<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

Hidiyete eriyor. All N'lhad TARLAW Konvali p. . Ve buna ihtayac hissediyor.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda..n MusHman. vey* sade^ nib tobmrnd. o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir.Yaln 1? . On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. bir B$l bahsesi. O wpheden W)r oianlar. beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim. S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt.!! olur. basireti agik olanJar. rub.Jefill. Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti.n. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt. Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an. Dr. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp.ye -maYi Kui'aii. Gul yag m- . bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl.m.rtip edflesi ihtifaller. ^klen v e L. hldayete eriyor. man&amp.nin mUslUmanbgldir. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir.kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. eter emm J^ H. ya hem s^kil ve hen. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof. Bu hidSyet. diyorum.Mesnevi. Mesnevl ise gut j-aiidir. VataO. jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer. belkl kendikendismi aldatir. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. tman. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. dine ataifewfak*. Ve ena yakiasaniar.WK m ineWyetini. liajsar.

hakim olan siiiiiM. butun tahribatmi yaptiktan sonra. Hu (ii/RLnlt-Ti. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan. Kttr ve idr&amp.in "i i ■ i binck aliiln. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai. harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui. Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. ikinclsl kui is^if. Dlnin metafizLgi tasavvuftur.'Liiuthr.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt. ott an uaertne egilebilirler. gakil ile ruhtur. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir. cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii". di£'*r larafiar.'ihik njrli iii. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii.-t.i. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. g em! n.ndii.r Mn'iiAilin.HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r. Mesne vi. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt. GiU. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir. zerMeti. . iHiiii'k ki Tiirk genetic. Gulyajb valm z ruhtur. bu yoluu en its-tijn eseridir. n in nnyvjani Knnrn.muclmbil ijbrebSlecek gozler. Bu idruis.da Euliin sckU. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp. bu h ftK km i &gt. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer.ksis? madde medeniyeti. Mini htnln i. Hakiiil tasavvuf. Vb uLuiiiti lek rncyYesi. ileri bir mtdenLycttir.

ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln.r tara(i. Bu eser. bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■. bisLim bir Turkliik alanine . onun K £hiridir. T^avvufta sanat.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- .ti 1 bir zatin. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l. ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt.&amp. olsa olsa dervi^In deyncgidir. mUbaruk bir hijiinettir.liyorua. peygamber dcgildir. selaini'f. boy Is? bit insamn. vi. Prof. Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur.-jrdiklari bii hizfnel. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur. I te azii Konyali gentler. guzel soz ile gbi ya^r.-. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek.■ vfl rd i r . bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp. Ahenk Ue kafiyenin.rl®m&lt. kabuk^ki panltLdan ibarettir. bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*.efi adi vcrileii Mevlina. her buvuklukte bir sanat iinyor.ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim. biitur.Turbcsine agiklar ka'. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin.sunuyorlar. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi. Bu yokuluk.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur.in muMesern terkibi olan sariat. Dr.?brik eder ve bir TQrk Site. onu ger ? ek cehresi ile tamma]. bir yurcJa. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan.jamil . Az\z Tahir Olgun. l *&gt. &amp. olacaktir. Konya'nin aydin. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig. fakal kill 1 1 . Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp. biz onun dervislifiini bu degnekle ar. Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz.™&amp.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp.

Lezzet. nsu3u\-a^dir Tasavvufun. bijtun hikmet.lavisid-r. hepsi de degersizdir. biitijn akil. edici olur. Mevlana evini. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. ilim denen kendindeki bulanik ve. ewelkini takip eder. i labs i hazdir. . Manzara yok sckil ve sdret yok. ister tath. basamak basamak ilerledikce. AlJahindir. Sevkindeki lezzet hie. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi. hayalierle. Artik Allah yolculuguna &lt. irsaddan gecme ise akil yakist.i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. sarhos. A skin kendi si degildir. Birincisi. . enginlesir. Ruh dunya&amp. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. Terk hali. sevk de beraber cogahr. sema'dir.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. kopanr. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. Onun adabi. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir.. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. insan olan varhgrniizdan gikanp. Dervi$ bunlara itibar etmez. o da disanya cikmca volkan ates. Belki de ona yabanci bir unsurdur. hazirhk safha 5 idir. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. Lakin deruni bir ihti^m. ister aci. Tasawuf. hikmete degi$tirilmez. dunya yiikunu inkar sevglsi. ilmin de r sahte brr nianb&amp. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. ve ben im semi gtir. u ? safbadanget. uzaklastinr.ikanm geri ddnmesi yoktur. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. ruh atletim kendinden F^irir. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir. neydir. Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir. her ? e 5 it i faded ir. Temasa edilen mana alemi.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde. hikmet degildir. daha geni 5 ler.Kcr. sonsuzlasir. Allah'a yakla 5 *]ran. Ir^ad se. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. Dervis olgunlashkca. daha cetln inkarlar. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. bir irade halinde parlar. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. hatiralar- . camurun icine atilan allmdan. Evladdan gec. Uu a$kin ilk Immlusj. Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes. fenadari bekaya si^rayisidir. Evlad. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar. bir seyde bulunmaz. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak. Onun yanmda. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker.dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir. erkam.. Onda inkar sevgisi ba S lar.mek auretiyle yapilui^ktadir. II u taka* uor alma?. Butun alem.me bir gb'niil yakisidir. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. Sadece ajkin bit nevi tortusu. Boylelikfe sifa bulur. ailesini bir zaman ihmal etmis.

ge. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- . vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt.ii Mil i&lt.dan siynlmaya ba^layacaktjr.-i Farisi Tabir. ii. If •Ojrftmol. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu. Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt. KutupluiiL'tur m'.rtedn yasma divanlan katslogunu. lii edildiginden itib&amp.ren. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir.i i i. Onlan unutacak. degerlerini inkar edecek. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser. . Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud. Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk. Tefsir. islam Tarihi.i k"iii. 20 urn asm kadar divan sail il. Dervi?.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ.. liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir.i y&amp. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii.n'.'■ ii. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik.'i.. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir. Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum.iii i. V * DWai-.li * sB^STSfi.i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir.i ' .!.idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi. . tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh.»j..bk Mahfel Mecmfias. Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-. Had is. Bu eserlerden maadS a&gt. Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft. ii'Jiin .

Merhum. (T&amp. kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir. ustadimizsn dedigi gilii. Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi.hir Hoca) yalmi ilmen degil. uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi.^ : . IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir. Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide. (Meanevi) yi okuyup anlamak. ahlakan da yuksekti. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de. bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis. Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir.mubarek ve oJmez eseri. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn . m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. olan bir iislub ile yailnii. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir.DU LiTcume ve ^erh etmi§. asil ruhlu. daima fakirlerin. Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. pek scvdigi kitaplari arasmda. Mevlevi kjj afeti ile .gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-. Qimki ehl-i diinya degiJdi. itiiik'j'ikiben Ra.tii'. hakiki bir miislumati. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln.

■ .

Hi 1 l_ .

m SUteA k\-i Imran .S. 104. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. sizden bir cemaat olsun ki. ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp. Ba keriman kar ha dii^var ntst.lnla olsun. i§lere davet. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi.Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst.V. (^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde. Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere. va'iu nasihat ve hayirb. Bu emr-i thJhi.) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir.A. bir va 1 z tertib etmigti. Cenab-i flak. halki iiayrn davet etsinler. kalemle olsun. glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur. CI) Sirc-i Nahl : U5. F: 2 .* ayet-i kcrimeaiyle. )(#&amp. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *.

Haftada bir gun ders yapmak iizere. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz.:.-&gt. abd-i acke teklif ettiler.. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi. Mesnevide bir bahis acmi^ ve. §urasi da. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. var ki. Hazret-i Meviani.sahlar. -Cfctiab-i Hak. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? .. oraya Mesnevihan ohmt$tu. ve teveih ulundu.ni'jtir. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus. Bu miibarek kitab. Tiirkce. Arabcs.\ yrrtne j-etirdikled bu emri. bu tlahi emri yerine getirmek J$th. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*. ptd. Karahisarh Ahmed efendi inerhum. kendimin itir&amp. *&gt. Adeta zorla gotiiriip. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir. h oca mm yerine oturttular. Sonra bu isden ■cekildim. dinleyenlerin himmetleri kadar. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir. Daha sonra. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da.r. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg. M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar.. Din buyukkiindcn.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi. Pek lyi takdir edersmiz ki sbz. yarim asra yakm.&amp . llyik olmadigim balds. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel. ikindj naniaaiiidan sonra.a) .17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t.ee ^erhleri yazilmi.£&amp.t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim. 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde. Hcizinize tekhi. Mesnevi takrir ettim. veairler ve em irk" ^ylv dursurt. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti. onun irtiha linden sonra. diriliyenin anlayi$ina gore soylenir. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. Onun vefafemda bu ijf. dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp.

Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. Peder i r nit: n sonra. Konya'da ders ukulur. « Hakim Serial* nin «Hadika&gt.* derai^tir. o vakit (. bir miiddet Erzinf. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn". Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra. Nitekim. bu iki eseri takdlr eder. altmci cildin ba§mda. nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi). halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia. onun babasi (Abdurrahman). (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. Husamuddin £elebi. daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh. Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. (^iinki Hazret-i Mevlana. Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. MevJana'niti irtihalinden sonra. onun babasi (Mevlud). o neseb-i kerime surl bir as&amp. onun babasi (Mutahhar). asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu. r r ndan dogmujtur. onun babam {Kuseyn-j Hatibi).let de kansmistir. «Hadika» ile sahibi arifini. §eia*»iiI-!Eittime isc. dir. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell].h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi. $u hesabga Hazret-i Mevlan^.*. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum. *Kitab-i Mesnevi. Konya'da yerlesmijti. me hur (tbrahim Edhem) in. 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur. onun makaam-i irsadina oturmusUir. smi okurlardi.Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). Hakb'de. Siilale-i Nebcviyyeden idi. onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi). JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. i jle. cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de. Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in. o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . §ems namina bir ti&gt. Kendisine (Hirai) denilmefii. Konya 'da. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled). onun babasi (Miiseyw\i). onun babasi (Mahirsudjf. pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu.Kelmi§. Mesnev^nin tanziminden ewel. onun babasi (Sabit). bir ismi de *Hiis ami-name* dir.'ian'do oturmus. Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj. (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij. 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir.

Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu. o nazim hokkinda da okunabilir. O kadar ki.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi. Kakat cnlann dercedilmesi. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi. Ankaravi merhtun.Seyh Ismail Ankaravi. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i.taraiindan da jerh ediLmistir. yazmaga devam edemedi. en buyuk bir kfifirdii . Ciinki yiiksek bahisler ve derin .etU. Hazret-i Mevlana sustu. tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp.. zavaQi. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi.Mevlana'ya riei etti. O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit . alti cild. • I Y. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. Iki sene sonra.. osorile nammi ibka cdcmfimiftir. £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu. ya mecbtiren. nc maksntla ymmi^n. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. Bu kagitta. masal soylemi§ olmak igin degil.u i^in. !*J2ii***iPi: * f &gt. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir. yahud alti defterden ibarettir. Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki. Fakat eserin nazmu malum degildir. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi. Sarih-i Mesnevi &lt. Ifadesitie naaaran. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. ikinci dido ba$lamldi.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt. YAnh -BuyLik scyh dt?gil. Fakat o cilddeki &lt.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt.uiicesiledir. ylrd fi«2 senktide. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler. Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu.ikmi§.

Hczlim de hezl degil t tMmt i. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar. -Benin) her beytim. Bundan dolayi avam tabakasi. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler. cahillsr miistesna c. tacyit degil.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki. bazan bir nikaye nakline ba?lar. ( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest.itimnnh. Hezl-i men hAzl mst ta'limest. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104. iki tarafi mubahauede l. bir giir kiln lu yazmak degil. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r . Burdar. bir mka iklimidir. i itiun iijin.hlkmetler. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir. XI - bile. . bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi. igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir. manaya ehemmiyet veritmig.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir.i„ soylenilmi^ srolerdfr.Hazret-i Mevlan^. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. fakat onu henii'ii' tcmamlamaz. an da hatirda bulunsuu ki. Mesnevt'de lafizdan ziyade.ulimduruf ve tar. bundaki hikmeti beySn eder. Mesnevi' ye. okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense. Onun ic^in. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer.ibLr varcbr. insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir.beytiyk.

sofidir.. bile. MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir. soylediklerini degil. kendi makammdan soylemis.dive. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir.. H 'n iKi Onu g6storl r.j ..Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak. Arabia bir scjz varrl. . Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin. harf-i tenbihdir.i dJMcu. r va- ■ . temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur.. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll. . (za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir.buyu rulmug Lux.. deyip dumyorlar. ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil.. Aisa&amp. m .irgemez.lir.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil. (Hazi) kelimosindeki (h). Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile.■ I ■ I uliii &lt. Kendmi. -llepsi infi^iImBM. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r.jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt. Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt.Kitib-i M^-. Mesnevi'de fdsefeden degil. do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz.jj HazreW Mevlani. &gt. 22 f. tasavvufun rnenbai nakildir. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir. likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir. Afallar farkh oldugu i^n.uphcMla: ki .. O haldo. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi.. liu. Witekim: «$u soylediklorim.jul.ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. A-. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder. C'. §unu da belii tmeden govern lyecegim ki. sen in anlayi 5 ma giiredir.i bui'oda niu.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi.tirvi. Irui bir rui'i. Eazan da Hazret-i Pir.iuna yol vermiftir. hepsi ierkcdilmez. fokdcde 4kani. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp.r.ih.

i h« yerde. Hll bb'yle iken -MnvkV n.^ *Mesnevi» J &lt. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir. Mesne vi ilyihleci.iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:.=Turbe» tnfizlandtr. Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit.. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati. dir 'o (Aliinlore) mahsustur.. revafj bulmam^tir. demek olur.vi» t&amp. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar. Ifimdur ki ..vit edildi. ve . liigatde: iki katli. o ta'bir.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur. Vakia Hazret-i Mevlana.a. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 . nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i." ayet-i kerimesinde beyan .j.biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .'. bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy. Malumdur ki Heanevi. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden. kcndiiiiyle . giinki nama*l. Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l. Mesne vt bu t$ci. bSrint'i cildi hitim bnla.• lafzi ise.dda tekrar tekrar okunur. i L &lt. kabif ve mezar demektir.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki.Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp.ii •Mrsttevi kit9bi&gt.n bahsodildigine i^aret vsaist. (it*. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■.yi.ij-t criili hatira gellr. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt. !ki&gt.Uiddin-i Ruml'mn. ■. f. kulmerU gibi manalar ifade eder.Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi .-:in dfcftert.

viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir.) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin.* (5) SOre-i Kanf: lfl. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir. iiciincude viisul tahakktik eder. J^eriatln esasi da tarikatdir. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek.* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir.deuilir. Hallae-i Mansur (k. seriatdir. §eriatden matlub olan da tarikatdir. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder. (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : . Yani : -Biz insartii s. Fakat bu ilim ve bu iman. Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir. haklkatdir. amel oldugu gibi.» •Esrw». ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. Birinci adimi Diinyadan. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi. 24 . yani aynhgin ziddidir. ilimden maksat. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. Mesela namai kilarken. «Ke§f». «Erenier» t'e ondandir ki. Zira seriat: ogrenmek. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak.buyuruknugtur. uVUsiil* hicran.s. Tiirk^ede buna tErmek.nevi. hakikat mertebesini bulmami^tir. Tarikatin esas maksadi ise. baji a^ik namaz kilmami^tir. ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi.ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde. Onu ne vakit zevken. §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. HasuluDah Efendimiz. Hakk'a vasil olanlar demekdir. cunki ona dayanir. tarikat iser yapmakdir. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir.Me&amp. iki adim atmah.

. hiyik de^lldir.ii i.* &lt. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-.) Yuni : iM«snevf. ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. H.t.(gitrneyip kalmahdiriar).* tpfnir ethl- .1 iyn-el-vakin'e. Allah'm ?er T -i ozheri.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur.1 &gt. Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1.im j!c. bir adanv. anlayi. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A.* (Fikib) : lugatde ilim demektir.jcu aizubrdau vaz^e^mek. Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir. Allah 'in fikh-i ekberi. -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi..lliTll. ■■: i ulii. I i fUjrftlervkkftlttt)..O halde. (I Jyetwllemft) i!. (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 .). Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-.ir : . fill .giiylvnnwal ne kmkr k«lay. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e.i 1 n&lt.\. Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir. ilham-i ilihi ile ogrenmesini. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn.i.m -i1mi.i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin . iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i. Istilahdn. ku&lt. jjiirek uhrtvi Inil.n Kabe'yi i. §eyh-ul-Ekber (K. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti. Kakat bu tabsis sonradandu-.'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor.5.

*£*. o ilrmn gerefi de. malumudur ki fikir. maiumun btiyuklupne goredir. Oniahi.n. I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki. " *u i ise.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp. bir daha hart oJa• i ■■'■ii.ik ifade edilir. I.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir. onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at. yabut mecaz vp kinayft nl.j. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi. ttumlar'Ia Hiristiy.1 iuitfcetdirler.. bu Ayp&lt. etraf kurakdi. Eu S-uzdefl tit. HazreM Peygamber (S.kiUik vurdr. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir. tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N.i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller.ifc ve parlak yolu manasinadir. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir. Onlar gehnedeii faux. fry la dar bir zamanda. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir.m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl.'' in ilmm. Hava sicakdi. bir kitabm ercfi ve fruyiik. buyunildu.:i ti . ii Htrii ■ i.u.H 1 r j ] ir. OyIfl parlakllk verir ki.) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi. . Fakat insafi eJdeii birakmamak . yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp.uk cihcti demek olan tarikalden babseder. ehl-i imanin hepsi de.Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g.er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti. (ilra-i htkikat) oldugu icm. O munfisebette. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab. idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir. £iinitln lrt1l. digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi. . hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi.iilnifk lasura geld}.. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*.V.i kalmamaga karar verdiler. M3i\h'ni itfrbg dolayssile.A. ya hakikat.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki.im-.

1 -i% I. Mesne vi ise.s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor.k\ "isindan iiulihiliiiik li.tn una da : ErababJann pbz kami-.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f .n ■i.&lt.. rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue. Otv. Nur.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi.» ( t'iiinn) . lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir. islidatli kalbkri. linnlarui da irmaklan. u. manadaki pariakhgi.■.? benzetmek EUi'etile onxt. okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir. Bu b&amp.**" &lt. hr.!■ '■ 1 riin bir l.in n. §u te^bili ile (te. sok NfiyJtimc-kteriiP.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir.nmcsi. MeaneVi dc.!' iji-iijurtinfk. Mt'snevi'jiiri matin vi iini. i. zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti. Yazihslan . lib n alShindan.l.:I:..ini'vi'nin ukunmasi. kaib manasinadtr.int.Urmekdir. ^ecenin karanhgmi aydmlatir.iu dijerek ihlnnn mrlcj. ne Radar aycbniik gdiniMii m.l. Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof. nvaksadi kolayca unlatir. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit. hem. W&amp. (MhknO.i. (Cenan) ise. iiurlandinci bakikatler itiihi-. diyor. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr.jcc ifham eder. hem da: \*. o hiicre. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni.i. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv. maneVtytli ni. Ikini'i fikradaki (I^ak).iti Hazrcii-i Mevlarta.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii. yahud ayri ayri cibilcri. CUnkl n-nbah.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu. Cennetin cem'idir.iniyytTl. parlatir. metnindcki mrjflu fikuder". yahud dinl&amp. ■.adir. Bir §t&gt.yi bir ?ey&lt. Mi'. derrick oluyor. -. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir.ii nnimr fH. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir. HiilA&amp. Ms*oll. (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan. (V«biive cinaniil cinani. chilkin ve budaklan vattlir. muhalabin goz.' d^rece parlaktiT. deniliyor. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir.Miiii. Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir. i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor.iii •■•■!.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse.r.IVijIiLh . mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir. kclidiitliilil fm-krk «il&lt. ve da ha nurlandincidir. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr.

(Adam) rimilince.V. Htrsizlik.. iliinilcii. Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt.i iop. O balde Mcsnevi. eli £okk.. r&gt. ten net a a&lt. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine . Goiii kor. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur. «§u ilimyaimzda ceimet bahc.vj'uhi »ken gu hid. Viicr I Vyj. Nefaiyy-i Ekrem (S.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir. Bunun gibi.iJ i&lt. birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir.iimbcrimiz . yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt. talim yapilan ki§lalar. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar. 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) . rtLtii. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor. aznsi lemain bir insan akla geiir. raslgeliiice.bir. ilira bgrenjlen mektepler. hivituM/. Irmakli.cevabim verdi.vi. faydali dejil. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir. degil midir? ErbSbi takdir eisin. In lie /.1 iiiflt n fh&lt. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. Bir ey. yaf dijkmeven. cinamn vasiflandjr.i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir. bil'akis zararlidir. ve dalh-budakh mcuHndedir ki.il gibi kayidliir du^iiniilemez. kulagi sagir. 17) Sflre-1 Nur .jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- . P«ygimbt&lt. Oyle zannediyprum ki. nyat!. Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar. Mesnevi'r. 35.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln.. nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll.i i i ■ I.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin.eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir.i"iliint&gt. ■ Hi/ diiii. golgesinde oturun . friknt listiin. Mesela. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc.A.A. manevi bir cennet. vevin* buyurdu.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu.

) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki. Gune^den beynimiz kaynjyor. Vcirguntuk va hus. o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn.i§mis. qimonlerinde oturup dinleniriz. o da talebimizde sadik olmakdir.* Liirinci fikfa : k%^ . iste Hazret-i MevLina da. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz.Mi»iiv. Mesne \i. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis.Uif.» riiye izahat verdi. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. '■ : ' ' s. Hat&amp. -in dlye. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir. eserlei-i cermet meyveleridir. makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz. cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. Kendisi cennet agaci. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz. bayirda dolagmijiz. ki. Gomlegimiz: terden sirtimiza. Etrafa dalbudak saliverroij. dilimiz hararetden damagimiza yap.

* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. wJrrt ':t°" r""T" di&gt. " rek Mmvi -"■. K. (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler. (§eyh Ibrahim Giiljeni). tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In.vamette ve CenletMH yerfen S ok hay. IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi.rh ve cok guzel oJdu^u gibi.m *"~ *■**» nurmo.ndi gayreti £ . Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil. ve Bayret gostemaijtjr. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp.) i tit SiltL-i hw»n : IB. Abiret Cennetin. (T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi. k.n-i Pehlevt. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann.rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt.«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 . mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de. Mrmda (Dede Omer Euseni). (§eyh Ismail Hekki Trlveti). karargahlan fcay. biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir.**« «e iilup. manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir. Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air.

Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv.uyuklerinden bSEjIari. Tnrikat l&gt. buyiigu .^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken. Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !. Islam or- . ebed olmem diri oldum!. hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. AhraTd. vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv.ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*.in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt.hi bir sr&gt.n. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt. zuhur e tn3. sanki gokten geimig il&amp. sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!.esidi r . cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak.ubur etmi tir ' H.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie . piW } .mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt. e i^erler.hiif.na balirindc * ar k oldum. Al lab rr »&gt.: : j .*' Me. Cenab-i Ilak.imetin vebk^der. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir.snev i. bii keranietdir.mlena «. Peveanil-.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir. ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir.i diye tarif olunmujlardir. Arabistan'da bir adet varthr. «Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir.i£. (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn. §arih-i fcfe* n beyh Ismail-. gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi..ir t'oktur.r a. Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn .ndf buluuftu$imu ^uriuiwi. bu durumdaki kullanni. Nitekim. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) . vcl abram lninhii yefra. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr. (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar. (Erb&amp. Garnet arasmdakl farfc .fvadir ve ebr-lr-i iimmet. Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl.ektir. m0dzeilin p evgamberkrden k r. terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr. giinki. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 .]. ^aeneraen.■ ■ i ■ . B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. .

Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum.i. (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp. tank at miicerredleri. nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. van! hur olanlar..n?n dive talimott ve . Mesnevi §erifin : ■OruK.reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB. Dijnyfl k.(Ahrlr) ise.i. fstignames. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir. bags m kir ve hiirnyetini bul. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister.i-i azadedir. 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£. dive bir beyti vardir ki.) . Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati.vrtlnnrt. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt. •Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman. devlet-i hurriy yeti..n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!.

Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. kujbagalar vc kan gbnderdik. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. andolsun.met ediyorlardj. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi.) devriadeki Fir'avn. Mis ir h daki Nil nehri gibidir.ttir. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir. hajerat. tabiativle adi da {Velid) olamazdi. Misir b&amp. Bern lsrailf lii it. Misir'i tem^miyle idaresine aldi. (Boyle iken) vim. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM. bir de n* bakarsitii Qniar. Kelim-iillah Hazretlerl. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr. sana fcat'iyyen iman edeccfiz.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar. Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. Fakat dogru degildir. Eiri. erkek «. Andolsan. onlan umnrsaniadLklan icin. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136. Arab de^ gildi.Yani : « Mesne vi.) Vaktakj biz. Pevgamber oldu.urulan kissaya i^arettir. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et. Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi.) ile evlad u ahfadi. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp.ocuklanru keiitiJcr. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin. ArabUrdan idi Lakin Musa (A.* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de. qekinjc. ^unki Arablar Ismail. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler. kend. yard Filistm cihetine gotiirmek. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan.S.*. Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar.S. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp. U kim ima^a getirmek.. dediler. NiMyel Hazreti Musa. onlardan azabi gidetdik. iki vazjfe lie miikeUefti. yeminlerhn bozuyorJar bite. .flui ma tQian. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds. Qiinki (Velid) Arab adcdir.

dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. SI* biumasi. Hsiretd Musa lie ummeti.te bu fir'avn. kurbaga ve haserat ligusmesi.nlan bogmasi da yilii' l Hi. viler. tdrih kitfibi degildir. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti. Beni bx&amp.&gt. MJladdan lfi4l yil evvel. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. fl .k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti. su olarak j^iyorlardi. Is. verdigi bsne pieman oldu. rm iriaatilnra ibret.fltiyvanlann vebaya ugramasi. Sibtikr. Kibtilpre. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai. Yahfidilerin § ins&lt. Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. Beni bratl'i geri cevirm&amp. J . 4 — Her tarafa bit. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki.llkl hamursu! bayrftmi.mu'cizedir..Uimnlflrdfln ve bayvanlardan. Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde. olmasi icindir.ibanlara tutulmasi.iimanma tpsadiif BttlriUjl.Ifisanlann &lt. Kelimulbh'in duasi ve m&amp.a. gece. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir. mu'cize olarak denizi gecti.Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi. MiJ'm kan renginde gbrunmesi. Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi. Bijulan. ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde. denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV.il. • — (!*klrgL' yagmasi. renk esiri ohmca Mii&amp. nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar. yani Misir halkina mahmii bir twld idi. Nihiyet Fir'avn.l. Hatt3 bi r . Kur'in. . Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince. . bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir. yani Beni tstl&amp. 3. hu^kertln co/lr ?. aceieden mayasiz efcmek yediler. ortabgm iig gun kararmasi. Fir'avn.

Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . Mesnevi de oyledir. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir. Kur'an oyte oidugu gibi.i i In i diyenler vardir. boyledir..&gt. Diinyanm varma h yo.. (Vc bmebu sifaUssuduri.s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir". bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir. flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler. ItukSkate:. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini. Yani : «Ey insanlai. Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini.» buyuruyar. Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni . -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi. Kur'an. dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur. Habibim..k Yani . Nil suyu gibidir. Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa. Sibti'mn tarafi mi. 35 • %£&amp. kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*".ni : «Mesnevi. Mesne vi icin de kurt-tilki mai. haber ver ki §u (jelis. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la.*til Kitr'ani) y&amp.' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl. IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor.Eski mJisallar. bazilanni dalale&gt. Allab'iu failu rabmetiyledir. f^$£^jf*^&amp. ve cHaii) ahasani. liezeyanmr edenier oidugu gibi. . vc ke$5&amp. tt KPvkedet» diyor.

* (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler.» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir.Bu fikralar He Ki. Binaenaleyb dileyen onu lirb In.&gt. kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr.t t-den blr sahabiye. Blnaenaleyh. Mesnevi. (Rieydi ^eferatin. kadri yiice. iMvuiL'tli.de J ?ok serefli. te. ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir. mkm gentler* buyuruJmu^tur.!. cnu ievk-i mahffl)!il. takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H . «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir. (Allah indir.iiii . Tenia Him rairrabbil alemin. mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler. nziklann gemglemesine.'• i . kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. ahlakm da iyilesmesine (tubebdir.t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt.V*»t*llliJt crz&amp.. tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir.» ayeUerine igari"t odiltoigilr.. elbette 50k . tertemifc sahiftlerdedir. Habb'ul-alemind&amp. On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez. Bu takdirde (Suhufu .j (IS) Sdre-I YUnfts . taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii. » S6te-i VakrMdakf &lt. y. sevgili.. Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine. ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ. '. Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir. (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is . O. .) Yani ! «Mesnevi. sMiihakkak o.ki.in bjtins4b eyleyen meleklerdir.uu .cre£li bir Kur'an'dir. maddl vc mane v J temizlige kavusup.ti ilham olunniuj bir kitabdir. kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir. 57-5S..

-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij. Hiisamiiddm gelebi. Hiiseyin Vaiz. demektir. ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80.abl! v . Hakki halk aynasmda.? mutrihliara). Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd. yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz..) Mjrni.- . (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l. §u halde. diye bagmrdi.l ■.ttVi llahiye. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt.-&lt. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur.irmsim vermigtir. i I'll.. Kwana temas edemez. 1 *«*k yi. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan. dokunma. uioileruit Kai. Biri. (lamisaj) van.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm.. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar. muf-.ilvt aayfalarniir. 1 IJ5 &gt. TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi. fKilab-i meknun) itfn. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie. bazilan dn zamiri. dokunama/* m. altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki. .. halki da mir'at-i Jiak'da goremever. ve tinir titrdirdi. r .yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan.' vaklagrna." :il i olamaz* tefsirini yapmi?.sijhu) daki imid. (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar. Onun igin bir insan gorecek olsa. kimse.n vt. Kur'an'a irca jle tKel&amp.. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v.C. Samiri : Beni isjiflden ]up.1 !!^ ayctlcri y-ixih.'rlerde muhterem tutu Ian '. bizilan (layeme&amp. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki.

(Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif). Meghur Cinci Hoca gibi. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij. MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ .'.oyledir. Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*. (LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir. ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki. Mesnevi de . Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. 41-42. (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi.%\VM% 4^ Yani -Kafirler. (Hdsomiii. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir.ib-: tashSf) : Ismi. U.an~i Kerimi) inkar ettiler.* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti. Kendiainden (161 SQre-i Fussilel . i sayilan geylerden ba^ka. Halbuki o.v. iCiSi'vJji&amp. NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar.i'ik. kendilerme gden zikr-i ilahiyi.1 r 4 1 j r ki. (Satni-iitoe). onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur. (liiikab-i tartf) : tsmi anlatir. sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa. (Kur&gt. . Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir. Haz* i. tahkir eder. HikHk /uhuruna inikSn yoktur. ilham-i Habba^i eseridir. onun ewdinden de. bu ugiineii kisim i^indir. nasi! avn-i samedanideise. hakikaien bir kitkb-i azlzdir. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi.) . l£kab-i tegrifiyye kabilindendir.

jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt. ba- .A.. Injuni?. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig. lisan-t ilahi. Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz.fltdip) dedi ki.ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr. Ben hakikat Allah'in kiduyum.t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur. iki avij^ dane. bir ii-irpila su.ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki. seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde.) \ ii : iBiv. biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi . MesnevLi u n nar. Az. O.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri. Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp..* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt.alar ds. Yani : flKulunu (Mu hammed S. lakabiar ve has&amp.rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt. bir gtile.diferleririe i^aret olabilir. $oga.n .

baliiri: fakir gini tvs&amp. Ilirlntiynnljir. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil.. azametine asla benzemez. sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn. i rt-i i'jifl.d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. . tekebbiire az da olsa. Onun igin (Ben) diyecek ycrde. nezakete aykin sayuir. VaktiyJe saraya mensub olmak. O'na kari tiVH U. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. tlahi. bu n'jakamds :ici&gt. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup. sureta mutcvazi. [ln/n&gt. Onlar: ^una-bura.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier. bende §eved jdd ki azad §ev&amp.d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. bun 11 yiipmitklii d. Hi-ni peysambei? yapti.. Beti abd-i zalf. . bende $iidem.i iLr fcmhfcudi'rler. Isa'yi tekzib •dorltr dp.irn minp vrrtll. Beni mubarek kddi la . Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. kul oldum f kul oldum. yamnda kahr pek kiigiik!. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il." Rubaisi. ben inc. namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr. (18) Stire-i Esra : 1. het Mile. hatta Allah yaparlar. delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!.iNidi:-. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31.t-i Isa'yi Allah'm oglu. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. Bii^uksiln llahi. lakin nianen pek yiiksek olan bu . Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir. §urai da hiJinmelidir ki. CHakim-1 Senai) hazrctleri. UJvd edilince sevinir.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz. 40 1 1. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i. (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur. i In biiyukler. (Bendeniz). kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin.

i]'[:iek. iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2. ' y * ?an &lt.1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle . &amp.SS5 ■as sirruhudur. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '.keseyl ieddetmi§ti." Mm * k] «. insanlara kaiji da minnet etmemekdir.Ceitib-i Hak. m amma&gt. 7!ald(ih'v!n yolu. lh. «j«k b E „. MesncvJ-i ?erif riv ^.H™ * 1.§ikaT dclillen bavJ.ht*un j ■ &amp. dh]d Mnsin j^* wmis . ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E .. ptf«k mnkBleleri.v m ^ r srjrjsr mb^S* . meta'-i Dijnvi Mn. Hazret-i Mevlana da. Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra. «5^ .. ball tft. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu.lasa '. H&lt. sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim. (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll.

senedim. babasimn yerine oturmu^tur.n seyyidim. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri. mliglsiit Yani : *Hiit.eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu.. yarm da manevi zahirexn buiunr. bugiin de. ve vera emlniil kultibi veuniiha. kalb ve akil sahiblerinin emini.i eseri olarak. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§. bit hususda en parUk bir burhandn . fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra.iiddin t^elebi. s. acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir. 12. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan.g&lt. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur.i havi hit cwrdir. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i. yalmzbgi ihtiyar eyLemi^. Hazret-i Mevlana'nm vef.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken.?. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. ariflerin muktedasi. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir.am.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t. yani Tiirk Irkindandir.il olmujtur. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp.) imamiilhijda velyekin. on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu. in- 43 . (Vebiives§eybu kudvetiil arifin.'ittndan sonra.i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi.

*. qua J 3 3.1 ayetlcri nadl oldu. fakat manen herbiri bir emir olan .&gt. . cevabim almijlardi *&lt.in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*. ww™*. Kurey. j Kllfcikl MU Ekrem.***" Kure&gt. CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine . wfe * .&amp. tan y a ^S *&amp.j*». zen g i n l e .*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i. ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et.™*». Sureta fakir. 52 II ■ — Yard : -Sab ah.. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt. Gftzlerim onlar dan ayirnna -.— Onu yapamam.i n&amp.Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol.

^unki onlar. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir.onlar dort bin kimesnedir ki. Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii.n-. l-Iiu) fctf&amp. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai.tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. tiiiLim hiinu/ll ivr-. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii. Ve.tir.tini bir^ok fazilet sahibl.j meclis-i iinsLin di§mda kalir. zahiri ve b&amp. feif§. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis.mat vardir. fakr-ii zar&amp. yani ycr definelerinin emlni.) Yani : -Qelebi. yani Cebrail t &lt. bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa.* Nefeh&amp. ft (Miftiihu li:L/.riniin bazikm.{\.... (Evliyai tahte kuba?. ar$ bazinelerinin anahtan.o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi.t-iil^iiTis terciiniesinde. yabanci giremes.» .vMn malumu degildir. Hazret-i Mevlana.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\.iin) .* buyurmuftur. hakkm ve dinin keakin kiiicidir. vilayet-i baiiyyedir. (32) 5flre~l KtH : *&amp. mestuT oliirlar. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir. Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince.i. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir.. Ruh-ul-kudiis. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir. Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r.

&gt.. -Siddik oglu. demis.. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe. Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam.\vit idi!. Siddik oglu Siddikdir..Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor . Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr.) Yani : 'Hiisamuddin £elebi.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : . muntazam ve mazbut bir hale getirmi?. kibar~i evhyaullahtandlr.Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. 260 tarihinde irtihal etmistir. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir. Meslek-i tasavvufu. sen jabs. bu jhl . Bana ise bir sa'ra. Emseytii Kiirdiy'-&gt. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil. bir asir kadar yasamif.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur.&amp.Oylum. Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi. Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan. onun degildir. Urmiyyelidir. da aciam ol. vaktin Bayezid-i Bestimisi.desinden. bir igne ueu kadar verilmisti.k'bi d-&gt. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt.ldir. kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun. Hazret-I B ayeKid de: &lt. Ne . Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir.I. derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir. Allah. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu.. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum. (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin. Husimud- « .Husamuddin gelebrnin ash. fiivayete gore. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus. Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}. " L &lt. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp. day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir.'-:lindcndir. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm. Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^.* Seyhin su if&amp. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f.idir. (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt.. Bayezid-i Bestami lie muasir idi.ii i . Allah.

^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir.Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi.i/i&gt.) Van! . yani umerasi&gt.lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. Hazret-i Ptr'Jn.riyli. sabahleArab oIdum&gt. siddik bin siddik buyurmasi. o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de. {l. kalbim Arabdir.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba. • n ilmdeiidir. yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. Q da : Eii^alkh. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde. (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp. so^e bashdi. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi. cevabim vermi^.rikun liyekune . . yani suaini aksettirmis. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. Husamiiddm ^elebl hakkmda.i:. Hazhalde. 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. Guh*U onun ustiine ridaami atmig. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir. Seyh vi 1. Ben Aceraim smma.) Yani : &lt.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi. diye. boyle "i i [ fa bib.ll vc meed u azamet murflhhaislH. . bir silsilesi var ki. Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir. Bazi kimseler. fukerasi. cema'ati hayretlere du^iirdu.

(Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar). Iran devletini mahvetmijj. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi. C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. Yani : -Ey Rabbimiz. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. hem sakit. hem gaib.S&amp.ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin. O zevat-i kiram. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. e&amp. semavjlerin. eski-piiskii elbi&amp. in . giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi. 1 iistiinde etcgini suriir. Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. niirilerin. efdaJiJ fedaili. ar^ilerin. hem hazir olanlarm.«4&amp. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki. meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . t \£2^%&amp.e demektir. (Timr) in cem'idir Jd. hem naair. amm ya Rabbel alernin.* Bu fikra ile de semavilerin. '&amp. *§u diia. ya Rabbd alemlo. t^rafil kabnili. G&amp. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh).) «Keza Qelebrnin kapm. envcrid dclaili. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider. reddolunmayacak bir istirhamdir.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari.W&amp. gece-giinduE basiret sahib lerinin. O halde. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. atnfu. * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir.* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir. ruhanilerin.

Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt.§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem.-i nasibatdir. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. Onlardan tey\z .tad olayim der. rn^rebinde bulunanlar.uluna&lt.-nk si-yliii dlnlc". yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir.i 49 *■ •mm. Diln mektebe vardi. Onun nevasi ayriJik hikayesidir. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir. Ez cildayihd $ikayet mi kilned. Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ. Ez cudayiha hik&amp. ti * -T - r. dinlemekdir. soylemek degil. bugiln ii&amp. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer." ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir. Vj] ■^iindi \:! p&gt. «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned.w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/.yet mi kilned.

i. yani .r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J. . ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m. asiklar mezhebinde heWdtf. analanm. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir. Tufanda MEak olanlar. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni. miinkirler mezhebinde haram.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. Anadan dogma nitwit'!. dinlemek derli v«j ■. ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder.lt ortfindiiler. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar. Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk.» iAyetiyle bi Id My or.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle.' ■ vv dot duytnadlktart fc. kttfurdc kalmak t^in lsr&amp. OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. mualen der ki : *Semu.itt dilsiz kaliyorlar. (25 J 5Ure-L Nub : 1. (HucceUis-sema) ma bakmalidir. Sibaslatij..-\vanlar tdi. Allah yoliimm bir ^ahbazi._ orlti (fliyiev in iiey). yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. (3S3 Sflffl-l A'rit: 204. Semi.U. Hazret-i Mevlana bir rubaisinde.» Semft.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo.«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma. Sdyb-'mek. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt. Cenab-i hak. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr.

aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug.. beseriyyet kaydina ve ana&amp. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor.^ilmjg:.* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay. ne sadasi. teVite hacet yoktur. bildigimiz ney olsa da.'iklarma atet. I^erisi temajniyie bo^dur. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. Yahud bildigimii. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij. Huda diyori. Va^ifesi. mecazen insan-i klmil bulun^n da.ir-i tabiat bendine vurulmil . Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor. ici basa'lrtn. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor. Artcak neyzenin nefesile do)ar.i boguroJar] .W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. Kuda.&amp. daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^. Zaten nayile insan-i kAmd. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden. Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar.sararrru^. Neyiatan-i ezelden. Knyden maksad. kalbini ildsin heveslerinden.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig. zibnini (HestM meviiiiiii) yani.de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr. buyurnut^Uir. ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis.(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§. iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir. . nefha-i tlahiyye hangi perdeden . ba^ina. Yuzii.gu halde dilsk ve kelamsjz. hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir.terkedilrrvs oldv. aya ina h hat &lt. mayi dir. neyzenin dudaklarile parin. onun istcdigi. ^unki ney. insan-i kamil de bbyledir.

diyor. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan. tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt." neI.^ ^y. ibn-i il&amp. yani. muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki . 9«yn Attar . im** edip V if" 2fi .**»* Babbfinl vechile. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el . aaawer degildtr. ««*«*«-. tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln.hi 1^. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf. ei&gt. Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi. Lakin {3T&gt. Igie. halw kemalin jikayeti bundandir.ba. mahrQmiyyet-i visal netfcesidir. 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt..°™n rtMtlnta. Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna.Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ . Du § un. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel. «dM tffl]b&gt.amjz hikayelenni anla. den ala&gt.Md * buh—ta ba. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail. celbedlldi.u» cerirdlk.i iinyfa. . Ancak. 3(ir*-i fclrlyat : 5A. Baki billih harWi haarna getirJIdJ.^. Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n . kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi.

V) EfendimiiSn. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder. ney'in yetl. Insan-i kamil da. $z nefirefn. ol^iisiine gore iki ucundan keserler. Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. ayaH gma (Paraz avna) lakariar. Bajma (Bajpare). Kafi derecede kuruyiinca. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. ondan cikan miiessir sesden.tigi ve ter ii tize durdugu yerdir. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar. Ney. Allah ruasi i^in ile*i git. giinde yetmij. kirn olursa olsun dinleyenleri. Ayir-i viaalde yanl.demistjr. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum. yureginden fs§kiran teddl $bder. hem pek 50k iierisi vardn.A. barim-i IlabJ. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. biibrideend. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam.diye. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma. yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : . Key. Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. Hazln hazin otiiyordu.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi. merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r. Hazret-i MevliM : -Birider. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. nihayetou: bir dergibdir. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor. Onun idn. o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar. giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. Hal-adna olanlar. Nefs u heva edri bulunanlar bile. $u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp. merd. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. Her giiti.

.k i^i".* Bundan evvelki beyitde ney'in..yleir. yanl gilrwugJ gelsrtfik.k. bir Eirada. ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: . j!y j\ ^^ *»££ f\g.1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki.hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak.k i 1 i r. Eger arkadas. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk.mvtde. 1 I j on dogru Wr *wlui J-. hasb-i hal etmek&gt.1.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin. Biz cuyed ruzg&amp. yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis..i§ olinasind&amp. kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *.. teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti. Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt.-i&gt. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp. tafsilinde fee. ^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor.r-i vusl-i hfy . in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp.bim duymadiklan idn.1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim. konusamn dediklerini iyice anlar. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir. a^hk ve susuzluk iztir&amp.alrtiak olur.beyti si&gt. Cunki onlar. Ke§f-i h&amp.j. Bu beyitde de. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan. agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar. Tok bir adama a^liktan. . oldukca fcesellt yerine gecer. Gerd insan. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp..ri budur.iiyiik ■ 1 1 . Hmti. hal-asina isc. bu mm' 11. miikedder buIundLigu.

»rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar.ik \*femi$ olmasmdandir. Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da. Yoksa. .kidir. ?eybin bu Rozii sbylffmesi.l i.in Jiededigi." [[jsanm dogup buyudiigu.riihun.-i.-. Vatan inuhabbeti denilen.nricednden hall kalmadigj her&gt. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir.'. nrasi oldu^unti anlatm. her meclisde inledim. Yoksa keudir. baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar .an $traz'a dornniJ?.* demistir. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor.bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm. -Ben her eemiyetde.Ji!. sila hastibgi hfiline gddigi de a. kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp. imihabbeti. durdum.Vajlar. bad^deki &lt. Avliiulun.:adar merbu! oldugu. 54 S3 Yiiu' firk[it.irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT. degildir. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: . memk'kcti o'.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d. hiss-i nedb.'yiiksek bir. . hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir.badid sithUidir. imandan olan vatabin burasi degil. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur. Bu fizlemer.* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim. zmdan ncrcde. . vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi. ho^a demler surdugii yeri.i do£m de^ldir. Uir adamin. iasat bulunca alaya gitmek.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men.. vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc.

3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. Her sey. Onlar. $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur.. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir.^iinki fasiklar.hak-i . Diinya akmi. salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. facir bir takim kimseler* demisler. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir. Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun.siifliye getirilmi§. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui.metinU. lyilere zalen lutfetmij. kotiilere merhamet et. ilir.iimm^ zevati kiram. Miilhidlere l&amp. zitlar aJemidir. Rasul-i Ekrem (S. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi.i olmu§. lllifiz 5^23 der ki . Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i. iiskin da. her birini. *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir. gofe merframet eylei. £hu Leheb olraasa iitc&gt.) Efendimizin amcalanndan idi. Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt.iinjjjlerl kuldjrmak. ijadirlanni dolagif. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi. onlurhi Rorujiip konu^ur. snlihler ile de. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 . «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. Bund an ba^ka.A. . mii$riklerin mecII lislcdne de gider. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi. (Mahv) den (Sahv) e irca .. daha ziyade meggul olmak isterler. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp. iistiinde kiifrun de. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli. Onun i^in.. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. Hasb-el-vazife. . * Batik inkar etme. kenctilcrinl iittana davet ederdf.kin daka.2rho.Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis. imanm da.V. btiyledir.* dcnilmistir. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir. her yerdc gorum! rtar. ziddi ile anlajilir. onlan iyj ynratmissin. fasiklar ile de gdrufiirler. gafletde olanlan uyandirmak. Harrot-i MevJana'dan : &lt.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir . dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi. kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. salahm da biv jnmasi zaruridir. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler.

sciziij bu nokta-i nazara goredir. Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp.&gt. onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir.. Yavadandan oturii!.-r. ?eyh Sadi'nin : &lt. kahr-i . Nitekim Cenab-i Hak. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt. Bir Tiirk aiifinin.1 s y&gt. de : Elif okuduk otiirii. Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk. . kithk Vuaajre gttfi. tiinki biiiun alem.iiti. Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi.isi a I fine ysikim. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi.Hiilasa: arifler. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan.) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M . buyurmug. §urasi da batira gelir ki.

Keza : Leylegin: . Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men.fa ederW.sal malum.r suretde dialer ve bm.:omak kullanihr. 38 1 .Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir. Buna dai r mufa.hu veche)mn. eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz. b kelimeler igjtllmesme ^masm.a«r olar.i. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha. Nitekim. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib .erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi. StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s.i. WeseJa herhangi bit mimar. ySrim oldu. l&gt. isitdi^i *akus sesmj.yisina gore bcnin. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v.htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!. Hazret-i Ali {Kerremalla. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt. bir ^ yin dl^nam d^fe ikt. .ndeki esrar. anlayamad. Mana efali is. saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt. Fakat bir tot. siikiir senin. cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor. *Herkes kojidi aiiJ.gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt. onu isitirse pek ba S ka b.Tada &gt. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM . miUk d* senlndi. bamd scnin. ot. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm.llahi. et _rf. * Sathi 3 .Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave.rlar. t&lt.-.br.Iar. J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam.N^ nakus salahm ' to. rfr.ya ifefe g^rrnezler. lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir. ivmta.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi.demekde olduguim haber veriyor.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e . Naku. biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse. &lt.g ldugu rfva. bulunmaama da imkan yoiiriu.

bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn. ill . ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr. neyden ^ikan E&amp.. neyzen linii.h*'titt. leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \.n^t (Key) ii^ errini ile sirn. kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen.. Ukttktd*n Ibfirel . i^itidekmi sudirir.r kap.difi&gt.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr.. Lik gesm it gup-u an nur nisi. niir.1 nKikamdan. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur. b'yle kulak \ntn k. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir.j d*giJdir Sl&gt. . ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur. Vam ney.ii. Jf x rf i *±&gt.tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist.'k ki biiElm lukiukn vr&gt.i&gt. Bu olmayinca. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. ht^kiiurlar. Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur. kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp. -Hi-tiim iirrim. mazhariye llmif bulunanlarirj. . O. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir. hakikat ve mabiyyeli.miz aesler b ile. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir.n. ne tiirlii nagme yapmak iatcrse. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal.derler.i.

bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi. rwh hedenden giiJi d^ildir.F&gt. Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar.cevabi verildi. ay sonlarmda yine ufahyor.Kamer. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah. arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin . Nitekim Arab miisrikleri. ba&lt. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir.sm. sozlerindeki minay] anlamak i&lt. daha dogrusu soran-&gt. .* demektedir. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. Allahin vclileridir* mazir..VI Bunder. cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- . ay ortalannda biiyiiyor.» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus. L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin.jka : xGoriildukleri zaraan. Lakin lier&gt. Allah hstira gci*n kimseler. ruhu Kurm urine rub sat yokdur. onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. • p Yani : *De ki : (&gt.ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 .jin de i§itir kulak Uzimdir.. ay ibtidilarmda kujuliiyor.(101 StirpH N*^m : 3-4 .

d.y u nlst b&amp.§u oey'in sesi atesdir. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir. yoksa. Her kimde bu ate.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal. tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp. Merki in&amp. bu gode gorijlmez. rClhu da mujahede ryltr. parlayinca masukdan ma ad us mi yakar. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure. bava de ildjr. o kim» yak ols«n. Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin. Allahin emri ciimlesinden oldu u.hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu. &lt.red nist bad.» ■Ahhab. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz. biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^. Zir£ Hakki gozetleyen. insan-i kami- . yani. Ate$est in bang-i n&amp. h 8V a ve hevea dejjil.31) SQre-l B*kars : 139. 60 61 (Iii Burui.1 Xu-fi : 85.te§ ned&amp.» Neyi soyleten muessirin havadarj.rl olmadig] bey an edildi. mahveder. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir. Belki orm inleten. topluca bilcilrildi. &lt.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur. De Id : Rub.

a^k~i Jiiijiaridij. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir.h-i a$k. . I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde. §u mevhum vurbfitia alda* nan.l.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de. Daha dogrusu. butlm mabWkatm. &gt.il T AUah'jn II i. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir. ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler. arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur. Daha dogi yp ■ ■■ &lt.Allah'm balneal.tir. ciimle tilemi. ikinciln. Ku haiisin delaletine gore muhabbet. Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'.» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn. 1 A^k bir. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir. Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye.nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp. yokdan.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T.* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer . p . Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15. Bir bulbuILm gul y.uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor. majfik-ii yeganenin muhtelif &amp. tezgahi YrthJul. Zevki mikd&amp.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir. ehbi tasavvuf arasmda pek .&gt.4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad. . £iinki bu cumte.nlu-b denilmesi.uretde cilvesi ve teoel- .ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi. a§k eaeri oldugu gibj. hazinesi. ^j^k -1 hc/htl.Mlnli'ui. var cdilmijj olduguna tt&amp. tczgahi yokluktadir. .rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor.e Uli sevgililer.. la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir. hep a 5k eseridir.

Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. Sarma^ik. a--k da girdigi kalb i.cu§ u huruja getiren de yine afkdir. hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir. Efejft-i ^erifin mutasavvrfant.tir. Yarii : «Yfl&amp. muhabbetin ifTatidir. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam. benim zevkime uygun dusmtiyor.isinin ina^harlaridir. agiz dolmah!. Malumdur ki (A^k) lafzi. biitiin v Lieu dime yayilmasj. sanld) .i yeri nasi! istila ederse. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. Hallaci Mansur'un elled.uf) ismiwi nak^etdigini. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden . A§k. tH Siire-i Uekara : 10$. tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp.§dir. te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid. ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor. ■ &lt. llasret-i §eyh.» .u kelimeyi (l?k) pkuinak. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt. (341 Sure-i "VusOl : 3U.ihiim&gt.. Onun makam ptrdeleri. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 . m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah.uf'un miihabbeLi. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur. denilebib'r. muhabbet in. manasi. seven i kavramasi. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir. HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k.

O gibiJeri. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma. mubSUUn fiii. Hayvanlara vannc&amp. buyuruyor.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir. sebu mey% S&amp.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir. B inaenaleyh (Ney J sesi de. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar. O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir.. tarainda sozler sbyletir. erbab-i istidada in§irah verir. El mi sunar gayii meye. Qlmu$ bizim meyhanemiz}. 12 . Bir boyle sagar n&amp.i goredir.. Htvmhane-i bezm-i Hudd.u fJn«anH ki. miiteselli olur. kalb go■ i. E lest Li bezmini. (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin.^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . evet dediler. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister. denildigi lakdirdt.. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur. ney idn.nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur. Bu Ml. §ardbirtdan kagar.K idi t Oldu goniil peym&amp. dost sesini duyurur.nemiz!. yarn : -Allah. ayati-i sibite Hernial. yavas s^nlnwna. gerek sevincii. Bir adam. §u tev.ki bize All&amp. yarinden ayriJanin arkada^idir. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev.eb&amp. ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu.. DiLnyd.§ eden.nemiz!. miisbet bir habikatdir. Keyftyyet-i rind&amp.HazreM Mevlana. KuhLir.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel. $erh4i§~i hak mestanemiz!.

Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah.nr. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. 64 (15 Nebi&gt. araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^. buyurmusdu. hem panzehir.i.Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir. hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney.r nezaketden aniayacak . Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler. Kz 7 £ (Ney). 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil. Urn panzehir tesiri gdsinir. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid. ayet-i kerimesile tarif ediyor. batirlayanlar idn de. ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. Ccnab-j Hak. giibhesiz.\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu. (35) SOre-i Fetih : 29. ^ubhesiz zehir gibidir Ciir.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra.ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier. bem demsaz. ZirS onl&amp. Hem gii -ney dems&amp.&gt. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr. panzehir gibidir. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp.&amp. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j.-. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi. Buna da verasetle me m Urdu da r. din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter. kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt.

ihsanm. Keafi evliya-uilah. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. llmvn. Lakin bir leime. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir.* t$be bu gibi hikmetlere mebni. keremin. hatta oylelerine mii^takdirlar. jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. §eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. evJiya-uIlah hazarati. amelen. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir. jpUw Ney kadis-i r&amp. onu kendine kul. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir.h-i piir kun mikUned. 86 . Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. itikaden zehirlenmijj. kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. kole yapnus. olursua. 73. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor.kabiiiyetde degildirler.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. «Kerim ohm. o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei. Kissak&amp. ezeli ^akilere kar^i zebirdit. jy# j2j.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi.j -^SL.

Mi-niiiii.. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?.^ i-yliT. Kable en temutii. bersim nefsimi oldurijn kk hayatim. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj. nihayet . Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler.) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak. (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir.. Kurey? miigrikleri. can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler. ^ * * *.&lt. Cemal-i ilshi ajiklan.^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. demek ister. ihtiyar ve iradesini. {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii. hagrimi del.. 67 1 &gt. kwill Mr yoldwi bUhsctUr. bagrimn ate§le delinmesi f .V. betiim gibidir . MeSnevl'oin busji^ 3 .ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur. A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir.J Efendimize. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp. '.§vmi ke$ t sinemi oy. Yani : «§ijphesiz ki : Allah. ?u huldn o yal. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak .— ' . katlimdedir. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler. £unki. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. Insan-i kamil. gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?. Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. {Mutu.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince. derler.nu" nslibin bikfi&gt. hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 . ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!.A. gerek mebde'den §u aleme gelirken..«Noy. Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar.. diyerderin bali de.

. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt. £ lar gibi obnayi tavsjye eyler.* »*. On Un i^ H azret-i Mevlana.Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n . &gt. ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp.G. . ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud. meb de&gt. 15 Der gam-t tn&amp. . 2. Bu12^ WW ^rayama.mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T . Senin i.a. ayetlerM* nusulun.nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml.* .mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib. ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^.e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr.teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me . yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl.ccklerdir. akl.*i^ wJ^yjct ttft Ylni: . sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada..i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'.un) k.1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r. ve dth^ l t 6 T ^ mti .. Sen.

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

aya cahsmali. &lt. ortiine. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir. bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm. Easul-u Ekrem : befAl mill.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. tiikenmez bir liaiinedir. .» dedikden soma : «Su. Hiilasa . Halbuki insan.j duna kanaat gustedr. doyacak kadar yiyecegi.ft&gt.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei.^end giinced kismet-% yek riteei. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir.» beytiyle blr temdl Yapmis. ne kadar sigar?. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi. o' servetin bulunup bulunmamasi.lara r^keyl^-memn merhemidirl. gem in in 151110 gircrse onu bahnr. mevcQ. «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. kendi kendine teselli bulur. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir. bannacak kadar meskeni. durur. daha ziyadesini elde etmek icin didinir. Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak. Senden al&amp. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir. siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur. Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat. uziiliir. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a. mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. i^ine su giren gemiye. dab a iyiaini.

Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j. beseri ihti7fl '. Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr. . t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor.'ok fji/la hi-vt-.» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa.it buyurulmu dur. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz.n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid. pabu^suz bulunuyor.Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden. Halbuki sedef.'■Hnian 1. ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§. bir seyahati esnasinda. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*. mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir. ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 . onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult.. "uni . Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor. IhtirLst.» cevabmi verjyor. Kase-i $e§m-i harUn. diyor. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin. .s pe^finde ko^ar.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz.udiyor. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir. yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra.

ai. kabugunu. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp. ^irane. A§k. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. tama'm fenaligim anladik. 23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma. yilanin agsma girince de zehir olurmuj.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir.H Hazreti MevJana bu beyt ile. Ey tii Efl&amp.. Guya Nisan yagmudan' yagarken. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor. Hirsin. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk. kasdi — yahud f aydasi — ho. sad hLb Hazreti Pir. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir.- "Her kimiti elhidfcsl.e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind.m£ zi i$M gdk §iid. 77 -. mala. diyor. servete baghhk da. karada yilan agzmi acarmis. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. ■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis. 22 Her kird c&amp.mirsa. sohrem» niebni olmahdir. tl kimst-. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask.. hirsdan da.de istiridye. «F&gt.tun ii Cdfcmfts-i ma. (Hikmet-i i^rak} erb&amp.. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i. :iskui penjesiyle par&lt.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum.Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi. l. . 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad. yasa. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca. cjikar. onu elbis. dp) 1 lz.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr. bir suale eevap vermig oluyor. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir. agki tavsiye ediyor.

agki. Tasavvufun tne'hazi ise nakil. onlarla lu^m fikir degildir. jiykj. 200 Urihinde blmusdttr. Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug. Meviana Cami kuddise sirruhu .Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki. yam Kur'an ve liiidisdir. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder. Hazreti Mevlana.3 78 . 4 ' ndinmlgdir. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir. tajawuf erbabi. Mesnevi'de. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. «YunanhIanti ftlsefesi. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. Cunki fel.* demijtir.* Hazret-i Mevlana. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. Tasawufda jse : bb'yle aynlik. Eflatunun felsefeyle.k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. Kur'aiw Kedm. Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. ftl&amp. 25 Cism-i h&amp. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir. biri hekim iki zate benzetiyor. Hazret-i Mevlana. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi. gaynbk yoktur. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt. Bu boytde diyor ki : a$k. biri hakim. demek istiyoi-. rivflzetler.ki oldu. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki. bundan evvelki beytde a§km. Hakikat judur kt. L-.■.i-ft'tiin menge'i akil'dir. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp.

«Eeu ancak sizin gitai bir beserim.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam. insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu. &amp. Ijfi nlcyhtaselam jgin de.* buyuruyor. ancak bana vahyoIunur«. Tur. Kasul-j Ekrem Efendimiz de. pibi tesir etdi. 26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt.mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^. ve Sin a Cb'Uine . «Ey a$ik.i.~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd. mest oldu. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^. Mirac gecesinde setnaya.» diyor. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu. i'iyeti delaletince. mealf?n . Gyle iken ajkin feyzi. *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi. ask. Tur mest ii harre Musa sdikaa.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik". i$$m Yani . Tiir dagma tab. diger iki peygamber de bejjer idi. Mi sir kifa&amp.

sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen. Bu hal. 143. Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ . Dervislik tabirince bir (eile). dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi.Vaktaki Musi. (47) SOte-i A'raf : 143. Sure^i K*hJ : 110.itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz. scni gSreyim ilidi. Hakkin zuhQru demekdir. goremezsin. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. t4S&gt. 80 .rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir.i'L-bilmek muhaldir. Musa. fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur.hf noziinu soyledi. ban a ken din i goster. yani (Erba'ln) fikardi. Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. Tccclli-i sifat: salikin sifatimn. f4fl) Siirc-i A'r3f.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir.* Ehl-i Siinnet ulemasi. ya Rabbi. nelkesini ^lkarmi^iardir. Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5".nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. Allahi j ■ . asB ve kat'a.vt. Yani : &lt. Vaktaki Musa'mn Rabbi . Rabbi ona H&amp. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu. egtr yerlnde durabilirsc. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin. Yani rjVyetullah miimkindir. (TecellW cf'al). Binaenaieyh.-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. Kitekim Kelam-i II abide : • l. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*". sen de beni giirlirsiin. Ccnah-i Hak.i-(±\. Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi. Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi.» buyurulmujtuT. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki . Yani : «Lakin §u daga bak. [\. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan.

* (48) $fire-[ A'rff . t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki. M. .iuKm ibfin-trflr.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi. Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise. ottllnde. U*ak bir te^bth ik dedim. bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir.-. XntHii edenlerin ilki benitn**. sana tevbe ve i s ti# a . ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!.¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi. tecellj-i zati and. nmi arzeyJedim. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt..nr.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim. 143.ri.-I. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa. "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu. rengi. AMAlur. tei-elll-i S1 f4ti.

konusanda Kor. §airlere nazaran biilbiil.mn ey bvXbuV. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa. Dinky enin anlamayisi. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. Bl nevti siid gerci dared sad neva.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp.. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum. nisbetde olyr. ancak giil iciri ve giile karji soyler. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t. giilun agjlmasi devri . yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t.lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt. Bitirdi hem giitu.mava mccbur olur.. daha yuksek bahislere giri^irdim. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin.meye met bir qldum.. Onun dedikkrini de ba§kalan degil.li§inle sen sarardin gowtalar soldu. giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm. in nagmeyi degigtirmeye. lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince. Boyk olmasi da zaruridir. ^iir ve hay^l baki^i. soyliyenin soylemesine jnanidir. hem kendini efg&amp. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc. flu miinasebetk Hajreti Meviana.usma kibiiiyetl dt&gt. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. bir mes'elcyi anlatmak igmdir.u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid. kareismdaki. yalniz gfij anlar. P"akuL o muhatabi bularnadigim it.

varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu. onlardaki rayiha-i marifeti. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. sadastm keser. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr.i anlayigh bir muhatab aramyor. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS . £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz.* bnyuniyor. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He. giil rayihssi. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi. iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. burada ondan dab.iyorum f diyor. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. gibi kalanlardan aramak lazim gelir. Giiliin a film a mevsimi gegib.hmtne ffiirrdir.Iak't cder vasiflar bulundugu halde. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum. ben. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum. Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi. Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi. artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. Evet. O vakit biilbiil tie sesini. m-rihi fi&gt. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. Hiisamuddin Celebi.biter.. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan.

a^k pei'dedir. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt. bir giizelf ae verse ve sevgisi. Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di.ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii. teceliisini tekrar etmez. HLilasa . ' 31 A. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh). Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai. ll :■ . 5 ouun ii j &gt.si farkb. G&amp. alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir. Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu."»sik (iliidiir.attrlar. 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc . nazarmda kaitiut.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia. masukdan ibarctdir. fakat velilerin zevki ve derec&amp.Vani : &lt. der. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h . ondan ibaret goriinur.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp.irmi h. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di.?t. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi.1 ikmal eldim. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. . dinin kemale gelmig. 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl. Ciinki Mlah.Bugiin dziti din in 17. uitk derecesine varirsa. hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft .$ik perdei. gecelerin zuJmfini renginden s. hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder. di^erlermde pirLinmemis. Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz... Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle. Demek ki velilik bir.

32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o. ve binegi de saksagan kargasi gibi. kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi. kendi&amp. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. oA^ikdo. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^. — bica&gt. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm. Eflatun'un felsefe ile.il olma^j itrab eidigi gibi. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) .kanatsiz kus gibi kahr.^Unki tay■. Beytini soyler. O cii muTQi. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa. mand hi pervay-i 6. ten dedigiva. i^k. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu.aresl dorack caizse. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir. ben dedi§im sensln hep. &lt. neyim men-i jar?) diye sorar. perde ulmaktadir. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di.M*. sensin hep. etden.. Deriden. u^amaz. metanet. . Onun sahibi.. matU'ib olan yiikselme husule gelmej.Ben ben degilim. tartk-i itahinin sey. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. igte o ilahi a$k.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir. O IQzuma ehemmiyet verilmez.i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa. bu ger^egi ifade eder. Vay onun halitie!. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. a. Fuzulrnin Mecnun li&amp. kanatian yolun•im? ku§ gibi olur.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti. "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in. Camm dedigirit. Zuhde.» Agkin kudret-i icazi .» mealindeki beyti. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. sabr ve tebaramul lazimdir.

sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. *Ask. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun.ij .J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived.^k ile kaabildir. "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii.» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst. -» J-?.n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil. 35 . Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . . ai. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. insanin I tasacafi yeri gorm. eski aynalarm came degil. iki nevi sualin cevabidir. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor. ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana.? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor. baghI ikdan vareste k iliyor. Akil.» yabud «Yfjirimi. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi.Carani Can&amp.™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in..z nebved gun biived. vc son ile kayidlanabilirim. ben nsstl ba$iangi&lt. Ayna. Cilali bir ayna. vermekdir kemal-i &amp. nasil dniimii. A§ka tab! olama yan.esi lazimdir. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde.. Vermeyen can. Ayine gamm&amp. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor. fJ lj *£** *f ^ &lt. A$k niiru ile nurlanmayinca ben. itiraf etrtiek gerek noksanma!. aya'jc gibidir.nt. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp. Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru. ardnm idrak i'iJi: )i]irim.§ikm. madent levhalardan yapildigi icindir.. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet. beni tenvSr ediyor ve endS§eyle. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti.

st &amp. Envar-i zikrullah He!. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din. 38 . Kalbleriti cilasi da zikruHahdir..st&amp.dijah ile cariye. Binaenaleyh. t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!. «Bi. *Ey dwitlar. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp. 36 Bi§nevid ey dostan in d&amp.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin. lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa..n. •Her soy'in bir cilasi vardir. Der hakikat nakdA hal-i m&amp. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir.1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI.inat. ruh ile nefsin temsllidir. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr. -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi. i Nefsin bulanikhgi gitmez.n. 37 .ek ve cilalamak lazimdif. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M. Dil hinesi pur nur olur.il Mi onundti. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki .gibi. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp. PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk.* He §erifi mucebince. hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi.* Y4ni.

harid.42 ^ ja *j&gt. An kenizek ez kazd bxmdr *nd. 'Padlgah. he den kafesindc &lt. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud.d stiver.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah. Ba havns'i h&amp.§ ez behr-i $ikar. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii. kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt.ih ruzi §ii. .httfakua s&lt. Fakat kazara cariyc haslalandi. &lt. Dad mil il an ksnizek r&amp. "Can kuiju.89 ■ ■ aldi. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh.*§ der kafes gun mi tapid.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi.

. "Digerinin kascsi vardi.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst. paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads.^ i^ ^ j^&gt.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih.ifa o-ji^'L J^f 1 . huldu. buEamiyordn. baghdir dedi. Gv.» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u. j .1 paraladi. Suyu bulunca da kase kiritdj. 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst. su. yant her taraldan hckim lopladi. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr. I':il:m. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi. uulam .__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest.a Palan bulunca merkebini kurt parahyan.vcikdu. sagdan ioldan.x 43 ii^i . likin merkebi km. "Padisah.

dermamm ill* i ■ &lt. D&amp.— ^(inki ruhumun ruhu odnr. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani.J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast. bagla ^ali^alim. o. iyi edeeek ohirsa. hastayini.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl . Anlayi^inuzi bir yere taplayahm.rdmend ii haste em derm&amp. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp." 47 Ciimie gii/tendes.liyalim&lt. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. Ben. r i l •-_ ■= 91 _ ii. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet. «Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla.nemost. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir. ysni konsilltasytin cdelim. Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd.» 48 C+-&amp. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn.» . dnrdliyim. Fifhm gird drtm ii enbazi kunim. soura mibtcrck bir tedavi ye ba. let canbd^t fc-unlm-.

yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h.kalben gaflct halmde. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi.49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar. her derdin devasi bizim elnmzdedir. 51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft. Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna. onlar da san'atlarina Buvenmisler. insfiallah — ilniirdilor.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. her tarafdan hekim getirtrni. CciiHh-i lljtk . Allah Wu-rav — ymil..rmemi$ler. [sttanimti ruhu — yani. lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum. Yoksa. klbr vr jujimrtlrrindcn. Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt.ft.demijler. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp.. -Hokimler. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm . Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini. ODlann Mm. onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj. «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki. hakikatiyle — muttehiddir.

■*' j i &gt. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet. Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb. : *.il olmamalar: . hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji . Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr. Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi.mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi. in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek. Lsanen inIffiullah demedi. TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. Sonra verilecek cevab. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi. Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra. HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam.)» talim-i Rabbanisi varid o3du.rnti*iri Jiahi iradcden gaf. istisn&amp. aide yarm y a pit 1 v in:. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w . tegebbusltrinde haliriamalar: it. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber.1 im-Jnliglardi.tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. dcme.

Bademyagi da KjjIjiz vetdi. Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft. bin padi$ah. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin.M. "Sirken^biii simibu.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. Su bile hararcti kesecek yerde.* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft.cet na reva.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi. bburleri de iddiali hekimler. Jiiuka31idi olanlardir. tabib-i mynevi olmalan lar. kabizhasiloidu.im gelen geyhlenn. kazayi ilhhi it* safrayi artirdi. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi. Jtkllihi uliii. Revgan*i bddam hi§ki mi numud. "Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi. matbjb olan $ifa hasil olmadi. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis. llekSmlerden milrad da.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. Padisab ve cariyeden maksadin .53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud. Ge§t rent efzun il h&amp. . (SO) SCire-i Ksht : 23.:!. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi. neft yagi gibi atesi arUrdi.'digeri cariye.

zannolur. Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa. Muraoaat etdikteri. cahilin.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar.Bilmiyorum.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm.. &amp. destgirin (arkada9 in) olsun. . nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere. demis. boyle ederiz diye atib iuiuyralsr.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§. sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi. O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $. hem hasta fazla zahmet gekmez. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd).Bunu yapacak kadar insaf imiz. Sb'yle ya'pauz. o davanm da' eahillerce dogru. demis. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi.ey sormu?. baska bir sey yok. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. Mini davasmda bulunmasi. Hikayemiz&lt. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt.ie rQhu temsil eyliyen padi^ah. bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor. ham vebal aitm. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur. bilmiyorum diyeeeklere degil.Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis.Melekler. sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt. memleketi ^imdikinden. Ebu Yusiif .. At I ali. yaki^ir mi?» deyince. &lt. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. bildiklerime gbredir.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden. Dikty^da en buyiik musibct.i girmekden kurtulur.. ba§ka ve haaik birini bulun. ler. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. seyh degil h . bilmiyoruz dedikleri gibi.masidir. .in bank verdigi para. tedavisindeii adz kaldik. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. Evet. •Emir'ul-mu'min. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt. bir &amp. sana da bilniediklerini ogretsm. o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi. rub He nefisderi mii: fjkkebdir. Bu. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi.

Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor. 1'adisah.Ti .*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid. ve kabulltn bazi §arttan vardir.haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir. dogrudan dogruya. ayet-i kerimede . cmlardan umidini kesiyor.1. DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI.•■ l"-i i.- 56 JbJ. hekimlerin d aczini gordncc. jW. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler. (Vn.. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice.-fbT-im. cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica. herkesder. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife. Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt. Ezciimle Jn^an. Nitekim.» '.jJ J»I 4 . Pa birihne cdaib-i mescid devld.* Evet: Padi^ah. ji^d jT y£ j&gt.9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1.$1 j S&amp. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl .aJS.rc-i B^kei-B : iae. Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. &lt. Fakat icabet.. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor. ve her ?eyden iimidini kesmdi. yahnayak mescidc kojdu. J.

her humdi. litfkiyki yar. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu.iinimi. rakntetmi yaymakda olaridir. derecesme gore yalv. (insanlar) iimid leritii ke&amp. Malumdur ki bir adamin diia etmeai. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. Padi^ahin yalinayak gitmesi. matlabin da. ■ verecek zktc karsi. 9K .ce. 2G. yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp.r iemdir. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra . olmasi gerekir.. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr.dikten scmra. Yimi : *0. matlubun da. yajjmuru indirmekde. i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor. -Fabucjarim cikan* buyurulmus.bu-j yuruluyor.inb yakf masi tabii bir haldir. talibin de Halik ve R&amp.tit&amp. degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn.* demi^ler. kelim-u-llah Kazretleri. o istegin daha da s. HaUki karijisinda e it me si. Isteyen kimseniti. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi.seiavardir 52 . O. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun.M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda.

Kudiis harem-i ^onfleri. enbiya ve eviiya Utrbeleri. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi. Bu netlceye gore insan. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in.leri. (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i. Hadis-i §eriii mflcibiiice. hayaiinm uzaniast. bamdele K salvele ile basbmak. bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. Allah bun I an kabui eder. &lt. Mekke. kendisine hamdedHmesini sever. Hikayemiz.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani.b«l ir?Hazret-i Sadi. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur. Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend. '■ tst i£r. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. «AJlah. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. O nimetin siikrii de varibdir. Her nimete ise bit siikiir vadbdir. Ramazan ve bayramlar. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa.iikriinden Scizim* demek icab eder.&gt. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^.i. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s. Secdegah ez e$k-i &amp. kerem-i ilahi miisaid degildir.deki padi^ah.gibi diia ederken de besmele. (^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde. seher vakitleri. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu .ti piir db §ud. iJesela cum'a gec&amp. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. diger kismim reddetmeye. Secde yen. Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. bir nlmetdir. Medine. . mescidler de mubarek mekanlardandir. O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid. camiUer.

h.b oldu [un.60 &amp. Men gi guy em hod tii mtddni nihan.buyuruimus. *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl .sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur.&amp. sirlann bfJicisi oldugunvi . lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle..ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm. All&amp.u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn. «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn. Cenab-j Hakkin.p. Sen. gizlinin daha gizlmni de hilir 51 . makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT. bii. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret. siret. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor.i. -Ey daima hacctlerimize melee olan Allah. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan.. Bar-i diger m&amp. demissindir.lhri senasim sayr oak hus&amp. ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin. diiasina medh u sena ile basladikdan. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor.) ^iinkti O jfbiiyi de. Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit. fte&amp. "PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp. «Bana dfia ediniz.Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi. yiikseltmesen de birdir. tekrai yolumuzu 5asirdik.n Padijah. galat kerdim r&amp.* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de.

raz-\ derunu yoksa.* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile. Elil-i dil soyiiyevie.&gt.. Yani : «Halimi bili§m. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir.n.bilenler.. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca.derdini agaha bile!.^ .Ua .ru$. o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor. O zat-i ecell Li akdesin. f§te padiaah da. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu. Kendi bi $iibhe bilir. 62 ^^ &amp. Mii'n. Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$. Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!. o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler. kendisinin bir takim sariatan hekimlere. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h.in : 6u. 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii.

Hacetlerin r*va goriildii yaui. «Padis&gt. muradin Dlacakdir. Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.» 102 M VJ .» .hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii. bizim t:iry fimizd.ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi.fathaizdir. niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst.in gtinderiLmi^dir.Gazab'i sakin olur R&amp.'m t Miiznibin nale-i cangaht if p.hm&amp. — Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat. emanet ve sadakat s&gt.n. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.13-lp. sana mtijde. ^j] Gihfi ejf i eh..* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast.' Did der Mb 6 ki pm runiimud. Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti. Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit. ij jj ^i.

aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya. nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur. *Mujderikr. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim. Der miz&amp. * d( sin.* mealindedir. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini.i. Enbiyay-j izam. mUbessir* nedir? siialine . m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz.1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm. yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir.. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. adeta hususidir. Buindu dolayi . mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle.cevabmi ve* misdir. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. AJfatflandir. Onun kendisine zararj oj maz. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan. herkese vaki olur.* buyurul mus. tabir etmis ve.Ru'yay-i sahiha. tuzlu yemekler yemis. Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu. bu Hadis-i Serif.* « MaJumdur ki r uya. Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin. riiya lardir. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden.66 0^? I j JiU. tidlcmu muhtelif. dive muhaddisji . (Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin. *23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay.. -Salih bir a dam in gordiigli. vssitftsiyle olurdu. seytandandir.^j. j»tt* j&gt. u miiddetin 46 ciiz'unden biridir. Vukiiu umumi olmakla beraber. Evet.* diyor. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin.-y* j* ^ h J 3 .ces kudret-i hak rd bibin. bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat.

Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. riiya sin da go rub babasma stiyktni§. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- .hab ile Mekke 1 ] gidildigini. sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur. Bir def'a Hazret-i Aise. Mucize iie keranietin farki ise . Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. ilm-i ta'bire asina idi. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe. niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir.meal hide bulunan Hadis. mahvetmi^di. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler. geclkirdi.sisinda bozulmasidir.* demekdir. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini. bir de sihrin mucize ve keramet kar. iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. Nitekim Uhud muharebesine giderken. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi.nij te'vil buyururdu. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen. rii'yay-i salihl ile nlmusdu. Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi. ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor. islam miicahidleri. birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir.tarafmdan izah olunmusdur. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari. sihir.. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber. yahud bir mudd&lt. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di.

-Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M.» 106 . a/isi /d^ili piir mdyei.iie}» gibi parltyotdu. her . Doldu gonliim niir iie bUhtiyir. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp.iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp. Sure-i (Vennecrni) i tertif. AJt&amp. 105 Getasagi. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud. kit'asjnin uijiincii misra'.bi der miydn-i sayei.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim. cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss. ^*$ u*^ Jo Did.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi. Td burned angi bilnmudind sir.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki.eyledim!. yahud bir ciimle irad etmekdir. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime. ffoJge arasmda «GU.» 69 *jl* j. *Padi$ah. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu... hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il. pAdifAhin riiyd da h. soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir.. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca.

hayaJ. . sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. -Ruhdakl hayal. Hazret-i Mevlana bu suab . *SuIhu da. Yani: ciaml. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn. kimi servetine. Kendisinden ustun bir alim.WIHM. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi. bir if las o serveti. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu. hakikal-a^ina olrriiyanlnr.ir hidde idi. viiakdun. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. M(v seia kimi limine.* Ifl7 Evet.Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. a nza gdsterir. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. Hiilasa . yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. biitiin bareketlerine hakim olur. di ? tan goriinmez.I taramazlajr. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. t hayalden mUicvelliddir. durur. siireta yak gibidir. bir zengin. bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. bir ha vale bagJantb kostugu hatde. hakikat vehmeder.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. onlann sahibi olmakla iftihar eder. riihundn mutasamf okm o hayal. Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr.» Yani : Diinyada h^rkes. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. bitten bir Tniinasebetle bans. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. cciiffi dc T iftihan ve an da he.

cevab clmak iizere diyor ki .inde to* mayiiz ederJer. O tecelliyat isu. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst. ki §eh der hab did.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn. "^ &lt. §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet.. Her dii can M dukien ber duhte. vahidiyyet mertebe&amp. Her iki rftli ■ ■ ! -. -Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise.csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o. «Hcr ikisi. Huda bah&lt.n mikman-i gayb-i hi§ reft.4 mihman hemi dmed bidid.l. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi. Binaenaleyh beyt-i serif . (Mehruylin) dan murad da.M IDS 75 ^e?i bec&amp. Dst ruh.» Bu beyit. Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir. i 1 1 i i ■r 3-s. 76 Her dil bahri d§ind dmuhte.* §eklinde de a^iklanabilir. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir.&gt.J* $*** t f J* An hayali t&amp. hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir. gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. Allah 'in e$masi ve siiatidir ki. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.-- . V.

"Ruhlar.nhtir etdi. sebeblsr . tkislni ■. • Padisah. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt. Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi. Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra.. i$dm luiMiiJe j. . Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler.PSdi^ah. Lxk k&amp. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa. Lakin Diinyn'da i$. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. «Ey hekim-i gay hi. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an. huaur-u Nebevide nasi I her vakii.Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi. (Kerner b^sten). Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /.. Binaenaleyh.ik. bir is gdrecekkti sirada ya kemer. giirmek. hizrnet etmek demektir.t-lir dedi. A$inay-i ezeli.Musta/d men p-tin t/mcr.r ez kdr hized der cihan. tavsiyesine giire. ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi.midrr. O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu. in W Dmiyii.. ydr-i kadim Asierler!. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder. bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir.&gt. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn. 78 £j merd tii. ma'sCikasmm cariye degil. sevgilim cariyc degil T sen iditi. eaeli bir yakmhk vardi. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin. is. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi.\U&gt. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra.» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda.ckdigerine sevdirdi.

Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. si'I degildir. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum. . Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. (Ummi-i arif) takimindandi. Mcvlana. id kiy timet ddimest. hdz ez dli&amp. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni.t. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden. Hdz ez nesl-i timer. Azmayes. Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur.eiine kalkisirlar. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist. meslek-i tevbide gireme^. Merhum.'ikarmak btibS&amp. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir. Hazret-i hudavendigar.§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest. later Ali silsilesinden olsiin. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim. ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn. Hal boyle iken man. g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi. later m.jsj (. o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

Bize ziraat. samgi^il. dcmisti^. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz. Han -firUiad u gammet ber tabak. sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi. nicmmek ve sogan 51kars. ctinkii (orads) sin? i&amp. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine. Bir kac.vasi huhinmaz oldu. ai'iir.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor. c kerem safrasi kesildi. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}.u1 det»i§tittiz. tnjuf ve orak me^akkati kaldi.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah. (Jdtiss. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu.Ledifiniz {sebzeler) vat.. O huldi. Eve I. jy Eds Iss giin §efaai kerd hak. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn.

in eigremeden yutmaya kalkisimak. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. fGJj Sv.. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek. mucize olarak gdkden bir sofra geldi.* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah.$&amp.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da. h-/i-i. Ciin gedayan %&amp. doyulmiyacak. yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak. Bizi nziklandir.stend.iiro-i Bettors : til.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi. "Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek. yahud ak&amp.?deb biigz&amp.rr-i :«idt&gt.» Yani. Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri. !^eyh Sa'di'nin.Yam . wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 . o endi^s ile. berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. hirs avert.l. Ekrem-ul-ekrem indir. thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir. dedi^i glbi : .dh (COi &amp. 11 « B£a gitsfrifran &lt. bizc indir ki cvvelimizc de. mimascbetsizlikde-bulunmak olur. Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine.$&amp.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v. Hi. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp. Allah.z zemin. Daimeat u. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir. ■■\. lokma faaila giieiirmek ii.jama. ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar. kem negerded &amp. kiifran-i ni'met olur. bir kac. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i." il 87 ^-^ j'&gt.

* Boyle bir Rabb-i Ekreir.» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim. Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi. Hi.tlft «Yct yiitfil. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. ken dil crime. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz. baskalarma da te'sir etdi.i olmak icabeder. Vez zina iijted iieba ender cihai.in dc t&gt. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp. *0 dilenci vuratLi. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak. An der~i rahmet ber isan §ud jirdz. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden.'iii. MiJrada dost. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr. vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki . diismati ayirl edflmest.:' . ilahi Jtahmet kapisi kapandi. AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat. ahdijii bozarsa. Hazret-i Pir.

»iRZ . der rtih-i dast&gt. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. Bundart ba§ks&gt.« buyurulmustur. gam ve kedere tehavvul eder.le bir $ahis merd dcgil. zulmaniyytte.l v&lt. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki. (30 Zek&amp. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali. Kileyi. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt. lderitidc fuhus yaydit-sa. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa..-riiiiyn&lt. nefsine do munhasir kalmaz. Gam.merd bst. itlurlnrsa. 0&gt. Yme bir Hadis~i §erifde. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir.im bilmi? olmiui. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz. aralarmda fakr u zaruret yayilir. • Zulmeldifn. 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp.» insanm bazan nuraniyyeli.w 121 .. nanierddir. memfckvtlcrinde bitt bitmez. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. NLtekim . kithgn ugrarlar. Rehzen-i merdan §ud it n&amp. 90 ( &gt. kalbi safasi. 91 Her ki hi ha IcJ kilned. jnsam raanevi bir sikinti kapJar.&lt.» denilmijdir.buyurulmugtur. iilum dt ^ogalir. ^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam. o hale vicdan azabi denilir. baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur.l&lt. kedtrdun sana her nc ariz olur&amp.AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse.a. Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et. gaindan. insardanii zekat vermedikleciai. An zi M bd ki vii giistdhist hem. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp. emr-i llabi ile miicssir olur. Di er tabirle.

* i . Azaatil." Cenab-i Hak. kiistahlik neticesidir. sadir olmusdur.M kiisuj-i aftcib.i iariliLer . Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet. Hufcusiylo o kimse. geyn ise dervislerinin. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 . hem de sapitmis olur. melekleii temiz bir hale getirmi?. 93 Bud zi giist&amp. ■ Giiuejiii tutulmasi. «Bed zi glislahli kiii-. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek. sair mahlukaali da yaratmi§.de taklid hassasi vardii". §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb. Guneiin tufculmaiu da. felekleri nurlu. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister. ctmdendii'. felegi de.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?. «Felek: cdebi dolayisiyle. ve melekler hakkinda : t* Yani . ba^k. on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur. hocy Iso Ulobesinin. dftgiin* raesi. yam. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir.» Buradaki kQilthlik. nurlu melek de. .'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. tnsamn tabiatir.•'■' nrrckdir.s'il'-i Afitali.v. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. tnsandan ba§ka hie bir mahluk. amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur. husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi. Citine^dun dyAdc insianlarda.iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt. o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir.medhi. Aksi halde hern sapik. onn tapa:dar. /r&gt.si. Bunuti iqin reis akmlarm. stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. melegi de.

ui-urundan secde etmemis.&amp..ytl olmaz. beni azdiri^in hakki i^n 63 . seytan kibr ve *. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk.» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim. ^tdytan. halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde.. kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi.KtiSECEClNl. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur. ya temamen Dunya'ya V. m m -G&amp. Ay 'in.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir. ya kiamen. Ktisiif esnasmda. Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du.u-jisra'ma *Guncsi». ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" . Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. (62! Sure-i Tatuitn : S.itc^den. Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur. Ay'in mani olmaiiyle o ziya. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt. tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni . Gune^in xiyasi sbmnes. onu toprakdan yaratdm. tea 3 SUM-! Hicr r 3$. bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi.

alnmdan bpmek. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. uPadi^ah. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu. Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift. 95 Dest u pt^dnif bustden girift.» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp.*. yani. «Elini. sema\ dever&amp. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege.t bHk§dd ii kenar dns§ girift. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:. Ca'feri kucaklamak. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu.w Padigah. Hazret-i Peygamber. Vez makaam ii rah piirsiden girift. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler. verib. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar.'! Jit J*^ D&amp.* demekle taltif buyurdu.lumanlarn hem selam.94 if J ^W j Jj &gt.« . ■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^. makaamindan ve yolundaii. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi. Onlar da oray* gitdiler.n. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis. kolunu agdi vc onu kucakladi.

&amp.tftfJ &lt. Guft. Ma 'nii essabru miftahul ferec.s l Ey likaa-yi tu cev&amp.genci yaftem ahir bcsabr. Tabib-i ilahinin geh^i." Keza : 97 £/■ . (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi. "Allah 'm bediyyesi ve lahmetin. MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ. me^akkatin gidcritisi.h-i her siial.^j j j^ V* \S Kj&amp. Hz.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec. dcdi.96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr.*» t.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit. 124 125 !&gt.iJ J 1 j. seVin? anablartdir* mealindedir. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin. . «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi.S ^**' ■#**&amp. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir.

Destgiri herki pdye§ der gilest. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir. boa geldin. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir.e cevsiha liatet icalmaksizm. in tegab cdelkaza zakal feza. jebi gormeklc hallohmuverir.siial v.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl.eriz. ihl m-i U. it$ada muhtac olanlan. her vakit so'zle degil. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis.i liu&lt.. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor.tskilini ke^fecler. *Ey tabib~i tlahi. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir. Gel en tarafmdan vl. Merhaba tabiri. der si ride.zi oldugu tit manasmadir. Hadisde de varid olmu?. Ulemadan. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. tesadiif der get. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil. Onim i?in lalibin mi. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza. Boyle bir sey oKi&amp. mesayihden bir zatir.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT. oburiine de in'ikas eder. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest.Merhaba. Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz.«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} . yahud meclisinde bulunuldugu vakit. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. camura saplamp kalmjs — yam. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it. fakat her vakit Dlmaz.™ Hakiki mursidler. basari da fi'len ve halen irsad ederler. daima nurlu ve eilalidsr. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir.ca. yahud fi'l ile halleder.iii.» niese]ine ve i . ■Ey in tic if ha \&lt. Evet Tesadiifidir. sen. insiimn miiskili. Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi. geld hi. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. (exi iliirnlir.

hem da azad eden elt-ndi manasina. dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. Mekke miisriklen. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek. sonra. kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij. Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber.u Mevla lafzi. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi. Hazret-i AH kerremallabu veghe. Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti. manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. aralannda bulunduk(. gelir. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga. Kitlg a ugradilar. Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler. Evet. Bana ne v erilmis. 33. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular.mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. insanm maddeten degil&amp. Mevla kelimesi: hem azadh kole. . Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah.e bile. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . *Sen f kavmin scyyidisin. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi. Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir. Onu.» (64) Surc-i Enrul . buytik ve efendi manasinda kulianilmis. Vaktaki hicret vukit' buldu. t2« 127 MB_.se onlardan sana verdim.. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr.Ayetine i^aict vardir. Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur.11 iizerine bu Ayet nazil oldu. azadn&amp. Kad rada kella leillem yentehi. Su azadnameyi All yaznn^dir.Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim). bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir. hugthi be nim phi hiir a [dun.

Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan. mule Jc [(/rim-.t4 b bigrijt U burdender hzrem. «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah. Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. kenial-i zillet ve hakaarei..» Ayetleri nazil olmusdu. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar. Ha. kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir. De&amp. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse.» . bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi. -Allah. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir. Obeyy bin Huicf ve nmsuli. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135.£unki iki dosldan birinln dugmam. peygamberlerme.) Sure-S Bt'kara : flT-S*8.le tJldurtildiikleri gibi. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt. digerinin de du^nam olur." der.ni : *(Babibim) de ki . Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin). « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : . 128 Omcyye bin Halef. Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem. kendilerini.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . sonradan dii^manhgi birakdjlar. Cebrail'e. Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. H ■jy Ya. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. Kim Alkih'u.

Kaar&amp. hastanm lienimi.ft bihand.. 9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun. An imdret nxst viran kerdeend. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu.ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir. 104 Ring-i ru vii fuxbz v. Sonra hckimi. •Has tarn ii ve hastahgm ge.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend. sehresinin sararmis. dum. hastanin kar§isina oturtdu.» . Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini.* YanS. -Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi. Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r. yapiti ve slfah bir tedavi degildir.O -HASTAN1N Hi\l. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. bu beyti ile ima ediyor.mi ini anlfttdi. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi. yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s. Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp. V. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor. Tahiti illW de.re bidid. Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib.lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^.in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden.*$ &lt. olmasmdan sia'fmi anliyor.

m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun.* deniimi^dir. Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv .kunni»isl.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji . iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier. ftizli hastahk ana belli oJdn.ve *■&gt. «Tabib-i llahi bastallgi gordii. «Mii'niin'in firasetinden.jr. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki. Diger bir Hadis-i §erifde de . kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve . a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler. Lakiu biltlJu'iui gizJedi. Zira o. f!j i)i.ilirriliu i&gt. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm. Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur.™ buyurulmugdur. Bir parijacik zeka ile. no -dliivtiiiiih hnlipMliii h. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift. iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn.

st ez zarid dil.7n bidid ayed zi dud. hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di. . halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in. cariyenin za'fiadan ardadi ki o. Buy-i her hQyzii. Viicfidfi afiyettedir. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. "Cariycnin has tali gi. Marsikla. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp.:nah. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez.iyyetini anlamak mumkun olursa. fakat gonlil hastadir. bir muddet gizli tutdu. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun. 109 Did ez zarty ku zar-i dilest. kalben zaifdlr. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud. burun olmamasi lazim gelir." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir.* J^W&gt. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj.

dir. diger dertierdcn syndic. o degildir. kule.ra bedan su rehbercst. kit I bin in Semes in den bellidir. (yurek) dir. vasita oldugu gibi. Hekimlik. dag. Ask. Heklm-1 tlahi de fir&amp. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz. iztirablan da bambaskadir. Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar. Onun zuhuru da. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. seyri de.. onunla zamara tayJn ederler. Yine o a§k. gerek bbUr bajdan olsun. g-ijiml hastahgi gibi degiidir. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi. tgte bu gbnfun hasta olmasi. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar. Zaten tab&amp.Nist bvmdri gii bim&amp. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. Vaki'a o da nuihlm.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. diger dertlerin tedavisi gibi degildir.set ve kesif erbabindan oldugu i^in. insawo hi a merkezi oldugu icin. biii » . ilahi esrartn usturlabidir. Goniil.* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp. usturlab. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez. tedavisi. Minare. f§k iisturl&amp. Evet. Aktbet m&amp.U&amp. eariyenin kalb! iniltisini duyunca. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini.esi. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder. Asiklikt eerek bu basdan. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki. hi^ bir hastaliga henzemez.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir. akibet.b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir.ri-i dil «Asiklik derdi. onun Tiirk&lt. Hif bit* hastalik. hislerin merkezi kalb midir. belki de tehlikeli bir hastahkdir. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur.nzemedigl gibi. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki.

Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir. Erbab-i kemal. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler.ina iletir* demislerdlr. nesin sen ey yar'. men-i z&amp. (Mecaz.r?&lt... imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride. al ki var zensin!. 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice. «A^k. onlardakf zahiri severter.. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). Ver sen. gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin.Allah kullanni sever. kainati. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt. . vu mualiuri riegH. Allahi buldum. dttttffdir. seven ve sevikn cemil-i mutlak. Leyla Leyla derken. Ben hod yogwn. Bazilan. tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). Ger ben. her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever. bir Hadis-i serif nakleder ki. irjte bu kisim asiklardan idi ki. .Nairn -1 Celili mucibince. Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler.. Mevidyi buldum. onlar da Allabi severlcr. jnanasi : . Allah'm EecelH aynasidir ki. son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf. neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp. Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben. beytiyle aiilatir.j^tirmelidir. onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir. neyim. yani Ha^ret-i Hak'dir." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. sen isen. (Yiiniis Ernre) ise.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. a§k oldugu cihetle. Kainatin her zerreii. ben isem. FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain.. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun. Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek.

Iiamamda kumaya a^k. kali nil . Iki kimse tasavvur edelim. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur. nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis. t IMl verdigine sidk He ver c&amp.* vMccsi.n bir sevgilisi yok. ask degildir. mecazi bir muhabbetle miibtelay-i . Kim. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak. ancak bir rata t a He ba^li kalmis. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli.u olmasi. a^ik^asi: bir c-err. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. bu it i bar ile olsa gerekdir.. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya.* derrick dir.: ■ &gt. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik.( f n asklar. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-.nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida. ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. Jiakikaliji koprij^iidiir. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. buyurmasi.-Bir kimsc asik ols&amp. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. diyebilir.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur. Her sayden kurtuimu^. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir. wM degil ruy-i diUirai. sevgilinin kuiu h kolesi olur. Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder. Ey yar. yiizlerce. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt.va varan bir hevesden ibareldtr. yoksa inceli. Iste ask-i mecazlnin.ale tutulmak tiemekdir. binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis. olur. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin.U. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . scnin esirin oldmn. AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi..sSz..» buyuruyor. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. erbab-i kemal.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek. D&amp. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir. her rabitadan balas buldum. hakikal kbprij&amp. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp. Mifdt-i rausaffa. Acaba ni^in?. §urasi da vardir ki. ueticc si utaiup nrlanma. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. ^ehid olacafj beyan buyuruluyot. Birinin muayy&amp..

(salik). dervisdir. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor. rr. Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) .di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt. £rbab-i larikatin k&amp. $uur ve idrak gartdir. (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar.. ^ilit'n mi fif&amp. meezub da kendinde deiitdir. Sofiyye ki tap Ian.anevi saiho§luk hali gaJib olandir.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 . Salik-i meciub : Siiluk ederek.mislei'dir. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca. tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt. ehl-i tariki. zub). Burada biraz tafsilat vermek lazimdir.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp. (meczOb). Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$.rlan manevi ciinijbliik sayarlar. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir. Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* . Siiluk ve ir§ad iein ise. askin mahiyye. Diger tig sin if a uyulajnaz. arasirs kendine gelse bile.» demi^dir. ani. Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. (salik-i mec. Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan. benligi heniiz zail olmanms.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv. Sajik: Tartkate yeni girmis. fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir.milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir.ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du.

ask a gelince. askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi. ichamraii] edemiyerek yanld!. Qv. Askm . §erh u beyan.Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp. A§km tefsiri bahsine g^elince. bem veciz. onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur. Hatta o tar!fler as. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t. 114 S-Aii 'lL" i '*t.* dedigini bildirir. Ciin bh$k &amp. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt.j $ -ul . bir beytinde.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam.i&gt. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden.. a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt. a^iklik ncdir? diye sordu. saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^. *Biri.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa. i^te bu tarlf.ft.y&amp. "Akil. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:. — yani. hem de beligdir.Hergi guyem l§kr&amp. J*— J J C*J "J t &gt.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir. jl l &lt. JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji.

i* 117 A/td&amp. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. yahud ^Gunes. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur. . SektM dane yildizi. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt. .ap olarak 109 defa. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir. Giines her an.ey er $&amp.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi. Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab. dmed delit-i d^tdb. -Golg*. Ez $&gt. Giinc^deu ni§aii vers* du. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi. insana ogretii. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir.» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade. hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de.onukdur. Gune^. Onun igigim gbrmek. fair kiirredir kll Diinyadari . viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir.ye ni$ani mxdihed. 1 «Gii»e§ui dHili &gt. Rijhu nurlandiran. rcvirme.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. can minimi iwjia der. sicak« ligim duymak. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. yahud kinhr. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. kalem yanlir. anlasibnasinda bi!e adz kalir. a^km anlatilmaa §oyle dursun. hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur.

ikat o esnada yolda bultmub. gozumiizii bagladi dediler! . yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr. Muhammed bize. Bu kat'i mu'ei^eye.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. -V T Sdje hdE&gt.-. Ay'in ikiye aynlma .ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor.119 . bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler.V. ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp. biiyii yapdi. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir. baailan inanmak istemiyerek. bedir halinde ohm.^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -. Miisrikler. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince. Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n.» Ayet-i Kerime■■. Aleyhiisalat.A. (ikiye) ayri]di a6 . in$akkal kamer.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu. Miisrikler. Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay.

akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor.n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin. a^ki Giinese benaetmifdi. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu. van in da. can giinc l bakldir. 120 Z J. her noklasinda Ay'in aynj saatde L.■■! — . Lakin iddialan dogru degildir.-. Dunyanin her tarafmda goriiliirdu. demi^Icrdi. ^^Ji j^a. onun icin (dlin). $u halde Ay. o anda Dunya 1 ■ . baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. insikak-i kamerin vuku'u. Bu badise. Maamafih.sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist..iirunmesine rnani'dir. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor. (ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^. Boyle bir badise olmami? olsavdi.u$ o]$aydi . Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. «Haktkaten Diinyada.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. Cin talihlerinde de yazilidir.. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki. A$ki. [:. yahud ilan edilmi^ degildi M. Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor.i : /idisesi vuku bulrr. ani olarak vuku buliaugilur. parlak oJan a skin. Evvelee haber ahnmt^. as j SQre-i Kamer : l. &lt. cihan Giinesi fant oldugu halde. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir. Arzm kurevi olmasi.» . yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz. Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye.jt^ j j o^ .

• tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir.nc ku.un ve a§k gunesinin. La kin bu az.l yor. 123 j\ Ji* j^i jj&gt. der fidric n&amp. Uune^i s'oz onune getirebilirler. Ask.2$r. &lt. Onun zihinde de. haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir.. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini.:. A^k giinesi lse. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. Ciinki (iniui. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle. bir derea'ye kadar. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- .t-i 6rd g&amp. GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in.. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt.in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. T&amp. ne de zihinde!. hAricdJ de benzeri yokdur. diir -Giine$. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki. der dyed der tasavvur mi$'l4 u.* 140 Evet. yani Giine§ sisteminde en p&amp. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir. Binaenaleyh.rlak cisim Giine^ olmakli beraber. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd. ne haricde benzeri bulunabilir. »&gt. bnce Giirie^ benzatllmlf. bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde. Nebwdeg der z'ihn ii. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir. jinin on dan daha acaib olduiunu. zira onun baki bulundugunu ve dun.Hazret-i Pir.i^ met ve nuraniyyetiyle beraber.tcrmek i(. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. fakat canlan parlatan ask gun*.

ucuncii mertebede onun fevkmdedit.* E*et. Bundan dolayi. Giinesin dorduncu kat semaya n. B u (k. Hazret-j 5™ s . eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir. Hazret-j Sems. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis. Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr. ayn-i (itdir. onun tasawuru muhaldir. 124 Qu-n hadU'-i r&amp. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 . diyor. Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki. . Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir.Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. halk tarafindan bilinir. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl. ikinci mertebe bunun. gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ . o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi.. Hazret-i gems. diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- . §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?. Ul ticuli pitli!.AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr. evbyaullahm (Mesturin) vani. bir itibare gore.' B .j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor.y-i §em$ilddin Tesid. mertebe erbabs. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor. Sifat ise. bet eaiimesi.Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi. fiszm-i Mevlan&amp. (Semj-i carum asmanj denikrek..™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms ..

Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. §am 7 dan Konya'ya gt«. Hazret-i Pit. Halkla temasdan cekildi. Hazret-i Pir. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani.Bayezid-i Bestami.fat ''derken. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin. onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu. Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi. Sems 1 jn i^iybubeti.kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i. sema' etmei'. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:.) kadar mutehammil degildi. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar.:.. .AV.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis. Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi. beniin sanim ne MyLikdftr. ve lisan-i hal ik konusmus. Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu. bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to.* demis. Hazret-i Mevlana da . Hazref-i Mevlana. Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp. talim ve tedrisi bsrakdi. evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler. — Bayezid. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di.Hem de v gaielleri. Bunun aebebi nedir?* diye soidu.oeve kadar Sultan Veled.vet etdi. Sir zaman sonra HazreM Sems . O da icabet gosterib yola ^lkdi..ij da rivayet edilini^dir. sevincinden. hiififan da. . Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar.

mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve . S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi. Kurulu^ iarihindch. sunnet yoln demekdir. eger v&amp.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi.. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. Su halde MevJeviilk. Gelelim bahse : Hazret-i gems.n dor era. Hazret-i §ems'in halifesi idi. ayagimn tozuyum. taradiiar. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu. kiiJe tsem.) isimli bir kizeagizi almi^di. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. Aradilar. Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler. izini bulamadilar. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem. kul. za- u:&lt. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi. Kamer menem!. su'btsi yivkdur. Ma'mafih : . Men H&amp. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi.. yami. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi. Garitadir kl bu kimseler. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus. donerii bir giines etrahnda. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. Hal bbyle iken. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi. Eger biri.» gazelini ingad etdi. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda. Yam : «Ben. Ger n&amp.ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir. ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. Hazret-i Pir'in mesleki. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir. Feykii. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur.k-i reh-i Muhammed muhtarem. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. (Kimy&amp. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. Peyj'. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir. Yelediler /iihd-j. demiglerdir. olsaydi. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem. Cimki arzettigim gibi Sultan Veled.i. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur.anlardl. Sijykyenkrin maksadi.

fit nefes can dtimenem ber taftest. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6.Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek. ■Ta ki yer ve gok gulsiin. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor. riih ve gMz de. Btiz gu hali ez an ho$ halhd. «Yil\uir. 144 Yani : .&gt. -Bu siirada can. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr.* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai.. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved. filan zat bana §u iyiligi yapdi.^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen. &amp. o ha§ halEerden. Yfislii'dn gomle&amp. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir.Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. Allah razi olsun.i kokusunu aidigi i^in. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest. onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir.i olan sohbet hakki i^in.rx ve semaam yiii misli sevinsib. §ems-i Tebnz ana pervane oluri.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin . Akil.&lt.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd. «§ems'in namt zikrediJinee. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle. etefimden yakalamigdir.

hem enfus. sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver. Ban a bunak demezseniz.srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu.mn getiriu.du. §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi. «Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. inanm ki. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?.Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki. «Biri. .. Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine. Sure-1 Yus&amp. )*&gt. Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu. H&amp. Ya Mevlana. iiakikaten. clan Ya'kuh A kyhis. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur. liiitiin aileuizi tie.* rn. h. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§.eret-i Fir 'in ruhti kad. nu. I§te Hiisartiuddin Celebi. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car . (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. lyice i-tiriir (bir hale) gelir. oglumi Itnybelmi. ) tabir ederlerdi ki.f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!. hem afak.

il&lt. Bazan gbkleTm ustiine ^ikar. Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un. simsek gihidir.. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir. •Dedi ki: beni doyur. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. zahrnct de olsa.* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm.ftii jela uksi s. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. baitau kapah olur.* . Bazau at.H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb.' * •. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger. baska bir zatnan* birak. Hem cabuk a] ki vakJt. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini.*ei\a. Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine. Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. kcskiji kill 5 gibidir. «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki.ri ki 6m yar nist. fiinki. Serh-i an y&amp. ^akaii. Bvunmck de oba. ( 134 .H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger .. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un. §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. — yani. sicim. Kellet efk&amp. otururuz. -Ey Husamiiddin. "jimdilik. o halde iken.

» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik. *Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr. oldugundan bahisle.$ ddt. •Ey arkadas. Veresiye dplayisile. riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir.» buyuruyorsun. iarikat sartlanndan degildir. Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi. veresiye verij ve gclesiye gonderi?. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra. Pek ala bttirsin ki.. -Yoksa sen sitti degii misin?. da : 136 yt j— j~y. diyor. Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki. Hest rd ez nesye h\zed nisti. yani gesmisden. iiievcflda yokluk ariz olur.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu.A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek. hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor.». 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik. sofi (Ibn-iil-vakd) olur. mevcud serm&amp. . Yarin ve yarlna demek.j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt. 135 j_i" jj-. ydr. Had til der zrmni hikayet g&amp.* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti.yeyj yok haline getirir.

yle.» Cevabini veriyor.» 140 . tie or tan kakr. Mi nekusbem ba sanem b&amp. ne sen katjr^in. Ill I'Dccli ki: Ly f. Ni tu mani ni kendret n: yniyan.» Hiisamiiddifi Qelebi. btr scy ^akLniiuksmii su. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp. plrahen. *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi.» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men. Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin.a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O. Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til . daha ho^dnr. 1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi. bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor. Me v Una ise.. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben.l. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. gomJekli bir giizcl ile yatmam. ne ihmih. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor.

™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir.yet bd^ gtij/.ylo. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht.4 •i&gt. "Bli babisin scmu gelmei.&gt. line ve te ham midline gi&gt. Ivkin o arzu o It. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa. Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. &lt. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz.jj j tit ^&gt. her §*y'i yakar.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht. Reu terndm-1 in hik&amp. a$ub u hunr'izi mccuy. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme.# iS j*1^ j j4. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme.» 142 &lt. KFitne.Uer. 150 14. ■And g&amp. r^ii mfadfc Lift endaze kdh.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy.re olsun.» . kiil edcr.

ui^ulimij akrabiyi da. J^ . icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi. J J&gt.vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir. "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim.145 &amp. To.i ti j/efc deyyar ni.. bipiirsem zin kezizek qlzha.. ^ j . Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi. ynhiuin..Hdrce ftdK man&lt.f &gt. PADtSABDAX HAL^ . 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'.j. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp.$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha.* J A&gt. .l Jw «&amp.«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN. ^ J ^X&gt. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd.

st. rifls sahibidir ve rrfki sever. o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§.bi sdyieyin.Insan. burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi. Musa ve Hariin Peygamber . yahud (Allah 'dan) kt&gt.» emrini almi^lardi. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir.S. Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar. (A. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir. hastamn van in a girdl.riyenin yatdigi dairede hekim. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani . kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse. emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea.'t. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi. nefsin. ynhud yerine gdre nezaket. Bir Hadis-i §erifde.£ * v» ' ' .). esranm on a acabilir. tabir-i digerle. mealen i *Cenab*i Hak. .* buyurulmu^dur.rkar w . c&amp. OJur ki nasi hat dinler.t. «(Gidm) ona yumu^ak &amp.» 153 Rifk u mulftviiiu. heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di. Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp. Lakin.. Vaktaki sarayda. Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu. 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. Rifk u mulayemet.

halJeri. hatti bil :. Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii .) Efendmi3z yaralanmis. yard kaganlar tekdir edilmis. kendilerine.:) (SA.$**&gt. Hfilid bin Velid'in. Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden.. Eger (tailfan) knba.■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki. I? hususunda onlarla musa vert el. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr. aksi suretle davranilmis-. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan. bosulub dagilanlara raci'dir.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit. bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130. hususiyle onlardan.n.i Mi EiReSe ka~ dar savu.V. Ohud muharebesinde bulunan. Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle. kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile.jRiuadu. &lt. Mr de pn. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 . Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i .&gt.. kalblerin bide^mesine. onlur:i yumu*§Bk davrandm.Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di.* buyurulmu$dur. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di. Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii. a gelen Uhud muharebesinde. (R5&gt. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?. Musadcme esnajinda bizy. 1 :■:•.a^ Rasul-i Kkn . islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp. halirlan sorulmak.) SQre-i TShil : 44. Demek ki nfk u mill aye met.%&amp.TTii&gt.

Qunki azim. Ekitii ak. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. tevfikinden ummak demekdir. lliqi »&lt. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e. bir isi yapmiya kasdetmek. i$q ba^ladikdau sonra zt. denilebilir. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. tevekkiil bu detrsekdjr. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir. Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile.ikm1ip!ii vartln. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. tevekkiil.&lt. (§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz. qohlrdd klmp &gt. sirtiistii yatib gokden. J ir &amp.** ^a j *? j- . yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. teVile muhtac ^bndurse.ittihamina medar olan seylerden biridir. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % .» denied ir. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. Hazret-i Mevlana.

Har der dil gun buved va dih cev&amp. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek.A. bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. bulamnzsa. alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi. . dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir.mdan birer hitet &amp. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir. Barada bir siial seiralabilir.» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db.. hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi.b. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt. onun. onu dizinin iistunu kor.iial fiiU --■ Tabibin. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek.nin Iilisiiu iirnr. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp.

^ikanlmasi mfimkin iken." Yoksa diken gikmaz. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr. sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken.yed ki hari ber kened. tikarsin.. taraf taraf tccriibede bulunuyordu.ri nihed. Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea.ramiya baslar.» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir.in. 157 .Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar. hatta gayr-i maddi ve manevidir. Har neddned def'-i an ber micihed. gamlarm. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut. Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister..^* H&amp. diken cikaracak bekim. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. ■. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic. iistfid idi. Dest key budi gamanra berkesi. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp.in diyor ki : 153 15-O \j&amp. * Me so la biri.r-i dil rd ger bididi her kasi. Elini gezdiriyor. Hazret4 Pir."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. derive sap la nip kay balsa bile. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor. sic. kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp. Goniil ki giizle gbrunmez. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic. iS^y S &lt. ona saplanan a?k dikenini. . bii'akis daha ziyade saplamr.

d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan. 158 &amp. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor. izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu.Ffekim. e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime.. cariyenin.» Hekim-i llahi. Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§.^J l *3 ^ T^ . «Hikny^ ynltyle o cariyederi. dostlannin hatini sordu. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan. acik — yani. basin dan ge^enlelre dair.z mipiirsld h&amp.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. 1ST «^. caiiyeiun Dimyada. hastaya bissfittirmeksizin. "CaHye.cegdn ii $4hr las.i-i d^stdn. memleketme. aorugturmilar yapiyordu. . wHastatim tiabzi. B&amp.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp. kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt.

ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f . «Hekim.» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek. Der kiidd min §ehr budesti tit pis. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi.ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t.lj-°J'. ttoillitriill n. Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc. . •Cariye.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§. • Cdriye.meinleketini s&amp.' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!.* ^ j. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi. jr *&gt. ve luj. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi. ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti.n 163 Kam-t §ehri giift ii. Sa'derati feftiM dicker rd nam biird.D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird. momloketindei! nasi! tikdjn. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft.

terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud. 163 f tin zi renc&amp. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di.metiiEckpt. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§..^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct .dne hdnj? Jcvssa icerd. „v uliIui Jutland]. Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl. A $l-t an derd u be Lara baz yajt. sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi. ev .* 166 Nabz-i 6 ber h&amp. yiteU kizanb sararmaya basladi. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand.&gt.167 ** *j f jj "t^?*. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar. ne de yuan sarardi. Yani mur§id-i kamil. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu. ~Hektm.ev bikayc ctdigi ha Id it. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi. fc.r an hakim in raz ydft. . * Heklm-i Ilahi.hi hod bud bi gezend.

o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu. o hastadan bu sirn anlaymca. *Hekmi.» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp. -Sevin dugtinmfekden vaages. An kiinem bd til fci 6dran ba gemen. kudamest der giizer. Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim.murun ^ettiene yapti&amp. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu.» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp. -yani.tmn nc oldugunu anladim.hem numud.tni yapacagim.Muradina erec&amp. Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi. Sana ya&amp.d ba§ % jarig u eymen ki men. — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor . dedi. «Hekim. o derdin. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder. F: 11 161 .*0 hekira. cafiyeye : Hastali&amp.Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp. sana adeta ycniden bayat verecegim.gine ediin ol. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer.jt kuyi &amp.

WjgS (*^fef&gt.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun. huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu. hekim-i ilabi li&amp.Hazret-i Mevlana.e sozler soyletiyor. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt. •Padi^ah. S™ lizulmc. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde. bagisiajicidir o rD . Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki.&gt. sirri kimseye soyleme. kendisindeki merhamet ve muhabbetin. bu. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da. Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir. Ailahii ziilcelaJin. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8. senden siki siki sorub anlamak istese bile. bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz.» buyurmu^tur. 152 .S3f »^* #f&gt.anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar. ifade ediyor. garuglne bikufirii.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci. Ustimiize 50k dii§kiindiir. Benim sane ulan $cfkalim. Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. umumen mahlukaata.„__ «Ik. gclir. 173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git. Rahim ve sefkatli olurlar.

sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij. orada nasil gomulti kahrsa.» Hadisine telmih eylemi^dir. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme. _^*i. «Kalbia. kubur-uJ-esrar.174 iji J j 0^. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur. muradma ^abuk erer. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse. demek istexni^dir. Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift.stl $eved.gelmesi i^in..u* &amp. muradin ^abucak husulc gdir. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in. Yam : -Hiir DlanJarm kalbi.CjO Gii/t P&lt. j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur. kabre kuhulan bir cesed. hiir insaniar.&gt.*&gt. bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : .Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi. Ah muradet zud ter h&amp.?j/5 amber ki herki sir nuhiift. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf.» Oi r j* &amp.buyurmu§tur. mrfimn mczan olursa. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir. di Iseved. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk.

lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem. Hiilasa: ance gizli kalan gey. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp.in terbiye&amp. drdyi$--t bos ton olitr.'. onun sirw. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan. Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor.. JSoj ceker. tenha bir yerde uturmakdir. mud. "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec. detle mukayyed degildir.iyle renk ahm.&gt.1S3 176 j^i ^ &amp.vt'si'rmtsi s&gt. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan.ftendi zir-i kan. 1C4 .'. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir. Halvet de. bu&amp. erbain de. ■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi.. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin. Pervert^ key y&amp. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder. beyti. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved.ina ol* miiij demekdir.ince. Fakat halvet. toprak lia. harmanlamr . Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved. toprak dan ihare-ldir.tamri .s.

■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor. "Kerem sahibleriiain va'di.k herd. n.* 180 i&amp. Va'deha ba§ed mecazi tdse gir.» 182 . . Hckim-i ilahi.) Efcndimiz. HASTALI&amp. daimi bir hastalifa benzer. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di. ya ettigi va'di Uitmali.Evet.Na ehil olanm va'di ise.jij \^\j. Vintva'dler vardir ki. Akil. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar. Keaa Nebiyy-i Ekreru (S. once Hira.nsi K'indu ^i/hdir. olanca parlakhgjyle meydana c. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT. Kerd an rencurra symen zi Mm. Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp.. mecazi — yini. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir.if"i L^.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT . yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir. padi$ahm huzui-una pkdi.r. Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra.V.a l'nsan.kra zan §emme-^ dgdh herd.ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler. $&amp. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi. o liastayi korkudati eiiiin kildi. cariycden bu malumliti aldikdan som-a. kalkti. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan.A. 'infai ve icra edilmedigi i^in. *0 VELl HEK1MIN. Lakin sonra.y-i an hakim. dimag mahfu7.

ona tavsijedc bulutima.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§. Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd.' derler. §imdi ISiim gden ledbir. lira &gt. o uzak §ehirden d vet et.* 185 J&gt._ «PicHfnh. f?i&gt. Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. gidecekleri yerlerin lisariitii bile. jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid. "Sonra it larafa haztk. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi. hckimiit bit laysij csml l-jldnti.jj _ r . bihan zan %ehr-i dur.amm nnsSKotint can dan. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler.a. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp.iiiildiin kit hiil etdi. •Dedi ki. n kimselerdcn intihab edilmi§di. Pind or a ez dil u can berguzid. Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul.™ Hazret-t Mevlar. biisbutun aksi zuhur eder.-j ^ «iV J&gt. • 183 .\jiW* jlf j* o&lt. muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da.dra. ebJiyttsiz bir bariciye m err. ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt. . urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub.S gurur.

Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t .y-r zergeri. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir.ok d.. 107 ^^HH *0 iki eniii-.di.iri. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp.iij. ederdi. islamin iuhOrunda bu vazife. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler.itii nlditgunu. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu. Ihtiyiret herd zira mihteri. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt. kendisinin Mekke'de dc bir e. Gelelim bahse : 18G . Fakat Hazretd Omer. Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu. £iinki sen buy tilt bir iistadsm.-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr.» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp. harb l^in degil.e. «i^te iitau padisah. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt.* 187 C*s* J+&amp. jU-1 ^^U ^lf Ke J j. iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat.ulmii^dnr. Bundan dolayi idi ki.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi.

Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin. ca)u£un. Sonr^n zahur *3« cl^inin .™hu.» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht. memlcketinden.fe mat ve elbbcyi g&amp. .Arab ahna bindi ve sevmcrek .dan. cariyemn = !]e f ai .§ahi.^E J^-ti Ender dmed §&amp.il evlemekde o]duklan.dm&lt.i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt. .* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did. gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj .ri. *§u giiizl elbiseyi. . ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl.. Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* . sl nd a ki ^hsiyetlerden.Urdu.jii a). gfe^Sfeiil = ..nince orini kapild. altitu ve gumii&lt. sdyknilmbdi. Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht.Kuyumcu bir fc&lt. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem.akil ve fehm. Girm §iid ez §shr u ferzendan burid.Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim.

Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu. Cebele'ye : °Ya has mini razi et. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. Cebele. bazi g A filler. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem). insamn iabiatine oyle kok salnr.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. caudan. yani. dedi.Muhaimmcdiyye. Hazret-i Omer miisa'ade etdi. bir kiilah kapmak.[arim. birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi. Ey §udi ender sejer 6d sad riza. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl. goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir . o adj bir bedevidir. ha life Hz. bunun ipekli ihramma basdi. Bir ecel-i musemma. Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu. bir de eeel-i kaza vardir. yahud o da senin burnuna vurub hakkir. o &amp. t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza. Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt. Cebele : .evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer. (Dinden cikdi) Hal boyle iken. Seri'at-i . •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. Iste bunun icin. ^anh-i Mesr. Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar. buna hiddellendi. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di. Bedevi. Hazret-i" Faruk. bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. Evet. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du. Sonra bu hukumet. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:.. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. dediyae de. JJ&gt.dynilmisjdir.i alacakdir* dedi. Ma'Ium ya.Ben bukumddnm.su ve ba#a s^-nek hevonldir. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^. Cebele. Hazret-i Omer : &lt. Omer'e miiracaat ve diva etdi. Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi.

Hirsla." 170 171 .ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi.0 gariu kuyutncu.ebebLer mulit *.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert. Halbyki. kimi kui^unla vurubir. biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir. ecel-i kazadir. *git bakalim. ^Kimi yatagiada oliir. Hiikm-i IJahiden haric. Bu !&gt. yi'thud oiomobiE ^ignur. «0lum sebcbleri cc^idlidir. gctirirsin.u:inda olmesi.inin bitmesi manasinadir. yolcu icin cehennem olmu^dur. ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki. 195 Qiin resid ez r&lt.insanin y:it. kimini trtn.ll rev dri berl. Azrail he ona: Git bakalim. kimi bifida. &lt. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i. o yoiculuk. izzet. Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar . bir jey oimadigmdan. Gujt Azr&amp. muradina erebilir misin?» der. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir.» Yani. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. kimi dtnizde bogulur. "Kuyumcunun ha ya] in den.

» 1D9 Td fcenizefc der r&gt.jij- j-* J. b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu. Mahzen4 zer ra bedu teslim herd. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi.mtes no? $ewd.Tsiin. Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz. Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 . ■Sail unit goriince tazimde bulundu.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd. yam cariyemii.* Tiriis. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:. jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid. -O Titaz mumttm™. An k^ateefc r$ be din ndce bidift. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra.■( &gt.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min.U. j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az.da tiQ^fid an mehruy Td. o ciiriycyt bu efendiye ver. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? . eariye oraya nisbet edilmisdir. „Or&gt. J J&gt. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj . .dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan.

nefsin hirsmi artirir. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. ahaliye miisaade vermi^di. Ras&amp. (Umeyy B. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. gortinusde yak151k. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince.cn (Umeyr B. yiizimtin bicimine. O da icinei. dedi. kiymeti kalmamis. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. kum gbztt oniindo crimiye. cariye de temamiylc iyilesdi. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu.rn. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi.di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. Safvan. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca. Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt. hastalaiub zayiflamiya basladi. gozuniin r engine meftun olmu^du.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp.si EtJmmu Hakim) gidib getirdi. drive ise disa bakib .. nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. dogru mu?» diye aordu. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar.l1 olmasmdan ibaretdi. Td besikhat amedan diihter temam. «Ondan so lira hekh". Vehb) gidib getiTdi.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru. «Dogrudur* buyurdu. Onun i?in yeni salikler." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi. Ikrime'yJ. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu.di b . Sil&amp. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di. kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. pejmurde bir cic. cariye nazannda onun. Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz. icden gafil bulunanlardandi. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi.lullah .» Kuyumcunun guaelligi. ^iinki birdenbire konari yasak. a heveslerin miinasebetsiz. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§. Ebu Ceh." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp. bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar. yam.ek gibi. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism. Safvan'i da h kabilesind. oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler.

hakiki ask degildlr. suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir. 206 ^ . olduk&lt. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du. 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. nefret ettirmiye ba^Iarlar. .Hazret-iJVTeviana. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp.. dedirtirler. Ta nerefti bervey'an bed daveri. hevcsden ibarctdir. mahciibiyyetle hitam bttluyormug.&lt. La kin onlardaki bu cazibe. Bbyk muvakkat bir guzellige 3s. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi.-a temkinli kalbleri bile titreti r.yi kez pey-i rengt biived. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi.c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj. ik olanlar. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir.m. mivl.ri.» ■ Yani. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi. evvelce teshir etmi$ olduklanni. l§k nebved akibet nengi biived.ir. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar.. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt.« Kvtit K. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt. yaliud bugdsysi fair yu/.

Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. £iinki yiizuniin giizblligi.vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi. 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu. Bizan bu nimetkr.* 200 CjS ji \j# .1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men.ni olmus. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp. iBen o kir tilkisiyim ki. gcibegimdeki miski almak icin bu avci. postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar. sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur. gent.ina. Ser biiridende^ berdy-i postfn. beni yakalayib ba§imi kestilcr. «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu. kendisinin db^m&amp.Hudisi muklezasincJi. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl. saadet gibi. benim saf ve temiz kantnu dbkdii.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin.ftede u^rar* .Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6. bir 50k hiikiimdari. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. aarvct jglbi. kuwet ve jevketi bldurmu$dur. cammti dii^maiu olmu^du.** Yani.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2.» .» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki.

17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn. ' • Bt'n o filim ki. rUsleriim almak icin. &gt.n Kuyumcu. iilcikT. Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. = yaralar kanimi dbkmii^dur. postekiti yiiziilmek irin tilkinin. Riht hitnem ez beray-i ustuhan. file benzetiyor. avcilprm viicudtimdc . dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* .'ani. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir. tilkiye. Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir.! t l 1 ij. yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir. "^Bctii madumim it in uldi'trcti. su tasalanmasjnda kendisini ahuya. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun. kainmm in umayacagmi.

B5. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise.^dir. elbetde bu hak alinacakdir. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. Bermenest i7nni2 /erda berveyest. diger tabirlp Allah'g. kuyumcu diyordu kl . Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile.recek 71 = buyurulmustur. « Bug tin bana i$e yarm onadir.* Yard.YanJ : «Kaatili.&amp.ye bd£. onun mukafatsm gi»recck. yahud baska birinin intikam aleiidir. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni. ise oiuw cezasmi ge&gt. F: 12 177 §ahsi menfiial. cczasiz ve intikarnsiz kalamaz.z.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. katl ite mijjdele. Fakat yarm. *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile. insamn kat'i amelirdri eeaasi. yinc o go'lge divarin rfibine doner. kim de zerre kadar jer yppmi. zamaru geUnce o ceza gebr. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8.n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza. . yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. Ya hukumetirt idam sebpasi.z gerded suy~i 6 an &amp.Hsdislne i^aret etmi.yi key est. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar.

o st'slcri bizc j&amp. "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir. me alert : «Buguti. islerimiz de seslejimeye benzer. Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir.nyAdu vn tlmoasse.k. ses. Kur 1 artda 'mv&amp.* buyur'jlmusdur.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t . buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem . EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) .SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp. Aki-. hn da kendi alcyhinedir 71 . yam t Kiyamet giiniindc her ^abis. 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder.» ITS (72) EOru. insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt.dc eder.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir. kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada. Cenab-i Hak.rfr-i h&amp. kendi lebine. An kemzek jud zi \§k u renc pah. klnt de kutiifuk ederse.^mi&amp. Bugtin z ul iii 11 yoktur. "Bu diinva: dagu. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir.

» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me. yam. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat. 217 I$k zirtde der revan u der besar.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir. &gt. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. deme. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale. en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. «t. bizim Iflrafimiwi gelemex. Her demi ba$ed zi gonca taze ter. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist. AUSh'i sevenlenn muhabbeti.21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf. J. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu. Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam.§/-i m&lt. bir vakit peimiirde olmaz. ve dersin : . Allah'm a$ki.» Yani. hie.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp. hem def evvelce gee. Zanfci miird^ 4&amp. ona karji. fani olanlarm — aski baki degildtr. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin. ruhdi oisuu.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst.lardir. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder. cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez.5 %ende nist. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani.L *j.r eyle ki. 2iri iilii.

\« BW . *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. Sirr-i an ra der neydbed dm halk.. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn. In ne necmest it ne remlest u ne hdb." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh.di H a S ™. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor. Kd§lj-i e$r&amp.£* -%&amp. *Ufl . 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn. Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb.rh&amp. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. -KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN. Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO. eadisahm j„ :„: diirmedi. ne de bir korku dolavisiylc idi. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir..In giinin jermud Meuldndy-i ma.* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt. vani.y-i Kibriya. Mp duvari d^d. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. ne bir iimmid ile.

. Hakkia yed-i kudretinde demekdir.Gemi. evliyaullah da oyledir. . Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah.gentiyi sakatfedtttt. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise.* der. Otmii eli. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir. Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir. Onlar da Allah 'in kudretini. NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i .irdi.kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb. «0 zat-i ^erif ki. Mr. manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. Naib ise: Vekil demekdir. Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. Fey^mber Efendimizle. peygamberler silsilesine nibayet verildi. vebilidir— .* Ha/ret-i Mevlana. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim. Bmacnukyh Allah 'in nebileri. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 . 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst. -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. bji faknv. Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim. ^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl.

■ *Sen de ey salik!. miJlkiinu. llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :. ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum. I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt.sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. §iiphcsk ki biz. Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu. (Oglu) dedi : Babacigim. insanlar arasinda. Bak artik ne dusunuriun. hatta ha- . maimi.He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. .. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim. rii 1 yana sadakat gojterdin. m Bu vjik'h. dedi. diye niria cttik".* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik.225 (JUVI «!*&gt. sang cdilcti emir ne ise yap.

soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi". Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz. 226 . QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar. yerini belim2 etditer. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu. Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir. bahasinm arzu&amp. Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail. K^r'a ^ekiiler. bir de Hazret-i Peygamber (S.) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de. Ismail Aleyhissclam. HazreM Abdullah namma isibet etdi. ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta.agi c. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz. On devedir. Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t.V. GittileT. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi. Yalinb bogazma bic. yok da dcgiidir. Zemzemden istifade etdiler.egtikce ablfeksizhga du^tliler. Sonra.dilar.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak .dedi. Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi. Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi.A. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu. «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. Zamanlar g.ekmek. dediler. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi. oyle zannederim ki.iz. luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster.T) yani.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi. Abdulmuttalib. ZemEem kuyusunu doldvrdular. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle. Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi. -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi. Keza. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar.Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi. Huzailer Mekke'ye gifdiler.denilmisdir. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular. O a dam . mani olmak isteyenlerle uyu^du.

'•.d:r. Kuyumcu.n r. ■ l&gt./'■ &gt. Td her dred kure ez nufcre ceja.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj. Ortadan kaldinlan o hevesdi. oc&amp.sd r . kuyumcunun olduriilmesi. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu. Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id).kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di.de gi. Zaten ortada i in. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir. 227 jr. saf miiLi rm In birakir mi?» V. sfeyr j^ &gt.J* •■&gt. Ken rib. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k. ■Sen./ &amp. Siizmc ameliyyesi. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd. nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun. ve olm-Li§ kinase de yokdu.iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden .i hi pidgin i^in.i i j i y h i ( ve bit tela.c .* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt.11 l-. tfcrtemiz bir ha) airms.

yani.' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. . heva ve h^vesden pak idi. Fakat lui iyilik." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e. "lyinrn.' JJU. liirsdan. halis ajar kaliiiasi iciindir.Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0. 6yle bit Allahdit ki.r j 1 -&gt. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani. heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor . is' j.** buyurmii^dur. olanca hevesi aail clur.Td bicu§ed her serdyed zer zehed. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur. 22!) y^vj^&gt.i i. liL. Kuyumcunun — yani. Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH. eritiiir ve temizlenirse. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi. tasfiye edit me k v. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi. kotiiniin imlihan edilmcsi. sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 .in nastl potaya ve ocaga konukir.y *.j 5" dL. insarii ruh da tiyle olmu^du.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan.

18T 230 / Ger hizir der b&amp. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. Hazr&lt.ek gibidir. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi.. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi.m'm vehmi. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere. *Ei*er Hizir. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur. Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di.i Mil!k: 2. Fakat IBS . Soylenikn sozlerden HizjrW. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper.ttia. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin.t-i Musa. onceleri itir&amp. Ey gafil ftirazci. Eonra. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi. sahib-i seri'at bir peygamberdi. o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir.hr ke§U ra ^ikest. focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken. o sakathk dolayisiyle gemi. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest. Onun icm Kelimullah Hazretleri.za kalkismi^. nebi. senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt.i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken. zahire gore t»Jur. §ert'atde hukum.evdasina d[j§m. batta miisavi olmasi 565? !e dursun. -O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp.(75) Sure. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du.

233 ji fit jLU. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister.n deme.s. Mesda Siileymaniye Carniinir. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl. Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi. Fakat bu hikmeti herkes goremei.Ona kan deme. $#• &lt. hikmetin ta kendisidir. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl.tmig. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez. ^u hal. ittiham ediienler degil h edenierdir.J her $eyde. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir.umcunuii kam.S* X . ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp.de bir Ihlittas mes'elesi vardir. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. nefsini onun elinden kurtarmij. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan. hnkSkatde kintiizi giil gibidir. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh. Onun igin bir i^In ba^indan. 232 J 1 ^ j&gt. husuHi. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. -Ku&gt.vlc ilini ile marife1. Lakin asil gilgin. bu san'atj.» Malum dur ki akil.

"Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer. heva ve hevesin giderilmesi demekdir.m-i b." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp. yalanci da daima Ally. yapilan medih dogru olabilsin. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur.. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki. Bundun ba§ka. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim. bin gazabina ygrar. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. Qiinki bir fasikin medbi. Kdfirem ger biirderai men n&amp. oldugu gibi. onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir. . Allah') n ya&amp. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr. ^iibhesiz ki yalandir.Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6.ki.» rnealindadir. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir. giinki medhedeni." Hazrct-i Mevlana. yalan yere medh. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr. mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki.IT 1 ^ . mutteki bir za ti de. ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi. Kuyumcunun zehirienmesi. Mes'elenir. «Eger padi^ahin muradi.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi. bu Ml de. ahlaksiz gorlir. Ars~i alayi titretir.^er. jy . bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir.

«Bir kimseyi ki. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir. Oyle bir sat. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. Onun kahri.hi ke§ed.s .n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6. eariyeyi kurtaracak.tJJT J^ 1 L?&gt. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi. ruhu temsil edivordu. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu. S'iy-i baht u bihterin c&amp. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp. havass-i ilahiyye ciimlesindendir. kuyumcunun kabrmda. §u halde. Hikaycdeki padi^ab. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor. onun fityda&amp.ylc bir padisah bldiiriir.. «Eger padi s ah.ini gormeseydi. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim".Has btid H hdsa4 Allah bud. keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi. b&amp..&gt. Ruh ise : &gt./afe elunmu^dur.* Kazm-i Celilince Alkih'a .* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu. ^tS 0£ ji. in] i!:.^ \ J[S S jT "*— (jfl«.An kesira ki giinin §ahi kil§ed.

» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de.Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder. Zat-i Akdes-i Risalet de. Dikkat et. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir. cunki fanidir — ahr. bir gun bim ashab ile otururken.** Mm can bist&amp.hurdur. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir. kar 5 ili&amp.cuk. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah. hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur.J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp.Atamaz ya RaSulallah. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera. ondan cok buyiiktur. . bir Kerimdir ki.inda yU* can vtiHr. Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr. dm. 239 j*j jU. -Allah ondan daha merbatm t"idir. goziijv. yanm cam alir.* Evet. jefkati mani olur* derni?ler. soa gotiirmedigi halde. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi. Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis.. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp.J-* j jj'li^j jL. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb. Fakat Allah'in merhameti. Cenab-j Hak.ned u sad can dehed. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' . Anki der vehmet neyayed an dehed. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor..

Goziinii ag ve dikkat]e bak ki. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. kulaklann isitmedigi. ona mukaabil Cennut ihsan ediyor. iyice bak. : . mes'ele. sivalan tavuk goksiinden olan. ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig. Gibcel sesli. Ey g3fil insan. nice k. ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h.Sir&amp. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL.ajvaudi&gt.s Hazret-i Mevlana diyor ki .2i &gt. anladiklariRdan degil.» Tuti. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden. Biki bo J. leri havi bir bahfje de^il. Tuti.?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj. (77) Sdre-i Tevbe: 111. gSslafin fjdrniedigi. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun. fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. Hem byle bir Cennet ki. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v . Til kiy&amp. . igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir.s zz ki§ migiri velik. senin bildigin gSbi degildir. Fakat on! arm o sozleri soytemderi. Bur dur uftadei binger tii nifc. Bu munasebetle Hafaz. Allah satin alip.beytinde hiilasa edilen fant bayati./&gt. ■ I titt^iiniiytjrsun.V J'j' &lt. sen gerek Allah'in. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt. papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur.

. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij.rsisma koydubr. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig.J J Der httab-i ademi n6. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn.Uk bildi. »Efendisi bir gun eve gitmtsli.245 Gurbe-i bercist n&amp.geh e^ dukan. . Ber diikdn tuti nigehbani niivmd.y-i hane re/te btid. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi.»Bf ni tuti gibi H. ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. Niikte giifti bd heme sevda geran.vna k&amp. «Bir kedi. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can.» demi^dir. liatta.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ.) duasim tekrarlar. 242 £ljr lj&gt.. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu. fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir. tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp. Der nevdy-x t&amp. -insanlarla koiiu§urdu. Tikit dr can korkusundan.tiyan haz'ik bu-di.\ jif c&amp. rotibalagalara goredir.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum.*J&gt. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch.

yagiarim dbktii. Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi.med Mceeg.n u came $erb.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig.ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb. Ber&amp. Tutinin yap tigim anladi. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp. •Efendisl evden geldi. . 248 T Did pur revgan diik&amp. Elbis^si dc yaga bulaiumg. wBakti Id dukkan yag i(iDde. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti. Bagina vurup tiiylerini doktu.* s m w 247 i* *. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd. Ber diikan binge st fdrig hdceveg.

n u zdr.^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd.» 252 tj~Ji. diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn. ii? g*ce Bonra bakkal. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu.* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp. nlmet gtine?im. Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi. •Bakkal sakaltm yoluyor. Td biyabed nutk miirgi higrd. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam.j». Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp. eyvah.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu. fauliit altma girdi diyordu. gtin.* .

r&amp. . tas ve leg™ gibt cascavlakdi. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£. kafasi. -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft.254 J3d hez&amp.^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi. Ki aceb in vturg key dyed biguft. }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti.t 198 . acaib ve garib §*yler giisteriyordu. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu. CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^.Ifl7 ■■&gt. Tu meger zz §i$e revgan rihti. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki.256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t.n gussa vu gam ge$t tiift. «Ey ksl.* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman.

Qiplak manasma gelir. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak». bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-. Melamiler ieinde. i§te bu cavlak. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur. kasin.&amp. SiJluk yulutida o ba^.259 U.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra. Eazan (cascavtek) diye tekid olunur. Mfr sela : . biyi^m. Turk^e dazlak derleT. Bu umumi manasmdan ba§k. kas. W *2* »b*&amp. yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar. ySni sagsiz manasuiadir. ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr. Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd.? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr. -Tutinin. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak.s etmesinden halk giilmeye ba$ladi.) bir de hususiyyeii vardir ki. bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. aba sahibi dervi$J. gar darb : Sagin. Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. biyik. demir bir pirangatlan fark*izdir. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki). ba 5 i sa^siz demekdir.

Bazan da gulling bir hale getirir. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir. bamba^ka ve ayri ayndir. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv. Hazret-i Fir. Kendikrine delakt eyleyen. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. . •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. Kiytls-j nefi. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari. Bunuti gibi sen de. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. qok kerre insam aldatir.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. de kullaniiir. hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr. o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. Sir&gt. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler. o halde otilar da bcnim gibidir diye. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. bizim «Gemi arslam* mealinde. Iafzm bir olmasi. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. §ir-i a km. ezan okunuyor. Tutinin saesjz dervi§i goriince.» (Sir) kelimesl.— Erenter. bizde o istek hak vere: derler. Sir~i a km: sancak arslam. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme.h $$. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi.

arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd. Evet. sarsida.» Gafki sahibkrinin.^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend.Bfeget". Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir. Ebdal-i ilahiden — yfinl. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni.$ J L Giifte inek md be§er i^on. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ .yt. ta§ olmak itibariyle birdir am ma.aiid]]ar.'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. V M . ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki. velileri. $&amp. peygamberkri. ^ijte hii de insami.AS. velilert de kendilerl gibi &amp. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/. «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor. unlar da dediler. onlar da.&gt. kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 .&gt. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f.fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar. keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz. elmasla kaldinm tasi da.* 200 2li2 j&amp. Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor. .L\jl* j_ji.j&gt. Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor.. bid yuziik yapibp parmakda tagimr. «Pi-. 2111 Yani&lt. «Biiiun a km. bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti.

265 j* a 4t^&gt.&gt. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab. yedi kid oludarmiij. e^ek ansinda — (13) 5 lire.» yani. (Tajl Sure-i Yasiri: 1$. bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur. Evliya'ullahdan bir taife imis. i ma man da onun tnuavinleri demekmis. kutup yahud gavs. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir.j Purkan: 7. Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki . ki.nenir. . Ebdal-i Ilahiyye.velilerin seckini. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki. digediiden bal basil otur. tiller. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an.. giinahlarinin sevaba. yediler. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai. o a sir da k' . 2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db .

"Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-. 2f&gt." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor. «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki. -Iki nevi k Fin 1 1 i.dtti ayrihk vnrrlir. geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. Biitijn IjtJiil. fakat nevilpri ayridir. Lakin birinden yahnz giihrc. anya.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin.n Su ug misalde insan. Fdrk jan he f tad sale rah bin. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini. ■ . Kamjdar ara&amp.. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi.9 . iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT. On uii i(jin.inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar. digcri sck&lt. ondan m ah rum olam da m«vcuddur. bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr.'i rin cinsleri bir.rhdoludur. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. Insanlar da *kil. in ycki hali vii an piir ez §ekcr.

-O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. bir gtin iftar ederdi.» f .. tulmakdir. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar. oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh. Havasdan olan yer. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. yediklcri butuu il&amp. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S.ulaUab. scnin gbziiniin de hakki vardir. Aleyhissalatii vesselam efendimiz.buyurdu.buyurdu ve bunu. yedij£indeti Allah niiru husule gelir.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt. aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt.tii huylarim da takviye eder. nefsmin do hakki vardir. **Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida. ashabdan biri: «Ya Ea&amp.I Up jj tf-**^.i hasislik ve baaed olur.diye sordum. iJu. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi. Namaz kil ve uyu. havasdan olan — yer. Van kored gerded heme niir-i Hu-dd. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt. ilahi nGriann husulurie sebeb olur. Fakat havassin yedigi. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim. Van hored zayed heme ffe&amp. yedigi posa olarak kendisinden aynJir. dedi. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim. "Avararfan 4] an yer. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro.buyurdu.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji.V. Oburii — yani. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp. On gitnde bir saim ol.* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. defa tekrarladj. avamm yedigi. Biraz izahat verelim .* diye ixahat verdi.) e haber verilmig.ni nur olur.A. yedi&amp. dokui giiuun de sevabim bul. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi. Yam.ftf ehad. Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT. *Bir gtiii oruc tutar. «Bu — yani r avamdan bin — yer. ^DavQd nasil sahn olurdu?. . Oruc tut ve iftar ci. iftar etmeksizin birkac gun ulama orut.

Boyle yaptigimiz gibi.. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir. Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz. Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 . Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz. ftbuTil —yani.in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 . kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir. O ^arabdaii gayrisi. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/. melek gib* maismnditr. kMir ise geytan ve canavar mUilidir. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : .» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani .* buyuruluyor. }n feri§ti yak ii an divest u ded. O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz. 1$e ^iikredecek bir kavm h. -tlahi: seni yad etmek. fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax. Rabbin iu izuiyle fbol) tikar.^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin. muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir. savm-i visale devaro ederler.Verese-i Muj. ruzgarlar.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt. agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed. «0. Yine mti'min. -Bu ? — yani. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir.* HaKrot-i Mcv]&amp.

3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj . Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru. -tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp. ieinde olsun.Bir suyun tatli. tatli su da.iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere.st. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez. suret HtbaiTiylc benzey. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir. aci yahud tuzlu butundu^unu. onlann hakikatlerini ayirt edecck . (HO) Silro. Kifirin kalbine isabetinde ise.&amp. *Bilnii§ ol ki.b-i §lrinrd safdst. Fakat iki suyuti berrak olmasj. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir. jU i. diger uzuvlarma da yayilir. Bunun gibi.b-i hos ez §ure db. Ab~i telk -u &amp. yiiz ve goz itibariyle.l A'rtf. Nitekim aci su da berrak olur. kafir ile mu'minin. mii'min de kafire benzeyebilir. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti. kafir mu'irijne. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi.&gt. 273 §ina§ed &amp. 51(H&lt.n Yari. taih sujun da dinuliiirii vardir. Ao siiymi da.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez. S£5re-i A'raf: 53.i caizdir.

de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi. — **j? L*e j I IT L»* i&gt.Vncti. tiSihi] 1 i . yiiiii. an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d.hik iizerine. Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _..» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd.* . Her ikisinin dt. ■&lt. hokkahazh a dayandigim saiiirLar.iin asdy4 6 asa.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z..Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark. Ber girifti &lt. j Zin asd t&amp.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas. iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi. inin sonuuda Allah'm J. Her du r&amp. RaJimetulIah an amei rd der ue/d. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler.

sa'ya vermi?.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek. asada degil. hir afetdir.un h va'izlanmiz olsun. yine yapacagvm yapardi.Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj. Lakin o asa ile. *Kaliiler. bugiin bialm elinii2e ge^seydi. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi.rajnel. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin.. miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan. ta^i. KihlrbaxIartH degnekdl amnia. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. yahut bastonunu yere atsayda. Musa'nin cltnde. nih&amp. Bir ^obana bir degnek lazimdir. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda. §a~ hia lard an iiyade. o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert.t? keser ve kullamr.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii. hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. Afeti amed derun-i sine tab'.L §it Peygambere. ister&amp. §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi. Miielimerimiz ol&amp. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp.d ■■■-. Bahse gelelim : . koskoca bir peygamberi kue. agaci yukseltelim darken.1 J'\ 278 K&amp. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da. O da bir miiddet kullandiktan soura.yet kirdirdi.» . Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi.iiltuyodar. HazxeM Musa. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar. t Bunkn h masal diye . Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken. Diinya koyunlarini 5evk u idare icin. Birakis. Musa'da idi. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa. Musa'nin asasi bulunsa da. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?. K&amp. GHgiis i^erisindeki tabiat.jiran ender mura pu^itie tab'. bin.

ortada bir . kendi hiyleleri meydana cikacak. Allah da maradanni artirmijtu'. Sonra Hazret-i Musa. hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil.. Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki. isle onun mukallidlerii. yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir. meyil dolayisiyle. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex.$fti Yani : .yy t -l^L. Asa kocaman bir boga yiktu oldu. asssini yere birakti. f . 279 f&lt. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler.&amp.* buyrulmujtur. YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *. iste mods. Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar.«Sohbet tesir eder. giinki sihir olsaydi. mu'cize oldugfunu anladilar. iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar. j^ jf j^S jT ./ ^^ f-utj ^j. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler.. F: 14 2un s *&amp.ey birakmadi. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu.Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir.

i vaaifcteri eldugu gibl. amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts. insandan tie gbrurse &lt. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar. o da kuliuk. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp.Hergi merdiim mlkiined puzlne hem. O madei hay van. An kilned kez mird btned dembedem.mu tak* lid eder. ben de insan gibi yap tun sanir. Ma'mafih.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT. ancak emre ita&amp. Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt. hi li?ane ve muhlisane olursa. yine aahibi bakkinda faydalidir. faydaar 61.. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l .^r .ibl deli. miicadele ve giisterij obun diye yapar. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki. Kur'an-i Kerim : -*t. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar. «Bu.&gt. Ber $er4 istize tuyan Mk riz.1 1 ' + « i&gt.tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise. biiyiik asaraifeti vardir. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar. « Maymun. Imanlann avam guriibu. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir. mak 5 byle dursun. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun.t etmi^ olmak i^indir.

ber ser-S gek baai/end.* . 235 Gerfi Aer d&amp. jl An mun&amp. hacda. Ber miinafik mat ender ahiret. jj Jflj* 1 jit.in gelir. muvafik der nomas.fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda.» demekdir. n\ 282 &gt. munafiklarla ugra* . zekitda mii'minkr.irlar.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de. Miinafiklar ahiretde mat olurlar. yinl kavbederJer&gt. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp.buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp.fik b&amp. Ez pey-i istize dyed to niydz. »0 mlinaltk. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a.t. -Sonunda mii'mlnier. glister is i. birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor. i ha del i-gin degil. munafiklara gale be ederler. Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 . Bd wviin&amp.

oyuncularin ayrJip i^lerine. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r.ar etmez. Fakat her ikisinm kili§i arasinda. Mii'mfnle munai. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer. nisbet kabul etmea fark vardix. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket. Oyun masasi.mA hod reved. mesela Tiamai kilarken bir &amp. ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp. Onlann ifa&amp. 287 ^l/^ jj&amp. mc'mmlerle ber&amp. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved.jj ^^ f^* tij.afda h belki de yanystna bulunmasi. Oyun bitince. Birisi imanin. digeri Reyli iki adamm. birisi Merveli. g6steri§gi miinitfik da.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers.*5'. ate§ kesilir. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar.Jiin bir araya gelmeai. Lakin netieede. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir.ek mii'min de namaz kilar. didinirler.i i^in de miitiafik lar. Uo§una gider. yorulurlar. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved. Orucda h hacda. digeri nifakin goUirecegi yola glder.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi.ber ugrajirlar. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h.2B0 ■&gt. namaza da inhi&amp. gii^lerine gittigi gibi. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved.*.id'detlisiilr.* . **J*fitda. rilhen miltelcizii *lul.

bu ktttt Ufa. on* . Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -.&gt.^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast. £2 ^dt-i veyesi. N&amp.z z'afdt-i veyest. Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. * rind ' i-*M * * 290 &amp. WW** miutffak deyiace. 289 Mm tt ©di. ii*mim u nun te§rif nist. Hem-giL kejdilm mi haled der enderun.tfr* in rnebg&amp. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp.^E&gt.ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn.21 :&gt. ^b gibi om]a .

ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!. Masela. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise. (mui'min) sifatim kazamr. tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. Uhud Harbine giderken. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar. resm*n miisliiman gorundiikleri halde.set bilindigi halde. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr. o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan. iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz. (Ensar) denilmijtir. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki. Kadi Beyzavl merhurn. Eski erb&amp. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp. inanftiazken itianir gorunurlerdi. Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler. Yeniler. kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi. inanmi^ goriinmekdir. kendilerine bir gey yapilamiyordu. . - Moda dinsizlerin bak hepsi. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini.aya ^aligiyoTlardj.elerdir. Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki.ktn tersi!. Eskiler.. bu dordiineiikr. Eski munafiklar biiyle idi.b-i nif&amp. inanmak dcmuhdir. Nifak ise. i^lerindekl hab&amp.214 Malum ya (iman). Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig.

Bekir. Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle. / . &gt.£ m ? .Keza. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner. mCinafikhk etme. demelerine cevaben.V*U$%* t r"&gt. *&gt.f ettirmi§tL Keza lu herif.1lunin.* v k-&lt. kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp.i&gt.&gt. . ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. Hazret-i Omer.#.sek. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. onlann : — Allatvdan kork. .refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d.^rJ A f *&gt. . f *&gt. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis. onuvi devesini sokertmij. dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp.iyerek asiz olarak keridisini. Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig. Garibdir ki bunun oglu. &amp. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. bir giia Hazret-i Ebti . 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek. andofeuu. dalkavuklukda b1. Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar. halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ .v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S.£&gt. up .u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis.

S.. Malum olsun ki. muslumaiim di&gt.&gt.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^. o kimsclerdir ki.» ayetiyle bildlrll mi?. bi7 de mi manalim? clerlcr. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . (£9) Siire-J Munilfikun. Yalancilik etdiklerinden. lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r. dalaleli nlmi^lRr da.man edcnleri aldatmak istiyorlar. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz. onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari. {65} SiVe.Akillarinea ALlah'i v« &gt. mil &gt. Otilara . kcndilerinden sakin".i Bskw*. hidayeti bir a kip. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit. Kendilerine.veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin. derltr. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler. gim artimn^tir. onlar &gt. hakikaten miifsitdirSer.ok mu? J^Ui im lar. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz. Onlar. AH ah da mi farm hutlU&lt. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. ■Onlar dii^inatidir. *:&gt. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir. *li&gt.&lt.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-. emin olim sizinle beraberii. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu. biz de imi'imniz derlcr.i'rek.. hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi. (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt. {Asil) Allah. azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir.~4 . mitfsttlik etmeyin denilince. Yeryiizdnde. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir. ^ia. dtrlEr.

* ayetiyle. Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 .31 js Cf.t *. All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de. bunlann magfur olmiyacagi.*S 1^. V J- •Onlar hakkinda. ra« . Halbuki '. eytemesen do miisividir. 292 £** ■?' o/. Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 . I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri. Yani .» vadiyle de getin bir.1&lt. £££'■ rf&gt. o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler.a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur. «§iiphesiz milnSfiklar.

lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir. : FT . kabdan degildir.1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist.* f &lt. Telhii an db-i bahr ez zdrf nist. «Harf. !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-.i' .ta*i Ntsa: 143.-*' . $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!. Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir. nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan. Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb. (33) B&amp.* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah. zarf gibidir.8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6.

peyg amber. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl.hl. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir. Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir. harflerin defiil. Kev'ini ve leazetini gfial.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i . Allah'dan mc'zun.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp.evh-i maMuz) dur ki. Jwfkr. istcdigini sabit kdar. (yahtid bir mu ciic iihar edeine/. Mestla.* Cmm-i. Messed su lafzi. Evet. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir.!&lt..'i ve denial ise. c mayii £&amp. bir kerfl* met gbsteremez. toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu. olmadik^a. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir.* mcalirtdedir. mananin tcsiriyJcdii. raanali nti IniIiIu v W«hj ms.^rii]i^. rrumitfii. Demt. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder. Umm-iil-kitab r. tabir caizse cedvir- . Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk. .i .Eabe i 1 de kabr. bir idifnn m I'min dcnilince. k» *T. ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr.» Ayei-i kerimesinde vakidir.k ki su liij/i su. mana zarfidir. Hi^bir veli.leklc beraber. O burdagin bize gost. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi. isledigi suyun menb&amp.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 .7umuzun oniine ^etirir.'d) dek: : * 1 f &gt. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil. hti§una gidcr.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir.8J n:ei. Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea.

o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini.l. HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. ilahi takdir yS mutlak. Diger cihetten : ■ Said olan. Mutlak olursa. . fakat sadaka verecek otursa.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor. Sonra. yabud t^rifesi demekdir. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor.li.k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi. Orada said. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 . o ad am sadaka verdigi tgfa. La kin bu baber. tusaiiLarin sa&amp. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil. yahud miinafik olarak ya* Salmis. ewe Id en mtikadderdir. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. Mukayyed ve muall&amp. Lakin ezel£ takdir.U^ Cj^. burada sureta bir arada bulunuyor. yani daba dogmadan saiddir.» Hadis-i Serifi delate tince de. mukayyed oldugu igin degi^iyor. yahud mukayyed ve muaiiak olur. mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. a u. ft •-' il^l'^ Yani . yahud §aki. OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. ^ahislar. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§. Buna cevab veriUyor ki. soyle diyor : 294 &gt. O balde. anasinm karninda iken.■&gt. hiebir auretle degi$mez.det ve gekaveil. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. : . Mesela. yani mu'niin. ezelde bir kimse i$in.

Sen ikisinden de gef. Mudill ismi. 296 Zer-i kalb &amp. SOQ bu mazharlara degil. Bunlanti herikisi i^in mazbar. btrbii-liio kansiiiazlar.» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler. (Mudill) ismi de. denizin tuzlu suyu ile kan^maz.i aci ve tath denizlei vardir. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. AraJamida bir berzali haildlr ki. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. Hazret-i Mevlina. Hiidi ismi mu'minde tecelli eder. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. Bu Syetterdeki babreyuden maksadin.» /. ■'■liiin y. Ey salik. z$r-\ niku der ayar t .i ayetterine tebnib ediyor. jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm.i&lt. onu hidlyete goturiir. onlardaki zahire bak. Sonra da soyle diyor : JSj . yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir. demi?. btr menbidan eder. kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^. Bet giizer zin her du rev t&amp.. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi.'nl. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is. On)anii kaynagina kadar git.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir.jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur. bir asildan.

antiyumazsitL.* Wi Sare-t Rahman: 13-20.^J !/y • Binli-m* Ji. 221 IM« 297 d^ ^ L JB. yakini slibhedcii ayirtedei\» .r. her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek. «Kfdp altini da. ufak bir i. diiii bilir ve bulur.ned 6 zi§ek -Allah.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi.kitia arasmda. q kimse.ssi. Her yakm rd bdz d&amp. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca.

ancak hi&amp. muhakkik olsun. Ciinki o.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. Bir kimserdn imam ve niiaki.sinin yardimiyle anhyabilir. Bunun gibi. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in.edev» huyurulmu§dur. jiff &lt. onu $ikarmayinca rahat edenier. Kulaktaki i§itmek bis si. bu cihimm. tathyi f tuzluyu. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse. AUah'w nvaiyU nazat. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. mii'min olsun. NitekLm. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir.a Vani. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. tehlike seslerini duvoiruT. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki. Mesela gosdeki gorme liissi.ii bik de ancak ilim ile olabiHr.a ile ilgili his. mukftl* lid olsun.Mahimdur ki altiiun sahte.umemin (gflixim) merdivenidur.hud kangik olap olmadigmi. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii. insana seiamet yolunu gosterir. bir mii'mloi kimil de. miinafik olsun. Husibiyie Cenab-i Hak. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. Diinyevi hiskrk. *Diin&gt. kavrayismdan sakimn. ilm ve msrifetdir. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . Hadis-i §ertfde.med ki birune§ nihed. insanlarm mehenk tag) da . haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir. suret itibariyle birbirine benzer. o zat. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. mehenk tasi laaimdir. 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed.y\ j^jj. bir kirmenin kalbtoe.mda onu bulur ve ^ikunr. adem evladi. 222 Bir insan yemek yerken. din ile ilgili his isr. Agizdaki tatmak hissi. gdrdugu cehrelerin halls mi. a&amp. bbyle ij\er goruidugU gibi. ekgiyi ayirdettirir. Angeh dr&amp. Bujiun gibi. -Diri bir ftdamm. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den. insandaki tabii hisler. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn. en miilehassis tahminciler bile aldamr. y&amp. aciyi. kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. O &amp.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. o mehenk Ut.

xlerinm iizerinde fair de perde vardir. Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl.e. "Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir.± Yam . : i^£n^C&amp. bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir. Eh bbyuk azab onlardir* 5 . Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- . hak ska tier o perdenin arkasmda. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir.. mcsel^ pozlerine za'f gel&amp. Vn K.ni^nrvi &gt.&amp. •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da. Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib.kim kimtelcr goriiliirki. yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur. «Bu hissitt sihhatioi hekimdeii. itki v. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi.iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. G&amp. ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor . Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. kahr. Bummla be ruber \tu\ il. miihiir basmijtir. !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit.* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. • Onlarjn gbzleri vardir. goruii! siihasi daralir. kih knk yaracak. Tabii hisler boyle oJdugu gibi. Mesela bir t&amp.rakki husuk gelir. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t. lakin onunb gormezler' 1 .

fevka3ade bir nes'e duyanz. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak. ruhumuztirt kuvvetlendigini. Hazret-i Mevlana. Demek ki mucahede ettneniri. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur. malitu.* Insan afiyetde olur. hr'i b 4 beden. mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti. Bez'l kerd o k&amp.i de fark ederiz.l.4JJI Sfirej A'rif: IT a. tok: def a tec rube etmis.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa. (95) Sure-i Bekara: 7. bah is muna&amp. i bidet. .. SthhatA an his z\ to. riyazat ve mucahede ile miimkundur.zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. Keza hepimix.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 . C&amp. Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor.va'di kerrminde bultinuyor. • Tuhii lii'isin silihati.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak.niim&amp. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir. Bakihrsa.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir. mane\. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. Mesela. Dint vi&gt. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. Demek ki ornca devam etsek.n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm. ve sihhati. Halbuki hi^ de boyle de^ildir. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. a^hk. budcnin afivfliiitlYiltr. yallanmiza elbet de bidayet ederii. maneviyatimizin viikseldigir.

Sebebi de $udur: Malum ya. Onu da. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi. akhna estigi gibi hareket eden bir askere. . MeselS bir anne. Onu evvelki JaSlivle zikreder. Hir salikiu inUcahede&amp. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. Bir dervism intisabi neticesinde. varl. Hak siibbJmehu ve Te&amp. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. tehlikeli bir !je F: 15 22T. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki.MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. (Ncvmyaz). ya evvelki. bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki. belki de ba$tana 5 ag. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde. bker manaya dclaJet ederler. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS. kelimeler. §ahsa gore degijir. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier. harflerden te^kktil eden. Sen Lir hazinesiii. soyle demijllr: . giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in.£m« ve birligine delalet ettigi ifin. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. Keza. Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor. Bir geyi. kumandam tarafmdan. sagli. Sana delalci eder. Mesela (Cami) kelimesi. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir.la'ran birer jsnl. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur. hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi. butiki SI em de iilsimmdir. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki.JlShi. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj. rfih kesilmesi lazimdir.Malum ya. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. f 5 te lafizlar. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. Sen manasm.

«» . hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa. dcreniD yBtagini temizler. «Mese'" bin. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer.b hard.306 - . evinl barab eder. «Biri de suyu kesip. mulkunu. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar.Bir sUlikin: Yani . hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m. -Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde.* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. mailni. urtdaa sonra. Ba'de zan cuta tevan kerd &amp. Ha^ret-i MevJana. define i?in . Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda. temir ve icilwek suyu saliverir. Nazm-! KerJmi muktesasinca.

P&amp. mcseli bir iiiikimulur. cezbesi dtlui? olaa.il ediyor. Onun igin din 151. ewe Ice izahat veribnijti. Ucmek ki. 309 Geh qunaii biinm&amp. bazan da boyle sforiintlr. Meczub-u salik igin sart degildir.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited. Cenab-i Hak. in zaruret vnidihed. (Miim. §u suylediklertm zarfrret icabidir. Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed.* HazreM Mevlana 1 . bir kuUinu. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir.$ed kdr-i din. Ondan sonra tyl le^ir. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i. mikahedenin liizumundan bahseyledikden. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder.Salik-i mecaub ic. •Bar an tiyle. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti. saplanmrg oku cekip tdtanr. Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de. Iste bu h otekinden ytiksektir. yetii dcri peyda olur. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir. bay ret den ha jka bir gey degildir.strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir.he kim keyfiyyet vai'edebilir?.lt) ismi blduxiir. CiLz hi hayrani neb&amp. Meczub-u salik ise.in miicahede sarttir.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil. In ki guftem. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra. «Biri de dcriyi yarar. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor. Meseia : 22S .yed $ gdhi $iinin.

! — • i &amp. Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t. San Ah ettnekle bei:'inCT. Bu da. Hay ret ve hayrar. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir. Diierinin yiizu is*. &amp.n ilcdir JGyti l&gt. Yeryiizunijn gLJlmesi. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. §u hakikati bilen kimse. Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!.u hiifi-i kuhenln. hayran olmaktir. hod imn yiizudtir. yam ye^erip ot bilmesi. Bel tfinin hayran ki gark it. Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir. §a^rm)j demektir..Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. gokyuzunun agkmasma. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e. hayramn yiizii. *Bi* ktmscnirt. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost. Evet. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir. Hazret-i Mevlana. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir.!— j) J &lt. Yoksa meseia.Din iskrinde makbul olan hayret. bu ikinci kisimdiT.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty . Danin. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir.» MSlum ya. (hayran) in a^ak^a manasi. mest-i dost. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije..Bar&amp. .dan raaksad : 310 &gt.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st. kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir.* £*&amp. yam yagmut yagmasma baghdir.&gt.

j*^ &lt.r pas.1 ^ ^ -j j'j j. ■A ^-j r.« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp. 313 iS}j fd ^. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt.1 . Un oidu g unu ^^ iniimkundur. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas. 3 in e uy &amp. • loyledikfenmdon hang&lt.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

. oliv!e SS^ktat.*** bikini di^i^. Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni. m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6. mi bildjr . miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir. oto^m. tortusunu i^enler yine bn(f kadir.t. Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv. miinafiklatm hr-n sao.ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege. «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur. neticede helak olacaklanni. j. bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm. .Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr. Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. emsil s . man^sj bir tarafa.J fe-H Cdili m udbin. .t b. su sozlerin. muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine. P. ayird etme^.e Wlkj gaynl k olmadi .si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. Sk * . elfazim bile anlayama^lar. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana.c. .Mi Sui-l-I Mutftfft«n. bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK.^? i ". Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp. O um-m iihn iHtmami^ olanlar.tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt. bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm. M-3*. yor v§kia .Avi.a "°' * J! "" mjl " »*****&amp.

(1UU Sand Bcken: £0.„r . tilim'dau ibatetdii" 2 .L Retain: 283. H.&gt. Hususiyle Ilazret-i tsfi. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?. ■ 3 flW) Stire. dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig.i*m den. b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. butiin peygamberlerin. Zira.. Voktt. In rinde peygamberler. giinki o. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp.i/. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„.j.n-i Musa. Sir giin k&amp. (Cub rltfl) ile destekledik 101 . birbirinden ayird edilmiyor. T *.H I Pir'inr «Ha. dogru mu? diye sordum. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda.* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor. a vii Musa hafi-i 6* demesi. araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor.h. digerinde. Merycmln ofttu Wj-a. i&gt. beyyifectcfl i'. aria dsreetlerle yukseltmiftfc.. ayetleri. din-i tevhidi. Vfiktiyle Klyork T&amp. tebliti tint* meleri dolayisiyle.«0 peygamberler (ynk mn'i R.. — Do rLidur t incil'de vardir dudl.ndisine : — Hazret-i hk.jm. An dii demsaz~i Hudayi rd cuM. (Jiinkl. Naim-l CelUi ink cibince. aralarmda fark bulunmamaktadir. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. ^O ? a 5 i hiikOradat. peygamberterm (Miirselin).A. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir. 33B . Hnzrj.y* leyip duruyordu.i'. bu d better.) e kadar.. birbirinden tefrik edllemez. son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S. Yard : « Allah hiditide din. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. dir. Bunun i&lt.t-i Ar.ni banyan.V.

.I^HMi ». 3&amp.. m . 240 .J rd te'nderd. *m.W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd.^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym. . ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp. . j jj 326 jf4. iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam.'. *£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded .

&lt. GaTazkarlJiJi. vuciidii IJltim geien bir peygamber.n u ka§m. Birini kiTincn. Yahudi hiikumdan §a^i giraga. dafca duirusu jijeyi kirmca.r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu. iibiirii de yok oldu.rai afcttet gerded &lt.&gt.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur. beni tekdir etme deduce. itisan. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. dii. o.. biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- .* &gt. M&amp. «§i§e birdi. Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen.«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen. f {in jifcest an §i§e rd diger neb id. ji§enin birini. yani Hazret-i Isa idi. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp. bu fikrada. ?u cur'eti.da asrin iktizasina gore. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu. Qirak. «^iT3k. Yahudi hukiimd&amp.?s meyl&amp.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m . biri iki gtirUr. Hazret-i Mevlana. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt. 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-.d*n riofeuyorda F. ikisi birden kinhverdi^i gibi. emrini verdi.

ma * a Mr go* de. kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir.mu. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt. J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet.bez dil bes&amp. gfeonilne gerilir. ±±ijM^i rs- ni diSxt.- . Bir jabis. fllacagi risvet gozdniJne dikilir. Sad hic&amp.tik&amp.r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud.£ jefcuet mircird afwei kilned. o garaz. hukiim vtrifcck mi. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt. once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp.nd. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ .ff bedil rii§vet karat.y-i dide $iid. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente. Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt. Zi&amp.. Mt giinki.met Tuhra miibdel kilned.-kk.

n mii'min-i mazlum ke$U demesi.. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut.v Yahudi hiikumdar. Qunki din-i Ish da. -Bir ii^tuT.li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn. Tabi. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar. «Yahudi htlkiimdar. MS . tevhid iizerme miiessesti. guphesi^ muvahhid idiler. sana sigindik!. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. iis birdir. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben. daha acigi. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi. Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. aman Ya llabb't. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman.inanci etrafa yayildj. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii. Fakat gorulmesin. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir. ilk hiristiysnlur.Sad hezar&amp. Oralarda yiizlerce puta tapankr. ^EhU iman. Allah ve o&amp.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere..* 334 Sad hezar&amp.

340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp..-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin. dinlerini niikumdardan gi*Iorier. 244 •HUkiitiidar. 333 §dJi gii/tej pes &amp. Din. ■Bu verir dedi ki. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden.igit tedbir fist. bibtir.» 337 C~$«*» StS £\j o^. in .JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii. » Ml. . G&amp.&amp. 335 »j .ji* jj^j Oilj (i v jj jl T. biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in.lr nr tedWr *teLim?. Bu hilenin.re-t in mekr tt in tezvir flat. misk vo ad a£a.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp. vezlre sordu ki.* 336 G£ft terstiyan pen&amp.h-i can kunend. JVi hiiveyda din u ne pinhanii.SI IcJn. -Onkn Gldurme ki.\ jf-.red buy mi§k H ud nlst. berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu. oiduimeaiii faydasi yoklur.BETME5i. « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit. Din*i hodrd ez melik pinhan kunend.

sw der ? ? an £err # §ur.Hr.^ 5 „ vo fltne s . kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii. Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su. Z4R . i n . rmymha . r iJ '" il ™"" ■**"* «^«. ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j. P .* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd.wSf.y-i rdzdan mi ddniyem 345 .. % Hud&amp. O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles.Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em. -Veib dedi kit §ahmi.h kun in fcdr tii._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp. ' -Ondaii 5 oura heni yam. yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp.idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l. Td biMhed yek §ejaatger' mera..' .

jj~* j* $ jt». 343 ^-~-&gt. mma fefefetli.z teassub kird kaxd-i can-*' men. esiarimdan koku aldi..y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest.&lt.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men. 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru.5fo/ g^t ez *m4u-i men. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr.iyle «. «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin.347 (&gt. &lt.&lt.i»t$i din4 ost z&amp. Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir.hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek. meu Tevzertest. Ez dil-i tu tfi e£il-.* ^ J l ^ -^ rr .» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii. Sozleiim onuu nezrihidt. ..J Ul a ?d^ r&lt. "* ^a* 1 * l™wubn da! ayi . Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men. iuhmelli tuliililu &gt. «§hh. tt.o. §ahui dinini izhar etniek istiyordum.

kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm.* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem. Vdktfem ber UmA dine§ nik nik. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» .* 2&lt. Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem. -Tsa i s in cammi Eeda eder. m rftltflj ftifdUm.M _. nut ez ha velxk. Vfea'dan cammi esirgetnem. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi. -O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud. mmatim vardir..k.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem. pdk.m. ha 5I mi veririm. Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in. din&lt. knlh penc«r»ind«0.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn. . Hatta bundau dolav. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum. ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi. kahp."Ben . [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi.352 Can dirig&amp.

.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt. ^ifithkdan da kurtulmu*. a ^ifitian da. lkS ^f. Hirlrflyanhk ■/Uv. O'nun dinine ait esrati cllndiiii. To besunrcdri Tniyanrd bestctm.vey mande §ukuft- . bu hak ditun rehberi olmu$ux. &lt. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi. '■.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican. laman.i sag »l^Xi .354 L &amp. Isa devridir. «Veifr. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz. Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma.nanm belimize ba£1aRU§iz.j.a vey $ah an kdri ki gtift. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx.Ey insanlar.' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird.. bu hileyi sayip dSkUntc.j Ij *&gt. «Yine §iikiolsun ki. Halk ender kar-i. Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm. giinutdejrt dijili'-yitii?.&gt.

mikerd i§anr&amp.'ii ni !&gt. igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- .l. O'nu gormii^.. KSrU.. 359 jLi^ v . oirnn hakkmda yaptudi. Kur'an'in zabtina edilen him met. Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a. -tlllfciimdar.a kalemle veya kudret elile yazilmi$.II 361 6 bey an. o cemaatc jncirin.in. ".-Hiikiimdar. Nitekim Kur'an-i Kerim de. der da' vet yfirti' 6 ba'de sm. yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar.A. Rasul-1 Ekrem (S. vahy ve ilbam minSsinadjr.1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp. Ziiitnarm. Mraz.i».VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du.» Engilyiin : incil demekdir. «Y. Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj. Malum ya. •Vezir. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi. luzum gonildukce ayet ayet.vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc . Yani o kitabin miinderecati. Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da. yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp. 360 &gt. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir. yahut sure sure olarak. peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN. O ihi. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur. Yok&amp.i taplnudi . vejiri. vczh-in dedigi 5 iy se ti. Ritlitfi &gt. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan.ran merd tersd pl$-i 6.. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt. Endek endek cent' §iid der kl§-i d. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl. incil'in ayetleri. iman ettigi vechile. Incil hakkrnda gosterilmedigi igin.«rlcrde onlan divete ba^ladi. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij.

Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor. Yunanca bir terciimesi var. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. Yuhanna' run da Ineilleri. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. nifl teyzesinin oglu imis. (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi. En sahib saydiklari dort incil de. yShut Ibrani. Diger dillere. Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. Tevrat ile ilavelerini havidir. Bunun yazan da. Markos degildir. DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir. Bu iki abdi. Ise viler o kadar sa?irdt ki. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur. Zannedildigine gore. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. giinM ash kaybobmtf. yahut Arami lisaniyle yazilmig. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. ibtilaflarindan. Sonra Yunancaya. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. Binaenaleyh (Metta). Bunlar a (A'mal-i Bustil). Lukanin da. fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde. bir adamm. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. Yuhanna'mn tncili. yahut Keldani. Yans tarihi.. kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. pek tabit bir hal iken. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. Bunlar. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir. ne kadar dogru olabilir? ls. tabidir. Sen Fiyer'in tabilerindendir. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. isittigi sifeleri. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. yahut 12 sene sonra. yunanca yazilmi?.te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . anmda bile. Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur.re. din? birer kitab olmakdan jiiyade. 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. G. Havari degildir. Bunun da. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin. Havari oldugu halde. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. daha sonra diger lisanlara terciime edilmig. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir. !§itilen bir soziin. Havari ve HazreM Isa". StiryanS. incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. Bu adam. sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. Metta.

zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi. Der ibadetha vii der ihlds-i can. ahk&amp. Kur'an sayfaian cem'edildi. *Nefis. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. ayn ayn olarak yunidi.&amp.) den. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure. Kur'an bdyle degildir. Binaenaleyh.. L\k der balm sajit u ddm bud.V. Peyganv berin irtihalini miiteakib. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi.ul.A. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir.* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan. artik Toilmiyorum. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. taraf-! Risaletden okunur. jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp. -Vftiir. Multemis bv. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu.Tekrar tekrar hamdedertz ki. (1031 £Are-i HJcr: 9. vahy katibkri tarafmdan yasilir. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi.d$nd mehr-i nefs-i gul. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- . Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler. incilden bahscdiyordu amraa. giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^. -Bundan dolayi. Rasiil-j Ekrem (S.m bud. Sonra.&amp. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah. ashabdan bazilan.

l o. DM b*do dddend ter$%arc temdm.ristinr.» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs. 368 fe 4-1* ^. nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil. -Ashabm arastmci olanlan. Ayb-i z&amp. Yapilau hareketin iyi mi. Va'z-i i§an hire g extendi becan.- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp.hir r&amp. kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp. Mi §indsidend pin gill ez kerefs.izin.» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir.be hem deran. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi. Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am.. ker^vizi ay.rd *der s ibi p nef. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. moda diyc.&gt. sin hilelermi failirterdi. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir. ._ji uj.iA. 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp. dor]erdi. diye «orBrlardi.

hakSkatde yol vurucu oldugu holde. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz. Duny&amp.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir. ziimriid-u anka ku§u da olsak. gozii safi- lamkGn.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de.J McvJiiim. -Biz. do£an Itu^u da ulsak. imdada yeti^?. yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde. T»k «rt/lu otoili.. ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder.z u smiirgt jeinm. kalb goziiniin kor bulunmasi kli. vezir i. bu vesile ile bir munacata bagbyor. gelip size sbyliyecekierdir. ortmek.* 376 Cj^U ifj i\j Iji. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin. Onlardan aakimniz. iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt. mealen : ■Ahir zamaiida.* . *ila1ii.ran dam u ddnest ej/ Hilda. bi ixeva. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. O halde deccal: Yalanci. Devenin nyuzuna katran sijriip. Her yefc? f?er b&amp. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz.cdiidnii/nt da. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf. L&gt. miiTai ve tezvfr* d demek olur.^ Hazret-i Me v Ian a. Ma gii miirgan-i harts &amp.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend. H«zr*t. yaldizlamak mEinalanna gelir. di&amp. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. Igte o vezir de.

bir taraftan kayba ugruyt)!'.Mtln cy Mi olan AHuli. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak.si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj. Guys ku^larin pldijahi olup. simurg diye bir ku§ mevcud degildir. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. meaten §oyle bir beyit vardir.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere." Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz. nievhum ku^un adidir. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. -Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz. 1. Sevabi da. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler.mi ml revim ey ser firaz. 373 Mirehani her demi mara vil baz. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ . iyi teairi de kaybolup gidjiyor. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj. Suy-i d&amp. mevhumduT. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm.■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim. Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz. Buna (sirenk) de derler. yuvasi Kafdaginda imij.Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. -Iiisanlik yok oldu. . Vcfa ortadan kalkti.

"T. bugdayin biiyk kayba uftramasinin. muennes-i semtii oldufiundan.376 O-h-Jj .aydi. S on ra ^ top . .r-i Trt&amp. •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da. 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi. Cern' mi nayed derm enbdr-i md./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir. ' "» ""ma* olmu.U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest.idku istikamet.b hu *«ru °l™. Bunun gibi ka]b ™h a ^ . aiibarmtix(Iei ni.. i sinde .dan Seyler heder «l«r.**■ d ^ ***** ** -*. onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet. ■Fare anbanmizi delmig. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast.££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp. in topJanmiyor?" . 258 edilmi^dir. buyunZ. § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da.st.Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi. -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ . veSev ki aiar azar olsun. dolduruian H^rst-i Mevlana fe. qvra.r*. *Hcr giinkii &amp. i&amp.?. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur. **** J »™. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp.yi.

Meaela. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz. tatbik edllir o*?y dflfiil. Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. Buldugunu alip gotiiriiyor. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi.baladiii i ? m. -Lflkin karankkda giili bir him var ki. beybQde yorulmakdansa.a olsun. Fukat dlger Wr katib o defteri. (^iinki anbar delik. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa. bu emir.1d.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan. neticesini ^lkarmak istemiyorum. kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. Maksadim yanbj anla^ilmajin. kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. Fakat toplanamadi ve toplannayor. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de. «Evvel ey can. Or. Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier.re gan. M\ nihed engH§t ber ist&amp. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber. gallop c&amp. Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor. Katib. ceza gorur. §u girip ^lkmadan.» misrasyle r &lt. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor. tokdire uftrar. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler.u1 hiratz bir fire girrnig. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur. d£f $err-i mu§ kHnf. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir. Van diM su^de pezriift u kejid. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. gelenin toplanmasum meydan vermiyor. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse.- . *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi. Kazanci. keyfinc buktiinu. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi.

Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu. Ate§ yakm&amp. 1j jlT jl.J ..hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz. bir kandilin uyandinlmasma.ki nefrdzed qer&amp. T&amp. &lt.SndUriiyor.$ Yam .y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc.&amp. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: . Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem. &amp. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate. o al^ak hirandan.tet biivi :d ba. Key biived bimi vzan diizd-i Mm. kov ve slireyi tutu^tururlar. SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. ma miiktm.£ V. o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp. y&amp. .Qi ber felek. 2fi« -Felekde. Halbuki kav daha murnun. -O.Va Rabbi.* 385 $ J&gt.uf . eskiden kibrit yokdu. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor. SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca." Malfcm ya.k i E m 5 akmak (jakariar. oW . jeytamn verdigi vesveselerdJir. -Ilaht. $ ^iin irt&amp.y&amp. Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam. yani ^eytan. parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar.383 tlL. ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 . — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc.

'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd. §eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer.Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt. bag] an kopanrsin.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan. -Uykuda lie kaajaumak.. Jajan levhalari. Ni k&amp. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r .y&amp.n filandir.l-i in jiildn ii an filldn.* olursa hay.* umymken va^fe ve mem*. 2£i 3itt j&gt. Nc dr I. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes. h apsinde * klirt ulu. ue de kaybetmek endijesi vardtr. 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* .ruh-u hayvani) var&amp.J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan.. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt.r b^ni uyku galece edince bede. Mirekdni viikiinl elvdh rd.t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade .* jTj 0*» t&gt.*-"■*■ mh .

magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir. Kitmir naminda bir de kopekleri varrms. Guft Yezdan hum rukMiin zin merem. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor .^{&amp. EsMb-i Kehf kissasma.^rf&amp.Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt.Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier. Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir. Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini.adesi yoklur. 253 nykuda id tier. -Arif olaia zatm hall. bir magaraya kapanmijlax.* Hazret-i MevlanS.h£ yuunt. taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp.» diyor. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii. Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. (^Ah) vol . Biz cm I an (gkh) &amp.vrnmin $*vitiyorduk. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir. Evet. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem. Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir. uyaiukken de boykdir. llefisdir ki. Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar.S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb. geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl . Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar. Bundaa iirkme. Kitmirden murad 1&amp. Yanl: . tarife devam ederek buyuxuyor ki : . sonra da vef£t etmi$ler. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt.

ihf IB. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil. •Yazi yaran eli. gBrnn-ycii kim&amp. 393 *)*■ ^i ^ij* &lt.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji.J*. :mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr. .hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr.0.sh' Allah. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan.d. 'Halkin uykuya dalmasiyic.391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb.* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'. soldan saga ^evrilmeleri gibi. Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir.&lt. yani uyuyunca istirahate nail oImiisi. kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir.issi der reb&amp. . Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola.y&amp.ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -.» (SOS) Bfli'o-1 K&lt. Cun kalem der pence-i taklib-i rah. Ruhi§an asude vu ebda ni$an. ■Arif. kalemin hareketim mkj&amp. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir.J"J 4 *." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez. kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir.e. istirahat igtsd* bulunur.

kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur. &lt. ™uc.™ bfr .Giine 5 dogar. Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i. . der suret ared zan diyar.lcm-i ervaha .&gt.flftlrij-. „.yant &amp. . Cumle to.r kllaVlin. Ger kes4 gerdun zerrin per zened. J l«r. nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a. hepiitni adHlft ve htikllmk . •. felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par..«Halkin canlari.£..gider. isliralmt eder. „ L .Vaktaki seherii..siklarma.y flm sabah olur.» 397 jLj o'j jjT oj&gt.d-ii der ddver ke§t. ender Ji^ji. . . mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt.££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened. ml .„„. V . -H^ta* v.z dam.dam da hoyl^. see .asft rd ten friined. . Ciimle ra der d&amp.i t T „.* mm kudu huh. no™ goriiniir. bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/.r.fil v&amp. .BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar. .jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp.rred ola* ruhlwn ftft eyler. lilahi. ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp. Her fen? rd baz abisten kilned.yanl ce^d!.* 395 Vez safiri b&amp. • yant t*sftdlerlne .

bu hadis-i gerifde uykuyu.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig. ■Can atlarcnm egcrmi ahr. . in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in. yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt. Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini. uykunun devam muddetidir.L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti.1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt. . Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz. Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. Hazret-i. «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar.siihahk-.. TabiidLr ki. sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma. ■ O ^ayirdan ve mm-'adan.yam iilrm-i nmniukm .1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa. o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak. §u hal (Ennevtuii ehu.in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. Mevlanl bu ifa deleriyle : . Sirr-i ennevmu ehul mevtest in. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile. euz'i bulundugunu. Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz.*• mek olan oliim de boy3edir. yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. yanS beden kaydma ve teklif altina sokar.. Buyiik uyku &amp. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar. kbstegin uzunlugu. ugrar. ji 4^.* ■Mm Biraz ewcl uyumak.* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar.

Pehliivi tu pif-i til hest in zaman. Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt. Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan .. bu ruhu da eshab-i kehf gibi.• &gt.* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr. * Allah (olemn) oliimu zamamnda.&lt. yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de.r id 6 der siirud.t Mo y&amp.re-i Zttmer: 42. belki senin yjiuinda ve k»r. -Ke^ki Cenab-i Hak.d. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd.I&amp.?f&lt. (107) S&amp. ruhlanm alir. &lt.. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*".» 405 G&amp. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt. gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.indadir.u kalbi. «Cih8Dda ve h&amp.i blddri vii h&amp. .$.# Yani . oEmeyenln de uykusunda.&gt.

yani e^yay. onunla heraberdir. sen miauj?.r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi. mus&amp.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki. g#n tw Mecnun nistt «Sen. gozden g&amp. bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj. Leyla'yi gijrebilmek. Eshab-i Kehf'in varb i. Mectiun olmadigin icin. manaya kaTji kapali kahr. htm yarl. riip i§itemiyorsun. Giift hamiL.Hazret-1 Pir. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti." Yani.*Magara da. ge^ml? zamina munhasir degildir.tiai »Qreti. hem magarasi. B&amp. Lakin onlan goreeek gbz lazundir. sus!* der. Evet. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek . senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in. Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. onu gb . He faydasi var ki. Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur. Sen. Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei. •Halife.hede eder de. dige* gtizcilerden fajla bii. y&amp. bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir.ze fark vardir.

. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir. Allah lie uyamk olma^nca. Bu gibiler. 270 .ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter. kara-kuru bir cisimden ibagorunilr. Oylesiain uyamkli^i. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi. Ruya. 409 L* jU jj^" jl^.. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu.in.ke Cenab-i Hak. hayaH bir mujibrdedir. Hest bid&amp. evliytuHrii &lt. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir. kimseye zararlan dokuiunaa.J^ ^j*.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir.li:'ib-i Kehf gibi. uykuda itiyk gbrirsesine bender. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de. deuiekdir.Ti gii der bend an-i ma. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur.uykulan uyarakliklarindan zaramzdir. Hi^ Dlmassa u'yurken. Bunun gibi.^. bazi kimseler vardir ki. Fakat mii^ahode. -Zalimiu biri. birkat.imkhgi. uyudugun bir iki saat i^indif. Bu istigraka nail olarruyan. He^t &amp. . uykulanndan beter. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. &lt. Z&amp.ten o yoldaki gafillerin uy.Kes. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir. Yine o btih se denuyor. bu ruhu tUi Kr. •Uyamk olan. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. 3 1 ^. Hah! Sgahlik Qimayinca. Leyla denilen kadin. o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda. ^Unki. Gulistan'mda der ki. Yoksa.r nebved cdn-% md. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. uyumu^Iu utidaa beterdb. Hazret-i Fir. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt. ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu.h. •Riihumuz.Yani. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi..» Hakiki uyanikbk. fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. zahiri uyamkbk. §eyh Sa'di. beyit yukjii ida ve K. P^in bi hak bid&amp. daha ziyade uynmu. Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir.diye sordu. gozbniinde #i~ durur.

412 JU. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki. kaybetdlm.» insan. tar. a vakit de hayal. ruhen de yipramr.&gt. ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr.» 411 JW $af&amp. yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur.271 Bunuu gibi. uyamklik dji. Igta buyle uyanik gorunenler. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. korkusundan. h * ri &amp. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir. gundLizlen uyamk bulunur. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal. JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer. safasini da. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir. Hayali.b. mt manede? ni hitf u /er. her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar. Pes si $ehvet rized o ber diu &amp.* ■ . asarar ve eldeki mahn zcvaH. Kazan dim.L *Uyumu$ o gafiJdir ki. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. kcndine eelir. ne letafet ve nflraniyyeii. -Biihun ne safasi. behod amed hayal zz vey gilriht. letafetini de. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. gbziiniln buiiTiden ka^ar. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi. §u yorucu hayaller.kSl tder. -Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. $mm* m*&amp. hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. llahl olmayan.

SufikSle uyanciiklan vakit.ni-. takatt kesiiir.» .k perran murg ve§. Hazret-i Mevlani.lad. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab. ^ il&gt. pe a. batta ***** rtrtft b^erle. yuksekden iu. l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid. Mideved her h&amp. riiyada gbrdukleri ht&amp. Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid.Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir.Uyan. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van.415 j^j^L' _j J-_JL. Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister. vUcQdfittdc mUJevveslik gorur. ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk. m^ah. o Ufb rt^ y^i hayat^o . u saye es. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos. arkasindan o kadar kosa* ki.mk g^inenler. Hakikaten dii^ya. ■Wir kli$. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a. Mi deved cendtmhi btmaye §eved. Onda baka hayaldir. .i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved.be.Om V^ v*rlb de o n uJ.ar.» Diinyida uv. ruya gibidir.

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

insan cescdi niir baimcsidir. 432 . o hanedam bulastiracati gibi. butun beden ba~ nedani da mule we s ohir.apm&lt. •Irisamti d&amp.* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc.i' .s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest.A hased ha nc dir. hose din tablati dolayisiyle. An cesed ra pdk kerd Allah. Ez hased aiuds gerded hanedan. Ayet^i KerTmesi.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir. Ash toprak olmakla beriiber. biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin. »Bu cesp. -Tabbira beytt. Mulumun ohnn ki hasedden.5 oldugu k 5 lunik. ha 5 *dhane olmakla beraber. temialik ti]§ainjdir. nilc.mi. bused I e &gt.

lerttttii* ve nur haz&amp. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. tavaf edecekler. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt. temith'meleri hakkmda ise dc.reM ism ail 'in . Siirt-i BeHara: 3K5. diyor. 434 4._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed.de bulunacaklar igin. riiku ve sticud sCiretiyle ibade1.iesi balltti alir. bu mimay] Ultiyar ediyar. ii. baska manaiar da v karm^lar. sofiyye ha^arati. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai. ha»edhin« olmakla briber. .j v^i. o muhterem mabedi. Allah'in tevfikiylr.Bu beyitle. itiknfti «( recekler. 381 PIr tte. Ibrahim ve Ismail'i. bazilarminki. Hnzn-1 l (J10&gt. Bu ayet. Insan c&lt. 6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. demi^lerdir. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor. bun dan.

Bazi kimsder. marifet ndru giremez. herkesi ksskaiur. sahibinin iilurmine kadar taw. -^ Yarii.i. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani.m olur. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir. hatta bazi mahluklar vardir ki. Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi. ■birakmai.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. &lt. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir.Karanlikda kalan bir kalbe ise. -O iimmid He ki. gekemezler de onun zevalini isterler. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad.*Eger. hased idi. RecaS-zade Ekrem bey merhurri.» -YAHt&gt.i]. Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed. .&amp. de hasedci. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. bebotil go§ ii binl bad dad.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et. 7&amp. Birakmadigi i^ir.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased. gnlara kar^i based etmek dcg. $&amp. o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp. Ki yoktur bir held bedter hasedden. fevkal'ade tevazii gostcr— . Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol. herkesin nimet ve devletinden e2alamr. Evet.

J L-^-L.tiirlir. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered. koku alan bir nztivdur ki.438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. onu bir mahalle gi&gt. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar. Buy or a cdnib-i kuyl bered. fste Yabudi ve^ir.denilmi^dir. kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr. «Buriin. BinaGnaleyb.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain. edilir. Jfijten 6i gfyfil M bini kilned. bajkalarma zaiar verraek isitirken. aldjgi koku. -Her kirn hased yiiz&lt. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er.» Onun 15 in. Burun koparmak sevdasins. du^enin de. 440 . abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. vezirde oldu u gibi. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS. kendisi zarnr yofdil. boyk muzir bir mahluk idi.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened.

-§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. kiiiran-i nimet gclir. O 7*&lt.derler. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa. Manevi burun kopavmak. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. Koku da Dunyi . bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§.fr u ni'met amed d bliuj fiord. her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi.» (Nimeilcr. ya manevi olur.Yani. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl.l JsJ. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler.' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul.. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. hased oldugu gibi. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir.buyurulrnu$Un\ Manov! . bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp. ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. #£ fry* *$&amp.yu degil. buradaki burun koparmak. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. kdfiirdur. fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. kolesi ol. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer. yahi katmerJi kiifurdur.» t ki bey it ewel. Igte. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. jukiir bereketiyle dovam eder. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer.ebeb olmakdir. rar ise ya maddi. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd. halki zarara ugratmak demekdir. Kv. 441 j^SJ J. 284 ■ Bir kimse. j j. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu. Tabii. Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder. burunsuz demekdir. kiifran-i nimet. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir. omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr. Evet.ina :&gt. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin.

balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua. AJeyhissalat Efendimiz. aunni tine uyarak.ik namaz kilmamigtir. Bizim de Rasuiulllh'in emrine. Batihn. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. ittasdwj. gapkamizi cikanyoruz.buyurmujtur. Vaki'a namaz esn&amp. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri. hak sozler arasmda. bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. O'na ^iikrederler. yani ortulmesi lazim gelen yerler. diinyevi neeaketi. nic. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. Hususiyle nassa. niya^dun vc ibadetdun alikuymn. din na&amp. onlar birakilip da.bir iey^e nail olan arifler. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. aamazi iiyle kilmiz. arifin giikiirden aei.* smda farz olan (setr-i avret). insam ebedi saadete kavu^turur. indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz.tu ber meyaver es nem&amp. Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir.* Yani. basasik namaz kilmamistir.in basimm acm^'abm'.'* demeleri. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani.ihat^isi kihgina girmi§. yani namaz kildigimiz 2a man. Mesela. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir. Nimetin devami. batihn hak auretinde zuhurudur. •O kafir vezir. Hazret-i Mevlana. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de.sik-t din ge§te an kafir vezir. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU. hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. dini hususiarda. Onu herkes anliyabilecegl 15m. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. Musliimanlar. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir. Allah'in huzuruna cikdigimiz. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. kalmasnu saglar.z. . madem ki Rasul-i efham. Hulk r&amp. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken.* i 444 N&amp. «Vczlr gibi.

demis §eyhulislam : . 5 apka ^ikarmakla degil.i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. yet aiim.vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. namas kilarken soyunmayi degil. o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig. oluye edilecek hiirmel ona karV . tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il. Allah. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6.446 NiikteM -nfi guft a amihti.pnun icin. Dinimizde. ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. Der ciildb4 kand zehrl rihti. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^. AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai. 6.i 445 Herki s&amp.b * . hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin. zevk bud ez giifU. r.v hIlesIni anlamalari. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA. Bu igt bir gun. i t u. sapka tikarmalan da liizumsuzdur.' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce. EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde.hil&gt. e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. "Kuvve. cenaze gecerken. Lakin c 6 Bri«.(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. tefyi'inde bulunmak. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 .

Oyle (ken sen. nazara nflr tffiruniirso de. onun kivil. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk. bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp.K . gerded ezu. Dest u cdme mi si^eh. Zimnen ve fricn be.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev. 7m.* Evet. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu. Ltk hest ez hasty et diizd'i besar. *§un$ck. -Gimitisiiti sathi.urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol. on da vardir. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu. bcyaz ve yeni glmakla hersber. eli ve elbJscyi klrJetir.» 288 450 Berk eger nuri num&amp.yed der nazar. • Ate^.hireg mi g&amp. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi.287 ■». ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir. 417 Z&amp.» 449 i Ate§ er gi &amp. Hazret-i Mevlana. diyordu.

Pi$-i emr ii fixi fcn&gt. qm rengi hiw olduju halde. *Hiikiimd B rdan ayr. Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih.ilsc iirin sSileri. on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 . &gt. fokat manen bfeil Sdi. olarak.i 6 mi murd halk. vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du. .L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj.U jlj# jj JL ja ^m .'i*d vezir etba'-i tsa m -penah.» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi.at.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc .. 451 Her fa ciiz ag&amp.

hukumdarm kalbi r&amp. §dhra. diye ce .rig kun dilem. lerinden. »0 yj&amp.§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum. t&gt. &lt. — yani hiristiyatdar — dim de. Ke/penem der din-i Isa fitneha. Veulrin v«'. ^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp. kalhi de otia testfm etdiler.JJ j ^X» &gt.'y mukbilem.ihatla$iyordu.J . pinhan bedu ar&amp. onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp. chye hii mektup yaadi.* Vezlr iae 290 m . vab gikide*di.mha.^-. Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim.mhd. V&amp.■Hali.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* .kt amed zud f&amp.' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider.» 455 f» s " £&gt. zamam geldi. *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu.

. bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr.?*.i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad. n .^j iX. Mesem buradakj Ya}ad . emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an. r Bu hika ye de . ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt.457 Kavm-i h&amp. bahsi dinierken. ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du.l.r u git. mi$ ve bendesi ohnusdu. Her feriki met emiri rd teba. e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu. n ayn lisan kulland!.j^* &lt. rd hud ender d&amp. Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd. kflb j lden s ayiIabilir . ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM .r-z 5. bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir.^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun. pabiletegjm anlatmak istiyor. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi. bit. ne gib i kctUlukler y*. gufki. -Her firka. de var. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti.3 . Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor. JdL Aks .'. bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. tarihi rivayetde bulunmak degildir. Hakimtm§an deh emir u du emir.» 4. (S en Piyer) le ber . oniki bakimi vardi. Binaenaleyh. havari tabii oldugu hafde. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda. Hatta kendi ltfyi gormedigi. .l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm. m ed .her id . Bende ge§te mir-i hodrd ez iama". Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda.* 45S ^+i* $1 0.1 J In dek u an dv. ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii. havrferfe munazaaya kalki^ti. Ha^ret-i Meviana. Iktiddy-i viimle ber reft&amp.

.Iiiti&gt.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI.( * *™™ S «terin e karuBU. veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. cEj^jJ» ^&gt. Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. Lpr.rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir..„h l n f . iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-. Can bicfddi ger bedu giifti himir. *V«rfl bleccksin demis rtafttffe. men suh bul«nd Ueu .d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P. Yahudi vezir.:t aaa^HatMi rid oldugu.4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger. abva! ve harekfidna hnglilik g&lt. „ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj.tfdadma gWe va- &lt. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara . bu mtttenSku hukumleri topladi. U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi.L Saht tom-art benam-\ her yehl.— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . y. In hilafa an zi pay an to. beser. .. ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi.hut mevknn tkMlm ve ^n i.

hatta muharebe* ye ka&amp. bir hiikmu nesh eder. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. Ac aba bu haller. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di. £unki (jrasi ehl-i kitabin. mezheb taassubu yuzunden.n Ayct * Celik^i n^ii\. YahMlftr. Bugiin boyle. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. m du. miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi. Mesela. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde. Beri tarafdan Kurey§ mus. n^x ve tebdil olur mu?. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. Bu da ya nesihden.rikleri de: »Siz. Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . muslumanlikta da var midir? Evet efendim. yani hem Yabudilerin. Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. denilm:sti. dinimizin mensuh o). hem. Hieret'den ewel. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. Dini. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed. ya cindtift dfl ha hayiHmm. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. demcye de cUr'et gosterdilw. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. de Hiristiyanlann kiblegalu idi.igtitar. tkinci rek'atden sonra. kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. Ddayisiyle : Yani : aBk.o muhalif hiikumlerin. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu. hiristiyanlar firka firka oldular. Rasul-i Ehrem'e. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr. bt* raz yemek pi^raiis. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. yahut lunituii-nrsnk.. birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. diinyevi miina^aaya. TevrSt'in ve . dugunu sbyledigi halde. IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir. Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. ol&gt.

onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn. miitenakudir. Lakin hakSta« goren bir goie kar^. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. diger bsmin. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. Lehulhamd. elbet de evladir. Onlan Z1 t glbi gdrmek.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan. birinci badisde: -Ev^ ■emu.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Fakat ahlakm bozc. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. ?ocu k tahibi olup. dirayetjn. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. u kible degi§ikli i hadisesi. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak. iktizaya gore idi. . tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. ^oluk. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. Yahudi vezir.dugu. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. hig de dyle degildir. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. Siddik^i Ekber devrinde. Kuran-i Kerim.■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt. bu iki hukum. Mesela : 9" *&gt. rivayetin 5 ekli degil. T 5 te bu hiikumler gibi. anlayamamakddn ileri geliyormu?. I?te r &amp. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir.

demi=di. §ar t-i riidi. Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz. t. riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca. a»5 -Toman n birinde.»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi. tevbcsi kabil ohnaz...niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis .t j fhfc &amp.» Yani.Rukn-i teubi kerde pit. 465 —A J *&gt. bir gunahkor.'\l&gt. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T. n 466 £ *&gt. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur.^ I* ^ J I . Kjf C « J&gt. riyiiziit vr i^lik yuliimi..

!u-r dinin. Her hususda azm ile beraber tevokkii!. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir.ti ki.m 6*. Mesela bir gahis gayet dmri. ben ediyorum diye adeta: kul. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp. Senin achgm da. Sgnra sehuvct. demeye kadar ^lkiyor. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. 468 .fc. hastah in iktizasina gore re^ete yazar. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. fi'linin hahkidir.ettirmekdir. Scnra tevbe. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. •Gamda ohun. kaybeder miyirn? diye mutereddid. o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. hastamn derdine gore ila^ verlr. Yemekden. Ba^ka birinde mesela benlik var.tiT ki. comcrtii&amp. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir. bir mur^id-i kamil mubytne ederse. Birisi de bir i§ yapmak istiyor. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx. Fakat muvafiak olabilir miyim. Mesela tevbe lazimdir. Bir digeri mesela ob^rdur. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok. giili gitkde bulunmak demekdir.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. -Toniann birinde de demis. tevekkul ve tealimden bajkn. iki adim geri atiyor. riyawt.ii I ciizki teslim-i temam. Buinun ilaci riyasatdir. rshatda olsvm. Kcndilerini bir manevi doktor. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. dini. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar. ^J £jr J^" js* D#2 tevek. tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. Bir adim ileri. hern de hastahklan muhteliftir. tejebbiise davramyor. kibir var. olamaz rmyim. Ben yapiyorum. Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr. kazarur miyim.» 467 I&amp. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. kullanan hasta da iyile^ir. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek. Anlajihyor ya. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. oruc tutmakdjr. sehavet.

nh nkm iniiikr v&lt. Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp.* 470 ^T ^-4.^ S L" . Der yekx giijt^ ki em ru v. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.1 J.jf &lt. Kudret-i 6rd bidanwi an zeman. lii/iin ncxlmfai. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv . *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir.\L. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran. 469 -L ^ f&lt.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir. Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir.: nehtyfot VEirdir.ehy hast.j jT ^"U. 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v. Onlar: ■Allah.i kudretini goriip afiliyalim.Der yeki giifte ki vacib hidmetest.&gt.^ j^ j.d mast. \: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel.

Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir. (113) Sure.. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai. Halbuki bu iddia. "Tomann birinde dEmifjti ki. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur.-..-tferinj vurdMi&amp. y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi. tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?.ini habcr veriyor.» buyuruyor. Ciinki Cen&amp. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb.* Yfi»t: &lt. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez. §anina arzeyliyor. Kendi aczini gtitrmc. §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir. akljtu bajma al.der. Scni tenzih ve takdis .i Saffit. gerek onhrin rViJ vc hartik. yani : &lt. fi'linin haliki olsaydi. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle.Sizi de.). Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini. W. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin. Acz-1 beseri boyle bilinir. . (elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI . Onlar: «K. Eger kul.. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir.derler. fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. Keadinde acz ^Snuek. Mesela ticaTet i^lexinde zarar. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir.ul.t: se. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!.b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan.Ey Allahim. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud.

ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir. J* A&gt. insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz. medami teklif olan da budur.» Evet. 473 c*i *V » &gt.A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost.^ijv . Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. insanlar. M. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i.v j: *&gt. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki. Kudret-i tv. AUah vergi&amp. Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki.i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi.

KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra.»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra. £tinki naaar \o istidlal.-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu. «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. Nazara sigatt. Burada ise bU'akis rii'yete.g*^.ii ez haydi.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir.Der yekl giijte ez in du her giizer. Sonra da: 'M\ I.mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de. Oo]ursa oIeuh puttur.bug sen t. Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij . hatta kenkimse tevhid nes&gt. bir meclism mumu gibidir. Kit^te &amp.d?i mm $eb jem.* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir. JL3. : -t mal. Einaenaleyb bunlan gijren. tedkike ve istidlale te$vik ediyor. . But hiived her gi bigunced der nazar. Natan. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden.. binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti. Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi. vezirin onu avam tabaka&amp. gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir.yani kcndinde acz ve kudret giirmckden . .sinin hakikatine varamamigdir..

karanhkda k/thiiis oJursun. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy.«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen. imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa. ki. demi^. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. olttutt." diyor. :mi suiidiir. Fakat bu tavsiys. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 . dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi.. gece yansi mumu sonmug. Kur'an-i Kerimde . Evet. inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir." buyurulniug. ki med&amp. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii.* 477 . ^ *^r L *&gt. vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur. Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma. Td ivaz bini nazar ra sad hezar. insanlar.r. arzm oliimden sonra ihy^pi. O gibileri. itmi'nan kcsbetmeden. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp. Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir.

V cT* &gt.malm. pvlc mat hftkkuida. scnln sabrindau mecnun e-lur. I J Hit. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved. Sctihi Lcylaii.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro.kitn. salih bit.i r-. koprii.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit. ^e$mc. yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir. Yciksa kutnn^.» Diinyayi golgeye benzetirler. llakk'm r*x( uUfd i. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii. Nitekim Hazre1&gt. yahut onu kazanmak igin. Allah rizusi if in. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§. hastahanc ve mescid iu$R&amp.« 478 u.ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir.i Mevla. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr.i fiibi.1 -^ a* J J 1 J f &amp. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr. \tu\ sanm serveti.J&gt. Egcr mall. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir. Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir. sa'y ii gayreti degildir. jjLhuUf.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise. fuKttruy* hni mnk.

&gt. Salih Aleyhisselam'm kavrr. bli n&gt. sonra &lt. Bejer. Nitekim musluman- . serviH vr fcflniM ile.dir.A&lt. her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak. Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. Bunu y fl pmay a nl a r. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti. Semiid kavmirJn. Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. Diinyayi terkedebiltmk.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk. denildigi hikave buyurulniu^tur. pi^^^Mpa^ /303. '$£&amp. O f sizi toprakdan meydana getirdi. 8H ■■-■ Dunya.Tna tevbe edin h &lt. Ey kavmim. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi. O halde.hep O'na donim)n*.i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan . bu vazlfe ile miikelleWir. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir..dolsuti. buyuruyor^. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra.» Her $eyden el. •'■ I olsa da. O s ndan raaglirct isttiyin. flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir. etek gekmekle. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 . insanlann mesaisiyle mAniCir ulur. Keza Hak $ubiiSnehii ve teala . virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak. YSn] : ^Aj.

1 WUttn 50 k hayirhdir. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!. ftkirl^ med&amp..n birinde demisti ki: Allah. (*■*■#*) yani -Zekat verin.. . fltormUfttt.r-: tasalh *** :&amp. Ger E i mescid olsun. itdeki a veren. Osmanhlar da Kanuni devrinde.r. ^aligip helahndan kazan»StL V . odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu..l4t vardir. zekat verrnek i 9 m s.v«a. S03 bbyle oldkic. . b^katona .Mi™k. Ulemay-i din diyor ki.r servet.. vahut «dw da arfcrsmayat. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91. onlann icine girmi$.. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. (13C) Sure-i EnbiyS: 103. Syle yapanlar dugunsun. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b. altdaki el de alan el demekdir. kendilermde imar salahiyeti kalmamis.fld. Qunki. Hiil i„.iar. Ukdini etmi* hm de ^ van.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i.emrfnde B aimp WLya daWik var*. 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak. hem d™. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar. S ana ne verm^e. helal oiur mu. ilk asirlarda. olmaz mi? Orasim. altdaki elden fezla hayirlidir. Allah/dan g^il olmamak ?artiyle. Bar t-u girin kerd der food Hak.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah. Peygamber-i Ekber Efendimiz. «*n» kalbine girmemLS. To mar.i nrnhimm..t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf." m m ^ to *^ Wl lt. birk a? p«* koj-. UWUt o zsvat-i kirarn. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar. Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d..buyurmugdur Id. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir.

. benim ve senin gibiltsiiu degil. 2iihd ve kanaate. istek hakdir. Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp. dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt.it Hadisini rivayet eylemi^dir.• kinhya katlanma* diyor. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek. ba§ka yederi. Cenab-i Hokj Peygamberi igin : .:eyamru ederler. evvelki tomarda Diinyayi terke. bana da istek verirdi! he. Mesela. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii. namaia gidelim. elbetde kihnamakdan hayirlidir. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma.w/. mesela : — Ezan okunuyor. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor. emirlerde n birine. Hi§ten ra der meyejken der zehir. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp.-* Yahudl vezir.-w. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz. Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi.&gt. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„.. Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi. Erenler. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir. gogumuza nasib i-. namazda huzQr-u kalb lazimdir. . f§te. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim. bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. Sonraki tomarda tge. l\* ra Allah. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder. Binaenaleyh.304 4S0 ^J J J N jj lj . mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. Fakirde ise Hak vere?. Yani nainaz kilanin. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di. emirlerde (istek §art). dinde kolaylik gostermi^dir.ialer.'. azimet yoluna de^il. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz. Evet. istek ^artdir. batirmdan (jikanp.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir.

mukte*asuica muslumamik. Keza : Yani : *(Habibim. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir. tarikatde irfana* birt* kim adamlann. Allah'in istegidir. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. (118) Sire-! AU Imran: 31.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". hatta Smana aykmdir. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. azimetdir. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. emrini veriyor. som-a kaza etmesi. yeraesi taiz degildir. zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur. Bir mttsluman..u. Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. (U7) Sflre-1 Hasri 7. bans isy** edea.hadisi. O halde {istek hak) sozu. buyuruyor. bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor. mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc. yerine gore hem ruhsatm.. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. icecek vermis diye. Attah'a itaat etmis.r. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz. Yoksa seriatde kay^z. Hera yoku. sonra kaza etmek. bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. Demek ki Feygamberin her emri. hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor. bu vadideki sozleri hezeyandir. 3tW Hi . Fakat Allah. buyuruyor. Allah m emr. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur. ayn. ve her istegi. O Feygambcr-1 Ekber. savabd. horn orudu ohnasi ire. ruh £ atd ir . bana yiyecek. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir.

labiate kolay gelnu§.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir.* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi." f Vezir.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp.biidi. Orugsuziar su ta^imak. arif-i bill ah olurdu. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan. eikar bir yol olsaydi. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod.a A.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar. Bunun iizerme. «Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak. oulardan herbirine bir millet ve bir din. — » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh.mioti id. hatta her mecAsi. Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi..'n kabul-i tab'i tii reddest it bed.Asr-i saudetde. K&amp. gad&gt. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu.i 3*^ er ' ""J* . PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu. kiitii ve raerdiid bir harcketdir.indc barbe gidiliyoidu. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. o. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar. bir Ramadan ic. bir tomarda boyle demij. her Yehudi.

0.. — «. fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler.#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6.) ^ ^ ^ &lt.* gden ha I ve hareketier.ta """""" '" .i O halde : i . miiyesser degildir. tabiate §evk ve getaret yerir. isteksia ibadetden hayir g&amp. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt. muasserdir. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ . Kalbe hayat. M.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet. . •Boyle bir hareket — yard ib&amp. yard insana kola-. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir.i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t.tyf ijr *&amp. 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak.$ed mtiasser akibet. N&amp.0.n. ' ka bir sey daguraaai.Triri 6 b&amp.*: *-•**-. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir. hir ad. ruha gida olur. Muyesser. 486 . — yahut on! an yapan. «„» Wr sev eecinci!. bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.tniez.YahGdi vezir.. Bundan dolayi. ^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi. . miiyesset degildir.det ve taat.

Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln.•? •&lt. Bir Hadia-i §erifde : . an. Halbuki insanin atatet ve betalete. Bir Hadis-i §erifde. -'. ^ali 5 ma ile galebe galmasr. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak.■-*&amp. Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda . «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun.^gaii^n. (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse. kelam-i Nebevi l «*&gt.Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn. Bu. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur. salib amellerde buhmun. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp. nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir. All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek.. boyle olmakla beraber. son blline hak.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur.1 &gt.

Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan. cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir. biz de omi en kolaya hazirlpm.**-i &lt. d gibi adamiar. buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz. o en fiiizeli de tasdik ederse. Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet. O hfilde.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir.. buyurulmu^dur. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr. Amma.) siiin mes&amp. ve o en giizcli jalaii sayarsa. (Ey insanlar. taat ve ibadetkr ol&amp. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''.* Evet. muyesser ve mua&amp. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. Garibdir ki.tf ^ &gt.miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra.»*«*.sef namiyle iki kisimdir. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar.un.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa. InsEnlar olsim. Yine a giblleri. Yini : &lt. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- . kendis im miistagm gbrik. gfi* yet kolay gdir. kim cinmtik edcr.

» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin.LiU' /jjlj oilt .(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp.bt der kaseb. 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb. #e!e&lt.- 3n 491 . ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij.re-i Lcyl: 5-10. fikrinee.ustad bul. Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n . -Her millet. Ah bet bint ney&amp. La ceram ge§t£nd es£r-i zillett. zillete ve felaket* ufraddar. Has*b ve ne.

j. *li m*. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi. el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d. Cenab-i Hak. diyo bir sua! varid olabib.". Buna kar 51 ge r*k nakh. bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen. Aynca bir muijda m mX vard'r?. ft* rek akli cevab da vetiiir.nu scyluyo. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt.%£« .i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a. «fe g torunu ^. pekala talbik edebilir.&gt. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi. lpn..Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit. da. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. Hft*#&gt. w&amp. -Akibeti eSrebiWk. bu toward. ins ii cinni. Vet ne key bMi zi dinha ihtildf.&lt.ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. Hak siibhanehu ve leala : ." vermi 5 tir. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty.

olmayinca.(J 22) SGrc-i Z&amp.«»j Yani : *Ey iman edcnler. (Hiiseyin Va'is) tefsirinde. Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. Muc&amp. bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur. insanlann felah bulmasi i?in : dort .* buyuruyor. Bu ayet-i kerimede. lfcincisi. §eriat bukumlerinin.siyle ilk §art olarak iman go&amp. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir. envar~i §uhuda vaSil olur. O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm.riyat! fie- • 5? 1 i&gt. giizel huylann men^e'i takvadir. Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 .terilmi^tir. Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur. Vakia niiiul sebebine gore. Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani . (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki . (ttteku) denilerek.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i .art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp. fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir.i buyuniluyor. Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur. Onsuz giinahdafi kurtulunma^. buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. AHali'dan korkun. Erbab-i hakikat.

tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. Mesela bir miitehassis. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir. ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. hoca olsun.na kan^ttuyor. temarmyle tibbi eserter gibidir. o gibilerin gorusii her balde dumanlidir. Boyle bir hal vukGunda. Orfiirrjuide ise ehl-i zikr. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar. veslleye. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir. ]§ie bu s&amp. miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir. Bazilan. Diger mutchassislar ise. hastahgm artmasma sebeb oluyor. §eyh olsun. Kalkm mizacmi da bilmek. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. Fakat fair doktor idn. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir.degildir. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar.ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf. vasitaya.l olmuyorlar. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak. J y J* jtJ £ 492 . miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp.

bir ewelki tomarda. iiveysiler de ya ewelce. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih. *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. Siffin muharebesinde.Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT. §a§i bir zavallidir. iiveysi. Git. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev.t-J Risaletden. Hallac-i Mansiir'un. Vveysiyim. Vezir. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor.n id» ( ustad sejisin. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde. ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. iiveysiyim. yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler. Iki gftrcn. J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist. Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. birtakim kims^lerin tabii «!ms. llveysiyim. z&amp. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. oyle berkese nasib olmaz.demekdir. Nitekim Hazret-i tlveya. Hazret-i Ali (R. uv&amp.a . strscriyude dolasma. (?eyh Attar) .AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur.. yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. der. 494 -fi *^ ti I &amp. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir. Uveysiiik . ba^inin (iresine foak. Maamafih bu inayet-i llahiyye. (Mubyiddin^i Arabi).ys\yim. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen. -Adam nl da. *z£ &amp. Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir. Her ki 6 du bined ahvel merdekist. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^. iiveysi. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki.

. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*. kendlli linden degildir. digerinde ise. Hava sakinlesince. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. iSki zehnr bin seker olan iki jey. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. Onuti yerine. Ortada kalan deniz* den ibaret olur. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir.erine nd bir siradlir. yiiziin. validet ve kesretile. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. hiti *chir. Bahsi mer^k eden* 316 . arayacagm iistad da. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik.? ii &lt. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin.i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. bir den husule geldigi de malumdur. Nasil olabilir ki. Slkin bir bavada deniz.birinde. dalgalar ve kdpiikler de. In ki endued meger xMecnurt biived. o diiz satih goriirnnez olur. yani varltk. birdir ki. o da Hakkin varhgidir. Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker. Ytiziin.$&amp. sen de birsiniz. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler. Viieud. -Heibiri di&amp. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak. esyanin zuhuru!. dalgalar ve kopukler kaybolur. demi?. daha dogrusu zuhuru i$e. son iki tomarda.&amp.319 495 £ oif &lt. ondan baska bit §ey degilsiniz. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir. J &gt. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir. Fakat bir firtina esnasinda.1 i&gt. Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. iste.. Esyamn viicfidu.

m yaradibswii gostenyor. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun. biz *u* gitdigini.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir.i m •» i* *&gt. l^fMuvakkat.T J# &lt.disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di. nerelerde tiyankr bile. Kudus ^ ^j mu dze. Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp.) Efendimi» (Abdullah.A._■ teTin m aymundan azma oldugunu. fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi.49S V* &amp.V.» H«re t . 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t. G er.*% 4. Hayat-: Muhsm^diyy.. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto. Ujie &gt. * t o^^ d t^ man. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla.. * .dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur. ragmen. nevtte. ve ***** . renk elurdu. Ke. ° Ian ° YaM ^ bu ***** v.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#.tabiatin iistunde olan. 317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf. adu.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt.

501 .7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M. hayatlan onunladir.***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and. j. ikna «did bn: ^^^Xlii bi.-t i Ukin Yahudi vozirde. ylhud renksizdir.^^^^ U. BU bir ?0 k ^1^. oldugu™ idrak ede^edi. 2^erai&gt. Darvm ik «0« Urtanndw.r ^. 500 ^ # ^ 4^ $4. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir. ■J^} olj JL Jt%. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik.nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr. -rda im. Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud. bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. divor ^^^ itibad ^ j&amp. amma bahklar ondan usanmaiJar.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar . «&gt.e telk!n # falarma si^ramad^an ^n. aShJtS . ^a y .a ^ 5 lad. Na Sira 'da m. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp. ^.mm ibmindoki t«k ^^ be .ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . giinki.da atlt wriM. oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir.

misal de misal verilerun aym olffiffit. fehrnine gcire anlagilmasmdan.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. £iinki onlar . denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da. -Bahk kinidir.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp. bu kesret aleminden kafimrlar. 502 j*. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca. Zaten. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He.y-i. Maddfyatda v&amp. karada yagayamaz* lar. (Filan. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. Sacde dred p{§-i an dery&amp. huzurunda secdcye kaparnr. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp. denizdeki renksislige mukabil. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. baran §iide.» 504 *&gt. Evet.hi der vucud. vahdet alemini denize. a 320 kadar uzakdir. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir. bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. denizdeki mahluklara big de has. maneviyatm maddiyot ile tcmilll. karada acigwdan koyusuna.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. onlara benzesin% Hazret-i Mevlana. der mes'el. bizim gibikre an* latmak igin. Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi.Karada b inter ce reek olmakla beraber.st. .» Yatit. vahdet ale mi ile llahi vahidi. renkler vardir. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. Maamafih higbir vakit tes. benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor. balikisrin kurutukla cenkleii vardir. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . kimscnin hatirma gelrnez. te-fbih ohinanin. bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr.Bu beyt-i $erif ile misalin.ned Hudd azzi ve cell. bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber. ?«1^ gibidir) tesbihinden. Lakin o renkler. Td bedan m&amp. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi. bu usule miiracaat ohinur. gelniez.cud.bm. j ^ u*.

i. in #rt&amp. tlnsini ziyadesiyle aliisi».net cins-i an ber da§ti.Id. *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte. -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii.* F: 21 321 J b»hn*m-k *». v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*. *"■« . daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir.teg zed' ber db u tin." 506 * w PertevA z&amp. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*.^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel. otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-. ^. &gt.t.en*e$ toft&amp. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp.» 5G&amp. . K-'dfitdfj-i ddL &amp. vahdet alemi its an Cev&amp.^fj^ ^ .w3 *nn induct j^/test. B\ kiy&amp. TA hi gM dan' -peziren d* zemln. «Hakk'm kerem i.. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi. Ta Uebru Mkr ciid dmukti. bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir. ^eyii. usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp.

ddidirT . &lt. ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme. Mli. nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ ..e - &gt.&amp. "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir. h &gt.SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy.5sa&amp. y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^.dlik go 5 t.si"*"" " . Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn .rm CS i n e h. Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp.

Ekinler davramr.) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak. 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat. Ad. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp. ta« feZfe ba 5 gosterm^e. §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A. arai/if-i bostan olur.Yam. harmartlawr.- (12C) Stire-l KOm: SO. Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir. toprak gibi bir m***. kabr u celaliyle de ban akillan i&amp.Fazl u keremife «hph hab. bu INmK* ve M ^ar ^ v. .^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif. Ba$ ceker. U haber ha $» einanet vin sedad. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem.r cder.r v» miidnk kilan Alltfi.. . topragm fffe y^ertneye ba 3 lar. .* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir. 510 An ceuddi hi cemddi r&amp. bidad.JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett. dogru *te*k ft**. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr. zemine yemden bayat venr.(Ey insular.

Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur. rnaneviyatindski noksan da. gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir. her yorsden gekavete ugrarnas oladardir. vine sahibini. i 5 i. kuJaklan daun. manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir. . sahibim. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ. nasi! konusmakdan bile man mm ederse. £unki kalbleri olsurt..! re«de „a dirdi .i bili ' k 'K»«. 321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc.—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1. „ huriiia tikot rokeilr Kim . .&amp..met bukiamahdir. Binacnaleyh : i .-Cauda. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de.J J. bar sagir. kdEikda Sihhat ve sel&amp. Zaten o gibiler. „ c0 . liftxlaxi ifitebilmck idn.me y a i 5tidadll S td«S..&amp. liususiyle an a din dogma sagir. . G6zu gdrraeyen bir adam. n S' ™ T'T* 8ti? tatto. 6 «„(ild«. S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt.! ' " e "' .

Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. yare kar§t ah ix efg&amp. hikmete zulmedilmi§ o3ur. ilahi senaya donerek diyor ki '. . Elilmin malumudur ki. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah. her vaki l. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp.n bshtiy&amp. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp. ig&amp. kimya yapicidir. kendisine yliz sene .n eyleme. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse.. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor. kulagiyle. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki.rtir goz derecesine. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet. digeri sohbetdir. sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak.rlara (Ashate) deniliyor. Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. Hatta hizmet de. ■Allah.aman.Naye dedim. hatta islama. ?.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya. Miibarek isimleri. taav:rine uygund-jdar. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin. Hszretd Mevlana. Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek. . bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs.b etnris ol&amp. gcvrur g&amp.girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar.z derecesine cikartr.

fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise. seiiflkarli^m. " . Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj.kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn.i. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti. k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur.. hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?.de^ Misir ahirbaslaimin. ■■Mi --■ . iadir.. o kakikaM i„„&lt. bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. §ohretine bii ..tiztim bilenlw. en buyuk hamd oldugu'^bl.. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler. "&lt. kimya ve simya gibi msvimmhrnn..-hr.'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt. Zrra variik delildJr.^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k. S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip. ona imtadigiodan de^ildir.lh .. ' Keza. onlarin fevkindedir.l«blln v] .klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi.„. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet.„* .t . terk-i sens demckdir. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im. .„. 'Bcniffl hx. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki.d.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di. H^-uH-l J-'ir'in hun.. va t i. v iir lik v. Kin deliUi kesti vH hesii katist. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur.. Hak siibhanehu v&lt. lunulur. Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki. H&amp.. O halde. SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe..tun* dan fi« de en buyiik Anadir.&gt. Hakk'm senasina ve ha.. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine.w. q kimyadan bahsetraest. KrttWuw. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju.st. ntin U.„i. Hazret^i Pit Efenduniz. bukin xdtm *». KfipUmakdir. buyurmujtur. Kimya s&amp. tekM Itjbar edilse bik. m. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let.tAUOm ya Mkiden. AIl£h f a kar 5 i hamdden acz.. bilyiik „afi. misal olarak frad eyfcmigtir. niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp. ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede. Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de. sen abylwlti' S^lTr. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam.

i r ^er rjL'E&gt. Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt.u^ 6 kebud ez ta'ziyet..udi kor tzb buyddhti. A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M . Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp.Tmii hur$id rd bi§?iahti sis . Ge.6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful