P. 1
Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir Ul Mevlevi

Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir Ul Mevlevi

|Views: 776|Likes:
Yayınlayan: baharloo152

More info:

Published by: baharloo152 on Nov 19, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as TXT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/19/2011

pdf

text

original

<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor.Yaln 1? . Dr.m. beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir. man&amp. VataO.nin mUslUmanbgldir. rub. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer. ya hem s^kil ve hen. Gul yag m- . Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an. o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir. Ve ena yakiasaniar.rtip edflesi ihtifaller. ^klen v e L. belkl kendikendismi aldatir. tman. eter emm J^ H. bir B$l bahsesi. liajsar. vey* sade^ nib tobmrnd. Mesnevl ise gut j-aiidir.!! olur. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu. Hidiyete eriyor. basireti agik olanJar. All N'lhad TARLAW Konvali p. . jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler.n MusHman.Jefill.n. On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. hldayete eriyor. O wpheden W)r oianlar.. Bu hidSyet. Ve buna ihtayac hissediyor.WK m ineWyetini. dine ataifewfak*. S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr. diyorum. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof.ye -maYi Kui'aii. bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim.kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar.Mesnevi.

Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri. Gulyajb valm z ruhtur. Bu idruis. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii. ileri bir mtdenLycttir. bu h ftK km i &gt. Mini htnln i. Vb uLuiiiti lek rncyYesi. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii". harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui.da Euliin sckU. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt.r Mn'iiAilin.ndii. iHiiii'k ki Tiirk genetic.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur.'Liiuthr.'ihik njrli iii. Mesne vi. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. di£'*r larafiar. ikinclsl kui is^if. ott an uaertne egilebilirler. gakil ile ruhtur. . zerMeti. g em! n. Kttr ve idr&amp. Hakiiil tasavvuf. n in nnyvjani Knnrn. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt. Dlnin metafizLgi tasavvuftur.i.in "i i ■ i binck aliiln. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir. cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni.ksis? madde medeniyeti.muclmbil ijbrebSlecek gozler. bu yoluu en its-tijn eseridir. GiU. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. butun tahribatmi yaptiktan sonra.HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir. hakim olan siiiiiM. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai.-t. Hu (ii/RLnlt-Ti.

ti 1 bir zatin. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek. kabuk^ki panltLdan ibarettir.jamil .liyorua. T^avvufta sanat. Bu yokuluk.-. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln.Turbcsine agiklar ka'. bir yurcJa. onun K £hiridir. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig. l *&gt.&amp.-jrdiklari bii hizfnel. bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan. Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi. Konya'nin aydin. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur. olsa olsa dervi^In deyncgidir.in muMesern terkibi olan sariat. peygamber dcgildir.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur.efi adi vcrileii Mevlina. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin. ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt. olacaktir.?brik eder ve bir TQrk Site. bisLim bir Turkliik alanine . boy Is? bit insamn. her buvuklukte bir sanat iinyor. Bu eser. mUbaruk bir hijiinettir.ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi. ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*.ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim. Dr. Az\z Tahir Olgun. guzel soz ile gbi ya^r. fakal kill 1 1 .™&amp. onu ger ? ek cehresi ile tamma]. bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■.r tara(i.rl®m&lt. &amp. I te azii Konyali gentler. biitur. Prof.■ vfl rd i r . bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp. selaini'f. Ahenk Ue kafiyenin. biz onun dervislifiini bu degnekle ar.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- . Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu. Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp.sunuyorlar. vi. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l.

baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler. hikmet degildir. edici olur.Kcr. ilmin de r sahte brr nianb&amp. A skin kendi si degildir.i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde.me bir gb'niil yakisidir. kopanr. Evladdan gec. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. hazirhk safha 5 idir. neydir. Evlad. Onun adabi.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. Uu a$kin ilk Immlusj. irsaddan gecme ise akil yakist. Birincisi. Mevlana evini. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir. i labs i hazdir. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. Sevkindeki lezzet hie. ewelkini takip eder. ister tath. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki. Belki de ona yabanci bir unsurdur.lavisid-r. ister aci. Temasa edilen mana alemi. AlJahindir. biitijn akil.mek auretiyle yapilui^ktadir. sevk de beraber cogahr. sonsuzlasir. Butun alem. dunya yiikunu inkar sevglsi. basamak basamak ilerledikce.. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. Artik Allah yolculuguna &lt. Onda inkar sevgisi ba S lar. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. ilim denen kendindeki bulanik ve. nsu3u\-a^dir Tasavvufun. . Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes. Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir. II u taka* uor alma?.dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. daha cetln inkarlar. hepsi de degersizdir. Dervis olgunlashkca. Terk hali. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. ruh atletim kendinden F^irir. hatiralar- . insan olan varhgrniizdan gikanp. Manzara yok sckil ve sdret yok. camurun icine atilan allmdan. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. ailesini bir zaman ihmal etmis. erkam.. Ir^ad se. bir irade halinde parlar. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. Dervi$ bunlara itibar etmez. Sadece ajkin bit nevi tortusu. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak. Lakin deruni bir ihti^m. Tasawuf. . enginlesir. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. o da disanya cikmca volkan ates. Lezzet. Ruh dunya&amp. bijtun hikmet. uzaklastinr. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker. Onun yanmda. Allah'a yakla 5 *]ran. u ? safbadanget. sarhos. fenadari bekaya si^rayisidir. hikmete degi$tirilmez. bir seyde bulunmaz. sema'dir. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir. daha geni 5 ler.ikanm geri ddnmesi yoktur. her ? e 5 it i faded ir. hayalierle. Boylelikfe sifa bulur. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. ve ben im semi gtir.

. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir.ii Mil i&lt. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- . Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk. ii. liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir. Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum. If •Ojrftmol.'i. .idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j. vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt.i y&amp.. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi. 20 urn asm kadar divan sail il.i ' .bk Mahfel Mecmfias. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir. lii edildiginden itib&amp. Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. Dervi?. KutupluiiL'tur m'.n'.li * sB^STSfi. V * DWai-. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik. Bu eserlerden maadS a&gt. .iii i.dan siynlmaya ba^layacaktjr. Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir. Onlan unutacak.»j.!.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-. Had is. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia.ren. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. ii'Jiin . Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt.i k"iii. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser.. Tefsir. degerlerini inkar edecek.'■ ii. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir.rtedn yasma divanlan katslogunu. islam Tarihi.i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir.-i Farisi Tabir. Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud.ge. tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh.i i i.

(T&amp. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir. Merhum. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir. uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi. itiiik'j'ikiben Ra.^ : . (Meanevi) yi okuyup anlamak.hir Hoca) yalmi ilmen degil. ustadimizsn dedigi gilii. kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir. asil ruhlu. daima fakirlerin.gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-. m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. hakiki bir miislumati. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i. pek scvdigi kitaplari arasmda. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln.mubarek ve oJmez eseri.DU LiTcume ve ^erh etmi§. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de. Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi. Qimki ehl-i diinya degiJdi. Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir.tii'.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli. bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir. olan bir iislub ile yailnii. Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn . Mevlevi kjj afeti ile . Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz. ahlakan da yuksekti.

■ .

Hi 1 l_ .

(^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar. glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (. m SUteA k\-i Imran . CI) Sirc-i Nahl : U5. Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere.A. kalemle olsun.V. halki iiayrn davet etsinler.* ayet-i kcrimeaiyle.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde. bir va 1 z tertib etmigti. Cenab-i flak.) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi.S. i§lere davet. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. 104. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *. va'iu nasihat ve hayirb.lnla olsun. Ba keriman kar ha dii^var ntst. )(#&amp. sizden bir cemaat olsun ki. ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp. Bu emr-i thJhi. F: 2 .Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle.

ni'jtir. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp.r. Adeta zorla gotiiriip. mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar.. diriliyenin anlayi$ina gore soylenir. Pek lyi takdir edersmiz ki sbz.. Bu miibarek kitab. §urasi da. ikindj naniaaiiidan sonra. Hcizinize tekhi. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir. Arabcs. Tiirkce.&amp . Din buyukkiindcn. Haftada bir gun ders yapmak iizere. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. Hazret-i Meviani. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz. Mesnevide bir bahis acmi^ ve.ee ^erhleri yazilmi. dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir. oraya Mesnevihan ohmt$tu.a) . M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri.17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel.£&amp. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti. onun irtiha linden sonra.sahlar. dinleyenlerin himmetleri kadar.-&gt. ve teveih ulundu.\ yrrtne j-etirdikled bu emri. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. yarim asra yakm. Karahisarh Ahmed efendi inerhum. veairler ve em irk" ^ylv dursurt.. bu tlahi emri yerine getirmek J$th. Sonra bu isden ■cekildim. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir. h oca mm yerine oturttular. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!. ptd. var ki. Mesnevi takrir ettim. llyik olmadigim balds. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi.:. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus. hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi. abd-i acke teklif ettiler. *&gt. Daha sonra. kendimin itir&amp. Onun vefafemda bu ijf.t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim. 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde. -Cfctiab-i Hak. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? .

Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. Hakb'de. Siilale-i Nebcviyyeden idi. Peder i r nit: n sonra. Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. onun babasi (Mevlud). 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur. (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell]. « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. altmci cildin ba§mda. (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij. 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir. Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de. Nitekim. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia.'ian'do oturmus. onun babasi (Mutahhar).Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). Husamuddin £elebi. pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. *Kitab-i Mesnevi. Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra.let de kansmistir. Kendisine (Hirai) denilmefii. dir. onun makaam-i irsadina oturmusUir. Konya'da ders ukulur. asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu. Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in. o neseb-i kerime surl bir as&amp.Kelmi§. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu. JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum. onun babasi (Sabit). smi okurlardi. bir miiddet Erzinf. o vakit (. halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi. (^iinki Hazret-i Mevlana. me hur (tbrahim Edhem) in. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). Konya 'da. onun babasi (Abdurrahman). Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn".h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi. Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi). i jle. bir ismi de *Hiis ami-name* dir. cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi). «Hadika» ile sahibi arifini.*. o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . « Hakim Serial* nin «Hadika&gt.* derai^tir. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled). Konya'da yerlesmijti. MevJana'niti irtihalinden sonra. daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh. onun babasi (Miiseyw\i). Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. bu iki eseri takdlr eder. Mesnev^nin tanziminden ewel. §ems namina bir ti&gt. onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). $u hesabga Hazret-i Mevlan^. §eia*»iiI-!Eittime isc. onun babam {Kuseyn-j Hatibi). onun babasi (Mahirsudjf. r r ndan dogmujtur.

O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit .etU. Kakat cnlann dercedilmesi. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. • I Y. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler. en buyuk bir kfifirdii . yazmaga devam edemedi.taraiindan da jerh ediLmistir. £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu. masal soylemi§ olmak igin degil.. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu. Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan. tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i. ylrd fi«2 senktide."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi. alti cild. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi. Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. Sarih-i Mesnevi &lt.uiicesiledir.Mevlana'ya riei etti.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^. yahud alti defterden ibarettir. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp.Seyh Ismail Ankaravi. Ifadesitie naaaran.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi. Ciinki yiiksek bahisler ve derin . osorile nammi ibka cdcmfimiftir. O kadar ki.u i^in. ya mecbtiren. Iki sene sonra. Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti. Fakat o cilddeki &lt. Fakat eserin nazmu malum degildir. Hazret-i Mevlana sustu. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir. Bu kagitta. !*J2ii***iPi: * f &gt. o nazim hokkinda da okunabilir. zavaQi.ikmi§. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. ikinci dido ba$lamldi. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu. Ankaravi merhtun. nc maksntla ymmi^n. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi.. YAnh -BuyLik scyh dt?gil. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt.

. bir mka iklimidir.Hazret-i Mevlan^. bazan bir nikaye nakline ba?lar.hlkmetler. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler. iki tarafi mubahauede l. bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr. an da hatirda bulunsuu ki.i„ soylenilmi^ srolerdfr. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer.itimnnh. Mesnevi' ye. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir. insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi. XI - bile. Burdar. Onun ic^in. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104.ulimduruf ve tar. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. Hczlim de hezl degil t tMmt i. -Benin) her beytim. cahillsr miistesna c. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir. okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara.beytiyk. fakat onu henii'ii' tcmamlamaz. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r .ibLr varcbr. Mesnevt'de lafizdan ziyade. i itiun iijin. Hezl-i men hAzl mst ta'limest. igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar. bundaki hikmeti beySn eder. ( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. manaya ehemmiyet veritmig. Bundan dolayi avam tabakasi. bir giir kiln lu yazmak degil.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. tacyit degil.

temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur. hepsi ierkcdilmez.r. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir. Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin.iuna yol vermiftir.dive. Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile. liu. Irui bir rui'i. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi. ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil. Arabia bir scjz varrl. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll.Kitib-i M^-. A-. tasavvufun rnenbai nakildir.. sen in anlayi 5 ma giiredir. deyip dumyorlar.. Eazan da Hazret-i Pir. 22 f. Mesnevi'de fdsefeden degil.buyu rulmug Lux.lir.. r va- ■ . bile.jj HazreW Mevlani. harf-i tenbihdir. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder. Aisa&amp..Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak..ih. kendi makammdan soylemis.i bui'oda niu.jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt. likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir.. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir. MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir. .uphcMla: ki . Kendmi..ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!.tirvi. fokdcde 4kani.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi.j .■ I ■ I uliii &lt.irgemez. (Hazi) kelimosindeki (h). C'. soylediklerini degil. Afallar farkh oldugu i^n. do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz. . Witekim: «$u soylediklorim. &gt. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^. -llepsi infi^iImBM.i dJMcu.jul. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir. sofidir. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp. m . H 'n iKi Onu g6storl r. O haldo. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r. §unu da belii tmeden govern lyecegim ki. Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt.. (za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir.

Ifimdur ki . Vakia Hazret-i Mevlana. kcndiiiiyle . Mesne vt bu t$ci.n bahsodildigine i^aret vsaist. kabif ve mezar demektir.-:in dfcftert. demek olur. Hll bb'yle iken -MnvkV n.a.Uiddin-i Ruml'mn. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■." ayet-i kerimesinde beyan . !ki&gt. Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit. kulmerU gibi manalar ifade eder. giinki nama*l. nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir.Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp. F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur. ■. f.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar.^ *Mesnevi» J &lt.yi.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. revafj bulmam^tir..• lafzi ise. (it*.Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi . o ta'bir.i h« yerde.=Turbe» tnfizlandtr.dda tekrar tekrar okunur.vit edildi.. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki. dir 'o (Aliinlore) mahsustur. bSrint'i cildi hitim bnla.biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:. Mesne vi ilyihleci.j. ve . i L &lt..vi» t&amp. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i. liigatde: iki katli. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati.'. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir.ii •Mrsttevi kit9bi&gt. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do.ij-t criili hatira gellr. Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l. Malumdur ki Heanevi. bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 .

hakikat mertebesini bulmami^tir. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak. seriatdir. «Erenier» t'e ondandir ki. Tiirk^ede buna tErmek. iiciincude viisul tahakktik eder. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde. yani aynhgin ziddidir. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek. §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize.deuilir. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. haklkatdir. amel oldugu gibi. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda. ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab.Me&amp. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. J^eriatln esasi da tarikatdir. §eriatden matlub olan da tarikatdir. HasuluDah Efendimiz.* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir.* (5) SOre-i Kanf: lfl. Mesela namai kilarken. ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. ilimden maksat. Fakat bu ilim ve bu iman.ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir.buyuruknugtur. Zira seriat: ogrenmek. Birinci adimi Diinyadan. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir. Onu ne vakit zevken. 24 . Yani : -Biz insartii s. Hallae-i Mansur (k.) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin. Tarikatin esas maksadi ise. baji a^ik namaz kilmami^tir. uVUsiil* hicran.» •Esrw». «Ke§f». Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi. cunki ona dayanir.nevi. tarikat iser yapmakdir. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder.s. (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : . iki adim atmah. viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz. Hakk'a vasil olanlar demekdir. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir.

m -i1mi.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi. ku&lt. anlayi.* &lt.i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin .i. H.5.O halde.(gitrneyip kalmahdiriar).i 1 n&lt. ■■: i ulii. ilham-i ilihi ile ogrenmesini.ii i.1 &gt.n Kabe'yi i. Istilahdn. (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 . Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir. iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i.* (Fikib) : lugatde ilim demektir. Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. hiyik de^lldir. I i fUjrftlervkkftlttt). Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-.. olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A.1 iyn-el-vakin'e. Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1.\. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn. (I Jyetwllemft) i!. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti..) Yuni : iM«snevf.'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor.jcu aizubrdau vaz^e^mek.t. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-.* tpfnir ethl- .).lliTll. -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e. Allah 'in fikh-i ekberi. Kakat bu tabsis sonradandu-.. §eyh-ul-Ekber (K.im j!c. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur. bir adanv.ir : . fill . Allah'm ?er T -i ozheri. jjiirek uhrtvi Inil.giiylvnnwal ne kmkr k«lay.

I. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp. yabut mecaz vp kinayft nl.iilnifk lasura geld}. etraf kurakdi. OyIfl parlakllk verir ki. Fakat insafi eJdeii birakmamak .j. maiumun btiyuklupne goredir. bu Ayp&lt.) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi. Onlar gehnedeii faux. yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni. *£*. bir kitabm ercfi ve fruyiik. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*.H 1 r j ] ir. Hava sicakdi.uk cihcti demek olan tarikalden babseder. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir.:i ti ..m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl. fry la dar bir zamanda. hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi.ik ifade edilir.im-. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir.. idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir.i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at.i kalmamaga karar verdiler.V. HazreM Peygamber (S.kiUik vurdr. tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N.ifc ve parlak yolu manasinadir. buyunildu. . digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi. Eu S-uzdefl tit. bir daha hart oJa• i ■■'■ii.A. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir. (ilra-i htkikat) oldugu icm. I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki.n. Oniahi. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab.1 iuitfcetdirler. ii Htrii ■ i. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp.er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti. ehl-i imanin hepsi de. malumudur ki fikir. ttumlar'Ia Hiristiy. .Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g. ya hakikat.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki. O munfisebette.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur. M3i\h'ni itfrbg dolayssile. £iinitln lrt1l.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur.'' in ilmm. o ilrmn gerefi de. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!. onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi. " *u i ise.u.

zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti.ini'vi'nin ukunmasi. MeaneVi dc. Mesne vi ise. Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof.int. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr. Bu b&amp.l.i.? benzetmek EUi'etile onxt. Otv. 1 -i% I.iniyytTl. nvaksadi kolayca unlatir. linnlarui da irmaklan. deniliyor. manadaki pariakhgi.nmcsi.» ( t'iiinn) . Ms*oll.!' iji-iijurtinfk. Yazihslan .' d^rece parlaktiT. hem da: \*. sok NfiyJtimc-kteriiP.adir. (MhknO.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir. mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir. (Cenan) ise.s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor. lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan.iii •■•■!.yi bir ?ey&lt. ■.l.n ■i. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir. i. Mt'snevi'jiiri matin vi iini.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse. yahud ayri ayri cibilcri. okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir. hem.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f . lib n alShindan. parlatir. kclidiitliilil fm-krk «il&lt..IVijIiLh . i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor. u. -. Bir §t&gt.tn una da : ErababJann pbz kami-.&lt.iti Hazrcii-i Mevlarta. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni. hr. iiurlandinci bakikatler itiihi-.k\ "isindan iiulihiliiiik li. ^ecenin karanhgmi aydmlatir.Urmekdir. islidatli kalbkri. (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu. Ikini'i fikradaki (I^ak).jcc ifham eder. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr.i. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir.**" &lt.Miiii. yahud dinl&amp.!■ '■ 1 riin bir l. diyor.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii. rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir. chilkin ve budaklan vattlir. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv. W&amp. o hiicre. Cennetin cem'idir. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit.■.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi. muhalabin goz.r. CUnkl n-nbah.in n. ve da ha nurlandincidir. metnindcki mrjflu fikuder". Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir. ne Radar aycbniik gdiniMii m.ii nnimr fH. maneVtytli ni.iu dijerek ihlnnn mrlcj. HiilA&amp.:I:. §u te^bili ile (te. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir. (V«biive cinaniil cinani. kaib manasinadtr. derrick oluyor. Mi'.. Nur.

vi. yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt. (Adam) rimilince. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll. iliinilcii. Htrsizlik. bil'akis zararlidir. birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir. r&gt.1 iiiflt n fh&lt. «§u ilimyaimzda ceimet bahc. vevin* buyurdu. Nefaiyy-i Ekrem (S.A.vj'uhi »ken gu hid.i iop.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc. kulagi sagir.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln. Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. aznsi lemain bir insan akla geiir. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir. In lie /. rtLtii.iimbcrimiz .bir. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar. Bir ey. eli £okk. nyat!.eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir. O balde Mcsnevi.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir. faydali dejil. raslgeliiice. cinamn vasiflandjr. Oyle zannediyprum ki. hivituM/.i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir. Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu..i i i ■ I.jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- . ve dalh-budakh mcuHndedir ki. 35. degil midir? ErbSbi takdir eisin. ■ Hi/ diiii. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur. golgesinde oturun . 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) .V. 17) Sflre-1 Nur . Goiii kor. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar. Viicr I Vyj. friknt listiin.cevabim verdi.i"iliint&gt.. ten net a a&lt. nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde. Bunun gibi. ilira bgrenjlen mektepler. esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin. yaf dijkmeven. Mesnevi'r. Irmakli.A.. talim yapilan ki§lalar.iJ i&lt. Mesela. P«ygimbt&lt.il gibi kayidliir du^iiniilemez. manevi bir cennet. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine .

ki. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda. cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn.Uif. bayirda dolagmijiz.» riiye izahat verdi. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. Hat&amp. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. Vcirguntuk va hus. Kendisi cennet agaci. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek. o da talebimizde sadik olmakdir. eserlei-i cermet meyveleridir. Gune^den beynimiz kaynjyor. -in dlye. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij. Etrafa dalbudak saliverroij. Gomlegimiz: terden sirtimiza. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn.* Liirinci fikfa : k%^ . makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir. '■ : ' ' s. iste Hazret-i MevLina da. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis. o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz.Mi»iiv. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir. dilimiz hararetden damagimiza yap.) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt. Mesne \i.i§mis. qimonlerinde oturup dinleniriz.

Mrmda (Dede Omer Euseni). biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir.vamette ve CenletMH yerfen S ok hay.rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt. ve Bayret gostemaijtjr. k.m *"~ *■**» nurmo. (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler.n-i Pehlevt.ndi gayreti £ . (T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi.**« «e iilup. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann.rh ve cok guzel oJdu^u gibi. mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de. (§eyh Ismail Hekki Trlveti). manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir. karargahlan fcay. " rek Mmvi -"■.) i tit SiltL-i hw»n : IB. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In. Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air. wJrrt ':t°" r""T" di&gt. K.«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 .* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp. Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil. tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki. Abiret Cennetin. (§eyh Ibrahim Giiljeni).

fvadir ve ebr-lr-i iimmet. sanki gokten geimig il&amp.esidi r . vcl abram lninhii yefra. ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir.ubur etmi tir ' H.in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar.*' Me.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir. Garnet arasmdakl farfc . Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) . «Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir. (Erb&amp. hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der.hiif.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar. Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !. ^aeneraen.uyuklerinden bSEjIari.ndf buluuftu$imu ^uriuiwi.i£. giinki. Islam or- . bu durumdaki kullanni. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 .i diye tarif olunmujlardir.r a. Nitekim. cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak.]. .■ ■ i ■ ..n.: : j .^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken.na balirindc * ar k oldum.mlena «.ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*. AhraTd. bii keranietdir. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir. (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt. zuhur e tn3.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn . ebed olmem diri oldum!.ir t'oktur.imetin vebk^der. piW } . Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar. Peveanil-.mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt. Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv. e i^erler. sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!. Al lab rr »&gt.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie . Tnrikat l&gt.ektir. terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr. buyiigu . m0dzeilin p evgamberkrden k r. §arih-i fcfe* n beyh Ismail-.hi bir sr&gt. Cenab-i Ilak.snev i. H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir. gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi. Arabistan'da bir adet varthr.

devlet-i hurriy yeti.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp. Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum.i.. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir. fstignames. Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati.(Ahrlr) ise.) .i. bags m kir ve hiirnyetini bul.n?n dive talimott ve . (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu.vrtlnnrt. 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£. tank at miicerredleri.. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister. dive bir beyti vardir ki. •Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman.n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!. nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. Mesnevi §erifin : ■OruK.i-i azadedir. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt.reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir. van! hur olanlar. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye. Dijnyfl k.

kend. yard Filistm cihetine gotiirmek.ttir. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. iki vazjfe lie miikeUefti. Pevgamber oldu. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin.S. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii. Bern lsrailf lii it. onlardan azabi gidetdik.S. Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. U kim ima^a getirmek. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir.met ediyorlardj. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. Arab de^ gildi. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi. dediler. tabiativle adi da {Velid) olamazdi. Andolsan. ArabUrdan idi Lakin Musa (A. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM. Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar. Misir'i tem^miyle idaresine aldi.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar. hajerat.Yani : « Mesne vi. .ocuklanru keiitiJcr. (Boyle iken) vim. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan.* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de.) devriadeki Fir'avn. qekinjc. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil.flui ma tQian. ^unki Arablar Ismail. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136. andolsun.) ile evlad u ahfadi. Eiri.. Fakat dogru degildir. Mis ir h daki Nil nehri gibidir. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds. erkek «. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp.urulan kissaya i^arettir. Kelim-iillah Hazretlerl. bir de n* bakarsitii Qniar.) Vaktakj biz. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler. Qiinki (Velid) Arab adcdir. Misir b&amp. Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir.*. sana fcat'iyyen iman edeccfiz. yeminlerhn bozuyorJar bite. Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. kujbagalar vc kan gbnderdik. onlan umnrsaniadLklan icin. NiMyel Hazreti Musa. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt.

Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi. hu^kertln co/lr ?. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti. MJladdan lfi4l yil evvel. Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince. . MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV.llkl hamursu! bayrftmi. mu'cize olarak denizi gecti.l. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. rm iriaatilnra ibret. viler. J . ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde.dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde. Fir'avn. Nihiyet Fir'avn.il. Hatt3 bi r . Beni bratl'i geri cevirm&amp. olmasi icindir.ibanlara tutulmasi. Sibtikr. tdrih kitfibi degildir.iimanma tpsadiif BttlriUjl. Kibtilpre..mu'cizedir. 3. kurbaga ve haserat ligusmesi. Beni bx&amp. yani Beni tstl&amp. 4 — Her tarafa bit.Uimnlflrdfln ve bayvanlardan. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. yani Misir halkina mahmii bir twld idi. Yahfidilerin § ins&lt. Is. denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar.k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti. SI* biumasi. MiJ'm kan renginde gbrunmesi.&gt. verdigi bsne pieman oldu.fltiyvanlann vebaya ugramasi. gece. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai. bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir.Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik. Bijulan. fl . Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi.a.nlan bogmasi da yilii' l Hi. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi. su olarak j^iyorlardi.Ifisanlann &lt. Kelimulbh'in duasi ve m&amp. . • — (!*klrgL' yagmasi. Kur'in. aceieden mayasiz efcmek yediler. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki.te bu fir'avn. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir. Hsiretd Musa lie ummeti. ortabgm iig gun kararmasi. renk esiri ohmca Mii&amp.

ve cHaii) ahasani. tt KPvkedet» diyor. Mesnevi de oyledir. . 35 • %£&amp. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur. haber ver ki §u (jelis. -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn. Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete. Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa. bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi.k Yani . (Vc bmebu sifaUssuduri. Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini. Habibim. Diinyanm varma h yo.. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor. IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor. Kur'an.» buyuruyar. vc ke$5&amp. Mesne vi icin de kurt-tilki mai.ni : «Mesnevi. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar.' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl. Yani : «Ey insanlai. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*".. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini. bazilanni dalale&gt.i i In i diyenler vardir. Kur'an oyte oidugu gibi. f^$£^jf*^&amp. ItukSkate:. kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur.*til Kitr'ani) y&amp. dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la.s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir". Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . Allab'iu failu rabmetiyledir. Nil suyu gibidir. flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler.&gt. Sibti'mn tarafi mi.Eski mJisallar. boyledir. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$. liezeyanmr edenier oidugu gibi.. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir. Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni .

mkm gentler* buyuruJmu^tur.uu . tertemifc sahiftlerdedir.Bu fikralar He Ki.t t-den blr sahabiye..» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir. (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is .t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt. cnu ievk-i mahffl)!il. Blnaenaleyh. Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine.!. 57-5S. ahlakm da iyilesmesine (tubebdir. elbette 50k . » S6te-i VakrMdakf &lt. O. Bu takdirde (Suhufu .» ayeUerine igari"t odiltoigilr. y. Binaenaleyb dileyen onu lirb In... iMvuiL'tli. ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir. te. Mesnevi. ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ. kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr. mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler. nziklann gemglemesine. taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii.V*»t*llliJt crz&amp. tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir.j (IS) Sdre-I YUnfts .. sevgili. Habb'ul-alemind&amp.'• i . (Allah indir. (Rieydi ^eferatin.cre£li bir Kur'an'dir. '. «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir. kadri yiice.) Yani ! «Mesnevi. sMiihakkak o.iiii .ti ilham olunniuj bir kitabdir. kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. . Tenia Him rairrabbil alemin. takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H . On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez. Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir.de J ?ok serefli. * (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler. kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir.ki.&gt. maddl vc mane v J temizlige kavusup.in bjtins4b eyleyen meleklerdir.

TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi.) Mjrni.l ■.-&lt.sijhu) daki imid. Onun igin bir insan gorecek olsa. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd. diye bagmrdi.n vt. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm.-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij. dokunma. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki.ttVi llahiye. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt... r . Kwana temas edemez. kimse. (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l.. yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz. ve tinir titrdirdi. 1 IJ5 &gt.'rlerde muhterem tutu Ian '.abl! v . (lamisaj) van.irmsim vermigtir. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan. dokunama/* m. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir.- . fKilab-i meknun) itfn. i I'll. muf-.ilvt aayfalarniir.1 !!^ ayctlcri y-ixih.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut. bazilan dn zamiri. Biri. halki da mir'at-i Jiak'da goremever. §u halde. bizilan (layeme&amp.? mutrihliara)." :il i olamaz* tefsirini yapmi?. ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar.C. Hakki halk aynasmda. 1 *«*k yi. Samiri : Beni isjiflden ]up. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar. demektir. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80.' vaklagrna. Hiisamiiddm gelebi. uioileruit Kai.. Hiiseyin Vaiz. Kur'an'a irca jle tKel&amp. Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu. altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie..yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan. .

(LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. Meghur Cinci Hoca gibi. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir. bu ugiineii kisim i^indir. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir. l£kab-i tegrifiyye kabilindendir. (Hdsomiii. (Kur&gt. U. sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa. hakikaien bir kitkb-i azlzdir. 41-42. Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*. nasi! avn-i samedanideise.1 r 4 1 j r ki.i'ik.) . ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha. NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit. Halbuki o. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim. Mesnevi de . kendilerme gden zikr-i ilahiyi. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi.%\VM% 4^ Yani -Kafirler. MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ . HikHk /uhuruna inikSn yoktur.an~i Kerimi) inkar ettiler.oyledir. Haz* i. (Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif). .'. Kendiainden (161 SQre-i Fussilel . onun ewdinden de. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi. (liiikab-i tartf) : tsmi anlatir. onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur.v. (Satni-iitoe). Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez. iCiSi'vJji&amp. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij. i sayilan geylerden ba^ka. ilham-i Habba^i eseridir.* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti. tahkir eder. (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir.ib-: tashSf) : Ismi.

seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde. iki avij^ dane. Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz.t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur. lisan-t ilahi. O..n . Az. lakabiar ve has&amp. Ben hakikat Allah'in kiduyum. Injuni?. bir gtile. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik. $oga.ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr.* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt.diferleririe i^aret olabilir. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp.fltdip) dedi ki.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri.alar ds.jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt.rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt.A. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji.. MesnevLi u n nar. Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp. Yani : flKulunu (Mu hammed S. ba- .) \ ii : iBiv. bir ii-irpila su. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig. biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi .ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki.

UJvd edilince sevinir. [ln/n&gt. nezakete aykin sayuir. kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. tekebbiire az da olsa. ben inc.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz. delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!. lakin nianen pek yiiksek olan bu . (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur. Onun igin (Ben) diyecek ycrde.d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr. Beti abd-i zalf. O'na kari tiVH U. Hi-ni peysambei? yapti. Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. .d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr.i iLr fcmhfcudi'rler. kul oldum f kul oldum. Bii^uksiln llahi. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup. Isa'yi tekzib •dorltr dp.irn minp vrrtll. sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn. (18) Stire-i Esra : 1. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. (Bendeniz). imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin. VaktiyJe saraya mensub olmak. yamnda kahr pek kiigiik!. CHakim-1 Senai) hazrctleri.iNidi:-. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil. bu n'jakamds :ici&gt. i In biiyukler. .. azametine asla benzemez. bun 11 yiipmitklii d. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk. §urai da hiJinmelidir ki. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. hatta Allah yaparlar. Beni mubarek kddi la . bende $iidem. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier." Rubaisi. Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir. het Mile. Ilirlntiynnljir. baliiri: fakir gini tvs&amp. i rt-i i'jifl. tlahi.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti.. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31. 40 1 1. bende §eved jdd ki azad §ev&amp. Onlar: ^una-bura.t-i Isa'yi Allah'm oglu. sureta mutcvazi. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa.

meta'-i Dijnvi Mn. Hazret-i Mevlana da. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee. MesncvJ-i ?erif riv ^.. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '. ball tft.§ikaT dclillen bavJ. m amma&gt.SS5 ■as sirruhudur.. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu.H™ * 1. H&lt.v m ^ r srjrjsr mb^S* . ptf«k mnkBleleri. ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E .keseyl ieddetmi§ti. lh. Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra. 7!ald(ih'v!n yolu.i]'[:iek. «5^ . (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll. dh]d Mnsin j^* wmis . iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2. ' y * ?an &lt. &amp. insanlara kaiji da minnet etmemekdir. sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim." Mm * k] «. «j«k b E „.1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle .Ceitib-i Hak.ht*un j ■ &amp.lasa '.

in- 43 . kalb ve akil sahiblerinin emini. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri.?. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri. babasimn yerine oturmu^tur.'ittndan sonra.i eseri olarak. senedim. on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp.g&lt. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur. yalmzbgi ihtiyar eyLemi^. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. bugiin de.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i.i havi hit cwrdir.eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. bit hususda en parUk bir burhandn . ve vera emlniil kultibi veuniiha. Hazret-i Mevlana'nm vef.) imamiilhijda velyekin.il olmujtur. 12. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken.. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi.i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih.am. yarm da manevi zahirexn buiunr. fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii. acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir.iiddin t^elebi.n seyyidim. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. yani Tiirk Irkindandir. mliglsiit Yani : *Hiit. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi. (Vebiives§eybu kudvetiil arifin.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti. s. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§. ariflerin muktedasi. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp.

j*». ww™*.— Onu yapamam. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt. j Kllfcikl MU Ekrem.*.. Sureta fakir.™*».*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i.i n&amp. 52 II ■ — Yard : -Sab ah. Gftzlerim onlar dan ayirnna -.***" Kure&gt.in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*. tan y a ^S *&amp. . fakat manen herbiri bir emir olan . cevabim almijlardi *&lt. qua J 3 3.&gt. zen g i n l e .1 ayetlcri nadl oldu. Kurey. wfe * .Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol.&amp. CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine . ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et.

iin) . yabanci giremes.tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir. Ve. Ruh-ul-kudiis.j meclis-i iinsLin di§mda kalir. yani ycr definelerinin emlni.onlar dort bin kimesnedir ki. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir. Hazret-i Mevlana. bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa. (32) 5flre~l KtH : *&amp. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz.* Nefeh&amp. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir.* buyurmuftur...i. ^unki onlar.riniin bazikm. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis. Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir. (Evliyai tahte kuba?.) Yani : -Qelebi. fakr-ii zar&amp. Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\.tini bir^ok fazilet sahibl. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir.o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi.» .. yani Cebrail t &lt. vilayet-i baiiyyedir. Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*.mat vardir. ar$ bazinelerinin anahtan.. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir. tiiiLim hiinu/ll ivr-. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai. zahiri ve b&amp. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan.n-. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp. feif§.tir. mestuT oliirlar. l-Iiu) fctf&amp.t-iil^iiTis terciiniesinde.vMn malumu degildir.{\. hakkm ve dinin keakin kiiicidir. ft (Miftiihu li:L/.

I. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : . muntazam ve mazbut bir hale getirmi?. (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani. Ne .) Yani : 'Hiisamuddin £elebi.desinden. demis. Husimud- « . day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir.&gt. Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir.. Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam.\vit idi!. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!. Bayezid-i Bestami lie muasir idi. Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}.ldir.ii i . bu jhl . kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun. Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan. Allah. bir igne ueu kadar verilmisti.. fiivayete gore. Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^.* Seyhin su if&amp. -Siddik oglu.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri. Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir.Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. Allah. bir asir kadar yasamif. Siddik oglu Siddikdir. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin.Husamuddin gelebrnin ash.idir.k'bi d-&gt. 260 tarihinde irtihal etmistir. onun degildir. Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi. Emseytii Kiirdiy'-&gt. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore. (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f.&amp. Urmiyyelidir. " L &lt. Meslek-i tasavvufu. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp. da aciam ol. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir. Hazret-I B ayeKid de: &lt. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil. Bana ise bir sa'ra. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum.. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm. kibar~i evhyaullahtandlr. sen jabs..Oylum. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!.Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor .'-:lindcndir.. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu. derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir. vaktin Bayezid-i Bestimisi. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt.

yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. so^e bashdi. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp. Hazhalde. . boyle "i i [ fa bib. yani umerasi&gt.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi. • n ilmdeiidir. cevabim vermi^. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler. Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir. Ben Aceraim smma. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. Bazi kimseler.rikun liyekune . Hazret-i Ptr'Jn.lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp. 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. cema'ati hayretlere du^iirdu.ll vc meed u azamet murflhhaislH.i/i&gt. yani suaini aksettirmis. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir.i:.riyli. o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki.) Van! .Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati. {l.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir. kalbim Arabdir.) Yani : &lt. ^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir. Guh*U onun ustiine ridaami atmig. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. bir silsilesi var ki.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi. . diye.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. Husamiiddm ^elebl hakkmda. Seyh vi 1. sabahleArab oIdum&gt. siddik bin siddik buyurmasi. fukerasi. Q da : Eii^alkh.

gece-giinduE basiret sahib lerinin. t^rafil kabnili.ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin. O halde. hem naair. ruhanilerin. ar^ilerin. atnfu. ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi.* Bu fikra ile de semavilerin. amm ya Rabbel alernin.* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir. efdaJiJ fedaili.«4&amp. Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari. O zevat-i kiram. G&amp. *§u diia. reddolunmayacak bir istirhamdir. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. ya Rabbd alemlo. (Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar). on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. hem gaib. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . hem hazir olanlarm. Yani : -Ey Rabbimiz. in . giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi.W&amp.e demektir. e&amp. meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. hem sakit. (Timr) in cem'idir Jd. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. niirilerin. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider. eski-piiskii elbi&amp. C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir. envcrid dclaili.S&amp.) «Keza Qelebrnin kapm. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir. Iran devletini mahvetmijj. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh). omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. t \£2^%&amp. '&amp. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. semavjlerin. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. 1 iistiinde etcgini suriir.

rn^rebinde bulunanlar. Onlardan tey\z .i 49 *■ •mm.w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/.uluna&lt. Ez cudayiha hik&amp. yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir." ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned. bugiln ii&amp.-nk si-yliii dlnlc".yet mi kilned. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir. Ez cildayihd $ikayet mi kilned. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer. Onun nevasi ayriJik hikayesidir. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir. «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc. ti * -T - r. dinlemekdir.-i nasibatdir. Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ. Diln mektebe vardi. Vj] ■^iindi \:! p&gt. Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. soylemek degil.§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem.tad olayim der.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned.

(3S3 Sflffl-l A'rit: 204.i. yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. yani . dinlemek derli v«j ■.' ■ vv dot duytnadlktart fc. OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13.» Semft.-\vanlar tdi. Allah yoliimm bir ^ahbazi.lt ortfindiiler. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr. ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir. Sdyb-'mek. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir.«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma. . miinkirler mezhebinde haram.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. asiklar mezhebinde heWdtf. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i.U. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni. mualen der ki : *Semu. kttfurdc kalmak t^in lsr&amp. Cenab-i hak. Sibaslatij. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry. (HucceUis-sema) ma bakmalidir.r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J.itt dilsiz kaliyorlar. Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt. analanm. ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m.» iAyetiyle bi Id My or._ orlti (fliyiev in iiey). Anadan dogma nitwit'!. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar. Semi.. (25 J 5Ure-L Nub : 1. Tufanda MEak olanlar.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. Hazret-i Mevlana bir rubaisinde.

terkedilrrvs oldv.i boguroJar] . aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug.iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay. daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij. ne sadasi. onun istcdigi.* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir.&amp. bildigimiz ney olsa da. Yahud bildigimii. nefha-i tlahiyye hangi perdeden . Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f. Yuzii.de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti. aya ina h hat &lt. insan-i kamil de bbyledir. buyurnut^Uir. Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar. Kuda.ir-i tabiat bendine vurulmil . kalbini ildsin heveslerinden.^ilmjg:. ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. Knyden maksad. . Neyiatan-i ezelden. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^. Zaten nayile insan-i kAmd.W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. mecazen insan-i klmil bulun^n da.'iklarma atet. mayi dir. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis. ba^ina. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir. I^erisi temajniyie bo^dur. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor.gu halde dilsk ve kelamsjz. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp.(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§. beseriyyet kaydina ve ana&amp. ^unki ney. teVite hacet yoktur. Huda diyori. hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.sararrru^. neyzenin dudaklarile parin. zibnini (HestM meviiiiiii) yani. ici basa'lrtn. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim. Va^ifesi. Artcak neyzenin nefesile do)ar..

3(ir*-i fclrlyat : 5A. ei&gt.. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel. halw kemalin jikayeti bundandir.^ ^y. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail. tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd.i iinyfa.Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ . aaawer degildtr.u» cerirdlk. Lakin {3T&gt. «dM tffl]b&gt. . 9«yn Attar . Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln. ««*«*«-. kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi. den ala&gt. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el . im** edip V if" 2fi . Du § un. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf. Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi. mahrQmiyyet-i visal netfcesidir. yani. muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki . celbedlldi." neI. Ancak.**»* Babbfinl vechile.amjz hikayelenni anla. 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt. Baki billih harWi haarna getirJIdJ. diyor. Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n .Md * buh—ta ba. ibn-i il&amp.ba.^.°™n rtMtlnta.hi 1^. tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt. Igie.

$u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp. merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r. merd. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. Hal-adna olanlar. Her giiti.demistjr. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir. Bajma (Bajpare). Nefs u heva edri bulunanlar bile. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor.A. Kafi derecede kuruyiinca. biibrideend. giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum. ayaH gma (Paraz avna) lakariar. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. Onun idn. yureginden fs§kiran teddl $bder. Key. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi. nihayetou: bir dergibdir. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur.tigi ve ter ii tize durdugu yerdir. Hazln hazin otiiyordu.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. Allah ruasi i^in ile*i git. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder. yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : . Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. ney'in yetl. $z nefirefn. giinde yetmij. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar. ol^iisiine gore iki ucundan keserler. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S. Hazret-i MevliM : -Birider.V) EfendimiiSn. Insan-i kamil da. Ney. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. ondan cikan miiessir sesden. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. hem pek 50k iierisi vardn. barim-i IlabJ.diye. o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. Ayir-i viaalde yanl. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma. kirn olursa olsun dinleyenleri. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar.

yanl gilrwugJ gelsrtfik. j!y j\ ^^ *»££ f\g. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar. hasb-i hal etmek&gt. oldukca fcesellt yerine gecer.yleir.i§ olinasind&amp. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp. hal-asina isc. ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin.ri budur. a^hk ve susuzluk iztir&amp. 1 I j on dogru Wr *wlui J-. teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti. Ke§f-i h&amp.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%.. yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis.bim duymadiklan idn. Bu beyitde de.j. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan.k i^i". miikedder buIundLigu. tafsilinde fee. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk.k i 1 i r.1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki.beyti si&gt. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim. ...alrtiak olur.hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak. Cunki onlar. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp. Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt.k.. Eger arkadas. Hmti. bu mm' 11. konusamn dediklerini iyice anlar.iiyiik ■ 1 1 . kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *. agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar. Gerd insan. Biz cuyed ruzg&amp.1.mvtde.. Tok bir adama a^liktan.1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin. bir Eirada. in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp. ^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor.-i&gt.* Bundan evvelki beyitde ney'in. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: .r-i vusl-i hfy .

ho^a demler surdugii yeri.i do£m de^ldir.. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif. Avliiulun. 54 S3 Yiiu' firk[it.in Jiededigi.bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm. memk'kcti o'. vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir." [[jsanm dogup buyudiigu.Ji!. Yoksa keudir. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: . baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar . vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur.:adar merbu! oldugu.riihun. ?eybin bu Rozii sbylffmesi. imihabbeti. . -Ben her eemiyetde. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro. imandan olan vatabin burasi degil. kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. degildir. hiss-i nedb. iasat bulunca alaya gitmek. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt. Bu fizlemer.irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT.kidir.an $traz'a dornniJ?.ik \*femi$ olmasmdandir.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi.* demistir. Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da. »rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar. . Yoksa. Uir adamin. .l i. her meclisde inledim. zmdan ncrcde. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir.-i.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men. durdum.nricednden hall kalmadigj her&gt.-. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir. sila hastibgi hfiline gddigi de a.'.'yiiksek bir. bad^deki &lt. nrasi oldu^unti anlatm. hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk.Vajlar.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d.* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim. Vatan inuhabbeti denilen.badid sithUidir.

Her sey.2rho... lllifiz 5^23 der ki . salahm da biv jnmasi zaruridir. Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt. Onlar. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir. iistiinde kiifrun de. facir bir takim kimseler* demisler. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi. imanm da. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp. ziddi ile anlajilir. * Batik inkar etme. Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. her yerdc gorum! rtar. onlan iyj ynratmissin. kotiilere merhamet et. $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur. Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun. kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli.iimm^ zevati kiram. *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir.A. salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. iiskin da. dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi. ilir. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. daha ziyade meggul olmak isterler. btiyledir. . fasiklar ile de gdrufiirler.siifliye getirilmi§.. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur.kin daka. kenctilcrinl iittana davet ederdf.iinjjjlerl kuldjrmak. Miilhidlere l&amp. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi. dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir.V.3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 . Rasul-i Ekrem (S.* dcnilmistir. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir. . her birini. mii$riklerin mecII lislcdne de gider.Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis.^iinki fasiklar.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir . (Mahv) den (Sahv) e irca .metinU. gafletde olanlan uyandirmak. ijadirlanni dolagif. «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik. lyilere zalen lutfetmij. £hu Leheb olraasa iitc&gt. Bund an ba^ka. Onun i^in. Harrot-i MevJana'dan : &lt. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler.) Efendimizin amcalanndan idi. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui. gofe merframet eylei. snlihler ile de. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. onlurhi Rorujiip konu^ur. zitlar aJemidir.i olmu§.hak-i . Hasb-el-vazife. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. Diinya akmi.

?eyh Sadi'nin : &lt. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. Yavadandan oturii!.1 s y&gt.) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur. Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk. tiinki biiiun alem. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M . evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan.Hiilasa: arifler. Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp. kahr-i . Bir Tiirk aiifinin. hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi. Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi. .isi a I fine ysikim. buyurmug. kithk Vuaajre gttfi. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt.-r. onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir. §urasi da batira gelir ki. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). Nitekim Cenab-i Hak.. sciziij bu nokta-i nazara goredir.&gt. de : Elif okuduk otiirii.iiti.

Naku. biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse. StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib .r suretde dialer ve bm. &lt.sal malum.rlar. .htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!. bamd scnin. Fakat bir tot. Nitekim. Keza : Leylegin: .-. rfr. lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir.Tada &gt.a«r olar.g ldugu rfva. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm. t&lt.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi. bulunmaama da imkan yoiiriu.yisina gore bcnin.Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha. bir ^ yin dl^nam d^fe ikt. saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt. cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor.ya ifefe g^rrnezler.br. anlayamad.N^ nakus salahm ' to. * Sathi 3 . Mana efali is. onu isitirse pek ba S ka b. b kelimeler igjtllmesme ^masm. Hazret-i Ali {Kerremalla. *Herkes kojidi aiiJ. isitdi^i *akus sesmj.ndeki esrar. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM .Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v. miUk d* senlndi. J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam. 38 1 .hu veche)mn. ivmta. Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men.Iar. et _rf. l&gt.erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi.llahi.fa ederW.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e . WeseJa herhangi bit mimar. Buna dai r mufa. eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz.i. ot.:omak kullanihr. siikiir senin.demekde olduguim haber veriyor.i.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt. ySrim oldu.gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt.

b'yle kulak \ntn k. leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \.i&gt.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr. kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp.miz aesler b ile.h*'titt. ht^kiiurlar. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir.derler.tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist. ne tiirlii nagme yapmak iatcrse.n^t (Key) ii^ errini ile sirn.. . ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur. neyden ^ikan E&amp. Vam ney. hakikat ve mabiyyeli..'k ki biiElm lukiukn vr&gt. ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii. mazhariye llmif bulunanlarirj.ii. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir.1 nKikamdan. . kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen. bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt.. Lik gesm it gup-u an nur nisi. i^itidekmi sudirir. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal. niir. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar. ill . Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O.difi&gt.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur. Bu olmayinca. Jf x rf i *±&gt. -Hi-tiim iirrim.r kap. O. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir. Ukttktd*n Ibfirel .n. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. neyzen linii.i.j d*giJdir Sl&gt.

ruhu Kurm urine rub sat yokdur.sm. sozlerindeki minay] anlamak i&lt.jka : xGoriildukleri zaraan.. Allah hstira gci*n kimseler.jin de i§itir kulak Uzimdir.VI Bunder.Kamer. Nitekim Arab miisrikleri. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea. Allahin vclileridir* mazir. ba&lt. • p Yani : *De ki : (&gt. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar.» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus.* demektedir. bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi. rwh hedenden giiJi d^ildir. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst. arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin . Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar. Lakin lier&gt. onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. daha dogrusu soran-&gt. L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 .(101 StirpH N*^m : 3-4 ..F&gt. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. ay ibtidilarmda kujuliiyor. .cevabi verildi. ay sonlarmda yine ufahyor.ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki. ay ortalannda biiyiiyor. cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- .

parlayinca masukdan ma ad us mi yakar. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir. mahveder. Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki.1 Xu-fi : 85.y u nlst b&amp. De Id : Rub. yoksa. 60 61 (Iii Burui.» Neyi soyleten muessirin havadarj. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar. h 8V a ve hevea dejjil. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. Merki in&amp.» ■Ahhab.hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi. &lt. Belki orm inleten. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz.red nist bad.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp. rClhu da mujahede ryltr. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar.te§ ned&amp. topluca bilcilrildi. biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki. Ate$est in bang-i n&amp. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir.d. Zir£ Hakki gozetleyen. &lt. tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp.31) SQre-l B*kars : 139.§u oey'in sesi atesdir. yani. insan-i kami- . Allahin emri ciimlesinden oldu u.rl olmadig] bey an edildi. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu. o kim» yak ols«n. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii. bava de ildjr. bu gode gorijlmez. Her kimde bu ate.

Ku haiisin delaletine gore muhabbet.uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir.nlu-b denilmesi.uretde cilvesi ve teoel- .nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir.h-i a$k. t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp. a§k eaeri oldugu gibj. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir.e Uli sevgililer. Bir bulbuILm gul y. &gt. Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye. tezgahi YrthJul. Zevki mikd&amp. . yokdan. butlm mabWkatm.&gt. p . ciimle tilemi. la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir.l. I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp. §u mevhum vurbfitia alda* nan. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur.Mlnli'ui. 1 A^k bir. Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'. ehbi tasavvuf arasmda pek .a^k~i Jiiijiaridij. arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur.il T AUah'jn II i. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i. Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de. majfik-ii yeganenin muhtelif &amp.ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi. tczgahi yokluktadir. var cdilmijj olduguna tt&amp.rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor. hazinesi. ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. . Daha dogrusu.tir.» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. Daha dogi yp ■ ■■ &lt.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir. . hep a 5k eseridir. ikinciln. ^j^k -1 hc/htl. £iinki bu cumte. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde.Allah'm balneal. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir.* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer . zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler..4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad.

Hallaci Mansur'un elled. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt. manasi.uf) ismiwi nak^etdigini. m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid. sanld) . ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 . te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar. agiz dolmah!. hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir.u kelimeyi (l?k) pkuinak. A§k. denilebib'r.i yeri nasi! istila ederse. Malumdur ki (A^k) lafzi. Onun makam ptrdeleri. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah. Efejft-i ^erifin mutasavvrfant.isinin ina^harlaridir. muhabbetin ifTatidir. benim zevkime uygun dusmtiyor. llasret-i §eyh. Sarma^ik. Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir. ■ &lt. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur. seven i kavramasi.» . Yarii : «Yfl&amp. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid. HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k.. tH Siire-i Uekara : 10$.uf'un miihabbeLi.cu§ u huruja getiren de yine afkdir. muhabbet in.§dir. tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. biitiin v Lieu dime yayilmasj. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. (341 Sure-i "VusOl : 3U. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden .ihiim&gt. a--k da girdigi kalb i.tir. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam.

ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu. sebu mey% S&amp.nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur. ayati-i sibite Hernial. Bu Ml. denildigi lakdirdt.. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar.u fJn«anH ki.i goredir. (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin. miiteselli olur.. evet dediler. KuhLir. Bir adam.nemiz!.. Htvmhane-i bezm-i Hudd. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur. DiLnyd. ney idn.nemiz!.^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . yarinden ayriJanin arkada^idir. §u tev.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel. miisbet bir habikatdir. E lest Li bezmini. B inaenaleyh (Ney J sesi de. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir.. El mi sunar gayii meye. yavas s^nlnwna. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi. dost sesini duyurur.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister. mubSUUn fiii.ki bize All&amp. Keyftyyet-i rind&amp. 12 . gerek sevincii. yarn : -Allah. Hayvanlara vannc&amp. erbab-i istidada in§irah verir.K idi t Oldu goniil peym&amp. Qlmu$ bizim meyhanemiz}. O gibiJeri. tarainda sozler sbyletir.eb&amp.§ eden. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma. O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen. kalb go■ i. §ardbirtdan kagar. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. Bir boyle sagar n&amp. $erh4i§~i hak mestanemiz!. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur.HazreM Mevlana. buyuruyor.

araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^. Kz 7 £ (Ney). din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter.\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu.ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. Hem gii -ney dems&amp. Buna da verasetle me m Urdu da r. (35) SOre-i Fetih : 29. buyurmusdu. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr.Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did.nr. hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j. Ccnab-j Hak.-. 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar. panzehir gibidir. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi.&amp. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir. ayet-i kerimesile tarif ediyor. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier. 64 (15 Nebi&gt. Urn panzehir tesiri gdsinir. kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt. bem demsaz. hem panzehir. batirlayanlar idn de.r nezaketden aniayacak . ^ubhesiz zehir gibidir Ciir. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp. ZirS onl&amp. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid. giibhesiz.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir. Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah. Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler.&gt.i. ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-.

itikaden zehirlenmijj. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir. Keafi evliya-uilah. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu. jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir. §eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. ezeli ^akilere kar^i zebirdit.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. llmvn. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor. jpUw Ney kadis-i r&amp. 86 . evJiya-uIlah hazarati. Kissak&amp. onu kendine kul. amelen. olursua. ihsanm. keremin. Lakin bir leime.h-i piir kun mikUned.j -^SL.* t$be bu gibi hikmetlere mebni.kabiiiyetde degildirler. kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir. o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir. 73. jy# j2j. hatta oylelerine mii^takdirlar. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi. «Kerim ohm. Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. kole yapnus.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen.

bersim nefsimi oldurijn kk hayatim. katlimdedir.«Noy. Kable en temutii.. Kurey? miigrikleri. kwill Mr yoldwi bUhsctUr.§vmi ke$ t sinemi oy. betiim gibidir . MeSnevl'oin busji^ 3 . Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar. ihtiyar ve iradesini.nu" nslibin bikfi&gt. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!. ^ * * *.J Efendimize. {Mutu. nihayet .. Yani : «§ijphesiz ki : Allah.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince.&lt. demek ister. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?. bagrimn ate§le delinmesi f . hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir. {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii. Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. '.A.^ i-yliT.) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak.V.. A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir.. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak . gerek mebde'den §u aleme gelirken. Mi-niiiii.ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur.— ' . Cemal-i ilshi ajiklan. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler..^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. Insan-i kamil. Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 . 67 1 &gt. can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj. (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir. £unki. ?u huldn o yal. derler. hagrimi del. gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?. diyerderin bali de. ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi.

ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt.Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n . yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl. ayetlerM* nusulun.* .mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T .a. £ lar gibi obnayi tavsjye eyler. Senin i. 15 Der gam-t tn&amp. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'. .mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib. Bu12^ WW ^rayama.* »*.i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „.e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr. ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp.nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml. &gt. akl.*i^ wJ^yjct ttft Ylni: .G.un) k..ccklerdir..teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me . ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^. sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada. Sen. ve dth^ l t 6 T ^ mti . On Un i^ H azret-i Mevlana.1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r. meb de&gt. .. 2.

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

aya cahsmali. &lt. gem in in 151110 gircrse onu bahnr. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir.» beytiyle blr temdl Yapmis. siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a. Easul-u Ekrem : befAl mill. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir.lara r^keyl^-memn merhemidirl. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi. uziiliir. dab a iyiaini. bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm. Senden al&amp.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir. bannacak kadar meskeni.^end giinced kismet-% yek riteei. Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak. o' servetin bulunup bulunmamasi.j duna kanaat gustedr. ne kadar sigar?.» dedikden soma : «Su. i^ine su giren gemiye.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. durur. daha ziyadesini elde etmek icin didinir. Hiilasa . mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir.ft&gt. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir. kendi kendine teselli bulur. doyacak kadar yiyecegi. Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat. tiikenmez bir liaiinedir. ortiine. Halbuki insan. . «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan. mevcQ.

onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir.s pe^finde ko^ar.. Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor. beseri ihti7fl '. . Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin. bir seyahati esnasinda. pabu^suz bulunuyor. IhtirLst. Halbuki sedef. "uni . Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr. yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra.» cevabmi verjyor. .'ok fji/la hi-vt-. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j. ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis.'■Hnian 1.» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa.udiyor.Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*. diyor.n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid. Kase-i $e§m-i harUn. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez.it buyurulmu dur. t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor. ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 .

23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma. l. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id.H Hazreti MevJana bu beyt ile.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor.m£ zi i$M gdk §iid. (Hikmet-i i^rak} erb&amp. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir. kasdi — yahud f aydasi — ho. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk.e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da. tl kimst-. sad hLb Hazreti Pir. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. bir suale eevap vermig oluyor. tama'm fenaligim anladik.Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi.ai. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind.mirsa.. sohrem» niebni olmahdir. mala. yasa.de istiridye. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i.- "Her kimiti elhidfcsl. cjikar. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp. 22 Her kird c&amp. agki tavsiye ediyor. ■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis. Guya Nisan yagmudan' yagarken. kabugunu. karada yilan agzmi acarmis.. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir. servete baghhk da. yilanin agsma girince de zehir olurmuj. Ey tii Efl&amp. hirsdan da. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor. :iskui penjesiyle par&lt. diyor. . A§k. 77 -.tun ii Cdfcmfts-i ma. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor. 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad. onu elbis.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr. dp) 1 lz. «F&gt. Hirsin.. ^irane.

Hazreti Mevlana. gaynbk yoktur. Tasawufda jse : bb'yle aynlik. Hakikat judur kt. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. Cunki fel. Kur'aiw Kedm. tajawuf erbabi.ki oldu. L-. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun. demek istiyoi-. 200 Urihinde blmusdttr. «YunanhIanti ftlsefesi. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. 25 Cism-i h&amp. Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. Meviana Cami kuddise sirruhu . Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug. ftl&amp. biri hekim iki zate benzetiyor.k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar. Mesnevi'de.3 78 . yam Kur'an ve liiidisdir. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir. bundan evvelki beytde a§km. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt.■. onlarla lu^m fikir degildir. Tasavvufun tne'hazi ise nakil.* Hazret-i Mevlana. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir.* demijtir. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir. jiykj. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. Hazret-i Mevlana. rivflzetler. Bu boytde diyor ki : a$k. Eflatunun felsefeyle. biri hakim.i-ft'tiin menge'i akil'dir. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir.Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki. 4 ' ndinmlgdir. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. agki. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir.

~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd. Kasul-j Ekrem Efendimiz de. Mi sir kifa&amp. A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam. pibi tesir etdi. ancak bana vahyoIunur«. 26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt. «Ey a$ik.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik". i$$m Yani . Gyle iken ajkin feyzi. Tur mest ii harre Musa sdikaa. diger iki peygamber de bejjer idi. ask. mest oldu. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz.» diyor. i'iyeti delaletince. Tiir dagma tab. *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi.* buyuruyor. &amp. Mirac gecesinde setnaya. mealf?n . «Eeu ancak sizin gitai bir beserim. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. Ijfi nlcyhtaselam jgin de. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. Tur. insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu. ve Sin a Cb'Uine .i.mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^.

yani (Erba'ln) fikardi.-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. t4S&gt. Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi. goremezsin. Yani : &lt.* Ehl-i Siinnet ulemasi. asB ve kat'a. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan. 80 . Sure^i K*hJ : 110. Yani rjVyetullah miimkindir.itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. Tccclli-i sifat: salikin sifatimn. Binaenaieyh.hf noziinu soyledi.i'L-bilmek muhaldir. (47) SOte-i A'raf : 143. [\. nelkesini ^lkarmi^iardir. egtr yerlnde durabilirsc. Hakkin zuhQru demekdir. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir.vt.rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg. sen de beni giirlirsiin. Bu hal. Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5". 143.Vaktaki Musi. scni gSreyim ilidi. tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi. Dervislik tabirince bir (eile). Ccnah-i Hak. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen.i-(±\. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir. f4fl) Siirc-i A'r3f. Musa.» buyurulmujtuT. (TecellW cf'al).nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. Kitekim Kelam-i II abide : • l. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*". Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi. Yani : «Lakin §u daga bak. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu. Vaktaki Musa'mn Rabbi . ban a ken din i goster. Rabbi ona H&amp. Allahi j ■ . ya Rabbi. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin. dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki . Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ .

tei-elll-i S1 f4ti.-. Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa.ri. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi.¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim. XntHii edenlerin ilki benitn**. sana tevbe ve i s ti# a . AMAlur. nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu. U*ak bir te^bth ik dedim. bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir.iuKm ibfin-trflr. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali.* (48) $fire-[ A'rff .-I.. nmi arzeyJedim. "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt.nr. M. rengi.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi. 143. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin. . ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk. ottllnde. tecellj-i zati and.

Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp.. giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum. lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. Bl nevti siid gerci dared sad neva. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp. §airlere nazaran biilbiil. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt. bir mes'elcyi anlatmak igmdir.li§inle sen sarardin gowtalar soldu.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun.meye met bir qldum. nisbetde olyr.u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid. Bitirdi hem giitu. ancak giil iciri ve giile karji soyler. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t.usma kibiiiyetl dt&gt. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc.mava mccbur olur.mn ey bvXbuV. Onun dedikkrini de ba§kalan degil. kareismdaki. flu miinasebetk Hajreti Meviana. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim. Boyk olmasi da zaruridir. soyliyenin soylemesine jnanidir. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa. yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt.. hem kendini efg&amp. giilun agjlmasi devri .lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp. ^iir ve hay^l baki^i. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t. konusanda Kor. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince. yalniz gfij anlar. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. daha yuksek bahislere giri^irdim. Dinky enin anlamayisi. in nagmeyi degigtirmeye.. P"akuL o muhatabi bularnadigim it.

i anlayigh bir muhatab aramyor. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var.Iak't cder vasiflar bulundugu halde. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. burada ondan dab. artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi. m-rihi fi&gt. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr. ben. gibi kalanlardan aramak lazim gelir. giil rayihssi.iyorum f diyor. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS .. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor. onlardaki rayiha-i marifeti. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He. iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet.hmtne ffiirrdir. Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi. sadastm keser. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum. Evet. Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. Hiisamuddin Celebi.* bnyuniyor. Giiliin a film a mevsimi gegib.biter. O vakit biilbiil tie sesini. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu.

. G&amp. Demek ki velilik bir. Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai. . masukdan ibarctdir.ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii.irmi h. hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder.$ik perdei. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu.. hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft . 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc . Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle.?t. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di. Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. der.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia. 5 ouun ii j &gt. bir giizelf ae verse ve sevgisi. dinin kemale gelmig. uitk derecesine varirsa. di^erlermde pirLinmemis. ondan ibaret goriinur. ll :■ . 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl. Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz.attrlar. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh). alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir. teceliisini tekrar etmez.Vani : &lt. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h . HLilasa . nazarmda kaitiut.Bugiin dziti din in 17.si farkb. fakat velilerin zevki ve derec&amp.1 ikmal eldim. onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di. gecelerin zuJmfini renginden s. Ciinki Mlah. ' 31 A."»sik (iliidiir. a^k pei'dedir. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi.

a. ben dedi§im sensln hep.kanatsiz kus gibi kahr. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. igte o ilahi a$k. O cii muTQi. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. kendi&amp.Ben ben degilim. u^amaz. Eflatun'un felsefe ile. metanet. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. Deriden. Vay onun halitie!. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret.. Onun sahibi. O IQzuma ehemmiyet verilmez. &lt. kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de.M*. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di.^Unki tay■. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam.. Camm dedigirit.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz. tartk-i itahinin sey. Beytini soyler. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^. matU'ib olan yiikselme husule gelmej. i^k. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. neyim men-i jar?) diye sorar.i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. — bica&gt. 32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o. mand hi pervay-i 6.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen. sabr ve tebaramul lazimdir. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa. kanatian yolun•im? ku§ gibi olur. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi.aresl dorack caizse. bu ger^egi ifade eder. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm.» Agkin kudret-i icazi . ten dedigiva. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu. perde ulmaktadir. oA^ikdo.il olma^j itrab eidigi gibi. sensin hep. Zuhde. Fuzulrnin Mecnun li&amp. ve binegi de saksagan kargasi gibi. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) .» mealindeki beyti. . "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in. etden. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir.

? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor.nt.J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes.» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it. nasil dniimii. insanin I tasacafi yeri gorm. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde. "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. baghI ikdan vareste k iliyor. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun.Carani Can&amp.. A§ka tab! olama yan.z nebved gun biived. Akil. itiraf etrtiek gerek noksanma!. ai. Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . aya'jc gibidir.. Ayine gamm&amp.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst. Vermeyen can. . Ayna. *Ask. iki nevi sualin cevabidir.™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t. sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. fJ lj *£** *f ^ &lt.n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru. Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes. beni tenvSr ediyor ve endS§eyle. -» J-?. eski aynalarm came degil. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived. vc son ile kayidlanabilirim. ardnm idrak i'iJi: )i]irim.. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp.^k ile kaabildir. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil. ben nsstl ba$iangi&lt. madent levhalardan yapildigi icindir.ij .§ikm.esi lazimdir. Cilali bir ayna. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi. 35 . vermekdir kemal-i &amp. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet. A$k niiru ile nurlanmayinca ben. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor. ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana.» yabud «Yfjirimi.

36 Bi§nevid ey dostan in d&amp. Binaenaleyh. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din. Kalbleriti cilasi da zikruHahdir. •Her soy'in bir cilasi vardir. «Bi.n. 37 .il Mi onundti. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp..gibi.* Y4ni. Dil hinesi pur nur olur. 38 . *Ey dwitlar.ek ve cilalamak lazimdif. Envar-i zikrullah He!. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr. Der hakikat nakdA hal-i m&amp. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!.dijah ile cariye.n. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. ruh ile nefsin temsllidir. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki . lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir. i Nefsin bulanikhgi gitmez.inat. PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk. hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi.. -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi.* He §erifi mucebince. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp.st &amp.st&amp.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin.1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI.

he den kafesindc &lt.ih ruzi §ii. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii.httfakua s&lt.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA. Fakat kazara cariyc haslalandi. .d stiver. &lt. 'Padlgah. "Can kuiju.§ ez behr-i $ikar. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud. Dad mil il an ksnizek r&amp. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu.*§ der kafes gun mi tapid. Ba havns'i h&amp. harid.89 ■ ■ aldi.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah. kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt.42 ^ ja *j&gt. An kenizek ez kazd bxmdr *nd.

"Digerinin kascsi vardi.» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u.x 43 ii^i . Suyu bulunca da kase kiritdj..1 paraladi.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih. baghdir dedi. sagdan ioldan.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst. uulam .^ i^ ^ j^&gt. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi. buEamiyordn. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr. I':il:m. "Padisah. su. 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst.vcikdu.ifa o-ji^'L J^f 1 .a Palan bulunca merkebini kurt parahyan. yant her taraldan hckim lopladi. paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads. Gv.__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest. huldu. j . likin merkebi km.

Fifhm gird drtm ii enbazi kunim.nemost. dermamm ill* i ■ &lt. o.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl . ysni konsilltasytin cdelim. Anlayi^inuzi bir yere taplayahm. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. r i l •-_ ■= 91 _ ii.rdmend ii haste em derm&amp.liyalim&lt. dnrdliyim. iyi edeeek ohirsa. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp. Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd. hastayini.» 48 C+-&amp. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn.» .J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast. Ben. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir. D&amp. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet. let canbd^t fc-unlm-. bagla ^ali^alim." 47 Ciimie gii/tendes. «Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. soura mibtcrck bir tedavi ye ba.— ^(inki ruhumun ruhu odnr.

onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj. onlar da san'atlarina Buvenmisler.ft. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi. «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki. insfiallah — ilniirdilor. -Hokimler. Allah Wu-rav — ymil..rmemi$ler..demijler.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h. Yoksa. klbr vr jujimrtlrrindcn. 51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. ODlann Mm. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm .49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift. yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. her derdin devasi bizim elnmzdedir. CciiHh-i lljtk . Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna. her tarafdan hekim getirtrni. hakikatiyle — muttehiddir. [sttanimti ruhu — yani. lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum.kalben gaflct halmde. Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist. Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt.

Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi.rnti*iri Jiahi iradcden gaf.mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi. Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr. TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi. hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji . in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi.il olmamalar: . Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi.■*' j i &gt. HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam. tegebbusltrinde haliriamalar: it. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w . istisn&amp.1 im-Jnliglardi.tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp. Lsanen inIffiullah demedi.)» talim-i Rabbanisi varid o3du. dcme.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb. Sonra verilecek cevab. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber. aide yarm y a pit 1 v in:. : *.

"Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi. bin padi$ah. neft yagi gibi atesi arUrdi. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis. matbjb olan $ifa hasil olmadi. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. bburleri de iddiali hekimler.im gelen geyhlenn.53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi. Revgan*i bddam hi§ki mi numud. (SO) SCire-i Ksht : 23. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi. Jtkllihi uliii. tabib-i mynevi olmalan lar. Ge§t rent efzun il h&amp. llekSmlerden milrad da. "Sirken^biii simibu.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft. Padisab ve cariyeden maksadin . Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft. kabizhasiloidu. . kazayi ilhhi it* safrayi artirdi.'digeri cariye.cet na reva.* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. Jiiuka31idi olanlardir. Su bile hararcti kesecek yerde. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi.M.:!.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. Bademyagi da KjjIjiz vetdi.

ham vebal aitm. sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt. . o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi.ey sormu?.Bilmiyorum. baska bir sey yok. tedavisindeii adz kaldik. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. bilmiyoruz dedikleri gibi.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm. destgirin (arkada9 in) olsun..Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk.. seyh degil h . Ebu Yusiif .Bunu yapacak kadar insaf imiz. hem hasta fazla zahmet gekmez. yaki^ir mi?» deyince.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd). boyle ederiz diye atib iuiuyralsr. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur. cahilin. O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $. &amp.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi.i girmekden kurtulur. memleketi ^imdikinden. bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi.in bank verdigi para. o davanm da' eahillerce dogru.masidir. &lt. nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere.Melekler. bilmiyorum diyeeeklere degil. At I ali. sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi. sana da bilniediklerini ogretsm. Evet. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt. Bu.ie rQhu temsil eyliyen padi^ah. Mini davasmda bulunmasi. bir &amp. •Emir'ul-mu'min. ler. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§. Sb'yle ya'pauz.. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa. demis. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. ba§ka ve haaik birini bulun. bildiklerime gbredir. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. . demis. Muraoaat etdikteri. zannolur. rub He nefisderi mii: fjkkebdir. Dikty^da en buyiik musibct. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin. Hikayemiz&lt.

(Vn. Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. &lt. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice. cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica. Fakat icabet. jW. ayet-i kerimede . DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI.» '.*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid. herkesder. ve her ?eyden iimidini kesmdi.haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir. Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler..$1 j S&amp. Pa birihne cdaib-i mescid devld. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler. dogrudan dogruya.- 56 JbJ. Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz.9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1. 1'adisah. Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl . J.aJS.* Evet: Padi^ah.Ti . ji^d jT y£ j&gt. cmlardan umidini kesiyor. Nitekim.jJ J»I 4 . ve kabulltn bazi §arttan vardir.rc-i B^kei-B : iae.-fbT-im. Ezciimle Jn^an.1. hekimlerin d aczini gordncc. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor. yahnayak mescidc kojdu. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor.•■ l"-i i..

O. -Fabucjarim cikan* buyurulmus. litfkiyki yar. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi.bu-j yuruluyor. Padi^ahin yalinayak gitmesi.ce. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr.dikten scmra. rakntetmi yaymakda olaridir.* demi^ler. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. talibin de Halik ve R&amp. i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor.inb yakf masi tabii bir haldir. yajjmuru indirmekde. matlubun da. ■ verecek zktc karsi. Malumdur ki bir adamin diia etmeai. derecesme gore yalv.seiavardir 52 . Yimi : *0.. (insanlar) iimid leritii ke&amp. degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu. matlabin da. Isteyen kimseniti. her humdi. Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun. yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp. kelim-u-llah Kazretleri. 2G. 9K .iinimi.r iemdir. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. HaUki karijisinda e it me si.tit&amp. olmasi gerekir. o istegin daha da s.M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra .

(^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde.leri. &lt. Medine. Bu netlceye gore insan. Ramazan ve bayramlar. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir. bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi.gibi diia ederken de besmele. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend. Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. enbiya ve eviiya Utrbeleri.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid.iikriinden Scizim* demek icab eder. hayaiinm uzaniast. Mekke. Hadis-i §eriii mflcibiiice. Allah bun I an kabui eder. Hikayemiz.b«l ir?Hazret-i Sadi. . Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi. iJesela cum'a gec&amp.i. Her nimete ise bit siikiir vadbdir. Kudiis harem-i ^onfleri. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. «AJlah. O nimetin siikrii de varibdir. Secdegah ez e$k-i &amp. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek. kendisine hamdedHmesini sever. bamdele K salvele ile basbmak. '■ tst i£r. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur. diger kismim reddetmeye. O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i.deki padi^ah. camiUer. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. Secde yen. seher vakitleri. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr.&gt. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu . bir nlmetdir. kerem-i ilahi miisaid degildir. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in.ti piir db §ud. mescidler de mubarek mekanlardandir.

sirlann bfJicisi oldugunvi . ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin. gizlinin daha gizlmni de hilir 51 . bii. galat kerdim r&amp.p. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!. Men gi guy em hod tii mtddni nihan. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret.* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh. fte&amp. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor.buyuruimus. makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. Cenab-j Hakkin. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl . *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem.. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de. HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT.u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn.60 &amp. lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor. demissindir. Bar-i diger m&amp. siret.lhri senasim sayr oak hus&amp. diiasina medh u sena ile basladikdan.n Padijah. Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit.Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi.&amp.) ^iinkti O jfbiiyi de. yiikseltmesen de birdir.i.. Sen. tekrai yolumuzu 5asirdik.b oldu [un. «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn.h. "PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp.ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm. -Ey daima hacctlerimize melee olan Allah.sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur. «Bana dfia ediniz. All&amp.

&gt.. o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor. kendisinin bir takim sariatan hekimlere.^ . O zat-i ecell Li akdesin. Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!.derdini agaha bile!. Kendi bi $iibhe bilir.* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile. raz-\ derunu yoksa. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h. Yani : «Halimi bili§m.ru$. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca.n. 62 ^^ &amp. f§te padiaah da.. o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii.bilenler. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor. Elil-i dil soyiiyevie. Mii'n. 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu.in : 6u. Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$.Ua .

— Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat. sana mtijde.13-lp. ij jj ^i.fathaizdir.in gtinderiLmi^dir. Hacetlerin r*va goriildii yaui.» . emanet ve sadakat s&gt. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.' Did der Mb 6 ki pm runiimud.hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii.Gazab'i sakin olur R&amp. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah.. «Padis&gt.hm&amp.* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast. niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst. muradin Dlacakdir. Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit.n. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.'m t Miiznibin nale-i cangaht if p. Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti.» 102 M VJ . bizim t:iry fimizd. ^j] Gihfi ejf i eh. Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir.ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi.

AJfatflandir. Onun kendisine zararj oj maz. aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya.* diyor. Der miz&amp. Vukiiu umumi olmakla beraber. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat. adeta hususidir. yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir. *Mujderikr.* buyurul mus. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim. tabir etmis ve. mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle. dive muhaddisji . u miiddetin 46 ciiz'unden biridir.-y* j* ^ h J 3 . Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin.Ru'yay-i sahiha.* « MaJumdur ki r uya. nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. * d( sin. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o.cevabmi ve* misdir..66 0^? I j JiU. -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini. *23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay. vssitftsiyle olurdu. tidlcmu muhtelif. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin. Evet. (Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani. seytandandir. Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu. riiya lardir. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. -Salih bir a dam in gordiigli. bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi. Buindu dolayi . tuzlu yemekler yemis. m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. Enbiyay-j izam.ces kudret-i hak rd bibin. mUbessir* nedir? siialine . herkese vaki olur.^j.i. j»tt* j&gt.1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm. bu Hadis-i Serif. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin.* mealindedir..

niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir. ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp. Nitekim Uhud muharebesine giderken.meal hide bulunan Hadis. ilm-i ta'bire asina idi. bir de sihrin mucize ve keramet kar. Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya.sisinda bozulmasidir.* demekdir. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen. sihir. rii'yay-i salihl ile nlmusdu.hab ile Mekke 1 ] gidildigini. birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor.nij te'vil buyururdu. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- . iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici. yahud bir mudd&lt. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. mahvetmi^di. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber. Mucize iie keranietin farki ise . Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi.. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur. riiya sin da go rub babasma stiyktni§. Bir def'a Hazret-i Aise. islam miicahidleri. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. geclkirdi.tarafmdan izah olunmusdur.

AJt&amp. hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi.. -Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M. her . pAdifAhin riiyd da h. 105 Getasagi.eyledim!. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca.iie}» gibi parltyotdu.. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime. kit'asjnin uijiincii misra'.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki. Sure-i (Vennecrni) i tertif. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp. Doldu gonliim niir iie bUhtiyir. cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss. soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu.. ffoJge arasmda «GU. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim.» 106 . Td burned angi bilnmudind sir. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M. ^*$ u*^ Jo Did.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir.iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir.» 69 *jl* j. a/isi /d^ili piir mdyei. yahud bir ciimle irad etmekdir.bi der miydn-i sayei. *Padi$ah.

WIHM.I taramazlajr. . -Ruhdakl hayal.ir hidde idi.* Ifl7 Evet. Yani: ciaml.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?. onlann sahibi olmakla iftihar eder. M(v seia kimi limine. a nza gdsterir. hakikat vehmeder. sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. *SuIhu da. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. Kendisinden ustun bir alim. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. di ? tan goriinmez. yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. cciiffi dc T iftihan ve an da he. kimi servetine. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi. siireta yak gibidir. bitten bir Tniinasebetle bans. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. biitiin bareketlerine hakim olur. Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu. bir zengin. t hayalden mUicvelliddir. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr. Hazret-i Mevlana bu suab . Hiilasa . Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr.» Yani : Diinyada h^rkes. durur. bir ha vale bagJantb kostugu hatde. bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. bir if las o serveti.Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. riihundn mutasamf okm o hayal. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn. hakikal-a^ina olrriiyanlnr. viiakdun. hayaJ.

V. Binaenaleyh beyt-i serif . Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir. Huda bah&lt. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir.csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.J* $*** t f J* An hayali t&amp.n mikman-i gayb-i hi§ reft.» Bu beyit. «Hcr ikisi. -Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise. yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst. 76 Her dil bahri d§ind dmuhte. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi.M IDS 75 ^e?i bec&amp. Dst ruh.* §eklinde de a^iklanabilir. i 1 1 i i ■r 3-s.inde to* mayiiz ederJer. vahidiyyet mertebe&amp. Allah 'in e$masi ve siiatidir ki..-- . §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet. Her iki rftli ■ ■ ! -.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn.cevab clmak iizere diyor ki . gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. "^ &lt.l. O tecelliyat isu. Her dii can M dukien ber duhte.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o.&gt. ki §eh der hab did.4 mihman hemi dmed bidid. hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir. (Mehruylin) dan murad da.

Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir.\U&gt. in W Dmiyii. Lakin Diinyn'da i$. Lxk k&amp. bir is gdrecekkti sirada ya kemer.Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi. is. i$dm luiMiiJe j. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /. (Kerner b^sten). • Padisah.ckdigerine sevdirdi.ik. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn.PSdi^ah. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra.» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda. Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi. giirmek. A$inay-i ezeli.r ez kdr hized der cihan. sevgilim cariyc degil T sen iditi. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin. . bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir..nhtir etdi. Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. ma'sCikasmm cariye degil. sebeblsr . «Ey hekim-i gay hi. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt.&gt. ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an..t-lir dedi.. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder. hizrnet etmek demektir. O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi. 78 £j merd tii. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa. tkislni ■. ydr-i kadim Asierler!. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. Binaenaleyh. huaur-u Nebevide nasi I her vakii."Ruhlar. tavsiyesine giire. Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. eaeli bir yakmhk vardi.Musta/d men p-tin t/mcr.midrr.

Hal boyle iken man.t. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn. Merhum. later Ali silsilesinden olsiin. later m. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden. o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r. hdz ez dli&amp. Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden. meslek-i tevbide gireme^.eiine kalkisirlar. Azmayes. si'I degildir. ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. Hdz ez nesl-i timer. . g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi.§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest. Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki. Mcvlana. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. id kiy timet ddimest. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden.'ikarmak btibS&amp. (Ummi-i arif) takimindandi. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir. Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. Hazret-i hudavendigar.jsj (. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

tnjuf ve orak me^akkati kaldi. O huldi. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}. Eve I. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu. Han -firUiad u gammet ber tabak. Bir kac. Bize ziraat. mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz.u1 det»i§tittiz.. jy Eds Iss giin §efaai kerd hak. c kerem safrasi kesildi. nicmmek ve sogan 51kars. dcmisti^. ai'iir.vasi huhinmaz oldu. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine.Ledifiniz {sebzeler) vat. ctinkii (orads) sin? i&amp. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken. (Jdtiss.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah. samgi^il.

"Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v. Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar. 11 « B£a gitsfrifran &lt.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir. fGJj Sv.?deb biigz&amp..$&amp. lokma faaila giieiirmek ii.z zemin.l. hirs avert.iiro-i Bettors : til. Daimeat u. kiifran-i ni'met olur. yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak. ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun. berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 . ■■\. Hi. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi. !^eyh Sa'di'nin.$&amp. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek.stend. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir." il 87 ^-^ j'&gt. bizc indir ki cvvelimizc de. dedi^i glbi : .dh (COi &amp. bir kac. kem negerded &amp. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp.* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah.jama. Allah. o endi^s ile. Bizi nziklandir. mucize olarak gdkden bir sofra geldi.Yam .» Yani. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar. thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir. yahud ak&amp. Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da. Ekrem-ul-ekrem indir. h-/i-i.rr-i :«idt&gt. doyulmiyacak. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i.in eigremeden yutmaya kalkisimak. Ciin gedayan %&amp. mimascbetsizlikde-bulunmak olur.

*0 dilenci vuratLi.:' .in dc t&gt.'iii. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp.tlft «Yct yiitfil. Hazret-i Pir. Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi. ilahi Jtahmet kapisi kapandi. baskalarma da te'sir etdi. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir. diismati ayirl edflmest. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden.* Boyle bir Rabb-i Ekreir.» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim. Vez zina iijted iieba ender cihai. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. ahdijii bozarsa.i olmak icabeder. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu. vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki . An der~i rahmet ber isan §ud jirdz. ken dil crime. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat. AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor. MiJrada dost. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da. Hi.

AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse. 90 ( &gt. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp. kedtrdun sana her nc ariz olur&amp.» denilmijdir. Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et. (30 Zek&amp.le bir $ahis merd dcgil. kithgn ugrarlar.»iRZ . lderitidc fuhus yaydit-sa. nefsine do munhasir kalmaz. Yme bir Hadis~i §erifde. itlurlnrsa. An zi M bd ki vii giistdhist hem..« buyurulmustur. insardanii zekat vermedikleciai. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali. Kileyi. o hale vicdan azabi denilir.-riiiiyn&lt. aralarmda fakr u zaruret yayilir. nanierddir. der rtih-i dast&gt. ^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam.» insanm bazan nuraniyyeli. Di er tabirle.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. gaindan. Bundart ba§ks&gt. 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?.im bilmi? olmiui. 0&gt.l v&lt.l&lt. • Zulmeldifn. kalbi safasi. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur. jnsam raanevi bir sikinti kapJar. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc.a.&lt. Gam. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp. memfckvtlcrinde bitt bitmez. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt. zulmaniyytte. emr-i llabi ile miicssir olur. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir. NLtekim . iilum dt ^ogalir. gam ve kedere tehavvul eder.buyurulmugtur.w 121 . 91 Her ki hi ha IcJ kilned. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir.merd bst.. Rehzen-i merdan §ud it n&amp. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa.

v. sadir olmusdur. tnsamn tabiatir. stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. sair mahlukaali da yaratmi§. /r&gt. o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir. melegi de. Citine^dun dyAdc insianlarda. tnsandan ba§ka hie bir mahluk. ctmdendii'. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. felekleri nurlu.i iariliLer .* i . Guneiin tufculmaiu da. Azaatil.de taklid hassasi vardii". onn tapa:dar. ■ Giiuejiii tutulmasi. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister. §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb. «Felek: cdebi dolayisiyle. on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur. Aksi halde hern sapik. dftgiin* raesi.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi. Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet.'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/.medhi. Hufcusiylo o kimse.•'■' nrrckdir. . «Bed zi glislahli kiii-. husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti.s'il'-i Afitali.si." Cenab-i Hak. kiistahlik neticesidir. hocy Iso Ulobesinin.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir. 93 Bud zi giist&amp. felegi de. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . melekleii temiz bir hale getirmi?.iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt. ve melekler hakkinda : t* Yani . hem de sapitmis olur. Bunuti iqin reis akmlarm. ba^k.M kiisuj-i aftcib. yam.» Buradaki kQilthlik. Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek. geyn ise dervislerinin. amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur. nurlu melek de. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 .

. Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder.ytl olmaz. Ktisiif esnasmda. Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur.itc^den. bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi. ^tdytan.u-jisra'ma *Guncsi». seytan kibr ve *. ya kiamen. beni azdiri^in hakki i^n 63 . onu toprakdan yaratdm.. (62! Sure-i Tatuitn : S. Gune^in xiyasi sbmnes. Ay'in mani olmaiiyle o ziya. kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi.&amp. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. m m -G&amp. tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni . Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur.KtiSECEClNl.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir.ui-urundan secde etmemis.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du. halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde. Ay 'in. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt. ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" .» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim. tea 3 SUM-! Hicr r 3$. ya temamen Dunya'ya V.

«Elini. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi.« . Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. Hazret-i Peygamber. makaamindan ve yolundaii. verib. kolunu agdi vc onu kucakladi. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi.lumanlarn hem selam. 95 Dest u pt^dnif bustden girift. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu.'! Jit J*^ D&amp. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu.n. Vez makaam ii rah piirsiden girift. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince.t bHk§dd ii kenar dns§ girift. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi.w Padigah.» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi. alnmdan bpmek. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis. sema\ dever&amp. Onlar da oray* gitdiler. ■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege.94 if J ^W j Jj &gt. yani. Ca'feri kucaklamak. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri.* demekle taltif buyurdu. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:. uPadi^ah. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor.*. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt.

dcdi. me^akkatin gidcritisi. &amp. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin. Ma 'nii essabru miftahul ferec.^j j j^ V* \S Kj&amp. Tabib-i ilahinin geh^i.h-i her siial.genci yaftem ahir bcsabr. 124 125 !&gt. Hz. «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi. .96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit." Keza : 97 £/■ . MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ.iJ J 1 j. seVin? anablartdir* mealindedir.tftfJ &lt. (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi. "Allah 'm bediyyesi ve lahmetin. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir.*» t.s l Ey likaa-yi tu cev&amp.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec. Guft.S ^**' ■#**&amp.

ihl m-i U. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest.. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir. Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi. her vakit so'zle degil. Boyle bir sey oKi&amp.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl. in tegab cdelkaza zakal feza. yahud meclisinde bulunuldugu vakit. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir.Merhaba.» niese]ine ve i . it$ada muhtac olanlan. Hadisde de varid olmu?. camura saplamp kalmjs — yam. jebi gormeklc hallohmuverir. mesayihden bir zatir. yahud fi'l ile halleder. ■Ey in tic if ha \&lt.zi oldugu tit manasmadir. (exi iliirnlir. Evet Tesadiifidir. geld hi. fakat her vakit Dlmaz. tesadiif der get. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil.eriz. Gel en tarafmdan vl. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor. der si ride. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr.™ Hakiki mursidler. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n.i liu&lt. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. oburiine de in'ikas eder. Ulemadan. *Ey tabib~i tlahi.tskilini ke^fecler. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. daima nurlu ve eilalidsr. basari da fi'len ve halen irsad ederler. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. Merhaba tabiri.«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} . boa geldin. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT. sen. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir.siial v. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir.e cevsiha liatet icalmaksizm.ca. insiimn miiskili. Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant. Destgiri herki pdye§ der gilest. Onim i?in lalibin mi.iii.

hem da azad eden elt-ndi manasina. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek. Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi. Kitlg a ugradilar. Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir.u Mevla lafzi. Onu. *Sen f kavmin scyyidisin. Evet. Hazret-i AH kerremallabu veghe. azadn&amp. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr. hugthi be nim phi hiir a [dun. Kad rada kella leillem yentehi. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular. Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler.Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim).e bile.Ayetine i^aict vardir. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij. Bana ne v erilmis. insanm maddeten degil&amp. Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. Su azadnameyi All yaznn^dir. dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. sonra.se onlardan sana verdim.11 iizerine bu Ayet nazil oldu.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi. buytik ve efendi manasinda kulianilmis. Vaktaki hicret vukit' buldu.» (64) Surc-i Enrul . Mevla kelimesi: hem azadh kole. t2« 127 MB_..mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. . Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur. aralannda bulunduk(. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga. manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. 33. Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder. gelir. bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi. Mekke miisriklen.

Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt. Kim Alkih'u. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. -Allah. De&amp. digerinin de du^nam olur..) Sure-S Bt'kara : flT-S*8. Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. kendilerini. H ■jy Ya. Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. Obeyy bin Huicf ve nmsuli. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir." der. kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135. Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar. 128 Omcyye bin Halef. peygamberlerme.ni : *(Babibim) de ki . sonradan dii^manhgi birakdjlar. « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : .» . mule Jc [(/rim-. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir. Cebrail'e. Ha. Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan.t4 b bigrijt U burdender hzrem. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse.» Ayetleri nazil olmusdu. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler. Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin).£unki iki dosldan birinln dugmam. bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi. kenial-i zillet ve hakaarei.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah. Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan.le tJldurtildiikleri gibi.

9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun. olmasmdan sia'fmi anliyor. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^. -Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini.ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend.» . yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi. An imdret nxst viran kerdeend. Kaar&amp.ft bihand. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor.O -HASTAN1N Hi\l. sehresinin sararmis. hastanm lienimi. Tahiti illW de. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor.in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden. Sonra hckimi. bu beyti ile ima ediyor. V. Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp. dum. Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib. Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s.* YanS. yapiti ve slfah bir tedavi degildir. hastanin kar§isina oturtdu. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi.re bidid. 104 Ring-i ru vii fuxbz v.*$ &lt.mi ini anlfttdi. •Has tarn ii ve hastahgm ge.lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp.. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and.

™ buyurulmugdur. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm. ftizli hastahk ana belli oJdn. iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier.kunni»isl. Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur.ve *■&gt.jr.* deniimi^dir.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji . «Tabib-i llahi bastallgi gordii. Zira o. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn. a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler. f!j i)i. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki.m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun. no -dliivtiiiiih hnlipMliii h. Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv . kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve . iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift. Bir parijacik zeka ile. «Mii'niin'in firasetinden. Diger bir Hadis-i §erifde de .ilirriliu i&gt. Lakiu biltlJu'iui gizJedi.

cariyenin za'fiadan ardadi ki o. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj. halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi. Buy-i her hQyzii. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan. 109 Did ez zarty ku zar-i dilest. bir muddet gizli tutdu. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez.st ez zarid dil.7n bidid ayed zi dud. Marsikla. "Cariycnin has tali gi. Viicfidfi afiyettedir. hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun.:nah. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. . burun olmamasi lazim gelir.* J^W&gt. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp. fakat gonlil hastadir.iyyetini anlamak mumkun olursa. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. kalben zaifdlr.

Onun zuhuru da.b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki.U&amp. tedavisi. Ask. o degildir.* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. Hekimlik. usturlab.dir. diger dertierdcn syndic. akibet. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi. Asiklikt eerek bu basdan. hi^ bir hastaliga henzemez. g-ijiml hastahgi gibi degiidir. Zaten tab&amp. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder. onunla zamara tayJn ederler. Aktbet m&amp. Minare. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. eariyenin kalb! iniltisini duyunca. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki.esi.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. insawo hi a merkezi oldugu icin. ilahi esrartn usturlabidir. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi. diger dertlerin tedavisi gibi degildir. dag. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin. Hif bit* hastalik. Goniil.Nist bvmdri gii bim&amp. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest. belki de tehlikeli bir hastahkdir. Vaki'a o da nuihlm. kule..nzemedigl gibi. Yine o a§k. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez. seyri de. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki. Heklm-1 tlahi de fir&amp. hislerin merkezi kalb midir. onun Tiirk&lt. tgte bu gbnfun hasta olmasi.ra bedan su rehbercst. gerek bbUr bajdan olsun. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar. kit I bin in Semes in den bellidir.ri-i dil «Asiklik derdi.set ve kesif erbabindan oldugu i^in. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. vasita oldugu gibi. Evet. f§k iisturl&amp. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. biii » . Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur. iztirablan da bambaskadir. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz. (yurek) dir.

son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf. (Yiiniis Ernre) ise.r?&lt.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp. Ver sen. Allah'm EecelH aynasidir ki. tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). a§k oldugu cihetle. . Leyla Leyla derken.Nairn -1 Celili mucibince. kainati. . irjte bu kisim asiklardan idi ki. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. Erbab-i kemal. onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir. FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler. ben isem. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever.j^tirmelidir. vu mualiuri riegH.. al ki var zensin!. (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir. sen isen.Allah kullanni sever. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. beytiyle aiilatir. Mevidyi buldum. (Mecaz. onlar da Allabi severlcr.. seven ve sevikn cemil-i mutlak. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler.. neyim. Allahi buldum.. bir Hadis-i serif nakleder ki. gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin. Bazilan. Ger ben. imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride. «A^k. yani Ha^ret-i Hak'dir. Kainatin her zerreii. Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit.. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun. men-i z&amp. Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek.ina iletir* demislerdlr.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben. onlardakf zahiri severter. nesin sen ey yar'. Ben hod yogwn. 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice. jnanasi : . Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler. dttttffdir. Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp.

ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. mecazi bir muhabbetle miibtelay-i .U.n bir sevgilisi yok. bu it i bar ile olsa gerekdir. Her sayden kurtuimu^. hakikal kbprij&amp. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur.nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki. Birinin muayy&amp. her rabitadan balas buldum. wM degil ruy-i diUirai. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var. binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?.* vMccsi. yoksa inceli. §urasi da vardir ki.va varan bir hevesden ibareldtr.ale tutulmak tiemekdir. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir. Iki kimse tasavvur edelim. ^ehid olacafj beyan buyuruluyot. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik. ancak bir rata t a He ba^li kalmis.sSz. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak. Ey yar. a^ik^asi: bir c-err. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek.» buyuruyor.( f n asklar. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. buyurmasi.. Mifdt-i rausaffa. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir. D&amp.. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin. olur. scnin esirin oldmn. diyebilir.. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. ueticc si utaiup nrlanma. erbab-i kemal. Kim. Acaba ni^in?. kali nil . Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder.-Bir kimsc asik ols&amp.: ■ &gt. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini. t IMl verdigine sidk He ver c&amp. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. yiizlerce.u olmasi.* derrick dir. Iste ask-i mecazlnin. Jiakikaliji koprij^iidiir. AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. ask degildir.. Iiamamda kumaya a^k. sevgilinin kuiu h kolesi olur.

arasirs kendine gelse bile. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* . (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar. belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. ehl-i tariki. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. askin mahiyye. meezub da kendinde deiitdir.. Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca. Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana. dervisdir. Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$. Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. (salik).rlan manevi ciinijbliik sayarlar. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor.» demi^dir. fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir.anevi saiho§luk hali gaJib olandir. Sajik: Tartkate yeni girmis. rr. Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) . bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv. ani. ^ilit'n mi fif&amp.ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp. £rbab-i larikatin k&amp.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 .milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir. (salik-i mec. tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt. $uur ve idrak gartdir. zub). Siiluk ve ir§ad iein ise. Diger tig sin if a uyulajnaz. Salik-i meciub : Siiluk ederek.mislei'dir. (meczOb).di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir. Burada biraz tafsilat vermek lazimdir.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. Sofiyye ki tap Ian. benligi heniiz zail olmanms.

* dedigini bildirir. Qv. ichamraii] edemiyerek yanld!. bir beytinde. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam. i^te bu tarlf. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt. J*— J J C*J "J t &gt. hem de beligdir.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:. a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti. §erh u beyan. onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur. JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji.Hergi guyem l§kr&amp.j $ -ul . askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi.ft. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim. jl l &lt.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt..i&gt. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir. — yani. "Akil.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa. bem veciz. a^iklik ncdir? diye sordu. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder. A§km tefsiri bahsine g^elince. 114 S-Aii 'lL" i '*t. ask a gelince. Ciin bh$k &amp. *Biri.y&amp. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden. Hatta o tar!fler as.Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp. Askm . saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^.

dmed delit-i d^tdb. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. yahud kinhr. Gune^.ey er $&amp.i* 117 A/td&amp.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. Giinc^deu ni§aii vers* du.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi.ap olarak 109 defa. Ez $&gt. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt. Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir.onukdur. can minimi iwjia der. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. Onun igigim gbrmek. . a^km anlatilmaa §oyle dursun.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. kalem yanlir. rcvirme. fair kiirredir kll Diinyadari . elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. SektM dane yildizi. yahud ^Gunes. 1 «Gii»e§ui dHili &gt. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur.ye ni$ani mxdihed. Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab. sicak« ligim duymak. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir. . insana ogretii. -Golg*. hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de. anlasibnasinda bi!e adz kalir. Giines her an. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir.» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp. Rijhu nurlandiran. hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur.

in$akkal kamer. Aleyhiisalat.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu. -V T Sdje hdE&gt. bedir halinde ohm. yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr.^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -. Muhammed bize.-. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. Miisrikler. (ikiye) ayri]di a6 .119 .» Ayet-i Kerime■■. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince.ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor. baailan inanmak istemiyerek. ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay. bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler.A. gozumiizii bagladi dediler! . biiyii yapdi. Bu kat'i mu'ei^eye. Miisrikler. Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n. Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di. Ay'in ikiye aynlma .V.ikat o esnada yolda bultmub.

120 Z J. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir.jt^ j j o^ . Cin talihlerinde de yazilidir. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu. insikak-i kamerin vuku'u. «Haktkaten Diinyada. a^ki Giinese benaetmifdi. [:. ani olarak vuku buliaugilur. aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. &lt.■■! — .. parlak oJan a skin. Arzm kurevi olmasi. o anda Dunya 1 ■ . Bu badise. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin. $u halde Ay. Boyle bir badise olmami? olsavdi. yahud ilan edilmi^ degildi M.i : /idisesi vuku bulrr. ^^Ji j^a. onun icin (dlin). baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. can giinc l bakldir. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. Lakin iddialan dogru degildir. her noklasinda Ay'in aynj saatde L. Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor. as j SQre-i Kamer : l.-. Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar. cihan Giinesi fant oldugu halde. van in da. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz.sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist.u$ o]$aydi . demi^Icrdi. Evvelee haber ahnmt^.. Maamafih.n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye. A$ki.iirunmesine rnani'dir. (ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^.» . Dunyanin her tarafmda goriiliirdu. akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor.

• tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir. bir derea'ye kadar. La kin bu az. ne haricde benzeri bulunabilir. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. Nebwdeg der z'ihn ii. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir.tcrmek i(. zira onun baki bulundugunu ve dun. bnce Giirie^ benzatllmlf. A^k giinesi lse. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde. der dyed der tasavvur mi$'l4 u. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir. bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde. der fidric n&amp. ne de zihinde!. Uune^i s'oz onune getirebilirler. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle.i^ met ve nuraniyyetiyle beraber. hAricdJ de benzeri yokdur. Ciinki (iniui. diir -Giine$. 123 j\ Ji* j^i jj&gt.nc ku. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in.* 140 Evet. T&amp. fakat canlan parlatan ask gun*.un ve a§k gunesinin. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini.rlak cisim Giine^ olmakli beraber.Hazret-i Pir. Onun zihinde de.l yor. »&gt.:. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt. Binaenaleyh. haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi. yani Giine§ sisteminde en p&amp.. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun.2$r. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir.in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. jinin on dan daha acaib olduiunu. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- .t-i 6rd g&amp. &lt. Ask..

Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir. ucuncii mertebede onun fevkmdedit. Hazret-j Sems. eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. halk tarafindan bilinir.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi.. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. 124 Qu-n hadU'-i r&amp. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt.* E*et.' B . Sifat ise. Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki. §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid. bir itibare gore. B u (k. ayn-i (itdir. Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir.j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor. ikinci mertebe bunun. bet eaiimesi. fiszm-i Mevlan&amp. Hazret-j 5™ s .AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr. Hazret-i gems. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?. Ul ticuli pitli!. (Semj-i carum asmanj denikrek. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 . gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ .. Giinesin dorduncu kat semaya n. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis.. o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor. .Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. Bundan dolayi. evbyaullahm (Mesturin) vani. mertebe erbabs.™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms . Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. onun tasawuru muhaldir. ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl.y-i §em$ilddin Tesid. diyor. diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- .

onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi. ve lisan-i hal ik konusmus.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i. talim ve tedrisi bsrakdi. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin.ij da rivayet edilini^dir. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar.. beniin sanim ne MyLikdftr. Hazret-i Pit. Halkla temasdan cekildi. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp.fat ''derken. Hazret-i Mevlana da . sema' etmei'.) kadar mutehammil degildi.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:. hiififan da. Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi. Hazret-i Pir. Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to.Hem de v gaielleri. Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar. Sems 1 jn i^iybubeti.. . O da icabet gosterib yola ^lkdi. sevincinden.oeve kadar Sultan Veled. Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp. Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu.Bayezid-i Bestami. .vet etdi. Sir zaman sonra HazreM Sems .* demis. Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi. — Bayezid.AV.:. §am 7 dan Konya'ya gt«. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. Hazref-i Mevlana. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani. bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS. Bunun aebebi nedir?* diye soidu.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis.kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu. evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad.

Cimki arzettigim gibi Sultan Veled. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis. kul. Yam : «Ben. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem.. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve . Aradilar. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi. taradiiar. Sijykyenkrin maksadi. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. yami. Eger biri. donerii bir giines etrahnda. Kurulu^ iarihindch. Gelelim bahse : Hazret-i gems. su'btsi yivkdur. Su halde MevJeviilk. Kamer menem!. mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri. ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu.» gazelini ingad etdi. sunnet yoln demekdir. Hazret-i §ems'in halifesi idi. Peyj'. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda. Feykii. ayagimn tozuyum.anlardl.. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur. S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi.i. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi.k-i reh-i Muhammed muhtarem. kiiJe tsem.ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi. Yelediler /iihd-j. Hazret-i Pir'in mesleki. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. Garitadir kl bu kimseler.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur. Hal bbyle iken. Ma'mafih : . olsaydi. Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler. za- u:&lt. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. Men H&amp. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. demiglerdir.n dor era. eger v&amp. izini bulamadilar. (Kimy&amp. Ger n&amp. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem.) isimli bir kizeagizi almi^di. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur.

riih ve gMz de. 144 Yani : . o ha§ halEerden. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin . Btiz gu hali ez an ho$ halhd. ■Ta ki yer ve gok gulsiin. onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir.Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. fit nefes can dtimenem ber taftest. Yfislii'dn gomle&amp. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved.&lt. «Yil\uir.^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle.* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai.&gt.. -Bu siirada can. Akil.rx ve semaam yiii misli sevinsib. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest. «§ems'in namt zikrediJinee.Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek. Allah razi olsun.i olan sohbet hakki i^in. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o. §ems-i Tebnz ana pervane oluri.i kokusunu aidigi i^in. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6. etefimden yakalamigdir. filan zat bana §u iyiligi yapdi. &amp.

.eret-i Fir 'in ruhti kad. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi. clan Ya'kuh A kyhis. h.du. (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki. nu. I§te Hiisartiuddin Celebi. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . «Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu.mn getiriu.f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver. Ban a bunak demezseniz.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. .Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi. )*&gt. sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin. hem afak. §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi. ) tabir ederlerdi ki. emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?. inanm ki. oglumi Itnybelmi. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car . Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine. hem enfus. Sure-1 Yus&amp. iiakikaten. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki. H&amp. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da.srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§. liiitiin aileuizi tie. Ya Mevlana.* rn. lyice i-tiriir (bir hale) gelir. «Biri.

sicim. Hem cabuk a] ki vakJt. kcskiji kill 5 gibidir. ^akaii. Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un. simsek gihidir. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. "jimdilik. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un.. baska bir zatnan* birak.ri ki 6m yar nist. -Ey Husamiiddin.il&lt. — yani.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine.* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin. ( 134 .ftii jela uksi s. o halde iken. §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*. Bvunmck de oba.*ei\a.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir.H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb. Bazau at. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. •Dedi ki: beni doyur. Serh-i an y&amp. fiinki.. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini.H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger . Bazan gbkleTm ustiine ^ikar.' * •. Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. otururuz. baitau kapah olur. Kellet efk&amp. «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki.* . Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*. zahrnct de olsa.

» buyuruyorsun. *Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr. Veresiye dplayisile. . Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi. iiievcflda yokluk ariz olur..A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*. -Yoksa sen sitti degii misin?. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik.yeyj yok haline getirir. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek. sofi (Ibn-iil-vakd) olur.».j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt. ydr.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir. Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki. hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor.* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti. 135 j_i" jj-. oldugundan bahisle. iarikat sartlanndan degildir. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu.$ ddt. •Ey arkadas. mevcud serm&amp. riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir. Had til der zrmni hikayet g&amp.» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis. da : 136 yt j— j~y. yani gesmisden. Hest rd ez nesye h\zed nisti. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra. diyor. Yarin ve yarlna demek. veresiye verij ve gclesiye gonderi?. Pek ala bttirsin ki. 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik.

plrahen.» Cevabini veriyor. Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til .» 140 . *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa.» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men.. Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct.l. gomJekli bir giizcl ile yatmam. btr scy ^akLniiuksmii su.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi. Mi nekusbem ba sanem b&amp. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben. daha ho^dnr.a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. Ni tu mani ni kendret n: yniyan.yle. Ill I'Dccli ki: Ly f. ne sen katjr^in. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor. bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor. tie or tan kakr.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O. 1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan. ne ihmih. Me v Una ise.» Hiisamiiddifi Qelebi.

yet bd^ gtij/. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz.&gt.» 142 &lt. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht.# iS j*1^ j j4. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir.Uer. kiil edcr.» . 150 14.jj j tit ^&gt. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme. ■And g&amp. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. Reu terndm-1 in hik&amp. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa. "Bli babisin scmu gelmei. r^ii mfadfc Lift endaze kdh. &lt.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht. KFitne.ylo. line ve te ham midline gi&gt. Ivkin o arzu o It. a$ub u hunr'izi mccuy.4 •i&gt.™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^.re olsun. her §*y'i yakar. Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy.

f &gt.Hdrce ftdK man&lt. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd.vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir..l Jw «&amp.i ti j/efc deyyar ni.145 &amp. J^ . bipiirsem zin kezizek qlzha. ynhiuin. ^ J ^X&gt. ^ j . 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'.ui^ulimij akrabiyi da. J J&gt. PADtSABDAX HAL^ . "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim. icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi.«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN. Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi.$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha. . To.* J A&gt.j. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp...

st. yahud (Allah 'dan) kt&gt. (A. Lakin. Musa ve Hariin Peygamber .Insan. kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir.rkar w . nefsin. rifls sahibidir ve rrfki sever. burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi.. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani . Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp. Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu. ynhud yerine gdre nezaket.* buyurulmu^dur.» 153 Rifk u mulftviiiu. c&amp. Vaktaki sarayda. heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di. Rifk u mulayemet. 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi. Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp.t. tabir-i digerle. «(Gidm) ona yumu^ak &amp.riyenin yatdigi dairede hekim. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir. esranm on a acabilir. o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§.'t. mealen i *Cenab*i Hak. Bir Hadis-i §erifde.S.bi sdyieyin.» emrini almi^lardi.). . emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea.£ * v» ' ' . hastamn van in a girdl. OJur ki nasi hat dinler.

Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri.* buyurulmu$dur.n. kalblerin bide^mesine. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina.a^ Rasul-i Kkn . aksi suretle davranilmis-. kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile.) Efendmi3z yaralanmis. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130.$**&gt. halJeri. a gelen Uhud muharebesinde..) SQre-i TShil : 44. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr. Hfilid bin Velid'in. Ohud muharebesinde bulunan. (R5&gt.%&amp. yard kaganlar tekdir edilmis.&gt. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit. bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun.i Mi EiReSe ka~ dar savu. &lt. bosulub dagilanlara raci'dir. onlur:i yumu*§Bk davrandm. islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp. Eger (tailfan) knba. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i . Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii.■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki. halirlan sorulmak. Musadcme esnajinda bizy. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi. I? hususunda onlarla musa vert el. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan. Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle.Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di..jRiuadu. kendilerine. Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii . Mr de pn.V. Demek ki nfk u mill aye met.:) (SA. Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden. 1 :■:•. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 . hususiyle onlardan. hatti bil :.TTii&gt.

(§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. Hazret-i Mevlana. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. lliqi »&lt. teVile muhtac ^bndurse. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir.&lt. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi.** ^a j *? j- . J ir &amp. i$q ba^ladikdau sonra zt. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % . Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. tevekkiil bu detrsekdjr. tevekkiil. Qunki azim.» denied ir. yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. denilebilir. Ekitii ak. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki. tevfikinden ummak demekdir. bir isi yapmiya kasdetmek. qohlrdd klmp &gt.ikm1ip!ii vartln. sirtiistii yatib gokden.ittihamina medar olan seylerden biridir.

bulamnzsa. .» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. onu dizinin iistunu kor. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek. dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir. bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej. hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt. Barada bir siial seiralabilir.b.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db.iial fiiU --■ Tabibin.mdan birer hitet &amp. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi.nin Iilisiiu iirnr. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir.. alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp.A. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra. Har der dil gun buved va dih cev&amp. onun.

sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. iS^y S &lt.» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir. taraf taraf tccriibede bulunuyordu. Hazret4 Pir.. diken cikaracak bekim. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi. kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp.ri nihed. 157 . gamlarm. derive sap la nip kay balsa bile. Goniil ki giizle gbrunmez. iistfid idi. Har neddned def'-i an ber micihed. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. ona saplanan a?k dikenini. bii'akis daha ziyade saplamr. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic." Yoksa diken gikmaz. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp. * Me so la biri. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr.ramiya baslar. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic. tikarsin. hatta gayr-i maddi ve manevidir. gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor. Dest key budi gamanra berkesi. sic.^* H&amp.Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar. ■.in diyor ki : 153 15-O \j&amp. Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister.r-i dil rd ger bididi her kasi. Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea.in. Elini gezdiriyor.. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. .yed ki hari ber kened. ^ikanlmasi mfimkin iken.

acik — yani. «Hikny^ ynltyle o cariyederi. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor.cegdn ii $4hr las.i-i d^stdn. "CaHye. 158 &amp. dostlannin hatini sordu. hastaya bissfittirmeksizin.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime. . Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§. kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or.^J l *3 ^ T^ . caiiyeiun Dimyada. cariyenin. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa.z mipiirsld h&amp. 1ST «^. memleketme. aorugturmilar yapiyordu.. wHastatim tiabzi.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§. basin dan ge^enlelre dair. B&amp. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi.» Hekim-i llahi.d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan.Ffekim.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu. izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan.

momloketindei! nasi! tikdjn.meinleketini s&amp. ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f . • Cdriye.' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!. Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc. jr *&gt. Der kiidd min §ehr budesti tit pis.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§. •Cariye. ttoillitriill n. Sa'derati feftiM dicker rd nam biird. ve luj. «Hekim. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi.» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek.* ^ j. .D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi. ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti.ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft.lj-°J'.n 163 Kam-t §ehri giift ii.

terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi. Yani mur§id-i kamil. .ev bikayc ctdigi ha Id it. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct .&gt. yiteU kizanb sararmaya basladi. fc. „v uliIui Jutland]. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar.hi hod bud bi gezend. Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl.167 ** *j f jj "t^?*.* 166 Nabz-i 6 ber h&amp. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi.. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud. * Heklm-i Ilahi. ne de yuan sarardi. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di. ~Hektm.^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. ev . 163 f tin zi renc&amp. sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi. A $l-t an derd u be Lara baz yajt.dne hdnj? Jcvssa icerd.metiiEckpt. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand.r an hakim in raz ydft.

Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp.*0 hekira.d ba§ % jarig u eymen ki men. sana adeta ycniden bayat verecegim.murun ^ettiene yapti&amp.jt kuyi &amp.hem numud. dedi. Sana ya&amp. o derdin. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer. o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu.tni yapacagim.tmn nc oldugunu anladim.Muradina erec&amp. -yani. «Hekim. Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu. -Sevin dugtinmfekden vaages. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder. cafiyeye : Hastali&amp. o hastadan bu sirn anlaymca.» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp.» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp.gine ediin ol. kudamest der giizer. — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor . An kiinem bd til fci 6dran ba gemen. *Hekmi. F: 11 161 . Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi.

173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt.Hazret-i Mevlana. gclir. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8.S3f »^* #f&gt. hekim-i ilabi li&amp. S™ lizulmc. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki. umumen mahlukaata. Ailahii ziilcelaJin. Ustimiize 50k dii§kiindiir.&gt.„__ «Ik. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da.» buyurmu^tur. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii. Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir. Benim sane ulan $cfkalim. huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. senden siki siki sorub anlamak istese bile.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun.WjgS (*^fef&gt. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci. kendisindeki merhamet ve muhabbetin. Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. bagisiajicidir o rD .anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar. 152 . bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz.e sozler soyletiyor. ifade ediyor. •Padi^ah. Rahim ve sefkatli olurlar. Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle. baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu. garuglne bikufirii. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt. bu.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur. sirri kimseye soyleme.

Yam : -Hiir DlanJarm kalbi.&gt. mrfimn mczan olursa. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^. bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : .CjO Gii/t P&lt.. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse. j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur. muradma ^abuk erer. Ah muradet zud ter h&amp.gelmesi i^in. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in.» Oi r j* &amp. Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra. _^*i. kubur-uJ-esrar.174 iji J j 0^.*&gt. demek istexni^dir. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk.» Hadisine telmih eylemi^dir.stl $eved. muradin ^abucak husulc gdir. di Iseved. hiir insaniar.u* &amp.Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi. kabre kuhulan bir cesed. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift.buyurmu§tur. orada nasil gomulti kahrsa. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur.?j/5 amber ki herki sir nuhiift. «Kalbia. sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir.

Halvet de.. detle mukayyed degildir.&gt. toprak lia. Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor. beyti. mud.lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem.ftendi zir-i kan. Fakat halvet. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan.in terbiye&amp.'.vt'si'rmtsi s&gt.s.iyle renk ahm. Hiilasa: ance gizli kalan gey. onun sirw. harmanlamr .tamri . erbain de. Pervert^ key y&amp. toprak dan ihare-ldir. Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan. ■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp.ina ol* miiij demekdir. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder.1S3 176 j^i ^ &amp. JSoj ceker. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir.. 1C4 . "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec.ince.'. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin. bu&amp. drdyi$--t bos ton olitr. tenha bir yerde uturmakdir.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved.

. kalkti.Na ehil olanm va'di ise. *0 VELl HEK1MIN. o liastayi korkudati eiiiin kildi. padi$ahm huzui-una pkdi. Va'deha ba§ed mecazi tdse gir.. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di. Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp. olanca parlakhgjyle meydana c.Evet.y-i an hakim.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn. once Hira.r. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar. Kerd an rencurra symen zi Mm.) Efcndimiz. Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra. cariycden bu malumliti aldikdan som-a.A. daimi bir hastalifa benzer.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT. HASTALI&amp.kra zan §emme-^ dgdh herd. Hckim-i ilahi.k herd. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp.» 182 . Lakin sonra.if"i L^. yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir. 'infai ve icra edilmedigi i^in.jij \^\j. dimag mahfu7.nsi K'indu ^i/hdir. $&amp.ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi.* 180 i&amp. Vintva'dler vardir ki. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi. Keaa Nebiyy-i Ekreru (S. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. ■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor. ya ettigi va'di Uitmali. n. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler.V. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT .a l'nsan. Akil. mecazi — yini. "Kerem sahibleriiain va'di.

Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt. biisbutun aksi zuhur eder. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz.S gurur. "Sonra it larafa haztk. muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da.™ Hazret-t Mevlar. urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi. • 183 . ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt.iiiildiin kit hiil etdi. gidecekleri yerlerin lisariitii bile. bihan zan %ehr-i dur.jj _ r . n kimselerdcn intihab edilmi§di. jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul. ona tavsijedc bulutima.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub.-j ^ «iV J&gt. o uzak §ehirden d vet et. •Dedi ki.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler.* 185 J&gt.\jiW* jlf j* o&lt.amm nnsSKotint can dan. Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi. lira &gt.a. Pind or a ez dil u can berguzid.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp.' derler. ebJiyttsiz bir bariciye m err._ «PicHfnh. hckimiit bit laysij csml l-jldnti. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir. Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat. §imdi ISiim gden ledbir. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§.dra. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd. . f?i&gt.

Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt.di. kendisinin Mekke'de dc bir e.e.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl. ederdi.» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp.* 187 C*s* J+&amp. Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek.ok d. «i^te iitau padisah. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir. Bundan dolayi idi ki.itii nlditgunu. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi.iij. harb l^in degil.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t . Ihtiyiret herd zira mihteri. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu.. Fakat Hazretd Omer. islamin iuhOrunda bu vazife. £iinki sen buy tilt bir iistadsm.y-r zergeri. jU-1 ^^U ^lf Ke J j. iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt. 107 ^^HH *0 iki eniii-.-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler.ulmii^dnr. Gelelim bahse : 18G .iri.

Arab ahna bindi ve sevmcrek .Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim.* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did. Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b. Sonr^n zahur *3« cl^inin . memlcketinden..i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt. sdyknilmbdi.. gfe^Sfeiil = .nince orini kapild.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd. .§ahi.™hu. ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl. Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* . gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj . Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht. Girm §iid ez §shr u ferzendan burid.fe mat ve elbbcyi g&amp.dm&lt. cariyemn = !]e f ai .» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem.akil ve fehm.ri.^E J^-ti Ender dmed §&amp. altitu ve gumii&lt. sl nd a ki ^hsiyetlerden.dan. *§u giiizl elbiseyi. .il evlemekde o]duklan.jii a).Kuyumcu bir fc&lt. .Urdu. ca)u£un.

Ey §udi ender sejer 6d sad riza. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. dediyae de. Sonra bu hukumet. Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu.Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu. goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. Seri'at-i . Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir . Cebele : . bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. Hazret-i Omer miisa'ade etdi.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem). t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza. yani.dynilmisjdir. •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt. buna hiddellendi. Bedevi. insamn iabiatine oyle kok salnr. ^anh-i Mesr. bunun ipekli ihramma basdi. Hazret-i" Faruk. yahud o da senin burnuna vurub hakkir. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl.evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer. Ma'Ium ya. Evet. Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin. Cebele'ye : °Ya has mini razi et. o &amp. Bir ecel-i musemma. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir. JJ&gt.[arim. bazi g A filler. birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du.Ben bukumddnm.. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. dedi. Hazret-i Omer : &lt. Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir.i alacakdir* dedi.Muhaimmcdiyye. Cebele. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^. o adj bir bedevidir. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi. Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir. (Dinden cikdi) Hal boyle iken. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. ha life Hz.su ve ba#a s^-nek hevonldir.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. caudan. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi. Cebele. Iste bunun icin. bir kiilah kapmak. bir de eeel-i kaza vardir. Omer'e miiracaat ve diva etdi.

ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir. «0lum sebcbleri cc^idlidir. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii. Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar . yolcu icin cehennem olmu^dur.» Yani. Azrail he ona: Git bakalim. gctirirsin. o yoiculuk.ebebLer mulit *. ecel-i kazadir.0 gariu kuyutncu. kimi bifida. kimini trtn. muradina erebilir misin?» der. yi'thud oiomobiE ^ignur. "Kuyumcunun ha ya] in den." 170 171 .ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. ^Kimi yatagiada oliir. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i. kimi kui^unla vurubir.inin bitmesi manasinadir. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki. bir jey oimadigmdan. &lt. Hirsla. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert.insanin y:it. 195 Qiin resid ez r&lt.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. Gujt Azr&amp. *git bakalim. kimi dtnizde bogulur. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'. Halbyki. Bu !&gt. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi.ll rev dri berl.u:inda olmesi. izzet. biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir. Hiikm-i IJahiden haric.

„Or&gt. ■Sail unit goriince tazimde bulundu.■( &gt. yam cariyemii. An k^ateefc r$ be din ndce bidift. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:. o ciiriycyt bu efendiye ver. Mahzen4 zer ra bedu teslim herd.» 1D9 Td fcenizefc der r&gt. eariye oraya nisbet edilmisdir.* Tiriis.Tsiin. Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz.dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in. . Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 .mtes no? $ewd. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj . j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az. b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min. jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi.da tiQ^fid an mehruy Td.jij- j-* J. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? .U. -O Titaz mumttm™. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler. J J&gt.

Sil&amp. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu. a heveslerin miinasebetsiz. Ikrime'yJ. ahaliye miisaade vermi^di. Ras&amp. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu. Safvan.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp. O da icinei. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di. icden gafil bulunanlardandi. nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. drive ise disa bakib .rn. Td besikhat amedan diihter temam.ek gibi. ^iinki birdenbire konari yasak.» Kuyumcunun guaelligi.. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu. Safvan'i da h kabilesind. dedi. yiizimtin bicimine. dogru mu?» diye aordu. pejmurde bir cic.lullah .si EtJmmu Hakim) gidib getirdi. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince.l1 olmasmdan ibaretdi. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca. «Dogrudur* buyurdu. gozuniin r engine meftun olmu^du. hastalaiub zayiflamiya basladi. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp.cn (Umeyr B. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. kiymeti kalmamis.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru. «Ondan so lira hekh". Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt. Ebu Ceh. (Umeyy B.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet. nefsin hirsmi artirir. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§.di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. Onun i?in yeni salikler." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi. Vehb) gidib getiTdi. gortinusde yak151k. oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. kum gbztt oniindo crimiye. yam. kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar.di b . cariye de temamiylc iyilesdi. cariye nazannda onun. Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz.

. l§k nebved akibet nengi biived.ri. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur.&lt. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu. ik olanlar. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir.ir.c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6. olduk&lt. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. nefret ettirmiye ba^Iarlar. mivl.m. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. evvelce teshir etmi$ olduklanni. La kin onlardaki bu cazibe. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi. dedirtirler.yi kez pey-i rengt biived. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj. yaliud bugdsysi fair yu/. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi. hevcsden ibarctdir.« Kvtit K. Bbyk muvakkat bir guzellige 3s.» ■ Yani. miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt. Ta nerefti bervey'an bed daveri. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt. . 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. hakiki ask degildlr. 206 ^ . mahciibiyyetle hitam bttluyormug. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar..-a temkinli kalbleri bile titreti r. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp.Hazret-iJVTeviana.

ni olmus. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. kendisinin db^m&amp.1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men. saadet gibi. Ser biiridende^ berdy-i postfn.ftede u^rar* . 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp.» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J. gent. Bizan bu nimetkr. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp. sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur. postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki.Hudisi muklezasincJi. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu. aarvct jglbi.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl. kuwet ve jevketi bldurmu$dur.vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi. iBen o kir tilkisiyim ki.** Yani. bir 50k hiikiimdari. benim saf ve temiz kantnu dbkdii. gcibegimdeki miski almak icin bu avci.* 200 CjS ji \j# .ina. Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. beni yakalayib ba§imi kestilcr. £iinki yiizuniin giizblligi.» . «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu. cammti dii^maiu olmu^du.Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6.

avcilprm viicudtimdc . yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir. dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir. iilcikT.! t l 1 ij. file benzetiyor. "^Bctii madumim it in uldi'trcti. Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. rUsleriim almak icin. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* . tilkiye.n Kuyumcu.17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn. = yaralar kanimi dbkmii^dur. Riht hitnem ez beray-i ustuhan. postekiti yiiziilmek irin tilkinin. kainmm in umayacagmi.'ani. &gt. ' • Bt'n o filim ki. su tasalanmasjnda kendisini ahuya. Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir.

ye bd£. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8.yi key est. ise oiuw cezasmi ge&gt. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. kim de zerre kadar jer yppmi. F: 12 177 §ahsi menfiial. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni. Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. « Bug tin bana i$e yarm onadir. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise.z gerded suy~i 6 an &amp. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. zamaru geUnce o ceza gebr.^dir. katl ite mijjdele. Ya hukumetirt idam sebpasi. cczasiz ve intikarnsiz kalamaz. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir. . insamn kat'i amelirdri eeaasi. yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir.Hsdislne i^aret etmi. B5.YanJ : «Kaatili. Fakat yarm. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. diger tabirlp Allah'g. yinc o go'lge divarin rfibine doner. yahud baska birinin intikam aleiidir. onun mukafatsm gi»recck.n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza.recek 71 = buyurulmustur. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile.z.&amp. *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile.* Yard. Bermenest i7nni2 /erda berveyest. elbetde bu hak alinacakdir. kuyumcu diyordu kl .

Cenab-i Hak.o st'slcri bizc j&amp. hn da kendi alcyhinedir 71 .dc eder.rfr-i h&amp.SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) .* buyur'jlmusdur. buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem . "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. Bugtin z ul iii 11 yoktur. An kemzek jud zi \§k u renc pah. kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. "Bu diinva: dagu. SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. ses. EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir. 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder. klnt de kutiifuk ederse. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir. Kur 1 artda 'mv&amp.k. kendi lebine.» ITS (72) EOru. me alert : «Buguti.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t . islerimiz de seslejimeye benzer. yam t Kiyamet giiniindc her ^abis.^mi&amp. Aki-. insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada. Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir.nyAdu vn tlmoasse.

yam. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu.» Yani. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist. J. Allah'm a$ki. fani olanlarm — aski baki degildtr. bir vakit peimiirde olmaz.L *j. ruhdi oisuu. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. 217 I$k zirtde der revan u der besar. AUSh'i sevenlenn muhabbeti.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam. «t.§/-i m&lt. 2iri iilii.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. deme. Zanfci miird^ 4&amp.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir.5 %ende nist.» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me.r eyle ki. Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp. hie. ve dersin : .21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf. Her demi ba$ed zi gonca taze ter. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp.lardir. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder. bizim Iflrafimiwi gelemex. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani. &gt. en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez. ona karji. hem def evvelce gee.

* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt. ne de bir korku dolavisiylc idi." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh. *Ufl . *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. Mp duvari d^d. eadisahm j„ :„: diirmedi. -KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN. ne bir iimmid ile.In giinin jermud Meuldndy-i ma. 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn. In ne necmest it ne remlest u ne hdb. Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. Kd§lj-i e$r&amp. Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO.y-i Kibriya.. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn.di H a S ™.£* -%&amp..rh&amp. \« BW . vani. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor. Sirr-i an ra der neydbed dm halk.

Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah. Hakkia yed-i kudretinde demekdir. Otmii eli. Bmacnukyh Allah 'in nebileri. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak. . NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i . Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de. biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74.Gemi. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi.* Ha/ret-i Mevlana. ^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Mr. Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir.* der. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. evliyaullah da oyledir. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim.. 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst.irdi. peygamberler silsilesine nibayet verildi. vebilidir— . Naib ise: Vekil demekdir. Onlar da Allah 'in kudretini.kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir. Fey^mber Efendimizle. Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa. Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim. bji faknv. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. «0 zat-i ^erif ki.gentiyi sakatfedtttt. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 .

. insanlar arasinda. dedi. hatta ha- . Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt. miJlkiinu.He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. Bak artik ne dusunuriun. ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin. diye niria cttik". §iiphcsk ki biz.sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. sang cdilcti emir ne ise yap. rii 1 yana sadakat gojterdin. Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu. . iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim. I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. (Oglu) dedi : Babacigim. £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :.* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. maimi. HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik. m Bu vjik'h. ■ *Sen de ey salik!.225 (JUVI «!*&gt.

) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif.denilmisdir. 226 . ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta. Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular. soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi". Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail. bir de Hazret-i Peygamber (S. mani olmak isteyenlerle uyu^du. Abdulmuttalib. bahasinm arzu&amp. Sonra. Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar. O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak . Zamanlar g. K^r'a ^ekiiler. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii.egtikce ablfeksizhga du^tliler. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu. O a dam . GittileT. Zemzemden istifade etdiler. luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster. dediler. Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t. Keza.A. HazreM Abdullah namma isibet etdi.T) yani. Yalinb bogazma bic. On devedir.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. oyle zannederim ki. Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi. yerini belim2 etditer.iz. QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi.ekmek. -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz. Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu. Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi. Ismail Aleyhissclam. Huzailer Mekke'ye gifdiler. «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. ZemEem kuyusunu doldvrdular. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz.Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi.V. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz.dilar.dedi. yok da dcgiidir.agi c.

Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id).iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden . nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun.J* •■&gt.c . oc&amp. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu.de gi.d:r. sfeyr j^ &gt. Kuyumcu. Siizmc ameliyyesi.sd r . ve olm-Li§ kinase de yokdu. Zaten ortada i in. kuyumcunun olduriilmesi. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd.n r. ■Sen. saf miiLi rm In birakir mi?» V.'•.* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj. 227 jr. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k. tfcrtemiz bir ha) airms. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. Ken rib. Ortadan kaldinlan o hevesdi.kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir./ &amp./'■ &gt.11 l-.i i j i y h i ( ve bit tela. Td her dred kure ez nufcre ceja. ■ l&gt.i hi pidgin i^in.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di.

yani. 22!) y^vj^&gt.j 5" dL. olanca hevesi aail clur.' JJU. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah. tasfiye edit me k v. sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 .Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0. halis ajar kaliiiasi iciindir. heva ve h^vesden pak idi. kotiiniin imlihan edilmcsi.r j 1 -&gt.i i.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani.Td bicu§ed her serdyed zer zehed. eritiiir ve temizlenirse. liirsdan. insarii ruh da tiyle olmu^du. liL. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi.** buyurmii^dur. heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi. 6yle bit Allahdit ki. Fakat lui iyilik.y *. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor . Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH. is' j." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e. . "lyinrn.in nastl potaya ve ocaga konukir. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi.' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. Kuyumcunun — yani.

nebi. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur. Eonra.evdasina d[j§m. onceleri itir&amp. 18T 230 / Ger hizir der b&amp.(75) Sure. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere. Fakat IBS . o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi.za kalkismi^. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest. -O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp.t-i Musa. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di.hr ke§U ra ^ikest. batta miisavi olmasi 565? !e dursun.. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir.i Mil!k: 2. zahire gore t»Jur. senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper. Onun icm Kelimullah Hazretleri. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir. sahib-i seri'at bir peygamberdi. o sakathk dolayisiyle gemi.ek gibidir.m'm vehmi. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin. *Ei*er Hizir. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du. §ert'atde hukum. Ey gafil ftirazci. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i. Soylenikn sozlerden HizjrW.i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken. Hazr&lt. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi. focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken.ttia.

nefsini onun elinden kurtarmij.» Malum dur ki akil. 233 ji fit jLU. Fakat bu hikmeti herkes goremei.umcunuii kam. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. hikmetin ta kendisidir. Onun igin bir i^In ba^indan. hnkSkatde kintiizi giil gibidir.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan.J her $eyde.Ona kan deme.S* X . bu san'atj. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp. Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi.n deme. $#• &lt. Lakin asil gilgin. -Ku&gt. 232 J 1 ^ j&gt. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez.tmig. ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi. ittiham ediienler degil h edenierdir. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl.de bir Ihlittas mes'elesi vardir. husuHi.vlc ilini ile marife1. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez. Mesda Siileymaniye Carniinir. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir. sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh.s. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. ^u hal.

mutteki bir za ti de. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi.ki. giinki medhedeni. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki.Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6. Bundun ba§ka.» rnealindadir. bin gazabina ygrar. "Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer. yalan yere medh.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud." Hazrct-i Mevlana. yapilan medih dogru olabilsin. Allah') n ya&amp. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. Kuyumcunun zehirienmesi. ahlaksiz gorlir. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim. . YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr.. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik. «Eger padi^ahin muradi. Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. bu Ml de. onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi. ^iibhesiz ki yalandir. jy . Ars~i alayi titretir.m-i b. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi. mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur.^er. ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr. bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir. Qiinki bir fasikin medbi.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. heva ve hevesin giderilmesi demekdir." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp. Kdfirem ger biirderai men n&amp. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur. yalanci da daima Ally. Mes'elenir.IT 1 ^ . oldugu gibi.

«Eger padi s ah.* Kazm-i Celilince Alkih'a . §u halde. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp. Ruh ise : &gt.Has btid H hdsa4 Allah bud. «Bir kimseyi ki. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. in] i!:. b&amp.n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6.. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor.hi ke§ed. onun fityda&amp./afe elunmu^dur. S'iy-i baht u bihterin c&amp.* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim". eariyeyi kurtaracak. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi. ruhu temsil edivordu. keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi.tJJT J^ 1 L?&gt.An kesira ki giinin §ahi kil§ed. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. kuyumcunun kabrmda. ^tS 0£ ji.. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi.s .&gt. havass-i ilahiyye ciimlesindendir. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu. Oyle bir sat. Hikaycdeki padi^ab.ini gormeseydi.^ \ J[S S jT "*— (jfl«. Onun kahri.ylc bir padisah bldiiriir.

Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder.Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' .hurdur.* Evet.Atamaz ya RaSulallah.J-* j jj'li^j jL. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah. Fakat Allah'in merhameti. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir. bir gun bim ashab ile otururken. Dikkat et. jefkati mani olur* derni?ler. bir Kerimdir ki. . hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm.J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp. 239 j*j jU. cunki fanidir — ahr. -Allah ondan daha merbatm t"idir. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera.inda yU* can vtiHr. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis.ned u sad can dehed. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir. kar 5 ili&amp. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir. ondan cok buyiiktur.** Mm can bist&amp.» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de. Cenab-j Hak. goziijv. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi. soa gotiirmedigi halde. yanm cam alir. Anki der vehmet neyayed an dehed. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta. dm.. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor. Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus..cuk. Zat-i Akdes-i Risalet de.

iyice bak. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt.?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj. ona mukaabil Cennut ihsan ediyor.V J'j' &lt. (77) Sdre-i Tevbe: 111.s zz ki§ migiri velik. : . sen gerek Allah'in. Biki bo J. Fakat on! arm o sozleri soytemderi. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. Goziinii ag ve dikkat]e bak ki. fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun.» Tuti. ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h. Bu munasebetle Hafaz. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. leri havi bir bahfje de^il. papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. nice k. Ey g3fil insan. Bur dur uftadei binger tii nifc.Sir&amp. ■ I titt^iiniiytjrsun.ajvaudi&gt. gSslafin fjdrniedigi.beytinde hiilasa edilen fant bayati. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL. Til kiy&amp. Allah satin alip.2i &gt. gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden. . igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir. Gibcel sesli. mes'ele. kulaklann isitmedigi./&gt. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v . Hem byle bir Cennet ki.s Hazret-i Mevlana diyor ki . ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig. anladiklariRdan degil. Tuti. senin bildigin gSbi degildir. sivalan tavuk goksiinden olan.

vna k&amp.. Ber diikdn tuti nigehbani niivmd. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir.y-i hane re/te btid. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da.) duasim tekrarlar. «Bir kedi.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht. 242 £ljr lj&gt.tiyan haz'ik bu-di. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM.245 Gurbe-i bercist n&amp. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi. rotibalagalara goredir.*J&gt.»Bf ni tuti gibi H. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can..\ jif c&amp. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit.» demi^dir.Uk bildi. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip. tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp. .rsisma koydubr. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch. Der nevdy-x t&amp.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl. »Efendisi bir gun eve gitmtsli. liatta.geh e^ dukan.J J Der httab-i ademi n6. fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij. -insanlarla koiiu§urdu. ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. Tikit dr can korkusundan. Niikte giifti bd heme sevda geran.

ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb. •Efendisl evden geldi. Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti. Tutinin yap tigim anladi. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi.* s m w 247 i* *. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd. Bagina vurup tiiylerini doktu.n u came $erb. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd. wBakti Id dukkan yag i(iDde. 248 T Did pur revgan diik&amp. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig. Elbis^si dc yaga bulaiumg. Ber diikan binge st fdrig hdceveg. .yagiarim dbktii. Ber&amp.med Mceeg.

* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp.n u zdr.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn.* . nlmet gtine?im. fauliit altma girdi diyordu.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu. Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi. •Bakkal sakaltm yoluyor.^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd. Td biyabed nutk miirgi higrd.j». diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu. eyvah.» 252 tj~Ji. gtin. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam. ii? g*ce Bonra bakkal. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu. Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp.

254 J3d hez&amp. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£.r&amp.* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman. }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi.256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t.Ifl7 ■■&gt. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki. CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^. «Ey ksl. . Tu meger zz §i$e revgan rihti.t 198 . kafasi.n gussa vu gam ge$t tiift. tas ve leg™ gibt cascavlakdi. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn. acaib ve garib §*yler giisteriyordu. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi. -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii.^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft. Ki aceb in vturg key dyed biguft.

Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . aba sahibi dervi$J. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. Bu umumi manasmdan ba§k. i§te bu cavlak. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak».? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr.s etmesinden halk giilmeye ba$ladi. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp. melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra. gar darb : Sagin. Melamiler ieinde. biyi^m. bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. biyik.259 U. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki). Mfr sela : . Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd. Turk^e dazlak derleT. ySni sagsiz manasuiadir. demir bir pirangatlan fark*izdir.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur. Eazan (cascavtek) diye tekid olunur. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir. kas. Qiplak manasma gelir. W *2* »b*&amp.&amp. -Tutinin.) bir de hususiyyeii vardir ki. kasin. SiJluk yulutida o ba^. ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak. ba 5 i sa^siz demekdir. yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur.

hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr. •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. §ir-i a km.» (Sir) kelimesl. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. Hazret-i Fir. bizim «Gemi arslam* mealinde. de kullaniiir. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme.h $$. Sir&gt.— Erenter. bamba^ka ve ayri ayndir. bizde o istek hak vere: derler. Kiytls-j nefi. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv. herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. . ezan okunuyor. o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. Iafzm bir olmasi. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir. o halde otilar da bcnim gibidir diye. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. Sir~i a km: sancak arslam. Bazan da gulling bir hale getirir. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler. Tutinin saesjz dervi§i goriince. qok kerre insam aldatir. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. Bunuti gibi sen de. Kendikrine delakt eyleyen. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber.

bid yuziik yapibp parmakda tagimr. .Bfeget". keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz. «Biiiun a km. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f. velilert de kendilerl gibi &amp. bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti.AS.» Gafki sahibkrinin. elmasla kaldinm tasi da. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni. «Pi-.j&gt.&gt. ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki.'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. ^ijte hii de insami.L\jl* j_ji. 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd. Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor.fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar. peygamberkri.$ J L Giifte inek md be§er i^on. onlar da. $&amp..&gt. Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir. sarsida. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ . arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. ta§ olmak itibariyle birdir am ma. velileri. Evet. «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor. 2111 Yani&lt.yt. V M .* 200 2li2 j&amp. kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 .^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend. Ebdal-i ilahiden — yfinl. unlar da dediler. Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor.aiid]]ar. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/.

2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db . ki. kutup yahud gavs. . tiller. Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an. o a sir da k' . Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki . Evliya'ullahdan bir taife imis. 265 j* a 4t^&gt..» yani. e^ek ansinda — (13) 5 lire. digediiden bal basil otur. Ebdal-i Ilahiyye. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab. yediler. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi.velilerin seckini. giinahlarinin sevaba.j Purkan: 7. bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur. yedi kid oludarmiij. i ma man da onun tnuavinleri demekmis. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki.nenir.&gt. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir. (Tajl Sure-i Yasiri: 1$. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai.

Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi. ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-. Insanlar da *kil.9 .'i rin cinsleri bir. digcri sck&lt. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini. iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr.rhdoludur. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp. Fdrk jan he f tad sale rah bin. Lakin birinden yahnz giihrc.n Su ug misalde insan.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin.inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar."Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. Kamjdar ara&amp. «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT. -Iki nevi k Fin 1 1 i." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor. On uii i(jin. in ycki hali vii an piir ez §ekcr.dtti ayrihk vnrrlir. 2f&gt. ■ . Biitijn IjtJiil. anya. ondan m ah rum olam da m«vcuddur. fakat nevilpri ayridir..

**Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida. ashabdan biri: «Ya Ea&amp.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt. nefsmin do hakki vardir.) e haber verilmig. Namaz kil ve uyu. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp. yedij£indeti Allah niiru husule gelir. dokui giiuun de sevabim bul. On gitnde bir saim ol. iftar etmeksizin birkac gun ulama orut. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro. Van hored zayed heme ffe&amp.i hasislik ve baaed olur. Biraz izahat verelim . oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim. defa tekrarladj. yedigi posa olarak kendisinden aynJir. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. Oruc tut ve iftar ci. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt. avamm yedigi.buyurdu. Oburii — yani.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji.I Up jj tf-**^. Yam.* diye ixahat verdi. ilahi nGriann husulurie sebeb olur. Fakat havassin yedigi. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S. «Bu — yani r avamdan bin — yer. scnin gbziiniin de hakki vardir.» f . ^DavQd nasil sahn olurdu?. -O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. iJu. "Avararfan 4] an yer. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim.V. dedi. Van kored gerded heme niir-i Hu-dd.A.ni nur olur. yediklcri butuu il&amp. bir gtin iftar ederdi.tii huylarim da takviye eder. *Bir gtiii oruc tutar. Aleyhissalatii vesselam efendimiz.buyurdu. Havasdan olan yer.. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki.ulaUab.buyurdu ve bunu. aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt. Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT. . tulmakdir.* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar. yedi&amp. havasdan olan — yer.diye sordum.ftf ehad. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi.

agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir.Verese-i Muj.^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed. Rabbin iu izuiyle fbol) tikar. kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. ftbuTil —yani.. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt.* buyuruluyor.in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 .* HaKrot-i Mcv]&amp. Yine mti'min. Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz. melek gib* maismnditr. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/. «0. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir. ruzgarlar. -Bu ? — yani. 1$e ^iikredecek bir kavm h. }n feri§ti yak ii an divest u ded. Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani . O ^arabdaii gayrisi. -tlahi: seni yad etmek. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : . fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax. Boyle yaptigimiz gibi. Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 .» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i. savm-i visale devaro ederler. O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz. kMir ise geytan ve canavar mUilidir. muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir.

*Bilnii§ ol ki.&gt. Kifirin kalbine isabetinde ise. Bunun gibi. kafir mu'irijne. -tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp. Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru.Bir suyun tatli. 3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp.b-i hos ez §ure db. mii'min de kafire benzeyebilir.i caizdir. diger uzuvlarma da yayilir. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. taih sujun da dinuliiirii vardir. Nitekim aci su da berrak olur. suret HtbaiTiylc benzey.iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere.b-i §lrinrd safdst.st.&amp. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir. aci yahud tuzlu butundu^unu. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan.l A'rtf.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir. yiiz ve goz itibariyle. tatli su da. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi. Ao siiymi da. 51(H&lt. mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti. S£5re-i A'raf: 53.n Yari. onlann hakikatlerini ayirt edecck . kafir ile mu'minin. Fakat iki suyuti berrak olmasj. ieinde olsun. (HO) Silro. jU i.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj . 273 §ina§ed &amp. Ab~i telk -u &amp.

iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi.hik iizerine.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas.. — **j? L*e j I IT L»* i&gt.» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd. yiiiii. inin sonuuda Allah'm J.de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler. hokkahazh a dayandigim saiiirLar. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi.* .. Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi. Ber girifti &lt. an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf.iin asdy4 6 asa. j Zin asd t&amp. ■&lt. tiSihi] 1 i . RaJimetulIah an amei rd der ue/d. Her ikisinin dt. Her du r&amp.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d.Vncti.Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark.

Bahse gelelim : . hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp. GHgiis i^erisindeki tabiat. Diinya koyunlarini 5evk u idare icin. O da bir miiddet kullandiktan soura. hir afetdir. §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi.Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek. Bir ^obana bir degnek lazimdir. KihlrbaxIartH degnekdl amnia.» . HazxeM Musa. nih&amp. asada degil.jiran ender mura pu^itie tab'. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin. bugiin bialm elinii2e ge^seydi. §a~ hia lard an iiyade. yine yapacagvm yapardi. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y.L §it Peygambere. Afeti amed derun-i sine tab'. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?. miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar. bin. Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii. K&amp.1 J'\ 278 K&amp. Musa'da idi. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa.sa'ya vermi?.. Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. *Kaliiler. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken.d ■■■-. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan. koskoca bir peygamberi kue. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu.yet kirdirdi. ta^i. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. yahut bastonunu yere atsayda. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi.un h va'izlanmiz olsun. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar.rajnel. Musa'nin cltnde. Miielimerimiz ol&amp. t Bunkn h masal diye . Musa'nin asasi bulunsa da.t? keser ve kullamr.iiltuyodar. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur. agaci yukseltelim darken. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. Lakin o asa ile. Birakis. ister&amp.

j^ jf j^S jT . Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler. YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *. Allah da maradanni artirmijtu'. 279 f&lt. F: 14 2un s *&amp. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil. meyil dolayisiyle. yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir. Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki. f .yy t -l^L. giinki sihir olsaydi.Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar. isle onun mukallidlerii.&amp. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu. iste mods.$fti Yani : . asssini yere birakti. kendi hiyleleri meydana cikacak.* buyrulmujtur. iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar.. Asa kocaman bir boga yiktu oldu. hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi.ey birakmadi. mu'cize oldugfunu anladilar. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler.. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler.«Sohbet tesir eder. Sonra Hazret-i Musa. ortada bir ./ ^^ f-utj ^j.

miicadele ve giisterij obun diye yapar.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. faydaar 61.Hergi merdiim mlkiined puzlne hem.1 1 ' + « i&gt. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki. «Bu. ancak emre ita&amp. An kilned kez mird btned dembedem. l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT.tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise. o da kuliuk. mak 5 byle dursun. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar. insandan tie gbrurse &lt. ben de insan gibi yap tun sanir.t etmi^ olmak i^indir.i vaaifcteri eldugu gibl. hi li?ane ve muhlisane olursa. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l ..mu tak* lid eder. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun. Ma'mafih.ibl deli. yine aahibi bakkinda faydalidir. biiyiik asaraifeti vardir. O madei hay van. Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir. « Maymun. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar. Imanlann avam guriibu. amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts. Kur'an-i Kerim : -*t. Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt.&gt.^r . Ber $er4 istize tuyan Mk riz. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp.

zekitda mii'minkr. n\ 282 &gt.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da.fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda. Ber miinafik mat ender ahiret. -Sonunda mii'mlnier. jl An mun&amp.in gelir.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp. munafiklara gale be ederler.» demekdir. muvafik der nomas. ber ser-S gek baai/end. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana. Bd wviin&amp. Miinafiklar ahiretde mat olurlar.fik b&amp. glister is i. hacda. Ez pey-i istize dyed to niydz.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 .buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp. munafiklarla ugra* . 235 Gerfi Aer d&amp. jj Jflj* 1 jit. »0 mlinaltk. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de.* .irlar.t. yinl kavbederJer&gt. i ha del i-gin degil. birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor.

oyuncularin ayrJip i^lerine. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved. Onlann ifa&amp. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h. namaza da inhi&amp.mA hod reved. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder.*. ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp. Fakat her ikisinm kili§i arasinda. yorulurlar. **J*fitda. Orucda h hacda. 287 ^l/^ jj&amp. Lakin netieede. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi.* .ar etmez. nisbet kabul etmea fark vardix. Oyun masasi. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved.*5'.jj ^^ f^* tij. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr.Jiin bir araya gelmeai.ek mii'min de namaz kilar.afda h belki de yanystna bulunmasi. digeri Reyli iki adamm.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-. mc'mmlerle ber&amp. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer. gii^lerine gittigi gibi. Mii'mfnle munai. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider.ber ugrajirlar. birisi Merveli. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved. ate§ kesilir. mesela Tiamai kilarken bir &amp. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. digeri nifakin goUirecegi yola glder. Birisi imanin. g6steri§gi miinitfik da. didinirler. Oyun bitince. Uo§una gider.2B0 ■&gt.id'detlisiilr.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket. rilhen miltelcizii *lul. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir.i i^in de miitiafik lar.

tfr* in rnebg&amp. WW** miutffak deyiace.^E&gt. * rind ' i-*M * * 290 &amp. bu ktttt Ufa. 289 Mm tt ©di. ^b gibi om]a .^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast. Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. N&amp. £2 ^dt-i veyesi. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp. ii*mim u nun te§rif nist.z z'afdt-i veyest. Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -. Hem-giL kejdilm mi haled der enderun.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn.ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?. on* .21 :&gt.&gt.

bu dordiineiikr. Kadi Beyzavl merhurn. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise. Eski munafiklar biiyle idi. kendilerine bir gey yapilamiyordu. Eskiler. Eski erb&amp. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini. Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. inanftiazken itianir gorunurlerdi. Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler. kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor.ktn tersi!.elerdir. (Ensar) denilmijtir. Yeniler. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». - Moda dinsizlerin bak hepsi.set bilindigi halde. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig. ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr. Masela. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. (mui'min) sifatim kazamr..b-i nif&amp. iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz. la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!. tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse.aya ^aligiyoTlardj. fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki. Nifak ise. Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari. Uhud Harbine giderken.214 Malum ya (iman). i^lerindekl hab&amp. resm*n miisliiman gorundiikleri halde. inanmi^ goriinmekdir. inanmak dcmuhdir. . o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan.

#. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ .1lunin. mCinafikhk etme. Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle.Keza. dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp.refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d. 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. onuvi devesini sokertmij. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner. f *&gt.sek.i&gt.Bekir. Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar.v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S. onlann : — Allatvdan kork. / . kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp. .£ m ? .iyerek asiz olarak keridisini.u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis.f ettirmi§tL Keza lu herif. andofeuu. . &gt. dalkavuklukda b1. .&gt. ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig. up . bir giia Hazret-i Ebti . (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek.^rJ A f *&gt. Garibdir ki bunun oglu. demelerine cevaben.* v k-&lt. Hazret-i Omer. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis. *&gt.V*U$%* t r"&gt.£&gt. &amp.

biz de imi'imniz derlcr. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-.. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz. S. *li&gt. emin olim sizinle beraberii. Onlar.man edcnleri aldatmak istiyorlar. muslumaiim di&gt. ■Onlar dii^inatidir.i Bskw*. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz. o kimsclerdir ki.ok mu? J^Ui im lar. lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r. Kendilerine. Otilara . azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz. Yeryiizdnde. Malum olsun ki. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^. {Asil) Allah. onlar &gt.i'rek. dalaleli nlmi^lRr da. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt. mitfsttlik etmeyin denilince.» ayetiyle bildlrll mi?. onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari.Akillarinea ALlah'i v« &gt. Yalancilik etdiklerinden. hakikaten miifsitdirSer. (£9) Siire-J Munilfikun. hidayeti bir a kip. kcndilerinden sakin". hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi. dtrlEr. *:&gt. gim artimn^tir. {65} SiVe.&gt. mil &gt.&lt.~4 .. derltr.veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. ^ia. bi7 de mi manalim? clerlcr. AH ah da mi farm hutlU&lt. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir.

eytemesen do miisividir. ra« . V J- •Onlar hakkinda.* ayetiyle. Halbuki '.t *.a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur. I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri.*S 1^.1&lt. All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de. bunlann magfur olmiyacagi. Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 . Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 .» vadiyle de getin bir. £££'■ rf&gt. Yani . 292 £** ■?' o/. «§iiphesiz milnSfiklar. o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler.31 js Cf.

lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir. «Harf.ta*i Ntsa: 143. $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!.8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6. : FT .-*' . !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-.* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah. Telhii an db-i bahr ez zdrf nist. Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir.1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist.i' . (33) B&amp. Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb. nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan. zarf gibidir. kabdan degildir.* f &lt.

mananin tcsiriyJcdii.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir.* mcalirtdedir. hti§una gidcr. (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i . bir idifnn m I'min dcnilince. mana zarfidir.i . Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder.hl. isledigi suyun menb&amp.peyg amber.!&lt.7umuzun oniine ^etirir. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl.. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi. harflerin defiil. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir.8J n:ei. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi. raanali nti IniIiIu v W«hj ms. Mestla.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder. Kev'ini ve leazetini gfial. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-. Allah'dan mc'zun. rrumitfii. Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 . Evet. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr. Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea. O burdagin bize gost. . Messed su lafzi.'i ve denial ise. (yahtid bir mu ciic iihar edeine/. Demt.^rii]i^.Eabe i 1 de kabr. toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu. k» *T. Umm-iil-kitab r.evh-i maMuz) dur ki. istcdigini sabit kdar.* Cmm-i. tabir caizse cedvir- .leklc beraber. Hi^bir veli. bir kerfl* met gbsteremez. c mayii £&amp. olmadik^a. Jwfkr.» Ayei-i kerimesinde vakidir.k ki su liij/i su.'d) dek: : * 1 f &gt. kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir.

k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor. yahud miinafik olarak ya* Salmis. Mesela. anasinm karninda iken. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. Mutlak olursa. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil. mukayyed oldugu igin degi^iyor. O balde. a u. : . Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini. tusaiiLarin sa&amp.» Hadis-i Serifi delate tince de. yani mu'niin. ^ahislar. Sonra. soyle diyor : 294 &gt. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor.■&gt. hiebir auretle degi$mez. o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . yahud mukayyed ve muaiiak olur. ewe Id en mtikadderdir. yani daba dogmadan saiddir. .U^ Cj^.li. yahud §aki. ft •-' il^l'^ Yani . mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. Buna cevab veriUyor ki. o ad am sadaka verdigi tgfa. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir. Lakin ezel£ takdir. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 . La kin bu baber. Orada said. burada sureta bir arada bulunuyor. Mukayyed ve muall&amp.det ve gekaveil. ezelde bir kimse i$in. Diger cihetten : ■ Said olan. fakat sadaka verecek otursa. HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin. yabud t^rifesi demekdir. ilahi takdir yS mutlak.l.

Hiidi ismi mu'minde tecelli eder. kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir. ■'■liiin y. IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^.i aci ve tath denizlei vardir. onu hidlyete goturiir. Sonra da soyle diyor : JSj . jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm. btr menbidan eder. Sen ikisinden de gef.jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ. bir asildan.. demi?.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. Bu Syetterdeki babreyuden maksadin. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi.i&lt. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is. yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir. On)anii kaynagina kadar git. onlardaki zahire bak.'nl. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt. z$r-\ niku der ayar t . AraJamida bir berzali haildlr ki. Ey salik. Hazret-i Mevlina. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. Bet giizer zin her du rev t&amp. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. denizin tuzlu suyu ile kan^maz. 296 Zer-i kalb &amp. Bunlanti herikisi i^in mazbar. (Mudill) ismi de. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix. Mudill ismi. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir.i ayetterine tebnib ediyor.» /. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn. btrbii-liio kansiiiazlar. SOQ bu mazharlara degil.» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler.

ssi.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi. ufak bir i. diiii bilir ve bulur. 221 IM« 297 d^ ^ L JB.* Wi Sare-t Rahman: 13-20.r. her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek. yakini slibhedcii ayirtedei\» . «Kfdp altini da. q kimse. Her yakm rd bdz d&amp.^J !/y • Binli-m* Ji.ned 6 zi§ek -Allah.kitia arasmda. antiyumazsitL.

kavrayismdan sakimn. Bujiun gibi. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir. Bunun gibi. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir. o zat. 222 Bir insan yemek yerken.ii bik de ancak ilim ile olabiHr. *Diin&gt. adem evladi. a&amp.med ki birune§ nihed. ekgiyi ayirdettirir. tehlike seslerini duvoiruT. aciyi. bu cihimm. bir mii'mloi kimil de.hud kangik olap olmadigmi. onu $ikarmayinca rahat edenier. Angeh dr&amp. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. en miilehassis tahminciler bile aldamr. mukftl* lid olsun. Ciinki o. Hadis-i §ertfde. insanlarm mehenk tag) da . Kulaktaki i§itmek bis si. din ile ilgili his isr. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. insandaki tabii hisler. AUah'w nvaiyU nazat. ilm ve msrifetdir. Husibiyie Cenab-i Hak.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. ancak hi&amp. kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. insana seiamet yolunu gosterir. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . miinafik olsun.Mahimdur ki altiiun sahte.y\ j^jj.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. suret itibariyle birbirine benzer. Mesela gosdeki gorme liissi.edev» huyurulmu§dur. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. NitekLm. mii'min olsun. bbyle ij\er goruidugU gibi. muhakkik olsun. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in. Agizdaki tatmak hissi. y&amp.sinin yardimiyle anhyabilir.umemin (gflixim) merdivenidur. mehenk tasi laaimdir. o mehenk Ut. gdrdugu cehrelerin halls mi.mda onu bulur ve ^ikunr.a ile ilgili his. O &amp. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn.a Vani. 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse. jiff &lt. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki. tathyi f tuzluyu. Bir kimserdn imam ve niiaki. haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. -Diri bir ftdamm. Diinyevi hiskrk. bir kirmenin kalbtoe.

«Bu hissitt sihhatioi hekimdeii. Mesela bir t&amp. bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir. miihiir basmijtir. Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- .xlerinm iizerinde fair de perde vardir. mcsel^ pozlerine za'f gel&amp. ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir. hak ska tier o perdenin arkasmda. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi. "Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir. •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da. Eh bbyuk azab onlardir* 5 . goruii! siihasi daralir.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor . yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu. Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib. kahr. Vn K. Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl.kim kimtelcr goriiliirki.rakki husuk gelir. Bummla be ruber \tu\ il. itki v. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib. kih knk yaracak.e. Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir.ni^nrvi &gt. • Onlarjn gbzleri vardir. G&amp. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir.. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur. : i^£n^C&amp. lakin onunb gormezler' 1 .* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t.± Yam . !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit.&amp. Tabii hisler boyle oJdugu gibi.iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor.

Hazret-i Mevlana.. mane\. (95) Sure-i Bekara: 7. C&amp. ve sihhati. . Demek ki ornca devam etsek. tok: def a tec rube etmis. yallanmiza elbet de bidayet ederii. i bidet.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 .l.i de fark ederiz. Dint vi&gt.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp. Bakihrsa. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa. Demek ki mucahede ettneniri. riyazat ve mucahede ile miimkundur.zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak.4JJI Sfirej A'rif: IT a. bah is muna&amp. SthhatA an his z\ to.niim&amp. hr'i b 4 beden. maneviyatimizin viikseldigir. fevka3ade bir nes'e duyanz. Bez'l kerd o k&amp. Halbuki hi^ de boyle de^ildir. ruhumuztirt kuvvetlendigini. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. Mesela. Keza hepimix. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur. budcnin afivfliiitlYiltr.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir. • Tuhii lii'isin silihati.n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. a^hk.* Insan afiyetde olur. mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti.va'di kerrminde bultinuyor. malitu.

kumandam tarafmdan. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. kelimeler." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier. giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in. Sen Lir hazinesiii. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur. Hak siibbJmehu ve Te&amp.Malum ya. akhna estigi gibi hareket eden bir askere. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. Hir salikiu inUcahede&amp.la'ran birer jsnl. Bir geyi. bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi.MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. sagli. rfih kesilmesi lazimdir. Onu da. belki de ba$tana 5 ag. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj. (Ncvmyaz). Keza.JlShi. f 5 te lafizlar. Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. butiki SI em de iilsimmdir. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki. Mesela (Cami) kelimesi. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. . §ahsa gore degijir. bker manaya dclaJet ederler. MeselS bir anne. Bir dervism intisabi neticesinde. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir. ya evvelki. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki. harflerden te^kktil eden. Sana delalci eder. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor. kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder.£m« ve birligine delalet ettigi ifin. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. Onu evvelki JaSlivle zikreder. tehlikeli bir !je F: 15 22T. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur. Sebebi de $udur: Malum ya. varl. Sen manasm. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki. Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS. soyle demijllr: . Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi.

Nazm-! KerJmi muktesasinca.* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. -Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. urtdaa sonra. hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa. «Biri de suyu kesip. «Mese'" bin.«» . mailni. dcreniD yBtagini temizler. mulkunu. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer. Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. evinl barab eder. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde. Ba'de zan cuta tevan kerd &amp. define i?in .b hard.Bir sUlikin: Yani . Ha^ret-i MevJana. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar. hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m. temir ve icilwek suyu saliverir.306 - .

ewe Ice izahat veribnijti. Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de. Ucmek ki.in miicahede sarttir. cezbesi dtlui? olaa. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra. Meczub-u salik ise. Ondan sonra tyl le^ir.il ediyor. «Biri de dcriyi yarar. 309 Geh qunaii biinm&amp. •Bar an tiyle. Meseia : 22S . in zaruret vnidihed.P&amp.$ed kdr-i din.strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. mcseli bir iiiikimulur. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i. Meczub-u salik igin sart degildir. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder. Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda.* HazreM Mevlana 1 . saplanmrg oku cekip tdtanr. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited. Onun igin din 151. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir. Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed. bir kuUinu. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir. yetii dcri peyda olur. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti.lt) ismi blduxiir. In ki guftem. bazan da boyle sforiintlr.yed $ gdhi $iinin.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir.Salik-i mecaub ic. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki. CiLz hi hayrani neb&amp. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir. (Miim.he kim keyfiyyet vai'edebilir?. bay ret den ha jka bir gey degildir. Cenab-i Hak. §u suylediklertm zarfrret icabidir. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor. Iste bu h otekinden ytiksektir. mikahedenin liizumundan bahseyledikden.

Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir. Evet.! — • i &amp. yam yagmut yagmasma baghdir.* £*&amp. hayramn yiizii. Yeryiizunijn gLJlmesi. San Ah ettnekle bei:'inCT. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir. Hazret-i Mevlana.. §a^rm)j demektir. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir.!— j) J &lt.Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. *Bi* ktmscnirt.dan raaksad : 310 &gt. mest-i dost.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty . Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!. bu ikinci kisimdiT. Yoksa meseia. kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir.u hiifi-i kuhenln. yam ye^erip ot bilmesi.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir. (hayran) in a^ak^a manasi. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan.Bar&amp.n ilcdir JGyti l&gt. ..Din iskrinde makbul olan hayret. &amp. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir. Bel tfinin hayran ki gark it. Diierinin yiizu is*.» MSlum ya. §u hakikati bilen kimse. Danin. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost. hod imn yiizudtir.&gt. hayran olmaktir. Bu da. Hay ret ve hayrar. Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t. gokyuzunun agkmasma.

r pas. j*^ &lt.« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD.1 .1 ^ ^ -j j'j j. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp. Un oidu g unu ^^ iniimkundur. 313 iS}j fd ^. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt. 3 in e uy &amp. • loyledikfenmdon hang&lt. ■A ^-j r.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

O um-m iihn iHtmami^ olanlar. elfazim bile anlayama^lar. muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine. m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6. oto^m. .*** bikini di^i^. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana. Sk * .Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr. man^sj bir tarafa. miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir. yor v§kia .J fe-H Cdili m udbin.Mi Sui-l-I Mutftfft«n. ayird etme^.c. oliv!e SS^ktat.ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege.a "°' * J! "" mjl " »*****&amp.t b. su sozlerin.tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt.e Wlkj gaynl k olmadi . neticede helak olacaklanni. .t. emsil s . Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp. tortusunu i^enler yine bn(f kadir.si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp. Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv.^? i ". «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur.Avi. j. miinafiklatm hr-n sao. P. M-3*. bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm. . bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK. . Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. mi bildjr . bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm.

Bunun i&lt. Hususiyle Ilazret-i tsfi.i*m den.j. T *. tebliti tint* meleri dolayisiyle. din-i tevhidi. tilim'dau ibatetdii" 2 .ni banyan. Yard : « Allah hiditide din. birbirinden ayird edilmiyor. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda.n-i Musa. birbirinden tefrik edllemez. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp.i/. Merycmln ofttu Wj-a. ^O ? a 5 i hiikOradat. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. Zira... — Do rLidur t incil'de vardir dudl.. Hnzrj.t-i Ar. Vfiktiyle Klyork T&amp.) e kadar. aralarmda fark bulunmamaktadir. peygamberterm (Miirselin). giinki o. 33B . An dii demsaz~i Hudayi rd cuM. b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba.jm..V.* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor. Naim-l CelUi ink cibince. digerinde.ndisine : — Hazret-i hk. a vii Musa hafi-i 6* demesi. son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S. (Cub rltfl) ile destekledik 101 . araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor.h.«0 peygamberler (ynk mn'i R. butiin peygamberlerin.i'. beyyifectcfl i'. Voktt. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it. (1UU Sand Bcken: £0. In rinde peygamberler. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?. (Jiinkl. bu d better. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. aria dsreetlerle yukseltmiftfc. Sir giin k&amp.y* leyip duruyordu.L Retain: 283. ■ 3 flW) Stire. ayetleri. dogru mu? diye sordum. dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu.„r . H. dir. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii. i&gt.A. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir.&gt.H I Pir'inr «Ha.

*£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded . 3&amp. 240 .^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym.. . ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp.J rd te'nderd. .'.W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd..I^HMi ». iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam. *m. j jj 326 jf4. m .

dafca duirusu jijeyi kirmca.d*n riofeuyorda F. f {in jifcest an §i§e rd diger neb id.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp. Yahudi hiikumdan §a^i giraga. M&amp. itisan. Yahudi hukiimd&amp.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m .da asrin iktizasina gore. «§i§e birdi. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt. vuciidii IJltim geien bir peygamber.* &gt. bu fikrada. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur. dii. &lt. Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. Birini kiTincn. ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir.&gt.rai afcttet gerded &lt.r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu.«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen. Qirak.. ?u cur'eti. o. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. ikisi birden kinhverdi^i gibi. Hazret-i Mevlana. «^iT3k. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- . GaTazkarlJiJi. biri iki gtirUr. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu.?s meyl&amp. iibiirii de yok oldu.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu. yani Hazret-i Isa idi. emrini verdi. 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen. beni tekdir etme deduce. ji§enin birini.n u ka§m.

y-i dide $iid.nd. gfeonilne gerilir. Mt giinki.mu.-kk.£ jefcuet mircird afwei kilned.. kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir.r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ .bez dil bes&amp. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente. Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt. o garaz. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt. Zi&amp. Sad hic&amp. ±±ijM^i rs- ni diSxt.tik&amp.ff bedil rii§vet karat.ma * a Mr go* de. once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp.- . J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet. Bir jabis.met Tuhra miibdel kilned. hukiim vtrifcck mi. fllacagi risvet gozdniJne dikilir.

«Yahudi htlkiimdar.inanci etrafa yayildj. daha acigi.Sad hezar&amp. sana sigindik!. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere. Qunki din-i Ish da.v Yahudi hiikumdar. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar. ^EhU iman.* 334 Sad hezar&amp.. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman. -Bir ii^tuT. Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. MS .li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn. Tabi. Oralarda yiizlerce puta tapankr. aman Ya llabb't. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut. tevhid iizerme miiessesti. guphesi^ muvahhid idiler.. ilk hiristiysnlur.n mii'min-i mazlum ke$U demesi. iis birdir. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii. Allah ve o&amp. Fakat gorulmesin. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye.

berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu. 244 •HUkiitiidar.h-i can kunend. biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in..lr nr tedWr *teLim?.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp. bibtir. 335 »j . oiduimeaiii faydasi yoklur.BETME5i.igit tedbir fist. « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit. Bu hilenin. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii.ji* jj^j Oilj (i v jj jl T. JVi hiiveyda din u ne pinhanii.JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp.&amp.SI IcJn. G&amp. ■Bu verir dedi ki. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin. .» 337 C~$«*» StS £\j o^. VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp.-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. vezlre sordu ki.re-t in mekr tt in tezvir flat. Din*i hodrd ez melik pinhan kunend. 333 §dJi gii/tej pes &amp. dinlerini niikumdardan gi*Iorier.\ jf-. » Ml. misk vo ad a£a. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden.340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp. -Onkn Gldurme ki.* 336 G£ft terstiyan pen&amp.red buy mi§k H ud nlst. Din. in .

rmymha .* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd.. P . ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j. ' -Ondaii 5 oura heni yam.Hr. Z4R .h kun in fcdr tii._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp.sw der ? ? an £err # §ur. SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em. -Veib dedi kit §ahmi. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. % Hud&amp.' . i n . Td biMhed yek §ejaatger' mera. yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp. kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii..Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir.^ 5 „ vo fltne s .wSf.idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l. Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su.y-i rdzdan mi ddniyem 345 . r iJ '" il ™"" ■**"* «^«. O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles.

hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek. «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin.5fo/ g^t ez *m4u-i men.* ^ J l ^ -^ rr .&lt. §ahui dinini izhar etniek istiyordum. 343 ^-~-&gt. tt. Ez dil-i tu tfi e£il-. Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men.. mma fefefetli. esiarimdan koku aldi.. meu Tevzertest. 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru.z teassub kird kaxd-i can-*' men. .iyle «.&lt. "* ^a* 1 * l™wubn da! ayi .o. «§hh.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men. &lt.347 (&gt.y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest.i»t$i din4 ost z&amp.J Ul a ?d^ r&lt. Sozleiim onuu nezrihidt.jj~* j* $ jt». Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir. iuhmelli tuliililu &gt.» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr.

Vfea'dan cammi esirgetnem. ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn. Hatta bundau dolav. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi.. m rftltflj ftifdUm. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum. kahp. din&lt. -Tsa i s in cammi Eeda eder. mmatim vardir. -O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud. nut ez ha velxk. knlh penc«r»ind«0. Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in.m.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» .k. Vdktfem ber UmA dine§ nik nik.352 Can dirig&amp. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem. . pdk. kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm. Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp. ha 5I mi veririm.* 2&lt."Ben . [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi.* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem.M _.

Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm.j. Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -. Isa devridir. To besunrcdri Tniyanrd bestctm.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma. Hirlrflyanhk ■/Uv. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx.j Ij *&gt.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt.vey mande §ukuft- .. ^ifithkdan da kurtulmu*. giinutdejrt dijili'-yitii?. bu hileyi sayip dSkUntc. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti. laman.a vey $ah an kdri ki gtift. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican. '■. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi.354 L &amp. O'nun dinine ait esrati cllndiiii.' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird.&gt. Halk ender kar-i. a ^ifitian da.i sag »l^Xi . &lt. lkS ^f.nanm belimize ba£1aRU§iz.. «Veifr. bu hak ditun rehberi olmu$ux. «Yine §iikiolsun ki.Ey insanlar. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz.

Yani o kitabin miinderecati. ". peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz. yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp. Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj. o cemaatc jncirin.in. Rasul-1 Ekrem (S.'ii ni !&gt. O'nu gormii^. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl.A. KSrU. 359 jLi^ v . vahy ve ilbam minSsinadjr. der da' vet yfirti' 6 ba'de sm. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur. Endek endek cent' §iid der kl§-i d.. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du.«rlcrde onlan divete ba^ladi. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt.-Hiikiimdar. incil'in ayetleri. Ritlitfi &gt. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN. iman ettigi vechile. Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a.. igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- .ran merd tersd pl$-i 6. Nitekim Kur'an-i Kerim de. vejiri.. •Vezir. luzum gonildukce ayet ayet. Kur'an'in zabtina edilen him met. O ihi. Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da.VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi.» Engilyiin : incil demekdir. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij.mikerd i§anr&amp.l.II 361 6 bey an. 360 &gt. Incil hakkrnda gosterilmedigi igin. Mraz. «Y. Malum ya.vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc . yahut sure sure olarak.i».1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp. -tlllfciimdar. vczh-in dedigi 5 iy se ti. Ziiitnarm.i taplnudi . yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar. Yok&amp.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir. oirnn hakkmda yaptudi. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi.a kalemle veya kudret elile yazilmi$.

Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. Sen Fiyer'in tabilerindendir. Diger dillere. din? birer kitab olmakdan jiiyade. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde. Bunlar. !§itilen bir soziin. 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. yahut 12 sene sonra. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin. nifl teyzesinin oglu imis. Bu adam. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. Ise viler o kadar sa?irdt ki. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. Sonra Yunancaya. Metta. yahut Keldani. Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. yahut Arami lisaniyle yazilmig. yunanca yazilmi?. Havari oldugu halde. StiryanS. pek tabit bir hal iken. (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek.te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . daha sonra diger lisanlara terciime edilmig. Zannedildigine gore. Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir. Yuhanna'mn tncili. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor. kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. tabidir. DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir.re. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. anmda bile. bir adamm. fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. yShut Ibrani. Yans tarihi. giinM ash kaybobmtf. Binaenaleyh (Metta). Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur. ne kadar dogru olabilir? ls. isittigi sifeleri. Tevrat ile ilavelerini havidir. Bunun yazan da. Bunun da. En sahib saydiklari dort incil de. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. ibtilaflarindan. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. Bu iki abdi. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur. Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. Havari degildir.. Lukanin da. Yunanca bir terciimesi var. Yuhanna' run da Ineilleri. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. G. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. Havari ve HazreM Isa". Bunlar a (A'mal-i Bustil). Markos degildir. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi.

Peyganv berin irtihalini miiteakib.&amp.* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan. ayn ayn olarak yunidi.A. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. Multemis bv. Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi.&amp.d$nd mehr-i nefs-i gul.Tekrar tekrar hamdedertz ki. -Bundan dolayi. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir. Kur'an bdyle degildir. Der ibadetha vii der ihlds-i can. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu.. ashabdan bazilan. (1031 £Are-i HJcr: 9. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi. vahy katibkri tarafmdan yasilir. -Vftiir.ul. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi.m bud.) den. incilden bahscdiyordu amraa. ahk&amp. giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^. Sonra. taraf-! Risaletden okunur. L\k der balm sajit u ddm bud. Kur'an sayfaian cem'edildi.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp. zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur. Binaenaleyh. Rasiil-j Ekrem (S.V. jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp. artik Toilmiyorum. *Nefis. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- .

- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi. dor]erdi. 368 fe 4-1* ^. kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp.izin. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil. moda diyc.rd *der s ibi p nef. Va'z-i i§an hire g extendi becan. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver. Mi §indsidend pin gill ez kerefs. Ayb-i z&amp. ker^vizi ay. sin hilelermi failirterdi. -Ashabm arastmci olanlan. Yapilau hareketin iyi mi. diye «orBrlardi. DM b*do dddend ter$%arc temdm..ristinr._ji uj.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir.hir r&amp.l o. 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp.» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI. . Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am.» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir.&gt.iA.be hem deran.

Onlardan aakimniz. hakSkatde yol vurucu oldugu holde. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir. -Biz. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. di&amp.* . ortmek.^ Hazret-i Me v Ian a. O halde deccal: Yalanci. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah. do£an Itu^u da ulsak. Ma gii miirgan-i harts &amp.* 376 Cj^U ifj i\j Iji. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak. Her yefc? f?er b&amp.J McvJiiim. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde. yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I. miiTai ve tezvfr* d demek olur. H«zr*t. *ila1ii. yaldizlamak mEinalanna gelir. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz.ran dam u ddnest ej/ Hilda. vezir i. imdada yeti^?. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir. gozii safi- lamkGn. gelip size sbyliyecekierdir. Devenin nyuzuna katran sijriip.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. kalb goziiniin kor bulunmasi kli.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr. L&gt.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend.. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de. ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder. mealen : ■Ahir zamaiida. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz. Igte o vezir de. iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt.z u smiirgt jeinm. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler. Duny&amp. bi ixeva.cdiidnii/nt da. T»k «rt/lu otoili. ziimriid-u anka ku§u da olsak. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. bu vesile ile bir munacata bagbyor.

meaten §oyle bir beyit vardir. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ . bir taraftan kayba ugruyt)!'. yuvasi Kafdaginda imij. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj. Suy-i d&amp. mevhumduT. 373 Mirehani her demi mara vil baz. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. nievhum ku^un adidir. -Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz. Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim.■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. Vcfa ortadan kalkti. .Mtln cy Mi olan AHuli. iyi teairi de kaybolup gidjiyor. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm. simurg diye bir ku§ mevcud degildir.mi ml revim ey ser firaz." Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz.Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere. Guys ku^larin pldijahi olup. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. Sevabi da. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. -Iiisanlik yok oldu. Buna (sirenk) de derler. 1.si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj.

i&amp. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp. 258 edilmi^dir. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast. Cern' mi nayed derm enbdr-i md. veSev ki aiar azar olsun. ■Fare anbanmizi delmig. Bunun gibi ka]b ™h a ^ .Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$.b hu *«ru °l™.yi. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi. i sinde . -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ .376 O-h-Jj .U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp. •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp.**■ d ^ ***** ** -*. . onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet. ' "» ""ma* olmu. dolduruian H^rst-i Mevlana fe.?. *Hcr giinkii &amp.r-i Trt&amp. buyunZ. muennes-i semtii oldufiundan.dan Seyler heder «l«r.££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt. aiibarmtix(Iei ni. § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da. S on ra ^ top . "T.st.. qvra./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir.aydi. **** J »™. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur. Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). bugdayin biiyk kayba uftramasinin.idku istikamet. in topJanmiyor?" . 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp.r*.

uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber. Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor. -Lflkin karankkda giili bir him var ki.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan.baladiii i ? m. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . (^iinki anbar delik. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. tokdire uftrar. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor. M\ nihed engH§t ber ist&amp. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir.u1 hiratz bir fire girrnig. beybQde yorulmakdansa. Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa. Fakat toplanamadi ve toplannayor.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. Meaela. Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse. Kazanci. Fukat dlger Wr katib o defteri. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur. gelenin toplanmasum meydan vermiyor. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah.a olsun. «Evvel ey can.» misrasyle r &lt. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi. Or. gallop c&amp.1d. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz. Buldugunu alip gotiiriiyor. Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. neticesini ^lkarmak istemiyorum. Katib. *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi. bu emir. ceza gorur. kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. tatbik edllir o*?y dflfiil.- . toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de.re gan. Maksadim yanbj anla^ilmajin. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. d£f $err-i mu§ kHnf. Van diM su^de pezriift u kejid. §u girip ^lkmadan. keyfinc buktiinu.

-Ilaht. parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar. Halbuki kav daha murnun. jeytamn verdigi vesveselerdJir.Va Rabbi.£ V. Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor.hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz. oW .ki nefrdzed qer&amp.Qi ber felek. ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur. eskiden kibrit yokdu. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate. Key biived bimi vzan diizd-i Mm." Malfcm ya.$ Yam . SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. bir kandilin uyandinlmasma. 1j jlT jl.383 tlL.tet biivi :d ba.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: .y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc. &amp. Ate§ yakm&amp. T&amp. kov ve slireyi tutu^tururlar. .SndUriiyor. -O. Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu.y&amp. SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca. o al^ak hirandan. ma miiktm. $ ^iin irt&amp. y&amp.&amp. o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp.uf .* 385 $ J&gt. — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc. yani ^eytan. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 . Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem. 2fi« -Felekde. &lt..J .k i E m 5 akmak (jakariar.

§eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer.t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade . 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* . 2£i 3itt j&gt.'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd.n filandir.l-i in jiildn ii an filldn.ruh-u hayvani) var&amp. bag] an kopanrsin.Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt. -Uykuda lie kaajaumak. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt.y&amp. h apsinde * klirt ulu.J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan. Nc dr I..r b^ni uyku galece edince bede. ue de kaybetmek endijesi vardtr.* olursa hay. Mirekdni viikiinl elvdh rd.* umymken va^fe ve mem*.*-"■*■ mh .* jTj 0*» t&gt. Ni k&amp. Jajan levhalari.. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r .

Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier. Kitmirden murad 1&amp.Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. Biz cm I an (gkh) &amp. taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt. sonra da vef£t etmi$ler. bir magaraya kapanmijlax.vrnmin $*vitiyorduk. Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar. Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar.* Hazret-i MevlanS. EsMb-i Kehf kissasma.adesi yoklur.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii. 253 nykuda id tier. llefisdir ki. uyaiukken de boykdir. Bundaa iirkme. Kitmir naminda bir de kopekleri varrms. Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir.» diyor. magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp. -Arif olaia zatm hall.^{&amp. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir.^rf&amp. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir.S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor . geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl . Yanl: . Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem.h£ yuunt. Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu. (^Ah) vol . Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. tarife devam ederek buyuxuyor ki : .Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp. Guft Yezdan hum rukMiin zin merem. Evet.

. istirahat igtsd* bulunur. kalemin hareketim mkj&amp.e. kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir. yani uyuyunca istirahate nail oImiisi. Ruhi§an asude vu ebda ni$an. Cun kalem der pence-i taklib-i rah. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan. 'Halkin uykuya dalmasiyic. .391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji. Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola. •Yazi yaran eli. kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir.J"J 4 *.J*.ihf IB. :mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr. gBrnn-ycii kim&amp.sh' Allah.ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -.* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem.y&amp. Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir.0. 393 *)*■ ^i ^ij* &lt.d. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr.issi der reb&amp.&lt. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir.» (SOS) Bfli'o-1 K&lt. ■Arif. soldan saga ^evrilmeleri gibi.hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr.

V . nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a. ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp. . ™uc. Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri.BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar. ender Ji^ji. Ciimle ra der d&amp.d-ii der ddver ke§t.r. Cumle to.jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp.«Halkin canlari. isliralmt eder..rred ola* ruhlwn ftft eyler.„„. . ml .gider. mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt. Ger kes4 gerdun zerrin per zened. der suret ared zan diyar. bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/. „ L . •.£. .» 397 jLj o'j jjT oj&gt. see . lilahi. .dam da hoyl^. hepiitni adHlft ve htikllmk . .™ bfr .yant &amp..flftlrij-. J l«r.££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened. kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur. -H^ta* v. Her fen? rd baz abisten kilned.lcm-i ervaha .fil v&amp.Giine 5 dogar.y flm sabah olur. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i.yanl ce^d!.* mm kudu huh.. .* 395 Vez safiri b&amp. .siklarma.r kllaVlin.z dam.i t T „. „.Vaktaki seherii. felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par. no™ goriiniir. &lt.&gt.asft rd ten friined. • yant t*sftdlerlne .

siihahk-. TabiidLr ki. kbstegin uzunlugu.yam iilrm-i nmniukm . Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini.1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig. yanS beden kaydma ve teklif altina sokar. Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz.* ■Mm Biraz ewcl uyumak. euz'i bulundugunu. Sirr-i ennevmu ehul mevtest in. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti..* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar. ji 4^. uykunun devam muddetidir. Buyiik uyku &amp. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt.*• mek olan oliim de boy3edir. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa.. sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma. Mevlanl bu ifa deleriyle : . in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in. . o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak. Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. .in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber. ugrar. «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar. yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa. bu hadis-i gerifde uykuyu. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile. ■ O ^ayirdan ve mm-'adan. Hazret-i.1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt.L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n. ■Can atlarcnm egcrmi ahr. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz. §u hal (Ennevtuii ehu.

.indadir. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.• &gt.» 405 G&amp.$.. bu ruhu da eshab-i kehf gibi.re-i Zttmer: 42. ruhlanm alir.i blddri vii h&amp. * Allah (olemn) oliimu zamamnda.r id 6 der siirud. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan .&gt.# Yani . belki senin yjiuinda ve k»r. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt.* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr. gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan.d.?f&lt. &lt.&lt. Pehliivi tu pif-i til hest in zaman. Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt.I&amp.. (107) S&amp. yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de.t Mo y&amp. Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp. «Cih8Dda ve h&amp. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*". oEmeyenln de uykusunda. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki.u kalbi. -Ke^ki Cenab-i Hak. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd.

B&amp.r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir. Leyla'yi gijrebilmek. bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir. Lakin onlan goreeek gbz lazundir. dige* gtizcilerden fajla bii. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti. ge^ml? zamina munhasir degildir.tiai »Qreti. manaya kaTji kapali kahr. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek . onu gb . sen miauj?. •Halife. htm yarl. Mectiun olmadigin icin. He faydasi var ki. riip i§itemiyorsun. senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in.Hazret-1 Pir." Yani. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. mus&amp. hem magarasi. Giift hamiL. Eshab-i Kehf'in varb i. gozden g&amp. g#n tw Mecnun nistt «Sen.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki. bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt. Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei. Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur. yani e^yay. sus!* der. Evet.*Magara da.hede eder de. onunla heraberdir. y&amp.ze fark vardir. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj. Sen. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi.

evliytuHrii &lt. . Hest bid&amp. Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir. Bunun gibi. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir. uykulanndan beter. bazi kimseler vardir ki. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. •Uyamk olan.ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada.Kes.Yani. 3 1 ^. ^Unki. gozbniinde #i~ durur. P^in bi hak bid&amp. 409 L* jU jj^" jl^. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir. Allah lie uyamk olma^nca. §eyh Sa'di. o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda. Hi^ Dlmassa u'yurken.in. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter. 270 . ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur. Fakat mii^ahode. hayaH bir mujibrdedir. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. Yoksa.Ti gii der bend an-i ma.ten o yoldaki gafillerin uy.ke Cenab-i Hak. Bu gibiler. Hazret-i Fir. uyudugun bir iki saat i^indif. Oylesiain uyamkli^i. bu ruhu tUi Kr. Hah! Sgahlik Qimayinca. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de. zahiri uyamkbk.» Hakiki uyanikbk... Bu istigraka nail olarruyan. uykuda itiyk gbrirsesine bender. uyumu^Iu utidaa beterdb. -Zalimiu biri.diye sordu.J^ ^j*. Z&amp. Yine o btih se denuyor. •Riihumuz.h. fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. birkat.r nebved cdn-% md. Gulistan'mda der ki. He^t &amp.^..uykulan uyarakliklarindan zaramzdir. deuiekdir. Ruya. Leyla denilen kadin. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter. beyit yukjii ida ve K.imkhgi.li:'ib-i Kehf gibi. kara-kuru bir cisimden ibagorunilr. kimseye zararlan dokuiunaa. &lt. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu. daha ziyade uynmu. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt.

yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur.L *Uyumu$ o gafiJdir ki. Kazan dim. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr.271 Bunuu gibi. $mm* m*&amp. h * ri &amp. kaybetdlm. Hayali. ne letafet ve nflraniyyeii. behod amed hayal zz vey gilriht. gbziiniln buiiTiden ka^ar. llahl olmayan. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. asarar ve eldeki mahn zcvaH. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi. gundLizlen uyamk bulunur. ruhen de yipramr. JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki. kcndine eelir. safasini da. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal.kSl tder. korkusundan.&gt. Igta buyle uyanik gorunenler. uyamklik dji.» 411 JW $af&amp. 412 JU. -Biihun ne safasi. a vakit de hayal.» insan. -Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir.b. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb. her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar.* ■ . Pes si $ehvet rized o ber diu &amp. letafetini de. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen. §u yorucu hayaller. tar. mt manede? ni hitf u /er. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl.

ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister.mk g^inenler.» Diinyida uv. Onda baka hayaldir. pe a. ruya gibidir. Hakikaten dii^ya. SufikSle uyanciiklan vakit. Mideved her h&amp. vUcQdfittdc mUJevveslik gorur.Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir. arkasindan o kadar kosa* ki. m^ah. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab. yuksekden iu. riiyada gbrdukleri ht&amp. takatt kesiiir.ar.be. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos. .Om V^ v*rlb de o n uJ.k perran murg ve§.ni-. u saye es.» .i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved.Uyan. o Ufb rt^ y^i hayat^o . l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid. Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid.415 j^j^L' _j J-_JL. Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van. Mi deved cendtmhi btmaye §eved. ^ il&gt. ■Wir kli$.lad. Hazret-i Mevlani. batta ***** rtrtft b^erle.

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

Ez hased aiuds gerded hanedan. An cesed ra pdk kerd Allah. insan cescdi niir baimcsidir. Ash toprak olmakla beriiber. temialik ti]§ainjdir. Mulumun ohnn ki hasedden. •Irisamti d&amp. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir. butun beden ba~ nedani da mule we s ohir.* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc. 432 . biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin. o hanedam bulastiracati gibi.A hased ha nc dir. nilc.apm&lt.s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest. hose din tablati dolayisiyle. -Tabbira beytt.5 oldugu k 5 lunik. bused I e &gt.mi. Ayet^i KerTmesi.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan. »Bu cesp. ha 5 *dhane olmakla beraber.i' .

434 4. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt. demi^lerdir._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed. sofiyye ha^arati. Insan c&lt. lerttttii* ve nur haz&amp.j v^i.de bulunacaklar igin. Siirt-i BeHara: 3K5.iesi balltti alir. bu mimay] Ultiyar ediyar. Ibrahim ve Ismail'i. 6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai. bazilarminki. Bu ayet. Hnzn-1 l (J10&gt. riiku ve sticud sCiretiyle ibade1. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. diyor.reM ism ail 'in . temith'meleri hakkmda ise dc. . o muhterem mabedi. ii. bun dan. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor. baska manaiar da v karm^lar.Bu beyitle. tavaf edecekler. itiknfti «( recekler. Allah'in tevfikiylr. 381 PIr tte. ha»edhin« olmakla briber.

Bazi kimsder. Ki yoktur bir held bedter hasedden.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. herkesi ksskaiur. hased idi. bebotil go§ ii binl bad dad. fevkal'ade tevazii gostcr— . $&amp. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad. 7&amp.*Eger. Birakmadigi i^ir. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. . Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi. gekemezler de onun zevalini isterler.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu. de hasedci. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa.i]. -^ Yarii. o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp.m olur. RecaS-zade Ekrem bey merhurri. gnlara kar^i based etmek dcg. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf.Karanlikda kalan bir kalbe ise. ■birakmai. Evet. marifet ndru giremez. Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden.&amp. hatta bazi mahluklar vardir ki. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. sahibinin iilurmine kadar taw. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani. herkesin nimet ve devletinden e2alamr.i. -O iimmid He ki.» -YAHt&gt. &lt.

438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. Burun koparmak sevdasins. Jfijten 6i gfyfil M bini kilned.tiirlir.» Onun 15 in. 440 . edilir. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS. boyk muzir bir mahluk idi.denilmi^dir. BinaGnaleyb. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar. aldjgi koku. bajkalarma zaiar verraek isitirken. Buy or a cdnib-i kuyl bered. vezirde oldu u gibi.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened. fste Yabudi ve^ir. du^enin de.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er. kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr. koku alan bir nztivdur ki. «Buriin. abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. -Her kirn hased yiiz&lt. kendisi zarnr yofdil.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain.J L-^-L. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered. onu bir mahalle gi&gt.

fr u ni'met amed d bliuj fiord.» (Nimeilcr. yahi katmerJi kiifurdur. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder.» t ki bey it ewel. j j. omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr. kolesi ol. buradaki burun koparmak. ya manevi olur. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa.l JsJ.Yani.yu degil. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur. her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer.' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul. hased oldugu gibi. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir.buyurulrnu$Un\ Manov! . Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. Igte. Manevi burun kopavmak. #£ fry* *$&amp. Tabii. -§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. jukiir bereketiyle dovam eder. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§. O 7*&lt. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin. bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer. fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'. Kv. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd.ebeb olmakdir. kdfiirdur. burunsuz demekdir. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl. Koku da Dunyi . ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir. 441 j^SJ J. rar ise ya maddi. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. kiiiran-i nimet gclir. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt.derler. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. halki zarara ugratmak demekdir.. kiifran-i nimet.ina :&gt.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. Evet. 284 ■ Bir kimse.

dini hususiarda. Bizim de Rasuiulllh'in emrine. aamazi iiyle kilmiz. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz.buyurmujtur.* Yani. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§.sik-t din ge§te an kafir vezir. Batihn. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. Vaki'a namaz esn&amp. •O kafir vezir. Allah'in huzuruna cikdigimiz. nic. batihn hak auretinde zuhurudur. .bir iey^e nail olan arifler. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir.ihat^isi kihgina girmi§. O'na ^iikrederler. AJeyhissalat Efendimiz.tu ber meyaver es nem&amp. aunni tine uyarak.* i 444 N&amp. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. niya^dun vc ibadetdun alikuymn. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. yani ortulmesi lazim gelen yerler. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. Hulk r&amp. Nimetin devami. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de.'* demeleri. balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. insam ebedi saadete kavu^turur.z. fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu.in basimm acm^'abm'. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. gapkamizi cikanyoruz. madem ki Rasul-i efham. Hususiyle nassa.* smda farz olan (setr-i avret). bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken. Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir. diinyevi neeaketi. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir. Musliimanlar. ittasdwj. hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. Hazret-i Mevlana. arifin giikiirden aei. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir. din na&amp. hak sozler arasmda. «Vczlr gibi. yani namaz kildigimiz 2a man. basasik namaz kilmamistir. kalmasnu saglar. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri.ik namaz kilmamigtir. onlar birakilip da. Onu herkes anliyabilecegl 15m. Mesela.

oluye edilecek hiirmel ona karV . hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin. sapka tikarmalan da liizumsuzdur.' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce. e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. yet aiim. zevk bud ez giifU. 6. 5 apka ^ikarmakla degil. AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?. Allah. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 .i 445 Herki s&amp. o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig. i t u.i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu. demis §eyhulislam : .(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA. Dinimizde. EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il. tefyi'inde bulunmak. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6. namas kilarken soyunmayi degil. Lakin c 6 Bri«. Bu igt bir gun.pnun icin. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati. r.446 NiikteM -nfi guft a amihti. tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. "Kuvve.v hIlesIni anlamalari.hil&gt. cenaze gecerken. Der ciildb4 kand zehrl rihti.b * . ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi.vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde.

hireg mi g&amp. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk. eli ve elbJscyi klrJetir. • Ate^. onun kivil.urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger. on da vardir. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu. *§un$ck. Oyle (ken sen. Hazret-i Mevlana. Zimnen ve fricn be.287 ■». bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp. diyordu.yed der nazar. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev. gerded ezu. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol. 417 Z&amp. ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir.* Evet.K . Ltk hest ez hasty et diizd'i besar. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi. 7m.» 288 450 Berk eger nuri num&amp.» 449 i Ate§ er gi &amp. nazara nflr tffiruniirso de. bcyaz ve yeni glmakla hersber. Dest u cdme mi si^eh. -Gimitisiiti sathi.

451 Her fa ciiz ag&amp. olarak.» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc.. on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 . &gt. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak. fokat manen bfeil Sdi.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi. qm rengi hiw olduju halde.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc . vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du.ilsc iirin sSileri. .at.i 6 mi murd halk.U jlj# jj JL ja ^m . Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih. *Hiikiimd B rdan ayr. Pi$-i emr ii fixi fcn&gt.'i*d vezir etba'-i tsa m -penah.L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj.

§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum. hukumdarm kalbi r&amp. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider.JJ j ^X» &gt.'y mukbilem.ihatla$iyordu. zamam geldi. kalhi de otia testfm etdiler. — yani hiristiyatdar — dim de.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* . §dhra. onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp. pinhan bedu ar&amp.mha. Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim. lerinden. ^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp.J . V&amp. chye hii mektup yaadi.rig kun dilem. diye ce . *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu.* Vezlr iae 290 m .■Hali. »0 yj&amp. Ke/penem der din-i Isa fitneha. vab gikide*di. t&gt.kt amed zud f&amp.' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia.mhd. Veulrin v«'.» 455 f» s " £&gt.^-. &lt.

(S en Piyer) le ber . n . bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir. rd hud ender d&amp. pabiletegjm anlatmak istiyor. Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd.l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm.'. Ha^ret-i Meviana. Her feriki met emiri rd teba. ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti..r-z 5.» 4.?*. emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an. .* 45S ^+i* $1 0. JdL Aks . oniki bakimi vardi. Binaenaleyh. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi.1 J In dek u an dv. e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu.r u git. bit. Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii. Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda. havrferfe munazaaya kalki^ti. tarihi rivayetde bulunmak degildir.i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad. r Bu hika ye de . mi$ ve bendesi ohnusdu. Hakimtm§an deh emir u du emir. bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda.her id . Bende ge§te mir-i hodrd ez iama".^j iX. Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor.l. ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. de var. ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du. kflb j lden s ayiIabilir . a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. ne gib i kctUlukler y*. ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt. ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM . havari tabii oldugu hafde.457 Kavm-i h&amp.j^* &lt.3 . m ed .^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun. Hatta kendi ltfyi gormedigi. bahsi dinierken. -Her firka. n ayn lisan kulland!. Iktiddy-i viimle ber reft&amp. gufki. Mesem buradakj Ya}ad .

beser.L Saht tom-art benam-\ her yehl. U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi. cEj^jJ» ^&gt.tfdadma gWe va- &lt.:t aaa^HatMi rid oldugu.Iiiti&gt.„h l n f .— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . Lpr.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI. .hut mevknn tkMlm ve ^n i.rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir.( * *™™ S «terin e karuBU. men suh bul«nd Ueu .4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger. Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. .d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih. abva! ve harekfidna hnglilik g&lt. Can bicfddi ger bedu giifti himir. y. bu mtttenSku hukumleri topladi.. *V«rfl bleccksin demis rtafttffe. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara . iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-.. In hilafa an zi pay an to. Yahudi vezir. „ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj. veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi.

. diinyevi miina^aaya. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. £unki (jrasi ehl-i kitabin. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam. dinimizin mensuh o). Dini. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir. hiristiyanlar firka firka oldular. TevrSt'in ve . denilm:sti. Beri tarafdan Kurey§ mus.rikleri de: »Siz. n^x ve tebdil olur mu?.igtitar. dugunu sbyledigi halde. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da. hatta muharebe* ye ka&amp.o muhalif hiikumlerin. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di. ya cindtift dfl ha hayiHmm. Hieret'den ewel. de Hiristiyanlann kiblegalu idi. miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi. yani hem Yabudilerin. Ac aba bu haller. birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. demcye de cUr'et gosterdilw. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. m du. bir hiikmu nesh eder. tkinci rek'atden sonra. yahut lunituii-nrsnk. Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. hem. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. Bugiin boyle. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. muslumanlikta da var midir? Evet efendim. Ddayisiyle : Yani : aBk. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde.n Ayct * Celik^i n^ii\. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu. Bu da ya nesihden. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. Rasul-i Ehrem'e. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. ol&gt. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr. YahMlftr. mezheb taassubu yuzunden. bt* raz yemek pi^raiis. Mesela.

diger bsmin. Fakat ahlakm bozc. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi.■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. bu iki hukum. anlayamamakddn ileri geliyormu?. elbet de evladir. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. u kible degi§ikli i hadisesi. T 5 te bu hiikumler gibi. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. dirayetjn. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. birinci badisde: -Ev^ ■emu. Mesela : 9" *&gt. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. Kuran-i Kerim. rivayetin 5 ekli degil. Lakin hakSta« goren bir goie kar^.dugu. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir. Yahudi vezir. ^oluk. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. Siddik^i Ekber devrinde. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn. . hig de dyle degildir. asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. iktizaya gore idi. tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. miitenakudir. Lehulhamd. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. Onlan Z1 t glbi gdrmek. I?te r &amp. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. ?ocu k tahibi olup.

a»5 -Toman n birinde. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T. bir gunahkor.t j fhfc &amp.»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi. §ar t-i riidi. 465 —A J *&gt. n 466 £ *&gt. riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca.^ I* ^ J I . riyiiziit vr i^lik yuliimi.» Yani. t.Rukn-i teubi kerde pit. Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz. demi=di.'\l&gt.. Kjf C « J&gt. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur.. tevbcsi kabil ohnaz..niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis .

Scnra tevbe. comcrtii&amp. ^J £jr J^" js* D#2 tevek. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. kullanan hasta da iyile^ir. Birisi de bir i§ yapmak istiyor. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur. demeye kadar ^lkiyor. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx.» 467 I&amp. Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr.fc. fi'linin hahkidir. hern de hastahklan muhteliftir. Bir adim ileri.ii I ciizki teslim-i temam. Mesela tevbe lazimdir. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek. •Gamda ohun. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir.ti ki. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. oruc tutmakdjr. !u-r dinin. Mesela bir gahis gayet dmri. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok. Yemekden. ben ediyorum diye adeta: kul. iki adim geri atiyor. rshatda olsvm. Ba^ka birinde mesela benlik var. Senin achgm da. riyawt. Ben yapiyorum. hastamn derdine gore ila^ verlr. Buinun ilaci riyasatdir. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar. Her hususda azm ile beraber tevokkii!. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir. olamaz rmyim. kazarur miyim. tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. tejebbiise davramyor. Sgnra sehuvct.m 6*. giili gitkde bulunmak demekdir.ettirmekdir. tevekkul ve tealimden bajkn. bir mur^id-i kamil mubytne ederse. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. hastah in iktizasina gore re^ete yazar. dini.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. 468 . o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. Fakat muvafiak olabilir miyim. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. kibir var.tiT ki. kaybeder miyirn? diye mutereddid. -Toniann birinde de demis. Kcndilerini bir manevi doktor. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor. sehavet. Anlajihyor ya. Bir digeri mesela ob^rdur.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp.

\: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel.^ S L" .: nehtyfot VEirdir.ehy hast. Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp.* 470 ^T ^-4. 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir.1 J.\L. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.&gt. 469 -L ^ f&lt.nh nkm iniiikr v&lt. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran.i kudretini goriip afiliyalim.^ j^ j.j jT ^"U.Der yeki giifte ki vacib hidmetest. Der yekx giijt^ ki em ru v. Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir. Onlar: ■Allah. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit. *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv . Kudret-i 6rd bidanwi an zeman.jf &lt. lii/iin ncxlmfai.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur.d mast.

W.t: se. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi..der. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. Onlar: «K. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez. Eger kul. fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir. Kendi aczini gtitrmc.Ey Allahim. Scni tenzih ve takdis . Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-.-.derler. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor.Sizi de.b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan.» buyuruyor. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai. Keadinde acz ^Snuek. §anina arzeyliyor.. gerek onhrin rViJ vc hartik. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi. "Tomann birinde dEmifjti ki. fi'linin haliki olsaydi. (113) Sure. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur. y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi. (elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI . Acz-1 beseri boyle bilinir.). yani : &lt. tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?. §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir.i Saffit.-tferinj vurdMi&amp. . akljtu bajma al. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir. Mesela ticaTet i^lexinde zarar.ini habcr veriyor.* Yfi»t: &lt.ul. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb.. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin. Ciinki Cen&amp. Halbuki bu iddia. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr.

473 c*i *V » &gt. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i. Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz. medami teklif olan da budur.» Evet. M. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki. AUah vergi&amp. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu.i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi. J* A&gt. Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki.^ijv .v j: *&gt. Kudret-i tv. ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir. insanlar.A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost.

Einaenaleyb bunlan gijren. : -t mal. Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi.-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu. Sonra da: 'M\ I. hatta kenkimse tevhid nes&gt.* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden. Nazara sigatt. Kit^te &amp. vezirin onu avam tabaka&amp.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc.g*^.yani kcndinde acz ve kudret giirmckden . £tinki naaar \o istidlal. .»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir. binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti. But hiived her gi bigunced der nazar.. Natan. JL3. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor. . Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij .mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de.ii ez haydi.sinin hakikatine varamamigdir.Der yekl giijte ez in du her giizer. «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. tedkike ve istidlale te$vik ediyor. KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra.d?i mm $eb jem. Burada ise bU'akis rii'yete. bir meclism mumu gibidir.bug sen t. Oo]ursa oIeuh puttur. gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir..

karanhkda k/thiiis oJursun. ^ *^r L *&gt. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. olttutt. ki med&amp. ki." buyurulniug. Fakat bu tavsiys. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy. arzm oliimden sonra ihy^pi. gece yansi mumu sonmug. vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. O gibileri.«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen. inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir. Evet. imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. Kur'an-i Kerimde . Td ivaz bini nazar ra sad hezar.. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur. insanlar. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp. itmi'nan kcsbetmeden. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma." diyor. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 . Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii. Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO.r. :mi suiidiir. demi^.* 477 .

« 478 u. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved.i Mevla. ^e$mc. Allah rizusi if in.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened. yahut onu kazanmak igin. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr. at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh. llakk'm r*x( uUfd i.J&gt.1 -^ a* J J 1 J f &amp. Egcr mall.kitn. salih bit. \tu\ sanm serveti. fuKttruy* hni mnk.» Diinyayi golgeye benzetirler. Nitekim Hazre1&gt. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir.i fiibi. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . Sctihi Lcylaii. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr. jjLhuUf. I J Hit.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii.i r-.malm. hastahanc ve mescid iu$R&amp. V cT* &gt. koprii. pvlc mat hftkkuida.ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir. Yciksa kutnn^. Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!. scnln sabrindau mecnun e-lur. yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir. sa'y ii gayreti degildir.

flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir.dir.» Her $eyden el. Keza Hak $ubiiSnehii ve teala .dolsuti. sonra &lt. 8H ■■-■ Dunya. insanlann mesaisiyle mAniCir ulur. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 . O halde. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir. O s ndan raaglirct isttiyin. bu vazlfe ile miikelleWir. Semiid kavmirJn. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur.Tna tevbe edin h &lt.hep O'na donim)n*. Salih Aleyhisselam'm kavrr.A&lt.. virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak. O f sizi toprakdan meydana getirdi. etek gekmekle. Ey kavmim. pi^^^Mpa^ /303.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. '$£&amp. Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. buyuruyor^. Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra. denildigi hikave buyurulniu^tur.&gt. YSn] : ^Aj. her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi. serviH vr fcflniM ile. Diinyayi terkedebiltmk.i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan . •'■ I olsa da. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti. Nitekim musluman- . bli n&gt. Bejer. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk. Bunu y fl pmay a nl a r.

altdaki elden fezla hayirlidir.. altdaki el de alan el demekdir. itdeki a veren. 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak. Peygamber-i Ekber Efendimiz.i nrnhimm. Osmanhlar da Kanuni devrinde. To mar. onlann icine girmi$.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b. (*■*■#*) yani -Zekat verin. helal oiur mu.emrfnde B aimp WLya daWik var*. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!..t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf.. Syle yapanlar dugunsun. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar. Allah/dan g^il olmamak ?artiyle." m m ^ to *^ Wl lt. Hiil i„. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi. UWUt o zsvat-i kirarn.1 WUttn 50 k hayirhdir.fld. fltormUfttt.buyurmugdur Id.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak.Mi™k. olmaz mi? Orasim. S03 bbyle oldkic. Ger E i mescid olsun. ilk asirlarda. (13C) Sure-i EnbiyS: 103. ftkirl^ med&amp. «*n» kalbine girmemLS.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah. ^aligip helahndan kazan»StL V . Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d. zekat verrnek i 9 m s. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir. Ukdini etmi* hm de ^ van. vahut «dw da arfcrsmayat. hem d™.iar. S ana ne verm^e.. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar. birk a? p«* koj-. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir.r servet. Bar t-u girin kerd der food Hak.r-: tasalh *** :&amp.n birinde demisti ki: Allah.l4t vardir.. Ulemay-i din diyor ki.. odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu.r. kendilermde imar salahiyeti kalmamis.v«a. Qunki.. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. b^katona . . .

Fakirde ise Hak vere?.'. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet. namaia gidelim.. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir. ba§ka yederi. evvelki tomarda Diinyayi terke. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz. Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir. gogumuza nasib i-. mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz. emirlerde n birine. Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp. dinde kolaylik gostermi^dir.ialer. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi. Hi§ten ra der meyejken der zehir. Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi.it Hadisini rivayet eylemi^dir.-w. f§te. mesela : — Ezan okunuyor. Mesela. l\* ra Allah.-* Yahudl vezir. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim. batirmdan (jikanp. azimet yoluna de^il. Sonraki tomarda tge. . Yani nainaz kilanin. emirlerde (istek §art). Erenler.• kinhya katlanma* diyor. bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek. elbetde kihnamakdan hayirlidir. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et. 2iihd ve kanaate.w/. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi.:eyamru ederler. Binaenaleyh. istek hakdir. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir. Evet. istek ^artdir. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. benim ve senin gibiltsiiu degil.. bana da istek verirdi! he. namazda huzQr-u kalb lazimdir.304 4S0 ^J J J N jj lj . dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir.&gt. Cenab-i Hokj Peygamberi igin : .

zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. O Feygambcr-1 Ekber. Attah'a itaat etmis. yeraesi taiz degildir. ruh £ atd ir . bana yiyecek. Fakat Allah. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz. buyuruyor. icecek vermis diye. azimetdir. ayn.mukte*asuica muslumamik. (118) Sire-! AU Imran: 31. Allah m emr. 3tW Hi . Keza : Yani : *(Habibim. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. bu vadideki sozleri hezeyandir.r.. yerine gore hem ruhsatm. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur. Hera yoku. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur. Allah'in istegidir. som-a kaza etmesi. emrini veriyor. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor. tarikatde irfana* birt* kim adamlann.. Yoksa seriatde kay^z.u. Demek ki Feygamberin her emri. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. ve her istegi.hadisi. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir. hatta Smana aykmdir. bans isy** edea. Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. sonra kaza etmek. buyuruyor. Bir mttsluman. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor. horn orudu ohnasi ire. bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. (U7) Sflre-1 Hasri 7. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. O halde {istek hak) sozu. mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp. savabd.

— » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh. arif-i bill ah olurdu. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir. kiitii ve raerdiid bir harcketdir.i 3*^ er ' ""J* . bir Ramadan ic.. K&amp. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t.'n kabul-i tab'i tii reddest it bed. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. oulardan herbirine bir millet ve bir din.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp. her Yehudi.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar. eikar bir yol olsaydi. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan.biidi.* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr. o. Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi. bir tomarda boyle demij.Asr-i saudetde. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi. PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu." f Vezir.indc barbe gidiliyoidu. Orugsuziar su ta^imak. labiate kolay gelnu§.mioti id. hatta her mecAsi. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. gad&gt. «Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak.a A. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar. Bunun iizerme. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi.

hir ad. •Boyle bir hareket — yard ib&amp.tyf ijr *&amp.0. bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.YahGdi vezir. isteksia ibadetden hayir g&amp. 486 .det ve taat. Kalbe hayat. fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt. M..i O halde : i .*: *-•**-. Muyesser.Triri 6 b&amp. ' ka bir sey daguraaai. muasserdir. tabiate §evk ve getaret yerir.) ^ ^ ^ &lt.0.. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ .i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t. «„» Wr sev eecinci!.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet.tniez. ^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi.n. miiyesset degildir. miiyesser degildir. — «. 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak. yard insana kola-. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler. .ta """""" '" .$ed mtiasser akibet. Bundan dolayi. .#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6. — yahut on! an yapan.* gden ha I ve hareketier. N&amp. ruha gida olur.

an.Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir. All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek. Bir Hadia-i §erifde : . boyle olmakla beraber. Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln. «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun. son blline hak. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda . -'. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak. (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp.1 &gt.■-*&amp.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn. nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir. Bu.•? •&lt.. Halbuki insanin atatet ve betalete. kelam-i Nebevi l «*&gt. Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur. Bir Hadis-i §erifde. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur. ^ali 5 ma ile galebe galmasr.^gaii^n. salib amellerde buhmun.

d gibi adamiar. cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''. kim cinmtik edcr.»*«*.miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan. Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- . buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp.sef namiyle iki kisimdir. Garibdir ki.) siiin mes&amp.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir. ve o en giizcli jalaii sayarsa.un. buyurulmu^dur. Yine a giblleri. (Ey insanlar. Yini : &lt.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa. gfi* yet kolay gdir. Amma. o en fiiizeli de tasdik ederse. taat ve ibadetkr ol&amp. muyesser ve mua&amp..**-i &lt.* Evet. O hfilde. kendis im miistagm gbrik.tf ^ &gt. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr. InsEnlar olsim. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar. biz de omi en kolaya hazirlpm.

#e!e&lt. 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb. La ceram ge§t£nd es£r-i zillett.» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti.re-i Lcyl: 5-10.- 3n 491 . zillete ve felaket* ufraddar.bt der kaseb. ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij. Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n . Ah bet bint ney&amp. fikrinee.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier.(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin.ustad bul. Has*b ve ne.LiU' /jjlj oilt . -Her millet.

lpn. ft* rek akli cevab da vetiiir. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de. bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp. Aynca bir muijda m mX vard'r?.. «fe g torunu ^. Cenab-i Hak.ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor.nu scyluyo.%£« . -Akibeti eSrebiWk. w&amp. ins ii cinni.&gt. Hft*#&gt. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty. Buna kar 51 ge r*k nakh. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. bu toward. diyo bir sua! varid olabib. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt." vermi 5 tir. pekala talbik edebilir.j. Hak siibhanehu ve leala : .Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit. el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d.".i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. Vet ne key bMi zi dinha ihtildf. da.&lt. *li m*. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a.

envar~i §uhuda vaSil olur.i buyuniluyor. Muc&amp. (Hiiseyin Va'is) tefsirinde. insanlann felah bulmasi i?in : dort .siyle ilk §art olarak iman go&amp.olmayinca. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani . buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. lfcincisi. Bu ayet-i kerimede.«»j Yani : *Ey iman edcnler.terilmi^tir.art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp. O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm. AHali'dan korkun. giizel huylann men^e'i takvadir. Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir. bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. Onsuz giinahdafi kurtulunma^. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i . takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur. Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 . (ttteku) denilerek. (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki . Erbab-i hakikat.riyat! fie- • 5? 1 i&gt.* buyuruyor. fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir. Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir.(J 22) SGrc-i Z&amp. Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur. §eriat bukumlerinin. Vakia niiiul sebebine gore.

J y J* jtJ £ 492 . temarmyle tibbi eserter gibidir. Kalkm mizacmi da bilmek. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak. Orfiirrjuide ise ehl-i zikr. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf. Diger mutchassislar ise. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. vasitaya. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir.degildir. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp. miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir. bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. o gibilerin gorusii her balde dumanlidir. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. Boyle bir hal vukGunda. hoca olsun.na kan^ttuyor. §eyh olsun.l olmuyorlar. hastahgm artmasma sebeb oluyor. miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar. Fakat fair doktor idn.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. Bazilan.ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor. tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. ]§ie bu s&amp. veslleye. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. Mesela bir miitehassis. ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar.

iiveysiler de ya ewelce. oyle berkese nasib olmaz. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde. Iki gftrcn. §a§i bir zavallidir. birtakim kims^lerin tabii «!ms. *z£ &amp. Vezir.n id» ( ustad sejisin. yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. Maamafih bu inayet-i llahiyye. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih. Uveysiiik .AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev. llveysiyim. iiveysiyim. Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki. Hallac-i Mansiir'un. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. uv&amp. iiveysi. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^.ys\yim. Git. Her ki 6 du bined ahvel merdekist. der. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. z&amp.t-J Risaletden. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir. yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler. J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist. (Mubyiddin^i Arabi).a . ba^inin (iresine foak. Hazret-i Ali (R.. Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir. bir ewelki tomarda. Siffin muharebesinde.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. Vveysiyim. strscriyude dolasma. (?eyh Attar) . 494 -fi *^ ti I &amp. Nitekim Hazret-i tlveya. -Adam nl da.Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor.demekdir. iiveysi.

ondan baska bit §ey degilsiniz. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. iste. birdir ki. hiti *chir. o da Hakkin varhgidir. Esyamn viicfidu. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. yiiziin. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik. bir den husule geldigi de malumdur. Ytiziin. -Heibiri di&amp.erine nd bir siradlir. sen de birsiniz. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir. Fakat bir firtina esnasinda. Bahsi mer^k eden* 316 . Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer. iSki zehnr bin seker olan iki jey. digerinde ise. esyanin zuhuru!. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. validet ve kesretile. arayacagm iistad da.1 i&gt.. Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir. son iki tomarda.? ii &lt. Ortada kalan deniz* den ibaret olur. dalgalar ve kdpiikler de. Viieud. Nasil olabilir ki.birinde. kendlli linden degildir. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. Slkin bir bavada deniz. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. J &gt. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler. dalgalar ve kopukler kaybolur. Onuti yerine.319 495 £ oif &lt. o diiz satih goriirnnez olur.$&amp. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . In ki endued meger xMecnurt biived.&amp.. yani varltk. demi?. -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*. daha dogrusu zuhuru i$e.i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. Hava sakinlesince. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir.

Ke.. Kudus ^ ^j mu dze. ° Ian ° YaM ^ bu ***** v. nevtte. Hayat-: Muhsm^diyy. ragmen.dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur. m yaradibswii gostenyor. nerelerde tiyankr bile. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr.) Efendimi» (Abdullah. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir. Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp. * .*% 4. 317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. adu.i m •» i* *&gt.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto. 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t. fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt. Ujie &gt.49S V* &amp._■ teTin m aymundan azma oldugunu.V.T J# &lt. * t o^^ d t^ man. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla. renk elurdu.» H«re t .disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir. l^fMuvakkat. ve ***** . G er.tabiatin iistunde olan. biz *u* gitdigini..A.

ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir. ■J^} olj JL Jt%.***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and. bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp.r ^. hayatlan onunladir. «&gt.-t i Ukin Yahudi vozirde. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik. ylhud renksizdir. oldugu™ idrak ede^edi. Na Sira 'da m. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir. ikna «did bn: ^^^Xlii bi. giinki.mm ibmindoki t«k ^^ be . aShJtS . -rda im. Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud. j. 500 ^ # ^ 4^ $4. amma bahklar ondan usanmaiJar. Darvm ik «0« Urtanndw. ^a y .^^^^ U.a ^ 5 lad. 2^erai&gt. ^. divor ^^^ itibad ^ j&amp.e telk!n # falarma si^ramad^an ^n.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar .da atlt wriM. BU bir ?0 k ^1^. 501 .7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M.nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr.

bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber.Karada b inter ce reek olmakla beraber. Maamafih higbir vakit tes.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. bizim gibikre an* latmak igin. balikisrin kurutukla cenkleii vardir.» 504 *&gt. denizdeki mahluklara big de has. Zaten. karada yagayamaz* lar. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp.» Yatit. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir. Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi. maneviyatm maddiyot ile tcmilll. huzurunda secdcye kaparnr. j ^ u*. Sacde dred p{§-i an dery&amp. Lakin o renkler. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr. Maddfyatda v&amp. misal de misal verilerun aym olffiffit. denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. te-fbih ohinanin. ?«1^ gibidir) tesbihinden. (Filan.Bu beyt-i $erif ile misalin. benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor. baran §iide.y-i.cud. 502 j*. vahdet ale mi ile llahi vahidi. -Bahk kinidir. karada acigwdan koyusuna.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi. gelniez. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . denizdeki renksislige mukabil. fehrnine gcire anlagilmasmdan. bu usule miiracaat ohinur. der mes'el. .ned Hudd azzi ve cell.st. renkler vardir. £iinki onlar . bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir. Td bedan m&amp. vahdet alemini denize. Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da. onlara benzesin% Hazret-i Mevlana. kimscnin hatirma gelrnez.hi der vucud.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. bu kesret aleminden kafimrlar.bm. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. a 320 kadar uzakdir. Evet. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca.

TA hi gM dan' -peziren d* zemln. bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir. K-'dfitdfj-i ddL &amp.^fj^ ^ . *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak. ^eyii.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r.^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel. tlnsini ziyadesiyle aliisi».» 5G&amp." 506 * w PertevA z&amp.net cins-i an ber da§ti. «Hakk'm kerem i.teg zed' ber db u tin.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi. *"■« . &gt.en*e$ toft&amp.w3 *nn induct j^/test. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*. otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-.. daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir. -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl. .Id. vahdet alemi its an Cev&amp. in #rt&amp.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte. B\ kiy&amp.i.* F: 21 321 J b»hn*m-k *». ^. v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*.t. Ta Uebru Mkr ciid dmukti. usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp.

e - &gt. Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn . "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir. y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^. Mli.rm CS i n e h. Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp. &lt.si"*"" " . nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ . h &gt.5sa&amp.dlik go 5 t.. ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme.&amp.ddidirT .SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy.

510 An ceuddi hi cemddi r&amp. U haber ha $» einanet vin sedad. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp..- (12C) Stire-l KOm: SO. Ekinler davramr.* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir. topragm fffe y^ertneye ba 3 lar.r cder. Ba$ ceker. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem. harmartlawr. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak.JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett. Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir. ta« feZfe ba 5 gosterm^e. .) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj. §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A.^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif.r v» miidnk kilan Alltfi.Fazl u keremife «hph hab. bu INmK* ve M ^ar ^ v. Ad. toprak gibi bir m***.(Ey insular. kabr u celaliyle de ban akillan i&amp. zemine yemden bayat venr. . . arai/if-i bostan olur. bidad.Yam. 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat. dogru *te*k ft**.

321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc. Zaten o gibiler. n S' ™ T'T* 8ti? tatto.! ' " e "' .i bili ' k 'K»«. £unki kalbleri olsurt. her yorsden gekavete ugrarnas oladardir. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de. kdEikda Sihhat ve sel&amp. kuJaklan daun.J J.. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ. .met bukiamahdir. Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur. rnaneviyatindski noksan da. Binacnaleyh : i . manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir. bar sagir.&amp. vine sahibini.-Cauda. i 5 i. „ c0 . nasi! konusmakdan bile man mm ederse. .! re«de „a dirdi .. G6zu gdrraeyen bir adam..me y a i 5tidadll S td«S. gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir. . S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt. „ huriiia tikot rokeilr Kim .—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1. liususiyle an a din dogma sagir.&amp. sahibim. 6 «„(ild«. liftxlaxi ifitebilmck idn.

ig&amp. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse.aman. kulagiyle. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki.girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar. kendisine yliz sene . ilahi senaya donerek diyor ki '.z derecesine cikartr. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor.n eyleme. Elilmin malumudur ki. bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs.. . ■Allah. sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak. hikmete zulmedilmi§ o3ur. digeri sohbetdir. Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. Hatta hizmet de. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin.n bshtiy&amp. Miibarek isimleri. hatta islama. ?. yare kar§t ah ix efg&amp. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor. Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp.Naye dedim. gcvrur g&amp. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl.rtir goz derecesine. . O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya. Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$. taav:rine uygund-jdar. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet. her vaki l. Hszretd Mevlana. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek. kimya yapicidir.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah.b etnris ol&amp.rlara (Ashate) deniliyor. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp.

fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise. ona imtadigiodan de^ildir.. Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki. §ohretine bii ..„* .lh ..t . O halde. lunulur. KrttWuw. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler. misal olarak frad eyfcmigtir. m.. Kin deliUi kesti vH hesii katist. kimya ve simya gibi msvimmhrnn.. ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede.l«blln v] . sen abylwlti' S^lTr.. en buyuk hamd oldugu'^bl.tAUOm ya Mkiden. terk-i sens demckdir. ntin U.. buyurmujtur. bukin xdtm *».de^ Misir ahirbaslaimin.&gt. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti. Zrra variik delildJr.st. bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. Hazret^i Pit Efenduniz.. Kimya s&amp.kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam.klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi. . k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur.„i. tekM Itjbar edilse bik. KfipUmakdir.„. ■■Mi --■ . va t i. SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe.i.d.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur. " .tun* dan fi« de en buyiik Anadir.. Hakk'm senasina ve ha. Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj. o kakikaM i„„&lt.^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k. hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?. 'Bcniffl hx. Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de. v iir lik v.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di.w. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im. niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet.tiztim bilenlw. iadir. seiiflkarli^m. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. AIl£h f a kar 5 i hamdden acz. Hak siibhanehu v&lt.-hr. onlarin fevkindedir. S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip. yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine.. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «.'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt.. H&amp. ' Keza.„.. q kimyadan bahsetraest. H^-uH-l J-'ir'in hun. bilyiik „afi. "&lt.

Tmii hur$id rd bi§?iahti sis .udi kor tzb buyddhti. A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M .i r ^er rjL'E&gt. Ge. Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> . Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt..u^ 6 kebud ez ta'ziyet.6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->