .

yahud bir ciimle irad etmekdir. hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu. Doldu gonliim niir iie bUhtiyir. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir. ffoJge arasmda «GU. Sure-i (Vennecrni) i tertif. -Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M. *Padi$ah.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki. cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss. a/isi /d^ili piir mdyei. ^*$ u*^ Jo Did. her . 105 Getasagi.» 106 .» 69 *jl* j..iie}» gibi parltyotdu. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim.bi der miydn-i sayei. kit'asjnin uijiincii misra'..iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp. pAdifAhin riiyd da h.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir.. AJt&amp. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp. Td burned angi bilnmudind sir. soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu.eyledim!.

bir ha vale bagJantb kostugu hatde.WIHM. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. Hiilasa .I taramazlajr. siireta yak gibidir. onlann sahibi olmakla iftihar eder. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. *SuIhu da. cciiffi dc T iftihan ve an da he. Yani: ciaml. -Ruhdakl hayal. .Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. riihundn mutasamf okm o hayal. yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr. hakikat vehmeder.* Ifl7 Evet. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. hakikal-a^ina olrriiyanlnr. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. kimi servetine. a nza gdsterir. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?.ir hidde idi. di ? tan goriinmez. bir if las o serveti. viiakdun. Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu. bitten bir Tniinasebetle bans. Kendisinden ustun bir alim. hayaJ. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn. bir zengin.» Yani : Diinyada h^rkes. M(v seia kimi limine. Hazret-i Mevlana bu suab . sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. biitiin bareketlerine hakim olur. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. t hayalden mUicvelliddir. durur.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi.

l.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o. "^ &lt.&gt.» Bu beyit.* §eklinde de a^iklanabilir. §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. V. vahidiyyet mertebe&amp. O tecelliyat isu. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir. i 1 1 i i ■r 3-s.n mikman-i gayb-i hi§ reft. 76 Her dil bahri d§ind dmuhte. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.M IDS 75 ^e?i bec&amp.cevab clmak iizere diyor ki . hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir.csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir. (Mehruylin) dan murad da. «Hcr ikisi.-- .J* $*** t f J* An hayali t&amp. Her iki rftli ■ ■ ! -. Binaenaleyh beyt-i serif . Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst.inde to* mayiiz ederJer.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn. gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. Huda bah&lt. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. ki §eh der hab did. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi. yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi. Dst ruh.. Allah 'in e$masi ve siiatidir ki. -Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise. Her dii can M dukien ber duhte.4 mihman hemi dmed bidid.

Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder. bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. i$dm luiMiiJe j.&gt.. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra. Lxk k&amp."Ruhlar. Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir. Lakin Diinyn'da i$. sevgilim cariyc degil T sen iditi. A$inay-i ezeli.ik. hizrnet etmek demektir. Binaenaleyh. huaur-u Nebevide nasi I her vakii. in W Dmiyii. sebeblsr . is. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /.r ez kdr hized der cihan. giirmek. 78 £j merd tii. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an.ckdigerine sevdirdi. • Padisah. O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa. tavsiyesine giire.» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda. ydr-i kadim Asierler!.\U&gt. (Kerner b^sten). ma'sCikasmm cariye degil.Musta/d men p-tin t/mcr.midrr. Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt..Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi.. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin.t-lir dedi. tkislni ■. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra. Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler. bir is gdrecekkti sirada ya kemer.PSdi^ah. eaeli bir yakmhk vardi. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi. «Ey hekim-i gay hi. .nhtir etdi. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn. ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi.

jsj (. ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. id kiy timet ddimest.t. Hazret-i hudavendigar. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim. Mcvlana. Hdz ez nesl-i timer. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden. si'I degildir. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde. Azmayes. Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist. (Ummi-i arif) takimindandi. g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi. Merhum. later m. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum. Hal boyle iken man. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim.'ikarmak btibS&amp. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir. later Ali silsilesinden olsiin. . Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur.§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest. hdz ez dli&amp. meslek-i tevbide gireme^. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn.eiine kalkisirlar. Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

nicmmek ve sogan 51kars. sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi. tnjuf ve orak me^akkati kaldi. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine. samgi^il. O huldi.vasi huhinmaz oldu. mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz. c kerem safrasi kesildi.u1 det»i§tittiz.. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa. Bir kac. ctinkii (orads) sin? i&amp.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu. dcmisti^.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . jy Eds Iss giin §efaai kerd hak. Han -firUiad u gammet ber tabak. Bize ziraat. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn.Ledifiniz {sebzeler) vat. ai'iir. (Jdtiss. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken. Eve I.

Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri. Ciin gedayan %&amp. "Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek.z zemin. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i. mucize olarak gdkden bir sofra geldi.in eigremeden yutmaya kalkisimak. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek." il 87 ^-^ j'&gt. Ekrem-ul-ekrem indir.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da. wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 . 11 « B£a gitsfrifran &lt. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp.dh (COi &amp.rr-i :«idt&gt.?deb biigz&amp.$&amp. berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. Bizi nziklandir. o endi^s ile. Allah. Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine.jama. h-/i-i.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir.iiro-i Bettors : til. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir.. bizc indir ki cvvelimizc de. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar. bir kac. kem negerded &amp. Hi. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar.$&amp.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v. ■■\. lokma faaila giieiirmek ii. yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak. doyulmiyacak. Daimeat u. !^eyh Sa'di'nin. hirs avert. yahud ak&amp. fGJj Sv.stend.l.* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah.» Yani. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir. ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun. mimascbetsizlikde-bulunmak olur. kiifran-i ni'met olur.Yam . dedi^i glbi : .

An der~i rahmet ber isan §ud jirdz.* Boyle bir Rabb-i Ekreir.i olmak icabeder. Vez zina iijted iieba ender cihai. ken dil crime.:' . Hi. ahdijii bozarsa. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp. vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki .» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim. MiJrada dost.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu.tlft «Yct yiitfil. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden. baskalarma da te'sir etdi. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi. AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor.'iii. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak. Hazret-i Pir. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da. ilahi Jtahmet kapisi kapandi. diismati ayirl edflmest. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr.in dc t&gt. *0 dilenci vuratLi.

kedtrdun sana her nc ariz olur&amp.« buyurulmustur. Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali.» denilmijdir. (30 Zek&amp. Kileyi. Gam. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp.l v&lt.» insanm bazan nuraniyyeli. gaindan. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. o hale vicdan azabi denilir. nefsine do munhasir kalmaz. 0&gt.. baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur. zulmaniyytte. iilum dt ^ogalir.. Bundart ba§ks&gt. nanierddir. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki.im bilmi? olmiui. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. NLtekim .merd bst. • Zulmeldifn. 91 Her ki hi ha IcJ kilned. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc. gam ve kedere tehavvul eder. Rehzen-i merdan §ud it n&amp. ^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam. An zi M bd ki vii giistdhist hem.buyurulmugtur.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz.&lt.a.-riiiiyn&lt. memfckvtlcrinde bitt bitmez. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp. der rtih-i dast&gt.AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse. kalbi safasi.l&lt.le bir $ahis merd dcgil. Di er tabirle. aralarmda fakr u zaruret yayilir. itlurlnrsa. lderitidc fuhus yaydit-sa. 90 ( &gt. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa. Yme bir Hadis~i §erifde. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt. insardanii zekat vermedikleciai.»iRZ . 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir. emr-i llabi ile miicssir olur. kithgn ugrarlar. jnsam raanevi bir sikinti kapJar.w 121 .

hocy Iso Ulobesinin. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi.* i . Aksi halde hern sapik. onn tapa:dar.s'il'-i Afitali. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek. felekleri nurlu. sair mahlukaali da yaratmi§.v. tnsandan ba§ka hie bir mahluk. «Bed zi glislahli kiii-.iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . /r&gt. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 . stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. . §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb.medhi. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/. ve melekler hakkinda : t* Yani .•'■' nrrckdir. sadir olmusdur. husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti. kiistahlik neticesidir. on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur.si. Citine^dun dyAdc insianlarda. amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur.'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. 93 Bud zi giist&amp. o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?. dftgiin* raesi.M kiisuj-i aftcib. hem de sapitmis olur." Cenab-i Hak. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister.de taklid hassasi vardii". melegi de. Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. «Felek: cdebi dolayisiyle. ba^k. nurlu melek de. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. Bunuti iqin reis akmlarm. Guneiin tufculmaiu da. ctmdendii'.» Buradaki kQilthlik.i iariliLer . geyn ise dervislerinin. felegi de. yam. Azaatil. tnsamn tabiatir. ■ Giiuejiii tutulmasi. melekleii temiz bir hale getirmi?. Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek. Hufcusiylo o kimse.

ui-urundan secde etmemis. m m -G&amp.. Ay 'in. Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder..KtiSECEClNl. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. seytan kibr ve *. tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni . ^tdytan. ya kiamen.» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim.itc^den. Gune^in xiyasi sbmnes.ytl olmaz. Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du.u-jisra'ma *Guncsi». bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi. (62! Sure-i Tatuitn : S. Ktisiif esnasmda. beni azdiri^in hakki i^n 63 . kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir. ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" .&amp. ya temamen Dunya'ya V. tea 3 SUM-! Hicr r 3$. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur. onu toprakdan yaratdm. Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt. halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde. Ay'in mani olmaiiyle o ziya.

Ca'feri kucaklamak. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar.» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi. Onlar da oray* gitdiler. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis. 95 Dest u pt^dnif bustden girift. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp. yani. alnmdan bpmek. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri.'! Jit J*^ D&amp. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege. verib. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi. uPadi^ah. makaamindan ve yolundaii.* demekle taltif buyurdu. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor.lumanlarn hem selam. ■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^. sema\ dever&amp. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift.w Padigah. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler. Hazret-i Peygamber. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt. «Elini.t bHk§dd ii kenar dns§ girift. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi.94 if J ^W j Jj &gt.*.n. kolunu agdi vc onu kucakladi. Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi. Vez makaam ii rah piirsiden girift. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi.« .

124 125 !&gt. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin.*» t.iJ J 1 j.genci yaftem ahir bcsabr. MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ. "Allah 'm bediyyesi ve lahmetin. «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi. Guft." Keza : 97 £/■ . Ma 'nii essabru miftahul ferec. Hz. (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi.S ^**' ■#**&amp. me^akkatin gidcritisi.^j j j^ V* \S Kj&amp. dcdi. Tabib-i ilahinin geh^i.tftfJ &lt. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec. .h-i her siial.s l Ey likaa-yi tu cev&amp.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit. &amp. seVin? anablartdir* mealindedir.96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr.

insiimn miiskili.i liu&lt. tesadiif der get. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. her vakit so'zle degil. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it. ■Ey in tic if ha \&lt. Boyle bir sey oKi&amp. it$ada muhtac olanlan. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr.«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} . Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi.zi oldugu tit manasmadir.™ Hakiki mursidler.Merhaba.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. Destgiri herki pdye§ der gilest. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis. geld hi. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir. boa geldin.e cevsiha liatet icalmaksizm. Gel en tarafmdan vl. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl. (exi iliirnlir. sen.eriz. Evet Tesadiifidir. Onim i?in lalibin mi. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant. *Ey tabib~i tlahi.ca. mesayihden bir zatir. oburiine de in'ikas eder. fakat her vakit Dlmaz. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir. yahud meclisinde bulunuldugu vakit.. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir.» niese]ine ve i . jebi gormeklc hallohmuverir. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir. yahud fi'l ile halleder.tskilini ke^fecler. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n. camura saplamp kalmjs — yam.siial v. der si ride.iii. ihl m-i U. basari da fi'len ve halen irsad ederler. Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz. Hadisde de varid olmu?. in tegab cdelkaza zakal feza. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor. Merhaba tabiri. Ulemadan. daima nurlu ve eilalidsr. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle.

Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur. Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir. . dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. Bana ne v erilmis. t2« 127 MB_.se onlardan sana verdim. Su azadnameyi All yaznn^dir.e bile. buytik ve efendi manasinda kulianilmis. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular.Ayetine i^aict vardir. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. Kad rada kella leillem yentehi.. Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti. Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder. Mekke miisriklen. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr. Vaktaki hicret vukit' buldu. *Sen f kavmin scyyidisin. hugthi be nim phi hiir a [dun.u Mevla lafzi. Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber. insanm maddeten degil&amp.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah. sonra.11 iizerine bu Ayet nazil oldu. hem da azad eden elt-ndi manasina.mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . Onu. Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi. Mevla kelimesi: hem azadh kole. gelir. kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij.» (64) Surc-i Enrul . Kitlg a ugradilar. manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. 33. Evet. azadn&amp. Hazret-i AH kerremallabu veghe. bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek.Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim). aralannda bulunduk(.

digerinin de du^nam olur. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir. Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin).» Ayetleri nazil olmusdu.£unki iki dosldan birinln dugmam. Cebrail'e." der. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse. Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. Ha.. peygamberlerme. H ■jy Ya.ni : *(Babibim) de ki . -Allah. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135. Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem.le tJldurtildiikleri gibi.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi. mule Jc [(/rim-. sonradan dii^manhgi birakdjlar. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar. kenial-i zillet ve hakaarei. «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah. Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan. Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt. Kim Alkih'u. De&amp.» . Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. kendilerini. Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan.t4 b bigrijt U burdender hzrem. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. 128 Omcyye bin Halef.) Sure-S Bt'kara : flT-S*8. « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : . Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. Obeyy bin Huicf ve nmsuli.

-Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi..lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp. yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi. Sonra hckimi.re bidid. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s. 9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend.* YanS.*$ &lt. bu beyti ile ima ediyor. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^.ft bihand. Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r.mi ini anlfttdi. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. An imdret nxst viran kerdeend.in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini. Kaar&amp. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor.» . Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp. V. Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib. Tahiti illW de.ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu. yapiti ve slfah bir tedavi degildir. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie. sehresinin sararmis. Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and. olmasmdan sia'fmi anliyor.O -HASTAN1N Hi\l. hastanin kar§isina oturtdu. hastanm lienimi. •Has tarn ii ve hastahgm ge. 104 Ring-i ru vii fuxbz v. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor. dum.

iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier. Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur. Lakiu biltlJu'iui gizJedi. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki. Zira o.™ buyurulmugdur. Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv .m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun. «Mii'niin'in firasetinden.ve *■&gt. ftizli hastahk ana belli oJdn. «Tabib-i llahi bastallgi gordii. f!j i)i.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji . Bir parijacik zeka ile. iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift.ilirriliu i&gt.kunni»isl. no -dliivtiiiiih hnlipMliii h.* deniimi^dir.jr. Diger bir Hadis-i §erifde de . a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm. kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve .

hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di.iyyetini anlamak mumkun olursa. burun olmamasi lazim gelir. "Cariycnin has tali gi. halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi.7n bidid ayed zi dud. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez. kalben zaifdlr. cariyenin za'fiadan ardadi ki o. 109 Did ez zarty ku zar-i dilest.:nah. Viicfidfi afiyettedir.st ez zarid dil. Buy-i her hQyzii. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. fakat gonlil hastadir. Marsikla. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan. .* J^W&gt. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud. bir muddet gizli tutdu.

f§k iisturl&amp. eariyenin kalb! iniltisini duyunca.ra bedan su rehbercst. hislerin merkezi kalb midir. Yine o a§k. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. hi^ bir hastaliga henzemez. onun Tiirk&lt. ilahi esrartn usturlabidir.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir.set ve kesif erbabindan oldugu i^in. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder. Aktbet m&amp. iztirablan da bambaskadir. Zaten tab&amp. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki.nzemedigl gibi. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. akibet.U&amp. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz. vasita oldugu gibi. biii » . (yurek) dir. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez. diger dertlerin tedavisi gibi degildir. Minare.esi. Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar. seyri de. Goniil. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi.. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar. insawo hi a merkezi oldugu icin. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp. Ask. Heklm-1 tlahi de fir&amp. Asiklikt eerek bu basdan. o degildir. diger dertierdcn syndic. tedavisi. kit I bin in Semes in den bellidir. usturlab. Evet. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir. gerek bbUr bajdan olsun. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. Hekimlik.b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi. tgte bu gbnfun hasta olmasi.dir. dag. Vaki'a o da nuihlm. g-ijiml hastahgi gibi degiidir. Onun zuhuru da. Hif bit* hastalik.* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. onunla zamara tayJn ederler. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini.ri-i dil «Asiklik derdi. kule. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki.Nist bvmdri gii bim&amp. belki de tehlikeli bir hastahkdir.

a§k oldugu cihetle..ina iletir* demislerdlr. kainati.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben.. Ben hod yogwn. seven ve sevikn cemil-i mutlak. neyim. al ki var zensin!. bir Hadis-i serif nakleder ki. onlardakf zahiri severter. Allahi buldum.j^tirmelidir. . vu mualiuri riegH.r?&lt. Erbab-i kemal. sen isen.. . Leyla Leyla derken. jnanasi : . Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit. beytiyle aiilatir.Allah kullanni sever. (Mecaz. onlar da Allabi severlcr. Ver sen. (Yiiniis Ernre) ise. FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain. Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek. her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever. dttttffdir. yani Ha^ret-i Hak'dir. Bazilan. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler. tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir. Ger ben. Allah'm EecelH aynasidir ki. Kainatin her zerreii. gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin. men-i z&amp. Mevidyi buldum. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt. irjte bu kisim asiklardan idi ki. Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler.Nairn -1 Celili mucibince. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. ben isem. imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride. son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf.. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp. 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun. neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp. «A^k. nesin sen ey yar'." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir..

Iste ask-i mecazlnin. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. sevgilinin kuiu h kolesi olur. ^ehid olacafj beyan buyuruluyot.u olmasi. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir.( f n asklar. ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. yoksa inceli. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi.-Bir kimsc asik ols&amp.. Kim.* vMccsi.n bir sevgilisi yok. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-. bu it i bar ile olsa gerekdir. Mifdt-i rausaffa. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki.. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis..va varan bir hevesden ibareldtr.» buyuruyor. D&amp.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var.U. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt. Birinin muayy&amp.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek.sSz. nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis. ask degildir. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp. diyebilir.: ■ &gt. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak. Acaba ni^in?. §urasi da vardir ki. ancak bir rata t a He ba^li kalmis. hakikal kbprij&amp. erbab-i kemal. olur. a^ik^asi: bir c-err.. kali nil . Her sayden kurtuimu^. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir. Jiakikaliji koprij^iidiir. ueticc si utaiup nrlanma. scnin esirin oldmn. Iki kimse tasavvur edelim. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli. t IMl verdigine sidk He ver c&amp.ale tutulmak tiemekdir.nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida. binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?. Ey yar. yiizlerce. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya. wM degil ruy-i diUirai. her rabitadan balas buldum. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin.* derrick dir. mecazi bir muhabbetle miibtelay-i . buyurmasi. Iiamamda kumaya a^k. Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder.

mislei'dir. ani. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir. $uur ve idrak gartdir.di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt.anevi saiho§luk hali gaJib olandir. Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) . ehl-i tariki. (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca. dervisdir. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* . zub). bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv. ^ilit'n mi fif&amp.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 . Salik-i meciub : Siiluk ederek. £rbab-i larikatin k&amp.» demi^dir. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. Burada biraz tafsilat vermek lazimdir.rlan manevi ciinijbliik sayarlar. Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana. (salik). (salik-i mec.ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du. meezub da kendinde deiitdir. Siiluk ve ir§ad iein ise. belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. benligi heniiz zail olmanms.. (meczOb). Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$. Sofiyye ki tap Ian. Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. askin mahiyye. rr.milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir. Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan. Diger tig sin if a uyulajnaz. Sajik: Tartkate yeni girmis. fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir. arasirs kendine gelse bile.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp.

JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji. §erh u beyan. ichamraii] edemiyerek yanld!. bem veciz. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt.i&gt. onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir. askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t. 114 S-Aii 'lL" i '*t.ft.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:. ask a gelince.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam. Hatta o tar!fler as. J*— J J C*J "J t &gt. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder.* dedigini bildirir. Qv. a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti. Ciin bh$k &amp. bir beytinde. "Akil. Askm .. i^te bu tarlf.j $ -ul .Hergi guyem l§kr&amp. saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^. a^iklik ncdir? diye sordu. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu. jl l &lt. A§km tefsiri bahsine g^elince.Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt. — yani. hem de beligdir. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden. *Biri.y&amp.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim.

hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur. yahud ^Gunes. SektM dane yildizi. Ez $&gt. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur. kalem yanlir. Rijhu nurlandiran. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt. fair kiirredir kll Diinyadari . Onun igigim gbrmek. a^km anlatilmaa §oyle dursun.i* 117 A/td&amp. insana ogretii. Giines her an. sicak« ligim duymak. viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir.ap olarak 109 defa. yahud kinhr.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. Gune^. rcvirme. anlasibnasinda bi!e adz kalir. can minimi iwjia der. Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir. . 1 «Gii»e§ui dHili &gt.ye ni$ani mxdihed. Giinc^deu ni§aii vers* du.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi. dmed delit-i d^tdb.ey er $&amp. -Golg*. Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. . hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de.onukdur.» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp. elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir.

ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp.ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor. Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. (ikiye) ayri]di a6 . Miisrikler. biiyii yapdi.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu.A. Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di.» Ayet-i Kerime■■.V. gozumiizii bagladi dediler! .119 . Aleyhiisalat. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir. baailan inanmak istemiyerek. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince. Miisrikler. Ay'in ikiye aynlma .ikat o esnada yolda bultmub.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay. bedir halinde ohm. -V T Sdje hdE&gt. Bu kat'i mu'ei^eye. yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr. Muhammed bize.^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -. bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler.-. in$akkal kamer.

(ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^. Lakin iddialan dogru degildir. aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. Evvelee haber ahnmt^.» . [:.. «Haktkaten Diinyada. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir. $u halde Ay. cihan Giinesi fant oldugu halde. Arzm kurevi olmasi. akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. insikak-i kamerin vuku'u.■■! — . yahud ilan edilmi^ degildi M. onun icin (dlin). Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar. ^^Ji j^a.sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist. can giinc l bakldir. Boyle bir badise olmami? olsavdi. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki. Maamafih. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu. baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz. 120 Z J. Cin talihlerinde de yazilidir. Bu badise.jt^ j j o^ .iirunmesine rnani'dir. A$ki. Dunyanin her tarafmda goriiliirdu.-. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor. Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye. Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor. a^ki Giinese benaetmifdi.i : /idisesi vuku bulrr. van in da. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin. as j SQre-i Kamer : l. demi^Icrdi. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. her noklasinda Ay'in aynj saatde L.. ani olarak vuku buliaugilur.n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. o anda Dunya 1 ■ .u$ o]$aydi . parlak oJan a skin. &lt.

bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- . haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir.l yor.rlak cisim Giine^ olmakli beraber. bnce Giirie^ benzatllmlf. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd.un ve a§k gunesinin. fakat canlan parlatan ask gun*. bir derea'ye kadar. zira onun baki bulundugunu ve dun. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir. • tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini. T&amp.t-i 6rd g&amp. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir.Hazret-i Pir. GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde.. La kin bu az.:. ne de zihinde!. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir. diir -Giine$.tcrmek i(.i^ met ve nuraniyyetiyle beraber. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi. der fidric n&amp.* 140 Evet. Ciinki (iniui. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun. Binaenaleyh. jinin on dan daha acaib olduiunu. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in. hAricdJ de benzeri yokdur. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle. Onun zihinde de. der dyed der tasavvur mi$'l4 u. A^k giinesi lse. Ask. yani Giine§ sisteminde en p&amp. &lt. 123 j\ Ji* j^i jj&gt.in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. Nebwdeg der z'ihn ii.nc ku. ne haricde benzeri bulunabilir. Uune^i s'oz onune getirebilirler.2$r.. »&gt.

y-i §em$ilddin Tesid.. evbyaullahm (Mesturin) vani. (Semj-i carum asmanj denikrek.. Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ . Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir. bir itibare gore. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor.™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms . ayn-i (itdir. ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl. B u (k.j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor. onun tasawuru muhaldir.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis. diyor. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?. Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir.Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir. eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir. ucuncii mertebede onun fevkmdedit. Hazret-j Sems. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid. fiszm-i Mevlan&amp. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt. halk tarafindan bilinir.* E*et. Hazret-i gems. Hazret-j 5™ s . Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. . Bundan dolayi.Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- .. bet eaiimesi. 124 Qu-n hadU'-i r&amp. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr.' B . mertebe erbabs. o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi. Sifat ise. Ul ticuli pitli!. Giinesin dorduncu kat semaya n. ikinci mertebe bunun. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 .AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr.

Hazref-i Mevlana. Hazret-i Pit. . Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to.ij da rivayet edilini^dir.Hem de v gaielleri. Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp.kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi. evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di. beniin sanim ne MyLikdftr. Sems 1 jn i^iybubeti. §am 7 dan Konya'ya gt«.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. O da icabet gosterib yola ^lkdi.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. Halkla temasdan cekildi. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar.:. Bunun aebebi nedir?* diye soidu. Sir zaman sonra HazreM Sems . Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad.) kadar mutehammil degildi.Bayezid-i Bestami.oeve kadar Sultan Veled. Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi. Hazret-i Pir. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi.vet etdi. Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:. — Bayezid. Hazret-i Mevlana da . sevincinden. . Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler. bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS. talim ve tedrisi bsrakdi. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi.. hiififan da.AV. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani..fat ''derken. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di.* demis. sema' etmei'. onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi. ve lisan-i hal ik konusmus.

anlardl. Kurulu^ iarihindch. Kamer menem!. Feykii. Ger n&amp. Yam : «Ben. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. Yelediler /iihd-j. Hal bbyle iken. Eger biri. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem. Hazret-i §ems'in halifesi idi. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir.n dor era. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. donerii bir giines etrahnda. Gelelim bahse : Hazret-i gems. mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri. za- u:&lt.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. Hazret-i Pir'in mesleki. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi.» gazelini ingad etdi. demiglerdir. S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi. kul. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur. Sijykyenkrin maksadi.k-i reh-i Muhammed muhtarem.) isimli bir kizeagizi almi^di. kiiJe tsem. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. Peyj'. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi.. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. Su halde MevJeviilk. Cimki arzettigim gibi Sultan Veled. Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi. su'btsi yivkdur. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda.. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve .ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir. ayagimn tozuyum. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur. ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir. eger v&amp. Ma'mafih : . olsaydi.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem. (Kimy&amp. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus. yami. Aradilar.i. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi. sunnet yoln demekdir. Garitadir kl bu kimseler. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. taradiiar. Men H&amp. izini bulamadilar. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi.

^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen.. Btiz gu hali ez an ho$ halhd. §ems-i Tebnz ana pervane oluri. «Yil\uir. «§ems'in namt zikrediJinee.Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6. filan zat bana §u iyiligi yapdi. fit nefes can dtimenem ber taftest. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o.* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd. Akil. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle. riih ve gMz de. o ha§ halEerden.rx ve semaam yiii misli sevinsib. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr.i kokusunu aidigi i^in.&lt. onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir. -Bu siirada can. 144 Yani : . &amp. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest.Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved. ■Ta ki yer ve gok gulsiin. etefimden yakalamigdir. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir.i olan sohbet hakki i^in.&gt. Yfislii'dn gomle&amp.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin . Allah razi olsun. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved.

srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu. sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin. H&amp. )*&gt. oglumi Itnybelmi. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§.f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki. inanm ki. liiitiin aileuizi tie. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur. Ban a bunak demezseniz. clan Ya'kuh A kyhis. Ya Mevlana. hem enfus.du. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki. iiakikaten. lyice i-tiriir (bir hale) gelir. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu. «Biri. . nu. Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine.mn getiriu. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da. emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car . «Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. I§te Hiisartiuddin Celebi.. h.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi. ) tabir ederlerdi ki.eret-i Fir 'in ruhti kad. hem afak. (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver.* rn. Sure-1 Yus&amp.Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi.

. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz. Hem cabuk a] ki vakJt. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger.H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger . §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*. Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn. sicim.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir. -Ey Husamiiddin. Bvunmck de oba. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. — yani. zahrnct de olsa.ftii jela uksi s.H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb. ( 134 .il&lt. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini. simsek gihidir. Bazau at. ^akaii. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un. Serh-i an y&amp. kcskiji kill 5 gibidir. baitau kapah olur. baska bir zatnan* birak. •Dedi ki: beni doyur. «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki. otururuz. "jimdilik. fiinki.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm.* . Bazan gbkleTm ustiine ^ikar.* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin.' * •..*ei\a. Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*. Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un.ri ki 6m yar nist. o halde iken. Kellet efk&amp. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine.

iiievcflda yokluk ariz olur. Yarin ve yarlna demek. 135 j_i" jj-. ydr. •Ey arkadas. da : 136 yt j— j~y. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra. oldugundan bahisle. *Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr.j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt. veresiye verij ve gclesiye gonderi?. Had til der zrmni hikayet g&amp.» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis. Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi. hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor. Pek ala bttirsin ki. Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir.* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek.». Veresiye dplayisile.A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*.. iarikat sartlanndan degildir. -Yoksa sen sitti degii misin?. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu. . 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik. mevcud serm&amp. sofi (Ibn-iil-vakd) olur. Hest rd ez nesye h\zed nisti.$ ddt. diyor. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^.» buyuruyorsun.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik. riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir. yani gesmisden.yeyj yok haline getirir.

Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp. Mi nekusbem ba sanem b&amp. btr scy ^akLniiuksmii su. daha ho^dnr. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O.» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men.» Cevabini veriyor. Me v Una ise.» 140 . Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til . bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor.l. ne sen katjr^in.. gomJekli bir giizcl ile yatmam.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi.» Hiisamiiddifi Qelebi. *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa. tie or tan kakr. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi. 1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan. ne ihmih. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben.a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul. plrahen. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor. Ill I'Dccli ki: Ly f. Ni tu mani ni kendret n: yniyan.yle.

» . ■And g&amp. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa.yet bd^ gtij/.&gt. a$ub u hunr'izi mccuy.» 142 &lt.# iS j*1^ j j4. kiil edcr. line ve te ham midline gi&gt. Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i.re olsun.ylo. r^ii mfadfc Lift endaze kdh.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht. Ivkin o arzu o It.™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^.4 •i&gt. &lt.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir.Uer. her §*y'i yakar. 150 14. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme. KFitne. "Bli babisin scmu gelmei. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme. Reu terndm-1 in hik&amp.jj j tit ^&gt.

. J^ .* J A&gt.f &gt.«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN.145 &amp. 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp. bipiirsem zin kezizek qlzha.l Jw «&amp. ^ J ^X&gt. J J&gt. Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi.$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha. "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd.ui^ulimij akrabiyi da. . ^ j . PADtSABDAX HAL^ .Hdrce ftdK man&lt.i ti j/efc deyyar ni..vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir.j. icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi.. To. ynhiuin.

Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp.S.Insan.. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar.» emrini almi^lardi. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir. Vaktaki sarayda.* buyurulmu^dur. mealen i *Cenab*i Hak. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani . OJur ki nasi hat dinler. Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp. (A.bi sdyieyin. hastamn van in a girdl.st. burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi. o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§. yahud (Allah 'dan) kt&gt. 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. c&amp. Musa ve Hariin Peygamber .riyenin yatdigi dairede hekim. «(Gidm) ona yumu^ak &amp.). Rifk u mulayemet. heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di.'t. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir.rkar w . Lakin. rifls sahibidir ve rrfki sever. emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea.» 153 Rifk u mulftviiiu.t. Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu. esranm on a acabilir. ynhud yerine gdre nezaket. nefsin. .£ * v» ' ' . Bir Hadis-i §erifde. kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse. tabir-i digerle.

Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden. Demek ki nfk u mill aye met. halJeri. islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du. kalblerin bide^mesine.jRiuadu.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit. Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina.V. Hfilid bin Velid'in. kendilerine.TTii&gt. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan. aksi suretle davranilmis-. (R5&gt. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp. I? hususunda onlarla musa vert el.Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130. onlur:i yumu*§Bk davrandm. Musadcme esnajinda bizy. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi.%&amp. &lt. Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri. 1 :■:•.&gt.:) (SA.) Efendmi3z yaralanmis. a gelen Uhud muharebesinde. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr. bosulub dagilanlara raci'dir. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di.n.* buyurulmu$dur.a^ Rasul-i Kkn .. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 .■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki. Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii . Ohud muharebesinde bulunan. kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile. halirlan sorulmak.i Mi EiReSe ka~ dar savu. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i . Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii. yard kaganlar tekdir edilmis. hususiyle onlardan. Eger (tailfan) knba.) SQre-i TShil : 44. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du. hatti bil :. bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun. Mr de pn..$**&gt.

Qunki azim. J ir &amp. tevekkiil. Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir.&lt. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir. (§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. i$q ba^ladikdau sonra zt.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. qohlrdd klmp &gt. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. Ekitii ak. tevfikinden ummak demekdir. yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. denilebilir.ittihamina medar olan seylerden biridir. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki. bir isi yapmiya kasdetmek. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. teVile muhtac ^bndurse.» denied ir. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e. sirtiistii yatib gokden. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % . Hazret-i Mevlana.ikm1ip!ii vartln. tevekkiil bu detrsekdjr. lliqi »&lt.** ^a j *? j- . buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz.

alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi.mdan birer hitet &amp. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek.nin Iilisiiu iirnr. bulamnzsa. Har der dil gun buved va dih cev&amp. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek.b. Barada bir siial seiralabilir..iial fiiU --■ Tabibin.A. onun. hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi. onu dizinin iistunu kor. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp.» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir. dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi. . bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra.

* Me so la biri. diken cikaracak bekim. sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp.^* H&amp. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor.Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar.in diyor ki : 153 15-O \j&amp.» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir.yed ki hari ber kened.ramiya baslar. hatta gayr-i maddi ve manevidir. tikarsin. Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic. 157 . gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. Elini gezdiriyor.r-i dil rd ger bididi her kasi. Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea. Dest key budi gamanra berkesi. iS^y S &lt. ." Yoksa diken gikmaz. ^ikanlmasi mfimkin iken. kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp. derive sap la nip kay balsa bile.. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi.in. Goniil ki giizle gbrunmez. bii'akis daha ziyade saplamr. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic.ri nihed. gamlarm. ■. taraf taraf tccriibede bulunuyordu. Har neddned def'-i an ber micihed. Hazret4 Pir. sic. iistfid idi. ona saplanan a?k dikenini.. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr.

hastaya bissfittirmeksizin. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa. caiiyeiun Dimyada.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan. acik — yani.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. . "CaHye.» Hekim-i llahi.cegdn ii $4hr las. izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor. wHastatim tiabzi. aorugturmilar yapiyordu. 1ST «^. memleketme.i-i d^stdn.^J l *3 ^ T^ . basin dan ge^enlelre dair.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt. B&amp. e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan. dostlannin hatini sordu. cariyenin..d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp.z mipiirsld h&amp. «Hikny^ ynltyle o cariyederi. 158 &amp.Ffekim. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi. kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu. Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§.

Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc. jr *&gt. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi. ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f . Der kiidd min §ehr budesti tit pis. ve luj.» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek. • Cdriye. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi.D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird.n 163 Kam-t §ehri giift ii. . «Hekim.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§.* ^ j.lj-°J'. •Cariye. momloketindei! nasi! tikdjn. ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti.' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!.ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t.meinleketini s&amp. ttoillitriill n. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft. Sa'derati feftiM dicker rd nam biird.

* Heklm-i Ilahi. ne de yuan sarardi.^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. A $l-t an derd u be Lara baz yajt.&gt.dne hdnj? Jcvssa icerd. terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi.. yiteU kizanb sararmaya basladi. sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi. ev . 163 f tin zi renc&amp. Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl. „v uliIui Jutland].metiiEckpt. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand. Yani mur§id-i kamil. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud.167 ** *j f jj "t^?*. .hi hod bud bi gezend.ev bikayc ctdigi ha Id it. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§. fc.r an hakim in raz ydft.* 166 Nabz-i 6 ber h&amp. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct . ~Hektm. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu.

Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim.gine ediin ol. F: 11 161 .Muradina erec&amp.hem numud. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder.Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp. «Hekim. Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu. — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor . cafiyeye : Hastali&amp. o hastadan bu sirn anlaymca. -yani. o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu.d ba§ % jarig u eymen ki men. *Hekmi. kudamest der giizer.tmn nc oldugunu anladim. sana adeta ycniden bayat verecegim. An kiinem bd til fci 6dran ba gemen.» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp. dedi. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer. -Sevin dugtinmfekden vaages.jt kuyi &amp. Sana ya&amp.murun ^ettiene yapti&amp. o derdin.tni yapacagim.» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp.*0 hekira.

Ustimiize 50k dii§kiindiir. 152 . Benim sane ulan $cfkalim. bagisiajicidir o rD . baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt. Rahim ve sefkatli olurlar. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt. hekim-i ilabi li&amp. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci.anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar. bu.e sozler soyletiyor. •Padi^ah.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur.» buyurmu^tur.„__ «Ik. sirri kimseye soyleme.&gt. 173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git. kendisindeki merhamet ve muhabbetin. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da. Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde. garuglne bikufirii. bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz.Hazret-i Mevlana.S3f »^* #f&gt. S™ lizulmc. Ailahii ziilcelaJin. huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. umumen mahlukaata. Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir. Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. ifade ediyor. gclir.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun.WjgS (*^fef&gt. senden siki siki sorub anlamak istese bile. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8.

Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra. kubur-uJ-esrar.174 iji J j 0^. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse. kabre kuhulan bir cesed.&gt.buyurmu§tur. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur.. muradma ^abuk erer. demek istexni^dir. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir. muradin ^abucak husulc gdir.» Hadisine telmih eylemi^dir. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^. mrfimn mczan olursa. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk.gelmesi i^in. «Kalbia.CjO Gii/t P&lt. j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur. hiir insaniar. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift.u* &amp. di Iseved.*&gt. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme. _^*i. bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : . orada nasil gomulti kahrsa.Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in. Ah muradet zud ter h&amp.?j/5 amber ki herki sir nuhiift.stl $eved. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf. Yam : -Hiir DlanJarm kalbi.» Oi r j* &amp. sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij.

■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi.. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder.ina ol* miiij demekdir.'. mud. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir. erbain de. toprak lia. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir. toprak dan ihare-ldir. Hiilasa: ance gizli kalan gey.iyle renk ahm. Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor. harmanlamr .. bu&amp. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin. Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn.&gt. Halvet de. Pervert^ key y&amp. detle mukayyed degildir.s. 1C4 . JSoj ceker.ftendi zir-i kan. Fakat halvet. beyti.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan. drdyi$--t bos ton olitr. onun sirw.vt'si'rmtsi s&gt. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved.lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem.tamri . tenha bir yerde uturmakdir. "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec.in terbiye&amp.1S3 176 j^i ^ &amp.ince.'. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan.

y-i an hakim. Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra.r. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp. ya ettigi va'di Uitmali. Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp. Akil. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar.) Efcndimiz. mecazi — yini.k herd.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT .Na ehil olanm va'di ise. Vintva'dler vardir ki.nsi K'indu ^i/hdir.if"i L^. . HASTALI&amp. o liastayi korkudati eiiiin kildi. 'infai ve icra edilmedigi i^in.ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi.Evet. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan. Kerd an rencurra symen zi Mm.V. $&amp. yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir. olanca parlakhgjyle meydana c. Hckim-i ilahi.jij \^\j. kalkti. "Kerem sahibleriiain va'di. Va'deha ba§ed mecazi tdse gir. Lakin sonra. dimag mahfu7.» 182 . Keaa Nebiyy-i Ekreru (S.kra zan §emme-^ dgdh herd. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. daimi bir hastalifa benzer. n.A.a l'nsan.. once Hira. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di. *0 VELl HEK1MIN.* 180 i&amp. padi$ahm huzui-una pkdi. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi. cariycden bu malumliti aldikdan som-a. ■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor.

bihan zan %ehr-i dur.S gurur.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir. muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da. f?i&gt. Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi. jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul. gidecekleri yerlerin lisariitii bile. •Dedi ki. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid.iiiildiin kit hiil etdi. n kimselerdcn intihab edilmi§di. o uzak §ehirden d vet et. biisbutun aksi zuhur eder. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz. hckimiit bit laysij csml l-jldnti. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt. §imdi ISiim gden ledbir. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun. lira &gt._ «PicHfnh. ebJiyttsiz bir bariciye m err. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp. "Sonra it larafa haztk. Pind or a ez dil u can berguzid. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul.* 185 J&gt. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§.dra.' derler. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub. Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler.amm nnsSKotint can dan. urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir. • 183 .-j ^ «iV J&gt. ona tavsijedc bulutima.a. . Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt.™ Hazret-t Mevlar.jj _ r .\jiW* jlf j* o&lt.

iri. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler.di. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its.-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr.ulmii^dnr. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl. harb l^in degil. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp.e.» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu. islamin iuhOrunda bu vazife. Bundan dolayi idi ki.. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt. Gelelim bahse : 18G .y-r zergeri. ederdi. £iinki sen buy tilt bir iistadsm. Ihtiyiret herd zira mihteri.* 187 C*s* J+&amp. Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi.itii nlditgunu.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi.ok d. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt. iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat. kendisinin Mekke'de dc bir e. «i^te iitau padisah. 107 ^^HH *0 iki eniii-. jU-1 ^^U ^lf Ke J j. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir.iij. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. Fakat Hazretd Omer. Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t .

sl nd a ki ^hsiyetlerden. *§u giiizl elbiseyi. . Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin. sdyknilmbdi.fe mat ve elbbcyi g&amp. Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht.ri.Arab ahna bindi ve sevmcrek . gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj . cariyemn = !]e f ai ..dan.dm&lt.^E J^-ti Ender dmed §&amp. Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b.Kuyumcu bir fc&lt.Urdu. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* .* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did.i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt. . Sonr^n zahur *3« cl^inin .akil ve fehm. memlcketinden. ca)u£un.il evlemekde o]duklan.jii a). ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl.™hu.§ahi. gfe^Sfeiil = .Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim. .» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht..nince orini kapild. altitu ve gumii&lt.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd. Girm §iid ez §shr u ferzendan burid.

Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar. Evet. dedi. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. Bir ecel-i musemma. dediyae de. Bedevi.evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer. bazi g A filler. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem). ^anh-i Mesr. goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. Hazret-i Omer : &lt.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. yahud o da senin burnuna vurub hakkir. JJ&gt. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di.[arim. bir de eeel-i kaza vardir. Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. Ey §udi ender sejer 6d sad riza. o &amp.Muhaimmcdiyye. Iste bunun icin. o adj bir bedevidir.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi. t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza. Seri'at-i . Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. Ma'Ium ya. ha life Hz.i alacakdir* dedi. Omer'e miiracaat ve diva etdi.Ben bukumddnm. Cebele'ye : °Ya has mini razi et. Cebele. •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri. Hazret-i" Faruk. caudan.Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu.. Cebele. Hazret-i Omer miisa'ade etdi. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^. insamn iabiatine oyle kok salnr. bir kiilah kapmak. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du. bunun ipekli ihramma basdi. birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir. (Dinden cikdi) Hal boyle iken. yani. Sonra bu hukumet. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. buna hiddellendi.dynilmisjdir. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin. Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu. Cebele : . Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir .su ve ba#a s^-nek hevonldir.

gctirirsin. Hiikm-i IJahiden haric. Bu !&gt. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki. Halbyki. kimi bifida. ecel-i kazadir. ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert. «0lum sebcbleri cc^idlidir. biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir. ^Kimi yatagiada oliir. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'. *git bakalim.inin bitmesi manasinadir.insanin y:it. kimi kui^unla vurubir. o yoiculuk. Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar . Azrail he ona: Git bakalim." 170 171 . izzet. muradina erebilir misin?» der. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii.0 gariu kuyutncu. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir.ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. 195 Qiin resid ez r&lt.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. Hirsla. kimi dtnizde bogulur. bir jey oimadigmdan.u:inda olmesi. kimini trtn. &lt. "Kuyumcunun ha ya] in den.ll rev dri berl. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. yolcu icin cehennem olmu^dur.ebebLer mulit *. Gujt Azr&amp. yi'thud oiomobiE ^ignur.» Yani. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi.

da tiQ^fid an mehruy Td. „Or&gt. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min. jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid.U. Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 . An k^ateefc r$ be din ndce bidift. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler. . j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az. J J&gt.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj .jij- j-* J. yam cariyemii. -O Titaz mumttm™. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra.» 1D9 Td fcenizefc der r&gt. eariye oraya nisbet edilmisdir. o ciiriycyt bu efendiye ver. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? . b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu. ■Sail unit goriince tazimde bulundu. Mahzen4 zer ra bedu teslim herd. Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz.Tsiin.dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin.mtes no? $ewd.* Tiriis. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in.■( &gt.

kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. hastalaiub zayiflamiya basladi. Ebu Ceh. pejmurde bir cic. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu. «Ondan so lira hekh".di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt. cariye de temamiylc iyilesdi. Td besikhat amedan diihter temam. cariye nazannda onun. nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. Onun i?in yeni salikler. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. ahaliye miisaade vermi^di. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp.rn. a heveslerin miinasebetsiz. bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar. yiizimtin bicimine. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet..si EtJmmu Hakim) gidib getirdi. dogru mu?» diye aordu. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru. icden gafil bulunanlardandi. ^iinki birdenbire konari yasak." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di. dedi. kiymeti kalmamis. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi. Vehb) gidib getiTdi. gortinusde yak151k. Ikrime'yJ. Safvan'i da h kabilesind.cn (Umeyr B. kum gbztt oniindo crimiye. Ras&amp.lullah . oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler. Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz. gozuniin r engine meftun olmu^du. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp. (Umeyy B. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. nefsin hirsmi artirir.» Kuyumcunun guaelligi.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. Sil&amp.di b . O da icinei. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism. yam. Safvan. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince. drive ise disa bakib . «Dogrudur* buyurdu.l1 olmasmdan ibaretdi.ek gibi.

-a temkinli kalbleri bile titreti r. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur. nefret ettirmiye ba^Iarlar. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir. Bbyk muvakkat bir guzellige 3s.ri. mivl.m. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi. mahciibiyyetle hitam bttluyormug. Ta nerefti bervey'an bed daveri.&lt. hakiki ask degildlr. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt. olduk&lt. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar. yaliud bugdsysi fair yu/.ir.yi kez pey-i rengt biived. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. . dedirtirler. 206 ^ .c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6. miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt. 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du.Hazret-iJVTeviana. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. evvelce teshir etmi$ olduklanni. La kin onlardaki bu cazibe. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi. hevcsden ibarctdir.. suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi.« Kvtit K.» ■ Yani. l§k nebved akibet nengi biived. ik olanlar.. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu.

iBen o kir tilkisiyim ki.» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J.vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi. Bizan bu nimetkr. sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2. Ser biiridende^ berdy-i postfn.» . postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar. cammti dii^maiu olmu^du.ina.Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp. saadet gibi.Hudisi muklezasincJi. «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu.ni olmus. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu. benim saf ve temiz kantnu dbkdii. Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. beni yakalayib ba§imi kestilcr.ftede u^rar* .** Yani. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki. 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp.* 200 CjS ji \j# . aarvct jglbi. bir 50k hiikiimdari. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. £iinki yiizuniin giizblligi. gent. kendisinin db^m&amp. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl.1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men. gcibegimdeki miski almak icin bu avci. kuwet ve jevketi bldurmu$dur.

Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir. yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir.'ani. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir.17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn. Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. kainmm in umayacagmi. &gt.n Kuyumcu. avcilprm viicudtimdc . iilcikT. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun.! t l 1 ij. postekiti yiiziilmek irin tilkinin. su tasalanmasjnda kendisini ahuya. tilkiye. "^Bctii madumim it in uldi'trcti. file benzetiyor. = yaralar kanimi dbkmii^dur. ' • Bt'n o filim ki. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* . rUsleriim almak icin. Riht hitnem ez beray-i ustuhan. dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu.

z gerded suy~i 6 an &amp.* Yard. insamn kat'i amelirdri eeaasi. yahud baska birinin intikam aleiidir. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise. katl ite mijjdele.z.n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir.yi key est. kuyumcu diyordu kl .&amp. onun mukafatsm gi»recck. « Bug tin bana i$e yarm onadir. elbetde bu hak alinacakdir. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni. *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile. kim de zerre kadar jer yppmi.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. . yinc o go'lge divarin rfibine doner. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar. Bermenest i7nni2 /erda berveyest.ye bd£. cczasiz ve intikarnsiz kalamaz.^dir. diger tabirlp Allah'g. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile. B5.recek 71 = buyurulmustur. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. Fakat yarm. Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri. ise oiuw cezasmi ge&gt. F: 12 177 §ahsi menfiial.Hsdislne i^aret etmi.YanJ : «Kaatili. zamaru geUnce o ceza gebr. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. Ya hukumetirt idam sebpasi.

^mi&amp.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t .o st'slcri bizc j&amp. hn da kendi alcyhinedir 71 . insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt. Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir. Kur 1 artda 'mv&amp.* buyur'jlmusdur.SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp. me alert : «Buguti. An kemzek jud zi \§k u renc pah. SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir. yam t Kiyamet giiniindc her ^abis.dc eder. "Bu diinva: dagu. kendi lebine. buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem . kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. Aki-.rfr-i h&amp. klnt de kutiifuk ederse.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir. 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder.» ITS (72) EOru. islerimiz de seslejimeye benzer. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) . "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir.nyAdu vn tlmoasse. ses. EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir. Bugtin z ul iii 11 yoktur. Cenab-i Hak.k. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu.

L *j. yam. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist. 217 I$k zirtde der revan u der besar. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. deme.5 %ende nist.r eyle ki.» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam. Her demi ba$ed zi gonca taze ter.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir. hem def evvelce gee. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir.21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf. ona karji.§/-i m&lt. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat. ve dersin : . bir vakit peimiirde olmaz. Zanfci miird^ 4&amp.lardir. Allah'm a$ki.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani. cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale. bizim Iflrafimiwi gelemex. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. hie. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu. «t. &gt. Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp. 2iri iilii. ruhdi oisuu. J. fani olanlarm — aski baki degildtr. AUSh'i sevenlenn muhabbeti.» Yani.

di H a S ™.. Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb. Kd§lj-i e$r&amp.. 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor. *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn.£* -%&amp.* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt. Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO.y-i Kibriya. eadisahm j„ :„: diirmedi. In ne necmest it ne remlest u ne hdb. \« BW . Sirr-i an ra der neydbed dm halk.rh&amp. ne bir iimmid ile.In giinin jermud Meuldndy-i ma." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. *Ufl . -KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir. ne de bir korku dolavisiylc idi. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. Mp duvari d^d. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. vani.

NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i . biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise. ^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl. Onlar da Allah 'in kudretini. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi. . 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim. Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. Otmii eli. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. Bmacnukyh Allah 'in nebileri.* der.* Ha/ret-i Mevlana. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 . vebilidir— . Mr.Gemi. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb. Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir. evliyaullah da oyledir. -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa. Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim.. Naib ise: Vekil demekdir.kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. Hakkia yed-i kudretinde demekdir. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. bji faknv. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. «0 zat-i ^erif ki. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim.gentiyi sakatfedtttt. Fey^mber Efendimizle. manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. peygamberler silsilesine nibayet verildi. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak.irdi.

Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu. diye niria cttik".sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum.. §iiphcsk ki biz. Bak artik ne dusunuriun. hatta ha- . maimi. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim. ■ *Sen de ey salik!. insanlar arasinda. sang cdilcti emir ne ise yap.He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz. £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :. m Bu vjik'h. (Oglu) dedi : Babacigim. miJlkiinu. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik. I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt.225 (JUVI «!*&gt. dedi.* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. . rii 1 yana sadakat gojterdin.

QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu. K^r'a ^ekiiler. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular. O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi. Keza. O a dam .egtikce ablfeksizhga du^tliler. oyle zannederim ki.agi c.dilar. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz.denilmisdir. GittileT. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi.) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi. «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. ZemEem kuyusunu doldvrdular. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t. Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi. yerini belim2 etditer. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz. HazreM Abdullah namma isibet etdi. ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta. Huzailer Mekke'ye gifdiler. dediler. Abdulmuttalib. Ismail Aleyhissclam. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu.V.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de. Sonra. Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi.A. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar.iz. Zamanlar g. On devedir. yok da dcgiidir. Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt. bir de Hazret-i Peygamber (S. 226 . Zemzemden istifade etdiler. mani olmak isteyenlerle uyu^du. soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi". Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle.T) yani. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak . -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz.Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi. Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar. Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi. Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail. bahasinm arzu&amp.ekmek. Yalinb bogazma bic. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster.dedi.

sd r .c ./'■ &gt.'•.i i j i y h i ( ve bit tela.* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt. Zaten ortada i in. Ken rib.de gi. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k. ve olm-Li§ kinase de yokdu./ &amp.iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden . oc&amp. sfeyr j^ &gt. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd.d:r. kuyumcunun olduriilmesi. tfcrtemiz bir ha) airms.kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir. 227 jr. saf miiLi rm In birakir mi?» V.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di. Kuyumcu. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. ■ l&gt.i hi pidgin i^in. Ortadan kaldinlan o hevesdi. nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun. Siizmc ameliyyesi.J* •■&gt.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj.n r. ■Sen. Td her dred kure ez nufcre ceja.11 l-. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir. Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id).

heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi. 6yle bit Allahdit ki.' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. liL.j 5" dL.y *. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor .i i. halis ajar kaliiiasi iciindir.Td bicu§ed her serdyed zer zehed. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani. is' j. yani.' JJU. sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 .** buyurmii^dur. tasfiye edit me k v. Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur. eritiiir ve temizlenirse. olanca hevesi aail clur. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi.in nastl potaya ve ocaga konukir. 22!) y^vj^&gt." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e. heva ve h^vesden pak idi. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi.r j 1 -&gt.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan. kotiiniin imlihan edilmcsi. Kuyumcunun — yani. liirsdan. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah. "lyinrn.Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0. insarii ruh da tiyle olmu^du. . Fakat lui iyilik.

ek gibidir.ttia. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi. -O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp. nebi. zahire gore t»Jur. §ert'atde hukum. 18T 230 / Ger hizir der b&amp.i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken. Eonra. Hazr&lt. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin.i Mil!k: 2. o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken.(75) Sure.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere. senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt.hr ke§U ra ^ikest. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du. sahib-i seri'at bir peygamberdi. o sakathk dolayisiyle gemi. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur. Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di. Fakat IBS . focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken.za kalkismi^. Onun icm Kelimullah Hazretleri. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest. batta miisavi olmasi 565? !e dursun. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir.t-i Musa. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi. Soylenikn sozlerden HizjrW. *Ei*er Hizir. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir. onceleri itir&amp.m'm vehmi. Ey gafil ftirazci..evdasina d[j§m.

Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi. Mesda Siileymaniye Carniinir. husuHi.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan.S* X . hnkSkatde kintiizi giil gibidir. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl.n deme. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh. ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez. bu san'atj.umcunuii kam. ^u hal. Lakin asil gilgin. Onun igin bir i^In ba^indan. sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. nefsini onun elinden kurtarmij. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez. -Ku&gt.tmig. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl.vlc ilini ile marife1.Ona kan deme.J her $eyde. ittiham ediienler degil h edenierdir.de bir Ihlittas mes'elesi vardir. 233 ji fit jLU. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. 232 J 1 ^ j&gt.s. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir. $#• &lt. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister.» Malum dur ki akil. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. Fakat bu hikmeti herkes goremei. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez. hikmetin ta kendisidir.

oldugu gibi. mutteki bir za ti de. bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir.. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. ^iibhesiz ki yalandir. YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr. Kdfirem ger biirderai men n&amp. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. "Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi. bin gazabina ygrar. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz.IT 1 ^ . onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi.» rnealindadir. heva ve hevesin giderilmesi demekdir. ahlaksiz gorlir.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud. Mes'elenir. Bundun ba§ka. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. .Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6.ki." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp. jy . bu Ml de. yapilan medih dogru olabilsin. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik.m-i b. Qiinki bir fasikin medbi. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur." Hazrct-i Mevlana. yalan yere medh. Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. Kuyumcunun zehirienmesi. giinki medhedeni. yalanci da daima Ally. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi.^er. mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr. Ars~i alayi titretir.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. Allah') n ya&amp. ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet. «Eger padi^ahin muradi.

Hikaycdeki padi^ab.tJJT J^ 1 L?&gt.n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6. ruhu temsil edivordu. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir.Has btid H hdsa4 Allah bud. keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi.ini gormeseydi./afe elunmu^dur. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp.. onun fityda&amp. b&amp. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. eariyeyi kurtaracak. Ruh ise : &gt.s . kuyumcunun kabrmda.. S'iy-i baht u bihterin c&amp. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor. Onun kahri.* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu. havass-i ilahiyye ciimlesindendir. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. ^tS 0£ ji. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim". Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. «Bir kimseyi ki. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi.hi ke§ed.* Kazm-i Celilince Alkih'a .&gt. §u halde. Oyle bir sat.An kesira ki giinin §ahi kil§ed. in] i!:.ylc bir padisah bldiiriir. «Eger padi s ah.^ \ J[S S jT "*— (jfl«. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi.

Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera. soa gotiirmedigi halde. Dikkat et. 239 j*j jU. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir. cunki fanidir — ahr.. Anki der vehmet neyayed an dehed. bir gun bim ashab ile otururken.hurdur. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor. -Allah ondan daha merbatm t"idir. Cenab-j Hak. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp.. Fakat Allah'in merhameti.inda yU* can vtiHr. . dm. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr. ondan cok buyiiktur. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir.Atamaz ya RaSulallah. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm.** Mm can bist&amp.* Evet. hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder.J-* j jj'li^j jL. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi. yanm cam alir. jefkati mani olur* derni?ler. kar 5 ili&amp.ned u sad can dehed. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir.» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de.cuk. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' .Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus. Zat-i Akdes-i Risalet de. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah. goziijv.J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis. bir Kerimdir ki. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir.

Ey g3fil insan. Fakat on! arm o sozleri soytemderi. gSslafin fjdrniedigi. senin bildigin gSbi degildir.Sir&amp. mes'ele.ajvaudi&gt. Hem byle bir Cennet ki. Biki bo J. ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. Goziinii ag ve dikkat]e bak ki. kulaklann isitmedigi. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur. igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt. Tuti. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v . (77) Sdre-i Tevbe: 111.2i &gt. ona mukaabil Cennut ihsan ediyor. Gibcel sesli. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. . gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun./&gt. Til kiy&amp. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. ■ I titt^iiniiytjrsun.» Tuti. : . Allah satin alip. leri havi bir bahfje de^il.s Hazret-i Mevlana diyor ki .s zz ki§ migiri velik. fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun.?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj. nice k. sen gerek Allah'in.beytinde hiilasa edilen fant bayati. Bu munasebetle Hafaz. iyice bak. ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h. sivalan tavuk goksiinden olan.V J'j' &lt. Bur dur uftadei binger tii nifc. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden. anladiklariRdan degil.

J J Der httab-i ademi n6. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu. Der nevdy-x t&amp.. ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig. liatta.vna k&amp.tiyan haz'ik bu-di.245 Gurbe-i bercist n&amp. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl. . fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi.*J&gt.»Bf ni tuti gibi H. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij.» demi^dir. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht.rsisma koydubr. Tikit dr can korkusundan. Ber diikdn tuti nigehbani niivmd.) duasim tekrarlar. «Bir kedi. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip.geh e^ dukan. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir.y-i hane re/te btid. Niikte giifti bd heme sevda geran. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da. tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp. rotibalagalara goredir.Uk bildi.\ jif c&amp.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi. »Efendisi bir gun eve gitmtsli. 242 £ljr lj&gt. -insanlarla koiiu§urdu. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can.. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ.

n u came $erb. Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu. Ber&amp.ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb.* s m w 247 i* *. Bagina vurup tiiylerini doktu.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig. . •Efendisl evden geldi.yagiarim dbktii. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd. Elbis^si dc yaga bulaiumg. Ber diikan binge st fdrig hdceveg. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp. 248 T Did pur revgan diik&amp. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd. wBakti Id dukkan yag i(iDde. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi. Tutinin yap tigim anladi.med Mceeg.

Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi.* .j». o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu.* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp. •Bakkal sakaltm yoluyor. diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu. fauliit altma girdi diyordu.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn.n u zdr.^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd.» 252 tj~Ji. ii? g*ce Bonra bakkal. Td biyabed nutk miirgi higrd. nlmet gtine?im. Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp. gtin. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. eyvah.

256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t. kafasi. «Ey ksl.r&amp.t 198 . }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti.n gussa vu gam ge$t tiift. Tu meger zz §i$e revgan rihti. -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii.254 J3d hez&amp. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu. CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^. tas ve leg™ gibt cascavlakdi.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£. acaib ve garib §*yler giisteriyordu. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki. .Ifl7 ■■&gt. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi. Ki aceb in vturg key dyed biguft.* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman.^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i.

Qiplak manasma gelir.s etmesinden halk giilmeye ba$ladi. melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. ba 5 i sa^siz demekdir.? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr. Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd. biyi^m.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir.&amp. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler. SiJluk yulutida o ba^. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr. i§te bu cavlak. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak».259 U.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak. ySni sagsiz manasuiadir. Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . biyik. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur. yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar. aba sahibi dervi$J. -Tutinin. demir bir pirangatlan fark*izdir. Bu umumi manasmdan ba§k. Melamiler ieinde. kasin. Turk^e dazlak derleT. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp. Eazan (cascavtek) diye tekid olunur. W *2* »b*&amp. bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur. kas. Mfr sela : . gar darb : Sagin. bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki).) bir de hususiyyeii vardir ki.

bamba^ka ve ayri ayndir. Bazan da gulling bir hale getirir. o halde otilar da bcnim gibidir diye. •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. Bunuti gibi sen de. §ir-i a km. ezan okunuyor. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. qok kerre insam aldatir.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. . hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr. Kendikrine delakt eyleyen. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber. Hazret-i Fir. bizim «Gemi arslam* mealinde. Iafzm bir olmasi. bizde o istek hak vere: derler. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi. Sir~i a km: sancak arslam. Tutinin saesjz dervi§i goriince. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv.h $$. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme. de kullaniiir.— Erenter. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. Sir&gt. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari. Kiytls-j nefi. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler.» (Sir) kelimesl.

* 200 2li2 j&amp.Bfeget". Ebdal-i ilahiden — yfinl. arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. ^ijte hii de insami.$ J L Giifte inek md be§er i^on.fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar.j&gt.&gt. $&amp. bid yuziik yapibp parmakda tagimr. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ .L\jl* j_ji. «Pi-. onlar da. . bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti. keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz. Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/. V M . elmasla kaldinm tasi da.yt.aiid]]ar. ta§ olmak itibariyle birdir am ma. Evet. unlar da dediler. «Biiiun a km.. 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd.'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor. Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor. peygamberkri. kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 .^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend.» Gafki sahibkrinin.&gt.AS. velilert de kendilerl gibi &amp. Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir. 2111 Yani&lt. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f. ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki. velileri. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni. sarsida.

j Purkan: 7. ki. kutup yahud gavs. Ebdal-i Ilahiyye. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab.velilerin seckini. bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur. . e^ek ansinda — (13) 5 lire.nenir. yediler. 2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db . Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an. tiller. Evliya'ullahdan bir taife imis. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi.&gt. giinahlarinin sevaba. Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki . (Tajl Sure-i Yasiri: 1$. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir. 265 j* a 4t^&gt.» yani. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai. digediiden bal basil otur. yedi kid oludarmiij.. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki. o a sir da k' . i ma man da onun tnuavinleri demekmis.

Insanlar da *kil."Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. digcri sck&lt.rhdoludur. geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT. Kamjdar ara&amp. Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi.9 .dtti ayrihk vnrrlir.n Su ug misalde insan. 2f&gt. -Iki nevi k Fin 1 1 i. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini. anya.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin. iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr. fakat nevilpri ayridir. «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. ■ .inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar. Fdrk jan he f tad sale rah bin.. ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor.'i rin cinsleri bir. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. Lakin birinden yahnz giihrc. bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr. in ycki hali vii an piir ez §ekcr. On uii i(jin. Biitijn IjtJiil. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. ondan m ah rum olam da m«vcuddur.

Van kored gerded heme niir-i Hu-dd. Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT.I Up jj tf-**^. ashabdan biri: «Ya Ea&amp.. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. Yam.buyurdu. On gitnde bir saim ol. yedij£indeti Allah niiru husule gelir. ^DavQd nasil sahn olurdu?.tii huylarim da takviye eder. bir gtin iftar ederdi. Oburii — yani.V. dokui giiuun de sevabim bul. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh.ni nur olur.i hasislik ve baaed olur. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi. yedi&amp. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp.» f . -O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar. Van hored zayed heme ffe&amp. Fakat havassin yedigi. yedigi posa olarak kendisinden aynJir.buyurdu ve bunu. . iJu. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro. «Bu — yani r avamdan bin — yer. "Avararfan 4] an yer.ulaUab.) e haber verilmig. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp. Havasdan olan yer.diye sordum.* diye ixahat verdi. havasdan olan — yer. Oruc tut ve iftar ci.ftf ehad. yediklcri butuu il&amp. tulmakdir. Aleyhissalatii vesselam efendimiz. ilahi nGriann husulurie sebeb olur.* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. **Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida. avamm yedigi. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki. iftar etmeksizin birkac gun ulama orut. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt. scnin gbziiniin de hakki vardir. *Bir gtiii oruc tutar. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S. dedi. defa tekrarladj. nefsmin do hakki vardir.A.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji.buyurdu. Biraz izahat verelim . aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt. Namaz kil ve uyu.

O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz. savm-i visale devaro ederler.Verese-i Muj. Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 . O ^arabdaii gayrisi. }n feri§ti yak ii an divest u ded. kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : . Boyle yaptigimiz gibi.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani . muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir. Rabbin iu izuiyle fbol) tikar. agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/..* buyuruluyor.^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin. Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz. -Bu ? — yani. fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax. ruzgarlar.* HaKrot-i Mcv]&amp. kMir ise geytan ve canavar mUilidir.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir.» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i.in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 . Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir. «0. 1$e ^iikredecek bir kavm h. Yine mti'min.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed. melek gib* maismnditr. -tlahi: seni yad etmek. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir. ftbuTil —yani.

iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere. 51(H&lt. tatli su da. mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti. jU i. S£5re-i A'raf: 53. taih sujun da dinuliiirii vardir. Kifirin kalbine isabetinde ise. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan. *Bilnii§ ol ki. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez. ieinde olsun. onlann hakikatlerini ayirt edecck .st. 273 §ina§ed &amp. Nitekim aci su da berrak olur. 3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp. kafir mu'irijne. Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru.b-i hos ez §ure db. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi.i caizdir. Fakat iki suyuti berrak olmasj. Ab~i telk -u &amp. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir. yiiz ve goz itibariyle. mii'min de kafire benzeyebilir. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir.n Yari.Bir suyun tatli. Ao siiymi da. aci yahud tuzlu butundu^unu.&amp. diger uzuvlarma da yayilir.b-i §lrinrd safdst. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez. -tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp.&gt. (HO) Silro. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. Bunun gibi.l A'rtf.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj . kafir ile mu'minin. suret HtbaiTiylc benzey.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez.

an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf. j Zin asd t&amp.. Her ikisinin dt.Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark. tiSihi] 1 i . RaJimetulIah an amei rd der ue/d. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z. Her du r&amp.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d. inin sonuuda Allah'm J.. — **j? L*e j I IT L»* i&gt.» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd.* .Vncti. hokkahazh a dayandigim saiiirLar. Ber girifti &lt. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi. Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _. iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi.hik iizerine. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi.iin asdy4 6 asa.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas. ■&lt.de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. yiiiii.

Diinya koyunlarini 5evk u idare icin. Musa'nin asasi bulunsa da. bugiin bialm elinii2e ge^seydi. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da.rajnel. koskoca bir peygamberi kue. hir afetdir. bin. Birakis.sa'ya vermi?. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?.t? keser ve kullamr. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken. O da bir miiddet kullandiktan soura.L §it Peygambere. agaci yukseltelim darken. Miielimerimiz ol&amp. GHgiis i^erisindeki tabiat. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi.d ■■■-. KihlrbaxIartH degnekdl amnia. Musa'da idi. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii.yet kirdirdi. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur. ta^i. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa. miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar.iiltuyodar. Afeti amed derun-i sine tab'. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y.. K&amp. Lakin o asa ile. t Bunkn h masal diye . nih&amp.1 J'\ 278 K&amp.jiran ender mura pu^itie tab'. hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan. asada degil. yahut bastonunu yere atsayda.un h va'izlanmiz olsun.Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj.» . HazxeM Musa. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu. Musa'nin cltnde. ister&amp. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar. yine yapacagvm yapardi. Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. Bir ^obana bir degnek lazimdir. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek. *Kaliiler. Bahse gelelim : . o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert. §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi. §a~ hia lard an iiyade.

iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar. Allah da maradanni artirmijtu'. j^ jf j^S jT . YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex.. Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler. Sonra Hazret-i Musa. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil..Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir. kendi hiyleleri meydana cikacak. iste mods. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar.yy t -l^L.ey birakmadi. Asa kocaman bir boga yiktu oldu. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler.* buyrulmujtur. 279 f&lt. giinki sihir olsaydi. meyil dolayisiyle. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler. f .&amp. asssini yere birakti. isle onun mukallidlerii.«Sohbet tesir eder. ortada bir . hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi./ ^^ f-utj ^j. F: 14 2un s *&amp. Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki.$fti Yani : . yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir. mu'cize oldugfunu anladilar.

Hergi merdiim mlkiined puzlne hem. yine aahibi bakkinda faydalidir.1 1 ' + « i&gt. hi li?ane ve muhlisane olursa. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar. Imanlann avam guriibu. Kur'an-i Kerim : -*t. biiyiik asaraifeti vardir.t etmi^ olmak i^indir. O madei hay van. miicadele ve giisterij obun diye yapar. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki.mu tak* lid eder. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp. ancak emre ita&amp. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun. mak 5 byle dursun. An kilned kez mird btned dembedem. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir.&gt. Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt. «Bu. insandan tie gbrurse &lt. faydaar 61. amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts. Ber $er4 istize tuyan Mk riz.tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise. « Maymun.ibl deli. ben de insan gibi yap tun sanir. Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. Ma'mafih.. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l .^r . o da kuliuk.i vaaifcteri eldugu gibl. l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT.

t. Ber miinafik mat ender ahiret.» demekdir.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp.fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 .buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp. yinl kavbederJer&gt. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a. munafiklarla ugra* . birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor.in gelir. jl An mun&amp.fik b&amp. jj Jflj* 1 jit.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. zekitda mii'minkr. -Sonunda mii'mlnier. muvafik der nomas. munafiklara gale be ederler. Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da. 235 Gerfi Aer d&amp.irlar. Miinafiklar ahiretde mat olurlar.* . i ha del i-gin degil. n\ 282 &gt. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de. Ez pey-i istize dyed to niydz. glister is i. Bd wviin&amp. »0 mlinaltk. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana. hacda. ber ser-S gek baai/end.

Birisi imanin. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi.ber ugrajirlar. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved. Onlann ifa&amp. Oyun masasi. rilhen miltelcizii *lul. nisbet kabul etmea fark vardix. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez. didinirler. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder. g6steri§gi miinitfik da. Oyun bitince.*5'. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-.* .id'detlisiilr.mA hod reved. gii^lerine gittigi gibi. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. mc'mmlerle ber&amp.jj ^^ f^* tij.Jiin bir araya gelmeai. digeri Reyli iki adamm.i i^in de miitiafik lar.*. Lakin netieede. mesela Tiamai kilarken bir &amp. Mii'mfnle munai. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer. Orucda h hacda.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers. ate§ kesilir. namaza da inhi&amp. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi. ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir.ar etmez. 287 ^l/^ jj&amp.afda h belki de yanystna bulunmasi. Uo§una gider. digeri nifakin goUirecegi yola glder. birisi Merveli. **J*fitda. yorulurlar. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket.2B0 ■&gt. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved. Fakat her ikisinm kili§i arasinda. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r.ek mii'min de namaz kilar. oyuncularin ayrJip i^lerine.

ii*mim u nun te§rif nist. Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -. bu ktttt Ufa.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn.^E&gt. ^b gibi om]a .&gt.^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast.ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?. N&amp.21 :&gt. * rind ' i-*M * * 290 &amp. Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. Hem-giL kejdilm mi haled der enderun. 289 Mm tt ©di.z z'afdt-i veyest. £2 ^dt-i veyesi. WW** miutffak deyiace. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp.tfr* in rnebg&amp. on* .

Nifak ise. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz.aya ^aligiyoTlardj. Yeniler.set bilindigi halde.. Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari.elerdir.214 Malum ya (iman). ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar.b-i nif&amp. - Moda dinsizlerin bak hepsi. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr. la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!. i^lerindekl hab&amp. inanmak dcmuhdir. (Ensar) denilmijtir. . bu dordiineiikr. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki. resm*n miisliiman gorundiikleri halde. Eskiler. Masela.ktn tersi!. inanftiazken itianir gorunurlerdi. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. Kadi Beyzavl merhurn. tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse. kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor. Uhud Harbine giderken. (mui'min) sifatim kazamr. Eski munafiklar biiyle idi. kendilerine bir gey yapilamiyordu. fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini. o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan. Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar. Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. inanmi^ goriinmekdir. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. Eski erb&amp. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi.

&gt.u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis.Keza. kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp.£&gt. (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek.Bekir.sek. *&gt.^rJ A f *&gt. Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle. Garibdir ki bunun oglu.refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d. .f ettirmi§tL Keza lu herif. mCinafikhk etme. bir giia Hazret-i Ebti . dalkavuklukda b1.#. Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner.1lunin. halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ . 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. andofeuu. &amp. Hazret-i Omer. onuvi devesini sokertmij. demelerine cevaben. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis.v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S. / .V*U$%* t r"&gt. onlann : — Allatvdan kork. . up .* v k-&lt.iyerek asiz olarak keridisini.i&gt. .£ m ? . Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar. ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. &gt. f *&gt. dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp.

Akillarinea ALlah'i v« &gt. hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi. onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari. Onlar. o kimsclerdir ki. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir.ok mu? J^Ui im lar. {Asil) Allah.i Bskw*. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler. Malum olsun ki. onlar &gt.i'rek. hidayeti bir a kip. azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir. dalaleli nlmi^lRr da.&lt. (£9) Siire-J Munilfikun. Yeryiizdnde. ■Onlar dii^inatidir. (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt.&gt. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit. gim artimn^tir. *li&gt. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . Yalancilik etdiklerinden. dtrlEr. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu. AH ah da mi farm hutlU&lt. Otilara .veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz. derltr. biz de imi'imniz derlcr. mitfsttlik etmeyin denilince.. kcndilerinden sakin". Kendilerine. hakikaten miifsitdirSer. muslumaiim di&gt. {65} SiVe. *:&gt. lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r.~4 .» ayetiyle bildlrll mi?. emin olim sizinle beraberii. mil &gt. S.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz. ^ia.man edcnleri aldatmak istiyorlar. bi7 de mi manalim? clerlcr.. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz.

All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de. Halbuki '. eytemesen do miisividir.t *.* ayetiyle. I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri. bunlann magfur olmiyacagi.31 js Cf.» vadiyle de getin bir. 292 £** ■?' o/. «§iiphesiz milnSfiklar.1&lt.*S 1^. Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 . £££'■ rf&gt. o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler. Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 . ra« .a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur. V J- •Onlar hakkinda. Yani .

nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan.1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist. (33) B&amp. Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir. «Harf. : FT .-*' . Telhii an db-i bahr ez zdrf nist. Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb.* f &lt. kabdan degildir.* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah. $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!. !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-. lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir.ta*i Ntsa: 143.8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6.i' . zarf gibidir.

Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk. (yahtid bir mu ciic iihar edeine/.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-. k» *T.evh-i maMuz) dur ki. raanali nti IniIiIu v W«hj ms.leklc beraber.!&lt. Allah'dan mc'zun..Eabe i 1 de kabr. bir idifnn m I'min dcnilince. . Mestla.7umuzun oniine ^etirir.» Ayei-i kerimesinde vakidir. istcdigini sabit kdar. mananin tcsiriyJcdii. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder.8J n:ei.k ki su liij/i su. Demt. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr.* mcalirtdedir. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir. O burdagin bize gost. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl. Umm-iil-kitab r.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. tabir caizse cedvir- . ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi. kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur. isledigi suyun menb&amp. olmadik^a.'d) dek: : * 1 f &gt.^rii]i^. mana zarfidir. Kev'ini ve leazetini gfial. Hi^bir veli. bir kerfl* met gbsteremez. rrumitfii. Jwfkr. c mayii £&amp. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir.* Cmm-i. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi.hl. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. hti§una gidcr.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir. Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir. (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i .'i ve denial ise.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 . Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea. toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu.i . Messed su lafzi. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil. Evet. harflerin defiil.peyg amber.

OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. o ad am sadaka verdigi tgfa. fakat sadaka verecek otursa. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. hiebir auretle degi$mez. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. yani daba dogmadan saiddir. soyle diyor : 294 &gt. ilahi takdir yS mutlak. mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. burada sureta bir arada bulunuyor. o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . Sonra.U^ Cj^. yani mu'niin. yahud mukayyed ve muaiiak olur.l. anasinm karninda iken. Orada said. Lakin ezel£ takdir. yabud t^rifesi demekdir. Mukayyed ve muall&amp. . Mesela.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor. ewe Id en mtikadderdir. ^ahislar. yahud miinafik olarak ya* Salmis. La kin bu baber. ezelde bir kimse i$in. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. mukayyed oldugu igin degi^iyor.det ve gekaveil.» Hadis-i Serifi delate tince de. a u. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil. Mutlak olursa. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 . ft •-' il^l'^ Yani . : . HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin.■&gt. tusaiiLarin sa&amp. yahud §aki.k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§. Diger cihetten : ■ Said olan. O balde. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir.li. Buna cevab veriUyor ki. Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini.

jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir. On)anii kaynagina kadar git. btrbii-liio kansiiiazlar.» /. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. AraJamida bir berzali haildlr ki.'nl.i ayetterine tebnib ediyor. Hiidi ismi mu'minde tecelli eder.» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23. demi?. Bu Syetterdeki babreyuden maksadin. Hazret-i Mevlina. yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler.i&lt. Sonra da soyle diyor : JSj .jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ.i aci ve tath denizlei vardir. Bunlanti herikisi i^in mazbar. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix. onlardaki zahire bak. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. SOQ bu mazharlara degil. denizin tuzlu suyu ile kan^maz. Sen ikisinden de gef. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. ■'■liiin y. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt. z$r-\ niku der ayar t . Mudill ismi. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. bir asildan. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. btr menbidan eder. kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir. Bet giizer zin her du rev t&amp. onu hidlyete goturiir. 296 Zer-i kalb &amp.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^.. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur. Ey salik. (Mudill) ismi de.

kitia arasmda.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek.^J !/y • Binli-m* Ji. Her yakm rd bdz d&amp. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca. her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa. 221 IM« 297 d^ ^ L JB.* Wi Sare-t Rahman: 13-20. diiii bilir ve bulur. yakini slibhedcii ayirtedei\» . ufak bir i. antiyumazsitL.r. q kimse.ssi. «Kfdp altini da.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp.ned 6 zi§ek -Allah.

muhakkik olsun. Mesela gosdeki gorme liissi.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. Diinyevi hiskrk. Angeh dr&amp. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. tathyi f tuzluyu. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse.med ki birune§ nihed. bir kirmenin kalbtoe. din ile ilgili his isr.sinin yardimiyle anhyabilir. ilm ve msrifetdir. y&amp. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. Bujiun gibi. insandaki tabii hisler. bir mii'mloi kimil de. Hadis-i §ertfde. aciyi. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii.umemin (gflixim) merdivenidur. adem evladi. o mehenk Ut. Agizdaki tatmak hissi. suret itibariyle birbirine benzer. kavrayismdan sakimn.hud kangik olap olmadigmi. AUah'w nvaiyU nazat. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den. mii'min olsun. insanlarm mehenk tag) da . o zat. insana seiamet yolunu gosterir.Mahimdur ki altiiun sahte.mda onu bulur ve ^ikunr. bu cihimm. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa. Husibiyie Cenab-i Hak. 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed. Kulaktaki i§itmek bis si.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. bbyle ij\er goruidugU gibi. miinafik olsun. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. jiff &lt. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. onu $ikarmayinca rahat edenier. en miilehassis tahminciler bile aldamr.ii bik de ancak ilim ile olabiHr. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. gdrdugu cehrelerin halls mi.y\ j^jj. Ciinki o. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. 222 Bir insan yemek yerken. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir. Bunun gibi. mukftl* lid olsun.a ile ilgili his. kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. a&amp. mehenk tasi laaimdir. Bir kimserdn imam ve niiaki. *Diin&gt. -Diri bir ftdamm. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in. NitekLm.edev» huyurulmu§dur. ekgiyi ayirdettirir. ancak hi&amp. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki.a Vani. tehlike seslerini duvoiruT. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir. O &amp.

goruii! siihasi daralir.rakki husuk gelir. kahr. Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- . Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir.* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi.e. !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit. : i^£n^C&amp. • Onlarjn gbzleri vardir. Mesela bir t&amp. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib. lakin onunb gormezler' 1 . Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib.± Yam . kih knk yaracak. Bummla be ruber \tu\ il.xlerinm iizerinde fair de perde vardir. «Bu hissitt sihhatioi hekimdeii. mcsel^ pozlerine za'f gel&amp.&amp. yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu. Eh bbyuk azab onlardir* 5 . G&amp. miihiir basmijtir. •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da.ni^nrvi &gt. bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor. itki v.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor .iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. Tabii hisler boyle oJdugu gibi.. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur. Vn K. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. hak ska tier o perdenin arkasmda. Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir. "Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir.kim kimtelcr goriiliirki.

ve sihhati.niim&amp. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak. Halbuki hi^ de boyle de^ildir.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. Bakihrsa. Demek ki ornca devam etsek.* Insan afiyetde olur.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten. yallanmiza elbet de bidayet ederii. hr'i b 4 beden. malitu. (95) Sure-i Bekara: 7. ruhumuztirt kuvvetlendigini. .va'di kerrminde bultinuyor. C&amp.l. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. Mesela. bah is muna&amp. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. maneviyatimizin viikseldigir. budcnin afivfliiitlYiltr.zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur.4JJI Sfirej A'rif: IT a. Dint vi&gt.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp.i de fark ederiz..n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm. mane\.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 . mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti. Keza hepimix. Demek ki mucahede ettneniri. a^hk. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak. Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor. SthhatA an his z\ to. riyazat ve mucahede ile miimkundur. • Tuhii lii'isin silihati. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa. Bez'l kerd o k&amp. fevka3ade bir nes'e duyanz. Hazret-i Mevlana. i bidet. tok: def a tec rube etmis. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir.

kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder. harflerden te^kktil eden." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier. butiki SI em de iilsimmdir. bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri. giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp. Onu da. rfih kesilmesi lazimdir. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur.£m« ve birligine delalet ettigi ifin.JlShi. kumandam tarafmdan. Sen manasm. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. akhna estigi gibi hareket eden bir askere.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in. §ahsa gore degijir. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur. Bir geyi. soyle demijllr: . belki de ba$tana 5 ag. Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. Onu evvelki JaSlivle zikreder. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde. MeselS bir anne. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor.Malum ya. Sen Lir hazinesiii. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi.MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki. Sebebi de $udur: Malum ya. Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki. f 5 te lafizlar. tehlikeli bir !je F: 15 22T. . Mesela (Cami) kelimesi. ya evvelki. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir. Hir salikiu inUcahede&amp. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. varl. Sana delalci eder.la'ran birer jsnl. Keza. Hak siibbJmehu ve Te&amp. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. bker manaya dclaJet ederler. (Ncvmyaz). sagli. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki. kelimeler. Bir dervism intisabi neticesinde.

Ba'de zan cuta tevan kerd &amp. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar.306 - . -Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. evinl barab eder. Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer.b hard. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda.Bir sUlikin: Yani . mailni. «Biri de suyu kesip. Ha^ret-i MevJana. define i?in .* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. Nazm-! KerJmi muktesasinca. dcreniD yBtagini temizler. mulkunu. hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde.«» . temir ve icilwek suyu saliverir. hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa. «Mese'" bin. urtdaa sonra.

cezbesi dtlui? olaa. ewe Ice izahat veribnijti. yetii dcri peyda olur. Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de.he kim keyfiyyet vai'edebilir?. Meseia : 22S .strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp. Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda. §u suylediklertm zarfrret icabidir. Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra. In ki guftem. Ondan sonra tyl le^ir. in zaruret vnidihed.il ediyor.* HazreM Mevlana 1 . mikahedenin liizumundan bahseyledikden. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir. Meczub-u salik igin sart degildir. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir. «Biri de dcriyi yarar. CiLz hi hayrani neb&amp. 309 Geh qunaii biinm&amp.P&amp. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i. bir kuUinu. Iste bu h otekinden ytiksektir. Onun igin din 151. saplanmrg oku cekip tdtanr.Salik-i mecaub ic. Cenab-i Hak. Ucmek ki. mcseli bir iiiikimulur. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder. •Bar an tiyle. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir. (Miim. Meczub-u salik ise.in miicahede sarttir. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil.yed $ gdhi $iinin. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited.lt) ismi blduxiir. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti.$ed kdr-i din. bazan da boyle sforiintlr. bay ret den ha jka bir gey degildir.

Din iskrinde makbul olan hayret.Bar&amp.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir.!— j) J &lt. Danin. . §u hakikati bilen kimse. &amp. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost. gokyuzunun agkmasma. Hazret-i Mevlana. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir.n ilcdir JGyti l&gt.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan. *Bi* ktmscnirt. Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t. §a^rm)j demektir.dan raaksad : 310 &gt. yam ye^erip ot bilmesi.! — • i &amp. Yeryiizunijn gLJlmesi. Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir. (hayran) in a^ak^a manasi. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije. yam yagmut yagmasma baghdir. hayran olmaktir. Bu da. Bel tfinin hayran ki gark it. bu ikinci kisimdiT. kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir.&gt. Yoksa meseia.» MSlum ya. Diierinin yiizu is*. San Ah ettnekle bei:'inCT. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. Hay ret ve hayrar. Evet.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty .. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e. mest-i dost. Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!.* £*&amp.. hod imn yiizudtir. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!. hayramn yiizii.Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir.u hiifi-i kuhenln.

1 . 3 in e uy &amp.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp.« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD. Un oidu g unu ^^ iniimkundur.r pas. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas.1 ^ ^ -j j'j j. • loyledikfenmdon hang&lt. ■A ^-j r. 313 iS}j fd ^. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp. j*^ &lt.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp.J fe-H Cdili m udbin. muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. j. P.Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr. Sk * . bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm. Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. neticede helak olacaklanni. man^sj bir tarafa. Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv. O um-m iihn iHtmami^ olanlar. mi bildjr .Mi Sui-l-I Mutftfft«n. M-3*. su sozlerin.Avi. «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur. .^? i ". bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK.t. . oliv!e SS^ktat. ayird etme^. miinafiklatm hr-n sao. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana.t b. yor v§kia . emsil s . bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm.tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt. oto^m.si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp.*** bikini di^i^.c. m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6.ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege. tortusunu i^enler yine bn(f kadir.e Wlkj gaynl k olmadi .a "°' * J! "" mjl " »*****&amp. miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir. elfazim bile anlayama^lar. . . Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni.

Bunun i&lt.H I Pir'inr «Ha. din-i tevhidi. T *. beyyifectcfl i'. giinki o.. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it. Merycmln ofttu Wj-a. a vii Musa hafi-i 6* demesi. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii. i&gt. ■ 3 flW) Stire. dogru mu? diye sordum. tilim'dau ibatetdii" 2 .j.. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?. birbirinden tefrik edllemez. bu d better..h. Sir giin k&amp. birbirinden ayird edilmiyor. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„.* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor. H. Hnzrj. ^O ? a 5 i hiikOradat.ni banyan.«0 peygamberler (ynk mn'i R. (Jiinkl. An dii demsaz~i Hudayi rd cuM. — Do rLidur t incil'de vardir dudl. ayetleri. butiin peygamberlerin. aralarmda fark bulunmamaktadir. Yard : « Allah hiditide din. In rinde peygamberler.i'. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir.jm. Zira. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba. (1UU Sand Bcken: £0.y* leyip duruyordu.n-i Musa.A. peygamberterm (Miirselin). b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. Vfiktiyle Klyork T&amp. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig. dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu. (Cub rltfl) ile destekledik 101 . son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S. araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor.L Retain: 283. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp.V. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. 33B . Naim-l CelUi ink cibince. dir.„r .i/.i*m den. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda.ndisine : — Hazret-i hk. digerinde. Hususiyle Ilazret-i tsfi. aria dsreetlerle yukseltmiftfc.t-i Ar.&gt. tebliti tint* meleri dolayisiyle.) e kadar. Voktt..

.. 3&amp.I^HMi ». ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp.'. *m.W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd. *£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded . . j jj 326 jf4. m . 240 .J rd te'nderd..^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym. iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam.

&gt. 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-. ?u cur'eti. Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. iibiirii de yok oldu.d*n riofeuyorda F. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur.rai afcttet gerded &lt. dafca duirusu jijeyi kirmca. GaTazkarlJiJi.?s meyl&amp. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen. vuciidii IJltim geien bir peygamber.n u ka§m. emrini verdi. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. Birini kiTincn. dii.* &gt. biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt. ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir. yani Hazret-i Isa idi. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl. biri iki gtirUr. beni tekdir etme deduce.da asrin iktizasina gore. ikisi birden kinhverdi^i gibi.r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- .«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen. M&amp.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp. Yahudi hiikumdan §a^i giraga. Yahudi hukiimd&amp.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m . f {in jifcest an §i§e rd diger neb id.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. Qirak. Hazret-i Mevlana. ji§enin birini. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu. «§i§e birdi. «^iT3k. bu fikrada.. o. itisan. &lt.

- . o garaz. ±±ijM^i rs- ni diSxt.tik&amp. fllacagi risvet gozdniJne dikilir. Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt. kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir. hukiim vtrifcck mi.-kk.y-i dide $iid.r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud. once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp.mu.£ jefcuet mircird afwei kilned. J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ .ma * a Mr go* de.bez dil bes&amp. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente. Mt giinki. Zi&amp.met Tuhra miibdel kilned. Sad hic&amp.ff bedil rii§vet karat. gfeonilne gerilir.nd.. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt. Bir jabis.

MS . daha acigi. aman Ya llabb't. Tabi. guphesi^ muvahhid idiler.* 334 Sad hezar&amp. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir.n mii'min-i mazlum ke$U demesi. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. «Yahudi htlkiimdar. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere.li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn.. -Bir ii^tuT. Allah ve o&amp. ^EhU iman. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar. iis birdir. Qunki din-i Ish da. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut. Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. Fakat gorulmesin.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben. tevhid iizerme miiessesti.v Yahudi hiikumdar. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt. Oralarda yiizlerce puta tapankr.Sad hezar&amp.. sana sigindik!.inanci etrafa yayildj. ilk hiristiysnlur.

-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. JVi hiiveyda din u ne pinhanii.&amp. Bu hilenin.re-t in mekr tt in tezvir flat.\ jf-.* 336 G£ft terstiyan pen&amp. oiduimeaiii faydasi yoklur. 333 §dJi gii/tej pes &amp.igit tedbir fist.JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp. berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu.BETME5i.h-i can kunend. Din. ■Bu verir dedi ki. dinlerini niikumdardan gi*Iorier.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp. 335 »j . vezlre sordu ki. « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit. G&amp.lr nr tedWr *teLim?. in . 244 •HUkiitiidar. bibtir.340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp. -Onkn Gldurme ki. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin.. » Ml. . VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden.» 337 C~$«*» StS £\j o^. biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in.red buy mi§k H ud nlst.ji* jj^j Oilj (i v jj jl T. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii.SI IcJn. Din*i hodrd ez melik pinhan kunend. misk vo ad a£a.

rmymha . SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em. Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su. i n .* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd.^ 5 „ vo fltne s .idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l. O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles. kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii.Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir.sw der ? ? an £err # §ur.y-i rdzdan mi ddniyem 345 .. ' -Ondaii 5 oura heni yam. r iJ '" il ™"" ■**"* «^«. % Hud&amp. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. Z4R . Td biMhed yek §ejaatger' mera..Hr.' ._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp.wSf. yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp. -Veib dedi kit §ahmi. P . ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j.h kun in fcdr tii.

"* ^a* 1 * l™wubn da! ayi . «§hh.o. tt.y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest. . «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin.jj~* j* $ jt». Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir.5fo/ g^t ez *m4u-i men. meu Tevzertest.J Ul a ?d^ r&lt. iuhmelli tuliililu &gt...347 (&gt.&lt.iyle «. 343 ^-~-&gt. Sozleiim onuu nezrihidt.» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii. &lt. Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men. Ez dil-i tu tfi e£il-. mma fefefetli. esiarimdan koku aldi.hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek.&lt. §ahui dinini izhar etniek istiyordum.* ^ J l ^ -^ rr . 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men.z teassub kird kaxd-i can-*' men. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr.i»t$i din4 ost z&amp.

* 2&lt. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem. nut ez ha velxk."Ben . Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in.k. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn. -O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud.M _. kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm. knlh penc«r»ind«0. Hatta bundau dolav. din&lt. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum.* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem. ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi. -Tsa i s in cammi Eeda eder. pdk.. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» .m.352 Can dirig&amp. Vfea'dan cammi esirgetnem. mmatim vardir. [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi. kahp. . Vdktfem ber UmA dine§ nik nik. m rftltflj ftifdUm. ha 5I mi veririm.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem. Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp.

Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm.j.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma. ^ifithkdan da kurtulmu*..vey mande §ukuft- . «Veifr. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi. '■. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti. O'nun dinine ait esrati cllndiiii. To besunrcdri Tniyanrd bestctm.Ey insanlar. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx. Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird. bu hileyi sayip dSkUntc. Isa devridir.i sag »l^Xi .. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt. bu hak ditun rehberi olmu$ux. &lt.nanm belimize ba£1aRU§iz.354 L &amp. Hirlrflyanhk ■/Uv. Halk ender kar-i. a ^ifitian da.a vey $ah an kdri ki gtift. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz. laman. «Yine §iikiolsun ki.&gt. giinutdejrt dijili'-yitii?. lkS ^f.' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird.j Ij *&gt.

-Hiikiimdar.» Engilyiin : incil demekdir. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur. O'nu gormii^. Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da... o cemaatc jncirin. der da' vet yfirti' 6 ba'de sm.mikerd i§anr&amp. «Y. incil'in ayetleri. Kur'an'in zabtina edilen him met.«rlcrde onlan divete ba^ladi. oirnn hakkmda yaptudi. yahut sure sure olarak. Endek endek cent' §iid der kl§-i d. O ihi.1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp.II 361 6 bey an. iman ettigi vechile. 359 jLi^ v .i». Yok&amp. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan. KSrU. Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj.'ii ni !&gt.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN. Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a. Yani o kitabin miinderecati. Ziiitnarm. yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt. Rasul-1 Ekrem (S.i taplnudi . Incil hakkrnda gosterilmedigi igin. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz. -tlllfciimdar. igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- . vahy ve ilbam minSsinadjr. peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du.in.l. ". luzum gonildukce ayet ayet.ran merd tersd pl$-i 6. 360 &gt. Malum ya.A. Mraz. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl.VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir. yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar. vejiri.. Nitekim Kur'an-i Kerim de. vczh-in dedigi 5 iy se ti. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi. Ritlitfi &gt. •Vezir.vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc .a kalemle veya kudret elile yazilmi$.

kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. Sonra Yunancaya. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde.te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . yahut Arami lisaniyle yazilmig. DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir. Diger dillere. Markos degildir. Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. Yuhanna'mn tncili. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. giinM ash kaybobmtf. Sen Fiyer'in tabilerindendir. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. yunanca yazilmi?. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi. Zannedildigine gore. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. daha sonra diger lisanlara terciime edilmig. Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. Yuhanna' run da Ineilleri. Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. Bu adam. G. pek tabit bir hal iken. Ise viler o kadar sa?irdt ki. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. anmda bile. fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. !§itilen bir soziin. Binaenaleyh (Metta). Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. yahut 12 sene sonra. Havari ve HazreM Isa". incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. yahut Keldani. Lukanin da. bir adamm.. din? birer kitab olmakdan jiiyade. ne kadar dogru olabilir? ls. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir. Yans tarihi. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. Metta. Bunlar a (A'mal-i Bustil). Bunun yazan da. Yunanca bir terciimesi var. Bunun da. ibtilaflarindan. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur. En sahib saydiklari dort incil de. 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur. Bu iki abdi. isittigi sifeleri. Havari oldugu halde. nifl teyzesinin oglu imis. StiryanS.re. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. yShut Ibrani. Tevrat ile ilavelerini havidir. Havari degildir. Bunlar. (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek. tabidir. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir.

Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler. Sonra. ahk&amp. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir. -Bundan dolayi. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- .) den. -Vftiir. giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^.A. Peyganv berin irtihalini miiteakib. Kur'an sayfaian cem'edildi. Multemis bv.m bud.V.ul. ashabdan bazilan.Tekrar tekrar hamdedertz ki. zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt. incilden bahscdiyordu amraa. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. taraf-! Risaletden okunur. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur.&amp..* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan. *Nefis. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. Rasiil-j Ekrem (S. (1031 £Are-i HJcr: 9. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara. Kur'an bdyle degildir. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure. ayn ayn olarak yunidi. Binaenaleyh.&amp.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi. jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp. artik Toilmiyorum. Der ibadetha vii der ihlds-i can.d$nd mehr-i nefs-i gul. L\k der balm sajit u ddm bud. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah. vahy katibkri tarafmdan yasilir.

» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI. Mi §indsidend pin gill ez kerefs. nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil.. moda diyc. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am. kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp.l o.be hem deran.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir. . sin hilelermi failirterdi. ker^vizi ay.- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp. 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp.iA. Va'z-i i§an hire g extendi becan. diye «orBrlardi._ji uj.rd *der s ibi p nef.izin. 368 fe 4-1* ^. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi.&gt.» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs.hir r&amp. DM b*do dddend ter$%arc temdm. Yapilau hareketin iyi mi. Ayb-i z&amp. dor]erdi.ristinr. -Ashabm arastmci olanlan. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver.

iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt. Devenin nyuzuna katran sijriip. Igte o vezir de. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. kalb goziiniin kor bulunmasi kli. gozii safi- lamkGn. *ila1ii. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah. do£an Itu^u da ulsak. ortmek. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de. T»k «rt/lu otoili. hakSkatde yol vurucu oldugu holde. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz.. bi ixeva.cdiidnii/nt da.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde. mealen : ■Ahir zamaiida. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak. O halde deccal: Yalanci.ran dam u ddnest ej/ Hilda. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. gelip size sbyliyecekierdir.z u smiirgt jeinm. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. miiTai ve tezvfr* d demek olur. ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder. -Biz. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz. di&amp. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler.^ Hazret-i Me v Ian a. L&gt.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr. vezir i. ziimriid-u anka ku§u da olsak. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf. Her yefc? f?er b&amp.J McvJiiim. bu vesile ile bir munacata bagbyor. Ma gii miirgan-i harts &amp. H«zr*t. imdada yeti^?. Duny&amp. Onlardan aakimniz.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir. yaldizlamak mEinalanna gelir. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin.* 376 Cj^U ifj i\j Iji.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm.* . yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I.

meaten §oyle bir beyit vardir. 1.si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj.Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. simurg diye bir ku§ mevcud degildir. -Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz. . Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz. Guys ku^larin pldijahi olup. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim.mi ml revim ey ser firaz.■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. bir taraftan kayba ugruyt)!'. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ . -Iiisanlik yok oldu. Buna (sirenk) de derler. yuvasi Kafdaginda imij. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak. mevhumduT. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler. Sevabi da. nievhum ku^un adidir. Vcfa ortadan kalkti. iyi teairi de kaybolup gidjiyor. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj. 373 Mirehani her demi mara vil baz.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere.Mtln cy Mi olan AHuli. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. Suy-i d&amp." Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz.

yi. § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da. onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp.376 O-h-Jj . buyunZ. muennes-i semtii oldufiundan. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi. dolduruian H^rst-i Mevlana fe. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur. -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ . Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). ' "» ""ma* olmu.aydi. i sinde .££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt. bugdayin biiyk kayba uftramasinin. aiibarmtix(Iei ni.b hu *«ru °l™. "T.st. i&amp.r-i Trt&amp.**■ d ^ ***** ** -*. in topJanmiyor?" . •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da.Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp.idku istikamet. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi.r*. Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir.dan Seyler heder «l«r. *Hcr giinkii &amp. **** J »™. . veSev ki aiar azar olsun. 258 edilmi^dir.?. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. qvra. 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp. S on ra ^ top . ■Fare anbanmizi delmig.. Cern' mi nayed derm enbdr-i md.U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp. Bunun gibi ka]b ™h a ^ .

Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier. Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. «Evvel ey can.1d. uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler. Maksadim yanbj anla^ilmajin.u1 hiratz bir fire girrnig.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan. Katib. Kazanci. tatbik edllir o*?y dflfiil. Buldugunu alip gotiiriiyor.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. keyfinc buktiinu.re gan.- .a olsun. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld. Van diM su^de pezriift u kejid. bu emir. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber.» misrasyle r &lt. gallop c&amp. Or. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir. beybQde yorulmakdansa. (^iinki anbar delik. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse. tokdire uftrar. *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi. toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur. Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. M\ nihed engH§t ber ist&amp. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor. neticesini ^lkarmak istemiyorum. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. gelenin toplanmasum meydan vermiyor. §u girip ^lkmadan. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa.baladiii i ? m. Fukat dlger Wr katib o defteri.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. Meaela. kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. Fakat toplanamadi ve toplannayor. -Lflkin karankkda giili bir him var ki. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir. ceza gorur. d£f $err-i mu§ kHnf.

T&amp. yani ^eytan.$ Yam .J . bir kandilin uyandinlmasma.Qi ber felek.SndUriiyor. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp. Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam.hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz. -Ilaht. 1j jlT jl. .tet biivi :d ba.£ V. — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc. Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: . SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca. SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. &lt.ki nefrdzed qer&amp.&amp. jeytamn verdigi vesveselerdJir. oW .y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc. -O. kov ve slireyi tutu^tururlar. o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp. o al^ak hirandan. ma miiktm.y&amp. Ate§ yakm&amp. $ ^iin irt&amp.Va Rabbi. Key biived bimi vzan diizd-i Mm. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate.. &amp. parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar. 2fi« -Felekde. eskiden kibrit yokdu. Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu.383 tlL.uf ." Malfcm ya. Halbuki kav daha murnun. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 . ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur. y&amp.* 385 $ J&gt.k i E m 5 akmak (jakariar. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor.

l-i in jiildn ii an filldn.y&amp.ruh-u hayvani) var&amp.r b^ni uyku galece edince bede. -Uykuda lie kaajaumak.* olursa hay.*-"■*■ mh . Nc dr I. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt. Ni k&amp. h apsinde * klirt ulu.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan.. 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* .Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r . Jajan levhalari. bag] an kopanrsin.* umymken va^fe ve mem*.t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade . §eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer. ue de kaybetmek endijesi vardtr. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes. 2£i 3itt j&gt. Mirekdni viikiinl elvdh rd.'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd.J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan.* jTj 0*» t&gt.n filandir..

Evet. Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir. 253 nykuda id tier.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier. (^Ah) vol . Kitmirden murad 1&amp.vrnmin $*vitiyorduk. bir magaraya kapanmijlax.h£ yuunt. Bundaa iirkme. Kitmir naminda bir de kopekleri varrms.Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir. magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp. taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir. Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar.» diyor. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor .S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb. Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt. -Arif olaia zatm hall. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir. Guft Yezdan hum rukMiin zin merem.adesi yoklur. Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir. Yanl: .^{&amp. Biz cm I an (gkh) &amp.* Hazret-i MevlanS. geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl .Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir. uyaiukken de boykdir. EsMb-i Kehf kissasma. Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini. llefisdir ki. sonra da vef£t etmi$ler. tarife devam ederek buyuxuyor ki : . Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt.^rf&amp.

393 *)*■ ^i ^ij* &lt.* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem.d. gBrnn-ycii kim&amp. :mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr.&lt. •Yazi yaran eli. kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir.» (SOS) Bfli'o-1 K&lt.ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -. kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir. kalemin hareketim mkj&amp.J*.391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb.J"J 4 *. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez. soldan saga ^evrilmeleri gibi.sh' Allah. 'Halkin uykuya dalmasiyic. Ruhi§an asude vu ebda ni$an. ■Arif.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji.hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr.y&amp. Cun kalem der pence-i taklib-i rah. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir.0. .ihf IB. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr. Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir.e. istirahat igtsd* bulunur. Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola. . yani uyuyunca istirahate nail oImiisi.issi der reb&amp. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'.

„ L . hepiitni adHlft ve htikllmk .yanl ce^d!. nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a. •. no™ goriiniir.&gt.r. mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt.rred ola* ruhlwn ftft eyler.» 397 jLj o'j jjT oj&gt. kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur.siklarma. Cumle to.. .BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar. Ger kes4 gerdun zerrin per zened.jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp.™ bfr . Her fen? rd baz abisten kilned. . . felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par.asft rd ten friined.* 395 Vez safiri b&amp.lcm-i ervaha . isliralmt eder.fil v&amp. -H^ta* v.flftlrij-.gider. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i. . ender Ji^ji. ™uc. . Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri.££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened.i t T „. . see . bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/.z dam. Ciimle ra der d&amp. „. • yant t*sftdlerlne . ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp. lilahi. .Giine 5 dogar. der suret ared zan diyar..£. J l«r.„„. ml ..y flm sabah olur.r kllaVlin. &lt.* mm kudu huh.«Halkin canlari. V .yant &amp.Vaktaki seherii.dam da hoyl^.d-ii der ddver ke§t.

■ O ^ayirdan ve mm-'adan.*• mek olan oliim de boy3edir. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt..yam iilrm-i nmniukm .* ■Mm Biraz ewcl uyumak. Mevlanl bu ifa deleriyle : . Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz.* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar. . in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in.1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. . yanS beden kaydma ve teklif altina sokar.siihahk-. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti. Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa. «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar.in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber. ugrar. §u hal (Ennevtuii ehu. o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa.. uykunun devam muddetidir. Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. euz'i bulundugunu. Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini. yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. ji 4^.L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n. bu hadis-i gerifde uykuyu. Sirr-i ennevmu ehul mevtest in.1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt. ■Can atlarcnm egcrmi ahr. kbstegin uzunlugu. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile. Buyiik uyku &amp. Hazret-i. TabiidLr ki. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar.

Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt. belki senin yjiuinda ve k»r. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*".u kalbi.t Mo y&amp. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan .&lt..indadir.&gt. . «Cih8Dda ve h&amp.* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt.r id 6 der siirud. Pehliivi tu pif-i til hest in zaman. oEmeyenln de uykusunda.$. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki.. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd. * Allah (olemn) oliimu zamamnda. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.I&amp. -Ke^ki Cenab-i Hak. gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan.re-i Zttmer: 42.# Yani .i blddri vii h&amp. ruhlanm alir.• &gt. (107) S&amp. Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp.» 405 G&amp. bu ruhu da eshab-i kehf gibi.?f&lt.d. yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de. &lt. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar.

Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur.ze fark vardir. manaya kaTji kapali kahr. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek . bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi.tiai »Qreti. Sen. He faydasi var ki. sus!* der." Yani. hem magarasi. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor.hede eder de.*Magara da. Giift hamiL. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. Eshab-i Kehf'in varb i. y&amp. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj. Evet. g#n tw Mecnun nistt «Sen. sen miauj?. Leyla'yi gijrebilmek. Lakin onlan goreeek gbz lazundir. onu gb . Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei. yani e^yay.Hazret-1 Pir. Mectiun olmadigin icin. dige* gtizcilerden fajla bii. onunla heraberdir. riip i§itemiyorsun. mus&amp. B&amp.r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir. gozden g&amp. ge^ml? zamina munhasir degildir. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. •Halife. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti. htm yarl. senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in. Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt.

kimseye zararlan dokuiunaa. Yine o btih se denuyor. deuiekdir. 409 L* jU jj^" jl^.h. Gulistan'mda der ki. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir. o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi.J^ ^j*. beyit yukjii ida ve K. . kara-kuru bir cisimden ibagorunilr.r nebved cdn-% md. hayaH bir mujibrdedir. Hazret-i Fir. Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir. He^t &amp. zahiri uyamkbk.li:'ib-i Kehf gibi. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu.in.^.diye sordu. Fakat mii^ahode. Yoksa.ke Cenab-i Hak. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt. ^Unki. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. •Riihumuz.» Hakiki uyanikbk. uyumu^Iu utidaa beterdb. Bunun gibi.Ti gii der bend an-i ma. Leyla denilen kadin. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi. Allah lie uyamk olma^nca. Ruya. birkat. 3 1 ^. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. 270 . Bu istigraka nail olarruyan. Z&amp. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur. Hi^ Dlmassa u'yurken. uyudugun bir iki saat i^indif. fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. uykuda itiyk gbrirsesine bender.. Hah! Sgahlik Qimayinca. •Uyamk olan..Yani. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir.Kes. ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu. uykulanndan beter.uykulan uyarakliklarindan zaramzdir.ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir. Hest bid&amp. Bu gibiler. &lt. P^in bi hak bid&amp. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de.imkhgi. gozbniinde #i~ durur. bazi kimseler vardir ki. daha ziyade uynmu. bu ruhu tUi Kr. evliytuHrii &lt. §eyh Sa'di.ten o yoldaki gafillerin uy. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur. -Zalimiu biri.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi. Oylesiain uyamkli^i..

ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr. -Biihun ne safasi. uyamklik dji. Igta buyle uyanik gorunenler. kaybetdlm. tar. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal. -Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. ruhen de yipramr. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl. Kazan dim. behod amed hayal zz vey gilriht.271 Bunuu gibi.» insan. hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. gundLizlen uyamk bulunur. mt manede? ni hitf u /er. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen.» 411 JW $af&amp. letafetini de. §u yorucu hayaller. Hayali. kcndine eelir.&gt. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir.* ■ . her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb. safasini da. gbziiniln buiiTiden ka^ar. korkusundan.b. Pes si $ehvet rized o ber diu &amp.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. llahl olmayan. a vakit de hayal. $mm* m*&amp. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer. asarar ve eldeki mahn zcvaH. ne letafet ve nflraniyyeii. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi.kSl tder.L *Uyumu$ o gafiJdir ki. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki. yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur. 412 JU. h * ri &amp.

vUcQdfittdc mUJevveslik gorur.be. Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid. batta ***** rtrtft b^erle. ■Wir kli$. ruya gibidir. Onda baka hayaldir.mk g^inenler. l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid.Uyan.i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved. Hazret-i Mevlani. Mideved her h&amp. SufikSle uyanciiklan vakit.ar. m^ah. ^ il&gt. takatt kesiiir. u saye es.» .ni-. Hakikaten dii^ya.Om V^ v*rlb de o n uJ.» Diinyida uv. o Ufb rt^ y^i hayat^o . Mi deved cendtmhi btmaye §eved. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab.415 j^j^L' _j J-_JL. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van. ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a.lad. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister. Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos.k perran murg ve§. yuksekden iu. pe a.Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir. arkasindan o kadar kosa* ki. riiyada gbrdukleri ht&amp. .

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

i' . temialik ti]§ainjdir. butun beden ba~ nedani da mule we s ohir. Ayet^i KerTmesi. »Bu cesp. hose din tablati dolayisiyle. •Irisamti d&amp.* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc. 432 . nilc.5 oldugu k 5 lunik.apm&lt.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir.s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest. Ash toprak olmakla beriiber. o hanedam bulastiracati gibi. ha 5 *dhane olmakla beraber. An cesed ra pdk kerd Allah. bused I e &gt. -Tabbira beytt. Ez hased aiuds gerded hanedan.mi. biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin. Mulumun ohnn ki hasedden.A hased ha nc dir. insan cescdi niir baimcsidir.

tavaf edecekler. baska manaiar da v karm^lar. demi^lerdir. 6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. Siirt-i BeHara: 3K5. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed. ha»edhin« olmakla briber. . sofiyye ha^arati. Bu ayet.de bulunacaklar igin. bun dan.Bu beyitle. lerttttii* ve nur haz&amp. temith'meleri hakkmda ise dc. ii. bazilarminki. Insan c&lt. Ibrahim ve Ismail'i.iesi balltti alir. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai.reM ism ail 'in . bu mimay] Ultiyar ediyar. o muhterem mabedi. itiknfti «( recekler. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. diyor. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt. Hnzn-1 l (J10&gt. 434 4. 381 PIr tte.j v^i. Allah'in tevfikiylr. riiku ve sticud sCiretiyle ibade1.

o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp. de hasedci. &lt. gnlara kar^i based etmek dcg. hased idi. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. marifet ndru giremez. 7&amp. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden. Evet. RecaS-zade Ekrem bey merhurri. . Ki yoktur bir held bedter hasedden.» -YAHt&gt. sahibinin iilurmine kadar taw.*Eger. Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased. gekemezler de onun zevalini isterler.i. herkesin nimet ve devletinden e2alamr. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani. herkesi ksskaiur. -^ Yarii. hatta bazi mahluklar vardir ki. $&amp. bebotil go§ ii binl bad dad.m olur.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. ■birakmai. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed. -O iimmid He ki. Birakmadigi i^ir.&amp. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu.i]. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa. fevkal'ade tevazii gostcr— . Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol. Bazi kimsder.Karanlikda kalan bir kalbe ise.

boyk muzir bir mahluk idi.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir. Jfijten 6i gfyfil M bini kilned.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened. Buy or a cdnib-i kuyl bered. -Her kirn hased yiiz&lt.» Onun 15 in. fste Yabudi ve^ir. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS.438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. edilir. bajkalarma zaiar verraek isitirken.tiirlir. «Buriin. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er. abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. du^enin de. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered. koku alan bir nztivdur ki. Burun koparmak sevdasins. vezirde oldu u gibi. 440 . kendisi zarnr yofdil. aldjgi koku.J L-^-L.denilmi^dir. onu bir mahalle gi&gt. BinaGnaleyb. kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain.

fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. rar ise ya maddi. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk. jukiir bereketiyle dovam eder. #£ fry* *$&amp. omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa..yu degil. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir. Evet. ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived.l JsJ.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. Igte. Kv. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler. 441 j^SJ J.ina :&gt.buyurulrnu$Un\ Manov! . Manevi burun kopavmak. Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. hased oldugu gibi. j j. her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder. kolesi ol. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp. bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl. Koku da Dunyi . ya manevi olur. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. -§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. kdfiirdur. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd.ebeb olmakdir. Tabii. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer. 284 ■ Bir kimse. burunsuz demekdir. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. buradaki burun koparmak. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin. kiiiran-i nimet gclir. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu.fr u ni'met amed d bliuj fiord.» t ki bey it ewel.derler. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur. O 7*&lt. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt. kiifran-i nimet. yahi katmerJi kiifurdur.» (Nimeilcr.' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul. halki zarara ugratmak demekdir.Yani.

hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. kalmasnu saglar. basasik namaz kilmamistir. AJeyhissalat Efendimiz. niya^dun vc ibadetdun alikuymn. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§. Mesela. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir. . fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur. Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir. O'na ^iikrederler. diinyevi neeaketi. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz.ik namaz kilmamigtir. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken. madem ki Rasul-i efham. indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. Hususiyle nassa. yani namaz kildigimiz 2a man. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. Hulk r&amp. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur. insam ebedi saadete kavu^turur. hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. Bizim de Rasuiulllh'in emrine. Onu herkes anliyabilecegl 15m. aunni tine uyarak. yani ortulmesi lazim gelen yerler. balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua.* smda farz olan (setr-i avret). •O kafir vezir. onlar birakilip da. gapkamizi cikanyoruz.ihat^isi kihgina girmi§. aamazi iiyle kilmiz. «Vczlr gibi. Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. arifin giikiirden aei.z. ittasdwj. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani.bir iey^e nail olan arifler. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir.* i 444 N&amp. din na&amp. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. batihn hak auretinde zuhurudur. nic. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU. Vaki'a namaz esn&amp. Musliimanlar.buyurmujtur.'* demeleri. dini hususiarda.in basimm acm^'abm'.* Yani. Batihn.sik-t din ge§te an kafir vezir. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de.tu ber meyaver es nem&amp. Allah'in huzuruna cikdigimiz. hak sozler arasmda. Nimetin devami. Hazret-i Mevlana.

' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce. e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. oluye edilecek hiirmel ona karV . demis §eyhulislam : . i t u. 5 apka ^ikarmakla degil.i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. zevk bud ez giifU.hil&gt. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6. ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi.i 445 Herki s&amp. Allah. 6.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu. Der ciildb4 kand zehrl rihti.b * . EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. cenaze gecerken. AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai. Lakin c 6 Bri«. yet aiim.vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA.v hIlesIni anlamalari. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati. tefyi'inde bulunmak. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?. o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig.446 NiikteM -nfi guft a amihti. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde. r. Bu igt bir gun. Dinimizde. hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin. sapka tikarmalan da liizumsuzdur. namas kilarken soyunmayi degil.pnun icin. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 .(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. "Kuvve.

Ltk hest ez hasty et diizd'i besar. nazara nflr tffiruniirso de. onun kivil. -Gimitisiiti sathi.K . *§un$ck. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi. Hazret-i Mevlana.287 ■».urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger.hireg mi g&amp. 417 Z&amp. bcyaz ve yeni glmakla hersber. • Ate^. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk. Zimnen ve fricn be. Oyle (ken sen. bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp. eli ve elbJscyi klrJetir. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev. diyordu. Dest u cdme mi si^eh.» 288 450 Berk eger nuri num&amp.» 449 i Ate§ er gi &amp. ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir.* Evet.yed der nazar. 7m. gerded ezu. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu. on da vardir.

qm rengi hiw olduju halde. 451 Her fa ciiz ag&amp. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak. Pi$-i emr ii fixi fcn&gt. *Hiikiimd B rdan ayr. &gt.L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj..» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi. Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih.'i*d vezir etba'-i tsa m -penah. fokat manen bfeil Sdi.at.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc .ilsc iirin sSileri.i 6 mi murd halk. vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du. . olarak.U jlj# jj JL ja ^m . on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 .

^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp. vab gikide*di.J .' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia. Veulrin v«'.mhd. Ke/penem der din-i Isa fitneha. »0 yj&amp.^-. §dhra. &lt.ihatla$iyordu.mha. pinhan bedu ar&amp. diye ce .■Hali. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider. *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu. hukumdarm kalbi r&amp. zamam geldi.§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum.* Vezlr iae 290 m .'y mukbilem.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* . Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim.JJ j ^X» &gt.rig kun dilem. lerinden. kalhi de otia testfm etdiler.kt amed zud f&amp. t&gt. onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp. chye hii mektup yaadi. — yani hiristiyatdar — dim de. V&amp.» 455 f» s " £&gt.

m ed .her id . r Bu hika ye de . Bende ge§te mir-i hodrd ez iama". bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir. Hakimtm§an deh emir u du emir. n ayn lisan kulland!.1 J In dek u an dv. bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu. oniki bakimi vardi. mi$ ve bendesi ohnusdu. Iktiddy-i viimle ber reft&amp. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti. Ha^ret-i Meviana. kflb j lden s ayiIabilir .'. de var.?*.r-z 5. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda. Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda. bit. -Her firka.i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad. Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii.l. bahsi dinierken.457 Kavm-i h&amp. ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. Her feriki met emiri rd teba. . JdL Aks . pabiletegjm anlatmak istiyor. (S en Piyer) le ber . a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr. Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor. emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an. gufki. n . ne gib i kctUlukler y*.^j iX. havrferfe munazaaya kalki^ti. Hatta kendi ltfyi gormedigi. Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd. ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt.r u git. ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. rd hud ender d&amp. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi. ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM . havari tabii oldugu hafde. tarihi rivayetde bulunmak degildir. Binaenaleyh.^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun. ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du. Mesem buradakj Ya}ad .* 45S ^+i* $1 0.3 ..» 4.l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm.j^* &lt.

*V«rfl bleccksin demis rtafttffe.. .„h l n f . abva! ve harekfidna hnglilik g&lt.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P.:t aaa^HatMi rid oldugu.d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih. men suh bul«nd Ueu . iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-. beser.hut mevknn tkMlm ve ^n i.L Saht tom-art benam-\ her yehl.( * *™™ S «terin e karuBU.— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . Can bicfddi ger bedu giifti himir. Lpr. Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. . In hilafa an zi pay an to. U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi. ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi.rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir.Iiiti&gt.tfdadma gWe va- &lt.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara .. „ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj. bu mtttenSku hukumleri topladi. y. veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi.4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. cEj^jJ» ^&gt. Yahudi vezir.

miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi. Mesela. Bugiin boyle. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da. birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. denilm:sti. yahut lunituii-nrsnk. TevrSt'in ve . Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. hiristiyanlar firka firka oldular. dinimizin mensuh o).. diinyevi miina^aaya. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum. dugunu sbyledigi halde. n^x ve tebdil olur mu?. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr.o muhalif hiikumlerin.n Ayct * Celik^i n^ii\. yani hem Yabudilerin. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed.rikleri de: »Siz. bir hiikmu nesh eder. muslumanlikta da var midir? Evet efendim. ol&gt. hem. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. hatta muharebe* ye ka&amp. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. Ac aba bu haller. Bu da ya nesihden. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . tkinci rek'atden sonra. YahMlftr. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. bt* raz yemek pi^raiis. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. de Hiristiyanlann kiblegalu idi. mezheb taassubu yuzunden. Beri tarafdan Kurey§ mus. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. Rasul-i Ehrem'e. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. Hieret'den ewel. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir. m du. £unki (jrasi ehl-i kitabin. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam. Dini.igtitar. ya cindtift dfl ha hayiHmm. Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. Ddayisiyle : Yani : aBk. demcye de cUr'et gosterdilw. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu.

Fakat ahlakm bozc.dugu. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. T 5 te bu hiikumler gibi. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. I?te r &amp. rivayetin 5 ekli degil. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. u kible degi§ikli i hadisesi.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. Kuran-i Kerim.■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt. diger bsmin. . asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. Mesela : 9" *&gt. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi. Siddik^i Ekber devrinde. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. birinci badisde: -Ev^ ■emu. onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Lehulhamd. Onlan Z1 t glbi gdrmek. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. iktizaya gore idi. hig de dyle degildir. bu iki hukum. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. elbet de evladir. miitenakudir. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. Yahudi vezir. dirayetjn. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. ?ocu k tahibi olup. Lakin hakSta« goren bir goie kar^. anlayamamakddn ileri geliyormu?. ^oluk. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn.

riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca. Kjf C « J&gt. demi=di. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T. bir gunahkor.'\l&gt. Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz.»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi. 465 —A J *&gt. t.^ I* ^ J I ..» Yani. §ar t-i riidi.Rukn-i teubi kerde pit.t j fhfc &amp. a»5 -Toman n birinde. riyiiziit vr i^lik yuliimi.niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis .. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur. n 466 £ *&gt. tevbcsi kabil ohnaz..

comcrtii&amp.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur.m 6*. Senin achgm da. oruc tutmakdjr. hastamn derdine gore ila^ verlr. Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr. ^J £jr J^" js* D#2 tevek. Her hususda azm ile beraber tevokkii!. -Toniann birinde de demis. Kcndilerini bir manevi doktor. iki adim geri atiyor. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp. hastah in iktizasina gore re^ete yazar.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. Scnra tevbe. kaybeder miyirn? diye mutereddid. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar.ii I ciizki teslim-i temam. Ben yapiyorum. Ba^ka birinde mesela benlik var. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. •Gamda ohun. Birisi de bir i§ yapmak istiyor. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir.fc. demeye kadar ^lkiyor. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. fi'linin hahkidir. Buinun ilaci riyasatdir.» 467 I&amp. Bir digeri mesela ob^rdur. Bir adim ileri. !u-r dinin. bir mur^id-i kamil mubytne ederse. olamaz rmyim. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok.tiT ki. dini. rshatda olsvm. Fakat muvafiak olabilir miyim. riyawt. kullanan hasta da iyile^ir. kibir var. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor. Yemekden. tejebbiise davramyor. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. kazarur miyim. ben ediyorum diye adeta: kul. Mesela tevbe lazimdir. sehavet.ettirmekdir. o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. 468 . tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. tevekkul ve tealimden bajkn. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. Mesela bir gahis gayet dmri.ti ki. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. Sgnra sehuvct. Anlajihyor ya. giili gitkde bulunmak demekdir. hern de hastahklan muhteliftir.

nh nkm iniiikr v&lt. Onlar: ■Allah.\L. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran. *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir.Der yeki giifte ki vacib hidmetest.ehy hast. 469 -L ^ f&lt.^ S L" . Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir. lii/iin ncxlmfai.j jT ^"U.* 470 ^T ^-4.i kudretini goriip afiliyalim.^ j^ j.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur. Der yekx giijt^ ki em ru v.jf &lt. 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v. Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp.&gt. Kudret-i 6rd bidanwi an zeman. \: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel.1 J. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv .d mast. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.: nehtyfot VEirdir. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn.

Eger kul. Acz-1 beseri boyle bilinir.b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan. (113) Sure. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai.ini habcr veriyor.* Yfi»t: &lt. Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor.t: se. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir.derler. Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir.).. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur. fi'linin haliki olsaydi.» buyuruyor. Onlar: «K. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr.der. akljtu bajma al. W. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle. Halbuki bu iddia. Kendi aczini gtitrmc. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini.-. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi. §anina arzeyliyor. . tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?. Ciinki Cen&amp. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!.. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi. Mesela ticaTet i^lexinde zarar. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir. (elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI .Sizi de.. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud. §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir. "Tomann birinde dEmifjti ki. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln. yani : &lt. fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-.Ey Allahim.-tferinj vurdMi&amp. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme.i Saffit. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez.ul. Keadinde acz ^Snuek. Scni tenzih ve takdis . gerek onhrin rViJ vc hartik.

» Evet.A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu. ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir. medami teklif olan da budur.i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi. 473 c*i *V » &gt. insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz. M. J* A&gt.v j: *&gt.^ijv . Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki. AUah vergi&amp. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i. Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. insanlar. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki. Kudret-i tv.

But hiived her gi bigunced der nazar. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc. KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra. . Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi.Der yekl giijte ez in du her giizer. hatta kenkimse tevhid nes&gt. tedkike ve istidlale te$vik ediyor.-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu.bug sen t. Kit^te &amp. . Oo]ursa oIeuh puttur. Burada ise bU'akis rii'yete.* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir. gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir. Sonra da: 'M\ I.ii ez haydi..sinin hakikatine varamamigdir. £tinki naaar \o istidlal.. binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti.d?i mm $eb jem. JL3. Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij . Nazara sigatt.»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra.mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de. bir meclism mumu gibidir. vezirin onu avam tabaka&amp. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor. Natan. : -t mal.yani kcndinde acz ve kudret giirmckden .g*^. Einaenaleyb bunlan gijren. «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden.

r. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma. Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir. demi^. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp.* 477 . arzm oliimden sonra ihy^pi. ki med&amp. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii." diyor. O gibileri. Kur'an-i Kerimde . imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa." buyurulniug. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 . Evet. Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. insanlar. karanhkda k/thiiis oJursun. Td ivaz bini nazar ra sad hezar. vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit.. olttutt. itmi'nan kcsbetmeden. ki. Fakat bu tavsiys. :mi suiidiir. gece yansi mumu sonmug. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi. ^ *^r L *&gt. inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir.«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen.

ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir. llakk'm r*x( uUfd i. Yciksa kutnn^. koprii. Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir. Sctihi Lcylaii. ^e$mc. scnln sabrindau mecnun e-lur.» Diinyayi golgeye benzetirler. Allah rizusi if in. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro. salih bit.kitn. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§.i fiibi. Egcr mall.i Mevla. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir.J&gt. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved. Nitekim Hazre1&gt. sa'y ii gayreti degildir. \tu\ sanm serveti.1 -^ a* J J 1 J f &amp. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr. hastahanc ve mescid iu$R&amp.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr.« 478 u.malm. at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh. V cT* &gt. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!. yahut onu kazanmak igin.i r-. I J Hit. fuKttruy* hni mnk. pvlc mat hftkkuida. jjLhuUf.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii.

Nitekim musluman- . 8H ■■-■ Dunya. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir. insanlann mesaisiyle mAniCir ulur. '$£&amp. O s ndan raaglirct isttiyin.» Her $eyden el. pi^^^Mpa^ /303. virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak.hep O'na donim)n*. Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur.i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan .&gt. Salih Aleyhisselam'm kavrr. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 . O f sizi toprakdan meydana getirdi. sonra &lt. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk. YSn] : ^Aj. buyuruyor^. flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir.. Bejer. Semiid kavmirJn.dir. Keza Hak $ubiiSnehii ve teala .A&lt. Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. serviH vr fcflniM ile. Ey kavmim.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. bli n&gt. •'■ I olsa da. her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak. O halde. bu vazlfe ile miikelleWir. denildigi hikave buyurulniu^tur. etek gekmekle.dolsuti.Tna tevbe edin h &lt. Bunu y fl pmay a nl a r. Diinyayi terkedebiltmk.

. S03 bbyle oldkic.fld. Hiil i„.. (*■*■#*) yani -Zekat verin.. altdaki el de alan el demekdir.buyurmugdur Id. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar. «*n» kalbine girmemLS.Mi™k..emrfnde B aimp WLya daWik var*.. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi. Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d. Qunki. Peygamber-i Ekber Efendimiz. itdeki a veren. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b.r-: tasalh *** :&amp.. .t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf.v«a.n birinde demisti ki: Allah. Syle yapanlar dugunsun. ilk asirlarda.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah.i nrnhimm. . ftkirl^ med&amp." m m ^ to *^ Wl lt. Ukdini etmi* hm de ^ van. helal oiur mu. b^katona . Osmanhlar da Kanuni devrinde. UWUt o zsvat-i kirarn. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91. Allah/dan g^il olmamak ?artiyle. Ulemay-i din diyor ki. hem d™. ^aligip helahndan kazan»StL V . (13C) Sure-i EnbiyS: 103.iar. altdaki elden fezla hayirlidir. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!. vahut «dw da arfcrsmayat. olmaz mi? Orasim.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak.r.l4t vardir. To mar. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir. Ger E i mescid olsun. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar.. 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak.r servet. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir. onlann icine girmi$.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i. birk a? p«* koj-. Bar t-u girin kerd der food Hak. odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu.1 WUttn 50 k hayirhdir. zekat verrnek i 9 m s. fltormUfttt. kendilermde imar salahiyeti kalmamis. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. S ana ne verm^e.

304 4S0 ^J J J N jj lj .-w. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor. .. Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„.&gt. batirmdan (jikanp. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et. Sonraki tomarda tge.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir.:eyamru ederler. mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. benim ve senin gibiltsiiu degil. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek. Cenab-i Hokj Peygamberi igin : . azimet yoluna de^il. istek ^artdir.w/. istek hakdir. Hi§ten ra der meyejken der zehir. l\* ra Allah. evvelki tomarda Diinyayi terke. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir.. Evet.'. gogumuza nasib i-. emirlerde (istek §art). mesela : — Ezan okunuyor. emirlerde n birine.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz. Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi. namaia gidelim. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt. Mesela. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi.• kinhya katlanma* diyor. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii. dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir.ialer.it Hadisini rivayet eylemi^dir. Yani nainaz kilanin. elbetde kihnamakdan hayirlidir. bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. 2iihd ve kanaate. namazda huzQr-u kalb lazimdir. dinde kolaylik gostermi^dir. Binaenaleyh. Erenler. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. f§te. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma.-* Yahudl vezir. bana da istek verirdi! he. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi. ba§ka yederi. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz. Fakirde ise Hak vere?. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet. Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir.

ayn. hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". ve her istegi. bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. ruh £ atd ir . hatta Smana aykmdir. (U7) Sflre-1 Hasri 7. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. Fakat Allah. Allah'in istegidir. horn orudu ohnasi ire.mukte*asuica muslumamik. mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc. Yoksa seriatde kay^z. bana yiyecek. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur.hadisi. bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir. azimetdir.. icecek vermis diye. yerine gore hem ruhsatm. bans isy** edea.. bu vadideki sozleri hezeyandir. 3tW Hi . Keza : Yani : *(Habibim.r. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. sonra kaza etmek. Attah'a itaat etmis. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor. Bir mttsluman. zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur. buyuruyor. Demek ki Feygamberin her emri. Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir. tarikatde irfana* birt* kim adamlann. Allah m emr. savabd. emrini veriyor. O halde {istek hak) sozu.u. yeraesi taiz degildir. som-a kaza etmesi. O Feygambcr-1 Ekber. Hera yoku. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp. (118) Sire-! AU Imran: 31. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. buyuruyor. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz.

* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest. K&amp. her Yehudi. bir tomarda boyle demij. «Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi. kiitii ve raerdiid bir harcketdir. bir Ramadan ic. — » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. o. Bunun iizerme. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir. PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu.. gad&gt.mioti id. eikar bir yol olsaydi. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi. Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi.i 3*^ er ' ""J* .Asr-i saudetde. hatta her mecAsi.a A.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar.'n kabul-i tab'i tii reddest it bed. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t. oulardan herbirine bir millet ve bir din.biidi. labiate kolay gelnu§. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu." f Vezir.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi. Orugsuziar su ta^imak.indc barbe gidiliyoidu.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp. arif-i bill ah olurdu. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar.

fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. muasserdir.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet. N&amp.#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6. ' ka bir sey daguraaai. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir. «„» Wr sev eecinci!. .Triri 6 b&amp.YahGdi vezir. Bundan dolayi. Muyesser. ruha gida olur.tyf ijr *&amp. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler.* gden ha I ve hareketier. tabiate §evk ve getaret yerir. yard insana kola-. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ .$ed mtiasser akibet. Kalbe hayat. .. hir ad. M. bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.*: *-•**-. ^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi.tniez. — «.i O halde : i . miiyesser degildir. isteksia ibadetden hayir g&amp. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt.i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t. •Boyle bir hareket — yard ib&amp. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir.det ve taat.) ^ ^ ^ &lt. miiyesset degildir. — yahut on! an yapan. 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak.0.ta """""" '" .0.n.. 486 .

kelam-i Nebevi l «*&gt. Bir Hadia-i §erifde : . Bir Hadis-i §erifde.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn. boyle olmakla beraber. «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun. -'. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda . (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse. ^ali 5 ma ile galebe galmasr. Bu. Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln.■-*&amp. salib amellerde buhmun.^gaii^n. nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir..Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da.1 &gt.•? •&lt. an. Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar. Halbuki insanin atatet ve betalete. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir. All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur. son blline hak.

Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet.) siiin mes&amp.sef namiyle iki kisimdir. o en fiiizeli de tasdik ederse. InsEnlar olsim. cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir.un. buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar. gfi* yet kolay gdir.. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz. Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan. Yine a giblleri. muyesser ve mua&amp. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- .miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra. taat ve ibadetkr ol&amp. Yini : &lt. kendis im miistagm gbrik. buyurulmu^dur. biz de omi en kolaya hazirlpm. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''. (Ey insanlar. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. Amma.* Evet.**-i &lt. Garibdir ki. d gibi adamiar.tf ^ &gt. ve o en giizcli jalaii sayarsa. O hfilde.»*«*.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa. kim cinmtik edcr.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir.

ustad bul. Ah bet bint ney&amp. zillete ve felaket* ufraddar. Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n .bt der kaseb. ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij. La ceram ge§t£nd es£r-i zillett.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin. -Her millet.» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti. Has*b ve ne.re-i Lcyl: 5-10. fikrinee.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier. 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb.(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp.LiU' /jjlj oilt .- 3n 491 . #e!e&lt.

el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d. pekala talbik edebilir.&gt. bu toward. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi.nu scyluyo. Buna kar 51 ge r*k nakh.&lt. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi.j. diyo bir sua! varid olabib. ins ii cinni.Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de. Aynca bir muijda m mX vard'r?. Hak siibhanehu ve leala : . «fe g torunu ^.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp. w&amp..ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor. -Akibeti eSrebiWk. Hft*#&gt. bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen. *li m*.i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. Vet ne key bMi zi dinha ihtildf. ft* rek akli cevab da vetiiir. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty. Cenab-i Hak." vermi 5 tir. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a. da. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt. lpn.".%£« .

terilmi^tir. Muc&amp.olmayinca. bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki . Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 . (ttteku) denilerek. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir. AHali'dan korkun. buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani . §eriat bukumlerinin.* buyuruyor.siyle ilk §art olarak iman go&amp. Bu ayet-i kerimede.i buyuniluyor. Erbab-i hakikat.«»j Yani : *Ey iman edcnler. (Hiiseyin Va'is) tefsirinde.art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir.(J 22) SGrc-i Z&amp. insanlann felah bulmasi i?in : dort . lfcincisi. Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. Vakia niiiul sebebine gore. fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir. giizel huylann men^e'i takvadir. Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir. takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur. Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur. Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i . envar~i §uhuda vaSil olur. Onsuz giinahdafi kurtulunma^.riyat! fie- • 5? 1 i&gt.

ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp. J y J* jtJ £ 492 . Orfiirrjuide ise ehl-i zikr. hoca olsun. Kalkm mizacmi da bilmek. veslleye. sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. temarmyle tibbi eserter gibidir.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. Boyle bir hal vukGunda. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor.na kan^ttuyor. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. Diger mutchassislar ise. ]§ie bu s&amp. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. Bazilan. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar.l olmuyorlar. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp. miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar. vasitaya. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. §eyh olsun. ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar. Fakat fair doktor idn. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. Mesela bir miitehassis. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir.degildir. tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak. hastahgm artmasma sebeb oluyor. o gibilerin gorusii her balde dumanlidir.

Uveysiiik . ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. (?eyh Attar) . ba^inin (iresine foak.a . (Mubyiddin^i Arabi). Her ki 6 du bined ahvel merdekist. birtakim kims^lerin tabii «!ms. §a§i bir zavallidir. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev. Hazret-i Ali (R. llveysiyim.t-J Risaletden. J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist. Hallac-i Mansiir'un. iiveysiler de ya ewelce. -Adam nl da.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . iiveysi.Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig. iiveysiyim. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler. Vveysiyim.. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen. oyle berkese nasib olmaz. bir ewelki tomarda. iiveysi. Git. Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. uv&amp. Vezir. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir. strscriyude dolasma.demekdir. Iki gftrcn.AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur. matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT.ys\yim. Siffin muharebesinde. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki. *z£ &amp. der. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih. Nitekim Hazret-i tlveya.n id» ( ustad sejisin. z&amp. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor. 494 -fi *^ ti I &amp. yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. Maamafih bu inayet-i llahiyye.

digerinde ise.? ii &lt. iSki zehnr bin seker olan iki jey. bir den husule geldigi de malumdur. Ortada kalan deniz* den ibaret olur. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir. Ytiziin. Bahsi mer^k eden* 316 .i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. Viieud. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. yiiziin. Hava sakinlesince. o da Hakkin varhgidir.&amp. arayacagm iistad da. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. hiti *chir. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik. dalgalar ve kdpiikler de. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler. yani varltk. validet ve kesretile. Slkin bir bavada deniz. demi?.319 495 £ oif &lt.1 i&gt. daha dogrusu zuhuru i$e. J &gt. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak. In ki endued meger xMecnurt biived. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir. Onuti yerine. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. Esyamn viicfidu.birinde.erine nd bir siradlir. iste. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. dalgalar ve kopukler kaybolur.$&amp.. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . esyanin zuhuru!. sen de birsiniz.. Nasil olabilir ki. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. -Heibiri di&amp. o diiz satih goriirnnez olur. ondan baska bit §ey degilsiniz. birdir ki. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin. Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker. Fakat bir firtina esnasinda. kendlli linden degildir. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*. son iki tomarda.

317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d.» H«re t . fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi.. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. ragmen.V.tabiatin iistunde olan. Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun.*% 4. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto.) Efendimi» (Abdullah. nerelerde tiyankr bile. 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t.dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur. ve ***** . ° Ian ° YaM ^ bu ***** v. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di. l^fMuvakkat.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#. * t o^^ d t^ man. Kudus ^ ^j mu dze._■ teTin m aymundan azma oldugunu. renk elurdu. * . Ujie &gt. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr.T J# &lt. adu. G er. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir. biz *u* gitdigini.. nevtte.49S V* &amp. m yaradibswii gostenyor. Hayat-: Muhsm^diyy.disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn.A. Ke.i m •» i* *&gt.

501 . 2^erai&gt.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . ikna «did bn: ^^^Xlii bi. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir.a ^ 5 lad.r ^. Na Sira 'da m. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp. ■J^} olj JL Jt%. Darvm ik «0« Urtanndw.***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and. amma bahklar ondan usanmaiJar.nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr.mm ibmindoki t«k ^^ be . hayatlan onunladir. 500 ^ # ^ 4^ $4. «&gt. oldugu™ idrak ede^edi. -rda im.e telk!n # falarma si^ramad^an ^n.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar . j. ^. ylhud renksizdir. Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud.^^^^ U.7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M.ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik. oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir.da atlt wriM. giinki. ^a y .-t i Ukin Yahudi vozirde. divor ^^^ itibad ^ j&amp. bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. aShJtS . BU bir ?0 k ^1^.

Karada b inter ce reek olmakla beraber.bm. Sacde dred p{§-i an dery&amp. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii. der mes'el. Zaten.st. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He. maneviyatm maddiyot ile tcmilll. j ^ u*. ?«1^ gibidir) tesbihinden. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . renkler vardir. Evet. bizim gibikre an* latmak igin. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi. . Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi. denizdeki mahluklara big de has. Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da. Maamafih higbir vakit tes. misal de misal verilerun aym olffiffit.» 504 *&gt. (Filan. vahdet alemini denize. te-fbih ohinanin. gelniez.cud.» Yatit. bu usule miiracaat ohinur. £iinki onlar . bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr. a 320 kadar uzakdir. bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir. Maddfyatda v&amp. 502 j*. benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp.Bu beyt-i $erif ile misalin. karada yagayamaz* lar. -Bahk kinidir. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. vahdet ale mi ile llahi vahidi.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. kimscnin hatirma gelrnez. denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. fehrnine gcire anlagilmasmdan.ned Hudd azzi ve cell. bu kesret aleminden kafimrlar. baran §iide. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. balikisrin kurutukla cenkleii vardir. onlara benzesin% Hazret-i Mevlana. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. Td bedan m&amp. karada acigwdan koyusuna. Lakin o renkler. huzurunda secdcye kaparnr.y-i. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp. bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber.hi der vucud. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. denizdeki renksislige mukabil.

«Hakk'm kerem i.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r.en*e$ toft&amp.i. ^.teg zed' ber db u tin.* F: 21 321 J b»hn*m-k *». .^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel. tlnsini ziyadesiyle aliisi». usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp." 506 * w PertevA z&amp. -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii. TA hi gM dan' -peziren d* zemln.t. *"■« .net cins-i an ber da§ti. ^eyii. in #rt&amp.» 5G&amp. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp. Ta Uebru Mkr ciid dmukti.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte.w3 *nn induct j^/test. daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir. *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl. vahdet alemi its an Cev&amp. B\ kiy&amp.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi. bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir. &gt. K-'dfitdfj-i ddL &amp. otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-. v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*.^fj^ ^ ..Id.

Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp.&amp. "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir. &lt.5sa&amp.rm CS i n e h. Mli.dlik go 5 t.ddidirT . y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^. h &gt.SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy. Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn ..si"*"" " . ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme. nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ .e - &gt.

Ekinler davramr. . harmartlawr. 510 An ceuddi hi cemddi r&amp. bidad. topragm fffe y^ertneye ba 3 lar. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak. Ad. 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat. U haber ha $» einanet vin sedad. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp. dogru *te*k ft**.* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir. toprak gibi bir m***. Ba$ ceker.(Ey insular.^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif..Yam. . arai/if-i bostan olur. §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A.JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett. ta« feZfe ba 5 gosterm^e. kabr u celaliyle de ban akillan i&amp. Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir. . bu INmK* ve M ^ar ^ v.- (12C) Stire-l KOm: SO.r v» miidnk kilan Alltfi. zemine yemden bayat venr. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr.) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj.Fazl u keremife «hph hab.r cder. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem.

. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ.&amp. manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir.—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1.me y a i 5tidadll S td«S.! re«de „a dirdi . gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir.. i 5 i. rnaneviyatindski noksan da. her yorsden gekavete ugrarnas oladardir. 6 «„(ild«.&amp.met bukiamahdir. n S' ™ T'T* 8ti? tatto. liftxlaxi ifitebilmck idn. .i bili ' k 'K»«. kuJaklan daun. 321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc. Binacnaleyh : i .-Cauda. Zaten o gibiler. Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur.J J.! ' " e "' . vine sahibini. sahibim. bar sagir. G6zu gdrraeyen bir adam.. „ c0 . S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt. liususiyle an a din dogma sagir. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de. . „ huriiia tikot rokeilr Kim . £unki kalbleri olsurt. . nasi! konusmakdan bile man mm ederse. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir. kdEikda Sihhat ve sel&amp.

n bshtiy&amp. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor. bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya. ?. ■Allah. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet. . Hszretd Mevlana. taav:rine uygund-jdar.aman. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin. Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$. gcvrur g&amp. hatta islama.Naye dedim.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. kimya yapicidir.rtir goz derecesine. ilahi senaya donerek diyor ki '. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah. hikmete zulmedilmi§ o3ur.. her vaki l. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse. ig&amp. kendisine yliz sene . Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. kulagiyle. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp. yare kar§t ah ix efg&amp.b etnris ol&amp. .n eyleme. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki.girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor.rlara (Ashate) deniliyor. digeri sohbetdir. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek. O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt. Elilmin malumudur ki. Miibarek isimleri. Hatta hizmet de. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp.z derecesine cikartr. sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak.

Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki.„* .„. bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. ' Keza. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti.l«blln v] .. Kin deliUi kesti vH hesii katist. ntin U. v iir lik v.. tekM Itjbar edilse bik.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki.. Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj. iadir. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet. terk-i sens demckdir. KfipUmakdir. k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur. niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp.. §ohretine bii .„. m.. buyurmujtur. AIl£h f a kar 5 i hamdden acz.tiztim bilenlw.i. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju. " .w. H&amp.^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k. ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede. . en buyuk hamd oldugu'^bl. bilyiik „afi. KrttWuw..lh . SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe..'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt. kimya ve simya gibi msvimmhrnn.&gt. ■■Mi --■ . misal olarak frad eyfcmigtir. ona imtadigiodan de^ildir. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam. o kakikaM i„„&lt. "&lt.tun* dan fi« de en buyiik Anadir. hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?.kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn.st. Hak siibhanehu v&lt.. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «. Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de. O halde. 'Bcniffl hx. onlarin fevkindedir. H^-uH-l J-'ir'in hun.klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi. Hazret^i Pit Efenduniz. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur.d. bukin xdtm *». S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip.„i. Zrra variik delildJr. lunulur..t . Kimya s&amp. sen abylwlti' S^lTr...-hr. fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise. q kimyadan bahsetraest. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine. Hakk'm senasina ve ha.tAUOm ya Mkiden.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let. va t i. seiiflkarli^m.de^ Misir ahirbaslaimin.. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im.

. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> .udi kor tzb buyddhti. Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt.6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud.Tmii hur$id rd bi§?iahti sis . Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp.u^ 6 kebud ez ta'ziyet. A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M .i r ^er rjL'E&gt. Ge.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful