<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl. Bu hidSyet. rub.m. O wpheden W)r oianlar. basireti agik olanJar.ye -maYi Kui'aii.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof. vey* sade^ nib tobmrnd. eter emm J^ H. Ve ena yakiasaniar.Yaln 1? . beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir.n MusHman. ya hem s^kil ve hen. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. bir B$l bahsesi.rtip edflesi ihtifaller.WK m ineWyetini. dine ataifewfak*.n. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr. Dr. o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir.Jefill. Mesnevl ise gut j-aiidir.!! olur. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp. ^klen v e L. diyorum. man&amp.nin mUslUmanbgldir. Hidiyete eriyor. S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt. On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim. Ve buna ihtayac hissediyor. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. belkl kendikendismi aldatir. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. liajsar. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda. . jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler. Gul yag m- . tman. Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an. Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti.kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar. All N'lhad TARLAW Konvali p.. hldayete eriyor.Mesnevi. VataO. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer.

cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer.i. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp. bu h ftK km i &gt. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir. butun tahribatmi yaptiktan sonra. n in nnyvjani Knnrn. iHiiii'k ki Tiirk genetic. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii. Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri. Vb uLuiiiti lek rncyYesi.ksis? madde medeniyeti.r Mn'iiAilin. ikinclsl kui is^if. gakil ile ruhtur. ott an uaertne egilebilirler.muclmbil ijbrebSlecek gozler.'ihik njrli iii. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan.ndii. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. . Kttr ve idr&amp. Mesne vi. di£'*r larafiar. GiU. harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui. Hakiiil tasavvuf. hakim olan siiiiiM. Dlnin metafizLgi tasavvuftur.da Euliin sckU. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt. bu yoluu en its-tijn eseridir. Bu idruis.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur. ileri bir mtdenLycttir. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai. Mini htnln i. zerMeti.-t. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. Gulyajb valm z ruhtur.'Liiuthr.HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r. g em! n. Hu (ii/RLnlt-Ti. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii".in "i i ■ i binck aliiln. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt.

onun K £hiridir. ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt. ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*. boy Is? bit insamn. bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp. Dr. peygamber dcgildir. bisLim bir Turkliik alanine . Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur. Prof. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek.rl®m&lt.Turbcsine agiklar ka'.-jrdiklari bii hizfnel.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan.jamil . olacaktir. biz onun dervislifiini bu degnekle ar. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur.in muMesern terkibi olan sariat.ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi. bir yurcJa.&amp. her buvuklukte bir sanat iinyor. olsa olsa dervi^In deyncgidir. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln. bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■. guzel soz ile gbi ya^r. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l. fakal kill 1 1 .efi adi vcrileii Mevlina.-. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig. l *&gt. &amp. selaini'f. onu ger ? ek cehresi ile tamma]. biitur.liyorua. T^avvufta sanat.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- . Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur. bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu.ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim. Bu eser. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi. Bu yokuluk.™&amp. Konya'nin aydin. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin. Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp. vi.?brik eder ve bir TQrk Site. Ahenk Ue kafiyenin. Az\z Tahir Olgun. kabuk^ki panltLdan ibarettir.sunuyorlar. mUbaruk bir hijiinettir. I te azii Konyali gentler.■ vfl rd i r .r tara(i.ti 1 bir zatin.

irsaddan gecme ise akil yakist. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. erkam. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde. bir irade halinde parlar. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi. Manzara yok sckil ve sdret yok. hikmet degildir. hepsi de degersizdir. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. i labs i hazdir. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir.lavisid-r. Mevlana evini. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak.ikanm geri ddnmesi yoktur. . baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler. II u taka* uor alma?. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. nsu3u\-a^dir Tasavvufun. insan olan varhgrniizdan gikanp. hazirhk safha 5 idir. camurun icine atilan allmdan. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. Temasa edilen mana alemi. Allah'a yakla 5 *]ran. o da disanya cikmca volkan ates. basamak basamak ilerledikce. Evladdan gec.Kcr. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. enginlesir.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. sevk de beraber cogahr. Sevkindeki lezzet hie. Onun yanmda. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. Sadece ajkin bit nevi tortusu.. Lezzet. Ir^ad se. Uu a$kin ilk Immlusj. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker. Lakin deruni bir ihti^m. kopanr. Artik Allah yolculuguna &lt. uzaklastinr.me bir gb'niil yakisidir. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. A skin kendi si degildir.i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. Dervi$ bunlara itibar etmez. ve ben im semi gtir. hatiralar- . neydir. . Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu. edici olur. Birincisi. daha cetln inkarlar. hikmete degi$tirilmez. Dervis olgunlashkca.mek auretiyle yapilui^ktadir. Terk hali. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. sonsuzlasir. Onda inkar sevgisi ba S lar.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. ilmin de r sahte brr nianb&amp.dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir. dunya yiikunu inkar sevglsi. Tasawuf. sarhos. Evlad. ewelkini takip eder. hayalierle. ilim denen kendindeki bulanik ve. Ruh dunya&amp. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. Onun adabi. daha geni 5 ler. Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir. fenadari bekaya si^rayisidir. Boylelikfe sifa bulur. ruh atletim kendinden F^irir. ailesini bir zaman ihmal etmis. u ? safbadanget. bir seyde bulunmaz. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar.. ister aci. Belki de ona yabanci bir unsurdur. sema'dir. biitijn akil. AlJahindir. Butun alem. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki. bijtun hikmet. her ? e 5 it i faded ir. ister tath.

li * sB^STSfi. liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir.'i. ii.. Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt. .i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir. lii edildiginden itib&amp. Had is. Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk. islam Tarihi. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik.i y&amp. V * DWai-. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir.bk Mahfel Mecmfias.-i Farisi Tabir.n'. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle.i i i.dan siynlmaya ba^layacaktjr. tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh.idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j.. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. 20 urn asm kadar divan sail il. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu.ge. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir. Dervi?. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi.!. If •Ojrftmol.rtedn yasma divanlan katslogunu. Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii. KutupluiiL'tur m'. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft.'■ ii. vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-.ren. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ. degerlerini inkar edecek. Bu eserlerden maadS a&gt..i k"iii. Tefsir.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir. Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. Onlan unutacak.»j. . Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii. Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud.i ' .ii Mil i&lt.iii i. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- . ii'Jiin .

daima fakirlerin. Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir. Mevlevi kjj afeti ile .DU LiTcume ve ^erh etmi§. m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. ahlakan da yuksekti. Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir. Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de. hakiki bir miislumati.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. asil ruhlu. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli. pek scvdigi kitaplari arasmda.mubarek ve oJmez eseri. Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir.^ : . bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn . uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi. Merhum.tii'. Qimki ehl-i diinya degiJdi.gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-. (T&amp. olan bir iislub ile yailnii. itiiik'j'ikiben Ra.hir Hoca) yalmi ilmen degil. (Meanevi) yi okuyup anlamak. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i. ustadimizsn dedigi gilii. kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir.

■ .

Hi 1 l_ .

Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *. F: 2 . Bu emr-i thJhi. CI) Sirc-i Nahl : U5. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi. ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp.* ayet-i kcrimeaiyle.S. glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. kalemle olsun. 104. Ba keriman kar ha dii^var ntst.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur.lnla olsun.Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst. Cenab-i flak. )(#&amp. va'iu nasihat ve hayirb. halki iiayrn davet etsinler. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar.A.V. sizden bir cemaat olsun ki. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle. m SUteA k\-i Imran .) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir. bir va 1 z tertib etmigti. i§lere davet. (^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar.

*&gt. Arabcs. ptd. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!. veairler ve em irk" ^ylv dursurt. dinleyenlerin himmetleri kadar.&amp . Haftada bir gun ders yapmak iizere. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg. Hazret-i Meviani. oraya Mesnevihan ohmt$tu. Karahisarh Ahmed efendi inerhum..t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim. Daha sonra. Pek lyi takdir edersmiz ki sbz. diriliyenin anlayi$ina gore soylenir.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi. Mesnevide bir bahis acmi^ ve. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus. hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da. ve teveih ulundu.\ yrrtne j-etirdikled bu emri. Adeta zorla gotiiriip. mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar. kendimin itir&amp. Mesnevi takrir ettim. Tiirkce.r. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi. M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri. yarim asra yakm. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. Din buyukkiindcn. h oca mm yerine oturttular. §urasi da. 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde.-&gt. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir.. dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir.. -Cfctiab-i Hak. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir.17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. var ki. onun irtiha linden sonra. ikindj naniaaiiidan sonra.£&amp. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere. bu tlahi emri yerine getirmek J$th. abd-i acke teklif ettiler. Bu miibarek kitab.sahlar. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti.ee ^erhleri yazilmi. Sonra bu isden ■cekildim. Hcizinize tekhi. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? .ni'jtir. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. Onun vefafemda bu ijf.:.a) . llyik olmadigim balds. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*.

Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. onun babasi (Abdurrahman). cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de. onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi). (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij. «Hadika» ile sahibi arifini. Konya'da yerlesmijti. bu iki eseri takdlr eder. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum. $u hesabga Hazret-i Mevlan^. Konya'da ders ukulur. r r ndan dogmujtur. altmci cildin ba§mda. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu. me hur (tbrahim Edhem) in. Husamuddin £elebi. Kendisine (Hirai) denilmefii. Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur. MevJana'niti irtihalinden sonra. daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh. §ems namina bir ti&gt.Kelmi§. Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell].'ian'do oturmus. o vakit (. 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur. onun babasi (Mahirsudjf. Mesnev^nin tanziminden ewel.*. Nitekim. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia.Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi). *Kitab-i Mesnevi. o neseb-i kerime surl bir as&amp. §eia*»iiI-!Eittime isc. dir. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. « Hakim Serial* nin «Hadika&gt. 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir. Konya 'da. onun makaam-i irsadina oturmusUir. (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. Peder i r nit: n sonra. Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in. onun babasi (Sabit). onun babasi (Mutahhar). nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. bir miiddet Erzinf. smi okurlardi. Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra. pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. bir ismi de *Hiis ami-name* dir.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn". onun babasi (Mevlud). i jle.h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi. onun babasi (Miiseyw\i). o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi. (^iinki Hazret-i Mevlana. Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj. onun babam {Kuseyn-j Hatibi). Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled).let de kansmistir. Siilale-i Nebcviyyeden idi.* derai^tir. Hakb'de. « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu.

ikinci dido ba$lamldi. nc maksntla ymmi^n. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt. Sarih-i Mesnevi &lt. !*J2ii***iPi: * f &gt. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi.etU. £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu. Ciinki yiiksek bahisler ve derin . alti cild.Seyh Ismail Ankaravi."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak. Bu kagitta.ikmi§. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. Fakat eserin nazmu malum degildir. tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. YAnh -BuyLik scyh dt?gil. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi.u i^in. Ifadesitie naaaran. masal soylemi§ olmak igin degil.Mevlana'ya riei etti.taraiindan da jerh ediLmistir.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^. ylrd fi«2 senktide. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu. ya mecbtiren. • I Y.uiicesiledir. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu. zavaQi. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir.. Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti. Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan. Ankaravi merhtun. O kadar ki.. yahud alti defterden ibarettir. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler. Kakat cnlann dercedilmesi. en buyuk bir kfifirdii . yazmaga devam edemedi.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi. osorile nammi ibka cdcmfimiftir. Iki sene sonra. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp. Hazret-i Mevlana sustu. O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit . o nazim hokkinda da okunabilir. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. Fakat o cilddeki &lt. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i.

okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. iki tarafi mubahauede l. -Benin) her beytim. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler. bazan bir nikaye nakline ba?lar. fakat onu henii'ii' tcmamlamaz.itimnnh. Hczlim de hezl degil t tMmt i.hlkmetler. tacyit degil.ibLr varcbr. bir giir kiln lu yazmak degil. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir. ( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer. Bundan dolayi avam tabakasi. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense.Hazret-i Mevlan^. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104. XI - bile. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar. Burdar. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. an da hatirda bulunsuu ki. Onun ic^in. bundaki hikmeti beySn eder.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. Mesnevi' ye.ulimduruf ve tar.beytiyk. . igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir. bir mka iklimidir. Mesnevt'de lafizdan ziyade. cahillsr miistesna c. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi.i„ soylenilmi^ srolerdfr. i itiun iijin. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r . insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir. Hezl-i men hAzl mst ta'limest. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir. manaya ehemmiyet veritmig. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki.

(za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir. bile. r va- ■ . .jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt.jj HazreW Mevlani. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp.■ I ■ I uliii &lt. Witekim: «$u soylediklorim. likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir. liu.. MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir. ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil..j .lir..i bui'oda niu.jul. Irui bir rui'i. m . do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^.Kitib-i M^-. sofidir. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!..buyu rulmug Lux. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll.dive. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir.. temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur. Aisa&amp. A-. (Hazi) kelimosindeki (h). 22 f. hepsi ierkcdilmez. Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile.. Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder.uphcMla: ki .irgemez. deyip dumyorlar..tirvi.ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. Kendmi.i dJMcu. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi. tasavvufun rnenbai nakildir.. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir. Afallar farkh oldugu i^n. sen in anlayi 5 ma giiredir. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir. &gt. soylediklerini degil. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil. Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt. kendi makammdan soylemis.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi. harf-i tenbihdir. . -llepsi infi^iImBM. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r. Eazan da Hazret-i Pir. fokdcde 4kani. Mesnevi'de fdsefeden degil. H 'n iKi Onu g6storl r. C'. O haldo.r.Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak. Arabia bir scjz varrl. §unu da belii tmeden govern lyecegim ki.ih.iuna yol vermiftir.

-:in dfcftert.Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki. Mesne vt bu t$ci. Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do. nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir.vit edildi.vi» t&amp..'.ij-t criili hatira gellr.yi. Ifimdur ki ." ayet-i kerimesinde beyan .iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:. kabif ve mezar demektir.Uiddin-i Ruml'mn.Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi . kcndiiiiyle .ii •Mrsttevi kit9bi&gt. dir 'o (Aliinlore) mahsustur. i L &lt. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt. bSrint'i cildi hitim bnla. Malumdur ki Heanevi. ve . Mesne vi ilyihleci. ■.i h« yerde. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir. f. Vakia Hazret-i Mevlana. (it*.• lafzi ise. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar.a. kulmerU gibi manalar ifade eder.j. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati. !ki&gt. liigatde: iki katli. demek olur. o ta'bir.. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 . revafj bulmam^tir.n bahsodildigine i^aret vsaist.=Turbe» tnfizlandtr.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. Hll bb'yle iken -MnvkV n. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l.biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .^ *Mesnevi» J &lt. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir. giinki nama*l. bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy. F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur.dda tekrar tekrar okunur..

nevi. iki adim atmah. Tarikatin esas maksadi ise.» •Esrw».Me&amp.deuilir. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir. amel oldugu gibi.s. yani aynhgin ziddidir. Onu ne vakit zevken.ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir. Zira seriat: ogrenmek. 24 . ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda. cunki ona dayanir. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek. Tiirk^ede buna tErmek. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak. Mesela namai kilarken. Fakat bu ilim ve bu iman. «Ke§f».) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin. Hallae-i Mansur (k. (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : . Hakk'a vasil olanlar demekdir.* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi. Yani : -Biz insartii s. haklkatdir. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. uVUsiil* hicran. §eriatden matlub olan da tarikatdir. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi. seriatdir. «Erenier» t'e ondandir ki. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder. ilimden maksat. baji a^ik namaz kilmami^tir. ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. J^eriatln esasi da tarikatdir. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir. Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir. tarikat iser yapmakdir. viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz. iiciincude viisul tahakktik eder. hakikat mertebesini bulmami^tir. §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize. Birinci adimi Diinyadan. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. HasuluDah Efendimiz. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde.* (5) SOre-i Kanf: lfl.buyuruknugtur. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir.

ii i.n Kabe'yi i. Allah'm ?er T -i ozheri. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn. Kakat bu tabsis sonradandu-. jjiirek uhrtvi Inil. bir adanv.t.lliTll. H.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A.). Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1. ku&lt.. Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-. (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 .) Yuni : iM«snevf. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-.ir : .i. Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir. olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir.m -i1mi.1 iyn-el-vakin'e. Allah 'in fikh-i ekberi. ■■: i ulii.i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin .(gitrneyip kalmahdiriar).1 &gt. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi. iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i.. anlayi. -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi.* tpfnir ethl- . (I Jyetwllemft) i!.5. Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». §eyh-ul-Ekber (K.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi. hiyik de^lldir. fill .im j!c. ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti.O halde.jcu aizubrdau vaz^e^mek. I i fUjrftlervkkftlttt). Istilahdn.. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e.i 1 n&lt.'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor.\.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur.* &lt.* (Fikib) : lugatde ilim demektir. ilham-i ilihi ile ogrenmesini.giiylvnnwal ne kmkr k«lay.

I. Oniahi. I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki. ya hakikat. " *u i ise.ifc ve parlak yolu manasinadir. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp. ehl-i imanin hepsi de.'' in ilmm. Eu S-uzdefl tit. .. etraf kurakdi. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir.Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir. M3i\h'ni itfrbg dolayssile.j.i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller. yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir. Onlar gehnedeii faux. idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir. maiumun btiyuklupne goredir.A.m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir. bir daha hart oJa• i ■■'■ii. Fakat insafi eJdeii birakmamak . onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!. *£*. ttumlar'Ia Hiristiy. £iinitln lrt1l. digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*.V..uk cihcti demek olan tarikalden babseder. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi. yabut mecaz vp kinayft nl.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur.:i ti . hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi.n. OyIfl parlakllk verir ki. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp. buyunildu. bu Ayp&lt. o ilrmn gerefi de. . Hava sicakdi.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur. ii Htrii ■ i.u. HazreM Peygamber (S.im-. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab. bir kitabm ercfi ve fruyiik.er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti.) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi.ik ifade edilir.iilnifk lasura geld}. fry la dar bir zamanda. tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N. (ilra-i htkikat) oldugu icm.i kalmamaga karar verdiler. O munfisebette.kiUik vurdr.1 iuitfcetdirler. malumudur ki fikir.H 1 r j ] ir.

metnindcki mrjflu fikuder". rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir. parlatir. u.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr.iii •■•■!.nmcsi. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv. manadaki pariakhgi. Bir §t&gt. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr.. zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti. deniliyor. ne Radar aycbniik gdiniMii m. chilkin ve budaklan vattlir. derrick oluyor. Mesne vi ise. islidatli kalbkri. diyor. Ikini'i fikradaki (I^ak).iu dijerek ihlnnn mrlcj. CUnkl n-nbah. i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor. (MhknO. sok NfiyJtimc-kteriiP. W&amp. MeaneVi dc. muhalabin goz. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit. Mt'snevi'jiiri matin vi iini.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu. (Cenan) ise.adir. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir. iiurlandinci bakikatler itiihi-. (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan.? benzetmek EUi'etile onxt.ini'vi'nin ukunmasi. 1 -i% I. o hiicre. -. Bu b&amp.**" &lt.:I:. Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir. ^ecenin karanhgmi aydmlatir. hem da: \*. Mi'. §u te^bili ile (te.int.l. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir. kaib manasinadtr. hr.r. Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof.■. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir. ■. Yazihslan .k\ "isindan iiulihiliiiik li.Miiii.tn una da : ErababJann pbz kami-.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f .iti Hazrcii-i Mevlarta. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir. Cennetin cem'idir.i.jcc ifham eder.. mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir.i. maneVtytli ni. lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan.' d^rece parlaktiT. hem.in n. HiilA&amp.yi bir ?ey&lt.» ( t'iiinn) . yahud ayri ayri cibilcri. lib n alShindan.iniyytTl. linnlarui da irmaklan.ii nnimr fH. Otv. yahud dinl&amp. nvaksadi kolayca unlatir.Urmekdir.s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor.!■ '■ 1 riin bir l.IVijIiLh . okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni. Nur. i.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii.n ■i. ve da ha nurlandincidir. kclidiitliilil fm-krk «il&lt. Ms*oll.&lt.l.!' iji-iijurtinfk. (V«biive cinaniil cinani.

birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir. Oyle zannediyprum ki. iliinilcii.A. rtLtii.vj'uhi »ken gu hid. eli £okk. friknt listiin. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor.vi. aznsi lemain bir insan akla geiir. nyat!. yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt. Irmakli.il gibi kayidliir du^iiniilemez.. ten net a a&lt.i iop. kulagi sagir. Htrsizlik.iJ i&lt.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln. 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) . vevin* buyurdu. hivituM/. Viicr I Vyj.eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir.bir. Nefaiyy-i Ekrem (S. Goiii kor. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu. Mesnevi'r. yaf dijkmeven.1 iiiflt n fh&lt. «§u ilimyaimzda ceimet bahc. Mesela.iimbcrimiz . manevi bir cennet. ilira bgrenjlen mektepler. ■ Hi/ diiii.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. bil'akis zararlidir. P«ygimbt&lt. Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt.i i i ■ I..jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- . nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde.V. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll.. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar. cinamn vasiflandjr. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. raslgeliiice. Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin. (Adam) rimilince.A. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir.i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir. Bunun gibi. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir. faydali dejil.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir. Bir ey.i"iliint&gt. 17) Sflre-1 Nur . In lie /. r&gt. O balde Mcsnevi. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc. degil midir? ErbSbi takdir eisin.cevabim verdi. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine . 35. ve dalh-budakh mcuHndedir ki. golgesinde oturun . talim yapilan ki§lalar.

iste Hazret-i MevLina da. dilimiz hararetden damagimiza yap. Gune^den beynimiz kaynjyor.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij.i§mis. Vcirguntuk va hus. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis. o da talebimizde sadik olmakdir. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. Hat&amp. o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. Gomlegimiz: terden sirtimiza. Mesne \i. eserlei-i cermet meyveleridir. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz.» riiye izahat verdi. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. bayirda dolagmijiz.* Liirinci fikfa : k%^ . Kendisi cennet agaci. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek. -in dlye. ki.Mi»iiv.) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir. '■ : ' ' s. cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn.Uif.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz. makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir. Etrafa dalbudak saliverroij. qimonlerinde oturup dinleniriz.

«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 .rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt. Abiret Cennetin.* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. " rek Mmvi -"■. karargahlan fcay. manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir. (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler. tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki.**« «e iilup. K. Mrmda (Dede Omer Euseni). biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir.n-i Pehlevt. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp. IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In. wJrrt ':t°" r""T" di&gt. ve Bayret gostemaijtjr. Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil.ndi gayreti £ .vamette ve CenletMH yerfen S ok hay. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann. mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi. k. (§eyh Ibrahim Giiljeni). Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. (§eyh Ismail Hekki Trlveti). (T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir.m *"~ *■**» nurmo.rh ve cok guzel oJdu^u gibi.) i tit SiltL-i hw»n : IB. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air.

H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr. Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt.esidi r . Peveanil-.in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar.ir t'oktur.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir. Garnet arasmdakl farfc . B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 . (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn.i diye tarif olunmujlardir.fvadir ve ebr-lr-i iimmet. buyiigu . vcl abram lninhii yefra.hiif.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir.ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir. Al lab rr »&gt. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. bu durumdaki kullanni. Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !.mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt. AhraTd.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie . §arih-i fcfe* n beyh Ismail-. ebed olmem diri oldum!. vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv.*' Me. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir. bii keranietdir. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt.: : j . terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr. (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar.ndf buluuftu$imu ^uriuiwi.■ ■ i ■ . ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir. Tnrikat l&gt.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn .uyuklerinden bSEjIari. piW } .hi bir sr&gt. zuhur e tn3.r a.i£.mlena «. (Erb&amp. Cenab-i Ilak.]. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) . Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv.^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken. m0dzeilin p evgamberkrden k r.ektir. hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. ..ubur etmi tir ' H. «Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir. cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak. sanki gokten geimig il&amp. Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar. ^aeneraen. Nitekim. sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!.snev i. giinki.imetin vebk^der.na balirindc * ar k oldum. e i^erler. Arabistan'da bir adet varthr.n. Islam or- . gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi.

Mesnevi §erifin : ■OruK..i-i azadedir. devlet-i hurriy yeti. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir.. Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum. nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. bags m kir ve hiirnyetini bul.i. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt.(Ahrlr) ise. 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£.vrtlnnrt.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp. van! hur olanlar.) .n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!. Dijnyfl k.n?n dive talimott ve .reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB. Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister. (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu. fstignames. •Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman.i. tank at miicerredleri. dive bir beyti vardir ki.

yard Filistm cihetine gotiirmek. (Boyle iken) vim. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. kend.urulan kissaya i^arettir. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil. ArabUrdan idi Lakin Musa (A. ^unki Arablar Ismail. Eiri. onlan umnrsaniadLklan icin. Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar. kujbagalar vc kan gbnderdik. Arab de^ gildi.) devriadeki Fir'avn. Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir. Mis ir h daki Nil nehri gibidir. iki vazjfe lie miikeUefti. qekinjc. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan. Misir b&amp. Kelim-iillah Hazretlerl. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr.flui ma tQian. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. onlardan azabi gidetdik. tabiativle adi da {Velid) olamazdi. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et.) Vaktakj biz. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir.S. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM.ocuklanru keiitiJcr.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar. Pevgamber oldu. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii.*. . Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. bir de n* bakarsitii Qniar. Fakat dogru degildir. yeminlerhn bozuyorJar bite. erkek «. hajerat.met ediyorlardj. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds. NiMyel Hazreti Musa.ttir. Bern lsrailf lii it. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi.) ile evlad u ahfadi. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp. andolsun. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin.Yani : « Mesne vi. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi..* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. Andolsan. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. sana fcat'iyyen iman edeccfiz. U kim ima^a getirmek. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler.S. Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp. dediler. Misir'i tem^miyle idaresine aldi. Qiinki (Velid) Arab adcdir.

ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde. Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi.. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki. Beni bx&amp.l. Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde. tdrih kitfibi degildir. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai. nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar. verdigi bsne pieman oldu.il. MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV. Hatt3 bi r . Kibtilpre. • — (!*klrgL' yagmasi. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. su olarak j^iyorlardi. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir. . J .te bu fir'avn.ibanlara tutulmasi. SI* biumasi. Kur'in. MJladdan lfi4l yil evvel. gece. yani Beni tstl&amp. Yahfidilerin § ins&lt. Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince. Nihiyet Fir'avn.k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti. kurbaga ve haserat ligusmesi.fltiyvanlann vebaya ugramasi. Bijulan. olmasi icindir. mu'cize olarak denizi gecti. ortabgm iig gun kararmasi.mu'cizedir. Is. aceieden mayasiz efcmek yediler.Uimnlflrdfln ve bayvanlardan. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi. denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. fl .Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik. rm iriaatilnra ibret. yani Misir halkina mahmii bir twld idi.iimanma tpsadiif BttlriUjl. renk esiri ohmca Mii&amp.a.dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. hu^kertln co/lr ?. 3. Beni bratl'i geri cevirm&amp. Fir'avn.nlan bogmasi da yilii' l Hi.&gt. 4 — Her tarafa bit.Ifisanlann &lt.llkl hamursu! bayrftmi. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. Hsiretd Musa lie ummeti. Kelimulbh'in duasi ve m&amp. . Sibtikr. MiJ'm kan renginde gbrunmesi. bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir. viler. Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi.

Sibti'mn tarafi mi. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur. bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor. bazilanni dalale&gt. Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn. Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini. f^$£^jf*^&amp. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini.. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur. kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*". Habibim. tt KPvkedet» diyor.&gt. Allab'iu failu rabmetiyledir. Kur'an oyte oidugu gibi. Kur'an.k Yani . Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa. Mesne vi icin de kurt-tilki mai.» buyuruyar.. Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni . dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor.s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir". boyledir.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la. Yani : «Ey insanlai. Nil suyu gibidir. liezeyanmr edenier oidugu gibi. flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler. ItukSkate:.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi.*til Kitr'ani) y&amp. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$.i i In i diyenler vardir. vc ke$5&amp. Mesnevi de oyledir. . IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor. Diinyanm varma h yo. haber ver ki §u (jelis. 35 • %£&amp.Eski mJisallar. ve cHaii) ahasani. (Vc bmebu sifaUssuduri.. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir.ni : «Mesnevi. Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete.' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl.

kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir. Tenia Him rairrabbil alemin. «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir.t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt. mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler. ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ. . nziklann gemglemesine. ahlakm da iyilesmesine (tubebdir. y. sevgili. O. kadri yiice. Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir.t t-den blr sahabiye. elbette 50k . mkm gentler* buyuruJmu^tur. maddl vc mane v J temizlige kavusup..j (IS) Sdre-I YUnfts .!. Blnaenaleyh..'• i . kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr. taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii. '.cre£li bir Kur'an'dir. iMvuiL'tli.ti ilham olunniuj bir kitabdir. * (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler.ki. tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir. kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is . Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine..V*»t*llliJt crz&amp. Bu takdirde (Suhufu . cnu ievk-i mahffl)!il.» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir. Binaenaleyb dileyen onu lirb In. (Rieydi ^eferatin.iiii . ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir. On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez.) Yani ! «Mesnevi. te. (Allah indir. tertemifc sahiftlerdedir.uu . takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H . 57-5S. Habb'ul-alemind&amp. sMiihakkak o.» ayeUerine igari"t odiltoigilr.&gt.de J ?ok serefli.in bjtins4b eyleyen meleklerdir. » S6te-i VakrMdakf &lt.Bu fikralar He Ki.. Mesnevi.

diye bagmrdi. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v.. dokunma. Kur'an'a irca jle tKel&amp. Samiri : Beni isjiflden ]up. bazilan dn zamiri. i I'll.- . ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. Kwana temas edemez. 1 IJ5 &gt.) Mjrni. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt.. fKilab-i meknun) itfn. kimse.l ■.' vaklagrna. yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz. r ." :il i olamaz* tefsirini yapmi?.? mutrihliara). 1 *«*k yi. TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi. (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l. Hakki halk aynasmda. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar. Hiiseyin Vaiz. Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu.ilvt aayfalarniir... §u halde. demektir.abl! v . Onun igin bir insan gorecek olsa.yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan. Biri.C. halki da mir'at-i Jiak'da goremever. uioileruit Kai. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm. Hiisamiiddm gelebi. muf-.. altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki.1 !!^ ayctlcri y-ixih. . (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar.'rlerde muhterem tutu Ian '.-&lt. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir.ttVi llahiye.sijhu) daki imid.n vt. ve tinir titrdirdi. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut.-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij. (lamisaj) van.irmsim vermigtir. bizilan (layeme&amp. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur. dokunama/* m. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80.

nasi! avn-i samedanideise.an~i Kerimi) inkar ettiler. Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. HikHk /uhuruna inikSn yoktur. 41-42. onun ewdinden de. ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha. l£kab-i tegrifiyye kabilindendir. Mesnevi de .* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti.ib-: tashSf) : Ismi. (Satni-iitoe).oyledir. Meghur Cinci Hoca gibi. tahkir eder. (liiikab-i tartf) : tsmi anlatir. .i'ik. (Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif). Kendiainden (161 SQre-i Fussilel . iCiSi'vJji&amp. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi. (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi.%\VM% 4^ Yani -Kafirler. ilham-i Habba^i eseridir. hakikaien bir kitkb-i azlzdir.) . i sayilan geylerden ba^ka. kendilerme gden zikr-i ilahiyi.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir. Halbuki o. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki. bu ugiineii kisim i^indir. Haz* i. MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ . (Hdsomiii. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. U. Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir.1 r 4 1 j r ki. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi. NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit. onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur. Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez. (Kur&gt.v. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir. (LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa.'.

Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz. seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde. $oga.rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt. Yani : flKulunu (Mu hammed S. iki avij^ dane.n ..A.ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki.jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik.) \ ii : iBiv. ba- . biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi . bir gtile.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri. O.* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt. bir ii-irpila su. lisan-t ilahi. Az.diferleririe i^aret olabilir. Ben hakikat Allah'in kiduyum. Injuni?.fltdip) dedi ki.alar ds.. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig. MesnevLi u n nar.t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur. Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji.ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr. lakabiar ve has&amp.

40 1 1. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk. Isa'yi tekzib •dorltr dp.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz.d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. [ln/n&gt.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr.i iLr fcmhfcudi'rler. VaktiyJe saraya mensub olmak. lakin nianen pek yiiksek olan bu . Hi-ni peysambei? yapti. nezakete aykin sayuir.. Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. ." Rubaisi. baliiri: fakir gini tvs&amp.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti. i rt-i i'jifl.. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i. hatta Allah yaparlar. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa. O'na kari tiVH U. het Mile. bende §eved jdd ki azad §ev&amp. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup.iNidi:-. tekebbiire az da olsa.d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r. sureta mutcvazi. §urai da hiJinmelidir ki. ben inc. azametine asla benzemez. Onlar: ^una-bura. Ilirlntiynnljir. tlahi. i In biiyukler. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31. Bii^uksiln llahi. (Bendeniz).irn minp vrrtll. yamnda kahr pek kiigiik!. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il. (18) Stire-i Esra : 1. Onun igin (Ben) diyecek ycrde.t-i Isa'yi Allah'm oglu. (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur. UJvd edilince sevinir. . namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr. Beni mubarek kddi la . sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn. bun 11 yiipmitklii d. Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir. delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!. CHakim-1 Senai) hazrctleri. kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. bende $iidem. kul oldum f kul oldum. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. Beti abd-i zalf. bu n'jakamds :ici&gt. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil. imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin.

§ikaT dclillen bavJ.H™ * 1.lasa '. «5^ . (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll.keseyl ieddetmi§ti. ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E . H&lt. ptf«k mnkBleleri. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '.ht*un j ■ &amp. sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim..Ceitib-i Hak. ' y * ?an &lt. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu.i]'[:iek. «j«k b E „. Hazret-i Mevlana da.1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle . meta'-i Dijnvi Mn.SS5 ■as sirruhudur. MesncvJ-i ?erif riv ^." Mm * k] «.. ball tft. &amp. insanlara kaiji da minnet etmemekdir. dh]d Mnsin j^* wmis . iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2. 7!ald(ih'v!n yolu. lh. m amma&gt.v m ^ r srjrjsr mb^S* . Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee.

babasimn yerine oturmu^tur. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. 12. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken. mliglsiit Yani : *Hiit. in- 43 .am.g&lt. yarm da manevi zahirexn buiunr.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi.n seyyidim. Hazret-i Mevlana'nm vef.i havi hit cwrdir. ariflerin muktedasi. ve vera emlniil kultibi veuniiha. s. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti.i eseri olarak. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp. yalmzbgi ihtiyar eyLemi^.i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih. yani Tiirk Irkindandir. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§. on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan. acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur.iiddin t^elebi.?. bit hususda en parUk bir burhandn .eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu. kalb ve akil sahiblerinin emini. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi. (Vebiives§eybu kudvetiil arifin. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp. senedim.'ittndan sonra. fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri.) imamiilhijda velyekin. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede.. bugiin de. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra.il olmujtur.

***" Kure&gt. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt. qua J 3 3.1 ayetlcri nadl oldu. cevabim almijlardi *&lt. Kurey.&gt.— Onu yapamam. Gftzlerim onlar dan ayirnna -.in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*.™*».i n&amp. CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine . ww™*. 52 II ■ — Yard : -Sab ah. tan y a ^S *&amp. ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et. fakat manen herbiri bir emir olan .Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol.*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i.j*». j Kllfcikl MU Ekrem. .&amp. wfe * .*. Sureta fakir. zen g i n l e ..

Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir.tir. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir. ar$ bazinelerinin anahtan.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz. Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir.. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r. yani ycr definelerinin emlni.riniin bazikm. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp.n-.* Nefeh&amp. (32) 5flre~l KtH : *&amp. ft (Miftiihu li:L/.i. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan. feif§. zahiri ve b&amp. fakr-ii zar&amp. Ruh-ul-kudiis. l-Iiu) fctf&amp. bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa..» .* buyurmuftur. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\.vMn malumu degildir.o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi. Hazret-i Mevlana. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince.{\. yani Cebrail t &lt. hakkm ve dinin keakin kiiicidir.onlar dort bin kimesnedir ki. tiiiLim hiinu/ll ivr-..tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii. Ve. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti. ^unki onlar.iin) . Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*. mestuT oliirlar.mat vardir.) Yani : -Qelebi.. vilayet-i baiiyyedir. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai.j meclis-i iinsLin di§mda kalir.tini bir^ok fazilet sahibl. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir. yabanci giremes.t-iil^iiTis terciiniesinde. (Evliyai tahte kuba?.

bu jhl .&gt. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!. Bayezid-i Bestami lie muasir idi.Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. bir igne ueu kadar verilmisti.'-:lindcndir. kibar~i evhyaullahtandlr.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri. Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir. bir asir kadar yasamif. kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun.. vaktin Bayezid-i Bestimisi. Husimud- « . da aciam ol. Meslek-i tasavvufu.* Seyhin su if&amp. fiivayete gore.Oylum. sen jabs. day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir.Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor . Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!. -Siddik oglu. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur. Allah. Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi. derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir.. Bana ise bir sa'ra.I.. Hazret-I B ayeKid de: &lt. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt. Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^.Husamuddin gelebrnin ash. 260 tarihinde irtihal etmistir.desinden. Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum. demis.&amp.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : .) Yani : 'Hiisamuddin £elebi.. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm. Siddik oglu Siddikdir. Urmiyyelidir. muntazam ve mazbut bir hale getirmi?. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp. (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f. (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus.ii i .k'bi d-&gt. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur.ldir. Allah. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir. Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan.idir. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin. onun degildir. Emseytii Kiirdiy'-&gt. Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam.\vit idi!. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore. " L &lt. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil. Ne ..

cema'ati hayretlere du^iirdu.i:. yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. sabahleArab oIdum&gt. Husamiiddm ^elebl hakkmda. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. Ben Aceraim smma. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde. Seyh vi 1.riyli.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati.i/i&gt. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi. 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. ^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir.) Van! .) Yani : &lt. boyle "i i [ fa bib.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. . • n ilmdeiidir.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler. cevabim vermi^. siddik bin siddik buyurmasi. (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp. Hazret-i Ptr'Jn.rikun liyekune . Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir. bir silsilesi var ki. diye. Hazhalde. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de.ll vc meed u azamet murflhhaislH.Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi. .lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. fukerasi. Bazi kimseler.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi. Q da : Eii^alkh. {l. Guh*U onun ustiine ridaami atmig. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor. o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin. yani suaini aksettirmis. kalbim Arabdir. yani umerasi&gt. so^e bashdi.

Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de. gece-giinduE basiret sahib lerinin. hem naair.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari.«4&amp.) «Keza Qelebrnin kapm. semavjlerin. ruhanilerin. (Timr) in cem'idir Jd. atnfu. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. '&amp. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. Yani : -Ey Rabbimiz.W&amp.e demektir. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. O zevat-i kiram. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. amm ya Rabbel alernin. niirilerin. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki. envcrid dclaili. Iran devletini mahvetmijj.ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin. reddolunmayacak bir istirhamdir. 1 iistiinde etcgini suriir. hem hazir olanlarm. meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri. O halde. t \£2^%&amp. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir. (Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar).* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir. ya Rabbd alemlo.* Bu fikra ile de semavilerin. t^rafil kabnili. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi. * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir. G&amp. omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. hem gaib. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh).S&amp. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. *§u diia. in . eski-piiskii elbi&amp. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi. ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§. hem sakit. e&amp. efdaJiJ fedaili. ar^ilerin. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider.

" ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned. rn^rebinde bulunanlar. yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir.-i nasibatdir.i 49 *■ •mm.§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem. Diln mektebe vardi. Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt. ti * -T - r.tad olayim der. bugiln ii&amp. Vj] ■^iindi \:! p&gt.uluna&lt. soylemek degil. dinlemekdir. Ez cildayihd $ikayet mi kilned. Onlardan tey\z . Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ. «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. Onun nevasi ayriJik hikayesidir. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir.yet mi kilned. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer. Ez cudayiha hik&amp.-nk si-yliii dlnlc".w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/.

miinkirler mezhebinde haram.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo.r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J. (3S3 Sflffl-l A'rit: 204. (HucceUis-sema) ma bakmalidir. Sdyb-'mek.' ■ vv dot duytnadlktart fc. Allah yoliimm bir ^ahbazi.. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry. ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder.itt dilsiz kaliyorlar. analanm. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. Anadan dogma nitwit'!.i. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. Semi. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i.-\vanlar tdi. yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. dinlemek derli v«j ■. ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk. Cenab-i hak. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt. . kttfurdc kalmak t^in lsr&amp. Sibaslatij.U. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar.» iAyetiyle bi Id My or. Hazret-i Mevlana bir rubaisinde. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir. mualen der ki : *Semu.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle. asiklar mezhebinde heWdtf.» Semft.«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m. yani ._ orlti (fliyiev in iiey). OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13. (25 J 5Ure-L Nub : 1. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. Tufanda MEak olanlar. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir.lt ortfindiiler.

ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir. Yuzii. buyurnut^Uir. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp. Kuda. Huda diyori. Va^ifesi. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr. Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar.ir-i tabiat bendine vurulmil . Neyiatan-i ezelden. bildigimiz ney olsa da. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^. kalbini ildsin heveslerinden. onun istcdigi.W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. Zaten nayile insan-i kAmd.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f.^ilmjg:.de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti. aya ina h hat &lt. daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^.sararrru^.terkedilrrvs oldv.&amp. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug. ba^ina.iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir. zibnini (HestM meviiiiiii) yani. insan-i kamil de bbyledir..* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir. Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim. ne sadasi. neyzenin dudaklarile parin. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor. . nefha-i tlahiyye hangi perdeden . ici basa'lrtn. Yahud bildigimii. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden. hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor. I^erisi temajniyie bo^dur. mecazen insan-i klmil bulun^n da. mayi dir. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay. teVite hacet yoktur. Artcak neyzenin nefesile do)ar. Knyden maksad.(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§. ^unki ney.gu halde dilsk ve kelamsjz. iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir. beseriyyet kaydina ve ana&amp. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.i boguroJar] .'iklarma atet. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis.

Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ . diyor. celbedlldi. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan." neI. Lakin {3T&gt. «dM tffl]b&gt. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf. Igie. halw kemalin jikayeti bundandir. im** edip V if" 2fi . yani. Du § un. ««*«*«-. ibn-i il&amp. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el . .. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln.hi 1^. muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki .Md * buh—ta ba. tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt. den ala&gt. kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi.ba.^ ^y. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel. Ancak.°™n rtMtlnta. Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n .**»* Babbfinl vechile.^. mahrQmiyyet-i visal netfcesidir. 3(ir*-i fclrlyat : 5A.i iinyfa. 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt. Baki billih harWi haarna getirJIdJ. aaawer degildtr.amjz hikayelenni anla. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail. ei&gt.u» cerirdlk. Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna. 9«yn Attar . Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi. tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd.

ney'in yetl. ondan cikan miiessir sesden.A.demistjr. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. Ney. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar. barim-i IlabJ. Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar. hem pek 50k iierisi vardn. merd. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. Kafi derecede kuruyiinca. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor. Hal-adna olanlar. giinde yetmij. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. Ayir-i viaalde yanl. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir.V) EfendimiiSn. Hazret-i MevliM : -Birider. Allah ruasi i^in ile*i git. merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r. Bajma (Bajpare). giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. Key.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. yureginden fs§kiran teddl $bder. Nefs u heva edri bulunanlar bile.diye. Her giiti. ayaH gma (Paraz avna) lakariar. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum. $z nefirefn. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. Hazln hazin otiiyordu.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. Onun idn. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam. Insan-i kamil da. biibrideend. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. nihayetou: bir dergibdir. yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : . Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. $u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp. ol^iisiine gore iki ucundan keserler.tigi ve ter ii tize durdugu yerdir. o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar. kirn olursa olsun dinleyenleri. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi.

ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig.bim duymadiklan idn.* Bundan evvelki beyitde ney'in. a^hk ve susuzluk iztir&amp.k i^i". Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt.yleir.1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin. Cunki onlar. bir Eirada.k i 1 i r.-i&gt.beyti si&gt. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar. yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis. Gerd insan.. Bu beyitde de. 1 I j on dogru Wr *wlui J-. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: .. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk. j!y j\ ^^ *»££ f\g. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan. yanl gilrwugJ gelsrtfik. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp. oldukca fcesellt yerine gecer.1. .j. Hmti. kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *. Eger arkadas..k.. hal-asina isc. miikedder buIundLigu. Tok bir adama a^liktan. Biz cuyed ruzg&amp.alrtiak olur. in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp. agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar.1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki.mvtde. konusamn dediklerini iyice anlar. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp.hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak.r-i vusl-i hfy . Ke§f-i h&amp.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%. ^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor. tafsilinde fee.i§ olinasind&amp. hasb-i hal etmek&gt. bu mm' 11. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim.iiyiik ■ 1 1 ..ri budur. teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti.

»rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar. degildir.* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim. .-i. imihabbeti. imandan olan vatabin burasi degil.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men.Vajlar. her meclisde inledim.Ji!. hiss-i nedb. Bu fizlemer. Uir adamin.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp. Avliiulun. sila hastibgi hfiline gddigi de a. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: . kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. bad^deki &lt. iasat bulunca alaya gitmek." [[jsanm dogup buyudiigu.in Jiededigi.bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm.i do£m de^ldir. vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir. durdum.:adar merbu! oldugu. Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da. .-. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt. vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc.'yiiksek bir. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor. memk'kcti o'.l i.irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT. hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk.badid sithUidir.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d. 54 S3 Yiiu' firk[it. ho^a demler surdugii yeri.nricednden hall kalmadigj her&gt. Vatan inuhabbeti denilen.'.ik \*femi$ olmasmdandir. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro.an $traz'a dornniJ?. Yoksa.* demistir. ?eybin bu Rozii sbylffmesi. -Ben her eemiyetde. zmdan ncrcde.riihun. nrasi oldu^unti anlatm.. Yoksa keudir.kidir. . baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar .

facir bir takim kimseler* demisler. Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i. mii$riklerin mecII lislcdne de gider. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir. salahm da biv jnmasi zaruridir.siifliye getirilmi§. Miilhidlere l&amp. .i olmu§. dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi. daha ziyade meggul olmak isterler.) Efendimizin amcalanndan idi. ziddi ile anlajilir.^iinki fasiklar. ilir. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi. gafletde olanlan uyandirmak. . Her sey. salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. gofe merframet eylei.3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt.iinjjjlerl kuldjrmak.V. kotiilere merhamet et. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. fasiklar ile de gdrufiirler. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur. *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. iistiinde kiifrun de. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir . £hu Leheb olraasa iitc&gt. (Mahv) den (Sahv) e irca .Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui. onlan iyj ynratmissin. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 .* dcnilmistir.metinU. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir. Bund an ba^ka. kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. Onun i^in. her yerdc gorum! rtar.kin daka. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli. lllifiz 5^23 der ki . $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi.iimm^ zevati kiram. ijadirlanni dolagif. onlurhi Rorujiip konu^ur. «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik.. lyilere zalen lutfetmij. iiskin da. Onlar.. kenctilcrinl iittana davet ederdf. dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir. Rasul-i Ekrem (S.. Diinya akmi.hak-i . Harrot-i MevJana'dan : &lt.A. * Batik inkar etme. Hasb-el-vazife.2rho. imanm da. snlihler ile de. her birini. zitlar aJemidir. btiyledir. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp.

Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir.) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur.&gt. ?eyh Sadi'nin : &lt. Bir Tiirk aiifinin. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M . Yavadandan oturii!.isi a I fine ysikim. kahr-i . hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi..Hiilasa: arifler. buyurmug.iiti. kithk Vuaajre gttfi. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt. evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan. de : Elif okuduk otiirii. tiinki biiiun alem. Nitekim Cenab-i Hak. . §urasi da batira gelir ki.1 s y&gt. Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk. sciziij bu nokta-i nazara goredir.-r. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi.

Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men.Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men.Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave. bir ^ yin dl^nam d^fe ikt. l&gt.gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt. lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir.:omak kullanihr. ot.erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir.N^ nakus salahm ' to. saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt. miUk d* senlndi.demekde olduguim haber veriyor. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM .Iar. &lt.llahi. * Sathi 3 .g ldugu rfva. 38 1 . StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s. eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz. Buna dai r mufa. rfr. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha.fa ederW.-. ivmta. biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse.sal malum.htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v. *Herkes kojidi aiiJ. et _rf. J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam. siikiir senin.Tada &gt. bamd scnin. t&lt. WeseJa herhangi bit mimar. Fakat bir tot. Naku. Hazret-i Ali {Kerremalla. cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor. ySrim oldu.yisina gore bcnin.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e .ndeki esrar. Nitekim.ya ifefe g^rrnezler. Keza : Leylegin: .i.r suretde dialer ve bm. bulunmaama da imkan yoiiriu. b kelimeler igjtllmesme ^masm.rlar.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi.a«r olar. anlayamad. onu isitirse pek ba S ka b. Mana efali is.hu veche)mn. . isitdi^i *akus sesmj.br.i. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib .

tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist. . b'yle kulak \ntn k. -Hi-tiim iirrim.. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii. bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr.i&gt.derler.1 nKikamdan.'k ki biiElm lukiukn vr&gt. kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen. ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr. ht^kiiurlar. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur. .difi&gt. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir. neyden ^ikan E&amp. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. Lik gesm it gup-u an nur nisi. Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O. ne tiirlii nagme yapmak iatcrse.n^t (Key) ii^ errini ile sirn. mazhariye llmif bulunanlarirj.r kap.h*'titt.j d*giJdir Sl&gt. ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur. niir. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur. Jf x rf i *±&gt.miz aesler b ile. Vam ney.ii. i^itidekmi sudirir. kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp.. O. leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn.i.n. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar. Bu olmayinca. ill . hakikat ve mabiyyeli.. neyzen linii. Ukttktd*n Ibfirel .

ay sonlarmda yine ufahyor.Kamer. ba&lt. Allah hstira gci*n kimseler.» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir. Lakin lier&gt.* demektedir. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 .jin de i§itir kulak Uzimdir. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar. daha dogrusu soran-&gt. sozlerindeki minay] anlamak i&lt. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. ay ortalannda biiyiiyor. onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. Nitekim Arab miisrikleri. . Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar. • p Yani : *De ki : (&gt. bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi.sm. ay ibtidilarmda kujuliiyor. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin.jka : xGoriildukleri zaraan. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea..ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki. ruhu Kurm urine rub sat yokdur. rwh hedenden giiJi d^ildir.VI Bunder.cevabi verildi.F&gt. cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- .(101 StirpH N*^m : 3-4 . arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin . Allahin vclileridir* mazir. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst..

red nist bad. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp. biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar. bava de ildjr. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. yoksa. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar.31) SQre-l B*kars : 139. bu gode gorijlmez. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin. topluca bilcilrildi. Merki in&amp.1 Xu-fi : 85. yani. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu.rl olmadig] bey an edildi. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki. Zir£ Hakki gozetleyen. insan-i kami- . tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp. Ate$est in bang-i n&amp.» Neyi soyleten muessirin havadarj.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure. h 8V a ve hevea dejjil. &lt.te§ ned&amp. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini. Belki orm inleten.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal.» ■Ahhab. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii. 60 61 (Iii Burui.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir.§u oey'in sesi atesdir. Allahin emri ciimlesinden oldu u. mahveder.hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi.y u nlst b&amp. rClhu da mujahede ryltr. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh. Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi.d. o kim» yak ols«n. De Id : Rub. Her kimde bu ate. parlayinca masukdan ma ad us mi yakar. &lt. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^.

£iinki bu cumte.nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir.uretde cilvesi ve teoel- . yokdan. hazinesi. ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. Zevki mikd&amp.4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad.Mlnli'ui. .* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer .rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de. tezgahi YrthJul. Bir bulbuILm gul y. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde.a^k~i Jiiijiaridij.uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor. a§k eaeri oldugu gibj. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir. majfik-ii yeganenin muhtelif &amp.tir. . hep a 5k eseridir.e Uli sevgililer. p . ^j^k -1 hc/htl.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir. var cdilmijj olduguna tt&amp. . Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15. I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp.» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T. arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur. t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i. &gt. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki. Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'. tczgahi yokluktadir. ikinciln.ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi. Ku haiisin delaletine gore muhabbet.il T AUah'jn II i. butlm mabWkatm. ehbi tasavvuf arasmda pek . Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye.&gt. Daha dogrusu.Allah'm balneal.nlu-b denilmesi. Daha dogi yp ■ ■■ &lt. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir.l. zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler. 1 A^k bir. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir. ciimle tilemi.h-i a$k.. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur. §u mevhum vurbfitia alda* nan.

HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k. Yarii : «Yfl&amp.isinin ina^harlaridir. hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir. ■ &lt. te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt. biitiin v Lieu dime yayilmasj. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 . sanld) .uf'un miihabbeLi.i yeri nasi! istila ederse. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. a--k da girdigi kalb i. Onun makam ptrdeleri.cu§ u huruja getiren de yine afkdir. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. Sarma^ik. Hallaci Mansur'un elled. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah. manasi. tH Siire-i Uekara : 10$. tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp. ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor. muhabbet in.. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden . Efejft-i ^erifin mutasavvrfant.tir.u kelimeyi (l?k) pkuinak. (341 Sure-i "VusOl : 3U. Malumdur ki (A^k) lafzi. Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir.ihiim&gt. benim zevkime uygun dusmtiyor. seven i kavramasi. muhabbetin ifTatidir. llasret-i §eyh. agiz dolmah!. denilebib'r. A§k. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir.§dir. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid.» .uf) ismiwi nak^etdigini.

$erh4i§~i hak mestanemiz!. miiteselli olur. denildigi lakdirdt. buyuruyor.ki bize All&amp. DiLnyd. §ardbirtdan kagar. ayati-i sibite Hernial.nemiz!. Qlmu$ bizim meyhanemiz}. yarn : -Allah..u fJn«anH ki.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur. Bu Ml. Htvmhane-i bezm-i Hudd.eb&amp. yavas s^nlnwna. 12 . Bir boyle sagar n&amp. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir.^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . E lest Li bezmini. El mi sunar gayii meye. O gibiJeri.nemiz!. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma. yarinden ayriJanin arkada^idir. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister. kalb go■ i. Keyftyyet-i rind&amp.K idi t Oldu goniil peym&amp. §u tev... sebu mey% S&amp. O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen. Bir adam. KuhLir. erbab-i istidada in§irah verir. B inaenaleyh (Ney J sesi de. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur. ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu. miisbet bir habikatdir.i goredir. ney idn. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar.nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur.HazreM Mevlana. gerek sevincii. evet dediler. Hayvanlara vannc&amp. tarainda sozler sbyletir.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel. (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin. mubSUUn fiii..§ eden. dost sesini duyurur.

&amp. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra.-. bem demsaz. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier. Urn panzehir tesiri gdsinir. 64 (15 Nebi&gt. ZirS onl&amp. ayet-i kerimesile tarif ediyor. araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir. din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j.Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir.&gt. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi. Buna da verasetle me m Urdu da r. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid. (35) SOre-i Fetih : 29. Ccnab-j Hak. Hem gii -ney dems&amp.r nezaketden aniayacak .\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu. hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp. Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah.i. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter. Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr.nr. Kz 7 £ (Ney).ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. buyurmusdu. kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt. 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil. ^ubhesiz zehir gibidir Ciir. hem panzehir. batirlayanlar idn de. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar. giibhesiz. ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-. panzehir gibidir.

kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. llmvn.j -^SL. 86 . ezeli ^akilere kar^i zebirdit. jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir.* t$be bu gibi hikmetlere mebni. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi.h-i piir kun mikUned. «Kerim ohm. itikaden zehirlenmijj. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir. §eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. jy# j2j.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. hatta oylelerine mii^takdirlar.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen. amelen. kole yapnus. evJiya-uIlah hazarati. Lakin bir leime. o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. onu kendine kul. Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. keremin. Kissak&amp.kabiiiyetde degildirler. ihsanm. jpUw Ney kadis-i r&amp. Keafi evliya-uilah. 73. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir. olursua. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu.

Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. katlimdedir. hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir.— ' . can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler. A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak . £unki. Mi-niiiii.A. kwill Mr yoldwi bUhsctUr.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince. hagrimi del.. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj. nihayet . demek ister. ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi.. derler. ?u huldn o yal. 67 1 &gt. diyerderin bali de.. Cemal-i ilshi ajiklan. Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar. Kurey? miigrikleri. bagrimn ate§le delinmesi f .nu" nslibin bikfi&gt.. betiim gibidir . Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler.&lt. gerek mebde'den §u aleme gelirken. MeSnevl'oin busji^ 3 .«Noy. Insan-i kamil. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!. (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir.§vmi ke$ t sinemi oy.^ i-yliT.^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp.J Efendimize.. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 . gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?. {Mutu.) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak.ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur. ihtiyar ve iradesini. bersim nefsimi oldurijn kk hayatim. Yani : «§ijphesiz ki : Allah. Kable en temutii.V. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler. '. ^ * * *. {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?.

* »*. meb de&gt. Sen.i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „. ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp. ve dth^ l t 6 T ^ mti .mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T .*i^ wJ^yjct ttft Ylni: . On Un i^ H azret-i Mevlana.un) k. &gt. sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada. 15 Der gam-t tn&amp. ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt..nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml. Senin i.e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr. ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^.ccklerdir. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'. .teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me . £ lar gibi obnayi tavsjye eyler.mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib. .a.* .G. 2.. ayetlerM* nusulun.1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r.. Bu12^ WW ^rayama.Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n . yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl. akl.

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

mevcQ. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir.» dedikden soma : «Su.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. ortiine." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. Hiilasa . &lt. kendi kendine teselli bulur.j duna kanaat gustedr. o' servetin bulunup bulunmamasi. «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan. bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm. uziiliir. mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir. . siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir. ne kadar sigar?. tiikenmez bir liaiinedir. Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir. daha ziyadesini elde etmek icin didinir.» beytiyle blr temdl Yapmis. Senden al&amp. Easul-u Ekrem : befAl mill. i^ine su giren gemiye.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei. dab a iyiaini. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi.aya cahsmali. gem in in 151110 gircrse onu bahnr.lara r^keyl^-memn merhemidirl. doyacak kadar yiyecegi. bannacak kadar meskeni. Halbuki insan.^end giinced kismet-% yek riteei. durur.ft&gt.

. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin.» cevabmi verjyor.it buyurulmu dur.» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa. t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor. pabu^suz bulunuyor.udiyor. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz.n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid.'ok fji/la hi-vt-. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez. Kase-i $e§m-i harUn.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr. Halbuki sedef. Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor.Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden. Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j. yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra. IhtirLst. beseri ihti7fl '. Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§. diyor. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir. bir seyahati esnasinda.s pe^finde ko^ar. ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis. . ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 . "uni . onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. . mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir.'■Hnian 1.

kasdi — yahud f aydasi — ho.tun ii Cdfcmfts-i ma.H Hazreti MevJana bu beyt ile. karada yilan agzmi acarmis. ^irane. . 22 Her kird c&amp.m£ zi i$M gdk §iid. 77 -. yilanin agsma girince de zehir olurmuj. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor.. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr. Ey tii Efl&amp. cjikar. l. sohrem» niebni olmahdir.ai. sad hLb Hazreti Pir. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind. ■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis. bir suale eevap vermig oluyor. yasa. 23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum. onu elbis. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor.de istiridye. Hirsin.mirsa. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad.- "Her kimiti elhidfcsl. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i. diyor.Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp..e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir. (Hikmet-i i^rak} erb&amp. servete baghhk da.. Guya Nisan yagmudan' yagarken. tl kimst-. tama'm fenaligim anladik. kabugunu. A§k. :iskui penjesiyle par&lt.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir. agki tavsiye ediyor. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. dp) 1 lz. hirsdan da. mala. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor. «F&gt. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca.

Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir.* Hazret-i Mevlana. bundan evvelki beytde a§km. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir. onlarla lu^m fikir degildir. Tasavvufun tne'hazi ise nakil. Cunki fel. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir. Hazreti Mevlana.ki oldu. Bu boytde diyor ki : a$k.i-ft'tiin menge'i akil'dir.* demijtir. 200 Urihinde blmusdttr.■. Mesnevi'de. Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder. Tasawufda jse : bb'yle aynlik. ftl&amp. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir. «YunanhIanti ftlsefesi. Eflatunun felsefeyle. demek istiyoi-. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun.3 78 . Kur'aiw Kedm. agki. rivflzetler. L-. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder. 25 Cism-i h&amp. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir. 4 ' ndinmlgdir.k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. jiykj. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. tajawuf erbabi. yam Kur'an ve liiidisdir.Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki. Hakikat judur kt. biri hekim iki zate benzetiyor. biri hakim. Hazret-i Mevlana. gaynbk yoktur. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt. Meviana Cami kuddise sirruhu .

Kasul-j Ekrem Efendimiz de. Tur mest ii harre Musa sdikaa. Gyle iken ajkin feyzi. Ijfi nlcyhtaselam jgin de. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. diger iki peygamber de bejjer idi. A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir. Mi sir kifa&amp. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. &amp.mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^. ve Sin a Cb'Uine . Mirac gecesinde setnaya.» diyor. «Ey a$ik. «Eeu ancak sizin gitai bir beserim. mest oldu. Tiir dagma tab. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu. mealf?n . 26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt. ancak bana vahyoIunur«.i. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^. pibi tesir etdi. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu. i$$m Yani . i'iyeti delaletince. Tur.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam.* buyuruyor.~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd. insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. ask. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik". *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi.

[\. goremezsin.» buyurulmujtuT. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*". yani (Erba'ln) fikardi.hf noziinu soyledi. sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen.* Ehl-i Siinnet ulemasi. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki .Vaktaki Musi. Vaktaki Musa'mn Rabbi . Tccclli-i sifat: salikin sifatimn.itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz. asB ve kat'a.rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg. Dervislik tabirince bir (eile).i'L-bilmek muhaldir. Rabbi ona H&amp. Hakkin zuhQru demekdir. Yani : «Lakin §u daga bak. 143. Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5". ya Rabbi. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir.vt. (47) SOte-i A'raf : 143. (TecellW cf'al). fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur. Ccnah-i Hak. Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi.nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. egtr yerlnde durabilirsc. Bu hal. t4S&gt. Sure^i K*hJ : 110. f4fl) Siirc-i A'r3f. Musa. 80 . sen de beni giirlirsiin.i-(±\. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu. Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ . nelkesini ^lkarmi^iardir. Kitekim Kelam-i II abide : • l. Yani rjVyetullah miimkindir. tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi. Binaenaieyh. scni gSreyim ilidi. Yani : &lt. Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. ban a ken din i goster.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi.-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. Allahi j ■ .

Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi. nmi arzeyJedim. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa. ottllnde. U*ak bir te^bth ik dedim.ri. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki. .iuKm ibfin-trflr. sana tevbe ve i s ti# a . bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir. 143. t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk.-.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim.-I. XntHii edenlerin ilki benitn**.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi.¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln.* (48) $fire-[ A'rff .nr. tecellj-i zati and. AMAlur. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi. nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu. "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. tei-elll-i S1 f4ti.. rengi. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise. ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!. M.

usma kibiiiyetl dt&gt. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp. yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt.. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince. Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp. giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm. soyliyenin soylemesine jnanidir. bir mes'elcyi anlatmak igmdir. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin. ^iir ve hay^l baki^i. nisbetde olyr. lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. hem kendini efg&amp. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. kareismdaki. konusanda Kor. in nagmeyi degigtirmeye...mn ey bvXbuV. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum. §airlere nazaran biilbiil. P"akuL o muhatabi bularnadigim it. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim.li§inle sen sarardin gowtalar soldu. flu miinasebetk Hajreti Meviana.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. Onun dedikkrini de ba§kalan degil. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t.meye met bir qldum. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. Boyk olmasi da zaruridir. Dinky enin anlamayisi. Bitirdi hem giitu.mava mccbur olur. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt. ancak giil iciri ve giile karji soyler. yalniz gfij anlar.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. Bl nevti siid gerci dared sad neva. daha yuksek bahislere giri^irdim. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc. giilun agjlmasi devri .lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa.u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid.

onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi. Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. sadastm keser. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. m-rihi fi&gt. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi.. artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var.iyorum f diyor. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. gibi kalanlardan aramak lazim gelir. onlardaki rayiha-i marifeti. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS . iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet. varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu. O vakit biilbiil tie sesini. burada ondan dab.* bnyuniyor. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum. Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan. Giiliin a film a mevsimi gegib.biter.Iak't cder vasiflar bulundugu halde. Hiisamuddin Celebi.hmtne ffiirrdir. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He. ben. Evet. £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor.i anlayigh bir muhatab aramyor. giil rayihssi. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb.

ll :■ . hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft .ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii.. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h .Vani : &lt. . der.si farkb. alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp. nazarmda kaitiut.. a^k pei'dedir. 5 ouun ii j &gt. gecelerin zuJmfini renginden s. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di. Demek ki velilik bir. bir giizelf ae verse ve sevgisi. hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt. masukdan ibarctdir. Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai.attrlar. Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle. ondan ibaret goriinur. HLilasa . G&amp. Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. teceliisini tekrar etmez. Ciinki Mlah. fakat velilerin zevki ve derec&amp. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di.?t. 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc . Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz. 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl.$ik perdei. Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu. ' 31 A. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh). uitk derecesine varirsa. di^erlermde pirLinmemis.1 ikmal eldim.irmi h. dinin kemale gelmig.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia."»sik (iliidiir.Bugiin dziti din in 17.

ve binegi de saksagan kargasi gibi. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm. a.» mealindeki beyti. ten dedigiva. i^k.kanatsiz kus gibi kahr. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di.» Agkin kudret-i icazi .Ben ben degilim. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. igte o ilahi a$k. kanatian yolun•im? ku§ gibi olur. Zuhde. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa. oA^ikdo. sabr ve tebaramul lazimdir. — bica&gt. &lt. kendi&amp. etden. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi. metanet. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu. Onun sahibi. perde ulmaktadir. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam. O IQzuma ehemmiyet verilmez. . matU'ib olan yiikselme husule gelmej. "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in..i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir. Beytini soyler.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen. Fuzulrnin Mecnun li&amp. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) . O cii muTQi.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir. 32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o.il olma^j itrab eidigi gibi. u^amaz. sensin hep. kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti. mand hi pervay-i 6. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir. Eflatun'un felsefe ile.M*. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret.^Unki tay■. neyim men-i jar?) diye sorar. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. bu ger^egi ifade eder. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz.aresl dorack caizse. tartk-i itahinin sey. Camm dedigirit. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. Deriden. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. Vay onun halitie!. ben dedi§im sensln hep..

. A§ka tab! olama yan.? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst.z nebved gun biived.^k ile kaabildir. insanin I tasacafi yeri gorm. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived. itiraf etrtiek gerek noksanma!.J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in.» yabud «Yfjirimi. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. baghI ikdan vareste k iliyor. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor. aya'jc gibidir. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . -» J-?. ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun.» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it. eski aynalarm came degil.nt. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti. iki nevi sualin cevabidir. ai. .. 35 . sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi. vermekdir kemal-i &amp. Cilali bir ayna. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil. madent levhalardan yapildigi icindir. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t.n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru. *Ask. ben nsstl ba$iangi&lt. "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii.. Ayine gamm&amp. A$k niiru ile nurlanmayinca ben. vc son ile kayidlanabilirim.Carani Can&amp. Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet.esi lazimdir.§ikm. Akil.ij . ardnm idrak i'iJi: )i]irim. Ayna. beni tenvSr ediyor ve endS§eyle. Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes.™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi. fJ lj *£** *f ^ &lt. nasil dniimii. Vermeyen can.

37 .n. lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. Envar-i zikrullah He!.dijah ile cariye. Dil hinesi pur nur olur.gibi. 38 . 36 Bi§nevid ey dostan in d&amp.n. Binaenaleyh. ruh ile nefsin temsllidir.il Mi onundti. «Bi.. Der hakikat nakdA hal-i m&amp. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M.inat. Kalbleriti cilasi da zikruHahdir. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki . -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi. PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk.ek ve cilalamak lazimdif.st&amp.st &amp. hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi. *Ey dwitlar. i Nefsin bulanikhgi gitmez.* He §erifi mucebince. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp.1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir.* Y4ni.. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!. •Her soy'in bir cilasi vardir.

§ ez behr-i $ikar.42 ^ ja *j&gt. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud.89 ■ ■ aldi. . An kenizek ez kazd bxmdr *nd. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii. Dad mil il an ksnizek r&amp. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah. kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi. harid. he den kafesindc &lt.d stiver. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu. Fakat kazara cariyc haslalandi. "Can kuiju. &lt.*§ der kafes gun mi tapid. 'Padlgah. Ba havns'i h&amp.httfakua s&lt.ih ruzi §ii.

paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads.» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u. Gv. "Digerinin kascsi vardi. I':il:m.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih. likin merkebi km. buEamiyordn. j .^ i^ ^ j^&gt. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi. sagdan ioldan.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst. baghdir dedi.1 paraladi. uulam .__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest. su. "Padisah.x 43 ii^i . huldu. Suyu bulunca da kase kiritdj.vcikdu.a Palan bulunca merkebini kurt parahyan..ifa o-ji^'L J^f 1 . 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr. yant her taraldan hckim lopladi.

«Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla.J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast.nemost. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. ysni konsilltasytin cdelim. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir. dermamm ill* i ■ &lt. iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn. Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet. bagla ^ali^alim.liyalim&lt. D&amp. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp. soura mibtcrck bir tedavi ye ba. o.» 48 C+-&amp. dnrdliyim.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl . r i l •-_ ■= 91 _ ii. Anlayi^inuzi bir yere taplayahm.rdmend ii haste em derm&amp.— ^(inki ruhumun ruhu odnr. let canbd^t fc-unlm-. Fifhm gird drtm ii enbazi kunim. Ben. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani. hastayini.» ." 47 Ciimie gii/tendes. iyi edeeek ohirsa.

49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi. her derdin devasi bizim elnmzdedir.kalben gaflct halmde. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt. ODlann Mm. Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini. onlar da san'atlarina Buvenmisler. «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki. Allah Wu-rav — ymil.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h. her tarafdan hekim getirtrni. yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. [sttanimti ruhu — yani. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp. klbr vr jujimrtlrrindcn. -Hokimler. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift. Yoksa. 51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. insfiallah — ilniirdilor. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm . hakikatiyle — muttehiddir..ft. Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist.demijler. onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj. CciiHh-i lljtk . lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum.rmemi$ler. Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna..

Lsanen inIffiullah demedi. TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi. HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam.rnti*iri Jiahi iradcden gaf. in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek.1 im-Jnliglardi.■*' j i &gt. aide yarm y a pit 1 v in:. : *. Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr. Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb. Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi. Sonra verilecek cevab. hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji . dcme. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi.il olmamalar: .tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra. istisn&amp. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp.mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi.)» talim-i Rabbanisi varid o3du. tegebbusltrinde haliriamalar: it. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w .

:!. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi. neft yagi gibi atesi arUrdi. bin padi$ah. Bademyagi da KjjIjiz vetdi. (SO) SCire-i Ksht : 23.53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi. Revgan*i bddam hi§ki mi numud. Jtkllihi uliii.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud.'digeri cariye. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis. Su bile hararcti kesecek yerde. . "Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi. kazayi ilhhi it* safrayi artirdi.im gelen geyhlenn. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi. matbjb olan $ifa hasil olmadi. bburleri de iddiali hekimler. kabizhasiloidu. Jiiuka31idi olanlardir.cet na reva. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin. Ge§t rent efzun il h&amp.M.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. Padisab ve cariyeden maksadin . llekSmlerden milrad da. "Sirken^biii simibu.* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. tabib-i mynevi olmalan lar. Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft.

. Bu. . O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt. Hikayemiz&lt. ba§ka ve haaik birini bulun. hem hasta fazla zahmet gekmez. Muraoaat etdikteri. &amp. At I ali.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm. rub He nefisderi mii: fjkkebdir.Melekler. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar. Mini davasmda bulunmasi. demis. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin. Dikty^da en buyiik musibct. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi. &lt. Ebu Yusiif . cahilin.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden.masidir. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa. bilmiyorum diyeeeklere degil. memleketi ^imdikinden. demis.in bank verdigi para.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar. tedavisindeii adz kaldik. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. ler. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt. zannolur. seyh degil h . yaki^ir mi?» deyince. Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi. boyle ederiz diye atib iuiuyralsr. bir &amp. Sb'yle ya'pauz. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife. nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. o davanm da' eahillerce dogru. bilmiyoruz dedikleri gibi. Evet.Bilmiyorum. sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt. bildiklerime gbredir. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. •Emir'ul-mu'min. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd). bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere.ey sormu?.ie rQhu temsil eyliyen padi^ah.Bunu yapacak kadar insaf imiz. destgirin (arkada9 in) olsun. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi.i girmekden kurtulur.Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk.. o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi. sana da bilniediklerini ogretsm.. . sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi. ham vebal aitm. baska bir sey yok.

-fbT-im. Fakat icabet. jW. cmlardan umidini kesiyor. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler. DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice. J.•■ l"-i i.Ti . Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor. (Vn.9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1. Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl . &lt. Ezciimle Jn^an. hekimlerin d aczini gordncc.1. Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz.* Evet: Padi^ah. herkesder.jJ J»I 4 .. 1'adisah.» '.- 56 JbJ. ve her ?eyden iimidini kesmdi. Nitekim.. ji^d jT y£ j&gt. ve kabulltn bazi §arttan vardir. ayet-i kerimede .$1 j S&amp.rc-i B^kei-B : iae.aJS. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife.haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. yahnayak mescidc kojdu. Pa birihne cdaib-i mescid devld. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor.*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid. dogrudan dogruya. cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica. Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir.

bu-j yuruluyor. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. matlubun da. litfkiyki yar. -Fabucjarim cikan* buyurulmus.inb yakf masi tabii bir haldir. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp.ce. O. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu.iinimi. degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn.tit&amp. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra .M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda. talibin de Halik ve R&amp.. o istegin daha da s. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. olmasi gerekir. HaUki karijisinda e it me si. kelim-u-llah Kazretleri. 9K . (insanlar) iimid leritii ke&amp. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr. ■ verecek zktc karsi. Isteyen kimseniti. yajjmuru indirmekde. Padi^ahin yalinayak gitmesi.* demi^ler. matlabin da. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi. i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor.seiavardir 52 . Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun. derecesme gore yalv. rakntetmi yaymakda olaridir. Malumdur ki bir adamin diia etmeai.dikten scmra. Yimi : *0. 2G. her humdi.r iemdir.

Allah bun I an kabui eder. (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i. Medine. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. '■ tst i£r. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir.ti piir db §ud. Mekke. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder. bamdele K salvele ile basbmak.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. seher vakitleri. Bu netlceye gore insan. Ramazan ve bayramlar.iikriinden Scizim* demek icab eder. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt. hayaiinm uzaniast. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s. enbiya ve eviiya Utrbeleri. . bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. Secde yen. O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden. Her nimete ise bit siikiir vadbdir.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu . kerem-i ilahi miisaid degildir.b«l ir?Hazret-i Sadi.gibi diia ederken de besmele. «AJlah. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. Hadis-i §eriii mflcibiiice.i. &lt. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa. mescidler de mubarek mekanlardandir. Secdegah ez e$k-i &amp. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi. O nimetin siikrii de varibdir.leri. (^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend. iJesela cum'a gec&amp. diger kismim reddetmeye. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir. Kudiis harem-i ^onfleri. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur.deki padi^ah. camiUer. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek. Hikayemiz.&gt. Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi. bir nlmetdir. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^. kendisine hamdedHmesini sever.

-Ey daima hacctlerimize melee olan Allah. All&amp. diiasina medh u sena ile basladikdan. sirlann bfJicisi oldugunvi . Cenab-j Hakkin.. galat kerdim r&amp. makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit.Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi. «Bana dfia ediniz. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl . yiikseltmesen de birdir. Men gi guy em hod tii mtddni nihan. Bar-i diger m&amp.n Padijah. "PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor.60 &amp.p. bii.lhri senasim sayr oak hus&amp. «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn.h. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de. tekrai yolumuzu 5asirdik. HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT. gizlinin daha gizlmni de hilir 51 .u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn. fte&amp.&amp.sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur.b oldu [un. Sen. *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem.* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh.ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm.i. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!.buyuruimus. siret. demissindir. lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret. ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin.) ^iinkti O jfbiiyi de..

f§te padiaah da. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor. O zat-i ecell Li akdesin. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu. o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler.n. Kendi bi $iibhe bilir. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir.bilenler. Mii'n.&gt. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca.* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile.derdini agaha bile!.^ . 62 ^^ &amp. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii. Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!.Ua . kendisinin bir takim sariatan hekimlere.ru$.in : 6u.. o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt. raz-\ derunu yoksa. 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar. Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$. Yani : «Halimi bili§m. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h. Elil-i dil soyiiyevie..

— Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat.hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii.n.» 102 M VJ . Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid. «Padis&gt. sana mtijde.13-lp. niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst..ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi.hm&amp.' Did der Mb 6 ki pm runiimud. Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti.» .in gtinderiLmi^dir. Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit.Gazab'i sakin olur R&amp. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah. Hacetlerin r*va goriildii yaui. emanet ve sadakat s&gt. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.'m t Miiznibin nale-i cangaht if p. ij jj ^i. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir.* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast. bizim t:iry fimizd. ^j] Gihfi ejf i eh. muradin Dlacakdir. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.fathaizdir.

Buindu dolayi . *Mujderikr. Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu. vssitftsiyle olurdu. *23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay.i. aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya. m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz.* « MaJumdur ki r uya.* diyor. Evet.66 0^? I j JiU. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin. adeta hususidir. AJfatflandir. dive muhaddisji . -Salih bir a dam in gordiigli. mUbessir* nedir? siialine . bu Hadis-i Serif.1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm. j»tt* j&gt.^j. Enbiyay-j izam. tabir etmis ve. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur.. Der miz&amp. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. * d( sin. mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle. Onun kendisine zararj oj maz. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim. Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o. tidlcmu muhtelif.. -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini.cevabmi ve* misdir.ces kudret-i hak rd bibin.-y* j* ^ h J 3 . yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan. Vukiiu umumi olmakla beraber. seytandandir.* mealindedir. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. riiya lardir. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin. (Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. herkese vaki olur.* buyurul mus. bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi. u miiddetin 46 ciiz'unden biridir.Ru'yay-i sahiha. tuzlu yemekler yemis.

rii'yay-i salihl ile nlmusdu. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- . islam miicahidleri.hab ile Mekke 1 ] gidildigini. niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir. ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. riiya sin da go rub babasma stiyktni§.sisinda bozulmasidir. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen. Nitekim Uhud muharebesine giderken. Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi. Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. geclkirdi. Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini.. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp.* demekdir. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler. ilm-i ta'bire asina idi. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi. Bir def'a Hazret-i Aise. yahud bir mudd&lt. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor. sihir. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici.nij te'vil buyururdu. bir de sihrin mucize ve keramet kar. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di. mahvetmi^di. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. Mucize iie keranietin farki ise .meal hide bulunan Hadis.tarafmdan izah olunmusdur. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur.

pAdifAhin riiyd da h.. ffoJge arasmda «GU. ^*$ u*^ Jo Did.» 106 .bi der miydn-i sayei.iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime.eyledim!. hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il. AJt&amp.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki. 105 Getasagi.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi.iie}» gibi parltyotdu. Td burned angi bilnmudind sir. Doldu gonliim niir iie bUhtiyir. soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu. kit'asjnin uijiincii misra'.. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp.» 69 *jl* j.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim.. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M. Sure-i (Vennecrni) i tertif. *Padi$ah. yahud bir ciimle irad etmekdir. her . a/isi /d^ili piir mdyei.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir. cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss. -Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M.

riihundn mutasamf okm o hayal. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. bitten bir Tniinasebetle bans. kimi servetine. Hiilasa . . Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. cciiffi dc T iftihan ve an da he. bir if las o serveti.* Ifl7 Evet. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi. viiakdun. di ? tan goriinmez.» Yani : Diinyada h^rkes. t hayalden mUicvelliddir.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn.Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn.ir hidde idi. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. bir ha vale bagJantb kostugu hatde. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. hakikat vehmeder. a nza gdsterir. bir zengin. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. biitiin bareketlerine hakim olur. siireta yak gibidir.WIHM. bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. M(v seia kimi limine. sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. -Ruhdakl hayal. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. hakikal-a^ina olrriiyanlnr. Kendisinden ustun bir alim. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?. *SuIhu da. Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr. durur.I taramazlajr. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. hayaJ. Yani: ciaml. Hazret-i Mevlana bu suab . onlann sahibi olmakla iftihar eder.

O tecelliyat isu.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.M IDS 75 ^e?i bec&amp.inde to* mayiiz ederJer. «Hcr ikisi. i 1 1 i i ■r 3-s. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi. Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir.n mikman-i gayb-i hi§ reft. Her iki rftli ■ ■ ! -.csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir. Huda bah&lt.* §eklinde de a^iklanabilir..cevab clmak iizere diyor ki . V.&gt. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst. (Mehruylin) dan murad da. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir. Dst ruh. Binaenaleyh beyt-i serif .l. hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o. "^ &lt. §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. -Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise.J* $*** t f J* An hayali t&amp. gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. 76 Her dil bahri d§ind dmuhte.4 mihman hemi dmed bidid. ki §eh der hab did.» Bu beyit. vahidiyyet mertebe&amp.-- . yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi. Her dii can M dukien ber duhte. Allah 'in e$masi ve siiatidir ki.

tavsiyesine giire. . Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. A$inay-i ezeli. bir is gdrecekkti sirada ya kemer.&gt. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin.Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi. Lxk k&amp. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder.ik.nhtir etdi. sevgilim cariyc degil T sen iditi. ma'sCikasmm cariye degil. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa.t-lir dedi..» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra. sebeblsr . Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi.Musta/d men p-tin t/mcr. giirmek. bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir."Ruhlar. • Padisah. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi.. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an. hizrnet etmek demektir. Binaenaleyh. tkislni ■.PSdi^ah. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer.\U&gt. huaur-u Nebevide nasi I her vakii. 78 £j merd tii. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn. in W Dmiyii. Lakin Diinyn'da i$. ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi. Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra. i$dm luiMiiJe j. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /. O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu. (Kerner b^sten). eaeli bir yakmhk vardi. ydr-i kadim Asierler!.ckdigerine sevdirdi. is. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt.r ez kdr hized der cihan. «Ey hekim-i gay hi..midrr.

o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni.eiine kalkisirlar. id kiy timet ddimest. (Ummi-i arif) takimindandi. . Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur. Hazret-i hudavendigar. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim. Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. hdz ez dli&amp. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir.jsj (. meslek-i tevbide gireme^. Mcvlana. later m.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. Hal boyle iken man. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim.t. ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn. Merhum. g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden.§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest. later Ali silsilesinden olsiin. si'I degildir. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist. Hdz ez nesl-i timer.'ikarmak btibS&amp. Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. Azmayes. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

u1 det»i§tittiz.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn. c kerem safrasi kesildi.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . ctinkii (orads) sin? i&amp. dcmisti^. jy Eds Iss giin §efaai kerd hak. Eve I. ai'iir. Bize ziraat. Bir kac. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah.. (Jdtiss. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz.vasi huhinmaz oldu.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine. tnjuf ve orak me^akkati kaldi. samgi^il.Ledifiniz {sebzeler) vat. Han -firUiad u gammet ber tabak. nicmmek ve sogan 51kars. O huldi.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa. mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken. sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu.

yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v. berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. hirs avert. h-/i-i.Yam .in eigremeden yutmaya kalkisimak.dh (COi &amp.» Yani.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir. lokma faaila giieiirmek ii. bir kac. ■■\. thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir. bizc indir ki cvvelimizc de. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. Hi. Ciin gedayan %&amp. !^eyh Sa'di'nin.l. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp. Ekrem-ul-ekrem indir. mucize olarak gdkden bir sofra geldi. kiifran-i ni'met olur. "Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek.?deb biigz&amp. yahud ak&amp. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i. o endi^s ile. mimascbetsizlikde-bulunmak olur. kem negerded &amp. 11 « B£a gitsfrifran &lt. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir.stend.jama. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da.z zemin.iiro-i Bettors : til. Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine.. Bizi nziklandir. doyulmiyacak. wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 .* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah. Daimeat u. dedi^i glbi : . ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar.rr-i :«idt&gt." il 87 ^-^ j'&gt.$&amp. fGJj Sv. Allah.$&amp. Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri.

'iii. ilahi Jtahmet kapisi kapandi. AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor. Vez zina iijted iieba ender cihai. baskalarma da te'sir etdi. ahdijii bozarsa. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat.tlft «Yct yiitfil. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp. ken dil crime.:' .» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim. Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu. An der~i rahmet ber isan §ud jirdz. Hi. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. *0 dilenci vuratLi. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak. Hazret-i Pir. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da. diismati ayirl edflmest. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. MiJrada dost. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz.in dc t&gt.* Boyle bir Rabb-i Ekreir. vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki .i olmak icabeder.

^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa. NLtekim . zulmaniyytte. kedtrdun sana her nc ariz olur&amp.« buyurulmustur.-riiiiyn&lt. lderitidc fuhus yaydit-sa. o hale vicdan azabi denilir. aralarmda fakr u zaruret yayilir. 91 Her ki hi ha IcJ kilned. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki. Bundart ba§ks&gt. • Zulmeldifn. emr-i llabi ile miicssir olur. gaindan.l v&lt. (30 Zek&amp. Rehzen-i merdan §ud it n&amp. 0&gt. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. gam ve kedere tehavvul eder. kithgn ugrarlar. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp.» insanm bazan nuraniyyeli. itlurlnrsa. der rtih-i dast&gt. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir.»iRZ . Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et.merd bst. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc. An zi M bd ki vii giistdhist hem. iilum dt ^ogalir. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur. Kileyi. jnsam raanevi bir sikinti kapJar.. kalbi safasi. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt.im bilmi? olmiui..buyurulmugtur. Di er tabirle. Gam.AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse. nanierddir. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. memfckvtlcrinde bitt bitmez.l&lt. insardanii zekat vermedikleciai.w 121 . nefsine do munhasir kalmaz.le bir $ahis merd dcgil. 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?. 90 ( &gt.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz.&lt.» denilmijdir.a. Yme bir Hadis~i §erifde.

geyn ise dervislerinin. ■ Giiuejiii tutulmasi.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?.'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek. tnsamn tabiatir.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi. ve melekler hakkinda : t* Yani . kiistahlik neticesidir. §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb.medhi. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister.i iariliLer . /r&gt. hocy Iso Ulobesinin.s'il'-i Afitali. Guneiin tufculmaiu da. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. ba^k. Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet. dftgiin* raesi.* i .» Buradaki kQilthlik. hem de sapitmis olur. amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur.iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt.v. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/. stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. tnsandan ba§ka hie bir mahluk.si. onn tapa:dar. «Felek: cdebi dolayisiyle. felekleri nurlu.M kiisuj-i aftcib. felegi de. melegi de. o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir. sair mahlukaali da yaratmi§. Bunuti iqin reis akmlarm." Cenab-i Hak. ctmdendii'. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . Hufcusiylo o kimse. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 . melekleii temiz bir hale getirmi?. husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti. sadir olmusdur. «Bed zi glislahli kiii-. nurlu melek de. 93 Bud zi giist&amp. Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek. yam.•'■' nrrckdir.de taklid hassasi vardii". on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur. . Azaatil. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. Aksi halde hern sapik. Citine^dun dyAdc insianlarda.

(62! Sure-i Tatuitn : S.&amp. kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi. onu toprakdan yaratdm.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du. Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder.KtiSECEClNl.» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim. tea 3 SUM-! Hicr r 3$. ^tdytan. Ay 'in. ya temamen Dunya'ya V. Gune^in xiyasi sbmnes.ui-urundan secde etmemis. Ay'in mani olmaiiyle o ziya. halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt. Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler. tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni . m m -G&amp. Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur.ytl olmaz. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. beni azdiri^in hakki i^n 63 . seytan kibr ve *. ya kiamen. bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi.. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk.. Ktisiif esnasmda.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir. ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" .itc^den.u-jisra'ma *Guncsi».

■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi.w Padigah. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor. Vez makaam ii rah piirsiden girift. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis. alnmdan bpmek.'! Jit J*^ D&amp. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar.94 if J ^W j Jj &gt. yani. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri.lumanlarn hem selam. sema\ dever&amp.* demekle taltif buyurdu.*.t bHk§dd ii kenar dns§ girift. verib. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu. Hazret-i Peygamber. kolunu agdi vc onu kucakladi. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu. Ca'feri kucaklamak. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi. uPadi^ah. Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift. makaamindan ve yolundaii. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:.» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi. Onlar da oray* gitdiler. 95 Dest u pt^dnif bustden girift. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler.n. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince. «Elini. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege.« .

Guft.s l Ey likaa-yi tu cev&amp." Keza : 97 £/■ . Hz. 124 125 !&gt. (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi.h-i her siial. «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi.*» t.96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr. Ma 'nii essabru miftahul ferec. dcdi.^j j j^ V* \S Kj&amp. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin. me^akkatin gidcritisi. Tabib-i ilahinin geh^i.S ^**' ■#**&amp.iJ J 1 j.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit. .tftfJ &lt. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec. seVin? anablartdir* mealindedir. &amp. "Allah 'm bediyyesi ve lahmetin.genci yaftem ahir bcsabr. MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ.

eriz. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil. mesayihden bir zatir. ihl m-i U. Hadisde de varid olmu?. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. Gel en tarafmdan vl.. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir.» niese]ine ve i . Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz. Ulemadan. fakat her vakit Dlmaz. daima nurlu ve eilalidsr. geld hi. Evet Tesadiifidir. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n. oburiine de in'ikas eder. Boyle bir sey oKi&amp.zi oldugu tit manasmadir.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT.iii. Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. jebi gormeklc hallohmuverir.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor.™ Hakiki mursidler.siial v. *Ey tabib~i tlahi. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir. (exi iliirnlir. tesadiif der get. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it. Destgiri herki pdye§ der gilest. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis. in tegab cdelkaza zakal feza.tskilini ke^fecler. der si ride. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir. her vakit so'zle degil. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant. it$ada muhtac olanlan. camura saplamp kalmjs — yam.e cevsiha liatet icalmaksizm. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest.i liu&lt. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle.«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} . ■Ey in tic if ha \&lt. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza. yahud meclisinde bulunuldugu vakit. sen. boa geldin. Onim i?in lalibin mi. basari da fi'len ve halen irsad ederler.ca. yahud fi'l ile halleder.Merhaba. insiimn miiskili. Merhaba tabiri. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr.

11 iizerine bu Ayet nazil oldu.» (64) Surc-i Enrul . Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti. Bana ne v erilmis. Su azadnameyi All yaznn^dir. sonra. Evet. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr. Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur. Hazret-i AH kerremallabu veghe. Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi. aralannda bulunduk(.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi. Kad rada kella leillem yentehi.e bile. 33. t2« 127 MB_. kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij. Onu. Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber. buytik ve efendi manasinda kulianilmis. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga. insanm maddeten degil&amp. Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler. Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir.se onlardan sana verdim. gelir. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. hem da azad eden elt-ndi manasina. bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir.mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. *Sen f kavmin scyyidisin. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder. Kitlg a ugradilar. Mevla kelimesi: hem azadh kole. .Ayetine i^aict vardir. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . hugthi be nim phi hiir a [dun.u Mevla lafzi. dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. Mekke miisriklen.. azadn&amp.Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim). manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. Vaktaki hicret vukit' buldu.

Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir. Cebrail'e.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . Ha. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse. Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin). Kim Alkih'u. mule Jc [(/rim-. kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. H ■jy Ya. Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem.t4 b bigrijt U burdender hzrem. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt. kendilerini. peygamberlerme.le tJldurtildiikleri gibi. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135.» . Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. De&amp. bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi. Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir. Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan.) Sure-S Bt'kara : flT-S*8. «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah.ni : *(Babibim) de ki . Obeyy bin Huicf ve nmsuli. 128 Omcyye bin Halef.» Ayetleri nazil olmusdu. Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. -Allah.£unki iki dosldan birinln dugmam.. sonradan dii^manhgi birakdjlar. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler. « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : . kenial-i zillet ve hakaarei. digerinin de du^nam olur." der.

Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r.O -HASTAN1N Hi\l. -Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend.* YanS. •Has tarn ii ve hastahgm ge. An imdret nxst viran kerdeend. 9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun. Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie.*$ &lt.» . Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp..ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir.lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp. sehresinin sararmis. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu. 104 Ring-i ru vii fuxbz v. Tahiti illW de. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor. hastanm lienimi.in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor.ft bihand. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini. dum. yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi.re bidid. hastanin kar§isina oturtdu. Kaar&amp. bu beyti ile ima ediyor. yapiti ve slfah bir tedavi degildir.mi ini anlfttdi. Sonra hckimi. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s. Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and. V. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. olmasmdan sia'fmi anliyor.

«Tabib-i llahi bastallgi gordii. iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz. kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve . Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur. f!j i)i.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji . Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv . Lakiu biltlJu'iui gizJedi.™ buyurulmugdur. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift.jr.m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun.kunni»isl. ftizli hastahk ana belli oJdn. no -dliivtiiiiih hnlipMliii h. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn. a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler.ve *■&gt. Bir parijacik zeka ile. «Mii'niin'in firasetinden. iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier. Diger bir Hadis-i §erifde de . Zira o.ilirriliu i&gt. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki.* deniimi^dir.

bir muddet gizli tutdu. cariyenin za'fiadan ardadi ki o.iyyetini anlamak mumkun olursa. kalben zaifdlr.:nah.st ez zarid dil. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud. burun olmamasi lazim gelir.7n bidid ayed zi dud. Viicfidfi afiyettedir. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp. fakat gonlil hastadir. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. Buy-i her hQyzii. halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in. Marsikla. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi. "Cariycnin has tali gi." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun. 109 Did ez zarty ku zar-i dilest.* J^W&gt. hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan. .

* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez.b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. hislerin merkezi kalb midir. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. o degildir. usturlab. (yurek) dir. onunla zamara tayJn ederler. g-ijiml hastahgi gibi degiidir. vasita oldugu gibi.U&amp.esi. ilahi esrartn usturlabidir. Heklm-1 tlahi de fir&amp. kit I bin in Semes in den bellidir.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir. Minare. hi^ bir hastaliga henzemez. belki de tehlikeli bir hastahkdir. Zaten tab&amp. Yine o a§k. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi.ra bedan su rehbercst. Ask. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir. kule. f§k iisturl&amp. Goniil. tgte bu gbnfun hasta olmasi. tedavisi. gerek bbUr bajdan olsun. seyri de. onun Tiirk&lt. Asiklikt eerek bu basdan. eariyenin kalb! iniltisini duyunca. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp. diger dertierdcn syndic. akibet. Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini. Hif bit* hastalik. Aktbet m&amp. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki. biii » . diger dertlerin tedavisi gibi degildir. Onun zuhuru da. Evet. Hekimlik. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. dag. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur. Vaki'a o da nuihlm.ri-i dil «Asiklik derdi. insawo hi a merkezi oldugu icin. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest.. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder.set ve kesif erbabindan oldugu i^in.dir.Nist bvmdri gii bim&amp.nzemedigl gibi. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar. iztirablan da bambaskadir.

Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit. dttttffdir. men-i z&amp. seven ve sevikn cemil-i mutlak. Mevidyi buldum. yani Ha^ret-i Hak'dir. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun. tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp.ina iletir* demislerdlr.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. bir Hadis-i serif nakleder ki. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). Ben hod yogwn. FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain.j^tirmelidir. Leyla Leyla derken. gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin. sen isen. (Yiiniis Ernre) ise. Kainatin her zerreii.. beytiyle aiilatir.Allah kullanni sever. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. . Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek.r?&lt. . ben isem.. (Mecaz. imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride. son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir. neyim.. Ver sen. onlar da Allabi severlcr. a§k oldugu cihetle. nesin sen ey yar'. Allahi buldum. kainati. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt. Ger ben. vu mualiuri riegH. «A^k. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler. al ki var zensin!. onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir.. Bazilan. Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler. 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice.. jnanasi : .Nairn -1 Celili mucibince. Erbab-i kemal. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler. her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever. Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp. Allah'm EecelH aynasidir ki. onlardakf zahiri severter. irjte bu kisim asiklardan idi ki.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben.

yoksa inceli.* derrick dir. a^ik^asi: bir c-err. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur. Her sayden kurtuimu^.. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. yiizlerce. t IMl verdigine sidk He ver c&amp. ask degildir.-Bir kimsc asik ols&amp. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini. Iki kimse tasavvur edelim. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis. scnin esirin oldmn. ^ehid olacafj beyan buyuruluyot. buyurmasi. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak.: ■ &gt.ale tutulmak tiemekdir. hakikal kbprij&amp. her rabitadan balas buldum. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin. Iiamamda kumaya a^k.va varan bir hevesden ibareldtr.u olmasi. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya. Mifdt-i rausaffa. Iste ask-i mecazlnin. §urasi da vardir ki.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek. Jiakikaliji koprij^iidiir. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . olur.nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida. AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi.. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. bu it i bar ile olsa gerekdir. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. wM degil ruy-i diUirai.n bir sevgilisi yok. ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur. ueticc si utaiup nrlanma. diyebilir. nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir..» buyuruyor. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp. Ey yar.sSz. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir.U. Birinin muayy&amp.* vMccsi. ancak bir rata t a He ba^li kalmis.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var. Acaba ni^in?. D&amp.. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik. binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?. kali nil . mecazi bir muhabbetle miibtelay-i . sevgilinin kuiu h kolesi olur. Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder.( f n asklar. Kim. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. erbab-i kemal.

milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor. askin mahiyye. tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt.rlan manevi ciinijbliik sayarlar. benligi heniiz zail olmanms. ehl-i tariki. (meczOb). (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar. Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan. Sajik: Tartkate yeni girmis. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir. Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv. (salik). meezub da kendinde deiitdir. (salik-i mec.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 . Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana. Sofiyye ki tap Ian. arasirs kendine gelse bile. Siiluk ve ir§ad iein ise. ^ilit'n mi fif&amp.mislei'dir. fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir.di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* .anevi saiho§luk hali gaJib olandir. Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) . belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. £rbab-i larikatin k&amp. Diger tig sin if a uyulajnaz. ani. dervisdir.. rr. Burada biraz tafsilat vermek lazimdir. Salik-i meciub : Siiluk ederek. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp. zub).ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du. Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$.» demi^dir. $uur ve idrak gartdir.

Qv. *Biri. Ciin bh$k &amp. a^iklik ncdir? diye sordu. saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^.i&gt. 114 S-Aii 'lL" i '*t..Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp. jl l &lt.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam. JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa.ft. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim. — yani. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t. §erh u beyan. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden. ichamraii] edemiyerek yanld!. bem veciz. a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti.Hergi guyem l§kr&amp. A§km tefsiri bahsine g^elince. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt. Hatta o tar!fler as. J*— J J C*J "J t &gt.y&amp. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt. "Akil.j $ -ul . askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi. Askm . onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur. i^te bu tarlf. ask a gelince.* dedigini bildirir.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:. bir beytinde. hem de beligdir.

dmed delit-i d^tdb. fair kiirredir kll Diinyadari . Rijhu nurlandiran. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. 1 «Gii»e§ui dHili &gt. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir. kalem yanlir. Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. Giinc^deu ni§aii vers* du. Ez $&gt. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur. Gune^.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. anlasibnasinda bi!e adz kalir. . hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur.ye ni$ani mxdihed. can minimi iwjia der.onukdur. Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab.» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade. rcvirme. SektM dane yildizi. insana ogretii. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. -Golg*. Giines her an. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. yahud ^Gunes. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir. hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de. Onun igigim gbrmek. a^km anlatilmaa §oyle dursun.i* 117 A/td&amp.ey er $&amp.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi. yahud kinhr. sicak« ligim duymak.ap olarak 109 defa. elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. .

Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di. Ay'in ikiye aynlma . gozumiizii bagladi dediler! .^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -. Miisrikler. Miisrikler.A. biiyii yapdi. (ikiye) ayri]di a6 . Aleyhiisalat. yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr. in$akkal kamer.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay. baailan inanmak istemiyerek.ikat o esnada yolda bultmub. Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince.119 . bedir halinde ohm.ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. Muhammed bize. -V T Sdje hdE&gt. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir.-.V. Bu kat'i mu'ei^eye.» Ayet-i Kerime■■.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu. bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler. ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp.

Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye.n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. Boyle bir badise olmami? olsavdi. aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. o anda Dunya 1 ■ .sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist.jt^ j j o^ .iirunmesine rnani'dir. demi^Icrdi. ani olarak vuku buliaugilur. cihan Giinesi fant oldugu halde.» . Lakin iddialan dogru degildir. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu. Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar. [:. yahud ilan edilmi^ degildi M. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. $u halde Ay.-. ^^Ji j^a.u$ o]$aydi .. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. Evvelee haber ahnmt^. Bu badise. Cin talihlerinde de yazilidir. A$ki. onun icin (dlin). 120 Z J. Maamafih. Arzm kurevi olmasi. «Haktkaten Diinyada. akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir. a^ki Giinese benaetmifdi. Dunyanin her tarafmda goriiliirdu. her noklasinda Ay'in aynj saatde L. parlak oJan a skin. insikak-i kamerin vuku'u. (ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^.■■! — . can giinc l bakldir. as j SQre-i Kamer : l. Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin.. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki.i : /idisesi vuku bulrr. &lt. yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz. van in da.

i^ met ve nuraniyyetiyle beraber. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki. Nebwdeg der z'ihn ii. der fidric n&amp. haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in.tcrmek i(. T&amp. Binaenaleyh. »&gt. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini. der dyed der tasavvur mi$'l4 u.nc ku. ne de zihinde!. 123 j\ Ji* j^i jj&gt. • tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir. diir -Giine$. ne haricde benzeri bulunabilir. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt. bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde.l yor. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. Ciinki (iniui. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- . bnce Giirie^ benzatllmlf. A^k giinesi lse. GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir.. hAricdJ de benzeri yokdur. Onun zihinde de.rlak cisim Giine^ olmakli beraber. zira onun baki bulundugunu ve dun.2$r.* 140 Evet. &lt. fakat canlan parlatan ask gun*. bir derea'ye kadar. yani Giine§ sisteminde en p&amp. Ask.un ve a§k gunesinin.:. jinin on dan daha acaib olduiunu. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir. Uune^i s'oz onune getirebilirler.Hazret-i Pir.t-i 6rd g&amp. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle..in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd. La kin bu az. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi.

Bundan dolayi. Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir. Sifat ise. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. mertebe erbabs. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr. B u (k. eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir..™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms . ayn-i (itdir. fiszm-i Mevlan&amp. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki.Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ .y-i §em$ilddin Tesid.* E*et. ucuncii mertebede onun fevkmdedit.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi.Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir. ikinci mertebe bunun. Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi. (Semj-i carum asmanj denikrek. onun tasawuru muhaldir. .. bet eaiimesi.' B . Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis. evbyaullahm (Mesturin) vani. ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. diyor. Hazret-j 5™ s .AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 .j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor. 124 Qu-n hadU'-i r&amp. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt. Ul ticuli pitli!. Hazret-j Sems.. §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid. bir itibare gore. halk tarafindan bilinir. Giinesin dorduncu kat semaya n. Hazret-i gems. diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- .

evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di.fat ''derken.vet etdi. Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi. hiififan da.) kadar mutehammil degildi. Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp. sevincinden. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler. Hazret-i Mevlana da . Bunun aebebi nedir?* diye soidu.oeve kadar Sultan Veled. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad. Hazret-i Pir. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu.ij da rivayet edilini^dir. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. Halkla temasdan cekildi. sema' etmei'.. Sems 1 jn i^iybubeti. beniin sanim ne MyLikdftr.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar. Sir zaman sonra HazreM Sems . bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di. Hazref-i Mevlana. Hazret-i Pit. onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi.Hem de v gaielleri. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi.. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani.Bayezid-i Bestami.AV. Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu.kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi.:.* demis. §am 7 dan Konya'ya gt«. . — Bayezid. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi. ve lisan-i hal ik konusmus. talim ve tedrisi bsrakdi.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis. Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. O da icabet gosterib yola ^lkdi. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:. . Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi. Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to. Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi.

Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler. sunnet yoln demekdir. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi.ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir.) isimli bir kizeagizi almi^di.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis. demiglerdir. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve . kiiJe tsem. yami. Feykii. eger v&amp. izini bulamadilar. olsaydi. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. su'btsi yivkdur. Garitadir kl bu kimseler. ayagimn tozuyum. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi. Gelelim bahse : Hazret-i gems. Sijykyenkrin maksadi. Yelediler /iihd-j. Men H&amp. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir. Kamer menem!... donerii bir giines etrahnda. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur.i.anlardl.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. taradiiar. Cimki arzettigim gibi Sultan Veled. Eger biri. (Kimy&amp. kul. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi.k-i reh-i Muhammed muhtarem. Su halde MevJeviilk. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. za- u:&lt. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir. S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi. Aradilar. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi. Hal bbyle iken. mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri.» gazelini ingad etdi.n dor era. Peyj'. Yam : «Ben. Hazret-i Pir'in mesleki. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda. Ger n&amp. Hazret-i §ems'in halifesi idi. ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus. Kurulu^ iarihindch. Ma'mafih : .

§ems-i Tebnz ana pervane oluri. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6. Yfislii'dn gomle&amp. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved. filan zat bana §u iyiligi yapdi. o ha§ halEerden. «§ems'in namt zikrediJinee.Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. &amp.. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest. -Bu siirada can. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor. ■Ta ki yer ve gok gulsiin.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin .rx ve semaam yiii misli sevinsib. riih ve gMz de.&lt. fit nefes can dtimenem ber taftest.Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek. «Yil\uir. Btiz gu hali ez an ho$ halhd. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir. etefimden yakalamigdir.i kokusunu aidigi i^in.* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved. Allah razi olsun. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr. 144 Yani : . onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir.&gt.^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen. Akil.i olan sohbet hakki i^in.

«Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine. sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver. emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . hem afak.eret-i Fir 'in ruhti kad.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da.* rn.. iiakikaten. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi. §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki.Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur.mn getiriu. ) tabir ederlerdi ki. Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu. (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki. hem enfus. lyice i-tiriir (bir hale) gelir. inanm ki. Ya Mevlana.srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu.du. H&amp.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi. clan Ya'kuh A kyhis. )*&gt. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§. Ban a bunak demezseniz. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi. oglumi Itnybelmi. h. Sure-1 Yus&amp. I§te Hiisartiuddin Celebi. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car . liiitiin aileuizi tie. .f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!. nu. «Biri.

* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine.' * •. — yani.il&lt.H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb.*ei\a.. •Dedi ki: beni doyur. "jimdilik. -Ey Husamiiddin.* . «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. Hem cabuk a] ki vakJt. Serh-i an y&amp. zahrnct de olsa. ^akaii. Kellet efk&amp. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. fiinki.ftii jela uksi s. o halde iken. kcskiji kill 5 gibidir. Bazan gbkleTm ustiine ^ikar. baska bir zatnan* birak. §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*. sicim. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. baitau kapah olur. simsek gihidir.. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz.ri ki 6m yar nist.H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger . Bazau at. Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm. otururuz. Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir. Bvunmck de oba. ( 134 . Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*.

hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor. *Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr.A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*. veresiye verij ve gclesiye gonderi?. Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki. ydr.. yani gesmisden. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra. Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi.yeyj yok haline getirir. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir.». Hest rd ez nesye h\zed nisti. -Yoksa sen sitti degii misin?. da : 136 yt j— j~y.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik. Pek ala bttirsin ki. . riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir. oldugundan bahisle. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek. •Ey arkadas. 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik.* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti. sofi (Ibn-iil-vakd) olur.» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis. diyor. mevcud serm&amp.» buyuruyorsun.$ ddt.j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt. iiievcflda yokluk ariz olur. Veresiye dplayisile. 135 j_i" jj-. Yarin ve yarlna demek. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu. Had til der zrmni hikayet g&amp. iarikat sartlanndan degildir.

» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men. 1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin. gomJekli bir giizcl ile yatmam. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben. ne sen katjr^in. plrahen. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O. Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til . bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa..» 140 .a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul.» Cevabini veriyor.» Hiisamiiddifi Qelebi. Mi nekusbem ba sanem b&amp. Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct.yle. tie or tan kakr.l.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi. Ill I'Dccli ki: Ly f. Ni tu mani ni kendret n: yniyan. daha ho^dnr. Me v Una ise. ne ihmih. btr scy ^akLniiuksmii su.

r^ii mfadfc Lift endaze kdh. her §*y'i yakar.jj j tit ^&gt. KFitne. Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy. Ivkin o arzu o It.ylo.re olsun.4 •i&gt. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. line ve te ham midline gi&gt.™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy.yet bd^ gtij/.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht. &lt. kiil edcr. "Bli babisin scmu gelmei. ■And g&amp.# iS j*1^ j j4.» . Reu terndm-1 in hik&amp. 150 14.&gt. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme. a$ub u hunr'izi mccuy. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir.Uer. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme.» 142 &lt.

i ti j/efc deyyar ni. J^ . .l Jw «&amp. J J&gt. icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi. 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd..f &gt. "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim.145 &amp. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp. bipiirsem zin kezizek qlzha.* J A&gt. ^ j .«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN. PADtSABDAX HAL^ . ynhiuin. To.Hdrce ftdK man&lt.. Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi.j.ui^ulimij akrabiyi da. ^ J ^X&gt.$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha.vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir..

mealen i *Cenab*i Hak. c&amp. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi. heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di..riyenin yatdigi dairede hekim.bi sdyieyin. yahud (Allah 'dan) kt&gt. o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§. «(Gidm) ona yumu^ak &amp. Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu.). Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp. nefsin. OJur ki nasi hat dinler.S.st. kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse. Vaktaki sarayda. Rifk u mulayemet.t. Musa ve Hariin Peygamber . 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi.» 153 Rifk u mulftviiiu. (A.rkar w . esranm on a acabilir.'t. Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp. emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea. . hastamn van in a girdl. Bir Hadis-i §erifde.Insan. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir.£ * v» ' ' .» emrini almi^lardi. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani . tabir-i digerle.* buyurulmu^dur. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir. Lakin. rifls sahibidir ve rrfki sever. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar. ynhud yerine gdre nezaket.

Ohud muharebesinde bulunan. islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du..* buyurulmu$dur. Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii.i Mi EiReSe ka~ dar savu. Eger (tailfan) knba.jRiuadu.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit. Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri. kendilerine. Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden.$**&gt. halJeri.TTii&gt. Hfilid bin Velid'in.. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 .n.a^ Rasul-i Kkn .Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di. kalblerin bide^mesine. onlur:i yumu*§Bk davrandm. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina. Musadcme esnajinda bizy. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi. Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii .■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki. Mr de pn. a gelen Uhud muharebesinde. yard kaganlar tekdir edilmis. (R5&gt.V.:) (SA. Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle. halirlan sorulmak. kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile. bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130.%&amp. aksi suretle davranilmis-.&gt. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan.) SQre-i TShil : 44. Demek ki nfk u mill aye met. hususiyle onlardan. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i . hatti bil :. 1 :■:•. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di. &lt. I? hususunda onlarla musa vert el.) Efendmi3z yaralanmis. bosulub dagilanlara raci'dir. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp.

Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir. denilebilir. yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. tevekkiil. qohlrdd klmp &gt. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki.&lt. (§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. teVile muhtac ^bndurse. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz. sirtiistii yatib gokden. Hazret-i Mevlana. bir isi yapmiya kasdetmek. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % . tevekkiil bu detrsekdjr. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. i$q ba^ladikdau sonra zt. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile.ikm1ip!ii vartln.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. Qunki azim. lliqi »&lt.ittihamina medar olan seylerden biridir. J ir &amp.** ^a j *? j- .» denied ir. tevfikinden ummak demekdir. Ekitii ak.

mdan birer hitet &amp. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp. Barada bir siial seiralabilir. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi.nin Iilisiiu iirnr.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek.. onun.iial fiiU --■ Tabibin. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi.A. bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli. bulamnzsa. .b. dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir. Har der dil gun buved va dih cev&amp.» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db. alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi. hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi. onu dizinin iistunu kor. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej.

Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister. ona saplanan a?k dikenini. derive sap la nip kay balsa bile. ^ikanlmasi mfimkin iken. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp.yed ki hari ber kened. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic. Elini gezdiriyor.» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir. Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea. sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. tikarsin. taraf taraf tccriibede bulunuyordu. * Me so la biri. kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp.. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor.in diyor ki : 153 15-O \j&amp.Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar. iS^y S &lt." Yoksa diken gikmaz. . gamlarm. hatta gayr-i maddi ve manevidir. diken cikaracak bekim. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr.ri nihed. Har neddned def'-i an ber micihed. Goniil ki giizle gbrunmez. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut. gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. ■.^* H&amp. Hazret4 Pir..ramiya baslar. bii'akis daha ziyade saplamr.r-i dil rd ger bididi her kasi. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic. sic.in. iistfid idi. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. Dest key budi gamanra berkesi. 157 .

izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu.Ffekim. e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt.^J l *3 ^ T^ . kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or. B&amp. hastaya bissfittirmeksizin.» Hekim-i llahi. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu.. basin dan ge^enlelre dair. dostlannin hatini sordu. "CaHye. caiiyeiun Dimyada. memleketme. cariyenin.i-i d^stdn.z mipiirsld h&amp. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa. 1ST «^. aorugturmilar yapiyordu. 158 &amp.cegdn ii $4hr las. «Hikny^ ynltyle o cariyederi.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi. Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§.d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp. . wHastatim tiabzi. acik — yani.

meinleketini s&amp.ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t. ttoillitriill n.n 163 Kam-t §ehri giift ii. Sa'derati feftiM dicker rd nam biird. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi. ve luj. • Cdriye.D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird. ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f . jr *&gt.* ^ j. Der kiidd min §ehr budesti tit pis. Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc. . ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti. momloketindei! nasi! tikdjn. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi. «Hekim. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§.' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!.lj-°J'. •Cariye. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft.» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek.

„v uliIui Jutland].167 ** *j f jj "t^?*. A $l-t an derd u be Lara baz yajt. yiteU kizanb sararmaya basladi.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud. Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl.^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand.ev bikayc ctdigi ha Id it. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§.&gt. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di. ne de yuan sarardi. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct .metiiEckpt. ev . terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi.dne hdnj? Jcvssa icerd. . sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi. fc. Yani mur§id-i kamil. ~Hektm.. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu.r an hakim in raz ydft. * Heklm-i Ilahi. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi.* 166 Nabz-i 6 ber h&amp.hi hod bud bi gezend. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar. 163 f tin zi renc&amp.

-Sevin dugtinmfekden vaages. «Hekim.hem numud. F: 11 161 .gine ediin ol. o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu.Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp.murun ^ettiene yapti&amp. cafiyeye : Hastali&amp. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder.tni yapacagim.Muradina erec&amp. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu.» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp. o derdin.tmn nc oldugunu anladim. — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor . o hastadan bu sirn anlaymca. Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim. Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi. sana adeta ycniden bayat verecegim.jt kuyi &amp. -yani. Sana ya&amp.» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp. *Hekmi. kudamest der giizer. An kiinem bd til fci 6dran ba gemen. dedi.*0 hekira.d ba§ % jarig u eymen ki men.

Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8.S3f »^* #f&gt. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da. 173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci.e sozler soyletiyor. Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle. kendisindeki merhamet ve muhabbetin. umumen mahlukaata.Hazret-i Mevlana. Benim sane ulan $cfkalim.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt.&gt.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur. bagisiajicidir o rD . bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz.WjgS (*^fef&gt. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii. S™ lizulmc.» buyurmu^tur. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki. hekim-i ilabi li&amp. sirri kimseye soyleme. 152 . garuglne bikufirii. Rahim ve sefkatli olurlar. Ailahii ziilcelaJin.„__ «Ik. Ustimiize 50k dii§kiindiir. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt. gclir. •Padi^ah. huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. senden siki siki sorub anlamak istese bile. ifade ediyor.anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar. bu. baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu.

bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : . mrfimn mczan olursa.174 iji J j 0^.u* &amp. kabre kuhulan bir cesed.buyurmu§tur. muradma ^abuk erer. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir. sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij. Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra. _^*i. Yam : -Hiir DlanJarm kalbi. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf. j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur..?j/5 amber ki herki sir nuhiift. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk.stl $eved.» Hadisine telmih eylemi^dir. di Iseved. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur.CjO Gii/t P&lt. hiir insaniar.&gt. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme.Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi. Ah muradet zud ter h&amp.gelmesi i^in. «Kalbia. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift. demek istexni^dir.*&gt.» Oi r j* &amp. muradin ^abucak husulc gdir. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse. orada nasil gomulti kahrsa. kubur-uJ-esrar.

Fakat halvet. onun sirw. Hiilasa: ance gizli kalan gey. Pervert^ key y&amp. mud.s..&gt. JSoj ceker. Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor. harmanlamr . detle mukayyed degildir.'. bu&amp.iyle renk ahm.in terbiye&amp.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved.tamri .ina ol* miiij demekdir.lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem. "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec. toprak lia. Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn. 1C4 .ftendi zir-i kan. beyti. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir. toprak dan ihare-ldir. tenha bir yerde uturmakdir.1S3 176 j^i ^ &amp.vt'si'rmtsi s&gt. drdyi$--t bos ton olitr. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan. Halvet de. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin.'. erbain de.ince. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir.. ■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved.

r. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler. daimi bir hastalifa benzer. ya ettigi va'di Uitmali. padi$ahm huzui-una pkdi. 'infai ve icra edilmedigi i^in.ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi.. Va'deha ba§ed mecazi tdse gir.Evet.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT. Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan.a l'nsan. dimag mahfu7.A. kalkti. Vintva'dler vardir ki. once Hira.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT .Na ehil olanm va'di ise. Kerd an rencurra symen zi Mm. olanca parlakhgjyle meydana c. mecazi — yini.) Efcndimiz. "Kerem sahibleriiain va'di.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. . Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp.* 180 i&amp. Hckim-i ilahi. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp.jij \^\j. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir.nsi K'indu ^i/hdir.y-i an hakim. o liastayi korkudati eiiiin kildi.if"i L^.» 182 .V.kra zan §emme-^ dgdh herd. *0 VELl HEK1MIN. cariycden bu malumliti aldikdan som-a. yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir. HASTALI&amp. ■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar. Keaa Nebiyy-i Ekreru (S.k herd. Akil. Lakin sonra. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi. $&amp. n.

Pind or a ez dil u can berguzid. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd. gidecekleri yerlerin lisariitii bile.\jiW* jlf j* o&lt. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp.' derler._ «PicHfnh. §imdi ISiim gden ledbir. Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat. lira &gt.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi. urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir. hckimiit bit laysij csml l-jldnti.™ Hazret-t Mevlar. jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul. o uzak §ehirden d vet et. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§. bihan zan %ehr-i dur. Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun.S gurur. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir. n kimselerdcn intihab edilmi§di. •Dedi ki. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz.-j ^ «iV J&gt. biisbutun aksi zuhur eder. .* 185 J&gt. ona tavsijedc bulutima.jj _ r . muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da.amm nnsSKotint can dan.a. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. • 183 . Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi.dra. ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt. f?i&gt.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid. ebJiyttsiz bir bariciye m err. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub.iiiildiin kit hiil etdi. "Sonra it larafa haztk.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp.

Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek. Ihtiyiret herd zira mihteri. islamin iuhOrunda bu vazife.iri. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu.itii nlditgunu. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt.ok d. Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu.» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its.e.* 187 C*s* J+&amp. Bundan dolayi idi ki. Gelelim bahse : 18G . £iinki sen buy tilt bir iistadsm. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl. iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t .-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr.di.ulmii^dnr. 107 ^^HH *0 iki eniii-. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler. «i^te iitau padisah. ederdi. kendisinin Mekke'de dc bir e. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir. Fakat Hazretd Omer.y-r zergeri. jU-1 ^^U ^lf Ke J j. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. harb l^in degil. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp.iij.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi..

altitu ve gumii&lt.dm&lt. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem.il evlemekde o]duklan.Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim. sl nd a ki ^hsiyetlerden..akil ve fehm. cariyemn = !]e f ai .ri. Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin.. ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl. gfe^Sfeiil = .fe mat ve elbbcyi g&amp. Sonr^n zahur *3« cl^inin . *§u giiizl elbiseyi. . gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj .Urdu. .dan.™hu. . ca)u£un.» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht. sdyknilmbdi.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd.nince orini kapild.i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* . Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b.§ahi.^E J^-ti Ender dmed §&amp.Arab ahna bindi ve sevmcrek .jii a). Girm §iid ez §shr u ferzendan burid.* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did. Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht. memlcketinden.Kuyumcu bir fc&lt.

Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir . Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri. Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir. Ey §udi ender sejer 6d sad riza.Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu. Hazret-i" Faruk. insamn iabiatine oyle kok salnr. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem). bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl. caudan. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. bunun ipekli ihramma basdi. dedi. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:. (Dinden cikdi) Hal boyle iken. Bedevi. Cebele. Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar. buna hiddellendi. o &amp. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. Sonra bu hukumet.Muhaimmcdiyye.su ve ba#a s^-nek hevonldir.[arim. •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp. Seri'at-i . Bir ecel-i musemma. bazi g A filler. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir. yani.i alacakdir* dedi.dynilmisjdir. birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. Evet. Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di. ha life Hz. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi. Cebele. Cebele'ye : °Ya has mini razi et. Hazret-i Omer : &lt. o adj bir bedevidir. Omer'e miiracaat ve diva etdi.evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. JJ&gt. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi.. t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza. yahud o da senin burnuna vurub hakkir.Ben bukumddnm. bir de eeel-i kaza vardir. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir. goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. bir kiilah kapmak. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du. Cebele : . Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. ^anh-i Mesr. Iste bunun icin. Hazret-i Omer miisa'ade etdi. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. Ma'Ium ya. dediyae de. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt.

Hirsla. Bu !&gt.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar . Azrail he ona: Git bakalim.inin bitmesi manasinadir. o yoiculuk.» Yani. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi.0 gariu kuyutncu. kimini trtn. "Kuyumcunun ha ya] in den. kimi bifida. ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir. 195 Qiin resid ez r&lt. *git bakalim.ebebLer mulit *." 170 171 . biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir. kimi kui^unla vurubir. gctirirsin. &lt.ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. Halbyki. yolcu icin cehennem olmu^dur. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. Hiikm-i IJahiden haric. yi'thud oiomobiE ^ignur. Gujt Azr&amp. «0lum sebcbleri cc^idlidir. bir jey oimadigmdan.u:inda olmesi. ecel-i kazadir. izzet. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir. ^Kimi yatagiada oliir. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert.ll rev dri berl.insanin y:it. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii. kimi dtnizde bogulur. muradina erebilir misin?» der.

. J J&gt. jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid.jij- j-* J.dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan.Tsiin. Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 .» 1D9 Td fcenizefc der r&gt. An k^ateefc r$ be din ndce bidift. Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra.U. Mahzen4 zer ra bedu teslim herd. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:. j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az. eariye oraya nisbet edilmisdir. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? . yam cariyemii.* Tiriis. ■Sail unit goriince tazimde bulundu. o ciiriycyt bu efendiye ver.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min.mtes no? $ewd. -O Titaz mumttm™.da tiQ^fid an mehruy Td. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi. b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj . „Or&gt.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin.■( &gt.

^iinki birdenbire konari yasak.ek gibi.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp. pejmurde bir cic. (Umeyy B. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. cariye nazannda onun. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu. ahaliye miisaade vermi^di. Ebu Ceh. drive ise disa bakib . nefsin hirsmi artirir.» Kuyumcunun guaelligi.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca. Vehb) gidib getiTdi. Td besikhat amedan diihter temam.di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. Safvan'i da h kabilesind. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§. bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar. dogru mu?» diye aordu.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu.si EtJmmu Hakim) gidib getirdi. kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism. Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt.di b . dedi. «Dogrudur* buyurdu. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi. nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. Ikrime'yJ. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu. hastalaiub zayiflamiya basladi. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. kum gbztt oniindo crimiye. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi. gozuniin r engine meftun olmu^du. Sil&amp. cariye de temamiylc iyilesdi. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet. yiizimtin bicimine. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar. Safvan. a heveslerin miinasebetsiz. «Ondan so lira hekh". Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz.. kiymeti kalmamis. icden gafil bulunanlardandi." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt.lullah . Onun i?in yeni salikler. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di. Ras&amp.l1 olmasmdan ibaretdi. O da icinei. yam. gortinusde yak151k.rn.cn (Umeyr B.

miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt. 206 ^ . hakiki ask degildlr.ri. yaliud bugdsysi fair yu/. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. ik olanlar. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi. l§k nebved akibet nengi biived.-a temkinli kalbleri bile titreti r. Ta nerefti bervey'an bed daveri.Hazret-iJVTeviana. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir.ir. nefret ettirmiye ba^Iarlar. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp.. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu. . suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du.. olduk&lt.» ■ Yani. Bbyk muvakkat bir guzellige 3s. 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. mivl.c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6.« Kvtit K.yi kez pey-i rengt biived. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar. dedirtirler.&lt. La kin onlardaki bu cazibe. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. evvelce teshir etmi$ olduklanni. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi.m. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi. hevcsden ibarctdir. mahciibiyyetle hitam bttluyormug.

postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar. gcibegimdeki miski almak icin bu avci. Bizan bu nimetkr. kuwet ve jevketi bldurmu$dur. gent. kendisinin db^m&amp.ftede u^rar* .Hudisi muklezasincJi. bir 50k hiikiimdari. beni yakalayib ba§imi kestilcr. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu. Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp. £iinki yiizuniin giizblligi. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. saadet gibi.» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J. cammti dii^maiu olmu^du. sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki.Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6.ni olmus.vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi. Ser biiridende^ berdy-i postfn. «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin.» . iBen o kir tilkisiyim ki.** Yani.1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp.ina.* 200 CjS ji \j# . aarvct jglbi.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2. benim saf ve temiz kantnu dbkdii.

dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* . yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir. file benzetiyor. avcilprm viicudtimdc . Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. su tasalanmasjnda kendisini ahuya. rUsleriim almak icin.n Kuyumcu. = yaralar kanimi dbkmii^dur. iilcikT. Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir. ' • Bt'n o filim ki. "^Bctii madumim it in uldi'trcti.! t l 1 ij. kainmm in umayacagmi. &gt. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir. postekiti yiiziilmek irin tilkinin.17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn. tilkiye.'ani. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun. Riht hitnem ez beray-i ustuhan.

diger tabirlp Allah'g.&amp. yahud baska birinin intikam aleiidir. . B5.YanJ : «Kaatili. Ya hukumetirt idam sebpasi. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. onun mukafatsm gi»recck. F: 12 177 §ahsi menfiial. ise oiuw cezasmi ge&gt. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8. insamn kat'i amelirdri eeaasi.n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza. Fakat yarm. *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni. kim de zerre kadar jer yppmi.ye bd£.yi key est. Bermenest i7nni2 /erda berveyest.recek 71 = buyurulmustur. yinc o go'lge divarin rfibine doner. kuyumcu diyordu kl .Hsdislne i^aret etmi.^dir.z gerded suy~i 6 an &amp. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir. katl ite mijjdele. yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir.* Yard.z.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. cczasiz ve intikarnsiz kalamaz. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile. « Bug tin bana i$e yarm onadir. elbetde bu hak alinacakdir. Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri. zamaru geUnce o ceza gebr.

Cenab-i Hak. Aki-. 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder.nyAdu vn tlmoasse.rfr-i h&amp. ses.» ITS (72) EOru. Bugtin z ul iii 11 yoktur.k. An kemzek jud zi \§k u renc pah. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu. SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir. kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. me alert : «Buguti. "Bu diinva: dagu. kendi lebine. buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem .o st'slcri bizc j&amp. yam t Kiyamet giiniindc her ^abis.SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) . islerimiz de seslejimeye benzer.* buyur'jlmusdur. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir. Kur 1 artda 'mv&amp. hn da kendi alcyhinedir 71 . Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir.dc eder. klnt de kutiifuk ederse.^mi&amp.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t . "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada.

Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir. &gt. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. 2iri iilii. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. ve dersin : . yam. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp. 217 I$k zirtde der revan u der besar. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin.§/-i m&lt.r eyle ki. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat.21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder.L *j. ona karji. Her demi ba$ed zi gonca taze ter. «t. Allah'm a$ki. cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. hem def evvelce gee. ruhdi oisuu. J. bir vakit peimiirde olmaz. en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale.» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me. hie. deme.lardir. bizim Iflrafimiwi gelemex.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam. fani olanlarm — aski baki degildtr.5 %ende nist. AUSh'i sevenlenn muhabbeti. Zanfci miird^ 4&amp.» Yani. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin.

Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO. Kd§lj-i e$r&amp. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn.* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt. eadisahm j„ :„: diirmedi. *Ufl .In giinin jermud Meuldndy-i ma. 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh.y-i Kibriya. -KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN. *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor.. ne bir iimmid ile. Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb. \« BW . ne de bir korku dolavisiylc idi..di H a S ™. Sirr-i an ra der neydbed dm halk.rh&amp.£* -%&amp. vani. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir. Mp duvari d^d. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. In ne necmest it ne remlest u ne hdb.

^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74.* der. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak. vebilidir— . manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. Mr. evliyaullah da oyledir.gentiyi sakatfedtttt. . Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de.kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. «0 zat-i ^erif ki.irdi. Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. Otmii eli. Fey^mber Efendimizle. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise. Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. Naib ise: Vekil demekdir. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim. Onlar da Allah 'in kudretini. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. bji faknv. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi. Bmacnukyh Allah 'in nebileri. Hakkia yed-i kudretinde demekdir. Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 . NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i .Gemi.* Ha/ret-i Mevlana.. biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir. -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa. peygamberler silsilesine nibayet verildi.

insanlar arasinda. dedi. .. I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu. §iiphcsk ki biz. llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim.sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. (Oglu) dedi : Babacigim.225 (JUVI «!*&gt. £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». miJlkiinu.* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. m Bu vjik'h. diye niria cttik". Bak artik ne dusunuriun.He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum. hatta ha- . sang cdilcti emir ne ise yap. ■ *Sen de ey salik!. iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz. rii 1 yana sadakat gojterdin. Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt. maimi. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin.

A.denilmisdir. soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi".Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi. luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster. oyle zannederim ki. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de.T) yani. Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz. Keza. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar.dilar.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak . yok da dcgiidir.dedi. dediler. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular.agi c. Yalinb bogazma bic. yerini belim2 etditer.V. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu. Huzailer Mekke'ye gifdiler. HazreM Abdullah namma isibet etdi. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii.iz. ZemEem kuyusunu doldvrdular.ekmek. «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif. Zamanlar g. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi. bir de Hazret-i Peygamber (S.egtikce ablfeksizhga du^tliler. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu. Sonra. ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta. On devedir. Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail. QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar. Ismail Aleyhissclam. K^r'a ^ekiiler. Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi. mani olmak isteyenlerle uyu^du. Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar. bahasinm arzu&amp. Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt. O a dam . O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi. -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz. Zemzemden istifade etdiler.) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi. Abdulmuttalib. Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. GittileT. Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi. 226 .

Ken rib.c .J* •■&gt. ■Sen./ &amp.i hi pidgin i^in.de gi.'•.i i j i y h i ( ve bit tela. Kuyumcu. Ortadan kaldinlan o hevesdi. Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id).d:r. nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun./'■ &gt.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj. tfcrtemiz bir ha) airms. oc&amp. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu.* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k.iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden . 227 jr. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd.11 l-. Td her dred kure ez nufcre ceja. kuyumcunun olduriilmesi. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. ve olm-Li§ kinase de yokdu. ■ l&gt.sd r . Zaten ortada i in.n r.kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir. Siizmc ameliyyesi. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir. saf miiLi rm In birakir mi?» V. sfeyr j^ &gt.

' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. kotiiniin imlihan edilmcsi.Td bicu§ed her serdyed zer zehed. heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi.i i. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi. . sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 . liL. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani.in nastl potaya ve ocaga konukir.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan. halis ajar kaliiiasi iciindir. tasfiye edit me k v. liirsdan. is' j. Fakat lui iyilik.y *. Kuyumcunun — yani." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e. 22!) y^vj^&gt. "lyinrn. insarii ruh da tiyle olmu^du. heva ve h^vesden pak idi. 6yle bit Allahdit ki.' JJU. olanca hevesi aail clur.j 5" dL. eritiiir ve temizlenirse. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor .r j 1 -&gt. Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah.Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur. yani.** buyurmii^dur.

nebi.t-i Musa. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. *Ei*er Hizir. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du.evdasina d[j§m. §ert'atde hukum. Hazr&lt. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest.hr ke§U ra ^ikest..i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi. onceleri itir&amp. Onun icm Kelimullah Hazretleri. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i. senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt. sahib-i seri'at bir peygamberdi.ttia. Soylenikn sozlerden HizjrW.m'm vehmi. Fakat IBS . Ey gafil ftirazci. o sakathk dolayisiyle gemi. -O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp. batta miisavi olmasi 565? !e dursun.i Mil!k: 2.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin.za kalkismi^. Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di. 18T 230 / Ger hizir der b&amp. zahire gore t»Jur. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi.ek gibidir. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur. focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir. Eonra.(75) Sure. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken.

sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. hnkSkatde kintiizi giil gibidir. Fakat bu hikmeti herkes goremei. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez.umcunuii kam.» Malum dur ki akil.vlc ilini ile marife1.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan. bu san'atj. ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi.s. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl. ittiham ediienler degil h edenierdir. hikmetin ta kendisidir. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez. Onun igin bir i^In ba^indan. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp.tmig. 233 ji fit jLU. nefsini onun elinden kurtarmij. Lakin asil gilgin. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir. 232 J 1 ^ j&gt.n deme.Ona kan deme. -Ku&gt. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez. $#• &lt.J her $eyde. Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi. Mesda Siileymaniye Carniinir. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. ^u hal. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh. husuHi.S* X .de bir Ihlittas mes'elesi vardir.

yalanci da daima Ally. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr." Hazrct-i Mevlana. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz. "Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik. Kdfirem ger biirderai men n&amp. mutteki bir za ti de. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur. ahlaksiz gorlir. Bundun ba§ka. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir.. bu Ml de. yapilan medih dogru olabilsin. Ars~i alayi titretir. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki. bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir. Qiinki bir fasikin medbi. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. jy . onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi.^er. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir.m-i b.IT 1 ^ . ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr. giinki medhedeni. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur.Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6. ^iibhesiz ki yalandir. mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii. . Mes'elenir.ki. «Eger padi^ahin muradi. heva ve hevesin giderilmesi demekdir. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp.» rnealindadir. Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. Allah') n ya&amp. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. Kuyumcunun zehirienmesi. oldugu gibi. yalan yere medh. bin gazabina ygrar.

b&amp. Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu.^ \ J[S S jT "*— (jfl«. Oyle bir sat.* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor. Hikaycdeki padi^ab. «Bir kimseyi ki. kuyumcunun kabrmda.Has btid H hdsa4 Allah bud. Ruh ise : &gt.ini gormeseydi. §u halde. «Eger padi s ah. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi. eariyeyi kurtaracak. keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi.tJJT J^ 1 L?&gt. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. ruhu temsil edivordu.* Kazm-i Celilince Alkih'a .An kesira ki giinin §ahi kil§ed. S'iy-i baht u bihterin c&amp. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi.ylc bir padisah bldiiriir.n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6./afe elunmu^dur.s .. in] i!:. Onun kahri. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim". havass-i ilahiyye ciimlesindendir. onun fityda&amp. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir.&gt.. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. ^tS 0£ ji. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp.hi ke§ed.

Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder. cunki fanidir — ahr.. Cenab-j Hak. Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta. -Allah ondan daha merbatm t"idir. goziijv. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir.cuk..J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp. Zat-i Akdes-i Risalet de. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir.hurdur. Fakat Allah'in merhameti. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb.* Evet. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp.** Mm can bist&amp. jefkati mani olur* derni?ler.J-* j jj'li^j jL. bir gun bim ashab ile otururken. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis. yanm cam alir. .Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati. hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur. kar 5 ili&amp. 239 j*j jU. bir Kerimdir ki. ondan cok buyiiktur. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr. soa gotiirmedigi halde.inda yU* can vtiHr. dm. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' . Dikkat et. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera. Anki der vehmet neyayed an dehed.» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor.ned u sad can dehed.Atamaz ya RaSulallah.

Tuti. Allah satin alip. sivalan tavuk goksiinden olan. kulaklann isitmedigi. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v . Gibcel sesli. fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun. senin bildigin gSbi degildir. Bu munasebetle Hafaz. nice k. ona mukaabil Cennut ihsan ediyor. Hem byle bir Cennet ki. ■ I titt^iiniiytjrsun. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden./&gt. papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur. Til kiy&amp.?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj. sen gerek Allah'in. Bur dur uftadei binger tii nifc.beytinde hiilasa edilen fant bayati.Sir&amp.s Hazret-i Mevlana diyor ki . ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h. iyice bak. ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig. Goziinii ag ve dikkat]e bak ki.s zz ki§ migiri velik. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. Fakat on! arm o sozleri soytemderi. : . leri havi bir bahfje de^il. Ey g3fil insan. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. . Biki bo J.2i &gt.ajvaudi&gt. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. gSslafin fjdrniedigi. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt. anladiklariRdan degil. gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun. igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir.» Tuti.V J'j' &lt. (77) Sdre-i Tevbe: 111. mes'ele.

.»Bf ni tuti gibi H.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip.vna k&amp. tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp.rsisma koydubr. Ber diikdn tuti nigehbani niivmd. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch. -insanlarla koiiu§urdu. fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi. ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig.245 Gurbe-i bercist n&amp.\ jif c&amp. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn. .) duasim tekrarlar. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit.y-i hane re/te btid. »Efendisi bir gun eve gitmtsli. Tikit dr can korkusundan. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§.*J&gt. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu. «Bir kedi.Uk bildi. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht. Der nevdy-x t&amp.geh e^ dukan.» demi^dir.J J Der httab-i ademi n6. liatta.tiyan haz'ik bu-di. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij.. Niikte giifti bd heme sevda geran. 242 £ljr lj&gt. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ. rotibalagalara goredir.

yagiarim dbktii. Ber diikan binge st fdrig hdceveg. Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu. •Efendisl evden geldi.n u came $erb. 248 T Did pur revgan diik&amp.ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd. Tutinin yap tigim anladi.med Mceeg. Bagina vurup tiiylerini doktu.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd. Elbis^si dc yaga bulaiumg. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp. wBakti Id dukkan yag i(iDde. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti. .* s m w 247 i* *. Ber&amp. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi.

^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd. fauliit altma girdi diyordu. o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu. ii? g*ce Bonra bakkal. •Bakkal sakaltm yoluyor. diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu. Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn. eyvah. Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi.j».» 252 tj~Ji.* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp.* . Td biyabed nutk miirgi higrd.n u zdr.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu. nlmet gtine?im. gtin. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam.

Tu meger zz §i$e revgan rihti. -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii.^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi.256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu. kafasi. tas ve leg™ gibt cascavlakdi.254 J3d hez&amp. .r&amp. }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti. «Ey ksl.* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman. Ki aceb in vturg key dyed biguft.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki. acaib ve garib §*yler giisteriyordu.n gussa vu gam ge$t tiift.Ifl7 ■■&gt. CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^.t 198 .

Melamiler ieinde. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak.s etmesinden halk giilmeye ba$ladi. yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar.) bir de hususiyyeii vardir ki. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr. bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-. W *2* »b*&amp. ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler. demir bir pirangatlan fark*izdir.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir. kas. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak». Eazan (cascavtek) diye tekid olunur. melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi. Turk^e dazlak derleT.259 U. -Tutinin. Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki). biyik. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak. ba 5 i sa^siz demekdir. Bu umumi manasmdan ba§k. i§te bu cavlak.? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. aba sahibi dervi$J.&amp.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp. SiJluk yulutida o ba^. bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . Mfr sela : . Qiplak manasma gelir. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur. gar darb : Sagin. biyi^m. kasin. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. ySni sagsiz manasuiadir.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra.

Bunuti gibi sen de. o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. Sir&gt. bizim «Gemi arslam* mealinde. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. Tutinin saesjz dervi§i goriince. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir.h $$. . o halde otilar da bcnim gibidir diye. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. Hazret-i Fir. Kiytls-j nefi. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir.— Erenter. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber. bizde o istek hak vere: derler. Bazan da gulling bir hale getirir. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. Iafzm bir olmasi. bamba^ka ve ayri ayndir. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. Kendikrine delakt eyleyen. §ir-i a km.» (Sir) kelimesl.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. de kullaniiir. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. Sir~i a km: sancak arslam. herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. ezan okunuyor. •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler. qok kerre insam aldatir. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi. hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr.

keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz.^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend. velilert de kendilerl gibi &amp.L\jl* j_ji.j&gt. Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir..'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. ta§ olmak itibariyle birdir am ma. onlar da. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f.AS.aiid]]ar. bid yuziik yapibp parmakda tagimr. Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor.fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar. elmasla kaldinm tasi da.Bfeget". Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor.yt. arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. ^ijte hii de insami. ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki. sarsida. peygamberkri.&gt. Ebdal-i ilahiden — yfinl. unlar da dediler. kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 . velileri.* 200 2li2 j&amp. 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd.$ J L Giifte inek md be§er i^on.» Gafki sahibkrinin. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ . «Biiiun a km. bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti. $&amp. 2111 Yani&lt. V M . «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/. Evet. «Pi-.&gt. .

265 j* a 4t^&gt. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi. Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an.velilerin seckini. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki. giinahlarinin sevaba. ki.&gt. tiller. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab. e^ek ansinda — (13) 5 lire. (Tajl Sure-i Yasiri: 1$. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai. i ma man da onun tnuavinleri demekmis. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki . digediiden bal basil otur.» yani.j Purkan: 7. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir. yedi kid oludarmiij.. . yediler.nenir. Ebdal-i Ilahiyye. kutup yahud gavs. Evliya'ullahdan bir taife imis. o a sir da k' . 2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db . bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur.

dtti ayrihk vnrrlir. ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-..inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar. On uii i(jin. ■ .'i rin cinsleri bir. anya. digcri sck&lt. Fdrk jan he f tad sale rah bin. fakat nevilpri ayridir. Biitijn IjtJiil. Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi.rhdoludur. Insanlar da *kil. -Iki nevi k Fin 1 1 i. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. ondan m ah rum olam da m«vcuddur.9 . bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin. iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr. geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT.n Su ug misalde insan. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. Kamjdar ara&amp. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. in ycki hali vii an piir ez §ekcr. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. Lakin birinden yahnz giihrc. «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki."Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. 2f&gt.

* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt.buyurdu ve bunu. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp. **Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida.i hasislik ve baaed olur. defa tekrarladj. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim. bir gtin iftar ederdi. nefsmin do hakki vardir. -O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. Yam. Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT. dedi.V. Namaz kil ve uyu. dokui giiuun de sevabim bul. yedigi posa olarak kendisinden aynJir. avamm yedigi. Havasdan olan yer.* diye ixahat verdi. . iftar etmeksizin birkac gun ulama orut.buyurdu. ashabdan biri: «Ya Ea&amp. Aleyhissalatii vesselam efendimiz. On gitnde bir saim ol. «Bu — yani r avamdan bin — yer. aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt.) e haber verilmig. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi. iJu. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi. *Bir gtiii oruc tutar. Biraz izahat verelim . Fakat havassin yedigi.ftf ehad.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji. Van kored gerded heme niir-i Hu-dd.ulaUab. Van hored zayed heme ffe&amp. yedij£indeti Allah niiru husule gelir. oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh. ilahi nGriann husulurie sebeb olur. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. "Avararfan 4] an yer. Oruc tut ve iftar ci.buyurdu.tii huylarim da takviye eder.diye sordum.. scnin gbziiniin de hakki vardir.A.ni nur olur. havasdan olan — yer.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt. yedi&amp. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro. yediklcri butuu il&amp. tulmakdir. ^DavQd nasil sahn olurdu?.» f .I Up jj tf-**^. Oburii — yani. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar.

^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin. fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed. }n feri§ti yak ii an divest u ded.* buyuruluyor. O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz. Boyle yaptigimiz gibi. kMir ise geytan ve canavar mUilidir.in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 . -Bu ? — yani. ruzgarlar. muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/. Yine mti'min. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt. Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz.* HaKrot-i Mcv]&amp. melek gib* maismnditr. -tlahi: seni yad etmek. savm-i visale devaro ederler. agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : . Rabbin iu izuiyle fbol) tikar.. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir.Verese-i Muj.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani . 1$e ^iikredecek bir kavm h. ftbuTil —yani.» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir. O ^arabdaii gayrisi. kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. «0. Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 . Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz.

b-i §lrinrd safdst.&gt. S£5re-i A'raf: 53. *Bilnii§ ol ki. taih sujun da dinuliiirii vardir. suret HtbaiTiylc benzey. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir.&amp. Kifirin kalbine isabetinde ise. (HO) Silro. Ao siiymi da. yiiz ve goz itibariyle.Bir suyun tatli. 3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp.b-i hos ez §ure db. ieinde olsun. tatli su da. jU i. Ab~i telk -u &amp. -tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp. kafir mu'irijne.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez. Nitekim aci su da berrak olur. mii'min de kafire benzeyebilir.n Yari. kafir ile mu'minin.st. 51(H&lt.i caizdir. onlann hakikatlerini ayirt edecck .l A'rtf. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. diger uzuvlarma da yayilir.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj . mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan. aci yahud tuzlu butundu^unu. Fakat iki suyuti berrak olmasj. Bunun gibi.iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez. 273 §ina§ed &amp. Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez.

. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler. ■&lt. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi. RaJimetulIah an amei rd der ue/d. inin sonuuda Allah'm J.Vncti.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z. Her ikisinin dt. yiiiii. tiSihi] 1 i . iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi. j Zin asd t&amp.* .iin asdy4 6 asa.Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark..de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _.» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd. — **j? L*e j I IT L»* i&gt. hokkahazh a dayandigim saiiirLar. Ber girifti &lt. an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi. Her du r&amp.hik iizerine.

rajnel. agaci yukseltelim darken. hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. yine yapacagvm yapardi. o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur.. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. ta^i. bugiin bialm elinii2e ge^seydi. Musa'nin asasi bulunsa da. e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini. GHgiis i^erisindeki tabiat.iiltuyodar. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu. *Kaliiler. koskoca bir peygamberi kue. HazxeM Musa. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y. ister&amp.yet kirdirdi. Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi.1 J'\ 278 K&amp.» . §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi. Lakin o asa ile. Musa'da idi. nih&amp.un h va'izlanmiz olsun. Afeti amed derun-i sine tab'. Miielimerimiz ol&amp. Birakis. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da. Bahse gelelim : .Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?.d ■■■-. Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. K&amp.sa'ya vermi?. yahut bastonunu yere atsayda. bin.t? keser ve kullamr. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii. Bir ^obana bir degnek lazimdir.jiran ender mura pu^itie tab'. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan. Diinya koyunlarini 5evk u idare icin.L §it Peygambere. O da bir miiddet kullandiktan soura. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp. hir afetdir. asada degil. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin. KihlrbaxIartH degnekdl amnia. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi. Musa'nin cltnde. t Bunkn h masal diye . miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. §a~ hia lard an iiyade.

Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki. iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler. Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler.* buyrulmujtur. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar. mu'cize oldugfunu anladilar.«Sohbet tesir eder. 279 f&lt. Sonra Hazret-i Musa./ ^^ f-utj ^j. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil. Allah da maradanni artirmijtu'. kendi hiyleleri meydana cikacak. j^ jf j^S jT . Asa kocaman bir boga yiktu oldu.$fti Yani : .ey birakmadi. meyil dolayisiyle. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu.. F: 14 2un s *&amp. iste mods. yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex. f . asssini yere birakti..&amp.yy t -l^L. giinki sihir olsaydi. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler.Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir. isle onun mukallidlerii. YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *. ortada bir . hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi.

amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts. Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt. ben de insan gibi yap tun sanir. Kur'an-i Kerim : -*t.i vaaifcteri eldugu gibl.Hergi merdiim mlkiined puzlne hem. faydaar 61. Ma'mafih. miicadele ve giisterij obun diye yapar. «Bu. O madei hay van. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir. Imanlann avam guriibu. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar. biiyiik asaraifeti vardir. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki. ancak emre ita&amp. An kilned kez mird btned dembedem. mak 5 byle dursun. « Maymun. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar.t etmi^ olmak i^indir..mu tak* lid eder. l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT. Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. insandan tie gbrurse &lt. o da kuliuk. yine aahibi bakkinda faydalidir. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l .tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise.&gt. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar.ibl deli. hi li?ane ve muhlisane olursa.^r . Ber $er4 istize tuyan Mk riz. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun.1 1 ' + « i&gt.

irlar. muvafik der nomas. Miinafiklar ahiretde mat olurlar. munafiklarla ugra* .fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda. munafiklara gale be ederler. jj Jflj* 1 jit.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp. birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor.buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp. yinl kavbederJer&gt. Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 .fik b&amp. Bd wviin&amp. hacda.» demekdir. -Sonunda mii'mlnier. »0 mlinaltk.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. n\ 282 &gt. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana. jl An mun&amp. glister is i. zekitda mii'minkr. i ha del i-gin degil. ber ser-S gek baai/end. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a. Ez pey-i istize dyed to niydz. Ber miinafik mat ender ahiret.in gelir.* .t. 235 Gerfi Aer d&amp.

birisi Merveli. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r. **J*fitda. didinirler. digeri Reyli iki adamm. 287 ^l/^ jj&amp. Lakin netieede. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer.jj ^^ f^* tij.2B0 ■&gt. yorulurlar. gii^lerine gittigi gibi. rilhen miltelcizii *lul.*5'. Oyun masasi.*. g6steri§gi miinitfik da. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. Fakat her ikisinm kili§i arasinda.afda h belki de yanystna bulunmasi.* . ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp.id'detlisiilr. digeri nifakin goUirecegi yola glder. oyuncularin ayrJip i^lerine.i i^in de miitiafik lar. mesela Tiamai kilarken bir &amp. Oyun bitince.Jiin bir araya gelmeai.ar etmez. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder. Birisi imanin. Mii'mfnle munai. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi. namaza da inhi&amp. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr. Onlann ifa&amp.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers. Orucda h hacda.mA hod reved. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved. mc'mmlerle ber&amp. nisbet kabul etmea fark vardix.ber ugrajirlar.ek mii'min de namaz kilar. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h. Uo§una gider. ate§ kesilir.

289 Mm tt ©di. on* .ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?.21 :&gt. * rind ' i-*M * * 290 &amp.&gt. N&amp. Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. ^b gibi om]a . Hem-giL kejdilm mi haled der enderun.tfr* in rnebg&amp.z z'afdt-i veyest. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp.^E&gt.^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast. WW** miutffak deyiace. ii*mim u nun te§rif nist. £2 ^dt-i veyesi. bu ktttt Ufa.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn. Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -.

. inanmak dcmuhdir. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi.elerdir. Uhud Harbine giderken. kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor. ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar. (mui'min) sifatim kazamr. Yeniler. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. Eskiler. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse. o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig. Nifak ise. - Moda dinsizlerin bak hepsi. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki. bu dordiineiikr.ktn tersi!. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp.aya ^aligiyoTlardj. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini. Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari. i^lerindekl hab&amp. Eski erb&amp. inanmi^ goriinmekdir. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr.set bilindigi halde. iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz. (Ensar) denilmijtir. Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise. la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!.b-i nif&amp.214 Malum ya (iman). fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki.. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar. Kadi Beyzavl merhurn. Masela. resm*n miisliiman gorundiikleri halde. kendilerine bir gey yapilamiyordu. Eski munafiklar biiyle idi. inanftiazken itianir gorunurlerdi.

Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle. (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek. halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ . *&gt. mCinafikhk etme. .* v k-&lt.£ m ? .£&gt. bir giia Hazret-i Ebti .refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d.iyerek asiz olarak keridisini. &amp. / . f *&gt.1lunin. Hazret-i Omer.sek. up . Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar. Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig. kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp. dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis.u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis.f ettirmi§tL Keza lu herif.Keza. &gt.V*U$%* t r"&gt.Bekir. demelerine cevaben.i&gt.^rJ A f *&gt. Garibdir ki bunun oglu.&gt. onuvi devesini sokertmij. dalkavuklukda b1.#. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner.v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. . onlann : — Allatvdan kork. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. andofeuu. .

lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r. Malum olsun ki.i Bskw*. hakikaten miifsitdirSer. *:&gt. {Asil) Allah. derltr.ok mu? J^Ui im lar.i'rek. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . dtrlEr.veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin.man edcnleri aldatmak istiyorlar. ^ia. dalaleli nlmi^lRr da.&lt. mitfsttlik etmeyin denilince. Otilara . onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari. Yalancilik etdiklerinden. gim artimn^tir.» ayetiyle bildlrll mi?. Yeryiizdnde. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu.Akillarinea ALlah'i v« &gt. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler. muslumaiim di&gt.~4 .. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit. (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt. *li&gt. biz de imi'imniz derlcr. azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir. emin olim sizinle beraberii. onlar &gt. (£9) Siire-J Munilfikun.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. mil &gt. bi7 de mi manalim? clerlcr. AH ah da mi farm hutlU&lt.. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz. S.&gt. Onlar. o kimsclerdir ki. hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir. Kendilerine. {65} SiVe. kcndilerinden sakin". ■Onlar dii^inatidir. hidayeti bir a kip.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz.

o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler.a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur.31 js Cf. V J- •Onlar hakkinda. All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de.* ayetiyle. «§iiphesiz milnSfiklar.*S 1^.1&lt. 292 £** ■?' o/. Yani . eytemesen do miisividir. ra« . Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 . bunlann magfur olmiyacagi. I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri.t *. £££'■ rf&gt. Halbuki '. Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 .» vadiyle de getin bir.

1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist.ta*i Ntsa: 143.* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah. !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-. (33) B&amp. kabdan degildir. Telhii an db-i bahr ez zdrf nist.* f &lt.8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6. $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!. Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb. : FT . «Harf.i' . zarf gibidir. lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir. nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan.-*' . Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir.

Evet.evh-i maMuz) dur ki.. k» *T.8J n:ei.peyg amber. Hi^bir veli. Kev'ini ve leazetini gfial. (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i .!&lt. ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi.'i ve denial ise. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder. tabir caizse cedvir- . Mestla.'d) dek: : * 1 f &gt. Jwfkr.* mcalirtdedir. c mayii £&amp. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp. Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-. istcdigini sabit kdar. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil.hl.i . . kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur. Allah'dan mc'zun.leklc beraber.» Ayei-i kerimesinde vakidir. Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea. rrumitfii. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir.Eabe i 1 de kabr. mana zarfidir. Messed su lafzi. O burdagin bize gost. raanali nti IniIiIu v W«hj ms. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir. Demt. isledigi suyun menb&amp. (yahtid bir mu ciic iihar edeine/.* Cmm-i. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl.^rii]i^.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir.k ki su liij/i su. Umm-iil-kitab r.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 . toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu. mananin tcsiriyJcdii. bir idifnn m I'min dcnilince.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. hti§una gidcr.7umuzun oniine ^etirir. Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir. harflerin defiil. bir kerfl* met gbsteremez.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder. olmadik^a.

li. yani daba dogmadan saiddir. yahud §aki. mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. ilahi takdir yS mutlak. La kin bu baber. mukayyed oldugu igin degi^iyor. Mukayyed ve muall&amp. ewe Id en mtikadderdir. ezelde bir kimse i$in. Buna cevab veriUyor ki. Lakin ezel£ takdir. Diger cihetten : ■ Said olan. Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor.■&gt. tusaiiLarin sa&amp. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. : . ^ahislar. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil.» Hadis-i Serifi delate tince de. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. yani mu'niin. yahud mukayyed ve muaiiak olur. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin. yahud miinafik olarak ya* Salmis. o ad am sadaka verdigi tgfa. soyle diyor : 294 &gt. Orada said. . hiebir auretle degi$mez. burada sureta bir arada bulunuyor.k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi.det ve gekaveil. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§. o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. yabud t^rifesi demekdir.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor. anasinm karninda iken.l. Mutlak olursa. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir. a u. O balde. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 . Mesela. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. fakat sadaka verecek otursa.U^ Cj^. Sonra. ft •-' il^l'^ Yani .

kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir. On)anii kaynagina kadar git. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix. Bet giizer zin her du rev t&amp. jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt. yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir. SOQ bu mazharlara degil. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is. btr menbidan eder. Hazret-i Mevlina.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir. Mudill ismi. bir asildan. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur.» /. Sen ikisinden de gef. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn.» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. onu hidlyete goturiir.'nl. AraJamida bir berzali haildlr ki. Ey salik. Bu Syetterdeki babreyuden maksadin. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. Sonra da soyle diyor : JSj . IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^. (Mudill) ismi de. demi?..jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. Hiidi ismi mu'minde tecelli eder. onlardaki zahire bak.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. ■'■liiin y. z$r-\ niku der ayar t .i aci ve tath denizlei vardir. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler.i ayetterine tebnib ediyor. denizin tuzlu suyu ile kan^maz. 296 Zer-i kalb &amp. Bunlanti herikisi i^in mazbar. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi. btrbii-liio kansiiiazlar.i&lt.

^J !/y • Binli-m* Ji. «Kfdp altini da.* Wi Sare-t Rahman: 13-20. her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa.ned 6 zi§ek -Allah. Her yakm rd bdz d&amp. q kimse. diiii bilir ve bulur.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp. 221 IM« 297 d^ ^ L JB.ssi. antiyumazsitL. yakini slibhedcii ayirtedei\» . ufak bir i.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi.kitia arasmda.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek.r. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca.

a Vani. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in.ii bik de ancak ilim ile olabiHr. en miilehassis tahminciler bile aldamr.a ile ilgili his.med ki birune§ nihed. insana seiamet yolunu gosterir. a&amp.sinin yardimiyle anhyabilir.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. kavrayismdan sakimn. bbyle ij\er goruidugU gibi. haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa. din ile ilgili his isr.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . mehenk tasi laaimdir. Husibiyie Cenab-i Hak. AUah'w nvaiyU nazat. onu $ikarmayinca rahat edenier. muhakkik olsun. Mesela gosdeki gorme liissi. aciyi. o mehenk Ut. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. Agizdaki tatmak hissi.y\ j^jj. Hadis-i §ertfde. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn. jiff &lt. insandaki tabii hisler. -Diri bir ftdamm. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse. ekgiyi ayirdettirir. O &amp. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. Ciinki o. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. Bunun gibi. y&amp. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den. Bujiun gibi. gdrdugu cehrelerin halls mi. bu cihimm. Bir kimserdn imam ve niiaki. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir. adem evladi.hud kangik olap olmadigmi. NitekLm. Kulaktaki i§itmek bis si. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii. bir kirmenin kalbtoe. tathyi f tuzluyu. 222 Bir insan yemek yerken. tehlike seslerini duvoiruT. Angeh dr&amp. bir mii'mloi kimil de. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. insanlarm mehenk tag) da . suret itibariyle birbirine benzer. mukftl* lid olsun.umemin (gflixim) merdivenidur. kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. ancak hi&amp. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki.Mahimdur ki altiiun sahte. mii'min olsun. Diinyevi hiskrk.edev» huyurulmu§dur. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir.mda onu bulur ve ^ikunr. o zat. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. *Diin&gt. miinafik olsun. ilm ve msrifetdir.

"Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir. kih knk yaracak.kim kimtelcr goriiliirki. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t.xlerinm iizerinde fair de perde vardir.ni^nrvi &gt. hak ska tier o perdenin arkasmda. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir. yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi. • Onlarjn gbzleri vardir. Bummla be ruber \tu\ il. Tabii hisler boyle oJdugu gibi. «Bu hissitt sihhatioi hekimdeii. Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- . bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir. Mesela bir t&amp. G&amp. lakin onunb gormezler' 1 . mcsel^ pozlerine za'f gel&amp. miihiir basmijtir. : i^£n^C&amp.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor . Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl. kahr.. ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir.&amp.e. Eh bbyuk azab onlardir* 5 . goruii! siihasi daralir.± Yam .iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. Vn K. !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit. •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da.* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. itki v. Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib.rakki husuk gelir. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor.

4JJI Sfirej A'rif: IT a. Dint vi&gt. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa. Halbuki hi^ de boyle de^ildir.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 . Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. Demek ki ornca devam etsek. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur. . Demek ki mucahede ettneniri. fevka3ade bir nes'e duyanz.n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm. i bidet. mane\. • Tuhii lii'isin silihati.va'di kerrminde bultinuyor. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir. ruhumuztirt kuvvetlendigini. maneviyatimizin viikseldigir.l. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak. riyazat ve mucahede ile miimkundur. Hazret-i Mevlana. Mesela. bah is muna&amp. yallanmiza elbet de bidayet ederii. Bez'l kerd o k&amp. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. malitu.i de fark ederiz. ve sihhati.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp. C&amp. Keza hepimix.niim&amp. mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti. (95) Sure-i Bekara: 7. SthhatA an his z\ to.* Insan afiyetde olur.zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. a^hk. hr'i b 4 beden. tok: def a tec rube etmis. budcnin afivfliiitlYiltr.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten.. Bakihrsa.

varl. tehlikeli bir !je F: 15 22T.£m« ve birligine delalet ettigi ifin. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki. f 5 te lafizlar. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. Bir dervism intisabi neticesinde. Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir. belki de ba$tana 5 ag. soyle demijllr: . butiki SI em de iilsimmdir. Onu evvelki JaSlivle zikreder. Sebebi de $udur: Malum ya. ya evvelki. MeselS bir anne. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur. giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. sagli.MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor. Mesela (Cami) kelimesi. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. akhna estigi gibi hareket eden bir askere. harflerden te^kktil eden. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. Sen Lir hazinesiii. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. Bir geyi. bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri. Hak siibbJmehu ve Te&amp.JlShi. Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS. rfih kesilmesi lazimdir. §ahsa gore degijir. kumandam tarafmdan. Hir salikiu inUcahede&amp.la'ran birer jsnl. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki.Malum ya." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier. Onu da. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde. Sen manasm. bker manaya dclaJet ederler. . Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj. kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder. kelimeler. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in. (Ncvmyaz). hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur. Sana delalci eder. Keza. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir.

-Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. «Biri de suyu kesip. mailni. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde.«» . hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa.306 - .* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer.b hard. hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m. evinl barab eder. Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. «Mese'" bin. define i?in . Ha^ret-i MevJana. Nazm-! KerJmi muktesasinca. temir ve icilwek suyu saliverir. dcreniD yBtagini temizler. urtdaa sonra. Ba'de zan cuta tevan kerd &amp.Bir sUlikin: Yani . mulkunu.

* HazreM Mevlana 1 . Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda. Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de. bay ret den ha jka bir gey degildir. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp. CiLz hi hayrani neb&amp. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor.$ed kdr-i din. (Miim. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra.Salik-i mecaub ic. yetii dcri peyda olur. Ucmek ki.in miicahede sarttir. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder. Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited.il ediyor.he kim keyfiyyet vai'edebilir?. §u suylediklertm zarfrret icabidir. cezbesi dtlui? olaa. •Bar an tiyle. Cenab-i Hak. Iste bu h otekinden ytiksektir.P&amp. Meczub-u salik igin sart degildir.lt) ismi blduxiir. 309 Geh qunaii biinm&amp.yed $ gdhi $iinin. ewe Ice izahat veribnijti. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir. Meczub-u salik ise. Onun igin din 151. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir. Meseia : 22S . mikahedenin liizumundan bahseyledikden. bir kuUinu. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir.strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti. bazan da boyle sforiintlr. mcseli bir iiiikimulur. saplanmrg oku cekip tdtanr. in zaruret vnidihed. In ki guftem. Ondan sonra tyl le^ir. «Biri de dcriyi yarar.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki.

&amp. . kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir.&gt.n ilcdir JGyti l&gt. Yoksa meseia. bu ikinci kisimdiT.Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. §u hakikati bilen kimse. hayran olmaktir.Din iskrinde makbul olan hayret.u hiifi-i kuhenln.» MSlum ya. Bu da.* £*&amp. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. gokyuzunun agkmasma.. mest-i dost. San Ah ettnekle bei:'inCT. Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!. *Bi* ktmscnirt.! — • i &amp. Hay ret ve hayrar. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije. Diierinin yiizu is*. Evet. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!. Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t.. yam ye^erip ot bilmesi. hod imn yiizudtir. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir. Hazret-i Mevlana. hayramn yiizii. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan. Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir. Yeryiizunijn gLJlmesi. Danin. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e.dan raaksad : 310 &gt.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty . §a^rm)j demektir. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir. yam yagmut yagmasma baghdir.!— j) J &lt.Bar&amp.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st. Bel tfinin hayran ki gark it. (hayran) in a^ak^a manasi. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost.

« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp. ■A ^-j r. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt. j*^ &lt.r pas.1 . 313 iS}j fd ^. 3 in e uy &amp.1 ^ ^ -j j'j j. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas. • loyledikfenmdon hang&lt. Un oidu g unu ^^ iniimkundur.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

mi bildjr . .Avi. Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni.^? i ". miinafiklatm hr-n sao. yor v§kia . Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv. P.si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp.*** bikini di^i^.ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege.J fe-H Cdili m udbin. .t b. bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm. emsil s . muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine. bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm. Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. j.c. oto^m. M-3*. Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp. O um-m iihn iHtmami^ olanlar. bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK.t.e Wlkj gaynl k olmadi . . oliv!e SS^ktat. su sozlerin.Mi Sui-l-I Mutftfft«n. neticede helak olacaklanni.a "°' * J! "" mjl " »*****&amp. «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur. ayird etme^. m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6.Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr. .tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana. elfazim bile anlayama^lar. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir. man^sj bir tarafa. tortusunu i^enler yine bn(f kadir. Sk * .

Hususiyle Ilazret-i tsfi.ndisine : — Hazret-i hk. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig.&gt.j.y* leyip duruyordu. bu d better. (Cub rltfl) ile destekledik 101 . aralarmda fark bulunmamaktadir. araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor. Sir giin k&amp.t-i Ar. Hnzrj. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. birbirinden ayird edilmiyor.i*m den.„r . Vfiktiyle Klyork T&amp. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„.i'. In rinde peygamberler. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?. Bunun i&lt. aria dsreetlerle yukseltmiftfc. son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S. T *. Naim-l CelUi ink cibince. Yard : « Allah hiditide din.H I Pir'inr «Ha. butiin peygamberlerin. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda. ■ 3 flW) Stire. tebliti tint* meleri dolayisiyle. (Jiinkl. digerinde.. a vii Musa hafi-i 6* demesi. dir. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it. giinki o.V.) e kadar. An dii demsaz~i Hudayi rd cuM.i/. ayetleri. beyyifectcfl i'. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp.. — Do rLidur t incil'de vardir dudl. Voktt. (1UU Sand Bcken: £0.n-i Musa. peygamberterm (Miirselin).. Zira.. i&gt. 33B . dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu. birbirinden tefrik edllemez.jm. din-i tevhidi. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii.«0 peygamberler (ynk mn'i R.ni banyan. Merycmln ofttu Wj-a. H.h.A.* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor. b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. ^O ? a 5 i hiikOradat. dogru mu? diye sordum.L Retain: 283. tilim'dau ibatetdii" 2 .

^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym. m .J rd te'nderd.. j jj 326 jf4. iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam..I^HMi ». . . *£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded . 240 .W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd. 3&amp. *m.'. ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp.

&lt.r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu. 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-.* &gt. biri iki gtirUr. Yahudi hiikumdan §a^i giraga.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. Hazret-i Mevlana. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- .n u ka§m.da asrin iktizasina gore. bu fikrada. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur. emrini verdi. M&amp. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu. itisan. Birini kiTincn. dii. iibiirii de yok oldu. yani Hazret-i Isa idi.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp. Qirak. ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir. GaTazkarlJiJi. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl.&gt. ji§enin birini. beni tekdir etme deduce.d*n riofeuyorda F. ?u cur'eti. biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu. dafca duirusu jijeyi kirmca.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m . Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. o. «§i§e birdi.rai afcttet gerded &lt. ikisi birden kinhverdi^i gibi. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt. Yahudi hukiimd&amp. «^iT3k.«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. f {in jifcest an §i§e rd diger neb id.?s meyl&amp.. vuciidii IJltim geien bir peygamber. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen.

Mt giinki.ff bedil rii§vet karat. Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt.- . once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp. o garaz. gfeonilne gerilir.met Tuhra miibdel kilned. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt.-kk. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ .. hukiim vtrifcck mi. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente. Zi&amp.£ jefcuet mircird afwei kilned.y-i dide $iid.nd.bez dil bes&amp.ma * a Mr go* de. Bir jabis.tik&amp. kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir. Sad hic&amp. fllacagi risvet gozdniJne dikilir.mu. ±±ijM^i rs- ni diSxt. J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt.r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud.

Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar.inanci etrafa yayildj. MS .li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir. ilk hiristiysnlur. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi.Sad hezar&amp. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki.* 334 Sad hezar&amp. Allah ve o&amp. Qunki din-i Ish da. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut. Oralarda yiizlerce puta tapankr. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii. daha acigi. Fakat gorulmesin. -Bir ii^tuT. iis birdir. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman. Tabi. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere.n mii'min-i mazlum ke$U demesi. «Yahudi htlkiimdar.v Yahudi hiikumdar. ^EhU iman.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben.. sana sigindik!. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. tevhid iizerme miiessesti. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. aman Ya llabb't. guphesi^ muvahhid idiler..

333 §dJi gii/tej pes &amp. berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu. 335 »j ..igit tedbir fist. « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit. in . oiduimeaiii faydasi yoklur.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp.-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. dinlerini niikumdardan gi*Iorier. 244 •HUkiitiidar.» 337 C~$«*» StS £\j o^.lr nr tedWr *teLim?. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin. Din*i hodrd ez melik pinhan kunend. G&amp.&amp. -Onkn Gldurme ki.JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp. vezlre sordu ki.340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp. misk vo ad a£a. biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in. Din. Bu hilenin. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden. VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp. JVi hiiveyda din u ne pinhanii.h-i can kunend.re-t in mekr tt in tezvir flat. .ji* jj^j Oilj (i v jj jl T. » Ml.red buy mi§k H ud nlst.* 336 G£ft terstiyan pen&amp. ■Bu verir dedi ki.BETME5i.\ jf-. bibtir.SI IcJn.

' -Ondaii 5 oura heni yam. Td biMhed yek §ejaatger' mera.Hr. SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em.Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir.* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd. -Veib dedi kit §ahmi.wSf.y-i rdzdan mi ddniyem 345 . % Hud&amp. ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j. r iJ '" il ™"" ■**"* «^«._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp.^ 5 „ vo fltne s .' . P ..h kun in fcdr tii. i n . O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles. Z4R . yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp.sw der ? ? an £err # §ur. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii..idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l. rmymha . Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su.

» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii.347 (&gt. mma fefefetli.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men.o. iuhmelli tuliililu &gt. 343 ^-~-&gt. esiarimdan koku aldi. tt. «§hh.* ^ J l ^ -^ rr . 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru. Ez dil-i tu tfi e£il-.5fo/ g^t ez *m4u-i men.&lt. Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir. &lt. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr. Sozleiim onuu nezrihidt. Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men.i»t$i din4 ost z&amp.hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek..jj~* j* $ jt».&lt.y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest. meu Tevzertest.z teassub kird kaxd-i can-*' men. "* ^a* 1 * l™wubn da! ayi . «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin.J Ul a ?d^ r&lt. . §ahui dinini izhar etniek istiyordum.iyle «..

-O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud.* 2&lt. m rftltflj ftifdUm. kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm. knlh penc«r»ind«0.k. Vfea'dan cammi esirgetnem. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum. pdk.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn. . ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi. mmatim vardir. din&lt. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem. ha 5I mi veririm. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» . nut ez ha velxk. [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi.. Hatta bundau dolav. Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp.* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem. kahp.352 Can dirig&amp.m. Vdktfem ber UmA dine§ nik nik."Ben .M _. -Tsa i s in cammi Eeda eder. Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in.

^ifithkdan da kurtulmu*.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -.j Ij *&gt. To besunrcdri Tniyanrd bestctm. lkS ^f.j. &lt.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma. laman. bu hak ditun rehberi olmu$ux.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt. Hirlrflyanhk ■/Uv.nanm belimize ba£1aRU§iz. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx.. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican.&gt.i sag »l^Xi . Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm.vey mande §ukuft- . Isa devridir. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz. O'nun dinine ait esrati cllndiiii. Halk ender kar-i. bu hileyi sayip dSkUntc. «Yine §iikiolsun ki. Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird. a ^ifitian da.. «Veifr. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi.a vey $ah an kdri ki gtift. giinutdejrt dijili'-yitii?.Ey insanlar.354 L &amp.' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird. '■.

«Y. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt. iman ettigi vechile.VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij. yahut sure sure olarak. •Vezir. yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp.in..mikerd i§anr&amp.'ii ni !&gt. -tlllfciimdar. luzum gonildukce ayet ayet. Yani o kitabin miinderecati. Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj. yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar.«rlcrde onlan divete ba^ladi. vczh-in dedigi 5 iy se ti. incil'in ayetleri.i taplnudi . igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- . Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du. vejiri.-Hiikiimdar. 359 jLi^ v . Kur'an'in zabtina edilen him met. o cemaatc jncirin. Ritlitfi &gt.» Engilyiin : incil demekdir.vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc . Ziiitnarm. Endek endek cent' §iid der kl§-i d.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir. Mraz.ran merd tersd pl$-i 6.A. Malum ya.. Rasul-1 Ekrem (S. ". Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da.II 361 6 bey an. oirnn hakkmda yaptudi. der da' vet yfirti' 6 ba'de sm. 360 &gt.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl. peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir.1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp.a kalemle veya kudret elile yazilmi$.. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz. Incil hakkrnda gosterilmedigi igin. Yok&amp. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi.l. O'nu gormii^. O ihi. KSrU.i». Nitekim Kur'an-i Kerim de. vahy ve ilbam minSsinadjr.

din? birer kitab olmakdan jiiyade. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor.te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . yahut Arami lisaniyle yazilmig. Yuhanna'mn tncili. Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek. G. Zannedildigine gore. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. Metta. yahut Keldani. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir.. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. Bunlar.re. Yunanca bir terciimesi var. Yuhanna' run da Ineilleri. daha sonra diger lisanlara terciime edilmig. Havari oldugu halde. ibtilaflarindan. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. Bunlar a (A'mal-i Bustil). Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde. pek tabit bir hal iken. Diger dillere. Bunun yazan da. Lukanin da. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. Markos degildir. sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi. Bunun da. Ise viler o kadar sa?irdt ki. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir. StiryanS. !§itilen bir soziin. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir. giinM ash kaybobmtf. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. Havari ve HazreM Isa". incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. Binaenaleyh (Metta). kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. Bu iki abdi. tabidir. isittigi sifeleri. Havari degildir. Sen Fiyer'in tabilerindendir. Bu adam. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. Yans tarihi. Sonra Yunancaya. Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. En sahib saydiklari dort incil de. bir adamm. Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. anmda bile. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin. nifl teyzesinin oglu imis. 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. ne kadar dogru olabilir? ls. yunanca yazilmi?. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. yShut Ibrani. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. Tevrat ile ilavelerini havidir. yahut 12 sene sonra.

jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp. Rasiil-j Ekrem (S. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara. *Nefis. Der ibadetha vii der ihlds-i can. (1031 £Are-i HJcr: 9. ayn ayn olarak yunidi.&amp.. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- . -Vftiir. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir. giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^. Sonra.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp. ahk&amp. -Bundan dolayi. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi. taraf-! Risaletden okunur. Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler.* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan.&amp. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi.m bud. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur.ul. vahy katibkri tarafmdan yasilir. L\k der balm sajit u ddm bud.d$nd mehr-i nefs-i gul. artik Toilmiyorum. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure. Peyganv berin irtihalini miiteakib.Tekrar tekrar hamdedertz ki.V. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. Kur'an sayfaian cem'edildi. Multemis bv.) den. incilden bahscdiyordu amraa.A. zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt. Kur'an bdyle degildir. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu. Binaenaleyh. ashabdan bazilan.

kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp. 368 fe 4-1* ^.&gt. dor]erdi. nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil. diye «orBrlardi. -Ashabm arastmci olanlan.l o.» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI.» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs. ker^vizi ay. moda diyc.. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. . DM b*do dddend ter$%arc temdm.hir r&amp. Mi §indsidend pin gill ez kerefs.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir. Va'z-i i§an hire g extendi becan. sin hilelermi failirterdi.be hem deran.izin.- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp. 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp.ristinr. Yapilau hareketin iyi mi.rd *der s ibi p nef._ji uj. Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir. Ayb-i z&amp.iA.

H«zr*t. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde. gozii safi- lamkGn. di&amp.* 376 Cj^U ifj i\j Iji.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend. ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder. O halde deccal: Yalanci. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz. kalb goziiniin kor bulunmasi kli. bu vesile ile bir munacata bagbyor.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir. gelip size sbyliyecekierdir. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah.* . L&gt. hakSkatde yol vurucu oldugu holde. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr. imdada yeti^?. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin. iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. Devenin nyuzuna katran sijriip.cdiidnii/nt da. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. Onlardan aakimniz. miiTai ve tezvfr* d demek olur. *ila1ii. vezir i. T»k «rt/lu otoili.. bi ixeva. mealen : ■Ahir zamaiida. -Biz. Ma gii miirgan-i harts &amp.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler. Igte o vezir de. Her yefc? f?er b&amp. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de.z u smiirgt jeinm. ortmek.^ Hazret-i Me v Ian a. ziimriid-u anka ku§u da olsak. yaldizlamak mEinalanna gelir. do£an Itu^u da ulsak.J McvJiiim. Duny&amp.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir.ran dam u ddnest ej/ Hilda.

-Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm. -Iiisanlik yok oldu. Suy-i d&amp. iyi teairi de kaybolup gidjiyor. Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz. yuvasi Kafdaginda imij." Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ .■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. simurg diye bir ku§ mevcud degildir. Vcfa ortadan kalkti. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler.si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. mevhumduT. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim.Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. Sevabi da. bir taraftan kayba ugruyt)!'. nievhum ku^un adidir.mi ml revim ey ser firaz. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. Buna (sirenk) de derler. 373 Mirehani her demi mara vil baz. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj. 1. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak. Guys ku^larin pldijahi olup.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. meaten §oyle bir beyit vardir.Mtln cy Mi olan AHuli. .

bugdayin biiyk kayba uftramasinin. aiibarmtix(Iei ni. muennes-i semtii oldufiundan. Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir. dolduruian H^rst-i Mevlana fe.yi. in topJanmiyor?" . S on ra ^ top .b hu *«ru °l™.U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur.Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$.aydi.r*. . ■Fare anbanmizi delmig. •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp. Bunun gibi ka]b ™h a ^ .££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt. **** J »™.st.376 O-h-Jj .**■ d ^ ***** ** -*./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. veSev ki aiar azar olsun. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp. onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet.dan Seyler heder «l«r. Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). Cern' mi nayed derm enbdr-i md. 258 edilmi^dir. *Hcr giinkii &amp.r-i Trt&amp. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast. -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ . ' "» ""ma* olmu.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp. 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp.?. "T. i&amp. § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi. i sinde .idku istikamet. qvra. buyunZ..

M\ nihed engH§t ber ist&amp. Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. tatbik edllir o*?y dflfiil.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz. Maksadim yanbj anla^ilmajin.1d. Van diM su^de pezriift u kejid. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur. (^iinki anbar delik. Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi. ceza gorur. gallop c&amp. §u girip ^lkmadan.u1 hiratz bir fire girrnig. keyfinc buktiinu. Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. «Evvel ey can. beybQde yorulmakdansa.re gan. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. tokdire uftrar. bu emir. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir. -Lflkin karankkda giili bir him var ki. *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah. Or. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor.a olsun. Buldugunu alip gotiiriiyor. Fakat toplanamadi ve toplannayor. neticesini ^lkarmak istemiyorum.- . Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. d£f $err-i mu§ kHnf. gelenin toplanmasum meydan vermiyor. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa. Fukat dlger Wr katib o defteri.baladiii i ? m. Kazanci. Meaela. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler. kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. Katib.» misrasyle r &lt. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld.

. -Ilaht. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 . o al^ak hirandan.383 tlL.uf . ma miiktm.SndUriiyor. bir kandilin uyandinlmasma.Va Rabbi. Key biived bimi vzan diizd-i Mm.J .tet biivi :d ba. &amp. eskiden kibrit yokdu. y&amp.$ Yam . parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar.£ V. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor." Malfcm ya. 1j jlT jl. jeytamn verdigi vesveselerdJir.ki nefrdzed qer&amp.. kov ve slireyi tutu^tururlar.y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc. o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp. Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu. Ate§ yakm&amp.hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: . Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp.* 385 $ J&gt.&amp.y&amp. — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc. yani ^eytan. SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca. SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. oW .Qi ber felek. Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem. ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur. -O. T&amp. &lt.k i E m 5 akmak (jakariar. $ ^iin irt&amp. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate. Halbuki kav daha murnun. 2fi« -Felekde.

bag] an kopanrsin. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes. h apsinde * klirt ulu. Nc dr I. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r . Mirekdni viikiinl elvdh rd. 2£i 3itt j&gt.J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan.y&amp.Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt. ue de kaybetmek endijesi vardtr.'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd.*-"■*■ mh .t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade .r b^ni uyku galece edince bede.* umymken va^fe ve mem*.* olursa hay. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt. -Uykuda lie kaajaumak.ruh-u hayvani) var&amp.n filandir.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan..* jTj 0*» t&gt. 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* .. Jajan levhalari.l-i in jiildn ii an filldn. §eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer. Ni k&amp.

Kitmir naminda bir de kopekleri varrms. tarife devam ederek buyuxuyor ki : . Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir. Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir. -Arif olaia zatm hall.h£ yuunt.* Hazret-i MevlanS. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. bir magaraya kapanmijlax.Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier.S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb. Kitmirden murad 1&amp.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu. Biz cm I an (gkh) &amp. uyaiukken de boykdir. Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir. Bundaa iirkme.adesi yoklur. Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar. geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl . Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini. 253 nykuda id tier. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor .Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt. Guft Yezdan hum rukMiin zin merem. taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir. magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp. Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar. Yanl: . llefisdir ki.^{&amp.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii. EsMb-i Kehf kissasma.^rf&amp. Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. sonra da vef£t etmi$ler.» diyor. Evet.vrnmin $*vitiyorduk. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir. (^Ah) vol .

kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir. .ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -. 'Halkin uykuya dalmasiyic. •Yazi yaran eli.J*.d. soldan saga ^evrilmeleri gibi. :mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr.0.hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr.y&amp. gBrnn-ycii kim&amp.sh' Allah. Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir.391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb. kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir.e. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil. yani uyuyunca istirahate nail oImiisi.&lt. istirahat igtsd* bulunur.issi der reb&amp.» (SOS) Bfli'o-1 K&lt. Ruhi§an asude vu ebda ni$an. 393 *)*■ ^i ^ij* &lt.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan. Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola. ■Arif. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'. kalemin hareketim mkj&amp. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr.J"J 4 *. . Cun kalem der pence-i taklib-i rah." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez.ihf IB. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir.* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem.

. .££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened. see . ml .lcm-i ervaha .r. .* 395 Vez safiri b&amp. •.asft rd ten friined. „ L . V . bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/. • yant t*sftdlerlne . hepiitni adHlft ve htikllmk . &lt. no™ goriiniir. Ciimle ra der d&amp.z dam. isliralmt eder.d-ii der ddver ke§t.siklarma. J l«r. ender Ji^ji. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i. . Ger kes4 gerdun zerrin per zened.fil v&amp. ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp. lilahi. -H^ta* v.* mm kudu huh. felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par.y flm sabah olur.«Halkin canlari.dam da hoyl^..gider.. .r kllaVlin.Vaktaki seherii. Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri. Cumle to. mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt.rred ola* ruhlwn ftft eyler.» 397 jLj o'j jjT oj&gt.jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp. .£.&gt. . nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a..flftlrij-.i t T „. „. ™uc. der suret ared zan diyar. Her fen? rd baz abisten kilned.yant &amp.Giine 5 dogar.™ bfr .BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar.„„. kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur.yanl ce^d!.

yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. ji 4^.yam iilrm-i nmniukm . yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in. ■ O ^ayirdan ve mm-'adan. . «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar. Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini. Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa. Buyiik uyku &amp. ■Can atlarcnm egcrmi ahr. Hazret-i. o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak.1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt. uykunun devam muddetidir. Mevlanl bu ifa deleriyle : . sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma.1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. TabiidLr ki. euz'i bulundugunu. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti. yanS beden kaydma ve teklif altina sokar. Sirr-i ennevmu ehul mevtest in.* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar. Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz. kbstegin uzunlugu.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig.. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar. .*• mek olan oliim de boy3edir.. bu hadis-i gerifde uykuyu. ugrar.siihahk-. §u hal (Ennevtuii ehu.L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n. Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile.in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber.* ■Mm Biraz ewcl uyumak.

t Mo y&amp. . Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp. oEmeyenln de uykusunda. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.d. Pehliivi tu pif-i til hest in zaman. * Allah (olemn) oliimu zamamnda. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*".&gt. -Ke^ki Cenab-i Hak. «Cih8Dda ve h&amp.. Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt. belki senin yjiuinda ve k»r.i blddri vii h&amp.re-i Zttmer: 42. yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki. (107) S&amp.# Yani .* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr.I&amp.$..» 405 G&amp. bu ruhu da eshab-i kehf gibi. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd. &lt. ruhlanm alir.indadir.u kalbi.&lt.r id 6 der siirud. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt.?f&lt. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan . gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan.• &gt.

bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki.*Magara da. Giift hamiL. ge^ml? zamina munhasir degildir. g#n tw Mecnun nistt «Sen. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. riip i§itemiyorsun. yani e^yay. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek .r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir.Hazret-1 Pir. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi. y&amp. dige* gtizcilerden fajla bii. Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur. •Halife. Mectiun olmadigin icin.hede eder de.tiai »Qreti. Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei. Sen. Eshab-i Kehf'in varb i. onunla heraberdir. htm yarl. Lakin onlan goreeek gbz lazundir. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj. manaya kaTji kapali kahr. Leyla'yi gijrebilmek. senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in. onu gb . Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. Evet. B&amp. sus!* der. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti. sen miauj?. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor. hem magarasi. He faydasi var ki. gozden g&amp.ze fark vardir. mus&amp." Yani.

uykuda itiyk gbrirsesine bender.Kes. Hest bid&amp. uykulanndan beter. gozbniinde #i~ durur. bu ruhu tUi Kr. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi. Ruya.Ti gii der bend an-i ma. fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur.ke Cenab-i Hak. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir. Bu istigraka nail olarruyan. •Uyamk olan. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur.h. Bunun gibi. birkat.. kimseye zararlan dokuiunaa. P^in bi hak bid&amp.r nebved cdn-% md.diye sordu. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu. . Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir.Yani. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi. deuiekdir. He^t &amp. beyit yukjii ida ve K. ^Unki. Hazret-i Fir.in. Leyla denilen kadin. 270 . o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda. Fakat mii^ahode. Hah! Sgahlik Qimayinca. Hi^ Dlmassa u'yurken. 409 L* jU jj^" jl^. evliytuHrii &lt. Yine o btih se denuyor. Gulistan'mda der ki. Yoksa. kara-kuru bir cisimden ibagorunilr. Z&amp. uyudugun bir iki saat i^indif. Bu gibiler. •Riihumuz. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir.J^ ^j*. zahiri uyamkbk. daha ziyade uynmu. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir. hayaH bir mujibrdedir. Oylesiain uyamkli^i..ten o yoldaki gafillerin uy.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter.» Hakiki uyanikbk. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt. 3 1 ^.li:'ib-i Kehf gibi.^. -Zalimiu biri.uykulan uyarakliklarindan zaramzdir. bazi kimseler vardir ki.imkhgi..ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada. Allah lie uyamk olma^nca. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de. uyumu^Iu utidaa beterdb. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. &lt. §eyh Sa'di. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir.

hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. -Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. ne letafet ve nflraniyyeii.L *Uyumu$ o gafiJdir ki. tar. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki. llahl olmayan. gundLizlen uyamk bulunur. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. h * ri &amp. §u yorucu hayaller.271 Bunuu gibi. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. asarar ve eldeki mahn zcvaH. behod amed hayal zz vey gilriht. $mm* m*&amp. Kazan dim. ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir.» 411 JW $af&amp. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir. safasini da.* ■ . JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer. 412 JU. ruhen de yipramr. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar. mt manede? ni hitf u /er. Pes si $ehvet rized o ber diu &amp. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen. letafetini de. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl. Igta buyle uyanik gorunenler. gbziiniln buiiTiden ka^ar.&gt. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi. uyamklik dji. kaybetdlm. -Biihun ne safasi.kSl tder. yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. kcndine eelir.» insan.b. korkusundan. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal. Hayali. a vakit de hayal.

Uyan. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van.Om V^ v*rlb de o n uJ. ■Wir kli$. pe a. batta ***** rtrtft b^erle. . m^ah. ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk.ar. ^ il&gt. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a.i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved. Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid.415 j^j^L' _j J-_JL. ruya gibidir.ni-.lad.k perran murg ve§.Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir. Mi deved cendtmhi btmaye §eved. yuksekden iu. SufikSle uyanciiklan vakit. Hakikaten dii^ya. riiyada gbrdukleri ht&amp. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab.mk g^inenler. Hazret-i Mevlani. l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister. Mideved her h&amp. Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. Onda baka hayaldir.be. o Ufb rt^ y^i hayat^o . vUcQdfittdc mUJevveslik gorur.» Diinyida uv. takatt kesiiir.» . u saye es. arkasindan o kadar kosa* ki.

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

bused I e &gt.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan.5 oldugu k 5 lunik. Ash toprak olmakla beriiber. Ayet^i KerTmesi. Mulumun ohnn ki hasedden.* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir. nilc.s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest. ha 5 *dhane olmakla beraber. hose din tablati dolayisiyle.i' .apm&lt. insan cescdi niir baimcsidir. biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin. -Tabbira beytt. Ez hased aiuds gerded hanedan. An cesed ra pdk kerd Allah.mi. 432 . butun beden ba~ nedani da mule we s ohir. temialik ti]§ainjdir. •Irisamti d&amp. »Bu cesp. o hanedam bulastiracati gibi.A hased ha nc dir.

iesi balltti alir. bun dan. bazilarminki. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt. temith'meleri hakkmda ise dc. . 6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. Insan c&lt. 434 4. Siirt-i BeHara: 3K5. Ibrahim ve Ismail'i. ha»edhin« olmakla briber. lerttttii* ve nur haz&amp. Bu ayet._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed.reM ism ail 'in . riiku ve sticud sCiretiyle ibade1. bu mimay] Ultiyar ediyar. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. itiknfti «( recekler.de bulunacaklar igin. 381 PIr tte. Hnzn-1 l (J10&gt. o muhterem mabedi. diyor. tavaf edecekler. sofiyye ha^arati.Bu beyitle. demi^lerdir. Allah'in tevfikiylr. baska manaiar da v karm^lar.j v^i. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor. ii.

herkesin nimet ve devletinden e2alamr. -O iimmid He ki.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani.i. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. RecaS-zade Ekrem bey merhurri. $&amp.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf. hased idi.» -YAHt&gt. Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. fevkal'ade tevazii gostcr— . Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed.Karanlikda kalan bir kalbe ise. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa. de hasedci.*Eger.m olur. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. Birakmadigi i^ir. bebotil go§ ii binl bad dad. Ki yoktur bir held bedter hasedden. gekemezler de onun zevalini isterler.&amp. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden. o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp.i]. -^ Yarii. 7&amp. Bazi kimsder. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir. Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi. &lt. hatta bazi mahluklar vardir ki. sahibinin iilurmine kadar taw. herkesi ksskaiur. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad. gnlara kar^i based etmek dcg. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased. ■birakmai. . marifet ndru giremez. Evet.

Jfijten 6i gfyfil M bini kilned. vezirde oldu u gibi. boyk muzir bir mahluk idi.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain. aldjgi koku. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar. abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. koku alan bir nztivdur ki. du^enin de. kendisi zarnr yofdil. Burun koparmak sevdasins. onu bir mahalle gi&gt. 440 .denilmi^dir.J L-^-L. kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr. -Her kirn hased yiiz&lt. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS. «Buriin.438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered.» Onun 15 in. bajkalarma zaiar verraek isitirken. fste Yabudi ve^ir. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er.tiirlir. edilir. Buy or a cdnib-i kuyl bered.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened. BinaGnaleyb.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir.

ebeb olmakdir.fr u ni'met amed d bliuj fiord. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin. bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§.» (Nimeilcr.yu degil. j j. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir.» t ki bey it ewel. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder. fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer.ina :&gt. halki zarara ugratmak demekdir.buyurulrnu$Un\ Manov! . ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. Kv.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. 284 ■ Bir kimse. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa. jukiir bereketiyle dovam eder.Yani. Igte. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl. O 7*&lt. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer. kolesi ol. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. ya manevi olur. Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. kdfiirdur. Koku da Dunyi . omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr. 441 j^SJ J.' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul.. buradaki burun koparmak. bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. #£ fry* *$&amp. kiifran-i nimet. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt. kiiiran-i nimet gclir. yahi katmerJi kiifurdur. rar ise ya maddi. -§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. burunsuz demekdir. her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi.derler. Tabii. Manevi burun kopavmak. hased oldugu gibi. Evet.l JsJ. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir.

Nimetin devami. Hususiyle nassa. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. dini hususiarda. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU. batihn hak auretinde zuhurudur. basasik namaz kilmamistir. nic.sik-t din ge§te an kafir vezir. indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. Hazret-i Mevlana. Allah'in huzuruna cikdigimiz.in basimm acm^'abm'. yani namaz kildigimiz 2a man. hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. Vaki'a namaz esn&amp. Bizim de Rasuiulllh'in emrine. madem ki Rasul-i efham. O'na ^iikrederler.* Yani. Mesela. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani. diinyevi neeaketi. hak sozler arasmda. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir.buyurmujtur. din na&amp.* smda farz olan (setr-i avret). Batihn. ittasdwj. Onu herkes anliyabilecegl 15m. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. gapkamizi cikanyoruz. aamazi iiyle kilmiz. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de.ik namaz kilmamigtir. «Vczlr gibi. yani ortulmesi lazim gelen yerler. insam ebedi saadete kavu^turur. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir. Musliimanlar.'* demeleri.z. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken. fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur.ihat^isi kihgina girmi§. •O kafir vezir. aunni tine uyarak. arifin giikiirden aei. . Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. niya^dun vc ibadetdun alikuymn. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. AJeyhissalat Efendimiz.* i 444 N&amp. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur. Hulk r&amp.tu ber meyaver es nem&amp.bir iey^e nail olan arifler. onlar birakilip da. kalmasnu saglar.

sapka tikarmalan da liizumsuzdur.b * .(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. 5 apka ^ikarmakla degil. zevk bud ez giifU. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu.vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. Allah. EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. r. tefyi'inde bulunmak. hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin. i t u. oluye edilecek hiirmel ona karV . e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il.446 NiikteM -nfi guft a amihti. o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6. cenaze gecerken. Der ciildb4 kand zehrl rihti. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde. Lakin c 6 Bri«. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 .i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. Dinimizde. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA. "Kuvve. demis §eyhulislam : . AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai. ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi.hil&gt. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^.' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce.v hIlesIni anlamalari. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. namas kilarken soyunmayi degil. Bu igt bir gun. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?.i 445 Herki s&amp. yet aiim. 6.pnun icin.

*§un$ck. • Ate^.urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol. Zimnen ve fricn be. eli ve elbJscyi klrJetir. bcyaz ve yeni glmakla hersber. onun kivil.* Evet. Hazret-i Mevlana. on da vardir. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi. gerded ezu. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu.hireg mi g&amp. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk. ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir.287 ■».» 449 i Ate§ er gi &amp.yed der nazar. Dest u cdme mi si^eh.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev. Ltk hest ez hasty et diizd'i besar. nazara nflr tffiruniirso de. bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp. 7m. -Gimitisiiti sathi. Oyle (ken sen. diyordu.» 288 450 Berk eger nuri num&amp. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu.K . 417 Z&amp.

L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj.ilsc iirin sSileri.» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc. *Hiikiimd B rdan ayr. on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 . vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du. fokat manen bfeil Sdi. olarak. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak. Pi$-i emr ii fixi fcn&gt. qm rengi hiw olduju halde. .U jlj# jj JL ja ^m .at. Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc ..i 6 mi murd halk.'i*d vezir etba'-i tsa m -penah. 451 Her fa ciiz ag&amp.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi. &gt.

mhd. V&amp.' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia.J .kt amed zud f&amp. zamam geldi.'y mukbilem.■Hali. ^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp. — yani hiristiyatdar — dim de. t&gt.* Vezlr iae 290 m . pinhan bedu ar&amp. vab gikide*di.rig kun dilem. »0 yj&amp. chye hii mektup yaadi. kalhi de otia testfm etdiler.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* . onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp.» 455 f» s " £&gt. Veulrin v«'. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider.^-. &lt.§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum. §dhra. hukumdarm kalbi r&amp. Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim. diye ce . *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu.ihatla$iyordu. Ke/penem der din-i Isa fitneha.mha.JJ j ^X» &gt. lerinden.

bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr. e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu.i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda. Bende ge§te mir-i hodrd ez iama". ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. de var. n ayn lisan kulland!. oniki bakimi vardi. bit. Hakimtm§an deh emir u du emir.^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun.1 J In dek u an dv.r-z 5. . rd hud ender d&amp. r Bu hika ye de . ne gib i kctUlukler y*. Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii. tarihi rivayetde bulunmak degildir.r u git. m ed .her id .l. ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt.l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm. gufki.?*..j^* &lt. (S en Piyer) le ber . Ha^ret-i Meviana. Hatta kendi ltfyi gormedigi. kflb j lden s ayiIabilir . Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd. Binaenaleyh. emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an. Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor.* 45S ^+i* $1 0. Her feriki met emiri rd teba. n .'. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi. pabiletegjm anlatmak istiyor. Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda. Mesem buradakj Ya}ad .^j iX. -Her firka.3 . ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du. havari tabii oldugu hafde.457 Kavm-i h&amp. bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti. mi$ ve bendesi ohnusdu. ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. JdL Aks . a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. Iktiddy-i viimle ber reft&amp. havrferfe munazaaya kalki^ti.» 4. bahsi dinierken. ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM .

Can bicfddi ger bedu giifti himir. veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi. .„h l n f . abva! ve harekfidna hnglilik g&lt. Lpr. „ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj.( * *™™ S «terin e karuBU. U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi.4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger.L Saht tom-art benam-\ her yehl. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara .hut mevknn tkMlm ve ^n i.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P.tfdadma gWe va- &lt. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. *V«rfl bleccksin demis rtafttffe.rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir. cEj^jJ» ^&gt. men suh bul«nd Ueu .d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih.. . Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. bu mtttenSku hukumleri topladi.— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi. beser. iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-.Iiiti&gt. y. Yahudi vezir.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI.:t aaa^HatMi rid oldugu. In hilafa an zi pay an to..

Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. demcye de cUr'et gosterdilw. TevrSt'in ve . kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. Bu da ya nesihden.igtitar. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. hiristiyanlar firka firka oldular. dugunu sbyledigi halde. Ddayisiyle : Yani : aBk. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da. diinyevi miina^aaya. n^x ve tebdil olur mu?. Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . Dini. Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. muslumanlikta da var midir? Evet efendim. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir.n Ayct * Celik^i n^ii\. tkinci rek'atden sonra.. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed. ol&gt. dinimizin mensuh o). YahMlftr. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. hatta muharebe* ye ka&amp. Beri tarafdan Kurey§ mus. hem. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. denilm:sti. yahut lunituii-nrsnk.o muhalif hiikumlerin. Hieret'den ewel. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam. Rasul-i Ehrem'e. yani hem Yabudilerin. ya cindtift dfl ha hayiHmm. Mesela. de Hiristiyanlann kiblegalu idi. m du. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu.rikleri de: »Siz. miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi. bt* raz yemek pi^raiis. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di. £unki (jrasi ehl-i kitabin. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. Bugiin boyle. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr. bir hiikmu nesh eder. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. Ac aba bu haller. IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. mezheb taassubu yuzunden. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum.

■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt. bu iki hukum. ^oluk. rivayetin 5 ekli degil.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. ?ocu k tahibi olup. u kible degi§ikli i hadisesi. hig de dyle degildir. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak. Kuran-i Kerim. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. Lehulhamd. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir. T 5 te bu hiikumler gibi. I?te r &amp. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi.dugu. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. dirayetjn. iktizaya gore idi. tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Fakat ahlakm bozc. anlayamamakddn ileri geliyormu?. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. miitenakudir. Mesela : 9" *&gt. Lakin hakSta« goren bir goie kar^. Siddik^i Ekber devrinde. elbet de evladir. . diger bsmin. birinci badisde: -Ev^ ■emu. Yahudi vezir. Onlan Z1 t glbi gdrmek.

. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T. demi=di. t. 465 —A J *&gt. §ar t-i riidi. n 466 £ *&gt. Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz.» Yani..niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis .^ I* ^ J I . bir gunahkor.»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi. riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca. tevbcsi kabil ohnaz.Rukn-i teubi kerde pit. Kjf C « J&gt. a»5 -Toman n birinde.'\l&gt. riyiiziit vr i^lik yuliimi.t j fhfc &amp. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur..

Ben yapiyorum. demeye kadar ^lkiyor. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar. hastah in iktizasina gore re^ete yazar. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek.ettirmekdir. Scnra tevbe. sehavet. riyawt. kazarur miyim. tejebbiise davramyor. rshatda olsvm. Birisi de bir i§ yapmak istiyor.» 467 I&amp.ii I ciizki teslim-i temam. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx. -Toniann birinde de demis. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. Bir adim ileri. Sgnra sehuvct.m 6*. Anlajihyor ya. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. tevekkul ve tealimden bajkn. iki adim geri atiyor. Her hususda azm ile beraber tevokkii!.fc. ben ediyorum diye adeta: kul. Ba^ka birinde mesela benlik var. •Gamda ohun. Buinun ilaci riyasatdir. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir. bir mur^id-i kamil mubytne ederse. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. dini. kaybeder miyirn? diye mutereddid. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. ^J £jr J^" js* D#2 tevek.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. comcrtii&amp.ti ki. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. Senin achgm da. hastamn derdine gore ila^ verlr. Yemekden. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. Kcndilerini bir manevi doktor. Fakat muvafiak olabilir miyim.tiT ki. fi'linin hahkidir. o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. Bir digeri mesela ob^rdur. hern de hastahklan muhteliftir. Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr. 468 . kibir var. Mesela tevbe lazimdir. giili gitkde bulunmak demekdir. oruc tutmakdjr. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok. Mesela bir gahis gayet dmri. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir. kullanan hasta da iyile^ir. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. olamaz rmyim. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur. !u-r dinin.

Onlar: ■Allah. lii/iin ncxlmfai. Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur. Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp. 469 -L ^ f&lt.&gt.^ S L" . *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir. 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v. Kudret-i 6rd bidanwi an zeman.: nehtyfot VEirdir. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.Der yeki giifte ki vacib hidmetest. \: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel.jf &lt.1 J.* 470 ^T ^-4.^ j^ j. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir.i kudretini goriip afiliyalim.\L.nh nkm iniiikr v&lt.ehy hast. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn.j jT ^"U. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv .d mast. Der yekx giijt^ ki em ru v. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran.

(elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI .Sizi de. §anina arzeyliyor.Ey Allahim. Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle.» buyuruyor. Scni tenzih ve takdis . Ciinki Cen&amp. y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi.ul. Kendi aczini gtitrmc. Keadinde acz ^Snuek. W. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur. Halbuki bu iddia. yani : &lt. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor. Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai.ini habcr veriyor. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb. Onlar: «K. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud.-. fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln..i Saffit.. §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir. tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?. Acz-1 beseri boyle bilinir. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr. (113) Sure. fi'linin haliki olsaydi. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez.. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi.). Eger kul.t: se. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi.* Yfi»t: &lt. Mesela ticaTet i^lexinde zarar.derler. . akljtu bajma al. gerek onhrin rViJ vc hartik. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-.der. "Tomann birinde dEmifjti ki.b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan.-tferinj vurdMi&amp.

i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi.A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost. insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz. medami teklif olan da budur. Kudret-i tv. ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir.v j: *&gt. 473 c*i *V » &gt. Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. insanlar. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu. Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i. J* A&gt. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki.^ijv . M.» Evet. AUah vergi&amp.

yani kcndinde acz ve kudret giirmckden .g*^. Einaenaleyb bunlan gijren. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden. JL3.* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir.d?i mm $eb jem.»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra. bir meclism mumu gibidir. Nazara sigatt. .Der yekl giijte ez in du her giizer.. Sonra da: 'M\ I.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir. Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij . binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti. But hiived her gi bigunced der nazar. . Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi.. £tinki naaar \o istidlal. KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra. gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir.bug sen t. tedkike ve istidlale te$vik ediyor. vezirin onu avam tabaka&amp. Kit^te &amp. Oo]ursa oIeuh puttur. Natan. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor.mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de.-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu.sinin hakikatine varamamigdir. : -t mal.ii ez haydi. Burada ise bU'akis rii'yete. «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. hatta kenkimse tevhid nes&gt.

Kur'an-i Kerimde . dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit. arzm oliimden sonra ihy^pi. ki med&amp. inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir. demi^. O gibileri.. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur. olttutt. Fakat bu tavsiys.r. Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt. imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO." diyor. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy. gece yansi mumu sonmug. karanhkda k/thiiis oJursun." buyurulniug. :mi suiidiir. insanlar.«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen. itmi'nan kcsbetmeden. Td ivaz bini nazar ra sad hezar. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 .* 477 . Evet. vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. ^ *^r L *&gt. Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp. ki.

Sctihi Lcylaii. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii.» Diinyayi golgeye benzetirler.malm. pvlc mat hftkkuida. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit.i r-.kitn. llakk'm r*x( uUfd i. I J Hit. koprii. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro. Yciksa kutnn^. yahut onu kazanmak igin.i fiibi. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr. hastahanc ve mescid iu$R&amp.1 -^ a* J J 1 J f &amp. jjLhuUf. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved. \tu\ sanm serveti. Egcr mall. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise. scnln sabrindau mecnun e-lur. V cT* &gt.i Mevla. salih bit.ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir. sa'y ii gayreti degildir.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . ^e$mc. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr. at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh.« 478 u. Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir.J&gt. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§. Nitekim Hazre1&gt.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened. Allah rizusi if in. fuKttruy* hni mnk. yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir.

serviH vr fcflniM ile. denildigi hikave buyurulniu^tur. etek gekmekle. bu vazlfe ile miikelleWir. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra. her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak. Bunu y fl pmay a nl a r. O halde. buyuruyor^. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti.dolsuti. bli n&gt.. •'■ I olsa da. Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. O f sizi toprakdan meydana getirdi.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. 8H ■■-■ Dunya.hep O'na donim)n*. insanlann mesaisiyle mAniCir ulur.i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan . Keza Hak $ubiiSnehii ve teala . flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir.A&lt.» Her $eyden el.&gt. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur. Ey kavmim. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 .dir. Bejer. '$£&amp.Tna tevbe edin h &lt. YSn] : ^Aj. Diinyayi terkedebiltmk. virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak. Nitekim musluman- . Salih Aleyhisselam'm kavrr. sonra &lt. Semiid kavmirJn. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk. pi^^^Mpa^ /303. O s ndan raaglirct isttiyin. Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi.

buyurmugdur Id.r-: tasalh *** :&amp.emrfnde B aimp WLya daWik var*.. Osmanhlar da Kanuni devrinde.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah. S03 bbyle oldkic.n birinde demisti ki: Allah. «*n» kalbine girmemLS.. Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d. S ana ne verm^e.iar. Ukdini etmi* hm de ^ van. UWUt o zsvat-i kirarn. altdaki elden fezla hayirlidir.. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir.. Syle yapanlar dugunsun. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b. Qunki. . 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak. itdeki a veren. kendilermde imar salahiyeti kalmamis. (*■*■#*) yani -Zekat verin.Mi™k. (13C) Sure-i EnbiyS: 103.. altdaki el de alan el demekdir. Ger E i mescid olsun.v«a. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. Allah/dan g^il olmamak ?artiyle. Ulemay-i din diyor ki.1 WUttn 50 k hayirhdir.r. Bar t-u girin kerd der food Hak. ilk asirlarda. Peygamber-i Ekber Efendimiz. . vahut «dw da arfcrsmayat. odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu. ftkirl^ med&amp.r servet. onlann icine girmi$. ^aligip helahndan kazan»StL V . b^katona . helal oiur mu.t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf.fld." m m ^ to *^ Wl lt. Hiil i„.. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!.i nrnhimm. olmaz mi? Orasim. birk a? p«* koj-. To mar. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir.l4t vardir.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i.. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi. zekat verrnek i 9 m s. fltormUfttt.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak. hem d™.

Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi.-w. Yani nainaz kilanin. Mesela.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir. ba§ka yederi. l\* ra Allah. istek hakdir. azimet yoluna de^il. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir. dinde kolaylik gostermi^dir. Fakirde ise Hak vere?. Binaenaleyh. mesela : — Ezan okunuyor. istek ^artdir. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et.. emirlerde n birine.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„. dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp. Sonraki tomarda tge. Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp.ialer. namazda huzQr-u kalb lazimdir. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di. emirlerde (istek §art).-* Yahudl vezir. Hi§ten ra der meyejken der zehir. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor. 2iihd ve kanaate. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. evvelki tomarda Diinyayi terke. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi. batirmdan (jikanp.it Hadisini rivayet eylemi^dir.&gt..w/. f§te. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek.'. bana da istek verirdi! he. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi. elbetde kihnamakdan hayirlidir.:eyamru ederler. Evet. gogumuza nasib i-. Erenler. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma. Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir. namaia gidelim. mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. .304 4S0 ^J J J N jj lj . Cenab-i Hokj Peygamberi igin : . bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii. benim ve senin gibiltsiiu degil.• kinhya katlanma* diyor. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet.

bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir. horn orudu ohnasi ire. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". 3tW Hi . Attah'a itaat etmis.mukte*asuica muslumamik.u.. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz. Hera yoku. yerine gore hem ruhsatm. ve her istegi. azimetdir. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor.. emrini veriyor. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. buyuruyor. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp. O halde {istek hak) sozu.hadisi. buyuruyor. ruh £ atd ir . ayn. bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. savabd. bans isy** edea.r. Keza : Yani : *(Habibim. Demek ki Feygamberin her emri. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir. tarikatde irfana* birt* kim adamlann. Yoksa seriatde kay^z. Bir mttsluman. Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. yeraesi taiz degildir. Allah m emr. (U7) Sflre-1 Hasri 7. icecek vermis diye. bana yiyecek. bu vadideki sozleri hezeyandir. O Feygambcr-1 Ekber. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. hatta Smana aykmdir. (118) Sire-! AU Imran: 31. som-a kaza etmesi. sonra kaza etmek. hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur. Allah'in istegidir. Fakat Allah.

mioti id.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar. arif-i bill ah olurdu. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. labiate kolay gelnu§.a A. — » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh.biidi.. hatta her mecAsi. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu.i 3*^ er ' ""J* . Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi." f Vezir. gad&gt.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr. PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu. oulardan herbirine bir millet ve bir din. eikar bir yol olsaydi.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir. her Yehudi. Orugsuziar su ta^imak. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar.Asr-i saudetde. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi. bir Ramadan ic. o. K&amp. bir tomarda boyle demij. «Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak.'n kabul-i tab'i tii reddest it bed. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod. kiitii ve raerdiid bir harcketdir. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi.indc barbe gidiliyoidu. Bunun iizerme.* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest.

Kalbe hayat.* gden ha I ve hareketier.ta """""" '" . Bundan dolayi.Triri 6 b&amp. muasserdir. M. miiyesser degildir. — «. ^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi.*: *-•**-. 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak.n.0. miiyesset degildir.YahGdi vezir. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir. hir ad. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir.tyf ijr *&amp. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ .i O halde : i . •Boyle bir hareket — yard ib&amp. ..#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6. ruha gida olur. N&amp.i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t. — yahut on! an yapan.0.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet.tniez.det ve taat. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt.) ^ ^ ^ &lt. . bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.$ed mtiasser akibet. isteksia ibadetden hayir g&amp. yard insana kola-. 486 . ' ka bir sey daguraaai. «„» Wr sev eecinci!. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler.. tabiate §evk ve getaret yerir. fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. Muyesser.

Bir Hadis-i §erifde.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn. an. ^ali 5 ma ile galebe galmasr. «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda .•? •&lt. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp. Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar.1 &gt. All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek.^gaii^n. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur. Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln.■-*&amp. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak. son blline hak. boyle olmakla beraber.. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir.Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da. -'. kelam-i Nebevi l «*&gt. Bir Hadia-i §erifde : . nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir. Halbuki insanin atatet ve betalete. (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur. salib amellerde buhmun. Bu.

gfi* yet kolay gdir.. d gibi adamiar. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr. kendis im miistagm gbrik. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa. buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp.sef namiyle iki kisimdir. muyesser ve mua&amp. o en fiiizeli de tasdik ederse. Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet.) siiin mes&amp. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''. buyurulmu^dur. kim cinmtik edcr. Yine a giblleri.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir. Amma. Yini : &lt.**-i &lt. ve o en giizcli jalaii sayarsa. Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan.un.* Evet. O hfilde. (Ey insanlar. cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir.miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra.tf ^ &gt. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- .»*«*. InsEnlar olsim. Garibdir ki. taat ve ibadetkr ol&amp. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. biz de omi en kolaya hazirlpm.

La ceram ge§t£nd es£r-i zillett. Ah bet bint ney&amp. fikrinee.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier. Has*b ve ne. ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij.re-i Lcyl: 5-10.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin.bt der kaseb.» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti.ustad bul. -Her millet. #e!e&lt.(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp.- 3n 491 . Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n .LiU' /jjlj oilt . 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb. zillete ve felaket* ufraddar.

Vet ne key bMi zi dinha ihtildf. ins ii cinni.ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor.&gt.&lt. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp. *li m*. Hft*#&gt. el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de.i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. Aynca bir muijda m mX vard'r?. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt.. lpn." vermi 5 tir. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi. w&amp.Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit.nu scyluyo. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a.%£« . Hak siibhanehu ve leala : . diyo bir sua! varid olabib. «fe g torunu ^. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. Cenab-i Hak. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. da.j. Buna kar 51 ge r*k nakh. ft* rek akli cevab da vetiiir. -Akibeti eSrebiWk. bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen. pekala talbik edebilir. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi.". bu toward.

Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 . Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. Erbab-i hakikat. lfcincisi. envar~i §uhuda vaSil olur. AHali'dan korkun.siyle ilk §art olarak iman go&amp. buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. Bu ayet-i kerimede. giizel huylann men^e'i takvadir. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i . Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir.olmayinca. Muc&amp.(J 22) SGrc-i Z&amp. Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur. (ttteku) denilerek. Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur. insanlann felah bulmasi i?in : dort .i buyuniluyor. Onsuz giinahdafi kurtulunma^.* buyuruyor.terilmi^tir. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani .«»j Yani : *Ey iman edcnler.art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp. Vakia niiiul sebebine gore. takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur.riyat! fie- • 5? 1 i&gt. O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm. fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir. §eriat bukumlerinin. (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki . (Hiiseyin Va'is) tefsirinde.

]§ie bu s&amp. Mesela bir miitehassis. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. Kalkm mizacmi da bilmek.l olmuyorlar. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor. Boyle bir hal vukGunda. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. Diger mutchassislar ise. veslleye. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar. hoca olsun. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp. Orfiirrjuide ise ehl-i zikr. §eyh olsun. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. J y J* jtJ £ 492 . sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. o gibilerin gorusii her balde dumanlidir. bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor.na kan^ttuyor. vasitaya.ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor. temarmyle tibbi eserter gibidir. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak. miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf.degildir. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. Fakat fair doktor idn. hastahgm artmasma sebeb oluyor. Bazilan.

Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. llveysiyim. Uveysiiik . Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde.n id» ( ustad sejisin. matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT.ys\yim.Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig. iiveysiyim. oyle berkese nasib olmaz.. Nitekim Hazret-i tlveya. yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler.a . iiveysi. ba^inin (iresine foak. 494 -fi *^ ti I &amp.t-J Risaletden. iiveysi. yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. Vezir. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir.demekdir. -Adam nl da. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor. der. Siffin muharebesinde. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^. (?eyh Attar) . Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir. Her ki 6 du bined ahvel merdekist. Iki gftrcn. Hazret-i Ali (R. iiveysiler de ya ewelce. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev.AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur. Maamafih bu inayet-i llahiyye. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen. *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. Hallac-i Mansiir'un. z&amp. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . Vveysiyim. Git. §a§i bir zavallidir. birtakim kims^lerin tabii «!ms. ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. *z£ &amp. J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist. uv&amp. strscriyude dolasma. bir ewelki tomarda. (Mubyiddin^i Arabi).

iste.&amp. bir den husule geldigi de malumdur. J &gt. esyanin zuhuru!. dalgalar ve kdpiikler de. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. yiiziin. Bahsi mer^k eden* 316 .. sen de birsiniz. validet ve kesretile. Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. Hava sakinlesince. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik. demi?. yani varltk.1 i&gt. iSki zehnr bin seker olan iki jey. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. kendlli linden degildir. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir.i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak.$&amp. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. Fakat bir firtina esnasinda. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir. Nasil olabilir ki.319 495 £ oif &lt. In ki endued meger xMecnurt biived. hiti *chir. Esyamn viicfidu. -Heibiri di&amp. Viieud. daha dogrusu zuhuru i$e. Ortada kalan deniz* den ibaret olur. dalgalar ve kopukler kaybolur. o diiz satih goriirnnez olur.birinde. -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*. Ytiziin. arayacagm iistad da.. Slkin bir bavada deniz. son iki tomarda. o da Hakkin varhgidir. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. birdir ki.? ii &lt. digerinde ise. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler. ondan baska bit §ey degilsiniz. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. Onuti yerine. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin.erine nd bir siradlir.

adu. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun. 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di.i m •» i* *&gt. 317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d. Hayat-: Muhsm^diyy. l^fMuvakkat. ve ***** . fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi. ragmen. ° Ian ° YaM ^ bu ***** v. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto. nevtte.. Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp. * . renk elurdu.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#. Ujie &gt.disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn. nerelerde tiyankr bile.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt.*% 4. biz *u* gitdigini.49S V* &amp.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir. Ke.» H«re t ._■ teTin m aymundan azma oldugunu. Kudus ^ ^j mu dze..) Efendimi» (Abdullah.tabiatin iistunde olan. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla.dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur. * t o^^ d t^ man.V.A.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr. m yaradibswii gostenyor. G er.T J# &lt.

e telk!n # falarma si^ramad^an ^n.mm ibmindoki t«k ^^ be .***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and. 501 . j. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp. ^.r ^. giinki. divor ^^^ itibad ^ j&amp.ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £. -rda im. ^a y . ylhud renksizdir. amma bahklar ondan usanmaiJar.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar .da atlt wriM.7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud.nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr. oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir.a ^ 5 lad. ■J^} olj JL Jt%. aShJtS . oldugu™ idrak ede^edi.-t i Ukin Yahudi vozirde.^^^^ U. hayatlan onunladir. 500 ^ # ^ 4^ $4. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir. Na Sira 'da m. «&gt. bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. BU bir ?0 k ^1^. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik. Darvm ik «0« Urtanndw. ikna «did bn: ^^^Xlii bi. 2^erai&gt.

baran §iide.Karada b inter ce reek olmakla beraber. bizim gibikre an* latmak igin. karada acigwdan koyusuna. bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir. onlara benzesin% Hazret-i Mevlana. . benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi.cud. bu kesret aleminden kafimrlar. Sacde dred p{§-i an dery&amp. Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da. kimscnin hatirma gelrnez. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir.» Yatit. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca. der mes'el.ned Hudd azzi ve cell. Td bedan m&amp.Bu beyt-i $erif ile misalin. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. j ^ u*. denizdeki renksislige mukabil.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr. -Bahk kinidir. (Filan. Evet. £iinki onlar . denizdeki mahluklara big de has. karada yagayamaz* lar. 502 j*. te-fbih ohinanin. balikisrin kurutukla cenkleii vardir. gelniez. vahdet alemini denize. a 320 kadar uzakdir. Lakin o renkler. denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. ?«1^ gibidir) tesbihinden. misal de misal verilerun aym olffiffit. renkler vardir. fehrnine gcire anlagilmasmdan. huzurunda secdcye kaparnr.st. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii.» 504 *&gt. bu usule miiracaat ohinur. Maddfyatda v&amp.y-i. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in. Maamafih higbir vakit tes. bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp.hi der vucud. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. Zaten.bm.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. maneviyatm maddiyot ile tcmilll. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. vahdet ale mi ile llahi vahidi.

^eyii.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte. daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir.* F: 21 321 J b»hn*m-k *». bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir.Id.» 5G&amp. tlnsini ziyadesiyle aliisi». «Hakk'm kerem i. otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-.net cins-i an ber da§ti. Ta Uebru Mkr ciid dmukti. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*. -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii. TA hi gM dan' -peziren d* zemln. *"■« . usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp.. B\ kiy&amp. K-'dfitdfj-i ddL &amp.t. ^. vahdet alemi its an Cev&amp.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r. *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak. .teg zed' ber db u tin. v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl.w3 *nn induct j^/test." 506 * w PertevA z&amp.^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel. &gt.^fj^ ^ .i. in #rt&amp.en*e$ toft&amp.

e - &gt.dlik go 5 t.si"*"" " . "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir. Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp. ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme. &lt.rm CS i n e h.ddidirT .SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy. y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^. nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ .5sa&amp. Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn . Mli. h &gt.&amp..

* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir.) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak.r v» miidnk kilan Alltfi. U haber ha $» einanet vin sedad. 510 An ceuddi hi cemddi r&amp. toprak gibi bir m***. bidad.- (12C) Stire-l KOm: SO. bu INmK* ve M ^ar ^ v.. dogru *te*k ft**. topragm fffe y^ertneye ba 3 lar. Ekinler davramr.r cder. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem.(Ey insular. .Fazl u keremife «hph hab. kabr u celaliyle de ban akillan i&amp. . Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir. Ad. . §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A.Yam. 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr. harmartlawr. arai/if-i bostan olur.JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett.^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif. ta« feZfe ba 5 gosterm^e. Ba$ ceker. zemine yemden bayat venr.

her yorsden gekavete ugrarnas oladardir. manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir. n S' ™ T'T* 8ti? tatto.. vine sahibini. . i 5 i. gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir. .—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1.! ' " e "' . 6 «„(ild«. kdEikda Sihhat ve sel&amp..met bukiamahdir. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de.me y a i 5tidadll S td«S.&amp.. rnaneviyatindski noksan da. „ huriiia tikot rokeilr Kim . G6zu gdrraeyen bir adam.&amp. liususiyle an a din dogma sagir. S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt. Binacnaleyh : i . bar sagir. . kuJaklan daun.J J. nasi! konusmakdan bile man mm ederse. 321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc. Zaten o gibiler.i bili ' k 'K»«. £unki kalbleri olsurt. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ. „ c0 . sahibim.-Cauda. liftxlaxi ifitebilmck idn. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir. Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur.! re«de „a dirdi .

b etnris ol&amp.Naye dedim. bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs. her vaki l. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp.rtir goz derecesine. digeri sohbetdir.rlara (Ashate) deniliyor. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya. O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor. . Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$.n bshtiy&amp.. Hszretd Mevlana. ?. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin. taav:rine uygund-jdar. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl.girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar. hikmete zulmedilmi§ o3ur. yare kar§t ah ix efg&amp.aman. sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak. hatta islama. kimya yapicidir. Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. ig&amp. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet.n eyleme. Elilmin malumudur ki. Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. Hatta hizmet de. gcvrur g&amp.z derecesine cikartr. kendisine yliz sene . Miibarek isimleri. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. . kulagiyle. ilahi senaya donerek diyor ki '. ■Allah.

o kakikaM i„„&lt. sen abylwlti' S^lTr.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di. misal olarak frad eyfcmigtir. q kimyadan bahsetraest. S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet. KrttWuw. bukin xdtm *». kimya ve simya gibi msvimmhrnn. va t i.„i. §ohretine bii . iadir. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti...tun* dan fi« de en buyiik Anadir.&gt. "&lt.. H&amp.kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn.. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine. buyurmujtur.„* .w.tAUOm ya Mkiden.„.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let.d. Kin deliUi kesti vH hesii katist. lunulur. ntin U. niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp.lh . Hak siibhanehu v&lt. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «.. ■■Mi --■ . hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju. " . ona imtadigiodan de^ildir. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam. Hazret^i Pit Efenduniz. terk-i sens demckdir. seiiflkarli^m. m. Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj. ' Keza. bilyiik „afi.t . bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. tekM Itjbar edilse bik.l«blln v] . fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im. H^-uH-l J-'ir'in hun.. O halde.klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi. Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de. en buyuk hamd oldugu'^bl.„. ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede.. 'Bcniffl hx.'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt.. SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe.^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k..de^ Misir ahirbaslaimin. Kimya s&amp. k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur. onlarin fevkindedir.tiztim bilenlw.. . AIl£h f a kar 5 i hamdden acz. Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki.i. Zrra variik delildJr. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler.st.. Hakk'm senasina ve ha. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki. KfipUmakdir. v iir lik v..-hr.

i r ^er rjL'E&gt. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> . Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp. Ge. Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt..Tmii hur$id rd bi§?iahti sis . A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M .6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud.udi kor tzb buyddhti.u^ 6 kebud ez ta'ziyet.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful