<!

DOCTYPE html> <html> <head> <title>Full text of "Mesnevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi"</title> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/jquery-1.6 .1.js"></script> <script type="text/javascript" src="http://www.archive.org/includes/analytics.js ?v=39399"></script> <link rel="stylesheet" href="/stylesheets/archive.css?v=38989" type="text/css" /> <link rel="SHORTCUT ICON" href="/images/glogo.jpg"/> </head> <body class="Texts" > <!--BEGIN HEADER 1--> <table style="background-color:white " cellspacing="0" width="100%" border="0" c ellpadding="0"> <tbody> <tr> <td id="logo"> <a href="/"><img title="Internet Archive" alt="Internet Archive" src="/images/glogo.png"/></a> </td> <td valign="bottom" id="navbg"> <table width="100%" border="0" cellpadding="5"> <tr> <td class="level1Header"> <div class="tab"> <a href="/web/web.php">Web</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/movies">Moving Images</a> </div> <div class="tabsel backColor1"> <a href="/details/texts">Texts</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/audio">Audio</a> </div> <div class="tab"> <a href="/details/software">Software</a> </div> <div class="tab"> <a href="/account/login.php">Patron Info</a> </div> <div class="tab"> <a href="/about/about.php">About IA</a> </div> <div class="tab"> <a href="/projects/">Projects</a> </div> </td> </tr> </table> </td> <td style="width:80px; height:72px; vertical-align:middle; text-align:righ t"> <a href="/stream/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi/Cilt1-1_djvu.txt"><img title="(navigation image)" alt="(navigation image)" id="TRimg" src="/images/boo ks-small.jpg"/></a> </td>

</tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 2--> <table width="100%" class="level2Header"> <tbody> <tr> <td align="left" valign="top" class="level2HeaderLeft"> <a class="level2Header" href="/">Home</a> </td> <td style="width:100%;" class="level2Header"> <a href="/details/americana">American Libraries</a> <a href="/details/toronto">Canadian Libraries</a> <a href="/details/universallibrary">Universal Library</a> <a href="/details/opensource">Community Texts</a> <a href="/details/gutenberg">Project Gutenberg</a> <a href="/details/iacl">Children's Library</a> <a href="/details/biodiversity">Biodiversity Heritage Library</a> <a href="/details/additional_collections">Additional Collections</a> </td> </tr> </tbody> </table> <!--BEGIN HEADER 3--> <div class="level3HeaderColorBar"> </div> <table cellspacing="0" width="100%" border="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td class="level3Header level3HeaderLeft"> <form style="margin:0;padding:0;" action="http://www.archive.org/searchr esults.php" id="searchform" method="post"> <b>Search:</b> <input tabindex="1" size="25" name="search" value="" style="font-size: 8pt"/> <select tabindex="2" style="PADDING-TOP: 2px; font-size: 8pt;" name="m ediatype"> <option value="all">All Media Types</option> <option value="web">&nbsp;&nbsp;Wayback Machine</option> <option value="movies">&nbsp;&nbsp;Moving Images</option> <option value="movies.animationandcartoons">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Animation & Cartoons</option> <option value="movies.artsandmusicvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Arts & Music</ option> <option value="movies.opensource_movies">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Video </option> <option value="movies.computersandtechvideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & Technology</option> <option value="movies.culturalandacademicfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cultural & Academic Films</option> <option value="movies.ephemera">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ephemeral Films</option> <option value="movies.moviesandfilms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Movies</option> <option value="movies.newsandpublicaffairs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Publi c Affairs</option> <option value="movies.prelinger">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Prelinger Archives</opt ion>

<option value="movies.spiritualityandreligion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spiritual ity & Religion</option> <option value="movies.sports">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sports Videos</option> <option value="movies.television">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Television</option> <option value="movies.gamevideos">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Videogame Videos</opti on> <option value="movies.vlogs">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Vlogs</option> <option value="movies.youth_media">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Youth Media</option> <option selected="selected" value="texts">&nbsp;&nbsp;Texts</option> <option value="texts.americana">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;American Libraries</opti on> <option value="texts.toronto">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Canadian Libraries</option > <option value="texts.universallibrary">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Universal Library </option> <option value="texts.opensource">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Texts</option > <option value="texts.gutenberg">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Project Gutenberg</optio n> <option value="texts.iacl">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Children's Library</option> <option value="texts.biodiversity">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Biodiversity Heritage Library</option> <option value="texts.additional_collections">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Additional Collections</option> <option value="audio">&nbsp;&nbsp;Audio</option> <option value="audio.audio_bookspoetry">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Audio Books & Po etry</option> <option value="audio.opensource_audio">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Community Audio</ option> <option value="audio.audio_tech">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Computers & TechnologyAudio</option> <option value="audio.GratefulDead">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Grateful Dead</option > <option value="audio.etree">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Live Music Archive</option> <option value="audio.audio_music">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Music & Arts</option> <option value="audio.netlabels">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Netlabels</option> <option value="audio.audio_news">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;News & Public Affairs</ option> <option value="audio.audio_foreign">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Non-English Audio</o ption> <option value="audio.audio_podcast">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Podcasts</option> <option value="audio.radioprograms">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Radio Programs</opti on> <option value="audio.audio_religion">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Spirituality & Reli gion</option> <option value="software">&nbsp;&nbsp;Software</option> <option value="software.DigiBarn">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;DigiBarn</option> <option value="software.cdbbsarchive">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Shareware CD A rchive</option> <option value="software.tucows">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tucows Software Library< /option> <option value="software.vectrex">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;The Vectrex Collection< /option> <option value="education">&nbsp;&nbsp;Education</option> <option value="education.msri">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Math Lectures from MSRI</ option> <option value="education.uchannel">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;UChannel</option> <option value="education.chinese_u_lectures">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chinese Uni versity Lectures</option> <option value="education.ap_courses">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;AP Courses from MIT

E</option> <option value="education.mit_ocw">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;MIT OpenCourseWare</op tion> <option value="forums" >Forums</option> <option value="faqs" >FAQs</option> </select> <input tabindex="3" style="vertical-align:bottom; text-align:center; w idth:21px; height:21px; border:0px" name="gobutton" type="image" id="gobutton" v alue="Find" src="/images/go-button-gateway.gif"/> <input type="hidden" name="limit" value="100"/> <input type="hidden" name="start" value="0"/> <input type="hidden" name="searchAll" value="yes"/> <input type="hidden" name="submit" value="this was submitted"/> <a href="http://www.archive.org/advancedsearch.php" class="level3Heade r level3HeaderSearch">Advanced Search</a> </form> </td>

<td class="level3Header level3HeaderUser2"> <b> Anonymous User </b> <span style="font-size:7pt; white-space:nowrap"> (<a class="level3Header" href="/account/login.php">login</a> or <a class="level3Header" href="/account/login.createaccount.php"> join us</a>) </span> </td>

<!--HTTP uploader button--> <td class="level3Header level3HeaderUser2"> <a class="linkbutton backColor1" style="text-shadow:#bbb 0px 1px 0; color:#fff !important" href="http://www.archive.org/create/">Upload</a> </td> </tr> </tbody> </table> <div id="begPgSpcr" style="padding-bottom:17px;"></div> <!--BEGIN PAGE--> <div id="col1"> <div class="box" style="border-color:white !important;"> <a class="backColor1 linkbutton" style="margin-right:15px; color:#fff !important" href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">See other formats< /a> </div>

</div> <div style="min-width:600px; margin-right:0px;" id="col2"> <div class="box"> <h1> Full text of "<a href="/details/MesneviSerhiCild1-TahirUlMevlevi">Me snevi Serhi Cild 1 - Tahir ul Mevlevi</a>" </h1> <pre> Sahife 1 - 165

tglNDEKiLER

TEBRIK VE TE$EKKCIR

Sab; Ft

Tebrtt ve Ts$ekkur . . Tasawxifun merhaleleri ve TShir-Ll] Mevjcvi, hayati Hazret-i Meviini kinuLi „ Mcsnevi'de tshkiys usilii Mesnevrttlxi dibiccni (NeyVde-n mund ,.,.,,

Muvllna vc eseriari . , . . .

Cariyenin tediviiinden hektmieriii aci2 fcaldjkiarifltn padi^hd zabir oimasi, de jgah ilahfyc tevecciih edertfc ru'yasmtfa gay be mensub hii rnlijdect g&amp;rtneti M tabib ilihiyi bu]ifb miiruttinm huiLile gelmSii . . . Ku Manna tevfik-i hid ii yet vcren Allahdan her halde ctfebo riayet husitsLirtJa mwvaf. faidyel tllcbi \c cdcbsiiligin veharnelinin beyifil . , . , , . , L L Haslanin bilmi gurm«k iqin padijahiii rabib-i ilahiyi on.jr. baij ucana aoitirmesi Cariyenin tSc-rdini anbyabitrnck i^tn a tabib-i veli'nin, p/iJi$ahtaii ha!vet ivmesi ve!t fa;kiiiiL;i, haslahgs te;his ve padijaba arzetmtsi Kujrumcunun rchirknsick ofduriilnrcsinin, ifaht ifareflc n rtu£unun beyar.i . . Bakka] lie luiWnin ve lutTnln bakkai (JUklaiunda yag dtikmesmiij hiklycsi . . X«ndi fliilitt ve rueshebine- taassubu dotayisiylc birisEiyanlari dlduren yatmJi p idii.ihiiii;i hlkaycs ,,...,,,,.,,,......,. HuisUyanUnn kaldcnlinasi iijin vtslrin padisaha hiyic '^retraesi

Hirtstiyaxilara kasd if in, o ;tfit veztrin ^cyianhjii ve cmUrm ir. 'ii hlikurad lnn hu cUrunda arzElmesi , Vezjria hali gtzli ve kcnrfilerinio idraki zayif oJdufcunJati, hirisriyanlanr. i -n fcabiii cimeieri ve rehbur bilaicltri , . , KiristJyanlnnu v«ire tlbl olmalan , -....,. 1 J-ilEf emu I.0&gt; l:Vy i gtiraiesi bikayesi . . , . , ' ........ . . . . YfihJdi vczirin hurdini beyan HiriMiyaoiar arannda akli ba^inda otanlaitn, voliriu htloifti Wamalari , _ . _ ITIJku.iiJii'jii vezlre gizlice htbsr gijndettnesi _ . . . . , Hiristiyanlardaji cm iki firkanin beyaoi ..,.,- ,,».»,.. Vcztiin birisui'smlara karjL. Jiii'lin hiiklhnleHni k*rt*tirpnasi Bu ibiiltflarjn aijrilniijiiaua jurctife oiup, bakikatdt oipiidifm.n beyim , . . .

i&gt;7 49

23? 119 244 123 246 124

250 126 254 128

o kdrlcr ve Jdraksiiier dahl Imana gelmelidirler Ar^in ve daglarm yukle«iumcdi i buyUk irfan emanetmi parmagi™ ucun da ovnatan bahtiyarlai'dan biri de t 5 :e bu Nfevlana'dir. bir B$l bahsesi. dine ataifewfak*.r kl lustinu kamata bate] Eolmeden zuhiir ^den bu Hl6«h» karfiainda. Ve buna ihtayac hissediyor. rub. ya hem s^kil ve hen. Gul yag m- . S«ielerd#nbcri Kwyada Mcvlana ' i«in U&gt.Mesnevi. KaiiaMmee 5 ark h MevSani'yi kaft deride UnWWlti^ir. basireti agik olanJar. sadece yaradiL^m basliba^ma bir twlcizc olduSunu ayan bevrn iiorUflcr. bu niwm leindeki Insscami lift iklnci bir m^cize' oian yaradili Sl i^inde a flizaim tftMffl.n. tman. belkl kendikendismi aldatir. Bu^unun edK^etl P^ hakikaten mubarek bif tessbbustti. liajsar.kkui ile elde edilebilece#ini bir parga aeienler *nlar.Yaln 1? . Dr. O wpheden W)r oianlar. Ve bu MilslUmaiiliii seklln &lt. Mesnevl ise gut j-aiidir. man&amp. vey* sade^ nib tobmrnd. ^klen v e L. itiraf etm eh W K arb F Me*Wtt6'a hakikatan anlamaya C ab S iyor.n MusHman.. fakat Allah ve FLesCilunU aldatmak kabil mldir? Mevlina'da hakikt MiisIilmanHk belagatin en ytiksek derecesi m ilftde «dJlmi§tlr. VataO.!! olur. ed*n mucizele^ sra yacak derecede idfakaitdirJer. ofitrn nasil bir muca hede ve tef&amp. lstfe bilkat bir Mevlana yaratai^t. en jvayldar ve en otgun semeteslm afmdl ve r«-ordu. diyorum.rtip edflesi ihtifaller. . Hidiyete eriyor.ye -maYi Kui'aii.WK m ineWyetini. jtffii Kur'amn fyi ve eiii dcrler. On^n azamet ve kudrstini ve fcudretinEn azameLini »Srt&amp. hakiki ^rilslumaniila C ok tjzaktir. hldayete eriyor. eter emm J^ H. beferl^ g dra 5 hudutJarmi a 5 art bir irtifidir. Iger btfyle bir tesbih« ctvaa veritirse Kur'an.m.2T0 136 282 142 2B7 144 290 146 jg j 146 in 147 317 159 Prof. Bu hidSyet.nin mUslUmanbgldir.Jefill. All N'lhad TARLAW Konvali p. Vt buuda "i^tudur ClUikl M*V«*S. Ve ena yakiasaniar.Utiewer Wr gen ?T merhum ^TahiT OlgunVun Mcsnevi tercume vc ?erhlni tab'a bastatSiWJirua bana mtijdeledigi zaman nc kadar sevmdim.

HtjI ancuk iHJi'RLmk'ki miri'i kudrelliic boi'sludii r. butun tahribatmi yaptiktan sonra. hakim olan siiiiiM. di£'*r larafiar.-t. ikinclsl kui is^if. harikulade tenasup ve Sben^fi yoktui.in "i i ■ i binck aliiln.'Liiuthr. Deniek kl bu gCriise dogru bbr harektt baglamt^tir.da Euliin sckU. GiU. bu h ftK km i &gt. gakil ile ruhtur. . g em! n.ksis? madde medeniyeti.Ul'Hl hLivi'iin vc bluindur.ndii. artik asil insan ruhlarinda if!asa d ogru gldiyor Kawanl sehvet ve ihUraslan hlflbir httdut tammadan alabildigine ko 9 turan ve medtniyet kisvesine btirUnen bu vabfet. Mesne vi. beperiyeti ueurumun kenarina getiimLjUr tnsandaki bayvani s ehvet ve ihtiraalai. Bu idruis. Vb uLuiiiti lek rncyYesi. Mini htnln i.r Mn'iiAilin. Gulyajb valm z ruhtur. liupn qcrifn ICrt'TU mnmtiiiu nm* k«dd&lt. Fakat oiiua rubu vatdir Biriflciai tanri.'ihik njrli iii. ileri bir mtdenLycttir. zerMeti. mensup buluridugu camianin bu hakikS insam idrak l^'lnrlr yfljUiiLUMni (fllytii". Hu (ii/RLnlt-Ti. liu tuni^ar vr hiuiulnuK k'iidrci. cemiyet hayatme idea] bir nizain verir. Birkag danua giilyaiinda bir guilstan. Hakiiil tasavvuf. cemiyeti huzura kavusturan bir ohlsk ntzaiiinni. bu yoluu en its-tijn eseridir. bir tarflftan idrakin biitun intlyaclsnm karfifer. Dlnin metafizLgi tasavvuftur. n in nnyvjani Knnrn. Snsan denen harikulade sail at i"-nmn fir piyvnr&gt. Kttr ve idr&amp. ott an uaertne egilebilirler.muclmbil ijbrebSlecek gozler.i. iHiiii'k ki Tiirk genetic. D!n r her seyden ewel bir abiNk hii. EQtiin uivjyyetlnfll iaadetine matuf olan bu ahlsk biisinin lu vi ve fin! acvklerin tok tisiiinde oldugunu dusunen ve bu hissin netieeiinde kendini S anm keyidlann engin saadctini duyan insaiij hakikateti hUr ins&amp.

bvigUniin geneJ^tnin anlayabilecegi sade ve melin bii Turkic ftn yazilirujtir. ^f^fe dc sanat tRa^ubu hakim fltaM*.dizlan birer inci tanesi halinde Usavvur etmekten ho^nan &amp.ti 1 bir zatin.ii} kaieraine iiiiiatiaiie tasarrtir KdL'n yok deiertl bir edeblyat botasi idi.sunuyorlar. Tereeme ve §erh eck:n Tahir-iiL Mcvltvi (Ta hir Cilgu.ii lie kcjidQerin* sonsuz liikranlaiimi orsttmeyi aevkii bir vazife bilirim.liyorua.?brik eder ve bir TQrk Site.Turbcsine agiklar ka'. ge{i£li£lni bUUin kslbimle t&lt.onu olan varhgin daha ya ? arnen sonsuzluga at- . bir bmur mabsulii olan bityuk estxini ihya eden gen^lerin ba■.■ vfl rd i r .in muMesern terkibi olan sariat.jamil . Ahenk Ue kafiyenin. peygamber dcgildir. onu ger ? ek cehresi ile tamma]. vi.r tara(i. her buvuklukte bir sanat iinyor. Dr.™&amp. kabuk^ki panltLdan ibarettir. mUbaruk bir hijiinettir. Gune ? i guzel bir ? amdan gibi. onun K £hiridir. AJi Nihad TARLAN TASAVVUFUN MERHALELERl VE MEVLA NA Nureddin TQFg U Mevlara Celakddinln. T^avvufta sanat. Ancak halk kUles! sebl« diisktin cldugundan.rl®m&lt. l *&gt. boy Is? bit insamn. biiyle degerde bir eseritii karde g!■ i 1 1 l. Bu terrizlcnme i ? i r insan olan v&amp.efi adi vcrileii Mevlina.-jrdiklari bii hizfnel. olsa olsa dervi^In deyncgidir. biz onun dervislifiini bu degnekle ar.-. Tasavvui esaamda bit ahlaki termdenmc yoludur. guzel soz ile gbi ya^r. Bu yokuluk. &amp. Tiirk Ben^IiSint bediye ettigi pariak istikbaljn nurlsn liinde ebediyyen yasasin. biitur. Sonsuzlugu bile sanat oHden lie du^unebiliyoruz. bir r^oklarmm meftun Didufu sanatk&amp. I te azii Konyali gentler. fakal kill 1 1 .&amp. Konya'nin aydin. Mevlanantn dinS tecrubevi biitun derinligi ik yapnuj bir mutasavvif Qldulunu du^nmek. Bu eser. Az\z Tahir Olgun. tJim utid mensup oldufiu tarikatin pirme bAglttnuft ruhen Mesaevf^s cok nufuz etmig. selaini'f. V«id t dervasmin butiinuntten aynlmaz damla 31 olan Hazreti Mevlanaya buyiife sair diye ovmek adet olmtlgtur. olacaktir.iW hareket ederek Allah ! a kadar gotuien bir yolculugun somicudur. Prof. bir yurcJa. bisLim bir Turkliik alanine .

ister aci. ewelkini takip eder. hazirhk safha 5 idir. Evlad. Tasawuf. ikinei baaamakta cvladdan ve irsaddan ge^me hali gerceklegir. ailesini bir zaman ihmal etmis. Ir^ad se. baziJa^nin tabiri ile Allabla birle 5 tiren hareketler.ti andiran gohretle devietten farki kalmamiftir. biitijn akil. ddnyarrxizi kararuda biraksn ksd bir ayduihk butUniin fertlerine avnlmaz muhcegeni ve sarsici iiadesi.i gibi donup kabnaktadir: Bu snrdir. Sadece ajkin bit nevi tortusu. Lakin deruni bir ihti^m. bu hazirlanmada terk veya inkar basamaklanni atlavacaktir. Birincisi. kfrterden temizlenfc gibi kendinden atar. ve ben im semi gtir.mek auretiyle yapilui^ktadir. Bu h ta S avvufun riyazat ve feragat devresidir Allah yokusu. zira donmu^ ve diinyevf hiiviyet kazanmijtir. hikmete degi$tirilmez. biVtun kibirlerin ham mall olan zavalli akjm herzeleri. Ilk nyazatlerle i 5 e ba^ayan dervis bu volun bitimindo sonsyrfugun tema 5 ast ile kar^lagir. Belki de ona yabanci bir unsurdur. edici olur. Temasa edilen mana alemi. Uu a$kin ilk Immlusj. Ruh dunya&amp. sema'dir. her ? e 5 it i faded ir. hikmet degildir. bir irade halinde parlar. A skin ummamnda aklin irjadi da liizumsuz bir kiilfet sayilir. Boylelikfe sifa bulur. Terk hali. Dervis olgunlashkca. hatiralar- . hepsi de degersizdir. enginlesir. bijtun hikmet. bir seyde bulunmaz. Bundan ne ^lkar! Terk Lib asm i o coktan giyinmis. ister tath. i labs i hazdir. hayalierle. onun ruhunda once bir jstek bir istiyak. Onlan yaralanna yapisfcrir ^eker. Manzara yok sckil ve sdret yok. neydir.Kcr.dinde diinya yuku diye ne varsa hepsini birer birer ve suuria' bir tcslimivetk terk edecektir. ruh atletim kendinden F^irir. A skin kendi si degildir. ilmin de r sahte brr nianb&amp. . o da disanya cikmca volkan ates. Terk yoiculugu burada da nihayetlenmes.lavisid-r. sevk de beraber cogahr. dervisin ba grinds parlay an ask gune^inde. Bilakis dervbjta bir ncsvedir. erkam. felsefe ile beraber biitiin ilimler ve biitiin kaideler bakikatin posasi hukmiindedirler. dumam veya ondan fiskiran bjr alev kakr ki.inda tarn manasiyle bii atletizm denebile^ek gfen ou sicravis gelMgu^el vapilan bir hamle He obnuyor. II u taka* uor alma?.me bir gb'niil yakisidir. Artik Allah yolculuguna &lt. Evladdan gec. Bu basamakta duran dervijin goziinde evladin. Mai tie mevkJ hirsJarmi ve bu varhklann agir yiikunu. atese du§en bir kar damlasi gibi eriyecektir. tatsiz suyu bir bata a bo§alttiktan sonra. nsu3u\-a^dir Tasavvufun. AlJahindir. Onun yanmda. insan olan varhgrniizdan gikanp. Butun alem. basamak basamak ilerledikce. Mrvetten ve davhtttn Jt^tno ^vkl Ne knnallanacaktir. fenadari bekaya si^rayisidir. sarhos. camurun icine atilan allmdan.. Dervi$ bunlara itibar etmez. . daha geni 5 ler. dunya yiikunu inkar sevglsi. Bu yoida ilerledikce gucliik artar. Sevkindeki lezzet hie. daha cetln inkarlar. Lezzet. Onda inkar sevgisi ba S lar. Onun adabi. uzaklastinr.. Allah'a yakla 5 *]ran.ikanm geri ddnmesi yoktur. Mevlana evini. ilim denen kendindeki bulanik ve. irsaddan gecme ise akil yakist. u ? safbadanget. kopanr. mantra imi 5 gibi etrafa vayilan bir mana. sonsuzlasir.

Onun vefatmda bu ders Tahiriil-Mcvlevi'ya verilmig vp liafUda bir gun 20 Aguatos 1339/1923 den 7 Arahk 1341/1925 tarihine kai ii Mutinevi takrir etmi§tir. islam Tarihi.idurbigiine bagti IumiIT i Kiiliip kutnisyomma aza 1 1 1 j. Edebiyat tarihimizde arajtir malar yapacaklar i^in ^ok buyi'ik de* ni ve ehcmmiyeti haiz olacak bu eser.bk Mahfel Mecmfias. Fakat bizce en olgun ve rrtiihim eseri (Mesnevi Dersleri) rLarai alhud. tkLnd cildin de rrijttbaays venidi^ini ve yakinda yayirtlana^agiru memnuniyetle birenini'^ik. Onlan unutacak. kendi ruh diinyasmi dolduran yiizle. Derste soyliyeceklerini hatirlamak iijii.n'.l Ikmale muvaffak ulmus ve bu katalogun 12/18 nci asra aid birinci iiLii.i k"iii.ge.. ?uurunda bu ^okluk reanHnln miitemadlyen raksetmesini boytece onleyecektir. degerlerini inkar edecek. onun vefatmdan sonra Karahisarb Ahmet efendi oraya MesneVlhaz\ oimuatu.-c(j hayali benliginde b\flacaktir r veya onlan kendi nde eritip yok edecektir. . Tahirulmevlevl (Ikinci Divan&gt.'■ ii. hahrlama iradesini yok edici sanki ycnrif Sabrinin Ebu Said Kasidesi ve ^erhi Fmulinin Bagdad Kasidesi ve §erhi Fuzulinm Sikayetnamesi ve §erhi Kudemay-i Mev3eviyy e VeliyMdin Oglu Ahmet Pa sa Divanmm Nesre Cevrilisi Divan-. Had is.ren. i' hki oabir ill' mcydami goltn evertarl mvyltHndft. If •Ojrftmol.. KutupluiiL'tur m'.i ' .!.»j. (Mesnevi-i Min'niivt) yi bugunkii nesJe kah edecek bir bilgi hazinesidir. liHY de Mi Hi Egitim Bakanhguica nenjredilmi^tir.i (Mesnevi) ye ya^di^i serhtir. vetttindail kssa bir zaman evi'i&gt.i i i. tasavvui mlhihiniida butun miiktesebatinin muhassalasi olan bu serh. ustadin ilim ve fazhm isbata kaflilir. . 20 urn asm kadar divan sail il. yanm asra yakin Fatih camiinde Mesnevi nliiiiiiuia. (\ aa\ ^ Kl k X^ en ""* Wu Mi.li * sB^STSfi.i y&amp.. Merhumun hiicuin Mehmet Es'ad efendi. V * DWai-.iii i. Tefsir.rtedn yasma divanlan katslogunu. ii. ha-'ii la 1 1 i^i notlarmi tcvsi ederek Mesncvi'nin birinci cildinin dtirdde ucii- . Istanbul kUtUphAnvturiiHlu bulunao Tlirk je ywitina dtvcalsri tetklke baslayan murhum. Onda bizirn diinyami^ kar^i bir nevi yabanci hk.-i Farisi Tabir. ii'Jiin . lii edildiginden itib&amp.'i. btlhui i ikhl iigerlncta ilm rnnk ihtiyuriLZ.dan siynlmaya ba^layacaktjr. Dervi?.ii Mil i&lt. Bu eserlerden maadS a&gt.

Mcrhum L'stad Tahir-iil Mevlevi. pek scvdigi kitaplari arasmda.DU LiTcume ve ^erh etmi§. ancak (Mesnevi Dersleri) nin mutaIn tii i Hu mumkiin olacaktir.ru-vi takririne ba^lami? ve muntazaman derslerlne devarn ederek bir tninfiiiri Tiirkce yazma divan katalogunu hazirlamak. (T&amp. diger taraftan Mesui'vinin tercume ve ^erhini temamlamak ifln. IS Tuhirid-Mcvlevrnin vefuli. Belki gun ge^tik^e degerinin biiyukliigii anla^ilaeaktir. ahlakan da yuksekti. m em 1 eke I i^in qak bilyuk bir kayibdir. (Mesnevi Dersleri) ni yazmak istemi^tir. Mevlevi kjj afeti ile . uluvvicenab sahibi ve tain manasiyle kamil bir insandi. Igte bu vaziyeti goz bniinde bulunduran iner* turn i.gip Paja kutiiphanesinde tasnif-i kiitiip komisycnundaki vii/ifi'Hitie yak in olmasi dolayisiyle Cumartesi gunleri Laleli camiinde Mr'i-. daima fakirlerin. bu serh bugiin anlasilamiyacak bir hale gelmis. Eiraktigi bo$iugun kolay kolay dolduruUcRjiQi tahmin ctmiyoruz. (Meanevi) yi okuyup anlamak. bilihere ehibba ve talebesinin ricasi iizerine Wrllici cildini tamamlami§tir. olan bir iislub ile yailnii. Ismail Aiikoravi merhum tarafmdan §eih edilmi§ ise de. Qimki ehl-i diinya degiJdi. Siileymaniye eamiinde (Kubab Cavu^) natTiindiiki bir zatin vakfetmis oldugu Mesnevihanbk cihetinin 194B yibnilu us lii da tevcih ediJmesi uierine 29 Mayis 1948 den itibaren bu camide.^ : . ustadimizsn dedigi gilii. Merhum. yasi 70 i mijtecaviz oldun vt? ini'de iilserinden muztarip bulundugu haide geceli giiiidiiiiii ^aMulumdur ki d Haareti Mevlana : mn .hir Hoca) yalmi ilmen degil. 'RabmetiilJahi aleyhi rahineten vasia. kimsegizlerin yardimina ko§mus ve hi^bir zaman rnaddjyat icin gaL^maira^tir.tii'. itiiik'j'ikiben Ra. Son senelerde nesrolunan tercumeler ise ekuyucuian tatmin Mild mahiyetde de ildir. asil ruhlu.mubarek ve oJmez eseri. hakiki bir miislumati.

■ .

Hi 1 l_ .

ITazreti Peygambexe (farz-i ayn) idL Ummet-i Ivlu hammed 1 in aiimlerJ VI iirifkri de li&amp.S. halki iiayrn davet etsinler.A. CI) Sirc-i Nahl : U5. halki bu §ekilde uyarmakdan fieri durmadilar.lnla olsun. Kur'an-i Kenminde ve (Nahl) suresinde.V. mii'minlere de aym suretde nasihatlerde bulunurdu. bir va 1 z tertib etmigti.) Efendimiz de Ailah'in bu emriril kemaltla v» temamUe if a ey]emi§dir. 104. Ba keriman kar ha dii^var ntst. kalemle olsun. MKigrikleri boyle bikmet ve mev'iza ile mi ana da vet eyledigi gibi. Bu emr-i thJhi. F: 2 .* ayet-i kcrimeaiyle. Hatta haftada bir gun kadinlara -mahsus almak uiere. i§lere davet. Habib-i Hid bin*? hitfiben : Van! : « (Jnsanlan) Kabbmin vol una hikmetle.Tu megu mar a Lcdan §eh bar mst. va'iu nasihat ve hayirb. m SUteA k\-i Imran . sizden bir cemaat olsun ki. (^iinki (Al-i imran) suresindeki : OK L#^ Yani : *Ey musliimanlar. Cenab-i flak. glutei iSgtitle da' vet tt ' » RasQI-i Ekrem (.• dilerine (farz-i kifaye) olmu^dur. )(#&amp. hayirla ve lyilikle emredip kbtUliikden ve giiiiahdan nehyuy lesimler *.

mescitlere (va 'ziyy elerj tertib etmigtar.£&amp. tabii gormeH ve beni mazur tutmalaBiniz. §urasi da. Pek lyi takdir edersmiz ki sbz. benim gafil idrakime tenczzCil etmez de nntatamazsam. llyik olmadigim balds. Onun vefafemda bu ijf. Bu miibarek kitab. ve bircok yabanci dillere tercume ediimi :■?.a) . ikindj naniaaiiidan sonra. Hazret-i Meviani.' Hoeam Mehmed Esat Dede efendi. diriliyenin anlayi$ina gore soylenir. vatzJanii Hsanma hikmet teJkin edirr-. Mesnevide bir bahis acmi^ ve. Din buyukkiindcn. Konyn camilerinde va : zlar yaptigi gibi. Adeta zorla gotiiriip. oraya Mesnevihan ohmt$tu. onun irtiha linden sonra. Mesnevi takrir ettim. Sonra bu isden ■cekildim.\ yrrtne j-etirdikled bu emri. M §rif arasmda gfi^efa o yiiksek konusmanin inedikleri.. -Cfctiab-i Hak.ni'jtir. Karahisarh Ahmed efendi inerhum.17 Din alimlermin hirer vazlle nlar ik h\t. Daha sonra. h oca mm yerine oturttular.ee ^erhleri yazilmi. Arabcs. Baskalanmn ytizume vurmasindan evvel. veairler ve em irk" ^ylv dursurt. var ki. Tiirkce. -DbieyenUr ne kadar dikkatli dinJer]er S e } valvar «Ja o k^«lar hikmetli Myler[er» abzunii ^erheyle. 20 Agualos 1339 dan 7 Kanun-u ewel 1341 tarihine kadar Fatih Camiinde. yarim asra yakm. yakm zamanlara kadar takrir ohinagelimg.&amp . bu tlahi emri yerine getirmek J$th.-&gt. ve teveih ulundu. hem de seriat ve tarikatin en biiyLiklermden olan (Hazret-i Mevliina) da. Siileymaniye Camiinde (Kubad Qavu§) naminda bir zafcin vakfetmis oldugu Mesnevihanhk ciheti.t eyk'digim acz ve noksanimi size karsi da ikrar ederim.r.:. Fatih Camilniie Mesnevi okutmus. dinleyen ve yazan ise halifesi bulunan (Husamuddin gelebi) dir.. Haftada bir gun ders yapmak iizere.sahlar. Muhatab ne kadar anlayisli olursa. seriat hukumJerini ve tarikat adatom halka ugretmek igin (Mesnevi) yi nazmetmi$tir. Hcizinize tekhi. kendimin itir&amp. konu$an da o nisbette yiiksek soz soyier. Hususiyle Mesnevi gibi pek derfn bir kitabi anlayip aidatahilmekte!. Aezimi sbyledimse de dinlemedilei*. hatk tabakasindan birgoklare da bentasemig ve vasitah okrak bunu yei'ihe getirmek ieiii camilere.. Allah rjzfisi igin vakiflar tahsis eylemiglerdir. *&gt. abd-i acke teklif ettiler. dinleyenlerin himmetleri kadar. fel6m aleminin her tarafmda biiyuk bir hiirmet kazanmis ve oafisliittiaa nabeefc* lerinde. IS HAZRET-i MEVLANA KlMDI? . ptd. MesnevS 6vle bir kitabdir ki r sbyleyen (Mevlaj&amp.

Qiinki ecdadnirJan (Ahmed-ul-Hatibi). nihayet Konya htikiimdari (AlaQddin-i Seicuki) nin (Sultaniil-Uiema) yi daveti iizerine. babasiyle birlikte Belh 1 den cikKUf. ^iirn'da (§eyh-u)-Ekber Muhyeddin-i Arabi) hazretleriyle goru§tu. «Maniik-ut-Tayr» ile nasi m-i kamiline tercih eylerdi. Nitekim. dir. Ilacca gittikten ve biraz seyahat ettikten sonra. §eia*»iiI-!Eittime isc. onun babasi (Sabit). onun babasi ( Ahmed h iil-Hatibi). Kendisine (Hirai) denilmefii. onun makaam-i irsadina oturmusUir. Hiisamtiddm £elebi r Hazret-i Fir'in halLEesidir. halka-i tedrisinde yiizlerce talebe bulunur. Konya'da ders ukulur. onun babam {Kuseyn-j Hatibi). onun babasi (Mutahhar). «Hadika» ile sahibi arifini. Hakb'de. daha sonra «Larende» yanl hugun Karaman denilen jehh. "Jems-i Tebriz ona pervane akffks £egitll eserkrmin en me^hum. « Benin gibi bir alia men in cazibesiyle Diinyada bir {Husami-name) dolasmaga bagladi. Horasan'm (Belh) sehrinde dogmuj. Habasi (Siiltan-Ul-ulema Muhammed Bahauddin Veled). Mevkvi miintesipleri »5eyh Attar » in *Mantik-ut-Tayr. (^ems-iil-Eimme AhduUah-i Serahsi) nin kerimesi (Firdevs Hatun) u almij. cedd-i Mevlanil (HiiiSeyn-uI-HctiLi).let de kansmistir. Siilale-i Nebcviyyeden idi. « Hakim Serial* nin «Hadika&gt. 68 yn^iucia ve C72 CurnazelShireekide Konya'da Lrtihal eylemigtir.h gaKellcr ve manzumeler siiyliyerek o iimml arifin namini ebedilestirdi.Diyar-i Rum) tabir edilen AnadoJu'da ycTlefmi^ olmasiridandn". o neseb-i kerime surl bir as&amp. *Husamuddin £elebi» nin talebiyle meydana geldigi igia. Hazret-i Ebubekir'in onbirinci torunudur. onun babasi (Abdurrahman).* derai^tir. (^iinki Hazret-i Mevlana.*. $u hesabga Hazret-i Mevlan^. Siddik-i Ekber neslinden g*len Mevlana'nin anne cihetinden de seyyltiigl vardir. onun babam «bi (Hazret-i Ebu Bekir) Radiyallahu anh'dir. Yirmibe$ "binden fazla beyti ihtiva eden bu eser-i cell]. §ems namina bir ti&gt. me hur (tbrahim Edhem) in. JUi^ret-i Mevlana be§ yasmda iken. asrindaki alimlerin vn ttstiinii tanmir ve «Mevlana-yi R{imi» diye ambrdiDaha sonra «5 e ^s-i Tebrfei» hazretleri iJe go'rii^tu. Peder i r nit: n sonra. Husamuddin £elebi. Konya'da yerlesmijti. MevJana'niti irtihalinden sonra. Harzem §ahj (Alaiiddin) in ki/im nlmi§ olduklari i^in. cedd-i Mevlana (Hiiseyn-i Hatibi) de.'ian'do oturmus. Konya 'da. i jle. onun babasi (Mahirsudjf. bir miiddet Erzinf. bu iki eseri takdlr eder. onun babasi (Miiseyw\i). o iki kitap tarzinda bir eser tertibini Hazret-i . Kezii ecd^dmdan (Mutahhar). r r ndan dogmujtur. *Kitab-i Mesnevi. bir ismi de *Hiis ami-name* dir.Kelmi§. (Hicri Inkvimin) 604 Hebinlevvelinde. Mesnev^nin tanziminden ewel. altmci cildin ba§mda. 19 ttOyie rah$endeki ol §t:m'a4 nur. o vakit (.Hazj'et-i Mevlar-A CslaLeddin-i Eunii (KaddesaHahiJ sirrahu). pederinin halifesi *Seyyid Burhiriiddin-i Muhakkik-i TiTRQJtli den suluk gb'rdii ve Hazret-i Seyyid'den hiJafet aldi. smi okurlardi. onun babasi (Mevlud).

en buyuk bir kfifirdii . Tarik-i Diinya papazlar hakkiiida n/^il ulmu§ olan.Sehzadegan» hikayesi tarn am ol madan.ikmi§. ya mecbtiren.. !*J2ii***iPi: * f &gt. Ankaravi merhtun. Hazret-i Mevlana sustu. Ifadesitie naaaran.uiicesiledir. YAnh -BuyLik scyh dt?gil. Ktndlsi de bazi manevi tecelliyata mazbar oldugu ve Cltbl hAlkndu bulundu&amp. Fakat eserin nazmu malum degildir. Kakat cnlann dercedilmesi. £ijnki omriiniin sona erdigi kendisine ma'llJm olmugtu. alti cild. Biiylik oglu -Sultan Veled* Mesne vi'ye bir hatime yazdi ve hadiseyi anlatti. masal soylemi§ olmak igin degil. MESNEVlDE TAHKI^E USClO Gkumu§ olanlann malumudur ki. 1035 tarihinde Sahafiardan aldigmi ve 814 tarihinde istinsah ediidigini soyler. diitiya hayalmdn Nti'ylt-ri lu^a gilmi^ olanlan size habcr vereyim ml? J » ayeti. Sonra yedinci cild diye bir kitap meydana c. tasavvuf dugmam bir miiteaaaib uldufu anlagilir. Sarih-i Mesnevi &lt. a kis-j i la Mian hjsse almmak dii&amp. Mesnevi'nin ba$ tara/mdakl onsekiz beyt yazih idi. osorile nammi ibka cdcmfimiftir. o nazim hokkinda da okunabilir.. Altmci cildin sonlarma kadar soylenlhp yazildi. Ciinki yiiksek bahisler ve derin . ikinci dido ba$lamldi.etU.u i^in. Bu kagitta. • I Y. O da : ■ — Sana da oyle bir fifcir ilham Dlmustu.in : » $cyh-i tkbrr nist $t*yh-i ifc/irtlt. diyerek sanginm arasindan cikardigi bir kagidi ^elebi'ye uzattt. «Muhyiddin-i Arabx* gibi ekabir-i ummctin en buyuklerlnden olan bir zat [&lt. Sonra Mevlana tarafindan soylenilmek v« i. Altincx cildin bajindaki : Pv}ke§ ml dr emet ey mtfaevi. zavaQi. O airada Hiisamuddin Celebi'nin Ulul mfit . Fakat o cilddeki &lt. Bill net did \m tarlhindc hitam buldu. K*M*H sddis der temdm-i mesnevv Beytinden de anla^ilacagi iizere Mesne vi kitabi. yazmaga devam edemedi. yahud hiisn-u te'vil gayretiyle ^erhettigt bu uydurma Mesnevi'yi. Iki sene sonra. nc maksntla ymmi^n. ylrd fi«2 senktide."itil : "Kendileri muhakkak iyi yapiyorlar sanarak.Mevlana'ya riei etti.■ demek ktisUhli^inclii bulunmu^. Mesnevide birtakim hikayeler vnrrlir.taraiindan da jerh ediLmistir. yahud alti defterden ibarettir.Seyh Ismail Ankaravi. O kadar ki.«]ebi tnrnfmdan yazilmak lizere tanzim ve tahrire devam edildi.

( Beyt-i m-en beyt nisi iklimest. XI - bile. . iki tarafi mubahauede l. fcasjret sahiblcri nezdlnde hal ve makama miinasib fasih ve belig sayiludar.ulimduruf ve tar. Hczlim de hezl degil t tMmt i. Miinasebet dolayislle bagka ftkralara. hangi tarafi n sqzu okunsa ve dinlense.beytiyk.Hazret-i Mevlan^. kuit-li!ki masah diyen beyinsizlerin terbiyeslzligi. fakat onu henii'ii' tcmamlamaz. sonra doniip ewclki i hi iyi bitirir.aflara fikirlerini o kadar kuvvetll delillerla miidlfaa Itlirir ki.-lmak uzere : her simf arasinda okunur vo dmk'nir. Hezl-i men hAzl mst ta'limest. onlardan yine biliiiNiislsebe bazi hakikat ve bilginlerin nakhne gecer. bizzat :nazim-i alisinin verecegi hiikmii beklemelidlr. cahillsr miistesna c.ibLr varcbr. yalnu zahiri gorenler nazannda nezth gdrulmea* £31 Slire-I KehT : 104. bir mka iklimidir. okuyanlara hakikati anlatmak gayesi hedef ittmU •dtlmlgtir. HaKfet-i Pir : (tlciuldan Ic'tn. Onun ic^in. Bundan dolayi avam tabakasi. Mesnevi'de bazi hezllmlz (alaym-acik) fLkr. maksadm ulviyyetinl k 11 v r ii y n m a mi f ol m alarmd a ndi r . bazan bir nikaye nakline ba?lar. bundaki hikmeti beySn eder.i„ soylenilmi^ srolerdfr.itimnnh. bir giir kiln lu yazmak degil.hlkmetler. tacyit degil. manaya ehemmiyet veritmig. an da hatirda bulunsuu ki. i itiun iijin. bir tarafi dinleyip de hiikum vermege knlhir. Mesnevi' ye. igindeki hikayeleri dinler ve ho * In rm\ Havasdan obnlar h ifade eyledigi hakikatten hisse ve feyz alir. insan o taraE haklj de(m?y« mecbur kaiir. Mesnevt'de lafizdan ziyade. -Benin) her beytim. Bazan da iddiah bir hikaye $Syler. Burdar. bbyle misallerle bir dereceye kadar anla^ilabilir.

§unu da belii tmeden govern lyecegim ki. Dogru ve yiiksek bir muliatah biilajiiadigim ipu uliiyoruin.jliii'inili'yii lilimdti ■'■ rlitm* dcdifcitida I tidum&gt. Ekrem-iil-Ekremin oldugu kin kerem-u inayetiyle ihsan cder. hepsi ierkcdilmez. harf-i tenbihdir. Afallar farkh oldugu i^n. Sidk-u ihlas 11b ialnnilc-: geykri e&amp. likden «Eeybi» Me kadar tarn bij? muhalefet vardir. (Hazi) kelimosindeki (h).■ I ■ I uliii &lt.. Tasawufta fee istidad farfci dolayisiyk kferruatta bastt farklar gorulse bile.uphcMla: ki .. A-. ekseriyeti itibarile HtJsamuddui CeJebi'nin aiiJayj ¥ ina gore soylenilmistir. do Musnevi'nin miibarek beyitlcrini dikkatle okuyup anladjgimiz '■' l '"■'■■" isllKde utmeliyiz. Eazan da Hazret-i Pir. deyip dumyorlar. &gt. temi-imi eylemelijrt* Ats-yi Rabbanide cimrilik voktur.ve mazhar ddugu ilhamlann bey&amp. Daha fazjasmm anlasilmasmi lutf-u Hahi'l"t&gt. -llepsi infi^iImBM. (za) i 3 e 7 ism-i j 5 arettir.v'icQnil-yh liangi k«Um»dli ' ^.irgemez. tasavvufun rnenbai nakildir.tirvi.i bui'oda niu. Irui bir rui'i.Hiisamuddin gdebi ye hitablarim bile layiLyle anlamak. Bilmiyorlar ki Mevlana ftiozof degll. C'. esas mes'elekrde butiin tasavvuf ehli muttehiddir. Aisa&amp.j . MESNEVt'NlN DTBACESJ (Hita kilabiil mes'ncvi) $u M 3 S Ticvi kitabidir. Mesnevi'de fdsefeden degil. tasavvufun hakikatlerinden bahsedilir Fdsefenin me'bazi akil. liu. sofidir.buyu rulmug Lux.. birinci hltaiiuii'lnn fei-nro yazilmi^r. bizim gibi adz ve gadl olanlarm kan degildir. 22 f.i dJMcu.jj HazreW Mevlani. m ..r. kendi makammdan soylemis. .dive. baai cahiUer ve yan aydiniar: -Mevlana'mii fekefesi. sen in anlayi 5 ma giiredir. fokdcde 4kani.. soylediklerini degil. H 'n iKi Onu g6storl r. Husamiiddin gelebi'den daha kavrayigli bir muhatab bulsaydi rteler soyleyecekti?!.$urasi da urmtulmamalidir ki Mesnevi. Witekim: «$u soylediklorim.iuna yol vermiftir.jul. ku'limtsi «!?u» rnui nii^iii ■mil.ih. Arabia bir scjz varrl. O haldo. .Kitib-i M^-. r va- ■ .lir.. bile.. Kendmi..

!ki&gt. dir 'o (Aliinlore) mahsustur. Vakia Hazret-i Mevlana. ■. F^tiba-i §trifeyo ^^ureL-ul MeiJani» de tabir otnijur. revafj bulmam^tir. f. (jiisanlarin) kcndilerlndi'it vb duliu bilcifliyteiikleri nlc« goylarden biiiiln (ifileii ynralan {Al- 33 lah'ift §am ne kadz-r yiicedir) niimtzjihilir 1 . Mesne vi ilyihleci.n bahsodildigine i^aret vsaist." ayet-i kerimesinde beyan .Movlanai tEfendimiz) iiiealinde ta'rfro ifade edt:n bir koi .ij-t criili hatira gellr. Mesne vi kitabinm ismindeki lugat jnanasindan l.^ *Mesnevi» J &lt.vi» t&amp.=Turbe» tnfizlandtr. i L &lt. «TUtbe» denilince do Konya'da merkad-i MevI ii i in attlagilir.ii •Mrsttevi kit9bi&gt. nairn stiklliorlntn tertib ve tanwm itlbSrlyle on kolayidir. kulmerU gibi manalar ifade eder.a.. Bundan dylayi Fat ilia Suresine de yeNi iijreUl olmaai ve iki defa nlizul etmi? bulimmasi dolayisiylo *Seb'-ulMcaajai* deniimi^tir.ime) dola^nnyii baslad!* mealindeki beytinde. bSrint'i cildi hitim bnla. Mesnevi itin -Huaarnt name) tabfrinl kullanmi? ise do. Mosnevi soriFin beyitlei -inde de gift §oylerden ve biriblrlite Kid hdU Urtlt. Yftni : xYt'rln bttirmekte qHpjjU ^yierden. bid Koaya'da olmak u^ote Hazret-i Pir'e ihtisas poy. kcndiiiiyle .vit edildi.• lafzi ise.dda tekrar tekrar okunur. Mesne vi : rler beyti nyrica kifiyeli nlmi maniiimo dflwiektir ki. «S™in gibi bir dlamensn cozibesiyle Dtinyada bir (Husamir.i h« yerde. Ifimdur ki .Mesnevi* denfltoce heT yerde Cel&amp. kabif ve mezar demektir.-:in dfcftert. Hll bb'yle iken -MnvkV n.iiiT bir nukte ^ikarmisiardji:. [ti viicuda geimi^ yirmibs^ bin kadar beyltli bir Kwmsiimedir No«tm ■.'.. giinki nama*l. ve . Mahsiisatdan makuluta vanricaya kadiit. demek olur.biHun mahlukMin {jift ve udkekabil oldugu da .Uiddin-i Ruml'mn.■ItSiyliT ^ihret almi^'ir. liigatde: iki katli. Husamikldin qolobi'yff inlnh ati. «Mevlanii CoialL'tddin» ve «Meviatifi iMtsi i. -tin^ lis ketime vardir ki ^Mevlar.j. o ta'bir. Mesne vt bu t$ci..yi. Malumdur ki Heanevi. (it*.

«Erenier» t'e ondandir ki. bagina bir §ey giymenin siinnet oldugunu bilmek. Mesne vi isej bu iic esasin iiciinden de bahsetmektedir.s.nevi. yani aynhgin ziddidir. iki adim atmah.buyuruknugtur. uVUsiil* hicran. sunki nasihatden ve bilmekderi garaz: tatbikdir. §eriatden matlub olan da tarikatdir. Fakat bu ilim ve bu iman.» •Esrw».* U£ defa tekrarlanan *tJsul» iin mahiyetine dair ^arihler tarafmdan bircok tcvcihler yapilmistir ki hiilasasi sudur : Dinin usul ve esasi seriatdir. Hallae-i Mansur (k. Tarikatin esas maksadi ise. yani tadarak ve $iihuden yani gorerek anlarsak. Viisul: Ilmin hakikat mertebesine eri§mesi.Me&amp. iiciincude viisul tahakktik eder. baji a^ik namaz kilmami^tir. gizli manalarm ve hakikat mirlarinm gor tiler ek ve tadilarak anJa^iImasidir. amel oldugu gibi. Yani : -Biz insartii s. HasuluDah Efendimiz.deuilir. basi kapah namaz kilmak ise tarikatdir. Zira tarikatden gaye: hakikate ermekdir.) demis ki: « Allah 'a va'sil olrnak icin.ih da mar in dan daha vakiniz 5 * nuktesine tarn bir idrak husule gelmesidir. hakikat mertebesini bulmami^tir. Onu ne vakit zevken. haklkatdir.* (5) SOre-i Kanf: lfl. ugiirjcii adimda Allah h a vanlir. Zira seriat: ogrenmek. «Ke§f». (Ve hiive iisuJii iisulu iisutiddini fi kc§fi esraril vitauli velyekini) Yani : . Birinci adimi Diinyadan. dinin asillarimn asillannm asillanndan bahseder. ilimden maksat. J^eriatln esasi da tarikatdir. tarikat iser yapmakdir. cunki ona dayanir. vusOl ve yak in sirlarmm ke^f ve izahmda. ikinci adimi Ahiretden kaldirrnab. bidden pek 50k yakm oldugunu biliyor ve inamyoruz. Shramda bulundukkn zamandan ba$ka vakitlerde. 24 . §u ayet-i kerimenin bildirmesile Cenab-i Hakk'm bize. Hakk'a vasil olanlar demekdir. Mesela namai kilarken. seriatdir. Tiirk^ede buna tErmek. herkesin kavrayamiyacagi gizli manalardir. Seyid §enf in «Ta'riiat» daki beyanina gore: »Gaflet perdesinin a^ilmasi. viisuliin ne dernek oldugunu da zaman anlanz.

anlayi. §eyh-ul-Ekber (K.i.\. ilham-i ilihi ile ogrenmesini. I i fUjrftlervkkftlttt).* &lt. Aliah'in Inn hfrn-t ezheridir.) Yuni : iM«snevf.bir tav sivi* dffilt mi? OnnyS vo Ahiretden adim kaldirmak tJen-k ilntiyvi. ■■: i ulii.ir : .'ikk a] yakiiVr mi sal oimak uz^re gostetiyor. Kabe'nin haSka me^af (Tavaf yeri) ve Beytullah diyc IMkkn musfif olmasindaki hikmeti. Nitekim : *(Bununla beraber) muminleTin hepsiiiin (topyekun) nava^a (ikmftInn. Allah'm ?er T -i ozheri.1 iyn-el-vakin'e.giiylvnnwal ne kmkr k«lay.nun lain bir ilmrn:m bulmasidur. iclcrindeti Ker sinifm bicer kismi dinde iaItiyh cttmayi (dinin ince bilgilcrini) offrcnmflleri i^i. (Vehtive fxkhullabll ekberu vc ^erullahil ezhcru vc biirhamilUhil 1 .i (Pcygamberin yttnmrla kalmalan) ■ din ve ^eriat ilimkrinl iyice ogrenmclcri ve kaviulrrl InuvUijdan) diinup kendUerine geldikleri laman atilan Allnh aasuHyU' Imrkntmalari igin .(gitrneyip kalmahdiriar). Olur ki (bu subtle mu' ml nier aykiri haieketlerden) ka^mrlai-.1 &gt.im j!c.(i Silre-l Tevbf : 121 £S Bu A. jjiirek uhrtvi Inil.5.t. bir adanv..ii i.m -i1mi.n Kabe'yi i. ilm-i fiitDa alera ofUni (in-. Mekke'ye gidip Kabe'yi gtirmeai 1. Allah 'in fikh-i ekberi. ve *Hakk-al ytikiii • diye u S derece itibar edilmisUr. ku&lt. Ewelce fikih labile din iimtni kasdLderlftr ve din alimi olana (Fikih) derlerdi. hiyik de^lldir. H. (I Jyetwllemft) i!. Kakat bu tabsis sonradandu-.jcu aizubrdau vaz^e^mek.* (Fikib) : lugatde ilim demektir.O halde.lliTll.* tpfnir ethl- ..i 1 n&lt. olanca i-mchnl AHah'j hasrcyleiiH-ktlir. siuttlle bilmesini ilm-el-yaktn'e. Istilahdn.. -Viikitv bir ^eye kursj] insamn ?ek ve ?ublieden kurtiiimasi. Vtikin i^'in ^ilm-el-yakin^ «Ayn-el-yakin». fill .).

ik ifade edilir.kiUik vurdr.. Onlar gehnedeii faux.im-. onli '' AlliibVi i -van ettnekden sakmmas) daba iyidir.H 1 r j ] ir. Hava sicakdi. inkar kabul etmez ve itiraz '■ii*.m AraMar'in Mi-ilirif'yi' lingn yurunwk istedikleri i§itil'tni dl. Eu S-uzdefl tit. HazreM Peygamber (S. O munfisebette.1 iuitfcetdirler.uk cihcti demek olan tarikalden babseder. malumudur ki fikir.iilnifk lasura geld}. . maiumun btiyuklupne goredir. etraf kurakdi. In r firkusmdan bir iSifcnin cikmasi. bu Ayp&lt.j. Oniahi. onlan tcvbih eden bazi ayetler nazil ■ ■'mi. I ""'' H P*lwr) : Alteh/in at.1IL1 iiHifi'jflk ifiirtile!.k oldukUnix U-ilHii Ptmomek imkam yoktur. fry la dar bir zamanda. M3i\h'ni itfrbg dolayssile. yabut mecaz vp kinayft nl.i Mi'sint'vi'de gosterileu deliller.dn fin I'jjir-j jlniiinin juizl:! sebebi : i ninr : Hi' ■Him B ujicm senesi tcinde idi ki. o ilrmn gerefi de. tBttrliin nHAr^il-esher) : Allah 'm ap acik deliJi ve hiicceti meaHnI i /N. (MeiMil niirih? kc-mi^kStin film ndsbab.Ut^ du^inan ■ :"■ priigj xm g. vasfinda Nazim-i Uwiun (Kikb-uIIah-U^kber) tabiri kuHamlmi§tir. buyunildu. yiiiriku brakan envera mirirl Itibrthi) Yin! : ttMesbCTtnln nuni.:i ti . ttumlar'Ia Hiristiy. £iinitln lrt1l. .A. Usul-u tebligin en ziyade ve herkes tarafindan kulIftTutatu Up^bihJ ile (istiare) dir. I. Orada giittlerce ottirulup beklenildigi h&amp. I il ill rtiuiyecek bir halnkatdir ki. bir kitabm ercfi ve fruyiik. digerlerinin kabp din jhnini dg-'■ ■' ■-■• lJ rbck-h ddnen kavmrlerine Aliah'in emirlcriiii bildirmesi.n. idnde kandtl yanan hir biicrc gibidir.er3 doniildtl llHKulaomasi giiglukte oldugu kin (Ccys-ui-Usre) denilen bu oidukliin RKhabm bajihri geri kafmijti. ii Htrii ■ i. Fakat insafi eJdeii birakmamak ..) EfenrJl mucin hunmeti ve ashabin yardimile mflOO ki^ilik bir ordu liaairlandi. " *u i ise. u sabalilann ajcljiil]£ju(Iiin daha nurlu ve riafia nurIjiiuJinudir.ifc ve parlak yolu manasinadir.u. hiz/jit RasOl-i Ekrem'io kmnandasmda olarak Siiriye'deki (TeMJi) mev i(Ui kariar gi^Idi.] •I'liiiiii mii'mfnlerin nsuhitrebeye gitmeairte liizum yaktur. (ilra-i htkikat) oldugu icm. Onlari okuyup da dogru ve gere&amp.i kalmamaga karar verdiler. *£*.V. OyIfl parlakllk verir ki.'' in ilmm. ehl-i imanin hepsi de. bir daha hart oJa• i ■■'■ii. ya hakikat.

int. -. maneVtytli ni.l. i^iiidc yanmi bir kaiulib veya ampul bulunan niisklt h l n fiiini'li pii flak tig ma beiizetiyor.? benzetmek EUi'etile onxt.yi bir ?ey&lt. MeaneVi dc. (yityriku-i^riikan) cumJesiyle aydmlatmanin ^oklugu beyari ediliynr. hem da: \*. ■. Iste burnrla d« bir te§bib vardjv.iniyytTl. parlatir.l.^tira n 1 ifluin 1 in fiiikrfir..ini'vi'nin ukunmasi. Cennetin cem'idir. Bir §t&gt.MiyJl rnertebesina i 1 1 rl i r i f . (iuvaia husus! olaiak yaptlmis vc iterigi ciJaLmnu^ "bir koviikiui Cllali bir hiicre icindekt lsikdan. CUnkl n-nbah.Urmekdir. muhalabin goz. Yazihslan .n ■i.**" &lt.jcc ifham eder. Bu b&amp.» ( t'iiinn) . lib n alShindan. chilkin ve budaklan vattlir. linnlarui da irmaklan.. metnindcki mrjflu fikuder". manadaki pariakhgi.Miiii.a Mesne vi : Sabahlardan daha nurlu. rrnibrttaba kdaylikla anliiUi Akli iluytru dtu'eccsiue.in n. lib am me^nkindan fiskinp gelen ^ualan.&lt.k\ "isindan iiulihiliiiik li. yahud dinl&amp. (V«biive cinaniil cinani. Mi'. nasil karanhgi giderir ve mevcvidati ni. mtliiibljinri nurundan fazla nurSni ve ruhani bir hale getirir. HiilA&amp.iu dijerek ihlnnn mrlcj. Nur.:I:. nkuyup dinleyenlerin goz]**■ lit. kulbi vi iihi birtakim ccmietlerdir.iii •■•■!.1 1 -i \\w £ikarip gostrfrse.i rri'iium vi giinabs iS buIninbi. Mesne vi ise. Ikini'i fikradaki (I^ak). (Cenan) ise. kaib manasinadtr. ve da ha nurlandincidir.iti Hazrcii-i Mevlarta. nvaksadi kolayca unlatir.r. kclidiitliilil fm-krk «il&lt. i.IVijIiLh . ^ecenin karanhgmi aydmlatir. o hiicre. okuyanm ve ilmU'ViTiin kalbindeki sikmti ve karanlikJan gidexip aydinlatir.nnyi jiularmyanlarai as agi yuka* ii.i. (MhknO.i.s s ? )\\ Yuui : m Allah tfbklcrin ve yeriti iiumdiir'n a ye tine i^aret ediyor. Ccnuetde nasil nehirler vo aga^lar viir. iiurlandinci bakikatler itiihi-. deniliyor. islidatli kalbkri. derrick oluyor.tn una da : ErababJann pbz kami-. parlatmak ve aydmlatmak raanalanr.ii nnimr fH. Mt'snevi'jiiri matin vi iini. hem.■.adir.!■ '■ 1 riin bir l. zitl n^uni vel e^sani) Yflnt : #Mesnevi'!iiri kjsim bsira babisleti. %mo%an uzun uaaM ■Ii vm N'nif riim-Udeu kurttirir. Ms*oll.!' iji-iijurtinfk. u. W&amp. 1 -i% I. diyor. yahud ayri ayri cibilcri. ikisinin ynriyima gelmesinden bir (Cinas-i hatti) te§ekkul elmi^tir.nmcsi. Allah da mahluklari yokluk karanJigindan vnrliK liuSuimria getirmi§ ve gostermi? bir Halikdir. §u te^bili ile (te. Otv. ne Radar aycbniik gdiniMii m. sok NfiyJtimc-kteriiP. hr. Triad ■ji Mi nwhnlik ile temsil ederek gdzdriime getvriyof.' d^rece parlaktiT.

degil midir? ErbSbi takdir eisin. Oyle zannediyprum ki. insanlara faydali eylerin yapdip satildigi diikkanlar ve fabrikalar. Nefaiyy-i Ekrem (S. iliinilcii. faydali dejil. Viicr I Vyj.iimbcrimiz . Fakat dans evleri ve bale mektepleri on la r dan midlt. su Hadis-i garjfe nazaran o manevi cennetler ciimlesindendir.in muteaddid bahisleririe ve eildlerinin alti olduguna isaret vardir. Htrsizlik. «§u ilimyaimzda ceimet bahc.vj'uhi »ken gu hid. golgesinde oturun . Demek ki faydah olmak sartiyle her ilim meclisi. r&gt. talim yapilan ki§lalar.iJ i&lt. cinamn vasiflandjr. hatta sapan tutulmasina ve toprak surUlmesine ahstinlan tarlalar.cevabim verdi. ve dalh-budakh mcuHndedir ki. Bir ey. nyat!. yaul Allah korkusuyln iiftl«niuviin ifoidt'ii vr Ihik st&gt.. P«ygimbt&lt. ■ Hi/ diiii.i n fayduli nlun bilgi oldugu anla§ilir. friknt listiin. {Gin an) m cemi oJarak gcisterilmesindc. birllkdo zikriiie (Cinas-i hatti) denilir. Goiii kor. (Adam) rimilince. 35. Mesela.A. hivituM/. O balde Mcsnevi. nCbiUIOI ii A IK I " ti 11 f I mi bir Rfiata rasigeidiginizde. bil'akis zararlidir. aznsi lemain bir insan akla geiir.isiylt' liLremiyen kalbdon sail a sifi mrmi. manevi bir cennet.i Efpiidlmii : ■ Vh Knliln. mutlak z-tkredilince kemaline masruf olur.eleri nedir?* sualine de : *ilim meehskridir.. yaf dijkmeven.i"iliint&gt. ilira bgrenjlen mektepler. Bunun gibi. rtLtii.V.vi.) efendimiz ■ "Cennet bah fdcri mien is M fade cdiniz* buyurdu.jhirindan birinc tesadnf etmi$ olur- .i i i ■ I. Irmakli.1 iiiflt n fh&lt. vevin* buyurdu.A. eli £okk.il gibi kayidliir du^iiniilemez. In lie /..bir. yanknilrtlik d* birtt bllflldir irnmi. ctilardaki ilmi bahisler de cermet mmetleri oluyor. ten net a a&lt. raslgeliiice. ilim denilince da onun dilnyfi vn ahkH Ll. kulagi sagir. 17) Sflre-1 Nur .i iop. faydah telkin ve tab'mleri ile o rnanevi cennetlerin en yiikseklerindendir. nasil iiiuinkiiii olur?" sual iizetine . 27 fZ'ul-uyun'i vcl-o^an) . esire : oturii faikiyle okurm^lari ayn kelimelerin. Mesnevi'r.

o gdlgeligin ustiinde latif fimenler bitmi^ orasim ^b'llerdeki CYabalar) haline 2ft Hrlini'd'.'iliibl ytik Gcli'n Ri'V-'n nu yvi' ii I u y&lt.Uif. Gomlegimiz: terden sirtimiza. ki.Mi»iiv. Sjdk-u talebi jSyle tasavvur edelirn : Bir yaz glinu kirda. Etrafa dalbudak saliverroij. o cennet agactarmin en cok giilgeli ve meyveli olanlarmdandir. '■ : ' ' s. o da talebimizde sadik olmakdir. §u harek*Uerlmizde hi^ de isteksiilik gfislermeyiz. -in dlye. Hat&amp. ve ind« i-shabil mekamati vcl keramati hayrun mekamen ve ahsemi mekiia. hatta riya ve gtisteri^ de yapmayiz. Yalmz biz h ^arta riayet gostermdiyiz. derken yol kenannda ulu ve meyveJi bir agag goruyoruz. cenim:1 aga^lart olan din alinderine ve eenuet meyvesi buiunan eserlerine knr§i fla bylcce sidk-u samimiyetle talib olmahyiz ki. (Miiiha ayniin tusemma inde ebnai liazessekili seisebilcn. kendilerinden ve cserlermden jstifade edebilelirn. t ail htiyir tifittihi tarartudan dlkiimis.* Liirinci fikfa : k%^ .» riiye izahat verdi. Bir diinya agacindan istifade hususunda nasil boyle samirnl isek. (Sulian-ul-Ulema) oglu Hunkar-i Urafa'dir.fetimial teskin jijla rftflyvtJiciden kocanp yeriz. eserlei-i cermet meyveleridir.tiik dolayistyle ona iluf'jru ku^anz. iste Hazret-i MevLina da.i§mis. qimonlerinde oturup dinleniriz. bayirda dolagmijiz. makam ve keramet Miliihlerince makamlann en hajirhsi ve isiirahat edilebilecek yerleria I'd (^iizelitlir.) Yarn : =Mesnevide bir feyz ^e^mesi vardir ki. dilimiz hararetden damagimiza yap. Gune^den beynimiz kaynjyor. Mesne \i. Binaenaleyh onlardan istifade edip feyizlenmeliyiz. yaprakJan genisge bir sahayi gblgelendirmij. tevhid yolunuti yolcuInn larahndan (Sclscbil) diye adhindirilir. Kendisi cennet agaci. Vcirguntuk va hus.

* mealindeki ayet-i keiiiiicdcn iktibas edilmistir. Abiret Cennetin. k.«Cennetde Selaebil derulen bir pmar vardu 3 . Mrmda (Dede Omer Euseni). IfcJnri fikrada 1 *0 gfc chl -i cennet olMibmi.n-i Pehlevt.de Selsebil deriiIrii bir menba oldugu gibi. (T-lnia-i sebi!) : Yokular demekdir. (§eyh Ibrahim Giiljeni). " rek Mmvi -"■.rh ve cok guzel oJdu^u gibi. Mesnei-i'il-'ii feyz alan tarikat buyiiklerindcndir. tlu fikra ile dem^k isteniliyoT ki. ve Bayret gostemaijtjr.**« «e iilup.m *"~ *■**» nurmo. (§eyh Ismail Hekki Trlveti). biitun tankat ricali ve hatta biitun insanlik feyz almaktadir. ilele (Mevlana Cami-j Naksbendi) ! (Meanevl-i Mevlevi-i Tma'nevi) (Hest Kwr'an der zeb&amp.vamette ve CenletMH yerfen S ok hay.ndi gayreti £ . wJrrt ':t°" r""T" di&gt.) i tit SiltL-i hw»n : IB. K. Mesneviden yalniz rnevkvilrr degil.rli ve istirahat y cr ] tr i «fc Jefl j^ flk! 't ^ ™* edili ^ r -* D "^'^ &lt. (Ebaa-i liazes-sebil) : yani (Bu yoliin yokulan) terkibindeki yolculann. manevi Cennet olan Mesnevi'de de erbab-i mli'ik arasinda Selsebil tabir edilen bir feyz ^esmesi vardir. Abirette diriTJ va tamdilarfw CC nnet mujdcsi verftamtei-In. karargahlan fcay. (§eyh Abdurrahman-i Takban-i Kadirl) gibi arifler. ^J*?f2 ■ flkradaki (»«** Mjte^eyi) _ tercfime edildigi gibi butun MM torfald *alikJ E ri ve belki de butun insanlardi air. mevlevilik ile mevlevsler olduu bazi jarihler taraftndan sdyiendmisse de.

]. Itrtiurs ve yetribfatj ^itv! : *Ebraraan olanlar 1 .. Islam or- . «Onlar kanncayi bile indtmeyenler ve i isjla-ii yapmiyanlardir.i£.fvadir ve ebr-lr-i iimmet. kerfimet izhSrmi pek de iioj gortnen&gt. B^akst Rhl-i mak5-m olanJar nSdirdir» der.mlena «.■ ■ i ■ .ir t'oktur. ^aeneraen. Nitekim. Ilahlcri katin•Iiiii virriivcck nite ziyifetlcre de konmak iizere — hep oiitarirt. bunlardan yfo danesi tarif edil^^tJr (Mfi C1%B ) .: : j . hatta bSzilafi boyle kerametler gtistermeye: (Hayz-i deal) ve (Mel. ebed olmem diri oldum!.'"l»nie uian (rtfmeticr) iyiicr icin daba bayirbdu ie .in 5 bulunanlar da omm verdigi ne^ve ile ferahlani ' i^vnavlar. gibi jSafer ^yleyen ffiakam ve kerSmet sahibleri ifr de Mesnevi. (El cbraru minhii yekiililiie vc yesrabDn.an RasQIuJlah Ef^dm^dcn . Kur'an-i Haktniinde ijU "iv^tlerlG mujdelemigtir : Yani : *Fakat Rabljlerinden korkanlar (6yle mi ya?) AHlarmdan irmiililiir nkar. vcl abram lninhii yefra. sanki gokten geimig il&amp.r a.na balirindc * ar k oldum. m0dzeilin p evgamberkrden k r.•iii'-i etf^l) yini: «Erkeklerin adet gormesi ve goeuk oyunu* demist ir.ektir.hi bir sr&gt.ubur etmi tir ' H. Peveanil-.i diye tarif olunmujlardir. mum jnanevi nimetleriyle doyarlar. AhraTd. ^ kiimin hayirlisi ve absent mckildir. piW } . Hazret-i Meviaiaa: tSofdcr arasmda ehl-i hal olan* !. Cenab-i Ilak. Mesne vi'nin manevi ijimetleritiden yerln i •. bu durumdaki kullanni. yuiii birincilerin dereeesine vasil olamiyanlardir.^ret-1 Omcr'in Med ine minberinde hutbe irad edex'ken.ni Kiifdiatan'dn mtihJi*(tia cdilmek lfh1lkc*.n. H«k« sabah «a4OlekamatK^U sLilukdeki dereceler minfauwAr. vc: (Vil HiWiyc clrclifl) ylni: *K_\ SAilyt da§a qik* diye sesltv. giinki. zuhur e tn3. Al lab rr »&gt.* (Ebrar) : (Eerr) in cem'idir. (Esbab-i kert'unat) : hciTtiz (telvin) den kurtulamiyanlar.snev i. §arih-i fcfe* n beyh Ismail-. J^elakkuUranwr (Ayitt ikiye aynlmas?) bir muci^dir.ndf buluuftu$imu ^uriuiwi. cennctlcr — kendiJcri i^iitde cbedi kalmak. (Erb&amp.esidi r . e i^erler. bii keranietdir. buyiigu . Arabistan'da bir adet varthr. Tnrikat l&gt.b-i ttukHinat} : Tcmkiti deretesine visil olanlar. Garnet arasmdakl farfc . Bunlara i Khl-] ha I) de deniliv.hiif. ^iinl i bir voliyy-t kamilden suJiir etmijtir. Ankafavi-nin (Minhac-id-fukarS) ismindeki miihim (awwhjdfl.*' Me. terakki ve tedeniuden hilt hdmiyanlRr. sesini de u mustiJtiuiii kiiiiiandarin duyurmS'S!.mevhum vsu-ligm* burada feda eyleyen ve : * ^ t&gt. .uyuklerinden bSEjIari.imetin vebk^der.

•Knlbi nurJu bir iistad-i kamilin bendesi olman.in ve beseriyyct esaretindcn halas olmus zev&amp. dive bir beyti vardir ki.) . Hersekli Arif Hikmct merhumun : vYare Jcul oVmakla buldum. • lit) Stfr«r-I Al-i Imitn i IBB.vrtlnnrt.n?n dive talimott ve . 3D t! vesjrdcn yakasmi kuriarmi£. (Vehiive ke Nili IVfisra scrabun lissabirinc ve Uasratlin ala ali Fir'avne vel kafiriu. nefs-i einmaresini ayak altina almi^ onun bevi ve be- { 1 ) foil-Bftzii angiu olan va kandilyrinden dsha colt baglsa'ariDa "nlzmot ede a ij ) IiUnyft hayiUHnndan kurtiilarak (fer^ck m fln Ada htimjetc ereplci. Mesnevi §erifin : ■OruK. bir paTa vermez* beytiyle bu gibi erbab-i hurriyeti arjlatmak ister.i. Dijnyfl k. devlet-i hurriy yeti.reb ttfcmlnr i luirnyetin ztvkini ve azadeligin sevkini getirir. bags m kir ve hiirnyetini bul.i. tank at miicerredleri.n oihtiyarimla esaret geldi kendimden band!.. van! hur olanlar. fstignames.i-i azadedir. Fadi$ahlarin bas Iflci cilarak kadar yiJksdmenden daha iyidir* gibi telkinati. her turtii esaretden kurtulmus ve yalnii Hakkm kulu olmakla hiirriyet devletini bulmus Ahrar-i iimmet Sisinindandir. Ha'fiz §irazi : «Huner ve marifetden uzak bir gahsin Ustundeki atlas elbiseye. Kc vakte kadar gunius ve altiri kiiydiyJe bag I amp kalacaks&gt.(Ahrlr) ise..

* Bu fikralar Sure-i A T rafdaki : 32 Yani : -Bunun uterine biz de.. bizim ifiltt Kiihbine — sana elan ahdi hlirmetine — dua et. Pevgamber oldu.flui ma tQian. Halefi (Tottnozis) ise cnlan bu«* bfltufi gikanp.*. Misir b&amp.urulan kissaya i^arettir. yard Filistm cihetine gotiirmek. qekinjc. Eiri. (Boyle iken) vim.) ile evlad u ahfadi. andolsun. Bern lsrailf lii it. bir de n* bakarsitii Qniar. bedava amele deraek olan Bent tsraili de ka^irmak isteniedi. orada bir idare tegkil etmekdL Ha*ret-i Musa burdan Fir'avna soyledl Fir'avn imana gelmedigi gibi. Hiv tfoftalmabriiuhii gdcindikleri Igin. -: ve taaary* islerdo kull*tim*$a b^hidil. Arab de^ gildi. sana fcat'iyyen iman edeccfiz. tJzerlerine o azab sokiince: (Ya ftlusa. Onlar 6yle giinahkarlur Mfiruhu idilcr. keiidileriudcn mil* lura nlmak istedik de bepslnJ denizde )j#0iW* ayetleri ile hikaye bu&gt. O vakit Misir h^kumetindeki Fir l avnlar {Hikso*^ bjr'dan) onlar ise Amitlika ArabLanndan idi. tabiativle adi da {Velid) olamazdi. Miwrli Fir'avnlar ise onlara esir muamelesi yapma^n til J SAte-i A'rM: 133-136.) devriadeki Fir'avn. dediler. Mis ir h daki Nil nehri gibidir.S. Misir'i tem^miyle idaresine aldi. di^eri Beni israili Arz-i Mev'uds. Fir'avn ve etbai gibi kufiir ve dalalet ashibina da ayn-i hasreltir. ^unki Arablar Ismail.S. (iman etmeyi) kibirierme yediremedllM. Isrud nrullanm da seiiinle beraber mtitlak gSnderece^iz. Sabu ve mikahede erbabina ab-i hay&amp. Malumdur ki Yiiaiif Akyhisselam'm dSvetiyle Ken'an ilinden Ui^n i'L-]en Ya'kub (A. hajerat. U kim ima^a getirmek. onlardan azabi gidetdik.met ediyorlardj. Andolsan. Kelim-iillah Hazretlerl.^ Icrinin eri^ecekleri bir miiddete kadar. ayn ayn mu'cizeler olinak llzere b&amp. Eget bu a*abi Widen ayinp sivmrsan. kujbagalar vc kan gbnderdik. iki vazjfe lie miikeUefti. ArabUrdan idi Lakin Musa (A. yeminlerhn bozuyorJar bite.ttir. Aftik biz de bunda lyttlirimizi yalanladiklan. tbraniler Uhhk Peygambcr ju-sllnden idiler. ba^langicta oTada muazzez ve mti* tenon lutulmuslardi. Fakat dogru degildir. erkek «. Ha*ret-i Yusuf zamamndakl Fir'avn. kend.) Vaktakj biz. Sonra yerli Fir'avnlardan Olup 18 inci sulileyi te 5 kil eden (-Amori!) yahud (Firra£mot™ S ) HiklOBkn cenubdan simale dogru siirdii. . Bazi kitaplarda bu Fir'avn adi (Velid bin Heyyan) diye gQsterilmi 5 tir. NiMyel Hazreti Musa. onlan umnrsaniadLklan icin. Arabhk ve IbramJik akrabaligi dolayisiyle Hik^slar.ocuklanru keiitiJcr. Qiinki (Velid) Arab adcdir.Yani : « Mesne vi.

gece.fltiyvanlann vebaya ugramasi.Hazret-1 Mevlana' : -Birenklik. MiJ'm kan renginde gbrunmesi. yani Beni tstl&amp. olmasi icindir. Sibtikr. Oy34 ^iinki onlaMuEeHatta It do oka. hu^kertln co/lr ?. denkin cezir halinden istifade ederek karstki »4hite ge^ti {!) dlye bunun bir mu'cize olduguna inanmak istem^ler. ? «itieri sunlardir : I — Nil sularmin kan renginde goriinmeai. mu'cize olarak denizi gecti.iimanma tpsadiif BttlriUjl. Mjmr'dan gikxjJarinin hatira-I §ukranidir. . Yahfidilerin § ins&lt.ibanlara tutulmasi. ortabgm iig gun kararmasi. kurbaga ve haserat ligusmesi. Beni bratl'i geri cevirm&amp. Fir'avn ile ordusuiii in di'iiudeki yollnra gifince meddin baijlamuM ve i. Sijveys Kdrfezinin Misir sahllinde yrtlfti. Kur'in.dzesi eserf olarak Misirblar birtakim belalaraugradilar. • — (!*klrgL' yagmasi. 4 — Her tarafa bit. renk esiri ohmca Mii&amp. Tarihi ba2i vak'alardan bahsetmesi.&gt. Nihiyet Fir'avn. Bijulan. Is. nisanin 12 nci geceai yola ^iktilar. Beni Israiltn Misir'dan cikmasma izin verdi.Uimnlflrdfln ve bayvanlardan.llkl hamursu! bayrftmi. MGsa'mn Firavnj olan jahsm adimn da Musa oldugumi soyliiyoV. ilk dogan eocugun olmesL Kur'An-i K#rWde. tdrih kitfibi degildir. Kibtilpre. Hatt3 bi r .mu'cizedir. verdigi bsne pieman oldu. MJladdan lfi4l yil evvel. . rm iriaatilnra ibret.. J . Musa iie kavgaya ba§ladi» beytinde. Kelimulbh'in duasi ve m&amp. yani Misir halkina mahmii bir twld idi. Fir'avn. su olarak j^iyorlardi. 3.te bu fir'avn. Hazret-i MusaW teklifferfni reddedince. viler. Hsiretd Musa lie ummeti. bu musibetlerin heps! zikredilmemiiftir.k i^in ordudyle buraber onlan takibe gikti.l. Beni bx&amp. Ddu yagip ekinlerin mahvolmasi.Ifisanlann &lt.a. Fir'avn ile ordueu bogulup gitti. fl . aceieden mayasiz efcmek yediler.il.nlan bogmasi da yilii' l Hi. SI* biumasi. Bu belalara Tevrat'da {Mesaib-i a 5 ere) deniliyor ki.

IlaJii onu Kibti siiri (jJitnlara kan gibi gosten diyerek Mesneviyi bu itibaria Nil nehrine iH-nzotiyor. Habibim. haber ver ki §u (jelis. Kibtinin tarafi kan gbrundiigvi rivayet olunur. f^$£^jf*^&amp. tt KPvkedet» diyor. Kar'an-i Kerim i^in (Esatir-ul-ewelin) ySni . Kitekim Sahib-i Srifi de : -Kur'an «ibi bbim Mesnevi de bazilanm hidayete.Eski mJisallar. (Vc bmebu sifaUssuduri.k Yani . Diinyanm varma h yo. Allab'iu failu rabmetiyledir. ve cHaii) ahasani. . bit de rnii'jnlnteru hidayet ve rahmet olmiik mere Kur'ati-i Kerim gelmigtir. Rabbinizdcn size va's u nasihat ve l$inizdeki illetlere ^ifa.ayetlerine i§aret qltoanustttpi flak siibhanehu ve tea la. ba$kalanmn topladigj tnal ve servelden hayirhdu*".' i-hi'Mjiniyet vtirmckd^n ileri gelcn biiKjnlerin ciJasi^ Kuv r an-i Keftm'tn de zahirS ve batini ap-a?ik manasidir* Hli likralarm ikisiyle Sure4 YOritis'deki i M2} Sure-i Btknrii : zfl. kitab-i munzeliniti gifl-i sudur.i i In i diyenler vardir.ni : «Mesnevi. boyledir.&gt.s yine onunla birjoffunu yo!■ ni-llrir".. Kur'an dolayisiyle insanlardan golunun delalete •I lecegini.*til Kitr'ani) y&amp. Mesnevi de oyledir. Sibti'mn tarafi mi.. -Allah O'nunla bu: joiuau $a§irtn. l$tc faun dan dolayi fcraliiasiiJar. bazilanni dalale&gt. dinsizlerin ve miinhnliTiu ise nefretini ve istifadesizligini miicip olacagini haber veriyor.» buyuruyar.Kibti He bir Sibti'nin bir kabdan beraber i^mek istedigi. Kur'an oyte oidugu gibi. 35 • %£&amp. Nil suyu gibidir. ^ogunun da hidayet bulacagmi bildiriyor. Kur'an. bfiis-i fcrah ve stiriir oldugunu bii ayetkrle bey an buyurmu$. Yani : «Ey insanlai. Onun erbab-i ihlasa ab-i hayat gelecegini. liezeyanmr edenier oidugu gibi. kalblerdeki rnarazlann ^Jfasj. Mesne vi icin de kurt-tilki mai. flaKrel-i Mevlana da : -Manevi hayat veren su sozler.. ItukSkate:. Cenab-i Hak f Kelami Kadimi hakkmda . vc ke$5&amp. onun tefsir-i mebanisi ve kefgafi meflnisi olan Mesnevinin de o haasaya mazbar oldugunu nasiim-i ukiiirli ifade BylQmljtir.

On a tain bir surette temklenrai^ obntardan bnjItHhi l-I suremez. y. cnu ievk-i mahffl)!il.t Fakr-u hilinuV-n $lkflyc&gt. taraf-i Risaletden : •Dfiima nbdeitllJ buhiii. O. Mesnevi... ki siyanct odilmif lilr tfitnbda (ydJZlU) dir. «£iinkii o (Kur'an) bir ftgiiddiir.uu . Tenia Him rairrabbil alemin. '. Blnaenaleyh. 57-5S.t t-den blr sahabiye. Katta ilk hikayesinin mevzuu: nefsin tezkiye ve tasfiyesinc dairdir.j (IS) Sdre-I YUnfts . sMiihakkak o. Binaenaleyb dileyen onu lirb In. mi* olanlardan bajkasim Mesnevi'ye tern as eyiemekden raenederler.in bjtins4b eyleyen meleklerdir.'• i .!. elbette 50k . (O) akmlerin Kabbmd«n mdirilmedir is . tertemifc sahiftlerdedir. sevgili.. nziklann gemglemesine. » S6te-i VakrMdakf &lt. kiramim beraratiu yemneune M el la yemessiihii illel miitahhetfln. kadri yiice. (Allah indir. mkm gentler* buyuruJmu^tur. takv a sakibi katiplerin elkriyle (y azilmigt i r ) H .. kotii huyiardan sakinmayi hemen her sahifesinde tavsiye eylemektedir.&gt. ve tetvibtil ahJaki) »Miin*vJ.de J ?ok serefli.Bu fikralar He Ki.ti ilham olunniuj bir kitabdir.iiii . Habb'ul-alemind&amp. maddl vc mane v J temizlige kavusup. Mesnevi de okujati ve dinleyenlerine. kerim ve salih olan katibler eliyle yaiilmi^tjr. (Rieydi ^eferatin. Bu takdirde (Suhufu .cre£li bir Kur'an'dir. ahlakm da iyilesmesine (tubebdir. * (Sefere-i kiram) yani : *Kur'ani yazan katibler.» ayeUerine igari"t odiltoigilr.ki. iMvuiL'tli. tavsiyesiyle amel edenler loin nzk* arlinci ve ahlaki iyile§tiricidir. .) Yani ! «Mesnevi.V*»t*llliJt crz&amp.» rfenilmi^ vahiy katibligi hisinietlndi bulurtamn eshab-i kiram oldnga siiylenilmi§tir. te.

yr vc gaynhk vefamindsn kurtulamiyan. Biri. dokunama/* m. yani Mushaf-i §«rij£e pak ve abdestU olmayan.abl! v .ilvt aayfalarniir.l ■.'rlerde muhterem tutu Ian '. «Bu1 iidflki (mes) den maktud: Kur'an esrannin inki§afidir.? mutrihliara). Hazret-i Mu £a tarafindan Janetlenmi 5 ve kavim arasmdan kovulmu*tu. Onun igin bir insan gorecek olsa. ayet-i 1 14) Bttt-l AbtfSPi n-ie.ttVi llahiye. bazilan dn zamiri. r . diye bagmrdi. 1 *«*k yi.) Mjrni. . Hakki halk aynasmda.sijhu) daki imid. ve tinir titrdirdi. (U ye'lthil botilu mim beyni yedeyFri vela miri Halfihi Vallahii ye J stdtthfi v. ve gimdiye kadar istinsah-i Mesnevi hizmctinde bulunan sa ~ Uh kfltibler eliyte yaeilmi? ve her yerde yuksek ve muhterem tutulmustur. Kur'an'a irca jle tKel&amp. Hiisamiiddm gelebi.1 !!^ ayctlcri y-ixih. yani ondaki Jlahi esiira muttali olamaz. halki da mir'at-i Jiak'da goremever. Sfcre-I Vak:fl : 1 7 -80. demektir.C.-&lt. i I'll.. 36 S7 celiknin manasi *Oi&gt. altin busagiy! yapati ve Yahudileri ona taphran adarn idi ki. telsirlnde (Bahr-iil-hakaik) dan naklen diyor Jd. (lamisaj) van. (levh) a'irca ile *levb-i mahfilU nn'l. Samiri : Beni isjiflden ]up. yanf mutalaa^ aiyle dinlenmesmden feyz-i marifet ataiasi kabil deglldir Cunku oyle napak olanlar (Samiri) hilkat blrtakim gahislardir ki. dokunma.n vt.. 1 IJ5 &gt. muf-..." :il i olamaz* tefsirini yapmi?.' vaklagrna.irmsim vermigtir.-■srlerderi bazilan (levh-i mahfQi) dcihij. TaMret ve salah erbabmdan maadasmin ona temfesi. yanina geta ikisini de deh^tli sitma tutar. §u halde.. kimse. Mesnevi de ilbam ydiyle canib-i Hak'dan nazil dmustur. Hiiseyin Vaiz. ywkubtib* vrtiiive haynm hafizan vehbve erhamurrahimm. fKilab-i meknun) itfn.- . (lamira) tehdidiyle Mesnevjye yakla$madan uzaklagtinhrlar. Kwana temas edemez.like-i mutabharaden baskasi -Ajmas odcmez ve oradaki esrira mut. uioileruit Kai. bizilan (layeme&amp.

i'ik. NlU'kim ytdind did namiyle bir ilave yiptllnit. nasi! avn-i samedanideise. (Idnf) ve (lusliif) dlye u? derece i'tibar olunur. o (kitab-i kerim) hakim ve bamid olar. sonundan da batil zuhunmaimkan ve ihti mil yoksa. Mesnevi de . MeEnevi'nin birtakmi lakabJari daha ■■ . ( Vr It'lift d kaabiin iibaru lekkabehullahu leala biha.'. (Kur&gt.I i Mpvlana Celaliiddita-i Rumi demektir. iCiSi'vJji&amp. Omm evvelinden de sommdan da batil zuhut etmez. (LAkab-i togrif) : tsme ?eref verir. Hazret-i M«8 Jana bu fikra ilt diyor ki ■ Canib-i ilahiden vahy-i miin!M!l olan Kur'ln-i Kerim. llatt* iplAli vr ■ jtiir i Tr dp kabil deflildir. Kendiainden (161 SQre-i Fussilel . onun ewdinden de. onlar da Allah tarafuidan ihs^n buyumlirsugtur. ilham-i Habba^i eseridir. Aril : «Hiribirinize hoja giimeyecek ve gikendirecck lakablar taktnayi' "in:" " nebyi. Halbuki o. (Liikab) bir geyin asil israine ilaveten verilen vasiftir ki (te^rif). Lenab-i Hak tarafindan gbndcriimigtk'*.* ayetlerinden iktibas ediljm ? ti. tahkir eder. 41-42. (Nazim-i Mesnevi) gibi ki. hakikaien bir kitkb-i azlzdir. bu ugiineii kisim i^indir. Haz* i. kendilerme gden zikr-i ilahiyi.v. vr fiUru bir Mevlevt feyI ■ ci hettirilmlgse de umumun mokbOln dirnnmiij.ib-: tashSf) : Ismi.) .1 r 4 1 j r ki. Meghur Cinci Hoca gibi.an~i Kerimi) inkar ettiler. Mtsnevl'dn aafvui ■' iliyyesi bozulmamigtir. l£kab-i tegrifiyye kabilindendir. ^arib-i Mesnevi Ismail AnkaravE gibi. (liiikab-i tartf) : tsmi anlatir.%\VM% 4^ Yani -Kafirler.iimi'I vu (Ma^-i Kur'ati) gfbi. i sayilan geylerden ba^ka. . U. Ucncii fikra da aynen Kdam-i ilahiden muktebesdir.oyledir. Mesnevi'nin jeyilan ve sayilmaiiu lakablan. (Hdsomiii. HikHk /uhuruna inikSn yoktur. (Satni-iitoe).

A.alar ds.n . iki avij^ dane. bir gtile. MesnevLi u n nar. Keza (Ruhullah) ve (Kelimetullah) Hazret-i Isa : daha b&amp. seyytd-i kainat vo servcr-i mah3ukat oidugu hllde. bir ii-irpila su. biiyiik bir harmana delilet etdigi gibi .fltdip) dedi ki. hakk-i risalet-penfiliisinde (abd) tabiTihi kullanmig. lisan-t ilahi.rrti hususundaki mesaisini Allah kabul etsin — der ki» l&gt. Injuni?. ^u birka^ lakabi aoylemekle sozij kisa keatik. Allih'in (171 Srti-i-i Hueurfll : II en ziyade seydj^i ismin (Abdullah) nldufu bir Hndis-i §erifda beyan buyrulmu§tui\ Sultan-iil-Enbiya Efendimiz.ui Muhammad bin Muhammed bin-li Hiiseyn-il-Bdhi — ki. lakabiar ve has&amp.t-i eceile ve Silt her turlu nakiysalardan) miineuehtir 1B r » buyurmu§tur. Az.jikde iken : derecelerine yiikselmij alan A ^^Su^Sji^to §JJ 6 Ydnl -(Tafi dllt. ba- ..ergah-i llahi yakinlarmm en riyade arzii ettigi ve nailiyyetile ifWblp cyledigi raertcbe-i ulya (Abdiyyet ■— kulluk) nwkamidjr. Vesellemi) bir gece Mesdd-i Haram 'dan (ahp) Mescid-i Aksaya kadar got tire rt (z&amp.* (Vi'kiiliil abduzzdriit muhtacil ihi rabmetinahi teaJa Muhammedtlb* ml ^f^!l^Hmmedtb^lii! Huseynii Belhiy tekabbrlaJlahu minhij-) &gt. : "Allah Teala'mn zayif bir kulu ve llahi Rahtnetin muhtaci buluji. Yani : flKulunu (Mu hammed S. Ben hakikat Allah'in kiduyum.diferleririe i^aret olabilir.Manret-i Mevlana bunu haber verniekle beraber t buyuruyor ki : (Vckit'sarna ala huze! kalili velkalilii yedullii aldkcsiri vel ctif*«m ii'ilitllii del gadiri vel hafaelii tediilKi aid beyderiJ kebiri. $oga.) \ ii : iBiv.. O.

baliiri: fakir gini tvs&amp. bu n'jakamds :ici&gt. kendisini ziy arete gelib de bir kese alii ii birakmak istiyen Behram^aah'a: ^Altini ahalMen toplayip da aa^makdunsa. UJvd edilince sevinir.i iLr fcmhfcudi'rler.d t $£d ezanerfi ki tura bende ^iitJemj Ya-ni : «Ben fcul oldum. i rt-i i'jifl. bun 11 yiipmitklii d.» diyerek AllAh'in kulu otmakln iflihiir etmisti. i In biiyukler. Nigmet sabibi olan AlIfih'e dul etmek i^in acdir. bende §eved jdd ki azad §ev&amp. Beti abd-i zalf. tekebbiire az da olsa. het Mile. azametine asla benzemez. Beni mubarek kddi la . imzanm iistiine (Bendegan-i hasret-i §ehriyariden) tabirini kondurmak iftihara vesile olurdiL Kibriya-yi ilahi ise tabtf biiim bildigimiz biiyuklerin. bende $iidem. Onun igin (Ben) diyecek ycrde. §urai da hiJinmelidir ki. O'na kari tiVH U. Onlar: ^una-bura.rvu:-: ivK^mm ibadetleri gibi. delaleti olan Uihirk'rin bile kuilemlmas!. Isa'yi tekzib •dorltr dp. kul oldum f kul oldum. (Bendeniz). ben inc. sana kul yldugiim i?in sevini■ninnn. . (diiaciniz) ve (fakiriniz) gibi sb'zler sarfolunur. Hazret-1 Mevlana'nm : Men Men Her Men bendc §udem 3 bcnde fudem. nezakete aykin sayuir. onu almamak daha iyi degil midir?^ meaiinde bir beyit okuyup." Rubaisi.iNidi:-. huluskarlik i^in arz-i hiirmet etnie^Ier. sureta mutcvazi. bend? behaclet beser-ejgende §ude?n. (] 9) Sflre-I M«yem : 30-31. Elleri r ^enginlerdeu sadaka almak %in de il. huyiiksun biiyuk t Buyiikluk. . hatta Allah yaparlar. ubudiyyetleri de mabud-i yeganeye miini. CHakim-1 Senai) hazrctleri. Hi-ni peysambei? yapti. VaktiyJe saraya mensub olmak. Bell i-n ekabtre reverans yapmak i?in degil.. Bii^uksiln llahi. kiiUuftumu layikile if a edftneiligim i^in utandim vc ha^imi oniime e^dini. tlahi.. yamnda kahr pek kiigiik!. [ln/n&gt. kft yupayim derken goz cikarmi^ olduklarimn farkma varBuyukli*rin limturtmdn tekebbLir degil.d vp Ihtiyic lie muflebir biiUmui Binfci tialeyb kendilcrindeH r.t-i Isa'yi Allah'm oglu. lakin nianen pek yiiksek olan bu .irn minp vrrtll.i -»«n AUnh'm kuluyum* demi§ olan Hz. namaz esnasinda rCiku' i^in egiKr. (18) Stire-i Esra : 1. 40 1 1.li?nilmi5 olan en ustuti sozierdenthr. ■ a Kibriya-yi bilenahiyi dtilm 1yJ Idi 'i. Ilirlntiynnljir.

ball tft. ^eme^r eftsfeH erf ^ -^ G6r« z^nemn nice j WM*«E . sail an an bukfimetiyle bobiirlenmek isteyen Knnya'daki Sel^uki' biikDmdarma : «Rcn iahtdan inib tabiita hincii salilardan dcgilim. m amma&gt. «j«k b E „. Ebu Ha^lirms-Sufi) kuddise Zahid Ue abidin tarifinde ■ 2 kl hr tG *** ****"* d " Shid) di" 5 ° k her ne ise ' ****• Wra.H™ * 1. (k'tcliedtii fi tctvilil manziiniil mesneviyyil nju^emili alel fiuriilbl vi-iiiu'vatiiri \c itiraril mekalati rt diireridddalali ve tarikaliiilihadi vc hndikatJl ubbadi kasiratil niebaiii kesiralil meani) Yani i Hazret-i nSzim buyuxuyor ki: «Garib ve nevadiri (4mll. H&lt. «5^ . 7!ald(ih'v!n yolu.1U ^%8fc him Edhem gfcj l»ffi 1 iSSM^2S^ ^ ^ ™ *** suaiinde buSeri kaljle .§ikaT dclillen bavJ. MesncvJ-i ?erif riv ^..Ceitib-i Hak. Evliyaullah hazerMinm ^iari: AUah'a kar?i kendilerini fakk ■ '. Benim muiievi Milt una! Eermammm unvam (llalidine ebedeii) ayetidir buyurmu^tu.keseyl ieddetmi§ti. meta'-i Dijnvi Mn.lasa '.ht*un j ■ &amp. dh]d Mnsin j^* wmis . ' y * ?an &lt. Hazret-i Mevlana da.SS5 ■as sirruhudur. &amp. a*lamajj* bp^lam^ a kanadt ^^^dsr r deymee. lh. insanlara kaiji da minnet etmemekdir." Mm * k] «. ptf«k mnkBleleri..i]'[:iek. iibidli-rin ^-vinv yt'i l 41 i ^mttttttmi £?££3£2.v m ^ r srjrjsr mb^S* .

yalmzbgi ihtiyar eyLemi^. (Vebiives§eybu kudvetiil arifin. hidayet ve yak in t'rbabimn rehberi.g&lt. Ha^ret-i Mevlarta'ya intis^b L'derek on seneden fazla hizmet^i Mevlana'da bulunmu^. Hazret-i Mevlana'nm vef. bugiin de. in- 43 . 12.il olmujtur. a^agidaki fikralarda bey an buyurulaca ] uzere t aslen Kurddur. ve vera emlniil kultibi veuniiha. yarm da manevi zahirexn buiunr. yani Tiirk Irkindandir. kelime ile 50k mfRlji ifade §imdiye kadar okuyabjldigimis fikralardaki lafidarin azhgina kat^i. Hazrel-i Pir'in kendisme fevkalade teveceiih ve muhabbeti vardi. fidetl (Tarikat^i dedelik) vazifesini gbriirdii. ariflerin muktedasi. kalb ve akil sahiblerinin emini.i eseri olarak.i havi hit cwrdir.adi) Van! : *Ruhum mesabesinde olan. seTic Mesne vi okutmak ve halki ir§ad etmekle me§.n seyyidim. bit hususda en parUk bir burhandn . mliglsiit Yani : *Hiit. (Sultan Veled) in israriyle makam-i Pire geemi?. babasimn yerine oturmu^tur. Ordan sunn da Sultan Veled Hazretleri. Mesneviyi yazmak va2[fesile admin eberiiyyen amlmasma muvafiak olmuijtur. Htrn de «Bana az kcliiiiG ile 50k mini I fade etmek hassasi verfldii buyucan Pcygamber-J Ekburlmtzm veraset-i kamilc&amp. mQntesibin-i Mevleviyyenin tesJik ve terbiyesiyle meggul olur. (^elebi Hazretlerinin nazar^i Mevlana ile nasil yeti^tifini ve s. (Listida-i seyyidi ve seaedi ve mu'tcmedi ve mekanerriihu min ceseib ve ze hi rati ycvmj ve &amp.am. Konya'mn e^raf ve fiyamndaii iken. on! an ^cizane §erh icin soyledigim aiizlerin goklugu.?. gerek sirasi geldik^e Mesne vi metninde gbriilecek iltifatmdan anlamahdir.'ittndan sonra.) YanS : «Hiisarnuddin ^ekbi.) imamiilhijda velyekin.iiddin t^elebi. bizzat Hazret4 Pir'in gerek bu mukaddimede.eyhinden nasi! ve ne derece mustefid ve mijstefiz oldugunu.s!ih we kavt aklt ve nnkll ■ L ■ ■ J l L I o t. s. mahlukat arasinda Allah 'in emaneti. O teveccub sayeslnde klmil ve rnukeramil olarak yet^en C«lebi s daha Hazret-i Mevlana'nm hayatinda ve (§£yh Saldbuddin Zerkub-i Ktrnevi) nin vefatinrina sonra.. miitemedim Hiisarnuddin ^elebi'nin talebiyLe Mesncviyi tanzim eyledim^ £elebi Husamiiddin hazrfilleri.i (Vcdiatullahi beyiie balikatihi ve suffetihi Ei berraytebQ ve vesayitm linebiyyihi ve habayahQ i r nde safiyyih. acizlerin intdadma ■ yetljaa bir seyh-i karnil ve miir§id-i mukemmildir. senedim.

j Kllfcikl MU Ekrem. tan y a ^S *&amp.. qua J 3 3. .***" Kure&gt.Eger medisindeki fukara takimim defedecek ol. 52 II ■ — Yard : -Sab ah. fakat manen herbiri bir emir olan .*°* °'»™ cemaiini' dileverek dua Mtnurl (huzuruiitfan) ko£ma*i.i n&amp. Gftzlerim onlar dan ayirnna -.&gt.j*». Sureta fakir. zen g i n l e .™*».in ""^ B8]mssi "• ™ J-f~' akllesi 1 ' IsW8U " bu arz4su ' P ek « b « Wt soy*.&amp. CEVab vermeden ^ tiJZf n " Silbnh ' ^^ Kah[erine . cevabim almijlardi *&lt. cam™ w»i ■in ni * ^ ■i &gt.1 ayetlcri nadl oldu. Kurey. wfe * .— Onu yapamam. ak^am Rabteriiic (sirf) O'nun ccmaiisi diteyerek dua im] utile tie bcraber catidati sabc (usebat) et.*. ww™*.

Mevlana Cami kuddise sirruhu'nun (Nefehat-iil-iins) tercumesindc tlmi'I ^elebi der kl I «Hak siibhanehG ve Teala nUbuvvet burhanim ksyametedek baki *y terms ve evUyayi ol biirban i^harma sebeb kilmi^tir. Hizir ise ai^cak perdedan olabilir..* Nefeh&amp. ^unki onlar. Husamuddin (^elebi de mesturin-i ilahiyyeden Itiridii. yabanci giremes. zahiri ve b&amp.vMn malumu degildir. (Vc Habayahii inde safiyyih) e gelince.t-iil^iiTis terciiniesinde. tiiiLim hiinu/ll ivr-. evliyaullahm cnvairia ve dereceterine diir epeyce mal&amp. (32) 5flre~l KtH : *&amp. OnJpn bend*n ba^ka kimse tamyamaz.tlj Ihi sLimiJ) hakki vuddinj Husen itlnii Muhammed ijlmi Huseiul ma'rfljj bi iluii ej "■■ Turk. yani Cebrail t &lt. yani ycr definelerinin emlni. feif§..{\. (Evliyai tahte kuba?.i.tini bir^ok fazilet sahibl. Ve. l-Iiu) fctf&amp. Hazret-i Mevlana.mat vardir. Hiisaimiddin gekbi de o sahabe-i kiram'm izinde yiiruyen bir 2$t-l JWElf oldugu i?in r Allah'm peygaraberine tavsiye etmi§ nldugv aev3t-i ILHyye ciimlesindendir.) Yani : -Qelebi. bir gazelinde j Mealen : «C emal^i manevi ashabim hususi kadehle IzSz eykdikleri ludvet-i bassa.tir.j meclis-i iinsLin di§mda kalir. Ta pej^veste SySt-i Mi-ik ve huccet-i sidk-i iluhammed (Sallallabii Aleyhi ve selJem) zahir da ve onlar i alemin vdlileri etmi§tir. Onlar m mahiyeM maneviyye ve kurbiyyet-1 ilahiyyesini Zat-i Banden ba^ka kimse bilme*. ar$ bazinelerinin anahtan. Asmandan yagmur f anlarm ekdami berekatirida nazil olur ve zeminden otlar anlann saffiy-i liimmetleriyle biter ve kaiirtere miislutnanlar anlarm takviyeteriyle nusret bulur1b r. goriinmeyen kubbeleTimiu altrnda gizlidir.n-. ismi: Hasan bin Ml hammed bin Kasan'dir.. hatta Melek-i Mukarreb ve Nebiyy-i Miir\. M ya'rifuhiim gayri) Yartt : «Vcliii. vilayet-i baiiyyedir. fakr-ii zar&amp.iin) .* buyurmuftur. Ruh-ul-kudiis.. mestuT oliirlar.» .riniin bazikm.retteri dclayisiyle Kurey? zenginlerinin meniiitu olsalar da f sidk-i niyetleri ve safvet-i kalbiyyeleri dhetiyle Allah'm makbulii idiler. Ev3iyaul3abdaxi bir kisnumn vilayeti.onlar dort bin kimesnedir ki. {lbn-i ehi Turk) denilmekle tanmmis. hakkm ve dinin keakin kiiicidir.o zevat-i kirarna iltifat Uiyurmasi Ateym'ssalat Efendimize emredildi. ft (Miftiihu li:L/. hadis-i kudsisinde bildirllen rical-i me^turinin dereceai. mektQmlardir ve biribiTini anlatuftzlar ve sQret-i hallermi bilmezler ve cemi-i ahvalde kenditerinden ve haJayikdan.

da aciam ol.Makam-t Muhammedi fiiyuzatindan Bayezide. fcmi: (Tayfur bin tsdj id!. Bagdad'da me^hur ve ziyaretgah Jmi^f.. muntazam ve mazbut bir hale getirmi?.. Haareti Sakati lie birlikte medffin bulundugu tiirbe. bir asir kadar yasamif. Sofiyye arasinda (Seyyiditttaife) unvaniyle yad olunur. yam kd kadar feyz-i Muhammedi ihsan olundu.Husamuddin gelebrnin ash.I. Siddik oglu Siddikdir. -Siddik oglu. Allah. Meslek-i tasavvufu.* Seyhin su if&amp. in n iarncetiria ^uk^lmis ve soyc a siddikiyi" 1 mtfrlKbi??lnl bub u • bb &gt.. feyz-i Muhammedideki icnsuzlugu ve zat-i akdes-i Risaletdeki buyuklugti dusimmeli!. zamanm Cuneyd-i Bagdadi&amp. kendisinden ve aba vu ecdadindan razi olsun. (Elmerviyyttl aslU miintcsibi ile^yhlJ miiikerremi bima kale tn-&gt. Hazret-i Ciineyd'e gelince: Bagdad'da yetismij bir arif-i ekm. (FiitLihSt) inda buyuruyor ki: &lt.. Tehammul edemedi: (Subhan? ma azame gani) demeye basladi.. Allah. 207 tarihinde dogmu§ h 208 de irtihal eykmi§tir.* Bayezid-i Bestami (Kuddise sirrubu) hazretleri. Sati yye kitablan menakib-i aliyesiyle doludur. Cuneyd'e his bet edilen ta$ basmasi farisi bir divan. derisini yiizup igemine girsen bile faydasi olmaz» cevabim vermi§tir. Bayezid-i Bestami lie muasir idi.lii kUrdiyyen ve esbaldu Hrabiyyeii kaddesallahii ruhahu ve ervaha t-filnfilij fcni'messelefii ve ni'mel halefib) YAni : . 260 tarihinde irtihal etmistir. (Imam-i Safii) ve (Sufyan-i Sevri) den dors okumus. fiivayete gore. Hazret-I B ayeKid de: &lt. bir^ok uraf4y-i iimmet kendisindcn feyz almi§tir.k'bi d-&gt.ii i . Turuk'u aliyyeden sk=srisirin silsilesi kendisine vanr. (Ebu yeaidil vakti ve Ciinejdiizzpmani.desinden. Ifte Hazret-i MevJana'mn ifadesinden anla^ildi^na gore. demis. Siddik Libnissiddik Raziyallahii anhU ve anhum. Seyh-iibekbcr Muhyiddin-i Arab! (Kuddise sirruhu}. Yoksa Bayezid ! in kiirkumi iistunde tasimak degil. vaktin Bayezid-i Bestimisi. Qiinki nazm-i farsiye dbrdiincii asir ibtidalannda bajlanilniistir. Bana ise bir sa'ra. day i si Hazreti (Sakati) den siiluk gdrmustiir. bu jhl . kibar~i evhyaullahtandlr. Ezcumlc su fikrasi meshurdur: Muddlerden bin: *Kiirkunuzden bir parca lutfetsenia de teberriiken ustumde rasisam. §eyhin ve haleflerinin ruhlanm takdts etsin. bir igne ueu kadar verilmisti.\vit idi!. Husimud- « .&amp.&gt. Urmiyyelidir. " L &lt. Horasan'in Besiam ^ehrinde dogmu^.'-:lindcndir. onun degildir.idir.) Yani : 'Hiisamuddin £elebi.ldir. sen jabs.-i ve iisbahtii Arabiyyen demekle mukerreni olan Seyh Ebtilvefa-i Kurpti ri.Su sifatlardan Qelebi'nin kutub oldugu ve seraa ve arzm manevi idtfresimn ona verilmis bulundugu anla^liyor . Emseytii Kiirdiy'-&gt. Ne .Oylum.

yani umerasi&gt.J bsr eelef ve ne guz^l bir halel* §eyh Ebiilvefa: aslen Kurd ve iimrni oldugu halde. kendisini mii^kil bir mevl ' r " bii'akmak i^in : -Bir gun bite va'z etsen dedjler. siddik bin siddik buyurmasi. kezS bir basebi v»r kJ p onun yamnda yildjzlann nurn sdniik kalnngtir. • n ilmdeiidir. cevabim vermi^. Kur'an dlnlerken Sen Acemsin. o kadar hakayik ve mearifden bah•i-lll ki.Hiiaimuddin gelebi ile ona mensOb olanlann dergahi. Hazhalde. bir silsilesi var ki. sabahleArab oIdum&gt. {l. . so^e bashdi. diye. £elebi'nin kapisina muracaatle ondan feyz alsin demek isteiuKyor.rikun liyekune . ^elebl'tiin EbiilveM gibi bir §eyh-i miikerrem neslinden olmasmdandir.i:. ibne47 ra zadekrin kib!e-i ikb&amp. yani suaini aksettirmis. Guh*U onun ustiine ridaami atmig.' Bu fikra ile Dimya halkimn her simfi. kalbim Arabdir. Mosnevi jarihlerinden San Abdullah Efendi.cra ywel finaiiMm kibletd ikbati yetavwcehU iieyha beniiJviiiatI #m kn'hetrt imctli yetufti bibl viifildUJ ufati.) Van! . Q da : Eii^alkh.lutf u ihsat i laliblcri cemaatinin lavaf ed&amp. Hazret-i Ptr'Jn. boyle "i i [ fa bib. cema'ati hayretlere du^iirdu. (Hasaa-i Basri) nln halifesi ve bulunan iBabib-i AcemS) Hazretlerlnin de. arabcadan ne anhyorsun ki Kur'an dlnlerken agliJfomun? diye sormuglar. fukerasi.cegi kabe-i amal olmaktan haii kalmasin. (Lcbu nesebfin elkati^^erasii aleybj ridaeha. Husamiiddm ^elebl hakkmda. (Tela rale kczalike mil fa lea uecmiin ve zcria §&amp.riyli. Bazi kimseler. yarin cevabim verdb Erteai giin kursiye gikip (Emsey\uidijyen ve asbahtii Arabiyyen) yani: *Gtxs Kiird idim. Bagdad'da nisl*rl J sSfiyyeaila sbhret almi^tir.* Bun dan maktad: ^elebi'nin asaietindeki parlakhgi anlatmaktir.) Yani : &lt. arabcayi layiklyle soyleyemedigi Ebiilvefa'mn (Da?u halde.i/i&gt. . 1 i Ta'I) ile muasir oldugu nu soyliiyor. ve hasebiiu frrhiilimiii^ I alryhi edvaeba.ll vc meed u azamet murflhhaislH. Ben Aceraim smma. Seyh vi 1. Hicretin ikincl asn (Davild^ Ta'i) nin geyhi bir sozu vardir.Hiisamuddin ^elebi'mn bir nesebi.

giydigi gomlekde onyedi yama bulundugunu saymiglardi. Bir dtianin mtistecab olmasi ^artlanndan biri de. ve Bizans tmparatorlugunu yerinden oynatrm§. *§u diia. ■Allahm mezellet setri altinda bir taifesi vardir ki. t \£2^%&amp. (Elmulukii taht-eratmar) terklfaindeki (Atmar). amm ya Rabbel alernin. (23) Sdu-i Ibrahim: A\. efdaJiJ fedaili. kabileler egrafjmiij fajciletler ashabmin. t^rafil kabnili.* Bu fikra ile de semavilerin. delalet nurlarinin sanlacagi ve tutunacagi bir ma karri olsun. ya Rabbd alemlo. in .e demektir.) «Keza Qelebrnin kapm. envcrid dclaili. hem gaib. ali kadr bir halife oldugu hal~ de. (Timr) in cem'idir Jd. meskenet palasparesi arasinda birer hiikiimdardir ki herbiri. hem naair. {kiyamette) hesap ayaga kalkacagi gtin beni. eski-piiskii elbi&amp. Hazret-i Omer (Razjyallahuanh).* gibi Kur'an'daki diialar bi2im i^in miiracaat niJmunesidir.S&amp. Yani : -Ey Rabbimiz. hem hazir olanlarm.«4&amp. O halde. hem sakit.mu'tesameii buhl besairi rabbin iyymer ruhaniyyines scmaiyyitiel argiyyinen nuriyyines sUkketin niizzari] ftuyyebi) tmddaiil miiluki tahtel etjnari. o terkib tPalaspareler icsnde padigahlar* inealini ifade ider. gece-giinduE basiret sahib lerinin.W&amp. niirilerin. 1 iistiinde etcgini suriir. ruhanilerin. semavjlerin. C^iinku mahlflka'tm her si m fin a §amildir&gt. o alemin kutbundan istifazasi temenni edilmektffdir. ar^ilerin. Iran devletini mahvetmijj. mertebe-i ulyasi dolayisiyle gok kubbti. Hazret-i Pir'in %w diiS hakkinda reddolunrnayacak bir diiadir buyurmasi. omin neise miinhasir olmamasi ve umuma gamil bulumriasidir. reddolunmayacak bir istirhamdir. e&amp. O zevat-i kiram.ki-puskfi libaslar icinde'ni saltanat s-ahiblerinin. on Ian fakrii zaruret abasi icinde gizTemi^tir. * SoiL k yIe tarif edilmek Isterrilen mesturiin llahiyye zumresine i§aretdir. hiikmiiniin arz ve sema ehli hakkinda hayir temennisi olmasmdandir. ana vc babami ve biittin iman ed«nleti yarhgfa 23 . G&amp. '&amp. atnfu.

Onun nevasi ayriJik hikayesidir. Vj] ■^iindi \:! p&gt. Ez cildayihd $ikayet mi kilned. yani -dinle* emriyle ba^lami§ olmasmi tevcih i£in jarihler bir cok siiz sGylemi$lerdir.w buyiii ulii^JftU Enbiya ve evliya haaunitinm yfikaek soaierl mah/. (live intisar ve ijtihar etmi§ olan bu beytin yazma ve eski nushalara muvtifik §ekli ba^taki gibidir. Got zahidi ki*n sdhib-i irjdd olayrin der. Onlarm hepslni niikle zemin ii zaman musaid degildir. Hazret-i PirMn kitab-i miinifine (Bi^nevJ.MHSNEVI -tliw« CJ IS* W MJf \\ Bi§nev in ney gun §ikayet ml kitned. rn^rebinde bulunanlar. dirliyemedikleri i$in ogrenemealer. Suri ilimler ^ibi manevl marifetler de kulak vasitasiyle fem-i muhsinden Ulakkt olunur Hazret-i Musa'ya vaki olan tecelli-j kelamide : * &gt." ' Bi$rtev ez ney $un hikdyet mi kilned. soylemek degil.yet mi kilned. Ez cudayiha hik&amp. «§ti ney'in ivaml ^ikayet etnwkte oldugimu ditilc. ti * -T - r.i 49 *■ •mm.-i nasibatdir.uluna&lt.§u kadar soylenilebilir ki tasavvufda $art-i azam ve sebeb-i akdem. dinlemekdir.-nk si-yliii dlnlc". bugiln ii&amp. Diln mektebe vardi. Onlardan tey\z .tad olayim der.

._ orlti (fliyiev in iiey).«§u neyi dinle* emriyle Hazr«t-i Mcvlana dkuyanlrinni ve dinleye/d^riri sema'a tegvik ediyor: ^iinki soma. Hazret-i Kuh'un Liaveiine kar$i kukv 1 1 ini uk. Cenab-i hak. ordann bu halmi Yani : uKulnklarjtu pan^aktafiyle tikaddar.» Semft. Kus yavrulan bile hir cnU iwuywlstr. Kuran-i Hakim'de : #5l# S Yard : mKuj-'mi bkundugu vakit oim d hi lev in ve sukut cdin ta ki (AI lah'tn Ry. OlAim) t3-lJ SCB^-J T»h* : 13.hmet:y!e) csirgrnmi^ »Usimii 2E *» tenbihi ile bizo. Sdyb-'mek. bnbalarm dmliyorlar da ogrendikien loiim i&gt.r citilcr ve kibr « asamet £bsterdiler 5 J. imam-i Lra'tfUi'nin (Ihaya-i.U. Tufanda MEak olanlar. 50 unn ve (Kitnyi-yi Sjsid*l) \m. asiklar mezhebinde heWdtf. dinlemek derli v«j ■. SemiL'm hela] ve: hariim ■■iinasi hnkku. Sibaslatij..i. Ekabir-i eviiyaullah'in cogu gibi Hazret-i Mevlana'run mesleki de sema'dir. kttfurdc kalmak t^in lsr&amp.dr tafsilat almak isteyenler: Imam-i Kuseyri'nin me§hur r ^alesiyle. miinkirler mezhebinde haram.-\vanlar tdi. (HucceUis-sema) ma bakmalidir. (25 J 5Ure-L Nub : 1.» iAyetiyle bi Id My or. i^itmek ve bgrenmetiin netfcesidir. Semi. (Abdulgantvy i Nablfiai) nin (Jzah-ud-delaIiU) ni.' ■ vv dot duytnadlktart fc. giiziel sea dinlemok heye::ana geknek ve vecde kapilmaktir. yani . Hazret-i Mevlana bir rubaisinde. ehli hal olanlarm kalblerini tenvtr ve tpzyin eder. ijarih-i Mi-^nrvj Seyb Ismail-i Ankaravi'nin (Minhyc-iil-fukara) si lit'. yiikseklerdc ucau ve ufiinm bir dogamdir. analanm. Anadan dogma nitwit'!. (3S3 Sflffl-l A'rit: 204. Allah yoliimm bir ^ahbazi.aiabilnv:k Iqhx ijiaafida isitir kulak ve muteessir oiur kalb buluumaUdir. mualen der ki : *Semu.lt ortfindiiler.itt dilsiz kaliyorlar.

hikiyelerinin dinIcnilfTiesS faydalidir.(NEY) devi MI? RAD Merhuni f. Mahlukatdan her birinin atdx vatamna kargi muhabbeti olmasi ve ■ t.&amp. iiagmelerin Euhuruna vasita olmakdir.sararrru^. t^iinki Kur'an'da : 51 *&amp. su vehirnden ibdret varlikdan iahliye etmi^. yani (A'yars-i sabite) nlcrninden.gu halde dilsk ve kelamsjz. Hazret-i Mevlana diger bir rubaisinde : «Ney'i dinle ki nel^ : neler soyJiiyor.ir-i tabiat bendine vurulmil .de Efcndi) ikmaline muvaffak uiumadigi Memjvi ^erhinde der ki : -N'jyden muif-d: enaniyyeti.. Al3ahin gizli sirlauni teke3Iiim Bttiyor. Zaten nayile insan-i kAmd. bundan dolayi kupkuru ve sapsan kesilmiijdlr. mayi dir. insan-i kamil de bbyledir. ba^ina. kendissm Allah 'in kiidret ve diizenine terketmis : Miiessir-S Hakikinin iradesine vasita olmfikdan ba^ka bir vazifesi kalmamig. kopanldigi yerdi'kl rutubetden mahruni kalmi^. neyzenin dudaklarile parin. kalbini ildsin heveslerinden. daha acjgi alem-i liihideki mevkiinden kader sevkiyle §u I 'unyiiya geliriln^.i boguroJar] . ici basa'lrtn. I^erisi temajniyie bo^dur. zibnini (HestM meviiiiiii) yani. bildigimiz ney olsa da.* Hocu Merbumun §u ifadesi bir serh-i camfdir. Va^ifesi. mecazen insan-i klmil bulun^n da. aya ina h hat &lt. nefha-i tlahiyye hangi perdeden . ^unki ney.iik hasretile aglayib inlemesi ve gikayetde bulunmasi tabtidir. beseriyyet kaydina ve ana&amp. vrVdigtriniti misali ve mumessilidir.'iitiur eylerse o nagmeyi icra ediyor.(rasma madeni halkalar ve teller takilmi§. Neyiatan-i ezelden. Huda diyori.'iklarma atet. . Kendi kjijina kalirsa nc sesi ?ikar. Kuda. ne sadasi. buyurnut^Uir. onun istcdigi. Knyden maksad. makam-: kadimindeki feyizdrii mahrum kalmis.^ basi kesilmi^ yahud nej'zenin nefesim. yetigtigi kanu§hk■ Lui kidiiiiib ay. teVite hacet yoktur. ber jkisinde de bu vatan hasreti bulundugundan. Yahud bildigimii.W^HB (Mehmed Es'ad D&amp. aynlik aie^ile bagn §erha §erba dmug.^ilmjg:. Yuzii. yani benligi fani ve mertebe-i beka bilLJula baki oJan veayy-i kamii ve mijr§idi agahdildir. Artcak neyzenin nefesile do)ar. goksiine ^IejIc deJikkr a^ilmij.terkedilrrvs oldv.

tlinkit o^ ^ Sfl kewlmw mUkMat vwd. celbedlldi. diyor. 3(ir*-i fclrlyat : 5A. tirifine mazbar oldu ' riym IS?? m et f fn ^ i ™*^ ■&gt.. Baki billih harWi haarna getirJIdJ.Allahdan bir an gafil dursan o and* ^yfenin hemdemt Jg^ . den ala&gt.°™n rtMtlnta. Du § un. Ancak. ««*«*«-. a ho* ve rOhant makamlari hi S hat^byor *5 buyiL J^' Ayrtbkdin sikayete gelioce: Mllfimdur ki bu fail. im** edip V if" 2fi . Bu 1m bekablllah mertebesme vasal olmus inafcw kamil lgi n . halw kemalin jikayeti bundandir. Igie. actuate 'MevllM Cami kuddlse *rruM'nun (Levayih) ve (§erh-i Rubaiyyat) Ufa* extern* ££Z meJ I'tShh^T Y™*""*""* «M» galmesfai icab ct*L Ek- rf.**»* Babbfinl vechile. kurblyyet»f *«bika n yant iim-I tlahide bulunmak yakinh i husiiie gelmedi.u» cerirdlk. Lakin {3T&gt. yani. . ei&gt. «dM tffl]b&gt. 52 Diinyi'da bulunmak utirflri temamiJe kMibnig olmadUgx i£ln.amjz hikayelenni anla.i iinyfa. 9«yn Attar . aaawer degildtr. O halde vasil-i ***# oianlarm tf^ ^^ ^ Ujh i gm deni W ■*= Kainatm yarad^smdan ewel.hi 1^. Bu bahiskr ida aofiyye kitaplanna. muMldir Seyh Attar (Kuddise sirruhu) der ki .Md * buh—ta ba. 3 r J^ T J* 5 ** 1 **™ M*fit&lt.^. mahrQmiyyet-i visal netfcesidir." neI.ba. **?** tf mn inahremiyy^ makamindan. ibn-i il&amp. Mimar Sinamn nhninde mevcud oldugu gibi.^ ^y. mukevvenaUn ayan-x SL^lSffi! CMnri ^ • dUn * d ~ *™ el .

merd ii zen TiAUdeend•Beai kanuslikdaii kestiklerindenbett feryadjmdan erkek ve kadin niiik'ussir olmakda ve in1emekted*r.* I^te erbab-i vu*fllun jikayet-amk hikayede bulunmalan f uzak bir te§blh ile. hem pek 50k iierisi vardn. Nebiyy-i maaflm elan Aleyhia-selam Kfendimizden giinah sudilmna ihtimal yoktu ki F aat-i akdeai istigfara n^cbur olsum. terakklden Bourn ki bulundugu makamrn dilnunda oldugu i^in : evvelce orada bulun^sundan iBti far edor. merd. biibrideend. barim-i IlabJ. ondan cikan miiessir sesden. Bogumljrina ltd na radar ve uilente^e badarlar.tigi ve ter ii tize durdugu yerdir.diye. nihayetou: bir dergibdir. ney'in yetl. Ayir-i viaalde yanl. Bizan da ! «Ke$ke anam beai dogurmaaaydi. Insan-i kamil da. Bajma (Bajpare). yahud firkate ugrami§ insan-i kamil der ki : .V) EfendimiiSn. giil yspragi gagarsda ike» feryad etBieiifi sebeb ne? diye aordum. Ke kadar tekarrtib blal olurga olsun onun da Oerisi. Kafi derecede kuruyiinca. o miiessir sadadan az 50k miiteeasir olurlar.Bir d« kurbiyyet-i tlahiyyenin hadd ii payaiii yokdur. Nefs u heva edri bulunanlar bile. $u surstle aJklyet-asitz hikayelerde bulunur : Kez neyistan t&amp. ayaH gma (Paraz avna) lakariar. Ney yapilacak kami^i oradan ^ikanrlar. Fakat tee$$urden teesdirc fark vardir. yureginden fs§kiran teddl $bder. kirn olursa olsun dinleyenleri.» (Neyirtan) i Kami§lik demektir kl. giinde yetmij. yahud yiiz def'a istiffar eyfedigi. ol^iisiine gore iki ucundan keserler. kendisi 15111 kadar derece kurbiyyet-1 tlShiyye husule gelirdl ki : terakkSden once bulundugu makam. Key. Her giiti. hadla kiUplanriin hepginde rivayet edilmi^tir. vuslat ve kurbiyyetln derece-i ulyasmda iken. Hal-adna olanlar. bitip tiikenmeyen firkatlerden jikayet eylerdi§irazh Hafiz bir gasehnde diyor ki i -Bir biilbul gordum. $z nefirefn. giil yapragim gagasinda tutan biilbiiliin feryadi gibidir. Allah ruasi i^in ile*i git. mense-i feyd olan ayan-i sabite aleminden aynlip §u be^eriyyet sShasma geldigi ve firkatin acikh lztirabim gektigi idn. giil yapra* rimi gagasinda tutmu^tu. Hazret-i MevliM : -Birider. Ney. Magtikur dlviij bile boyle yaptinyor cevabini verdi. Efdal-urkarailbi v« ekroel-ul-vasilin olan Hazret-1 Peygaraber (S. kabiliyyetled derecesine gore miiteessir eder.A.demistjr. Bogazini ayiklayip gogaiine ve arkasina kizgin dendrle yedi dane delik scarlar. aynlik ^ekvasi ve teellLim sadasi duyadar. Onun idn. O dergabda her nereye visil aluraau oynlauma. Hazln hazin otiiyordu.

agin ve ^usuzun halindeti anlamazlar. 1 I j on dogru Wr *wlui J-.k i 1 i r. Hmti..1 1 L : 3 i ^erhedebilmem icin.k. Sine ftdftem $erha £erfra ez fir&amp.bim duymadiklan idn. ^eyh Sadi der kl : -Colltrcff yapilmi? olan saritj^ ve havuzlan. Ti btg% m ^erfi-i derd-i i$tiyah &lt. hal-asina isc.. j!y j\ ^^ *»££ f\g. konusamn dediklerini iyice anlar. Ke§f-i h&amp.r-i vusl-i hfy . ayrihfc nevhalarndan en ziyade kimlerin teessur duyacagi ifade kilmmig..hlnlljh! cckin^li'ii aynhk acilarmi V/C i$tiyak.ri budur.k i^i". tafsilinde fee. Cunki onlar.1.. hasb-i hal etmek&gt. Biz cuyed ruzg&amp..1 rlai ! v Ll ilazret-i Mevlana'nai yukunki. bir Eirada. Sen Fir at n^hriniu kenarmda ike 11 suyiut kiyttK'tini ne bilirsin?* Ondan delay! ilticti etmiyesin n&amp. .yleir. oldukca fcesellt yerine gecer.-i&gt. miikedder buIundLigu. teessiirden teesdire fark buhmdugu beyan edilmisti. Gerd insan.mvtde. yahud insan-i kamilin firakh entnioden herkesin miiteessir oldugu sayletiilmis. a^hk ve susuzluk iztir&amp. kana kana su i^mig bir kimseye susuzluktari bahsetmekj beyhude cene *. derdini dokijp hafiflemek idn bir arkadas arar. ^jolde yolunu ^ajirmi? oJan kervan halkma sor. bu mm' 11. onun anlamasi ve eltjiaine i tirak etmesi de kederli icin. nyviltk acilariyle ser iia $erha nfnms bir kail) istcrim. Eger arkadas. in rn de mCthatablannda rsk-l taleb ' uyandmn&amp. Tok bir adama a^liktan.beyti si&gt.j.* Bundan evvelki beyitde ney'in. yanl gilrwugJ gelsrtfik. derd ortagi olacak kimsenin derdi bulunmasi lazim geldigi blldirilmistir.iiyiik ■ 1 1 . Bu beyitde de.alrtiak olur. kalli noababbet atefile^ yanmti kirnsek: .i§ olinasind&amp.l etmiyesin biderde Herkesi k£ dtlr mand _ez ad-i h%. mil niyhiyip de hem kendUttl muieselli olmnk.

»rada fi^drfiiij oldugu RiuuLiiii ickriir arar. Yoksa keudir. mutevazi kdyt^gizi gormek iFiir. memk'kcti o'. ht'iv netede? kimiti malms $almi§ini7» diyor. Vatan inuhabbeti denilen. hoslutl (iyL liuylu) ol an] aria da [[iisiip kalkdtro. ?eybin bu Rozii sbylffmesi.Ji!.-.^t?yh Sidi merhum bir gaaeuGih ty: uta'jnda : ■Ey Sadi. Lakm ben burada dogdum diye insarun tcvelliid stdigi yerde bakaretle tJlmc&amp.ik \*femi$ olmasmdandir.-i. zmdan ncrcde. imihabbeti.in Jiededigi.. vatanindan uzakla^iai^ olflu kimsc. (Mense'-I asli) man35*na a^ mif. sila hastibgi hfiline gddigi de a.:adar merbu! oldugu. 54 S3 Yiiu' firk[it. t»n zamanlunm orada ge^idb vaUthi lopragmii gtimulmu5dur. Bu fizlemer. .bcker cem'iyyett ndlan $iidem t Ciift-i bedhalcm it hoqkalfin ^iidsm. bad^deki &lt." [[jsanm dogup buyudiigu.* demistir. Avliiulun.irini' rau§tak ve miitehassir bulu::('caf!i ondan iitldlol edilmalidiT.Vajlar. imandan olan vatabin burasi degil. .nricednden hall kalmadigj her&gt.'yiiksek bir. baHmda her turlii fedakaililL ihtiyar .riihun.'.i'ile ki'imil lisamndnn dmiltlyor kl : 5 Men. hams bir H dbto vatau-i wti ve men^-i Meliye nuk.i do£m de^ldir. arayiu az-lemesi Itiblati icabidir. .l i. her meclisde inledim. incriab Mletiiiin itzihurutideu ba^ka bir ?«&gt. Uir adamin.badid sithUidir. ho^a demler surdugii yeri.esin malumudvn Bu hU du^uuiilmtli d. degildir. nrasi oldu^unti anlatm. kirk sene seykhai etmi? bir fcrlM i:ihfingerd oldugu h^lde. -Ben her eemiyetde. durdum. vaki'n (Hubb-ill vuUtu min-el-imaii) yant 1 -Vahm muhabbetJ imaiidan gclir. Bedhal (Kotii huyiu) o I an tar la da.an $traz'a dornniJ?.* Hazret-i Mevlana bir gazelinde : "Ifuvirli bir is irin Diinya hapkhanesinde kaldim. hiss-i nedb. iasat bulunca alaya gitmek. dogmu^-bbyuinuf ojdiigu iki evil bir koye bilt re: . Yoksa.kidir.

kimi yakat?* Malum ya EbO Leheb. kenctilcrinl iittana davet ederdf. Bund an ba^ka. Nebiyy-ul-Huda Aleyhl ekmel-iittehaya Efendimli. Hatta fisk vt fiieur urhAliiy k&gt. . dedigi (Giilistan) kitabinda yazskdir. salahm da biv jnmasi zaruridir. btiyledir. facir bir takim kimseler* demisler. lyilere zalen lutfetmij. ziddi ile anlajilir.iinjjjlerl kuldjrmak.2rho. onlurhi Rorujiip konu^ur. Zira c da zuhurat-i tlahiyyedendir. lahabc toplultigunda talim-i ahkdm eyledigi gibi.» Hazret-i PTr'in (Menakibname)$inde soyle bir fikra vardir . Karde^inin ogluna tabi olmayi azametine yediremedigi jfin i»nu tasdik etmek §oyle dursun. iiskin da.Mcn^e'l ezeiiden ayrilmis. dtismanlar gibi eza ve cefa etmekdeL hali knlraazdi. (Ho^halan) a takdim ile buna i$aret etiiiriui.metinU. kemal sahiplerinin bedhfil ve hoshal olanlarla gfjrugmesi. i^indekileri iktgru yola getirmeyc ugra^irdi. Nitekim Hazret-i MevlanS da buyt-i serifinde: (Bedhalan) i.iimm^ zevati kiram. Rasul-i Ekrem (S. ijadirlanni dolagif. Hasb-el-vazife. kotiilere merhamet et. salihlerden ziyade tenbih ve ikaza muhtacdir. £hu Leheb olraasa iitc&gt. sonra halkin ir^idi vazi'• i lt&lt. zitlar aJemidir. Bu miinasebetle (Tebbet yeda) siiresi onun ve onun gibi hain "tan kami (Ummii Cemil) hakkmda nazil olmugtur.^iinki fasiklar.. Onun i^in. Her sey.V.) Efendimizin amcalanndan idi. Nurun mahiyyeti zulmetle attta^ilacagi gibi. «Mevlanfl'nm basin a tnplananlar fasik.* dcnilmistir. Merhum Mehmed Akif'in bir munacatmdaki su beyit de ne kadar giizcldir : tMU'minlere imddda yetig rr. Diinya akmi. her birini. Onlar. (Mahv) den (Sahv) e irca .siifliye getirilmi§. $alihlerin kiymeti de iasiklann mevcudiyetiyle takdjr Qlunur.. ilir. *A$k fabrika^inda kuiriin buiiuiiuwsi da zarUiidir.kin daka. * Batik inkar etme. snlihler ile de.i olmu§. Hole Hae mcvsirnlcrinde Mine'ye fikni 1 . gofe merframet eylei. . her yerdc gorum! rtar. mii$riklerin mecII lislcdne de gider. imanm da. fasiklar ile de gdrufiirler. onlan iyj ynratmissin.hak-i . Miilhidlere l&amp. Allahin esma ve sifatindan hinnin mash an gdrmelerinden ileri gelir.3alih olsalardi benim otilara miirid olmam lazim gelirdi* cevabim almi$]ar. ArifIcrden birinin : — Ya Rabbi. lllifiz 5^23 der ki . Harrot-i MevJana'dan : &lt.A. gafletde olanlan uyandirmak. tedricen terakkt •dereh fena ve beka mertebelerine V$&amp. daha ziyade meggul olmak isterler. iistiinde kiifrun de.. nefs ii heva esirlerin! kurtarmak vazifesiyle mukellefdirler.

evliyaullah'in ara Sir a fasiklar araslllda bulunmalan.&gt. sciziij bu nokta-i nazara goredir. Hakkin e^r-i lulkmlidir (Icmesi. her seyl Hakkm inazhan bilir ve o mazhariyet dolayjsiyie onu nazar-i itibar ile goriir. gi r^JjCi^^jfeVj Yani : cHalbuki sen i^Ierindo iken (Habibim). kithk Vuaajre gttfi. §urasi da batira gelir ki. Bir Tiirk aiifinin. Mekke mti$rikleri ir^in : • &gt. onlan Allahin azabindan muhafaza etmek i£indir.-r.Hiilasa: arifler. ?eyh Sadi'nin : &lt. kahr-i . Saye-I Muhammedide emn Ej eman i^inde ya- (4&amp. buyurmug.. .) KiVic-t EniW : 33 57 ¥ m fasten KunggJUur.1 s y&gt. hietetden sonr« ilahiye tt£ratru$lardt! muftlubryifi. Allah onlan arablandin« dcgiIdi M . Pazarlik ettik gotilru^ Yaradilmi^ ho§ gorduk. Yavadandan oturii!. de : Elif okuduk otiirii.isi a I fine ysikim. Nitekim Cenab-i Hak. tiinki biiiun alem.iiti.

hu veche)mn. (SubhanalJah! hakka innel mevla yehkaj diye anlami* ve aulatm.g ldugu rfva. *Herkes kojidi aiiJ.t aWk Iftn (MiralumarJikda ibid e t Urihi) isimli ^serimizin (Ezan) bahsine bakumalidir. Naku.llahi.yisina gore bcnin.J3*»$ ve {Ud) sesinden (Elite hasbi.Tada &gt.ya ifefe g^rrnezler. WeseJa herhangi bit mimar. bamd scnin. saduindan (HakkaJ ve {Yebka) gibi (Kaf&gt.Ezan) ra e 5 ru olmadan eV vel ehl-i imam m e^ide dave. onu isitirse pek ba S ka b. sathi ve 5tl ri bir gW mft^ededir Vaki'a camiM . biri r nay ufiendigi vafcifc dlff! terse. 38 1 .br.rlar. Buna dai r mufa. et _rf. Vez der{iti4 menneciist esrdr-i men. rfr. l&gt. isitdi^i *akus sesmj. cute kMi yfi V«dad) kelimelefJDi duydugunu sovkiyor. &lt. * Sathi 3 .gi^z manalan anlar Mesela Hazrai-i Me via na : &lt. siikiir senin.i.fa ederW. anlayamad.i. ivmta. Mana efali is. b kelimeler igjtllmesme ^masm. . J '-nm ve bakikatiui dgrenib anlam. bulunmaama da imkan yoiiriu. miUk d* senlndi.demekde olduguim haber veriyor. ot.Herkesi ez zann-\ hod $iid yar-i men. lezzet ise o hctfukdaa ibar*i kalir. den ziyade manayi tedkik ve anlamaga rpha.fjnde bulunmuste o xaman i 5 e .r suretde dialer ve bm. Ewelce kibselerde madem canlar yokdu Onun yenne bir tahta Ue bir &lt.:omak kullanihr.ndeki esrar.N^ nakus salahm ' to.-.htayanakuV o^maga (Vebil) dembrd!. ySrim oldu. t&lt.erifm in^ la rzma biz de hayran oiur ve kadftr fork M$ Bun un gibi. Mrfine'de madeni ^an bulunmadiih Gib . eserf bir carnL-i „rffl bizim gorusurmiz. oaun muhtelif aakamlardaki nagmderinden hosiamr Aldigi zevk v. Keza : Leylegin: . StPJfW? 1 ^^ mUr ^ kere tdildi ^ s.Iar. Fakat bir tot.a«r olar. bir ^ yin dl^nam d^fe ikt. Nitekim. Hazret-i Ali {Kerremalla.sal malum.

i^itidekmi sudirir.i. cebil ile ii-fan kadar birbirine uzal.1 nKikamdan. (Kurb-i feraizj ile Hakka yakla^ma ve efal-i Ilahiyvi'tuii zuburuna vasrta olanlarm btyanati da hakkani ve ilharru olur. neyden ^ikan E&amp. -Hi-tiim iirrim.ii i ummele bn^ka Liirlu tnanalar ifhiiiu iHliyur.n^t (Key) ii^ errini ile sirn.i&gt. leryadimdan mak degiklir Lakin her goisde onu gorc• ■ \. perdelerini acib kapairiak iidreIn If unij soyleten neyaene va^ita oimakdan ba^ka bir §ey degildir. ber kulakda onu tsilecek kmlrci yakdur.» l-'ilvuki (Ney)'in sirn. hakikat ve mabiyyeli. ieryaditidali uzak deH lli lie Belki on a pek yakm oian ve tepesinden iifleyen nefhadir. Fakat bimn anlayabilmek icin kulakda mini hi timkamlanna elijjklik hassaai bulunrnalidir. Bu olmayinca. Jf x rf i *±&gt. kt'hillstnl a lib da (Ba^pare) sinde tifleyen. ht^kiiurlar..r kap.. b'yle kulak \ntn k. ilorsi^u mahdiid oJaidar da gSnJiiklej-l ve gonlflukleri inaan-i kamilin vnlm/ /j'ifiirine bakarlnr. ill . neyzen linii.miz aesler b ile.n.tiM iSTr?-^ men ez Tidle-i Tnen diir nist.. Ukttktd*n Ibfirel .derler. basi hitler] w soileri ho^larma gittigi ifin onii.h*'titt. Lik gesm it gup-u an nur nisi. .difi&gt. Kalbini hevS ve hcvesden uznk liilinlunn : Yftni ' -Kendi (rey-ii) hevasmdan siiylcnwz O. O huh beyunlarda da bir takira esrar ve hakikailer btilunur. . kendisine (Allah ■ i ■ ■ i l ilka a editegetea bir vahyden ha^ku&amp.sden o ittiikiirn ve na^'me anlasihr.'k ki biiElm lukiukn vr&gt. bub i nur Keza vebyy-i kamilin sbzleri dc kalbindeki esrara yabanci dellldlr ■Ht&gt. Fakat bakikatini ogrermityc ve ondak: esrar-i hakayiki in I a nm f[tt ^alisrtiazlar. mazhariye llmif bulunanlarirj. niir.ii. Vam ney.j d*giJdir Sl&gt. ne tiirlii nagme yapmak iatcrse. O.

• p Yani : *De ki : (&gt.* demektedir. sozlerindeki minay] anlamak i&lt. . rwh hedenden giiJi d^ildir.ununca o zevat-i kiramin nurani ve Rabbin i bir simasi vardir ki. Lakin yiizlerindeki nuru gormek igin goriir gdz. ay ortalannda biiyiiyor. 8 Ten ^i can it can zi ten mestur ntst. ruhu Kurm urine rub sat yokdur.Kamer.F&gt. Lakin lier&gt. Bunun gibi Yahudilet de (SallallaM Aleyhi ve Sellem) den ruhun hakikatini sormuslar. arab eahillerirun sihnine girmiyecekdk Oram igin . L\k kes m did-i can destur ntst *Iled«n ruhdtin. Allah hstira gci*n kimseler.cevabi verildi. Cafer-i Sadik {RaziyallahQ anb) i * All ah.jin de i§itir kulak Uzimdir. La km onlarda La lb gozii olmadigindan goremiyorlar. ba&lt. insanlarin f aides! icin vakit olttileridir 31 .» Ruhun mahiyyett hakkmda lisan-i serlat $usmus. onimla avam-i halk iijinden ayirt edilirler. bunur* sebebi nedfr?* diye AUyh-is-salatii Ves-selam Efendimiz'e sormuslardi. Allahin vclileridir* mazir.sm. lara o hakikati idrak edemiyecekleri i^in anlayacaldan tarzda cevap verilmisdir. Hey'et ilminl bll-' mekk anla^ilabilecek clan su tabil hadjsenln fenni sebebleri izah olunea. cevab verUmemesini kendilerince niibiivvet-i Mu- . ay ibtidilarmda kujuliiyor. ay sonlarmda yine ufahyor.. mahrukatma ke la mi ml a tecelli etmi§tir. Nitekim Arab miisrikleri.(101 StirpH N*^m : 3-4 .VI Bunder..jka : xGoriildukleri zaraan. daha dogrusu soran-&gt.

hammediyyerim dbgruluguna delil tutmuglardi.jyk u haktkideii ba-jkspini yakip hltlren askdir : ■lA^k Mr stilrdir ki. Bir de (Ruh-u hayvani) vardir ki. ahbnbm itsini tamr» denilmi$du\ Ncyin sesini. yoksa. rClhu da mujahede ryltr.» ■Ahhab.y u nlst b&amp.» Neyi soyleten muessirin havadarj.rl olmadig] bey an edildi. mahveder. parlayinca masukdan ma ad us mi yakar.* ayetik lirm ruhun hakikati I yaal. giinki Tevrat'da da ruha dair malumat yokdu.red nist bad. De Id : Rub.mdi Efendi'nin ruha ditir vaktlle Mahfil meomuasinda nesredilmij mufaasal bir tetebbu'namesi vardir. biitiin canhlann sebeb-i hayaDiyanet l^leri Hetsi merhuwi Ahmed H&amp. Merki in&amp.* Bu ruha : (Ruh*u sulUni) yahud (Rub-u insanf) duller kl iixsana mah*u*dur. bu gode gorijlmez. Yin J : -San* "Rfih"u aorarlar. Sarih-i Mesnevi Ismail Ankaravi (Kuddise sirruhu) der kl: ^Hakikati cihetinden ruh. hem de Yahudiierin o anla^lmasi gii$ hakikati idrak edecek ihml&amp.31) SQre-l B*kars : 139. neyzenirj hazin ve ategin hissiyyati- t3S J Sure.d. Tiifsllat almak lstlyenkr oraya muracaat buyursunlar. jgihi vcltyy-i kamlli (Jy)eU'ii rii. Babbimln emri (cumle*l) nrlendir. Zir£ Hakki gozetleyen. o kim» yak ols«n. herIbMlde soranlarda ilim ve o hakikati idrake Kabiliyet bulunmamasindan ll^ti gelmi^dir. Her kimde bu ate. Belki orm inleten.§u oey'in sesi atesdir. 60 61 (Iii Burui. Allahin emri ciimlesinden oldu u.te§ ned&amp. &lt. insan-i kami- . Nairn-i Celihn delitletine gore ruhun mahiyetinin a^klanmasi. yani. bava de ildjr. h 8V a ve hevea dejjil. Ate$est in bang-i n&amp. (Zaten) size ax bir ilimden ba^kan verilm^mi^lir^. tiaibta den h'veran eyleyen ve m&amp. topluca bilcilrildi.1 Xu-fi : 85. &lt. VeUkin Hak gozii ile gor*bilmekden men olunmaz. side bir nefesden ibareL olduzannedilmesin.

p . Bilinmeye muhabbet oliim ve bilinmck i^in halki yaratfam* diye. yokdan. Bisiitun Furhdda kuh-i Tut qeklin gdsterirFafcat her mahlukim aski. kettdisinin istidadma ve zevkine gdredir.tir.h-i a$k. . majfik-ii yeganenin muhtelif &amp.rtnca sekrdii u ftunijun eyliyor. ciimle tilemi. la kin anlayig farki doJayisiyle sevgili ^e^itlidir. §u mevhum vurbfitia alda* nan. Zevki mikd&amp. A$k t bir maiiay-i layu'raj ki. Bir bulbuILm gul y. muhabbet atesiyle ya"M ' ht'J ntmahdir. butlm mabWkatm.ipraklari arasinda gizJenerek ha^in hasm otraesi.l. bir merkfibin toziarda yuvailanarak aci aci amrmasi da a^k i*seridir..4teg-i ijffc^st fcfc*] 8£r ney jiitad.a^k~i Jiiijiaridij. Binaenaleyh riK'vcijd alemler i^inde. Ctigif-i i§kes£ fce'ncier mey jil:dd•Nt-ydeki ates ile meydeki kab 31-15. tezgahi YrthJul.&gt. &gt. var cdilmijj olduguna tt&amp. Bunun i^to Hazret-i Mevlana -Ask ate$ini haiz ulma**•'. .* "KtinlU lieiiiK mahfiyyer .uk ulsunw diyor ve inkisar degil diia ediyor. ibtida Hak'dan KUhflr eylemis ve biitim kainatm icadma sebeb oimustur. a§k eaeri oldugu gibj.uretde cilvesi ve teoel- .il T AUah'jn II i. t»kiin tie oldugiuni ne MJir?» denilmi&amp. zil xwrna bir sarho§un fuhu^bine kapisinda naralar atmasi uiiea^k uaeHdlj Fukut tftbii rilzse bMneiler.Mlnli'ui.lin ncjfestel d« layikiyle anlayabilmek igin oiilardaki a^k ateslnin birkrvit1 L "Jsun mazhar biduumahdir. hazinesi.nlu-b denilmesi.e Uli sevgililer. £iinki bu cumte. Daha dogi yp ■ ■■ &lt. hep a 5k eseridir. 1 A^k bir.Allah'm balneal. ikinciln. tczgahi yokluktadir.nE^bur bir hadfs-J kudsi vardir. I Herkesin MLince vardir bir tecellig&amp.» V 11 1 ] 1 ■ Um gizii bir haiine iribn. ehl-i Iviil liulirtde pek makbul bir diiadsr. Daha dogrusu.i:t karijiKinda kendi mevhum viicudtitui mahvetmtk v~ yok o!makt:T. ^j^k -1 hc/htl. arjkin yabancisi olabilecek bir zerre dahl yoktur. Keza bir arifin halvtt-harifrsiridq mest-i cemal ularak tath tilth aftlama^i. . ehbi tasavvuf arasmda pek . Ku haiisin delaletine gore muhabbet.rHhi Kemal sahiblerinin maksadi : varhk gostermck de.

Sarma^ik. hutta insanm viicadunu ihata etmesi dolayisiyle a^k tesmiye ediimi^dir.uf) ismiwi nak^etdigini. (341 Sure-i "VusOl : 3U. te'vili ]aKi7nsa: arifin kajbini yakip inIcten ve kslbindeki esrar. ayaklan kesildigi zaman kaiimin (Allah) I^fz-i serifini yaadi^iiu nakiL'diyor.isinin ina^harlaridir. muhabbet in.cu§ u huruja getiren de yine afkdir. *^ T ey f yarinden ayrilmiSf olanin arkadagidir. A^k Iaizi f KurSn-i Kerim'de. tH Siire-i Uekara : 10$. v us lata matii olan peidelerimizi — ■ yirtnu. m 11 2$e# horrf-i fterJici ez yar\ biirid. Efejft-i ^erifin mutasavvrfant. benim zevkime uygun dusmtiyor. llasret-i §eyh. agiz dolmah!.ihiim&gt. Hallaci Mansur'un elled.uf'un miihabbeLi. Bana oyle m liyor ki onn (A^k) okuimah.. PeTdehaye§ perdehay-i ma dirid. Zbleyha : nin kalhim bir zar gibi ihata *'tti 3 \» iyetlerinde kinaye suretiyk Kikredilmi^dir.u kelimeyi (l?k) pkuinak. adctii otiu sarma^k gibi sarmasidir. a--k da girdigi kalb i. Malumdur ki (A^k) lafzi. bizim n dram vc zulmani perdelerimizi — yam. ■ &lt. biitiin v Lieu dime yayilmasj. sanld) . HaareUi §eyh (FiJtuhat)'mda buyyruyor ki : «A$k. denilebib'r. (Earmark) demek olan tl§k) kelimesinden . Onun makam ptrdeleri.» . muhabbetin ifTatidir.tir. manasi. A§k. seven i kavramasi.i yeri nasi! istila ederse. Yarii : «Yfl&amp. tarifine misal nlmak iizere Ziileyhadan kaw aiindigi vakit sijrayan kanm (Yu&amp. §eyh-i Ekber (Kuddise sirruhu) miii \ eyam ve^hile kinsye yohyle irad oJunmu§dur. kalbi dolduran o kelimenin ISfzile itt. Kur'anda : Ve Yani i «Mii'miiilerin Ailaha kar^i pek ^ddetli bir muhabbeti vardir^ 3 .§dir.

O hatirlatma dolHyisiyle dinleyen. ben siziti Rabbini* degfil miyhn? diye s^idu. (Key) in hakiki mana^ina alinmis Dlmasin. DiLnyd. (Ney) in perdelerinden ^ikan nnfiroeler sebeb oJur. tarainda sozler sbyletir. O gibiJeri. kalb go■ i. yani hepfmisdn ve butun kairtatm auhara gelmeden evvel ilm-i llahideki bulunu§umi. evet dediler.u fJn«anH ki. §u tev.HazreM Mevlana. 12 ... $erh4i§~i hak mestanemiz!. §ardbirtdan kagar. erbab-i istidada in§irah verir.kotiujmasim hatirlatir ve : Biz mcst-t a$kiz t to ezel. Zevk-i Bellm ve tab-i miistekim erbabi idn mfisakinin ruhun gidasi Gldugu malumdur.i goredir.. yavas s^nlnwna. gerek sevincii.nun tednci suietde a^lmasina sebeb olur. B inaenaleyh (Ney J sesi de. Bir boyle sagar n&amp. Htvmhane-i bezm-i Hudd.nemiz!. miiteselli olur.nemiz!. KuhLir. Bir adam. Hayvanlara vannc&amp. El mi sunar gayii meye. buyuruyor. Keyftyyet-i rind&amp. dost sesini duyurur. sebu mey% S&amp. ayati-i sibite Hernial. mubSUUn fiii. menge-i aaliye rtofcru HeyMMiIs ydm-ln Hie olmazas dinlnligi andflki duv^u vc twbi'«■■ Maflel perdduhidNi btrkuci ofaun andan fctlkarj l 5 te perdelOTJn kulkmasma.ki bize All&amp. Bu Ml.K idi t Oldu goniil peym&amp.eb&amp. ney idn. Mecaa man « ^nld]gi ve ondan maksad da (Insan-i kamilj dir.ya kadar butun canhlarin duygulandigi giizel sesden zevk almayan insanin — bilmem amma — insanhkdan pek az nasibi olmak lazim gelir.^iu xaplamjs olan gaflet perdesinin yav as . Qlmu$ bizim meyhanemiz}. Bu maksadla perde perde yukselterek v e derece derece derinie^Urerek soyledigi mucsstr siizlev. E lest Li bezmini. Jgdik o bezm-i ne$vede 3 Ruhen &amp. yarn : -Allah.§ eden. tesellf ederek ve hak yolunda vuHlerek asdlanna ircA etmek ister. gerek kederli aamanlarmda ijittigi giiael bir sesden iiijirah duyar.ni] J) de yarinden ve djyarmdan aynltmg gurbetzedelcrin ariLidajj ve gam gideridsidir. yarinden ayriJanin arkada^idir.. miisbet bir habikatdir. denildigi lakdirdt.

-. Fakat icib edentere ka~$i jj?rt ve §iddetlidiricr.z ii mii^tdki ki did' -N'ey fib) hem zehir.ki kemiisindeti ^bvaniyet ve hayvamyeti atf. 2ira (Ney) in mahiyeti torba idnde a33 j. ^ubhesiz zehir gibidir Ciir. iyi bir arkada 5 d ir ve dincnilraiye m-u^takdir. Hem gii -ney dems&amp. §ekavet-j ezeliyve erbabina karsi jehit-^nberek oludar. Heva ve hcvea erbabmdan olanlsra. 3 yihud bir kujeye dayali durmakla degil.&gt. (35) SOre-i Fetih : 29. Ccnab-j Hak. hem mlistak bir W\ kim gflrmii!jtiir7» Ney.r nezaketden aniayacak . ^iinki Cenab-i Ha a Habib-i edibine : *W* Vani : »Ey Peygamber-i ekbci-. Uflenib dinienmekk meydana gikar RiMlullah hazarati da ney gibidirler. buyurmusdu. Yam : ^Muhammcd Alluli'm iUsuliidiir. panzehir gibidir. ayet-i kerimesile tarif ediyor. giibhesiz. batirlayanlar idn de. Fakat gorulup i 5 itilen her Kuzelhkden Allah.nr. araiamida i 3e SQi] de rcced e mcrham*tli vc ^fkatliditlcr^. Buna da verasetle me m Urdu da r. kafirler ve miiuafiklarla ufriis ve onlara kar 5 i scrt davran^&gt. Cunki hrdbdeki gafiet zehirim gid er ir. kamiller Kiiniresiiiin bu halini Siire-i Fetih^deki : ?&amp.\i erhara (SalEaliahti aieyhi ve eeileni) EfentUmu. ZirS onl&amp. Kz 7 £ (Ney).Hem git twj/ ^ehrl vu tiryaki ki did.&amp. 64 (15 Nebi&gt. Urn panzehir tesiri gdsinir. bem demsaz. Maiyvctindcki a^b»b] miisnl vc miinkirJere kar^i gfiyet ^edid. din] P yemn ksbiliyetine gore hem zehiv. rahmelcn lfl-alembi oldiijLin gibi. hem panzehir. varis-i kamili bulurtam uhf-u!Iyh hazard da rahmeVA ve gefkatlidirier.i. Saadet-i ezelfyye ashabina ise $if a tesiri gosterlrter.

Bazan da ! -Karde-jlerirai ne kadar gorccegim geldi* diye sonradan geleeek arifler 15111 istiyak gijsterirdi. llmvn. ezeli ^akilere kar^i zebirdit. 73. kabil-i hitab olaniarla ve terakkiye istidadi bulunanfartu sohbet edib arkadag olurlar. hatta oylelerine mii^takdirlar. JyiiigiiT ne demek oldugunu anlayan bir kimseye ikram edersen.*Asr-i Saadetdeki bahttyarlar aslifib Idi. Bii vc bizim ^ibiler de ihvamz* buyuruyor. Lakin bir leime. Konu^tugu kimse cekilmeyince yoJuna devam etmezdi. Kissak&amp.* t$be bu gibi hikmetlere mebni. jy# j2j. keremin. §eyh-i Ekber (Kuddise suruhu) hazreileri bu hadisi yazdiktan satira: &lt. RasuJ-i ekrem (Sullallahti aieyhi ve sellem) Efendimiz. keriditerinin kabahgim artirrnakdan baska bir ise yararruyacakdir. o gibilere karsi gosterilecek mulayrmei.kabiiiyetde degildirler. bir alcaga ikram gailetinde bulunursan simarir.j -^SL.h-i piir kun mikUned. buabutiin temerriid ve teannud gosterir» binaenaleyh : •Kihc kullamJacak yerde ihsan edilmesi. Keafi evliya-uilah. itikaden zehirlenmijj. ihsan edilecek yerde kilid kullanmak kadar zararlidir. kendisile musafaha eden birakmayinca elini cekmezdi. ihsanm. evJiya-uIlah hazarati. jpUw Ney kadis-i r&amp. rast geldigi ashab ile dumb konusur ve iltifat buyururdu. amelen. «Kerim ohm. olursua. onu kendine kul. kole yapnus.y-i iffe-i mecnun Tnikuned- 1361 Silro-( Tevbe. jjS-* 13 oy j vi iJ-i*. lakin inane vi hastatipi ledavi kabul edecek dereceyi geememiij danlar i^in de panzebirdir. 86 .

.&lt. kwill Mr yoldwi bUhsctUr. giderken de bir $ok mucahedelere gogua germtj.ayet-i kerimesinin delaleti mucibince. Hallac-i Mansur gibi : *Ey bemm itirrad etdigim dostlar. Mi-niiiii. gerek §u alemdea tue'ada giderken kanL ve me$akkatli yollardan gc^mi?. A?k ve muhabbet mecnunlarmin akil kabul etmeyecek kissalanm anlatir. viaaM ebediye ve hayat-i cavidaniye hail fllmak .. {Ncy) in kamisbkdan kesilmt'ii.^evkiyle U l^lf hayatdan usamrJar. bersim nefsimi oldurijn kk hayatim. Ben serdn h^metine besteniyamm ■ne-ysem!..ibi degigiklige ugradigL esnada geetigi kmh yoidur. diyerderin bali de. nihayet . £unki.^ i-yliT. Cemal-i ilshi ajiklan. O da kanb ve tehlikeli bir yoldan bahaeyler. derler.§vmi ke$ t sinemi oy. katlimdedir.. Kable en temutii.«Noy.V. gerek mebde'den §u aleme gelirken. can metawm mu?terisinin bizzat Allah oldugunii bilirler. ^ * * *. Madde crbabimn kabul ve tehammul edemiy^cegi mecnunane muhabbetlere lutulanlann ve : Ney gibi b&amp.J Efendimize. gelirken ayrilik acilartyla miiteellim olmu?.. demek ister. hatta mevhum varhgim feda eylemi^tir. ihtiyar ve iradesini. Be?eriyyetin en akillisi ve en mukemmeli bulunan Rasul-i Ekrem (S. Insan-i kamil. hagrimi del.A. Hareketkrinm taklid edilmesim tavsiye eyler. Kurey? miigrikleri. (Mecnun) demek kiistahhginda bulumnuslardi da : (371 Sure-i Tevbe : 111. ?u huldn o yal. 67 1 &gt. betiim gibidir . '.nu" nslibin bikfi&gt. mii'miiilenlen nefislerim -ve mall arm i Cennet raukabilinde satin almisdir 17 .— ' . (Key) in temsil ettifi (Insim-i kamil) de bdyledir. ney'in aynliklardan bahsEfl-digi soyleniimigdi. MeSnevl'oin busji^ 3 . Yani : «§ijphesiz ki : Allah. bagrimn ate§le delinmesi f .) Y^ni i «Olmeden evvcl (Jiiinilz* emrine uyarak. {Mutu.

15 Der gam-t tn&amp. *WH5«Wi ™ Mahrem4 in hfy cuz hiku^ ni$t t Mer zebanra mii§t Ti ciiz g% nUt. Senin i.i n cl betie uk^« Ifc ecir „ rd „. &gt.teH ° lmad1 ^ gihi ' ™*»ewh^ idrak el me .mi^ olanlarm kavrayabilecegmi -**» Bunu £*) pfa de soyleyen dib.Rabbini " "WHyfe sen mecnfin d«gj! s i n . yor sozleri ak £ mea^dan tecerriid eyl.G.. ancak dinleye^ folia** X HamdM gkm kdtoehri idrak eyleyebil echini bildiriyor (33) sare-i Kelem'.1 Dunya ferine vakif olan idrakdir ki ■ 5 ' buy^d!!^ * dah3 ^ ^^ had ^ !■*«« ** i^t m^Sijf?^ VC 3Slma aVdet UniSru ™ arif olan idr ^r. Bu12^ WW ^rayama. ruzha bigak $M f Ruths ha suzha kemrah $ud.mh **** eilnlorimiz uzadi ve sana ermesi gecikdi giinl« T .* . ve me ^ dl n (baJlangK ve *&amp. ahlakm en gttX Ve cn JEK^JS onlar d 3 ^. meb de&gt.un) k. .e de bihu^ otandan ba^ka maluem yokdnr.nh yoUanndan bahsed^ fedakartann bikayder n i n^Ml. Sen. . sebet ol mu ^ r T ' nmftt Jf^^ *W istidada. akl.*i^ wJ^yjct ttft Ylni: . On Un i^ H azret-i Mevlana. 2.. £ lar gibi obnayi tavsjye eyler.a..ccklerdir. ayetlerM* nusulun.* »*. ve dth^ l t 6 T ^ mti .

n.dJnX^d.n ve '.ynbU.. M.l olan ate.le.lo ark.d^ oldu -yanS, ulrslerle, yanmaiarla ge^di — .» Kon^n ba,ka S1 ,a soyl^cegi sc.u -.^c^ S ^, » ^ j^ : :, yl uvorm„ gibi beyanda bulunmasma •*»&amp;*** ^tSto Ku7d/rler ki, maksad. muhat.bi k^dirmakstzm «Mft f ^^t mabtb-i £ K^rimde de bu yolda Un ifadekr vard.r. E.cumle m^bfir (Ha bl b NeccSr) ill Antakya abalisine :

^&gt;^^^

y^n! : -Ben, b*m yar^tana naden kuliuk etmL ^« krai ^-.^\ a ( ^ a ™k1 isterse onlano (iddia ettiginiz) sefaati bana hi^ b ir f»ide vermcz, h sLikbk idndeyim (demekl &lt;tir. Ger^ek, ben Kabbinxze nnan ettim. Buradaki -Sana ne duyor ki, beni &gt; araian Allaba ibadet etxneyeyim?. mekdir. Habib-i Neccar, serzeni^ni hafifi^mek ^m Allah a iman ve ib« dct etmemtk gafietini refsine isnad eykm^dir.

fiK

(3B1 Sfirc-± V6»ln r S2-25.

Hazret-i MevMnJ da, henUi akJ-i mead lisamm an lay tits k id rake nail olamiyan, lnkin olmak igin lutf u Ilahiyi bekleyen lalcp erhabim iimidsizlige diistirmemek emeliyle kendisini onlara benzetiyor, fiiyuzat-i Ilahiyve talebiyle, gecen gimlerin, ate^in bir sQretde gegtigmj sbyluyor, 16

■ : a* ^

Ruzhu ger reft gy, rev bah nUt t Tu biman ey anki fiin tii pdfc nist. "Gitnler ge^ih gittiyse varsin, ge£sm. Ey pak ve mubarek olan in$an-i kamil; hemcn sen var ol!,.»

frmruniin kismi kiillisini bo$a gecirmis, bir tar a f dan da marifct zevkmden nasib a! am ami 5 olmasina tee&amp;fa edenlere te E elli vermek i$in, Hazret-i Mevlana buyuruyor ki : •Hayatin bir ? ok gumj ge^ifc gittiyse, olan oJdu h biten bitdL Ge^ml^ teessitf etmenin faydasi yokdur. Kali, nazar-i dikkate almah; kamil bir mur^idin elini tutrnalidir. Gecen giinlerin hi^e inkilab etmesi ehemmiyetli bir sey degildir, Mur^id-i kamil ve onun nazar-i terbiyesi var olsun. O saycde matlub busule gelir.. Hatta: -Dei- dcm-i ahir dem-i fihar buv*?d» yani: -Son neiesde bile kemalat kesbedilecek ba^ka hir dcm vc alem ohm* Maziye bakarak. timid si z olmamah, halde ve istikbalde gaksmahdir. Islam tarihinde fYermiik muharebesi) dive meshur ve kanh bir muharebe vardir ki, 5iddik-i Ekber (Radiyallahii anh) in devr-i hilafetinde Rumlarla Muslumanlar arasinda vukua gelmi$dir. Diismamn miikemmel ve mucehhez ordusu 240,000 den fazla idi. Halid bin Velid (Radiyallahu anh) in kumanda etdigi Islam ordusu i$c ancak 40.000 kadar vardj. Rumlar, barbin bajlangicmda bas kumandan 5 adirma kadar ilerlemister; fakat orduda bulunan mucabid kadmlann sopalaria ye eadir direklerile mudafaalan netkesinde puskurtulmuiflerdL Diismamn pek kanh hezimetiyle, is] a mm de pek jjanli muzsfferiyetiyle netieelenen bu muharebede Rum kumandanlanndan General Yorgi, Halid bin Velid ile kar^lasmis, onun fey^-i nazarlyk MiisliJman olmus/! Halid iie beraber Rumlara karsi bir iki saat kilic sallamis, nihayet §ehadet nimetine ve hiisnii akibete mazhar olmu^du, (Radivaliahii anh ve rahmetullahi aleybj Dikkat buyurulsun, General Yorgi., ^ubhesia ya 5 h basl; bir adamdj. O^rLmiin bir ^ok giinlerini teslis akiydesiyle ve Hristiyan olarak ge^irm: ? . ehl-i tevhid ile harbetrnqk iizere Yermiik mevki'ine gelmi^di. Lakin 70

lliilid Inn Vtlid'ui fry/ i nazanna U «m»»t, kendisini muvabhidlik dervccaiiie getirdikdeti sotira ^ehadet rutbesine cri.'jiirdi. Bin S5 yuz §uka;tr &amp;ene sonra r hukkiiida raiimet okunmak saadetini kazandirdii &lt;Rahmehdlahi aleyh) Boyle bir vak'a, devr-i Peygamber!de de olmu^du, Medinede (UsayljjlO nammda birisi vardi. Hioretin ii^iincu senesine kadar miisluman olinurru§ti. Uhud muharebesi esnasinda Alteh'in hidayeti eri^di. Silabmi kiipdi, harb meydamna kosdu, Peygamberimiz'in huzurunda mdsluman i-hiukdan sonxa, fedakarane barbetdi; Smriinie bir def a olsun nama-i kilairtadan §ehid oldu. &lt;Radiyallahu anh-}

Herki ciiz m&amp;hi 2$ dbe? sir $ud, Berki biruzist ruze§ dir siid.

« Bali ku Jin ba^kast anuti suyuna kamdi. Nasibsiz olamu d« wiki ge1 Jkdi.» Cenab-i Hakkm zat-i ecellvi alasi gibi fiiyuzati da nihayetsizdlir. Fakat fiiyuzatin ma^hari olan insanlarj tig nevi Itibar edilmi^dir : Birinci nev'i i tTmmetin kamil ve mukemmil olanlaridir ki f ne kadar fnyu^ata nail olsalar tehammul cderler ve daima artmasim isterler, Hak siibbanehCl ve te'ala Kur'an-i Kerim'inde : Yani ! *0 giia cehenneme daldun ran? diyecegii. O da : daha var mi? iliyccekdis 40 .* buyuruyor, Cebennem; celai-i ilahinin mizhar-i tamnu oldugu i^in, do5masintt ve duymasma imkan yokdur. Rahmet-i tlahivyenin mazhan tamrra bulunan Aleyhissalat Efendimiz de h Hakkm o kada; iiiyuiatina nail oldugu ve her film yetmi?, yahiid yiie derete terakki cyledigi halde : •Ya Rabbi; sana kar^i olaa hayreitmi artir,- diye diia ederdi. Zevk-i hayret, ekmed-t ezvdk imi$, Hac&amp;i i'ciz-gu «Zidni» demi^. iMuallini Naci Mcrhiini)

(40) Sflre-1 KAt '. 30.

71

Keza Mi'ricda Hazret-i Peygambere delalet hizmetinde bitlnnan Cobra il Alcyhisse^am (Sidret-M-muntehfi) da kalmi$ ve : *Parmak ucu kadar yaklasirsam y ana rim. » demis,. «Ger gegem, bir zerre denlu lleru,,, vYdnantn harden ay&amp;ga ey ulul» mealini sbylemisdi. Yegane-i enbiya Aleyhi ve alihi eidal-ut-tehaya Efendirniz ise : Qiin ezelden bona a$k oldu delil, Y&amp;nar isem ben yan&amp;yim ey Hatil!.. di^unoesiyle ilerlemisdi. Eyet; Nehiyy-i Ekrem Sallallahii Aleyhi ve Sellem, Cebraili, SidretLil-mLJntehada birakmis, makam-i kurbe dogru ilerleir^di. • Xererc kadar dtmisdi?. Oraya kadar ki era da -Ycr- tSbiiinc yol yakUir. AUahin kamer-i numndan baska bir sey mevciid dcgildir.-

Cenab-i Hak'km habibi ve halkm Hahka en ziyade yakSni bulunan Peygamt-er-i ekber'in vari&amp;l karnili olanlar da boyledir. Onlar da a 5 k yolunds: (Hey) yini &lt;Suya kanmak&gt; 7 -Harareti gecmck. yokdur derler. Ne kadar fuyuzata m^zhar olsalar, daha ziyade istivak eoaterirler Hasret-i MevlSna: *Kum suya kandigi haUte lie acayib ki ben kanmadim, §u Diiiiyada bemrti yayima Jaytk bir kiri 5 yokdur.- buyuruyor. Sofiyye mejayihinden (Yahya bin Muaz-i Eizi), Bayezid-i Bestamiye. gonderdigi bir mektubda : «Muhammed kadohinnen o kadar i^dim ki, nihayet mestoldum &gt; deHazret-i Bayezid ise cevaben : ' Muhabbet s&amp;rabmi kase kase i^dim. Lakin ne jarab bitti, ne dp benim hararetim gectf&gt; beytini yazib yollamisdi. Bayeafd-i Bestami'den evvelec bahsedilmi^di. Yahya bin Muaz ise ; (Rey) Jidir. Hied 258 de. yani Bnyezid'den 2 vil once vefat etmisdir Adfane tmM vardir. EzdJmle : -Bazilan, biz bir makama vard,k ki namaz kilmaya ihtiyacimiz kalmadi diyorlarmi 5 , Evet varmistar amma cehermeme.* dedigi, sofiyve kitablarmda yazihdir. (Rahrnetuflahi aleyhi ve kaddcsallahii ssrrahu) Fuyuzat-i flahiyye mazhan olanlann ikind kismi; eiiz'i bir nesveye kanaat gusterenler ve ; -(Allah'in a?ki kadehinden okadar i?dim ki r bir vudum daha inecek olsam yok olaeagim,. diyenlerdtr.

72

llciinrlk kiMin iso i Srfati zevkinden, eeolden nntiibi bttnayanlardir ki, Ribi Serifi fcyz-i Mt-vhVdan, ebediy yen nasipleri yokUir. Hazret-i MevIfjna, (Mahi) tu'biriyle, birinci ve ikinci kisiml&amp;n; (Biruzi) He de ij^iinc u Siismi murad eylemigdir, 18 A«- 7^^* O^- J^- J- \^ jl Der neyabed hal-i puhte hiq ham, Pes silhan kutdh bayed vesselam. •Ham ervab oianlar, pipkin vn yetiskm zevatin Ualinduti anlama7Jar&gt; O halde sttzd kisa kesmet perekdir vesselam,Yam : *K k iU\ ka mi Id en ba^kasj anlam^, Ta ki 'seyr ii Eulukii, onun inertebesme erigmeyince.» demislerdir.

KadrA siihan-i jdirr. ?dtr bilir ancak; Riihiilkudiisiln sim Sirajilc lyandir!.. Bir ilmi meslek ashabirun degil, basit ve adi bir san'at erbabimn bile s an at a miiteallik sozlerini o san'at a biz met etmemiij olanlar ahlaj-amazlar. O lisam anlayabiimek, san'atSfirjna intisab ve hizmct ederek on Jar gilii olmaya mi;tevakkifd:r, Tasavvuf meslekinin ince huktclerini, sofiyye hatarStimn manasi pek derin sozlerini idrak edebilmek de ; o meslek-i eelile bir hs.mil vasttasiyle intisab ctmekle ohjr. Zaten tasavvuf; sozle degil hid ile ilgili bir meslckdir.

Mesne v Train {Bi^nev) emriyle baglayan birinci beytinden buraya kadsi olan on sekiz bey it — Evvdce de soylenildigi gibi — bizzat Mevlanaurn kalemiyle yazilmi^, bundan ^nrakiler ise Mevlana tarafindan soylenilmi^ ve HuScimiiddin (^elebi tarafmdan yazilmisdir. Eazi ariller; on ^sekiz beyti, Mesnevi'nin mukaddimesi, sonraki beytleri de onun devami ve s.erhi Eftymif, batta ^3rib-i Mesnevi §eyh Ismail Ankuravi onsekiz beyte (Fatih-iU-ebyat) -isimli ayrica bir serh yazmisdir. Hazret-i Mevlana, on sekidnci beyitde pipkin ve yeti^kin zevatm adzlurini ve hallerini anlayabilmek idn onlar gibi olmak iazim geldigine i^ai&lt;&gt;L titdikden sonra, hiir ve kamil ricalin derece&amp;ine varmanm, bir ta kim kaydiardan kurUdmsya bagh oldugunu bey art idn buyuruyor ki ;

i:. Bet\d biigsil ba§ azad ey pii$er t (Jend bd§i bend-i $im ii bend-i zer. *Oful; bagnu ktipar ve kuriuJ, Ne vakfc k-idar aJUn ve giimii$ kaydmda kalacaksm?» tnsanlarda mal toplamak, servet cem'etmek i.gin tabii bir hirs vardir, Nitekim bu hIJ :

Yani : «Ksdinlara, ogullara, kantar kantar at tin ve giimiise, asil ve aJametli atlara, ebb hayvanlara. ekin ve tartatara m£lik olmak arzusu iusanlara miizeyyen vo niabbiib kilimm^dir. Bimlar diinya hayaUnm (gegici) birer faide&amp;idir. Altah {a gelince) mhayet dijniip vanlacak yeria biltun giizeliigi O'nun nezdmdedir" » ayet-i kerimesile beyan edilmij, cndan sonra da :

^i

Yani : «Habibim de ki ; size bunlacdan daha hayirlismi haber v«e-

yim mi? Takvaya erculer rein, ind-i Ilahide altwidaa nehirler akari cen-

&lt;41j SOre-i AJ-I IjnrM : H.

74

ni'lliM- vardir ki, n imlllekiler, urada daiint kubuaklardir, Kcia iertemiz /.rvcelcri vardir. Hunlura ilave ularak AHah'm nzasiiii bulacaklardir. C tit iib -i II ak, kullarmi hakkiyle gbriiciidiir",* ayetiyle, DiinyS metasna rhemmiyet vermeyenlere, onlara baglamb kalmayanlara verilecek manevi inQkafat bildirilmi§dir. Bu ayetierde ima yoliyle : Yani ; *Siz, sevdiginiz §ey]urdt'n (Allah yolunda) fiarcayincaya ka* dar asla iyilige t-rjuis almaz^iniz. Her ne infak rdersfniz ^tiphesiz Allah imu bilifidir^ 3 .* ayetinde sarahaten beyan buyuruldugu ii^-ere, Allah'in rizasina nail olabilrnek i^in, o ugurda fedakarhk edilmek, sevilen §eylerden onlann infaki suretiyle vazgegiimek lazimdir. Bu fedakarligi gosteic-miyenler, nzay-i ilahiye nail olanuyacaklari gibi — suTeta hiir olsalar \&gt;i]c — hakikatde hirs ve tami' e&amp;iri ve altma, giimii^e ba^li bulunduklurim isbat etrai? olurlar. Allab yolunda yimiyecek olanin jse, ayaklan bugh degil, serbest bulunmak gerekdir. Nakgi tarikatimn pir-j all si Mubammed Behauddin §ah-i Nsk^bend iKuddise sirrihu)ya (Silsilc-i stima, b«guea miresed?) diye silsileainin nereyc ve kime miintehi olduguiiu sormuglar; (KchJ he nil site bee ay i nt mi resed) yani: *SiIsi!eje i — zincirc— bagli olari bir yerc gidemez&gt; cevab-i firJlaneslnl vermis Demek ki altm, giimiis, kadin, ogul gibi madd! ^eyler §oyle dursun. Uirikat ve siyadet silsilesi gibi manevi mebrutiyetlcr bile, ban ah v aide, lUk vol una &amp;alik tdacaklar i^in ayak bagi oluyormu . "Teccrrud aieminde igtie iicli kadar ibsik, kuluy bir scy degitdir. Usuinde bulunan bir igne, Hazret-i Tna'nin yultmda, dcmirdcn bir sed ol 111115du.» diye bir &amp;ba vardir. Hazret-i All (KorremaUahii vecheh) ve (Radyallahu anb) in : «Ey alhn vc ey giimiis; hen do 11 ba^kasim avutim v* aldatin.j dedigi rivayet olunmu^dur. §urasi da hatirda bulunmalidir ki hadis-i gerifde rae.den : "IJclal mal, salib kinise i^bi ne iyidir,* buyurulmti^dur. Hazjet-i Mev1/i Tia bu hadisin tefsirinde : «!VIali dine hizmet i &lt; ■ L n hami] olursan, oyle hamiile ve hainil hakkinda

M3) Sure-i Al-i Imrin : £12.

. bur olardar dereccsine varabilmek l^jn onlar gitai hur olm. dab a iyiaini. kendi kendine teselli bulur. siiHh fcltit*g tdu no iyidir huyurniu$tlur.» dedikden soma : «Su.* 20 s jy ** us *J*1 I^Xt Ger birtzi bahr rd der kiizei.^end giinced kismet-% yek riteei. mevcud servetine ehernmiyet vermeyen. doyacak kadar yiyecegi. i^ine su giren gemiye. mevcQ. uziiliir. ne kadar sigar?.aya cahsmali. durur. fevkindeklleri birakib da dunundakilere bakacak ve onlardan ibret alacak obi a.j duna kanaat gustedr. «Deni*i bir kiheye dbkccek olsan. gem in in 151110 gircrse onu bahnr. Nabi merhum ju beytini 1 ne gtjzel soylemi^dfr : Senden edndyi goriib $iikr He demsdz olrnak.lara r^keyl^-memn merhemidirl. Altuida buluiiursa onu yiizdiiriir. -Dchriit meta'i ve Diinya mah t cucufc alel a tan oyuncak kabilindendir." hikmet-i Nebeviyyeaini nazar-i dikkate almaz. On a m lib tela olanlar ve onunla oyalanaiilar he idrak-i ricale vfi*il ola main i§ akilsizlardir. o' servetin bulunup bulunmamasi. maddi ve roanevi ayak bagi olaeak her §eyi koparmab ve esaretden kurtulmalidir. mdinde musavi olan zatt de derm bir at ustunde selametle yiizen geraiye benzetmi^dir. ortiine. Halbuki insan. Senden al&amp. daha ziyadesini elde etmek icin didinir. &lt. mal ve sec vet hirsiyle kalbi dolan kinv seyi. Hiilasa . Easul-u Ekrem : befAl mill.! cek kadar giyecegi bulundugunu kafi gormez. tiikenmez bir liaiinedir.ft&gt. bannacak kadar meskeni. Ancak bir gibiluk nzk mikdan Bazi kimseler vardir ki : •KanSat.» beytiyle blr temdl Yapmis.

» cevabmi verjyor.it buyurulmu dur. IhtirLst. bir seyahati esnasinda. Fakat insarilann pek ^o^u bu liakikati anlamak istemez. beseri ihti7fl '. t^te bit gaflct jit onun faydasizbgini anlatmak i^in Hazret-i Mevlana • Fiii'niii bir deniKi bir RSseye db'ksen ne kadar su sigar?^ diye soruyor. "uni .n piir ne§ud ? Td sadef kaani' ne§iid piir dur tie§iid. onun kan^at gosterfnesi ve kabuklanm kapamasi Jazim geldim tfibi. Adem ogluiiun i^ini ancak topmk duidLintr. yahn ayak yurudugune cam sikjliyormu^ Sanra. Naklnlunan Hadis-i §erifln mealini Hazret-i MevlSna baska bir tarzda iriult. mideni bir giinliik dolKiiiLak nnikdardan ibarctdir. ihliyaciyle nisbet kabu l •IniJyt'tck derecelert' viini 1 .» liadis-i §erifde mealen j »Ad em ogliuiun iki vadi dolus u altmi v« giimiigu olsa.§eyh Sadl kuddhe sirruhu. kalbinde marifet cevherlen husulc gelmesini istiyenler de hirs Kn in ma' agzini kapamalidir. . Vu 21 j-iS j jl^i IT •4ji ^ ^ A±s j.'ok fji/la hi-vt-.'■Hnian 1. ayakian kesik birinin diikriyle siiriindugunu gormiis.. mul'laka onlara llAi-plrq utiincu bir vadisi olmasmi istei*. Sedefin icinde inci hltffll 11 In mm iyin. pabu^suz bulunuyor. .udiyor. -Ilirs ve lama' ehlinin gf*zli dwymaz.Servetin deTiiz gibi de oh a ondan istifaden. Halbuki sedef. katiaat gosterip ^•M-inriiayinca i^inde inci o]maz. diyor. ketidibinin ya kuz pabucu olmadi^ina siikretml§. Kase-i $e§m-i harUn. Haris olanlann kaseierimn daima bos kalacaginij kannJan ti-k iika da gozlerinirj a? bulunacagiiu soyliiyor.s pe^finde ko^ar.

■Ifmur damlalarmin deuiz suyuna kanjmaniasi lazirn imis.de istiridye.ai. l. Hirsin. Gerek onlardan gerek diger ahlaki ayiblardan kurtuJmak i^in ne yapmahdir? fjiiiline kar§i. o!a» vc but tin illetlerimizinhektmi hiitunan ask. 23 §ad bn§ ey i§k-i hug sevday-i ma.m£ zi i$M gdk §iid. mala. onu elbis. hirsdan da. Malumdur ki Eilatun : Yunan feylezoflanndandir.e gifci kaplami^ olan hirs ve tam'a da. servete baghhk da. bir adamm yakasindan tutub da kendine dogru i^ekmiye baglayinca. hem de bir devay-i muvafik oldugunu anlatiyor. «£y kitar ii azametimize ilac ve bi*e Eilatun ve Calinus olan asjk.. hatta but tin ahlaki ayiblar da siyrihr. tama'm fenaligim anladik.* A§kin insani biitun ayiblardan temizleyecegi bildirilmigdi. 24 Ejf de-udy-z nafcuet ii ndmtls-i rad. 22 Her kird c&amp. tl kimst-. «F&gt.hindan ve (i$rakiyyitn) un reisterindcntlir. dp) 1 lz. Bu beytlerde ana hitaben (Hog sevda) deniliyor.H Hazreti MevJana bu beyt ile. ^irane. cjikar. yilanin agsma girince de zehir olurmuj. 6 ii km ti ayb kiilli pdk §1id. kabugunu.mirsa. yagmur damiblxn istindye icine du^unce ind. Ey tabib-i ciimle illethay-i m&amp. :iskui penjesiyle par&lt. Hazreti Pir'in I" 1 mlsali irad etmesi onu hakikat olarak kabiil etmesinden degil. kibir ve azamet hastahklanmn ilaci oldugn $ayleniltyor F hatta on a (Eflatun) ve (Calinus) tabir ediliyor. sohrem» niebni olmahdir. bir suale eevap vermig oluyor. yani hayall ve cfriiir dmak uzere ? 6yle bir soz vardir.. diyor..Akin Indnin huaule gelmesi icin istiridye kabuklaniiin kapanmasi.tun ii Cdfcmfts-i ma. hiilii" ayiblavdan da temizlcntr. bu ve agagidaki beyt ile ajkin ahlaki ve ruhani hastaliklar icin hem bir tabib-i hazik. karada yilan agzmi acarmis. A§k. (Hikmet-i i^rak} erb&amp.- "Her kimiti elhidfcsl. yasa. Guya Nisan yagmudan' yagarken. Ey tii Efl&amp. kasdi — yahud f aydasi — ho. agki tavsiye ediyor. sad hLb Hazreti Pir.Indnin nasil Msil oldugunu bilmiyorum. 77 -. .

Hazreti Mevlana. Kur'aiw Kedm. rivflzetler. L-. 4 ' ndinmlgdir. Mesnevi'de. Dag bile o te'sJr altinda ^eviklik bulub oynamaya bajladi. onlarla lu^m fikir degildir. Tasawufda jse : bb'yle aynlik.i-ft'tiin menge'i akil'dir. Bukrattati sonra hekimligin mticidi sayilir. tajawuf erbabi. cansiz bir kiitle ri!nn dagi da kimildatir ve oynatir. Cunki fel. Ehl-t imsLmii hikmetleri ise Hazret-i peygambertn buyiLrdukJaTidir. ayjblan temizlemek kiuiriitini soylemi^di. agki. Tasavvufun tne'hazi ise nakil.Ilikiiifi-i i^ruk : F»ljwfi Lir raeslekdir ki. Hazret-i Mevlana. Miladdan sonraki 131 senesinde Bergama f da dogmug. bundan evvelki beytde a§km. HiilSsa : feylezoflarm hangisi olursa olsun. feylezoflari tenkid eder ve onlann fikirlehni ^uriiterek reddeder. demek istiyoi-. nefs ii hevaurn ifadesinden ibaretdir.■. Hakikat judur kt. Eserleri^ run (jogu Arabcaya tereume edjlmijdir. Bu boytde diyor ki : a$k.3 78 . yam Kur'an ve liiidisdir.ilinos'uji lababetle yapamadigi ruhani ve cismaiii tedaviler iora eder. Meviana Cami kuddise sirruhu .k ez i§k ber eflak §iid f Tur der raks dmed ii gdlak $M. at}k te^Irtyle seitlalara ^ikdi. *Toprakdan yaratilmj ? olan msan ceaedi. 25 Cism-i h&amp.ki oldu. Akillar farkh nldugu ifiic felsefcde (Reybiyyc) ve (ikaniyye) lilbi biribifjne zid dii^unceli meslekler vardir. gaynbk yoktur. ftl&amp. Geleiim (Cahnos) yahud (Galinos) a : Bu adam. Libuvvuf ile fdsefe ayn ayn jeylerdir.* demijtir. biri hekim iki zate benzetiyor. biri hakim. Bu ii'Nbihile de: a§kda 6yle ieazkar bir kudret vardir ki. «YunanhIanti ftlsefesi. rmicahcdeler ile A Nuba vfisiJ ulmuyi k i 'i&gt. her turlu ayb ve noksandan temizlenml? bir hale getirir. tdris aleyhisselam hakkinda : i$fi£&amp. Eflatunun felsefeyle.* Hazret-i Mevlana. byte bir rrmciiedir ki t ajikm hiprukdan olan cisraini senialara qtkuriT ve eflSki yapar. jiykj. 200 Urihinde blmusdttr.

26 Li-it -uT jj^ jU jju- Li*L&gt. Gyle iken ajkin feyzi. Ijfi nlcyhtaselam jgin de. ber i ^Unu de goklere ve bizim biletniyecegimiz makamlara gotiirdu. «Eeu ancak sizin gitai bir beserim. &amp. Beni israili Fir'avn'in din den kurtarmj^. *Al]ah otiu nezdine yiiksekdi. mealf?n . mest oldu. Mirac gecesinde setnaya.» Malumdur ki Musa Aleyhis-selam. Kasul-j Ekrem Efendimiz de. ask. diger iki peygamber de bejjer idi. oradan da Ar§-i a lay a goturulmusdu.» diyor. Mi sir kifa&amp. Keza Ekmd-iil-enbiya Efendimiz. Tur mest ii harre Musa sdikaa. Tur. Tiir dagma tab. pibi tesir etdi. Musa da Ueiulimleij gc$ti ve dti$tu. ve Sin a Cb'Uine .~J" j~ JJ* I$k cdn-i Tur dmed d§ikd. i$$m Yani . A skin teiiriyle dagin oynamastna gelince : Hazret-i Musa'ya Tur daginda vaki olan tecelliye isaretdir ki r izah edikcekdir.i.mdan cikanb §ap denizini ge^irmj^.* buyuruyor. insan olmalan itibariyle cisiirikri toprak olati bu iki nebiyy-i zSgaVin goklere sikarildigini habcr veriyor. onlanti viicudii mayasi da toprakdi. i'iyeti delaletince.79 Vini : -0»u aU bir mekaHa rer'ej ledik". «Ey a$ik. ancak bana vahyoIunur«.

» buyurulmujtuT. 1 1 e 1 bi ! ecegini hatirdan cikannamalidir. nelkesini ^lkarmi^iardir. 80 . Yani rjVyetullah miimkindir. Vaktaki Musa'mn Rabbi .-\ Musa'mn rii'yet taiebi ve : »Ayin on dtirdiincii gecesi kameri gMriliit. beser ig in A Ha hi gbrmenin miimkin oldugunit. ban a ken din i goster. Yine CenSb-i Hak buyuruyor ki . Rabbi ona H&amp. Musa. Allahin emriyle kirk gun oru$ tutdu.nakleylem^di Kendisine sernavi biT kitab verilecegi de ewelce va'dolunmusdu. Sour a karde 5 i Hartin Aleyhisselanij vekil birakib Tur dagina gitdi.» hadisi ile istidlal etmijlerdiv. yani (Erba'ln) fikardi. t4S&gt. Yani : &lt. ya Rabbi. 143. tayin etttigimiz vakildc Tur'a geldi. f4fl) Siirc-i A'r3f. Hakkin zuhQru demekdir. scni gSreyim ilidi. Binaenaieyh. Kitekim Kelam-i II abide : • l. goremezsin. sen bcni liif bir vakil gikeinezsin buyurdu*".Vaktaki Musi.itnuz gibi llabbinizi goreceksiniz. sende senlik nnkiyycsi bulundukca I i ebcdiyyen.hf noziinu soyledi. sen de beni giirlirsiin.i-(±\. I'ccelli-i ef'al I flilikin ef'al ve harekatinin.rn lerani* yam: «Scn F sen oldukcg. Tccclli-i sifat: salikin sifatimn. fakat insamn varligi ve benligi baki nlduk^a o serefe nail olmak imka*ni yokdur. dnga tecelli ve dagi par^a nar?a etdi h Musi da kendinden ge^ib diigdu 17 -* Tecelli. Mu'tel\h ise : *Len terani* sigasimn te ! kid4 nefy-i istikba! olmasmdan. Sure^i K*hJ : 110.i'L-bilmek muhaldir.* Ehl-i Siinnet ulemasi. Orada teceJli-i Rabbani vukua geldi. (47) SOte-i A'raf : 143. Bu hal. [\. egtr yerlnde durabilirsc. Ureiay-i sofiyye indinde iki cihetin anlayi^i da birer cihetden do ^ hulur. asB ve kat'a. Ccnah-i Hak.vt. Bbyie ince ve muglak babislerin ilim vg akildati sdyade zevk ile anla■ . Yani : «Lakin §u daga bak. (Tecelli-i stfat) vi (Tecellt-i Zat) diye tig derecedir. Allahi j ■ . (TecellW cf'al). Kur'an-i Kerim'de soyle ifade buyuruluyor : (44) SCire-i Mei'vem : 5". Dervislik tabirince bir (eile).

AMAlur.ri. 143. nmi arzeyJedim. sonra da k™di yok nlur fete su haUer uzak bir te 5 bih ile tecdli-i efali.-. XntHii edenlerin ilki benitn**. . "Demsaz ve heroraz ol an yiirimm dudafryJa MHe § mi ? *laydi n ^ bsnde stWlemlebilecek 5e y[e r i ney gibi soyler-dim. ottllnde. bu ikilikden ve hululden mdnezzehdir. yani orada salikin varliih ve beniigi kaimaz ki.* Boyle ince ve derin bahisleriti anlasilabilmesi. t^unkl bunda mtnek^e ve gfQ yagi diye bir ikihk. bir y lgm tag ve toprakdan ibaret olan dagi da oynatmi? ve par^alamigdi. rengi. M. tei-elll-i S1 f4ti.nca dcdi ki : Sesi tetajh edwim. mcriekfe fif^nin blr yapragi' guJ jragmm tyerlsine konsa.* (48) $fire-[ A'rff .nr. zevk ve kegfe aid oldugunu tekrar hatiriayahm ve Jayik^ie anlayamavismuzi oyle bir zevkimiz olmadigma aEfedelim ve o zevkin ihsan buyurulmasi $n nivazda 27 Bd Eeb-i demsdz-i hud jjer ciiftzmt. U*ak bir te^bth ik dedim. soma meiu»k$enin yaga girmesinde bir huKU vardir Allah'in tecel Ksi ise.¥ U MM ItcolIM zit: liUkin eatmln. tecellj-i zati and.-I. nfltrnda vo zutind^ fenn bnlnu. Hem^ii ney men giiftenihd guftemi. sana tevbe ve i s ti# a .iuKm ibfin-trflr. ^#JiW^aT^i Yam : «Ayi!. Iste p sirada Hazret-i Musa'ya teoelli-i zati vukua gelmis onun besenyyetim ifna etmifc hatta o tecaUinin bir ziyasi. ikilik ve bulul tevehhum edikbilsin..

u 28 W -Li jlj^ jl jl i ^ Herki 6 ez ftemzebdni §iid ciicid. nisbetde olyr.li§inle sen sarardin gowtalar soldu. ben de ney gibi nagmelerde bulunurdum.mn ey bvXbuV.lamn ey hiilbiil Fakat vaktaki • Figan ti ti&amp. kareismdaki. P"akuL o muhatabi bularnadigim it. ancak giil iciri ve giile karji soyler. §airlere nazaran biilbiil.'jue susar^ MaJumdur ki soylemek. artik biilbiiliin dsikanc serguze§tini dinliyeine£sin. «GuL mevsimi gccib de giit a^masi bitince.. nagraeleri ve dilleri anlamaz^a pek tabii oki'ak u adam su&amp. pek derinlere djilmaksazin bah si si£ ge&lt.usma kibiiiyetl dt&gt. giilun agjlmasi devri . daha yuksek bahislere giri^irdim. soyliyenin soylemesine jnanidir. in nagmeyi degigtirmeye..meye met bir qldum. ^iir ve hay^l baki^i.« §ark s^irlednin tehavvulune gore giil ik biilbiil araamda a^ikane bir irtibat vardir. Onun dedikkrini de ba§kalan degil. konusanda Kor. Nesnevt zan pes zi bulbvi ser giize^t. flu miinasebetk Hajreti Meviana.. Bitirdi hem giitu. yiizlerce lisan ve nagme liilse de &gt. 83 Sirfyk-efftai olur giil l ndlifirifp jtile seklindc. hem kendini efg&amp. Boyk olmasi da zaruridir. giii yapraklan iistiindeki cig damlalanm.mava mccbur olur. VelevJS yuz turlii tiagmeye muktedir ve bir cok lisan ik konu^an bir kimse olsun. 29 Qunhx giii reft u giilistan der giize^t. lev has i teresEiim eder f yard bahar mevsimi ge^er. yalniz gfij anlar. ^KonusUigu diJi anlayan kimseden aynlan. Bl nevti siid gerci dared sad neva. Ne a$tksin ki olmu§ giil dahi n&amp. Dinky enin anlamayisi. biilhiilun iniltisine kargi giilun goz yajlan §eklinde gdriir. bir mes'elcyi anlatmak igmdir. Bundan dolav'i muhatabdfl an lay is istidadi ne kadar 50k olursa. bu iki beyitde demek istiyor ki: hemra2 ve demsazim olabilecek bir muhatab bulabil^e idim.

Batia layikiyle muhStab olabilecek kimse kalmadi. §ems gibi bir musahib-i ekmelim bulunsa idi. Bunun gibi urafay-i iimmetin ekmel ve efdali bulunanlar $ekilib gidince. ben. Sems-i Tebrizi ile Hiisamuddin Celebi arasindaki farki s&amp. Mesne vi sarihlerfnden San Abdullah Efendinin telakkisine gore Hazret-i Mevlanl. hem asnmn kutbu olur h hem de zevken ve irfanen Sems-i Tebriai derecesinde buluumayabilir. iki ifade arasinda tenakuz yok mudur? Evet. Mesnevi'nin diger bir yerinde ise He.ylemeV Sems-i Tebrizi Hazretlerinin yanmda Hiisamuddin Celebi'nin gul suyu gibi kaldigini bildirmek istiyor. de ney gibi rakik terenntimlerde bulunurdum. Hacc-i veda esnaNindfa : J0Q»tfSS . artcak giil yagmdan ve g(il suyimdan duyuiabilir. onlardaki rayiha-i marifeti. Hiisamuddin Celebi.. ijems'in irfam rSyihasim onda bulmaya ve bu suretle avunmaya ealis. Buy-i gill rd ezki cuyvm ez giildb. Dngru anlfi)'i!$1i bir imihAttib liuhntiylr tiliiynrum. giili stand aki fidan3ar dikenli hirer fahdan iharet kalmca. Giiliin a film a mevsimi gegib. Evet. «Glil bitip de giil hahjesi harab olunca giil kokusunu nereden arayib feulalim? i guJ suvundan.i anlayigh bir muhatab aramyor.* bnyuniyor. m-rihi fi&gt.Iak't cder vasiflar bulundugu halde.biter. Burada bir siifil hatira gelehihr : Dibacede Husamuddin gelebi'nin Kutub olduguna d&amp. giil rayihssi. Mevlana : Hi • Sju Mtyirilikli'iiin yttU mu? Onlnr. gibi kalanlardan aramak lazim gelir. £iinki kendisini dinleyecek olanlar bulunsa bile anlayacak bulunmaz. O vakit biilbiil tie sesini. onnu genis idraki beni nagmeperdaz etseydi. O demsaz ve hemrazim ge$ib gitdi. sadastm keser. Bereket versin ki kargimda Ilusamuddin £elebi gibi miislatd bir muhatab var. 30 ££nJa fifiti r« Jp6 u giilistan §Ud harab. burada ondan dab. Onun i s in ben de sbzlerimi siglasfcrmaya mecbur oldum. varisleri bulunan ve kendilerine nisbetle giil yamnda giil suyu.iyorum f diyor.hmtne ffiirrdir.

.Vani : &lt. onun gosterdigi anlayig isabetini o'biirleri gosterememi^di. 5 ouun ii j &gt.n "['ecriibe ile anlayanlar vardir ki insaia. hi 5 bir eksigini hirakmailnn dft . fakat velilerin zevki ve derec&amp. ll :■ . Giindn^icrin nuramliginden onun parlak yiiziinu...ayeti nazil olunca h ashlb-i kiram sevinmi? VE gulrau^dii. Yalmz Siddik-i Ekber (Radiyallahit anh).?t. ' 31 A.Bugiin dziti din in 17.irmi h. Hazret-i Ebubekir de r sair sahabe-i kiram da Hz. ondan ibaret goriinur. Hazret-i PeygambeMii ii-tih aline ima edildigim anlami? ve kemal-i teessiirle aglami^di. hatta kendini bile ma'stiku olarak tebayytil eder. der. Ciinki Mlah. Diri oTan ancak mAsfikt'll r h . Demek ki velilik bir. nazarmda kaitiut. Ru^jfurtJi huif ivxtvi eEttuailnUc n oman tuneffiisiirai. di^erlermde pirLinmemis. dinin kemale gelmig. ikmale muhtag I'M ciheti kalmami^ oldugunun bildirildi^ini i^itince. a^k pei'dedir."»sik (iliidiir. uitk derecesine varirsa. teceliisini tekrar etmez. 2rdmet u envar vhir senden hiiveyda reng rengl. Zinde ma'§ukest u (hfth murdet «Cumle. masukdan ibarctdir. Eakat ondaki feyz-i Ncbevi. gecelerin zuJmfini renginden s. HLilasa . G&amp.attrlar.$ik perdei.-a Ciimle ma' §ukest ii &amp. Peygamberle sohbet rlmek ^erefine nail olmu^Iardi. bir giizelf ae verse ve sevgisi.1 ikmal eldim. §frngek stiyasinm ufukUir ustiindt.si farkb. alemin her zerresi ona sevgilisini hatirlatir. 1 i^irjnmesinderi ynun tebcssiimunun panltisim mugahatte edfer dc .

» Agkin kudret-i icazi . Camm dedigirit. asiki ne hale getirecegini kiyas etmeIidir.M*. a$-ik tigrenmek gerek pervaneden. . ten dedigiva. u^amaz. Calinus'un tababctle yapamiyacagi nV hani ve dsmani tedaviyi a^kin yaptigi bey an edilmi5di.i da t'osiay-i tekan-iibiin tayyaresi denilebilir. mand hi pervay-i 6. bu ger^egi ifade eder. a. hayata ba hlik dujunI'osi bertaraf ediimezse. O IQzuma ehemmiyet verilmez. o viicudun ve blitun mevcudatin Jialiki bulunan Ma^ik-u Ecell u Alaya olan a^kin. Eflatun'un felsefe ile.kanatsiz kus gibi kahr. oA^ikdo.Ben ben degilim. Beytini soyler. O cii muTQi. i^k kanadiyla yiikdelmek isteyenler icin de cesaret. Fuzuli ne giizel soyler : A$k resmiti. tste o (benlik) perdesi kaldmbrsa. 32 ji ^ijv ^j^ *n? J Get neba$ed iskra pervay-i o.» mealindeki beyti. Arhk o pcrdeyi bcrtaraf etmenin sirasi gelmi$dii'. i^k. Fakdt tayyareye blnecGklerin cesur ve m Li tehamm. ileti-geri SKjramakdan ba?ka bir jey' yapamaz. sabr ve tebaramul lazimdir. etden. Zuhde.irun de arada bir perde bulundugunu gosterir.^Unki tay■. &lt. (§ai has cy ask-i ho 5 sevday-i ma) beytinde soylenilmi^. Fuzulrnin Mecnun li&amp.aresl dorack caizse. Onun sahibi. 86 Eveti a?k h sjihk hut icazkhc bir kuvveldir. a§ikm nazarmda butiin miikevvenati hi$ gosterdi^k gibi. Kim yanar gdrdiikde §em'in ates-i suzaninat. (HiJmam-i TebrM) nin : "BeniniLc sevgilim arasinda Hiimam.. metanet.il olma^j itrab eidigi gibi. askin eleinlerine sabr ii tehammiil biduiiiviajacak olursa. kendi&amp. MasGk-u Hakiki'nin (hep) ve (cumle) oldugunu. Vay onun halitie!. s$tkiTi da (berde) vc (miifde) oldugu anla§ilir. kanatian yolun•im? ku§ gibi olur. — bica&gt.antndan Ley la y a hitabi gibi : (Gel sen sen isen. tartk-i itahinin sey. ve binegi de saksagan kargasi gibi. perde ulmaktadir.. Deriden. neyim men-i jar?) diye sorar. sensin hep. ben dedi§im sensln hep. igte o ilahi a$k. matU'ib olan yiikselme husule gelmej. "ire ye bcnzettigimiz a§k r tehammiilsiiz kimse i^in. ma'sukun (ciimle) ve (zinde) . kemikden mutesekkil fanj bir varh§* kar^i olan muhabbetin insani bu dereceye ge~ tirdigini du^unmeli de.

» iki tUrlu tereiim's edilen bu bey it. insanin I tasacafi yeri gorm. Fakat yarimin ilk ve son h :ayitlardan mtinezaeh olan niiru. Qun neba§ed nur-i yarem p^ il pes. Akil. kogucu olmuz ne olabilir?" Demek isteniliyor ki i mS'ijUkun dlvesi ve askin esrari goniil aynasinl aksedib duruyor. bu soziin muydaiia cikmasuu istiyor.. A$k niiru ile nurlanmayinca ben. Cilali bir ayna. Fakat o ayakla adimi atabilmek i^in.Carani Can&amp. *Ask. iki nevi sualin cevabidir. madent levhalardan yapildigi icindir. ardnm idrak i'iJi: )i]irim. akil da a yak mevki'inde ka1 ir. derin bahislere giri^meyecegini ewelee sb'yledigin h lalde. Ayna. -» J-?. akil ile hareket edemez mi? sua line cevaben dentliyor ki ■ Evet. A§ka tab! olama yan. fJ lj *£** *f ^ &lt. O gorii^ ise ancak yatimin bir nuru o!an I . itiraf etrtiek gerek noksanma!. §imdi bah si derinlere gotiiriiyorsun.§ikm. ben nsstl ba$iangi&lt.nt. ihtirma cevab veriliyor : Ger^i birka^ beyit evvelce soylenilmisti. beni tenvSr ediyor ve endS§eyle. 35 .™ Bu beytde aynamn pasmdan bahsedilmesi.^k ile kaabildir.Aj/ne-! cimet £ird gcmmfc mst.n niiru ilk ve sonla invikayycd olmaymru. eski aynalarm came degil.? Benim de kalb aynamda beliren sirlar ihtiyanm elimde olmaksiai^ lisanimdan dokiiluyor. vermekdir kemal-i &amp. vc son ile kayidlanabilirim. nasil dniimii.z nebved gun biived. . baghI ikdan vareste k iliyor. aya'jc gibidir. sathina akseden sureti gostcrmez olurj mu. • Sen m rtihmi aynasi Tiifin o aksi (yarisimayi) baber vemiiyor bill yor musun? Satin pastan ball degil de onun i^in. 34 f$fc frdhed kin silhan blrun hiived. Evvela 1 : a§kin kanada te^bihine mukabil..esi lazimdir. Madeni levhalann rutubet vsaireden paslandigi.J* Men fi gune hu§ dattm pl$ u pes.ij . ardimi H oriir ve adimimi atabilirim? Keza: ya Me^/lana..» yabud «Yfjirimi. "Yiirimm nfiru etf/flfimda bulunmazsa ben na$)L (iniimii. Vermeyen can. boyle ol lines da sathina akseden geyleri gosterme&amp. ai. Za-nfci zengdr e3 ruhe§ miimtaz ni$t. Ayine gamm&amp.

. t§ a Tnir'at-z musajfdya cila vermektedir!. -Bundan cvvel bir pidi^ah vardi ki hem diinya miilky h hem dc din mi. §u hikayeyi dinleyin ki haktkatdc bizitii haliiiUKin aymQiinki anlatilacak olan p&amp. *Ey dwitlar. lah'in tecelltslnc mtahar ulnmaa. «Bi. i Nefsin bulanikhgi gitmez. Kalbleriti cilasi da zikruHahdir. 36 Bi§nevid ey dostan in d&amp. Binaenaleyh.* He §erifi mucebince. goniil aynasi da nefis pa style cillsmi kaybederse. Envar-i zikrullah He!. Dil hinesi pur nur olur. ■ ' MiiTiceEi ayhie-i dilde nuku^i k&amp. •Her soy'in bir cilasi vardir.* Y4ni. Nefsin tafsiyesi vc Italbin cilalanmasinm ne ile olabi lectin I liilJirniek ve dolayisiylo bir cok lusse ogrctmck iein Hazret-i Mevllns bir kissa nakline bashyor ve diyor ki .il Mi onundti.. 37 .ek ve cilalamak lazimdif. PADISAHIN PA ONU TEDAVl ETTtRMEK I^lN TEDBIRDE BULUNMASl HtltAYESk.st&amp.gibi.inat.n. ilk once gonul ayn smdaki pasi temizlerr. kalb aynasi nin pasi a^ilma^a ruh da 88 m—M. Miilk'i dunyd bude§ ft hem miilk-i din.n.dijah ile cariye. feyz-i Ilabiye kes oimak nimetinden mahriim kalir.1 FADlSAHIN BIR CARlYEYE A§1K OLUP ONTJ SATIN ALMASI VE cARiVENIN HASTALANMASI. ruh ile nefsin temsllidir.»-* 1 Bud §dhi der zamani pi§ ezin. 38 . hem dindai\ hem dunyadar bir hiikiimdar idi.st &amp. pasm giderilmesi^ ancak Allahi zikretmek ve yad lemekle olur. Der hakikat nakdA hal-i m&amp.

httfakua s&lt. §iid gulam-i an kemzek can-i sdh. jl/ jYL ol Y^t pdidn gilrk harrd der rebud. 39 ■ Yefc fcenteefc did §ek der sahrah. *Ciriyeyi atdi vc otidan saadet duydu. &lt.89 ■ ■ aldi.jirpmjnea mal verdi ve o cariyeyi satin 41 £un Jiarid 6 rd vii berhurddr §vA. Fakat kazara cariyc haslalandi.TeB4ddftn pudigah bir gllii avlanmak igin tnaiyyetiyle ata bindi. kiilosi eltflfca 40 M«rg-i cdn&lt.42 ^ ja *j&gt.ih ruzi §ii.*§ der kafes gun mi tapid. "Can kuiju. 'Padlgah.§ ez behr-i $ikar. Dad mil il an ksnizek r&amp.d stiver. harid. he den kafesindc &lt. Ba havns'i h&amp. yolda hli cariye gordii vc cant o ipriyciim kulii. An kenizek ez kazd bxmdr *nd. .

Suyu bulunca da kase kiritdj.a Palan bulunca merkebini kurt parahyan. Onlara: ikimizin hayati da sbin eliniide ve hazakatinizr. likin merkebi km. paditah da cariyeyi aldi amma hastalanmasi dolayisiyle /"vki siirekli olmads.j\ edrc-i her dfi der dest-i siinidst.__J K-ftze bddej 6E? mi named bidest t Ab ra fim yaft hud kiizek §ikest.90 ^^Mi •Birinin morhi-hi utrih. yant her taraldan hckim lopladi. "Digerinin kascsi vardi. su bulunca kSaesi kmlan kimseler gibi.vcikdu. uulam . 44 £eh tabibdn cem kerd ez ^epp it rdst. sagdan ioldan.^ i^ ^ j^&gt. baghdir dedi. buEamiyordn. I':il:m.x 43 ii^i .» Ve ilave etti : ^j'fV £l* j *Mr u. Gv. j . "Padisah. su. huldu.ifa o-ji^'L J^f 1 ..1 paraladi.

iyik^irsc b*n dp iyi olarufinn.» . Herfei dermd?z fcerd mercdn-i merd. Ben. dnrdliyim. Her eiemrd derfcef-i md merhem^st«Bizim her birimii t hnsta tcdavisinde alemin Isa'st gibiyiz. Her i/efei ez md Mesih-i dtemfet.nemost. Fifhm gird drtm ii enbazi kunim. Anlayi^inuzi bir yere taplayahm.» 48 C+-&amp. «Hekimlerin hepsi dedilcr ki : hastayj tedavi igin canla. ysni konsilltasytin cdelim.— ^(inki ruhumun ruhu odnr. soura mibtcrck bir tedavi ye ba.rdmend ii haste em derm&amp.J -w*JJJ Cdn-i men sehlest u cdn4 canemast.mindekt taiiycmi — itdavi Vfl ." 47 Ciimie gii/tendes. inci ve mcrcan haiinemi ahb gotiirecekdir. hastayini. dermamm ill* i ■ &lt. let canbd^t fc-unlm-. -Her kinj rflhumu — yahud Mercan i&amp. «Benim canimin tedavisi kolaydir — yani. Btird gene ii durr ii mercan-l trier a. iyi edeeek ohirsa. o. D&amp. bagla ^ali^alim. r i l •-_ ■= 91 _ ii.liyalim&lt. Elimiido her derdin merhemi ve devaai vardir.

ODlann Mm. her derdin devasi bizim elnmzdedir. insfiallah — ilniirdilor. bir de AshSb-i Kehf ve Ziilkameyn kissalanm . Yoksa. Yahud ileriti ogretmesi uzerine Kurey§ mij^rikleri Aleyhissalat EfenMimJK'e rOhun hakikatini. Allah muvaftnh fderse demiye luzum g&amp. [sttanimti ruhu — yani. yaai m§aallah demeyi terketmekden muradim kalbe ariz olan Uhvtt ^e gailetdtr. her tarafdan hekim getirtrni. CciiHh-i lljtk . Hazret-i Mevlana her i 5 in Allah' in iradesiyle husule geleceginj bilerek dAimS (ln ? aallah) r yani Allah isterse demenin lazim oldugunu bey an icin Itiyor ki : 50 Terk-i istisna mtiradem kasvetist. unlsira inainlifrii ten oliJugMau tfiistcrdi. hakikatiyle — muttehiddir...kalben gaflct halmde. onlara nakid ve mucevher vadinde bulunmuj.49 J 1 ^ J? $* ^i* / Ger Hudd fcdfted Tiegttftertd ez betar.* Cariyenia bftstfitemraasi uzerine padi^h. Pes Httdd buumiid §an acz-i be$er&gt.demijler. onlar da san'atlarina Buvenmisler. lisat^en in^aallah demekilcii ibaret olan halet-i anrayi kasdetniiyorum. -Hokimler.* HasreW Mevlana bu beyit ile RLaaletpenah Efendimia'e ve O'nun varifi i kamili bulunati ehlullah hazaratma isaret ctmisdir. «istisnayi (trt^aallahi) lisanen soyiemiyen niceleri de vardir ki. Ni hermn giijtenH dnz haletisL -istisna. Cdn-i 6 bd cdn-i istis-ndsi ciift. klbr vr jujimrtlrrindcn. Allah Wu-rav — ymil.rmemi$ler. 51 92 ^ besd ■nduerdc istisnd biguft.ft.

: *. vahytm bi3ditildi£i gibi sahib-i seriate ve dolayisivle efrad-i iimmete hHaber.■*' j i &gt. aide yarm y a pit 1 v in:. TIazret-i Peygamberin in^allah demeksizin yarm gelin de haber verevJin buyurmaaj. Meger ki (sozunu) Allahin dilemesi fne bagbimtlj olasm w . dcme.tecegine itmi'lian-l kalb ncticesi idi. yahud Allah's kar^i 93 MMi netelne kudret lsnudi degitdi. hi ka yen in nakliny doniiKib deniliyor ki : iji . Wdi ve teabhudii havi sozlerde in*aallali demenin lazim oJdugu bildirildikden sonra.mn rOhiyle gift ve miiUelifd idi. Balki bun* dalr vahy-j Rttobftninin g&amp.il olmamalar: . Lsanen inIffiullah demedi. istisn&amp.rnti*iri Jiahi iradcden gaf. Rasul-i Ekrern Efendimiz sikildi.1 im-Jnliglardi. Sonra verilecek cevab. Fafcst (Tevhfd-i t?fal) menebtisitte varrnfcnut olan bir kisim urr. Allah 'in iradewi olmayinca hi^ bir ^eyin yapilamwacagim gdstermek iizerp vahiy birka^ gun gecikdi.* Yani : *Hic bir 5c} 1 hakkmda : Ben bmiu herb. Rasuliillah Ha^retle^ir yann gelin de haber vereyim dedi.)» talim-i Rabbanisi varid o3du. in install ah demeleri luzumunu fi'len bib dirmek. tegebbusltrinde haliriamalar: it. HaznM i Alevlana'mn tabiri ve^hile onun cam. ^iibhe yok ki ilahi iradeden gafSet.

"Kara haiiJe'dcn surgiin kesildi. matbjb olan $ifa hasil olmadi. Padisab ve cariyeden maksadin .im gelen geyhlenn. PidifihlH pii/leri de aghiniaJtllilll irin. 55 E^ fteiiie kdbi §iid itldk reft. Jiiuka31idi olanlardir. Revgan*i bddam hi§ki mi numud.ri 54 Ez kazu sirkengebin safra fiizud. Jtkllihi uliii. llekSmlerden milrad da.* Hikayerjin buraya kadar olan kismmda birka^ sahsiyel peydd oldu ki. «Hekimler r ilacdan ve tedaviden ne vcrdiktse ve n* yaptilflrsa hastalik artdi. Sirkengebin : Sirke ile bal ve forek otundan ibaret bir £urub jmis.'digeri cariye.:!. neft yagi gibi atesi arUrdi.M. tabib-i mynevi olmalan lar. kabizhasiloidu. ikbci de kabai tedavi 15111 kullamJirdi. 9-1 -O cariyc ltit%luli kiln n kil tfibt myifladi. . kazayi ilhhi it* safrayi artirdi. Su bile hararcti kesecek yerde.cet na reva. rub He uefis oldufu sbylenilroisdi.Herfi fcerdercd es 2 lac u ez deva. Ah ate§ rd meded §iid hemgii neft. Ge§t rent efzun il h&amp. Bademyagi da KjjIjiz vetdi.53 An kenizek ez maraz ciinmuy §M f Qe§mA fei ez e§k h-sm^wi ciiy §ud.» Halbuki bun lard an birincisi safrayi. (SO) SCire-i Ksht : 23. "Sirken^biii simibu. bburleri de iddiali hekimler. bin padi$ah.

&amp. £unki en ehem mi yetsizk linden en muhimlerine varmciya kadar butun vazifeler. memleketi ^imdikinden.in bank verdigi para. yaki^ir mi?» deyince. At I ali.. pek ba^ka bir haldc goriirdiik. &lt. Sb'yle ya'pauz. *Sen ulemadan iken bilniiyaruni demeye utanmiyor musun?&gt. demis.masidir.Melekler. . Evet.yk iken 95 ■MM insaf gbslerib de ehline miirscaati tavsiye etmlyorlar. rub He nefisderi mii: fjkkebdir. Bu. ba§ka ve haaik birini bulun.Bilmiyorum.EmMil-mu I minm r sana bu kadar para verdigi halde sualine bilmiyorum cevabmi veriyorstm. destgirin (arkada9 in) olsun. yahud yeni tabir lie cesareto medeniyyemi2 bulunsayd). Keza Imam-i Ebii Yusiif e — ki Harun Resid'in bag kadisi. zannolur. demis. hem de hulus-u niyyeti dolayisiyle Allah'm ilham ve taiimine mazhar glur. «Kendilcrine e$ya ilindtri sorulan meleklerin. hem hasta fazla zahmet gekmez. bilmiyorum diyeeeklere degil.§eyh mukallidi olduklaxindan kendilerinde hekimlik namina nabizgirlikden. cahilin. Allah'm yakini iken (la ilme lenS) demeye utandilar mi?* demis. sana da bilniediklerini ogretsm. Muraoaat etdikteri. o isimleri Adem aleybisselam vasitasiyte mdeklere talitti eyledigi gibi. yani tabib-i ahlak! olacak §eyhtere miiracaat ediyor.. bizim tibirimizce seyh-iU-islami idi — Halife.ey sormu?. hem de beklenilen afiyetin viiriidu gecikmezdi. boyle ederiz diye atib iuiuyralsr..Ehlinin malumudur ki insan denilen mahJuk. Ebu Yusiif . sen de hilmedigiiu itiraf et ki (Veins all em ten a&gt. baska bir sey yok. tedavisindeii adz kaldik. bir &amp. ham vebal aitm. ler. . seyh degil h . •Emir'ul-mu'min. diyecek kadar hakginaslik gSsterebilselerdi. O da : «Bilmiyorurn» cevabim vet mi $. Bizim en buyiik kusurumuz (bilmiyorum) demek fedakarligini g03termeyisimizdir. bikyorum dlyenlere ve bakikaten bilenlere. bilmiyoruz dedikleri gibi. hikayemizdeki hekimler de cariyemn hastahgini teshis edemedik. Ruhun yukselmesi icin nefsin ternizlenmesi §artlir. Insan bilmedigitli a£ik?a itiraf edecek olursa.» Tabi'inden ve ulemadan (§a'bi) ye bir mes'ele sormu§lar. Basmabeynci lakirdiya karismig : &lt. Dikty^da en buyiik musibct. Hikayemiz&lt. Bilmediklerime gore verecek olsa hazinesi kafi getaifiz* demi§.i girmekden kurtulur.ie rQhu temsil eyliyen padi^ah. o davanm da' eahillerce dogru. bildiklerime gbredir.Bunu yapacak kadar insaf imiz. Mini davasmda bulunmasi. nefsi temsil eyljyen cariyenin hasta bu^ tundugunu gorunce hekimlere. sozuniin eri ve isinin ebll olanlara verilirdi.

haber ver ki) ijte hfii muhakkak yaktmmdir.» '.* Evet: Padi^ah. i Unk\ dlUdtUu'l duyaa ve isk-kled yerine getirendir. Yani : -Kulhn'im (Habibim) sana beni sofunca &lt.-fbT-im.Ti . Baua diia edince ben a dda edenin da'vttinc i. Darg3h-i UJuhiyyetihu aricAnnStfj dualan reddeli moz. ve kabulltn bazi §arttan vardir. ayet-i kerimede . jW. DEUGAH-1 lLAlllYE TEVECCtfH EDEREK HV YASINDA GAYBE MENSCB BiR MUJDECl GORMESl VE TABtB-t ILAHIYi BULUB MUltADlNIN HUSTLE GELMESI. kula hayjrh oJacak suretde kabul eyler. (Vn.•■ l"-i i. yahnayak mescidc kojdu. maksadmm husiilunU ariuak V£hid-j Mutlak'm lutfundatl bek-emetidtir. Ta ki (o sayede) dogru yola ula^rni^ ola]ar sl . ve her ?eyden iimidini kesmdi. !'■ 7 97 Ayet-i Kcrimcsi mucibiiife.*^*J 1* $eh $ii acz-i an hakiman ra bidid. Pa birihne cdaib-i mescid devld. J. O haldc oiilar da henim da'vetlmtt (itaatle) icataet vc bans I man (da devam) etsinler. dogrudan dogruya.rc-i B^kei-B : iae. nefsin tasfiyesi i^in muracaat eyledigi mukallid ^eyhlerin ter(uye-i nefse ehliyyetleri olmadigmi gdriifice. 1'adisah. Ezciimle Jn^an. ji^d jT y£ j&gt.jJ J»I 4 .9fi ■rARlYENtN TEDAVISINDE HEKIMLERiN At 12 KALDIKLAKININ I'MJi^AHA ZAHtR OLMAS1.$1 j S&amp. cariyenin tedavisinden hekimlerin scdz kaldiklanm idrQrica. Nitekim. &lt. dergah-i flah'iye tevecciih ediyor. sebeb-i §ifayi : miiNi'hbib-ul-esbab olan Kaadir-i Mutlak'dan istiyor. hekimlerin d aczini gordncc.1..aJS. cmlardan umidini kesiyor.. herkesder. Fakat icabet.- 56 JbJ.

derecesme gore yalv. makaamin gerektirdigi edebe davet oiutlmiisdu. talibin de Halik ve R&amp. olmasi gerekir. kelim-u-llah Kazretleri. yine diia $artlarindan buhinan yalvangi izh&amp.iinimi. -Fabucjarim cikan* buyurulmus. O. Urafay-i sofiyye: (Fahla' na : leyk) den fnaksad kalbden ^ikarttmssidtr..tit&amp. Isteyen kimseniti. Bir maksadm husuSU i^irt bir mablukun kar§ismd yalvarmak icab edin. Zaten ibadat dedigimiz hareketler ve onlarm efdali dedigimiz namaz nedir? : Mahlukun. litfkiyki yar.seiavardir 52 . Yimi : *0. rakntetmi yaymakda olaridir.M ziki bulutmn Zat-i Ecell ii Alamn huzurunda. esreM azasi bulunsn yuzurni yere siirmesi. az t±ok bir§ey istemesi derrickdir. her humdi. o istegin daha da s. degil midir? Hazret-i Mflsa aleybisselama vuku bulan tecellide : *Fahla' na'leyk» yarn.inb yakf masi tabii bir haldir. Malumdur ki bir adamin diia etmeai. ■ verecek zktc karsi. (insanlar) iimid leritii ke&amp.r iemdir. Allah 'in huzurunda yalvanp yakarmast. 2G. HaUki karijisinda e it me si. yajjmuru indirmekde. 9K . Padi^ahin yalinayak gitmesi.* demi^ler. matlubun da.ce. Diiiiya ve ahiretin (Jj2) S^re-i ?ilra . i^te Hazret-i Me v I ana da duanm bu biiyiik $arhrn ima eylemia olmak icm h hekimlerin aczini gftren padisahin mescide dogru yahnayak ko$tugunu bikaye ediyor. matlabin da.bu-j yuruluyor.dikten scmra.

Bu netlceye gore insan. Hadis-i §eriii mflcibiiice. kerem-i ilahi miisaid degildir. bamdindeil Iciz kaldigini Stiraf eylemek. '■ tst i£r.ti piir db §ud. bir nlmetdir. O nimetin siikrii de varibdir. . (GuJistan) kitabinm mukadcJimtsindc der ki : «insamn nefes almas i. Demek ki bir nefes alib vermekde iki nfmct vardur. go 2 y as] arm dan sirsiklam oldu » Zamanlann ve mekanJarm mubarek olanlan vardir. 58 f un behi§ amed zi garkaabA fend.leri. diger kismim reddetmeye. Fakat $u kulJuk vazifesinin cksiksiz oiarak ifasi. Medine. kendisine hamdedHmesini sever. O halde Allah'a kar§i nimetleritijn §iikrunden. §cyh Sadi'nin dedfgi gibi : 99 mtmrn «Kimin clinden ve di linden Ri-U&lt. hayatini fair kerre nefes alib verroesinin §iikriine hasrederek olsa.Re/t 4er mcscid suy-i mihrdb siid.iikriinden Scizim* demek icab eder. Kudiis harem-i ^onfleri. Ramazan ve bayramlar.ifc ve f cna bfiliiidcn — vani. yine Sitlat ve hamd ile bitirmek.b«l ir?Hazret-i Sadi. irisanlarui Rabb-i Ekreme hamd ii sena etmeleri lazimdir. &lt. yine minnetdarlik vaztfesini if a edewiemi§ olui\ Nefes almanin sonunda edilecek bir siikiir de bir kulluk vazifesinin jfasi oldugu if in.&gt. ^uzel bir tfade ile Allah'i medh u scnaya ba§tadi. nefes vermesi de zatinm ferahlanmasi gibi nimatleri ihtiva eder. hayaiinm uzaniast. iJesela cum'a gec&amp. kendini kaybt'tine durumitndan — siutr alemine gfelince. Her nimete ise bit siikiir vadbdir. camiUer. bamdele K salvele ile basbmak. (^iinki kuluiiun iiteklerinden bir kismini kabul eyledigi halde. -«ya Rabbi verdigin nimetlerin s. Secdegah ez e$k-i &amp. Mekke. mescidler de mubarek mekanlardandir.i. mihrabda secdeye kapanmi^ T gozya^lariyle secdegah i islatmisdi. nimete siikredebilmenin ^iikru de lazimdir. Ho§ zeban bug$ad der medh u s*ena&gt.» Hayirli i§Ierin hepsinde oldugu .gibi diia ederken de besmele. Secde yen. Onlar arasmda edilen duaya da icabet buyurur. seher vakitleri. btmlan bildigi cihetle dul i^irt yaImayak me^cide ko^mu^. Hikayemiz. arada Cenab-i Hakkin medh u senSftina dair dili ddndiigu kadar soz sciylemek laumdtr. «AJlah.deki padi^ah. tum'a gunu'nun icabet aaati mubarek zamanlar cumlesmdendir. Allah bun I an kabui eder. Fi'uiisali inrstide gidib nuhrabda setdeye kapandi. enbiya ve eviiya Utrbeleri.

HaKm-i Celih muktezasinca 2at-i Akdes-i Kibriyamn en gizli sirlari dahi bilici oldugunu itiraf ediyOT.* 100 61 Ey herni§e Mcei-i mdrd pendh. demissindir. makaam-i senada Cpnab-i Hakkin kayttsiz^artsiz vehb&amp. Zud hem peyda kiine§ ber zahiret. Zat-i ecell ii a'lana sen a ettigin gibisiit. sirlann bfJicisi oldugunvi . «Llkin sen sirlanm bildigin insana: gercj sirnm biliritn. All&amp.u ( re buyiik bir^ey zannedilen diinya hukiimdarb^mn.Hadis-i §erifde: *Yk Rabbi. lakin sen de p Sim cabucak izhar eyle. yiikseltmesen de birdir.i. atay-i llahiye nisbetle nfi^iz ve degersiz 'nirgey bulundugunu soyiiiyor.60 &amp. Sonra O'na miinadat etmenin yine Ilahi bir emre : Yanl . gizlinin daha gizlmni de hilir 51 .buyuruimus. Bar-i diger m&amp.h. Sen.. *rX j*^ ^ Lih giifti gergi midanem.sunda lisan-i belig-i Muhammedi'nirc aciz kaldigi beyan oltmmusdur. "PiidLsah diygr ki: Ey en az ih&amp. -Ey daima hacctlerimize melee olan Allah. diiasina medh u sena ile basladikdan.ani Diinya hiiktimdarligi plan Vehhab-* kerfm.lhri senasim sayr oak hus&amp. Yani : *Sen sesini yiikseitsen (de.) ^iinkti O jfbiiyi de. 59 K'ay kemine bah$i§et mulk-i cihan. fte&amp. ben sana karsj hamd ii senayj sayip dekemem!. bii. tekrai yolumuzu 5asirdik.. Men gi guy em hod tii mtddni nihan.n Padijah. siret.p.b oldu [un. ben ne sbyleyim? Sen buttin knlblerde giiti olani bilirsin. icabet edeyhiiK* fermanina ittiba eylemekden ileri geldigini ifade ediyor. «Bana dfia ediniz. galat kerdim r&amp. Cenab-j Hakkin.&amp.

62 ^^ &amp. Fakat daha kamil olanlar : (53) SOre-i Tfiha : 7 (54) Sdr«&gt.ru$.Ua . o emrc it Hat ve erbab-i kemaiin edebine Hayet etmis oimak emeUyle Huday-i miiteale diia ediyor. Ender amed bakr-i bah§dyi§ hecu$. Elil-i dil soyiiyevie. benim isteyi§imden ziyade bana kafidir.n. Allah'] n lutf 11 ata deryasi da tosdii. mahluklann ihtiyaci K'm daimi bir meke oldugunu. raz-\ derunu yoksa. o kerim-i alime alenen arz-i hacata liizum giirmezler. f§te padiaah da. yahud miirayi ve mukallid seyhlere kapihnak suretiyle yolunu ^a^irmi? bulundugunu soyliiyor. O zat-i ecell Li akdesin. Mii'n. Yani : «Halimi bili§m. kendisinin bir takim sariatan hekimlere..&gt.* derkr: Soylemem derdimi hemderdim olan aha tile.bilenler. Belki ol sinedeki nale-i cangaha bile!. "Prtdisalun samimi ruhundan cus u huril$ peyda olunca. Kendi bi $iibhe bilir. y 1 a-1 jjil Cuti berd?ned ez miydra-i can h.in : 6u.derdini agaha bile!.^ . 101 -Od 1 Qui cmr'i celiline Utiba ctn:i§ olmak igin o Kerim-i layezale diia edib dileklerini arz etmekden gfcri kalmaziar..

^j] Gihfi ejf i eh. Cu§ eder bir kuiunun dht ile! 63 Der mij/dn-i gir^e habe$ der riibtid.'m t Miiznibin nale-i cangaht if p.hm&amp. niiijde hacdtet feWdgfc Ger garib? dysdet ferdd ziindst.» 102 M VJ .in gtinderiLmi^dir. jiirlatan duklortar gibi yalanti doktur ve hiylekar dcgildir. — Yarm iiczdhu? bir garib gelirsc bilcsin ki bizdendir.n.. — Hiikitabibde biriuuinasi lazimgelfin tiaxakat. «0 ptr diyoidu ki : ey ^ah. sana mtijde.fathaizdir. bizim t:iry fimizd. ij jj ^i.* 65 £iinki dyed o hukim-x haz'ikast. Rilyasiada bir pirin xiihfir eyledijjini giirdu.hekim vc sadik bir fniitidir — yaiii.Gazab'i sakin olur R&amp.' Did der Mb 6 ki pm runiimud. «Padis&gt. Kulziim-i merhaTnet u Tnagjireti. muradin Dlacakdir.» . Sddikaf dan ku emtn u sddikasu "GcYmix niliLir Iti bir Ihiiiui ouu bil ki iiank hit. Hacetlerin r*va goriildii yaui. emanet ve sadakat s&gt.13-lp.ah aglayib dururkeri kcndisint uyku istiifl etdi.

(Ru'y5y-i saliha) denilen bir kismi da vardir ki Hazret-i Feygarnbe* bunlar i?in (Mijbe§ ? irat) yani.-y* j* ^ h J 3 . -Onun verocegi ilacda sfhr-i miillak tesirini. Ondaii dolayi AlJah'a hamdeytt'sin vc ruyasmi soj lesin. u miiddetin 46 ciiz'unden biridir.* « MaJumdur ki r uya. adeta hususidir. tabir etmis ve. dive muhaddisji . *Mujderikr. bu Hadis-i Serif.66 0^? I j JiU. Ziigiirt adamin hazineler gorme&amp. * d( sin. Efdal-iil-enbiya Efendimndn niibuvveti de rwl yay-i sahiha ile baslarrns ve uykudaki ilhamlan alti ay surmfisdu. mizacinda is* Hakknv kudfctini mu^ahede eyle. tuzlu yemekler yemis. aleyhim-Us-selamdan bazilarinm vahy telakkji ruya.* mealindedir.. Buindu dolayi . bir kimsenm ruy^nc su baslannda bulunmasi gibi. tidlcmu muhtelif.Ru'yay-i sahiha. Enbiyay-j izam. Evet. herkese vaki olur. *23 senelik niibiivvet muddeti i^inde sadik myd iarla gecen alti ay. -Salih bir a dam in gordiigli. Vukiiu umumi olmakla beraber. $eytan ile $o» rind en Allah' a sigmsin. mda ve (Nebi) lafzimn izahmd *NebL ken di sine melek vfisitasiyle vahy gender i J en s yahud kalbine ilh^ vaki olan. (tmanw Buhari) rahimehLdlah (Ebu SaW^ij] Hudri) radiyaliahu antvden. AJfatflandir. m §u Hadb-i ? erifi inbric eylemisdir : *Biriniz. Gbrdiigiindeu de bir kiniseye bahsotmesin. vssitftsiyle olurdu. Ruyanin bir kismi da hayaller ve ihtiyaelar neticesidir. Seyyid Serif -i Ciircaiii «Ta'rifat.* diyor. yani: «Eui'ii bitlahi ndnes^eytanirracim..1 * ^%*'i^ jj Der ildce^ sfhr-i mutlak rd bibm. seytandandir.cevabmi ve* misdir. Onun kendisine zararj oj maz. j»tt* j&gt.i.ces kudret-i hak rd bibin.* buyurul mus. riiya lardir. nubiivvetin 46 ciiz'unden bir cuz'iidur. Der miz&amp. yahud ru'yay-i saliba ile tenbih edilen zatdir. Hosuna gitmiycn bir sey tfbriirsc o. hosumi xidrn bii ruya gb r«irse t o.^j. Rslyfilann bizilaii m^nasfz §eylerdir. mUbessir* nedir? siialine .

ilm-i ta'bire asina idi. Bazan fevk-ai-ade miiessir soze de sihir tabir oUuiur. Hasret-i Peygamber sallaJlahii aleyhi ve sellem Efendimiz. mahvetmi^di. o vakit bir §cy soylemiyen Hazret-i Ebubekir. rii'yay-i salihl ile nlmusdu.* demekdir. Bir def'a Hazret-i Aise. orada kimLnin basinj tiras ettirdigini.tarafmdan izah olunmusdur. Nitekim Uhud muharebesine giderken. islam miicahidleri. sihir. zirh mesabesinde olan Medme'ye dod Hudeybiye rnusalebasindan ewei de rtiyasinda ^&amp. bir takim sigiriarm kesiJdigini ffbrmi^ aarhi Mcdine iJe. Peygamberlmizin mukaddes cesedinin hucre-i Ai^e'ye defninden $onra kizma: i^te o. Nitekim Fir'avn'm topJadigi sihirbazlarm gbsterdiklpri ipten ve deynekden yilanlari.nij te'vil buyururdu. kiminin Baclanm kcstl 104 difiinl gbrmil i bu uiyanm hiikmii de aynen.hab ile Mekke 1 ] gidildigini.. Sahabeden cogUj hususiyle Siddik-i Ekber. tevatiiren de Hind'deki mecusi fakirlerinin gostetdikleri garibeler. iit dime (Ay) in hiicresine gurub etdigini. bir de sihrin mucize ve keramet kar. Sahih-i Bubari'dj Jiifitkurdur. Sihrin vukiiu Kur'anla sabit oldugu gibi. Hazret-i Aije (rsdiyallahu anha) dan mervi olan ve *Rasul-i Ekrai vdlaltahd aleyhi ve sellem Efendimiie vabyin ba^langici. Hazret-i Muaa'nm asay-i miuciiesi yutmu^. riiya sin da go rub babasma stiyktni§. ctnne minelbcyani lcsihrann Hadis-i Sedfinde oldugu gibi ki: «Sihir kadar te'sir yapan ifadeler vardir. i^itilib Sihrin kerametden farkj : sahibinin musltiman olub oimamasi. Gelelim sihre : Malum ya ade bazi bimmetle malumdur duruyor. fakat bir sene sonra vukfia gelmi^di. gordiigiiTi (Ay) lardan biri demi^di. Yine de tesir itibarivle edebiyyatda (Sihr-i helal) unvani ve- . birinin nebi den h birinin vehden zuhur etmesidir. Ibni Hal dun 'a gore: vabl-i kalb ve sarf-i yapilir. geclkirdi. Nebiyy-i a'zamin gb'rdiigii her rnya. gedigi ehl-i beytinden birinin sehddctiyle. Sonra oraya kendisi ve Hazret-i Omer'de defnedildigi cihetle Hazret-i Siddik'in ta'biri dogru cikrmsdi. Cibnlin niizuliinden son fa Rasulullahm ruya Ian ya aynelfl yihud tcvilen zubura gehr ya ?arcabuk vuku bulur. ijsliine z:rh giydigii kihcmda gedik husule geldigini. yahud bir mudd&lt.sisinda bozulmasidir. kesii hadisesini de ashabmdan bazilarimn ^ehid olmasiyle tabir ve tevil hJ yurtriusJnrdi ki_ s ertesi gun amcasi Hazret-i Hamza iJe ashabdan 69 zat si hid du$mii!j. Mucize iie keranietin farki ise . kendi gotdiiiu ruyalan haber verdi^i gibi. a^habm ruyalarini da dinler ve onlan da tabir ve hii&amp. sabah aydmligi gibi pa* Ink hir suretde zuhur ederdi.meal hide bulunan Hadis. niifus ve e^ya iizerinde tasarruf siiretiyle harik-u!ha Her gbstermekdir.

» 69 *jl* j.. hem sonraki kelimenin baglangici bir keJime..iim wrileii (Hekim-1 gaybf) run H&amp. kit'asjnin uijiincii misra'. Doldu gonliim niir iie bUhtiyir.rilmis bir san f at-j bedia vardir ki. her . pAdifAhin riiyd da h. -Fmilet sabibi bir z-aii go'tdU M.eyledim!. G7 Ciin res id an va'degdh ii ruz $M.iie}» gibi parltyotdu.irlh kayiddan azade ve mutiak ntrm bir slhr-i heLale te^bih edilrdijtir. yahud bir ciimle irad etmekdir. 105 Getasagi. Aftdb Q0 $4rk ahter suz $ud. soz arasmda bem tinceki kehmenin sonu. Sure-i (Vennecrni) i tertif. *Padi$ah.bi der miydn-i sayei.ndaki (Biihtiyar) lafzi gibi. ffoJge arasmda «GU. a/isi /d^ili piir mdyei.» 106 . cindiiki gift vcirk-i te'str de fi^vkal'ado oidu u kin sihre btinzHilmss.kib dsmdn i Hdhk-t ecrd-mi tebcil eyledim. hem bir $ok kuJfetlerle mukayyed ve haram bukman sihre de£il.* IIS Bud ender ^ttfltftaDtfij! jefr miinrezir. Muallim Naci merhumun : Gcrdiim olmii$ pur kev&amp. Td burned angi bilnmudind sir. «G va'dedilen zjinan gelih de giindiiz ohinca ve Gime ? feiada dogub da vddizbn siijiilk bjrakjrtca. kcRdisine gizli olarak gosdcrilen seyi acik^a gormek igin pen cere oniinde beklemeye koyuldu.. ^*$ u*^ Jo Did. AJt&amp.

I taramazlajr.WIHM. DLijjunmez ki bir umitkanbk g ilmi. . durur. onlann sahibi olmakla iftihar eder. viiakdun. bir ha vale bagJantb kostugu hatde. bir babayigit bulunursa tarn wkiUr ve adeta utamr. Vez haydli fahri$dn il nengi$dn. hayaJ. M(v seia kimi limine.ir hidde idi. onun galLirmek istedigj cihste gitmekd™ kurtuinmazkr. hakikat vehmeder. bir zengin. o insanlarm : 12 Ser /la^dli sulhi§dn u cengisdn. kimi servetine. bitten bir Tniinasebetle bans. Kiiriinur -gorunmez bir halde geliyordu. t hayalden mUicvelliddir. Kendisinden ustun bir alim. bir if las o serveti. a nza gdsterir. kimi kuvvetine magmr oluiv Esasi hayal olan §u fllemin birer numayi§i bulunan o hayaiati. Fakat o gariinmeyen hayaHti mevciidiyeti. 70 Mi res id e?2 dtir mdnettd-i jfj{$. Acaba evliyaullah hazarati da bbyle midir?.» Yani : Diinyada h^rkes. hakikal-a^ina olrriiyanlnr. di ? tan goriinmez. yRkalaririi hayAliri pen^isindcn kur. bir hastahk o kuvveti mahvetmekj igin kafidir. Yani: ciaml. riihundn mutasamf okm o hayal. Sonra bay all bir sebeble kavga ^ikanr.* Ifl7 Evet.» 71 Tu ci^anrd ber haydli bin mvdn. Hazret-i Mevlana bu suab . biitiin bareketlerine hakim olur.Vwt hud ji hest ber sekl~i hayal *Hilal gibi. Adeta Jfl*t deniWk ve hayal sayilabilecefc [&gt. rurcr bay a I pes hide gidet gqr. sahibmi bir takim i^lerc se^ketmcsiyle ve iruanlar uzerinde rnutasarnf oldugu eserleriyle sabkdir. iwyifliflmdan galge hlJino tfeljni* rulus ux CiituM £ ibi Kiya saemakda iiJi. Lakin 5eft biitiin cihan halkm. Hiilasa . cciiffi dc T iftihan ve an da he. -Ruhdakl hayal. siireta yak gibidir. *SuIhu da.

-Evliyauliaha tuiak olan ha jailer ise. "^ &lt.* §eklinde de a^iklanabilir. 73 An haydldti ki ddm*-i evliydzt. Huda bah&lt. «Hcr ikisi.. gelen misafirin yvmindc aytien xufl hur etdi. Her dii can M dukien ber duhte. gaibden gelen mtiiAluini karsitaimja gitdi. Her iki rftli ■ ■ ! -.M IDS 75 ^e?i bec&amp. hakikali gdmiiyen hatka hayalat kabilindcn gelir. vahidiyyet mertebe&amp. O tecelliyat isu.J* $*** t f J* An hayali t&amp.n mikman-i gayb-i hi§ reft. V. §arihler diyorlar ki : (Bostan-i Huda) dan maksad: mertebe-i vahidiyyet.&gt. "Evtiyaullahm a yak! arm a tuaak olatt esma ve sifat-i tlaliiyyenin Lecelliyatidir.inde to* mayiiz ederJer. 76 Her dil bahri d§ind dmuhte.s i z i 1 1 birbirine merbut buUmuy^rdn. (Mehruylin) dan murad da. Aks-i meh ruy dn4 bostdn-i huddst. i 1 1 i i ■r 3-s. Dst ruh. Mesnevi'nin guq anla$ilan beyitlerindendir.» Bu beyit.-- .4 mihman hemi dmed bidid.y-i hdciban dtrpij re/t ( Ptf-t o. yekdigeritii tummi^ ve bgrenmis hirer denizdi.cevab clmak iizere diyor ki . Allah 'in e$masi ve siiatidir ki.csiiideki Ay yufclU* lerin yaimmasmdan ibaretdir. -§ahin ruyasinda giirdugii hay&amp. ■■Piidisah kapici ve pcrdedlerin yerine iluledi.l. Binaenaleyh beyt-i serif . ki §eh der hab did.

Musta/d men p-tin t/mcr.Ezeldc tamsinis miliar arasinda Diinyada dosttuk hitsulc geldi. Lxk k&amp. tkislni ■. sebeblsr .&gt.» Mefbumunca padi^h ile hekim-i gaybS arasmda..t-lir dedi.midrr. yahud ku^ak baglayip eteklerini onlara ilisjtirirlerdi. miir«tteb ve mlicehhez ordular ttalinde idi. Binaenaleyh. (Kerner b^sten). ilk goru$de ezeJi iilfet te'sirini gb'sterdi. sevgilim cariyc degil T sen iditi.nhtir etdi. in W Dmiyii. • Padisah."Ruhlar. giirmek. O iki ruh arasinda tarn bir irtibal mevcuddu.ik. Nitekim hikayedekl hekim-i gaybmin geJmesine cariyeiiin hastalanmasi ve nnun te'siriyle padisahin aglamasi sebeb olmusdu. Lakin Diinyn'da i$. Ben de sen in hizmetinc kemer bag I am is Omer mevki'inclcyitn.PSdi^ah. eaeli bir yakmhk vardi. sen ban a' Hazret-i Muslafq nleyhisselanun vari* sssin. . huaur-u Nebevide nasi I her vakii.\U&gt. 77 GUjt ma^ukam tii budesti ne an. is.. Nitekim Turkijede de tBel baglamak) tabiri vardt. bulun islei rin husiilG geltrtesirri bir tftkirri sebeblere bEtglarmsdir. tavsiyesine giire. A$inay-i ezeli.r ez kdr hized der cihan.ckdigerine sevdirdi. Hazret-i Omer'in musebbehunbih olariffl if ad edilmesi. Ez berdy-i hidmeiet bendem kemer. Hazret-i Omer (radiyaJlahu anh} islami kabul ediidnden sonra. Sebeblerlrt yaratttiSi ul»N AN. Tam^mami^ buluiinnlar ura^inda da anla mazhk /. ydr-i kadim Asierler!.. Furuk-u jzamin istamin yayilmaaina kemal-i ihtimam ile cah$mi§ oMugmia i^aretdir. ma'sCikasmm cariye degil. Vaktiyle uzun etekli elbise giyeder. hizmete ve emre amade bu* !unmu$sa. bir is gdrecekkti sirada ya kemer. kendisi oidugunu hekiirt-i gaybiye sdyledikten sonra. hizrnet etmek demektir. oylece harekct eyiiyecegini ifade ederek miiri* daru\ bir edeb gostermis oldu. «Ey hekim-i gay hi. i$dm luiMiiJe j. Harem-z rna'nada bigdneye yvl vermezler. 78 £j merd tii.

§u beyi-i §erif dolayisiyle hatira gelen bir tnes'elcyi arzetmeden gecemiyecegim : Mesne vl'nin ikinci cildinde : Pea be her devri vel\-i kaaimest.'mn maksadi: Veliligin mutlakaa Hazret-i Peygamber ve ret-i Ali siilaksine munhasir olmathgiru anlatmakdir. Merhum. Hdz ez nesl-i timer. Vaktiyle (Tebdilussekil liedil ekil) (yemek i^in sekil degi^tirmek) kabilinden. . ^evlrmis bir kimsc olarak giisterm^k ve baz: gafillerin zihninl caljb dalalete diisurmek isterler. beyitlers vardir ki 'Her devirde bir veliyy-i kaaim. Imtihan-i ilahi ki yam etc kadar siiiccekdir timer neslinden. g-Jdlb bektSsi olan bazi soysuiilar vardi. meslek-i tevbide gireme^. Mevlevilige intisab ve kisve-i Mevlana'yi muhafaza eyledikleri Mlde. si'I degildir. (Ummi-i arif) takimindandi.'ikarmak btibS&amp. hdz ez dli&amp. Bundan elli sens kadar evvel Marisa mevlevihanesini ziyaret ettigimde oramn a^^i dedesif 1 ) bulunan Mehemmed Dede ile gbru^mu^diim. imlm-i hayy ii kaai velidir* demekdir.eiine kalkisirlar. bu b^vtk-Hn tklncistnden Faruk-u a'zain hakkinda tahkii 1 nifni. Tadk-i ceJiline miintesib olanlarm da ^i'ilskltf Lilakalan yokdur. o Hazbazi irfanstz ve alilfikniK kintnelL'r. id kiy timet ddimest.t. later Ali silsilesinden olsiin. Kendisi ne o soysuzlardan bahsetdim ve bu hus{jsita ru'yini sordum. (Hemdem C^eiebii dervi^lgrinden. Hazret-i Pirij haja uc halffed^n \u/. Pes imdm-t hayy ii kaaim an velist.jsj (. Azmayes. Mcvlana. later m. Zaten siinnilik ve si'ilik gibi ikilik itiban ve IpSryHrgiizin radiyatlahu anhum Hazaratitun yekriigerinden tefriki. bir sahib-i za bir gavs-i a 'zam vardn. Hal boyle iken man. Hazret-i hudavendigar. Me?reb-i Mevlana'ya vakif olrmyanlar ogrenmelidir ki.

— Oglum; onlar Mevlana'nln kapistnda kannlarim doyumb da Hati Bekta§in kapisinda uluyan kbpeklerdir, dedi. Sonra bu sozii G-a!ata Mevievihanesinin srjn ^eyhi Ahmed CeJaliiddm Efendt merbuma soyledim. Soziin sahibini medbetmekle beraber sozu i^in de : — Pek dogru soylemis, riiye tasdik etti. MevIevilikJe Be'kta^ilik ve §i'iligin kat h iyyen alakasi yokdur, Nitekim abd'-i aciz, bir ((^gtryar na'tim) de : Bihamdilldh ki Tdhir Mevieviyim, Ebubekr ogiunun bir peyreviyim!.. ( 3 ) He Bektdp, ne £Vt-i gaviyim, BeniTn fikrimce jikre hayret Aver; Ebubekr ii Omer, Osmdn u Ray tier!,, demi^dimMevlana'ya aid {Divan-i Kebir) in ve (Mesnevi-i ^erif) in miiteaddit yerlerinde Hulefay-i Ha^idln ndvanullahi aleyhim etmein Hazaratinin medhine, hususiyle Muharrem mateminin man5sizligina dair bahisler vardi r. Me vie viler in her &amp;abah okuduklan evradm, (Raditu biltabi rabben, ve bH islam! dinen t ve bi Muhammcdin saiLallahii aleyhi veselleme uebiyyen, ve bisiddiki vei Fairnki ve x'innfireyni ve! Murteza t-idvJbtuUahi aleyhim efme'lne eimmrh.)

fl) A?gi d*de; yemetc pijlnen degil, feyhttn -tonra dervl.j!trin zflbitl demekti r. (2) EtiAbeJdr oH\i; unun nesllndcn bulunon Hs^reK MevlAnfl'dir,

no

in

Yani : -Allahm: rabhim; islumm: diidriK H»»rei-I Muhamnii'd'iit: peygamberim; Kuran'm: im&amp;mim; Siddik, Fariik, Ziimureyn vt Miirlazii Haza rat in in imam latum oimasina raziyim* i bare si, hakiki Mevlevilerin bu ?,evM-i Kirama nekadar hurmetkar olduklamu gbsterir. Maksed-: mahsfis gozctenlerden bazilan : Teber ra kii eyd mollay-i Rumi, Teberra kilmayaiil&amp;ra betiidir!.. diye manasiz bir beyit okurter ve onu soylemis. diye MevHnay-i Riimiye iftira ederler. Hazret-i Mevlana'nm zamamm. 700 setie evvelki Konya Sel^ukilerinin Tiifk^esini hahrlamak, bu beytin as&amp;r-i Mevlanadan ohnadigina hiiktim vermek iqin kafidir. Hiilasa: Ebdbekir, Omer. Osman, Talha. Ziibeyr. A ise ve saire Razi-

yallahii anhumden uzak olmak ve onlara kars,i husumet ve tecavuzde bulunjnak demek olan (Teberra). Hazret-i Meviana'nfn me^reb ve meslekinde car! degildir. Bahis mevzuu olan : Ey mera tu Mustafa men gtin Omer. ' beytinde hekim-i gaybi, Rasul-i Erkem'e; padisah da Faruk-u Azam'a te§bih edilmek suretiyle kendilerine tazimkarane bir hurmel gosterilmis,, miiridlik ve mur^idlik ,edebi muhafaza edilmisd). Bu miinasebctle Hazreti Pir, edebe riayetin iLizumunu ve edebsiiljfllj vehametini beyana ba^layip buyuruyor ki :

«KL'LLAR1NA TEVFlK-t HIDAYET VEREN ALLAH'DAN HER IIALPE EDEBE KJAYET HUStiSUXDA MUVAFFAK1YET TALEBI VE EDEBSiSCUGtN VEHAMETiNlN BEYANI* 79 *r&amp;' li^J 1 felt ^ Ez Huda cuyim tevjikA edeb, Bt edeb mahrum-i ge§t ez lutj-i Rob. «Cetiab-i Hakdan bizi cdche muvaffak kdmasini dileyelUn. ^iinki ede* bi olmiyan, AUfth'm lutftmdah mahriim kalir.»

112

dir,

Edeb kdimesi lugmtd*: zarfiftt (JtlbirUlt) vv liu -u-ir muafflde demek

Istilahda ise: Sahibmi, utsndir&amp;cak ^ylcidm muhifesa eden saglam bir his ve iradedir ki, (EdobiiddprsJ w (Edebunnefs) diye jtkiye ayrihr Bir IriEanm; sazunde olsuti, uzLinde ciJaun kibarlik bulunniasi ve utanacak ^eylerden uzak olmasi aneak edeb sayesindedir. Peki, edeb n ere den ogrenilir? Diinyevi edeb : her milletin kendisine gbredir. Mesela bizde bdylik bir zatin husurunda el led oniine kavu^turmak terbiye icabi idi. Garbliiarda iae arkasina baglamak idabdan sayibyor. Dini edeb ise: omm esasn, Kur'an ve sunnetle, urafay-j ummetin sdz ve halleridir. Cenab-i Hak ;

Yani : «Peygftmber siie lie verdi ise own ahn, size nc yasak ettiyii&lt;? midan da sakiujit=s.» Ayet-i Kerimesile dini edeb ogrenilmesini Rasulullahin sdzune ve fi'li ta'limatma birakm]§;

* . £

Yani i "Andolsun ki Resulullah'da sizin idn, Allah'i ve Ahiret giinunii ulnar olaiilar ve Allah 'i 50k zikredenler i^in £iizel bir (.imti&amp;al) ni imune (si) vardirss,. Ayetiyle de o peygamber i Ekberin her cihetle ornek edinilmesini tenbih buytirmu^dur. Hak subhanehu, Habibd Edibini maddi ve manevi her turljj adab ile edeblenmi$ olarak gdndermijdir ki, bu haJ : « Rah him bem' terbiye etti ve edebimi ^iiiellestirdi.t Hadisinde beyan olunmusdur, Ra$ul-u Ekreni Efendimize sonsuz baghhgi bulunan evliyaullah hazarati da edebe riayet hususunda fevkal'ade dikkat gbstermi§ler : «Ey asiklar; nefsinizj cdcbie lezyin cdin. Ask yell ar mm hepsi de edebden ibarutdir.n demislerdir. Din buyuklerinden (Ebu Hafs-i Kebir) kuddise suruhu, tasavvufu edeble tefsir etmi§ ve :

^55) S'iT-p-I Ha^r : 7. (56 1 SGre-i Ahiab : 2!.

F; (i

113

"Tsisavvuf tcinftim.yk' edebdit, Ht . vjfktju, \u&lt;t Jir'ilin, Iim- makfWi 1 edeln vardii." demigdir. Hazpet-1 Mevlanl. ise : ■ tt&amp;yei dyet hemegi rna'ni-i Kur'an edebest.* misra'iyle, Kur'an ayetlerinden hepsinin birer edeb tarifi cldugunu bey an etmisdir. Biz de o jnisrai ihtiva eden gazel-i aliyi teberriiken okuyalim : Hdce deryab ki can, der ter-i insdn edebest,

Hdce envdr-x dil u dide-i merddn edebest.. «Efendi; bUmi$ ol ki edeb, insamn bedenindeki rubdur, ElVndi edeb; Alhih adamJnrinin (jozij ve ganlii nurudur,* Adern ez dlem-i ulvxst, ne siifil der ydb } Revnak-% gsrdi^i giinbed-i devrdn edebest. fflnsan; sufii alcmden degil, uivi alemdendtr. Yanl butm aula. Su dimen felegin diitiii^iindeki giizellik de edebdendir r » Ger tii hdhi ki kadem ber ser-i iblis nehx, Dide t&gt;ii$kd vii bibin kaatilA §eytdn edebest. «Egcr §eytanm ba^im ezmek dilersen, gozlinu af ve gor ki, seytanin kaatlli edehdir,» gtinki edebsizlik end an. zuhur etmif, *Ya Rabbi; beni azdinsm hakki i?in» diyerek azdirmayi Cenab-i Hakka isnSd eylemijdi. Ademi zdde eger bi edebest, ddem mst, F&amp;rk der cism-i beni ddem u hay van edebest. •Jnsan o£tunda edeb bulunmaz&amp;a; o, Jnsan ve insati oglu defjibiir. £iinki Leddimiz olan Hazret-i Adem, ugradigfi kuc.Uk bit hata bususunda : «Ya Rabbi; biz, emrinin hilafi olarak yasak agacdan yemis u! dug u muz icin nefsimize zulmeyledik.- demi$, o hatayj nefsme binad eylemi^di. insan He hayvan eisimleri arasindaki fark, edeb iledir,. Cesrn bik§&amp; vu bibin ciimle kel&amp;mulUtk rd, Ayet dyet hemegi ma'ni-i Kur'an edebest. -Goaliiiu a$ da bastanh&amp;sa Allah kelami olan Kur'an'a bak!, Kur'ainn biitiin Syetteri edeb tatiminden ibaretdif,. Gerdem ez akl siidli ki $ bd§ed imdn, AH der. git§-i dilem guft ki \man edebest. Ill

"Ilium iii'dir? dl&gt;r at. Mi! iu iitrdiiiti, A'-il, kiitbimiii !.i-' rgiiia sf iyle&gt;cfck imaii; I'd^hdir dnli,&gt;$Vffi9'i Tabriz liamu§ kiin ki tuyl $irr-i Hudd, Envsr u efdalu in §&amp;tn?-i je mis tdn edebest. &gt;Ey ^ems-i TcbTiai; sen sifr-i Ilahisin, sus, Dtinya gecegini aydmlalai-nk [siklnrui en puriagi fdehdir," Hazret-i Mevlana, evvclce (Hamu§) mahlasini kullamrdi. (Sems-i Tebrizi) ile goriistukden sonra. ona k^mal-i mohabbetinden. ^iirlerinde (^erDS) mahlasuii kullandi, (Kiilliyat-i Sems-i Tebrizi denilen muazzam

ve hacirnli divan; §ems-i Tebriz'in degil. Hazret-i Mevlana'mndir. Yine Hazret-i Movlana, Mesnevi'sinin diger bii - yerinde edebi: (Zahirij ve fBatini) diye ikiye aysfiyor. EhM zahire kar§i, edeb-i zahirinin; ehl-i batm huzurunda da edeb-i batminin muhafazast limimLindan bahsediyor ve: *EhM sflret indhide edeb, zevahiri muzafazadan ibaretdir. ^linki AIlakj, onlardan gizli §eykri saklar, Gbniil sabibleri, yani arifler nezditideki edeb ise h batim bifzeyiemekdir. Zira onlar, kaibdekt si Han kejEederler," diyor. Hazret-i Mevlana. Allah'dan daima edebe mnvaffak ktlmasuu temenni etmek Iazim geldigini soyledikden sonra , edebsizligin vehameti ve zarari bah sine ge^ib buyuruyor ki : SO * i Bi eqjetj tenhd ne hudrd da§t bed, Belki dte§ ber heme dfdk zed. «Edebsizin zarari, yaltnz kendi$ine dakunmaz; belki bi tjin llfaka ate§ vermi? tilm-,» SOre-i Enfal'de de : Yani : "Bir de byte bir fitneden sakinin ki o i^inizden yalnn /alim-

ji i

lere ttiliiihasir kulmaz, (umurni beialar lialini ahr). Bilmi^ ohm ki Allah fliabi celin ulaudir- 7 ." buyruimujjtur. Bir orman tutujunca i^erisinde ne yag 8ia$ kabr, ne de kuru, hepsi yanar. Bunuti gibd Allah; bir kavime, bir millete bela gonderince o bela, za lira I en de mahveder, mazlumlari da!.. Nitekim Kur'an-d Kertm'de. :

w®$ mfim

Yatn" : «Bi* de zulmcdenlcre meylctmcyiii. Sonra size atc§ (arpar 18 .* buyrulmugtur. Demek ki bir edebsizin zaran, ufuklan kapliyacak kadar yaygmrms!.. Hazret-i Mevlana, bu hakikati* tarihi. bir mi sal ilc isbat icjn diyor ki: 81 Mdide e^ dsman der miresid, Bi sudd £ bi /iiniht u to Harid.

«Zahmet ve ba§ agrisi ulmaksizin; ahm-satnn yorgunlufu bulimmaksizin gfckden sefra iniyordu." Sure-i A'raf da : Yani : «Onlan ustlerindcki hulutla gulgelendirdik, onlura kudret helvasi ilc bildircin indirdik. Size rizik olarak verdigimizin en ttmiz ve giizellerinden yeyin (dedilc) 53 -* Ayefc4 Kerimcsiyle be van buyurulan kerem-1 llahiye isaretdir.

(5?) Sare-i Eitfal r 25. (5fi) SQrn-1 Hud : 113. C59) Sure-i A'rftf : ItfCi.

Malum yd, llu/rrl 4 Mu&amp;a, Beni israil'i Misir'dim (jikarrnts, $ap denijdnderi aelameilf Sirm larafina gesirmlgdl, (Jra tarda ise. 50k mikdarda bildircm ku$u, (sir de aga^br ve eablar usttinde (Metin) rienilen kudret helvasi buhmuyordu. Yahudiler, bunlan avbmak ve toplamak suretiyle geciniyorlar, tuzhisiyle, tathsiyle k arm Ian in doyuruyorlardi. 82 Der miya n-i kavm-i Musd qend kzs, Bi edeb guftend ku sir u ades. ■Musa'nm kavmi arasmdan bir ka^ edpbsiz; hani sarrrusak, hani mercimck? dive edeb*fece sbyle]]diler.» 83

1 &lt; '•

116

Mdnd rcnc-i ^cr J u bii ti ddsr?idn. «Seiitadai) geleu sofra vc ckmtk, kesildi. BiJdircin ku^iyle kudret hel-

Han -firUiad u gammet ber tabak.. tnjuf ve orak me^akkati kaldi. Yahudiler — Eemavi bir solrg dermek clan — bildirein ve kudret helvaeiyle fcahttietEizce ve miikemmel suretde karintang] doyurub dururken.Ledifiniz {sebzeler) vat. ai'iir. mtimkm dijjil dayaiiainiiyiz. edebsizin arsuligi digerlcrinin de ki emetine mini oMu. ctinkii (orads) sin? i&amp.u1 det»i§tittiz. samgi^il.* Bu beyt ile de JK #u«3\ . sofra ve tabak kin tie ganimct goaderdi.hl/im Win Itubbnit 1 dua el de yerin bitirdipi icykrden sibzu.p Ayet-j keriroesine telmih ediliyor. Bize ziraat. nicmmek ve sogan 51kars. jy Eds Iss giin §efaai kerd hak. *Tekrar Hazret-i ha §efaal edince A Hah.* Bu iki bey it ile yine Sure-i Bakara h daki : Yani : *Hani siz : Ey Mdsa. bir ^eijU ycmcg* (kudret belvasiyle bil117 ducm etine}. Eve I. i^lerinden bir ka^inm salatahk istcriz. dcmisti^. O huldi. dy) : U liayirh olam iu datm agafi olanta degi^innek mi isfiyorsiinuz? (Oy]e i^ol bir §ehre imn. (Jdtiss.vasi huhinmaz oldu. sarmisak isteriz diye edebsiz* lige kalkismalan iizerine. c kerem safrasi kesildi. Bir kac.

$&amp. ahirimize de bay rain ol$un ve (mucizc) ulsun.l.» Evet Kerim ve ganT bir kimsenin misafiri olup da.. Las in ondan bir $ey abb saklamalan men edilmi&amp. mucize olarak gdkden bir sofra geldi. ertesi giine sofra ijikmiyycak endiaesine dd^rnek. mimascbetsizlikde-bulunmak olur. kem negerded &amp. wMeryeni o gokden bir sofra sen den bir ayet hayjrlmsin* 1 . berda$tend s "Kiistahlar tekrar cdchsialik eLtiler. Yasak hilafma rikm ctkin ycyinti jlirj saklaimya basladi1ar. ■■\. hem de oikin yapib evlevine gdU'ir'ayorlardi. !^eyh Sa'di'nin. dedi^i glbi : . thssri sofrasi biiliin roaiiliikaata a^ikdir.in eigremeden yutmaya kalkisimak.stend.$&amp. h-/i-i." il 87 ^-^ j'&gt.rr-i :«idt&gt.iiro-i Bettors : til. 11 « B£a gitsfrifran &lt. Arz iizerindcii eksiJmiyecekdir. Daimeat u. Allah. Kerd tsd Ed be i^amd fci i+i. bir kac.* fu Isa dodi ki r Ey bizhn rabbimiz dan Allah. Isa Aleyhissclam'in diiasi iizerine.?deb biigz&amp.jama.dh (COi &amp. fGJj Sv. Sen rizjk vcrtnlerui en Ayetine ima ediliyor. hem yeyip kannlanm doyuruyorlar. yahud ak&amp. Hi. Ciin gedayan %&amp.z zemin.[ -i tsa otilara yalvartrcasma dedi ki : bu sufra daimidir. doyulmiyacak. hirs avert. Ekrem-ul-ekrem indir. o endi^s ile. lokma faaila giieiirmek ii.» Yani. bizc indir ki cvvelimizc de. Bizi nziklandir.* ^ -*M j** Bed gemani kerden v. kiifran-i ni'met olur. "Biiyiik bir zatin sofrasmda butunub da doyulnnyacak diye sii'-i zaiina Hiismck ve bus ve tama j^ttsterib ac gdzluliik etmek. yahud birazdan acikirsam yerim diye sofradan bteberi kaldirmak.Yam . Kiijr bd$ed plyi hdn-i mihteri.

AHaJi onlara dusmanlannt musallat cdor. «Zckal verilmcdigi icindir ki: buJul Efclib yagnuir yagdirmaz.:' . Onlan da nimet-i Rabbaniyeyi tatmak saadetinden ma brum birakdi. Alli'ili'ns tunt'iini bir sofrasidir.in dc t&gt. Hi. *0 dilenci vuratLi.* Boyle bir Rabb-i Ekreir. Isa gibi bir nebiyy-i a'zama imiciie olarak.» Hadis-i §erifrie : «Bes ciirmo mukaabil bes ccz'a \ ardir : Bar kavim. ahdijii bozarsa. 88 Zan gedd rxlyari-i nadide zi dz. baskalarma da te'sir etdi. onun yeti§miyeceginden T yahud kesileeeginden end Ifayfi diismek. gonderdigi kemavi bir sofraya oturub da. Hazret-i Pir. 89 a ci\ tj -U Ebr ber nabed pey-i men'-l zekat. diismati ayirl edflmest.i olmak icabeder.» Kufran-i nimet ku5tahltg)na ciir'et eyliyen birka? edcbsizin ugursuz^j lugu. MiJrada dost. eJbetde ve elbetde edebsizligin katmerli&amp.'iii. Ziuadart da etrafcta vcba zulu'ir fdcr. ken dil crime. Vez zina iijted iieba ender cihai. An der~i rahmet ber isan §ud jirdz. vine bu bahsi genifiletmek icin bir HadiG-i §crifin mealine telmihan buymuyor ki .tlft «Yct yiitfil. fjurmemis adamlarm Uirsi yiiziiiiden. ilahi Jtahmet kapisi kapandi.

AJIah'm emirleri hilafma hiikiim veriflerse. iina rezaletinin mcydaiu aldi&amp. zulmaniyytte.merd bst.a. nefsine do munhasir kalmaz. ^_^b„r j $ \ j 3 jT Her pi ber tu 6yed ez ^ulmdt ii gam. iilum dt ^ogalir.» insanm bazan nuraniyyeli. memfckvtlcrinde bitt bitmez. 91 Her ki hi ha IcJ kilned.. 90 ( &gt. onun sebcbi knyidsizlik ve kusta1ihkdir.mdeki rahmeti gbndcrmechgini anlayiniz.l&lt. nanierddir. jnsam raanevi bir sikinti kapJar. An zi M bd ki vii giistdhist hem. • Zulmeldifn. AUah'in da hazine-i llabiyye&amp. insardanii zekat vermedikleciai.. NLtekim . kithgn ugrarlar. 10 o hal Alteh'iTi yasaklariTidan kacmilmami?. teraziyi cksik tiller ve cksik tarlarlarsa. emr-i llabi ile miicssir olur.» denilmijdir. kdtuliiklerden birinin irtikab editmi? olmasindan husule gelir ki. Kileyi. 0&gt. kedtrdun sana her nc ariz olur&amp. bir kimsenin iiahi emir ve yasaklara kar^i kayidsizlik gostermesi kababali. heldrli-rini' yafcmur yaj&gt. Nitekim Mesnevi'nin diger yerinde : -Kcndinde gam bisseyleyince hcmrn istigfar et.le bir $ahis merd dcgil. Yme bir Hadis~i §erifde. t^Dost yolunda kayidsulik edeit. itlurlnrsa. Boyle bir hale ugrayan kimsenin hemen ssdk u ihlas Lie giinahlanna tevbe etmesi lazim gelir.&lt. gam ve kedere tehavvul eder. Gam. Rehzen-i merdan §ud it n&amp.»iRZ .w 121 . baskalaTinm da yolmiu vurmufj olur. (30 Zek&amp. o hale vicdan azabi denilir. gaindan. der rtih-i dast&gt. kalbinde sebebsiz bir aikinti peyda olur. Keza veba gibi bula^ici hastaliklarm yayiidigmi gbriincc. Di er tabirle.buyurulmugtur.« buyurulmustur.im bilmi? olmiui.l v&lt. lderitidc fuhus yaydit-sa. aralarmda fakr u zaruret yayilir. kalbi safasi. Bundart ba§ks&gt.-riiiiyn&lt. mealen : -Yatmuruii yaguiadigim gdruncc.

amir ise maiyyetindeki me'inurlann aile rem isc eV halkmin yoJ keiieisi olur.i: mabud d:ye lapti^miz Gunc^i i-m'Liyor musunus? Ay kttr«suvm araya girmesi. onlann laklide yeltenecekleri hareketlerini islami esaslara tatbik etmesi lazmi gelir. onn tapa:dar.s'il'-i Afitali." Cenab-i Hak.de taklid hassasi vardii". «Felek: cdebi dolayisiyle. ■ Giiuejiii tutulmasi.si. «Bed zi glislahli kiii-.medhi. Hufcusiylo o kimse. kiistahlik neticesidir. geyn ise dervislerinin. sair mahlukaali da yaratmi§. 93 Bud zi giist&amp. Binaenaleyh emre itaat vc edebe rinyet. melekleii temiz bir hale getirmi?.M kiisuj-i aftcib. sef oiiinlarm maiyyetlerini ve kendi Serine tabi glardan. ve melekler hakkinda : t* Yani . felekleri nurlu. Aksi halde hern sapik. Vez edeb -nurs-tim u pdk timed melek. vine edebi yikundeu masum ve temiz nlmusdiir. stzi onun ziyasindan mahr«rn etdi. $eyUnw rahmet'i tlahijye kapisindan kovulmasi da edebsizce tiian L-ur . sadir olmusdur. 92 £i edeb pur ihIt ge§test in felek. Onu da sizin nazanmzda sdnuk burskdi mealinde ma'nevi bir nLar olmftltdiF* iik'/. tnsamn tabiatir. ctmdendii'. . o nizam baridne cikmak ve ALlah'm emdne kar^i koymak edebsiz]iginde biilunmarruadir.Evet £m' kujisonln ilahi emir ve yasakbn twihln»tmpiiir?. on Ian n devami ve bekaasi icin de ilahi bit nizam koymu^dur. nurlu melek de. /r&gt.v. Azaatil. ba^k. dftgiin* raesi.i iariliLer . Bunuti iqin reis akmlarm.•'■' nrrckdir. melegi de. Hem de en ziyade biiytik tamnmi$ olanlari tsklid etmek ister. husualyle Ofiu oiibud laniyibi dogarktti.'' iri ietn kotii Srhek ts^kU ader. hem de sapitmis olur. Citine^dun dyAdc insianlarda. §iid azazili zi ciir'et redd-i bdb.* i . tnsandan ba§ka hie bir mahluk. felegi de. yam. Guneiin tufculmaiu da.» Buradaki kQilthlik. hocy Iso Ulobesinin. *A11ah h in kcndilerinc olan cmirlcriue isy£n ettnozler* 2 .iN: ^uHrkcn ve batmken yertepe kspanib secdt eyluyeii ihsaularda &gt.

Giine^ ile Diinya arasma girme-:jnder( olur.KtiSECEClNl. Su balde ben ondan hayifbyim* diye bir mantik kiyasi yapmi^dt. beni azdiri^in hakki i^n 63 .. bu cevabmdan sonra : ^J^ 5*TE * * Yani : "Ya Rahbi.» diye mina rei'mi^lerse de uzak bir tevcih yaprnislardir ssmrim.&amp. Ay 'in. tavaf-i llahiden sebebi sorulunca da : *Beni . Ilahi emrc kar^i ilk defa kiyas yapamn Seylan oldugunu Hazret-i Mevlana bey an eder.ui-urundan secde etmemis. kendisinin ebedi reddediimis've lanetlenmis olmasmi icab eidi. m m -G&amp. ya temamen Dunya'ya V. parlakligma gilvenmesL ve kendi-sini bogenmesi kii&gt. Ktisiif esnasmda.. Gune^in xiyasi sbmnes. ya kiamen.itc^den. halifetullah olan Ad em Aleyhisselama aldiklan emre uyarak seede etdikleri halde. Iste itaatsizlik ve o kiistahhk. seytan kibr ve *.diyerek sapitma filini Allah 'a isnad etmek kiistahligmda bulunmu^du. ^tdytan.ytl olmaz.iliibltgindan tutului da bir miiddet ziyasmdan mahruni kalir. Cunki Giine^ tutulinaaniH fenni sebebi malumdur. ItU'YASINhA TEB$llt ETDlKLKIil T/MilB-l lLAHt 1LE PADJ§AHIN Mt'JLJlKAATI" . tea 3 SUM-! Hicr r 3$. Ay'in mani olmaiiyle o ziya.u-jisra'ma *Guncsi». Azaiilin merdudiyetine gelince : melekler. (62! Sure-i Tatuitn : S. onu toprakdan yaratdm.

Vez makaam ii rah piirsiden girift. yani. Hemgii v$k ender dil if) cane$ girift. Bunlan yapmakla hem muridane bir edeb gosteriyor. ko§up dini sikmak ve boynuna sanlmak sQretiyle ihtiramda bulundu.w Padigah. verib. kolunu agdi vc onu kucakladi. makaamindan ve yolundaii. Habesj diyarindu ve Neca§i huzurunda miisliimanlari miidafaa etmis.n. «Yaradl« li§ ve ahlak itibariyle bana benzuirsJri. manevi doktor ve kamil seyh demek olan o hekim-i ilah-iyjl gdriince. 95 Dest u pt^dnif bustden girift. «Elini. Ona ask gibi kalhindc vc ruliunfly ycr verdi. sema\ dever&amp. Ca'feri kucaklamak.« .» buyurmasiyle suneti-i Seniyye arasin! girdi. uPadi^ah. kiyam gi' zikir harekatinm cevazina sofiyyece delil sayiidi. EM Hiireyre'den rivayet edildigins gore Nebiyy-i Esfak Efendimij torunu Hazret-i Hasan jle de kucakla^misd:. O sene Habejistan'daki butiin muslumanlar kalkib Medine'ye geldi* ler.lumanlarn hem selam. Hayber'e van§Ian fetibden scmraya tesadiif etmisdi. Onlar da oray* gitdiler.t bHk§dd ii kenar dns§ girift.'! Jit J*^ D&amp. hem el sikmalan iizerine taraf-i Nebeviden «Ycnic«lil4 musafahayi size siinnet yaplilar. Alusafaha ise Hazret-i Ca'ferle birlikde gelen Yemeni] mU&amp.* demekle taltif buyurdu.94 if J ^W j Jj &gt. tabih-i Ilahinin elini vc uliiim tipniege. Ca'fer da bu hitab ve iltifatin sevkinden bila ihtiyar oynamiya ballad i. hetn de RagCH-i Ekrem'in iki stirinetirti iera edivordu.*. hi cretin yedinci s**l nesine kadar orada oturmusdu. Hazret-i Peygamber. ■ (Ca'fer bin Etai Talib) ki — Hazret-i Ali Raaiyallahii anhumamn bii* yuk biraderi ve Aleyhissalat Efendimizin amcazadesidir — Habe^islan's giden islam muhaeirleriyle birlikde Mekke'den jikmi^. RasuUffl Ekremin nes/eli hareketi men 1 buyurmamasi. alnmdan bpmek. Fakat RasuliiJlah Hazretleri Hayber gazasana gilmisdi. n«reden buUindu^unu ve nc tarafdan geldigjni sorma^a ba§lndt.

genci yaftem ahir bcsabr.iJ J 1 j.s l Ey likaa-yi tu cev&amp.^j j j^ V* \S Kj&amp. dcdi. Guft. 124 125 !&gt.*» t. me^akkatin gidcritisi." Keza : 97 £/■ .S ^**' ■#**&amp. Tabib-i ilahinin geh^i. padi^ahi sevindirdigi ve o sevince sabir ile eristigi itjin. Ma 'nii essabru miftahul ferec.»» Guft ey hedye-i hakkii def harec.» (Essabrii miftah-ul-ferec) bir Hadis-i §erifdir ki *Sabit. MH^kil ez tin kai scved bf Kit u fcaaJ. Mevlana ona miftah-i feree Hadisinin nii'inisi demigdir. (Essabru mifluh-ul-fei-ec) Hadis-i Strifinin mucessem matiasi.96 Put's piirsan ber ke§ide$ ta besadr. Hz. «Sora sora meclisin ba§ sedirine kadar gfttiirdii ve nihayet sabir ik nanevl bir ha zinc buldum dedi. . &amp.h-i her siial. "Allah 'm bediyyesi ve lahmetin. seVin? anablartdir* mealindedir.tftfJ &lt.

insiimn miiskili. » 100 Merhaba ya Mticteba yd Murtaza.ca. MiiKJmdur ki iki ayna kar^ila^it. her vakit so'zle degil.«Ey goriinusii her sualiit ccvibi olan hekiin-i fifth!} .e cevsiha liatet icalmaksizm. oburiine de in'ikas eder.Merhaba.M : :liini nievkiinde soyJenilmesi dogr u ctegildiT. sen. ack ve muhiac — kimselerin arkada^i ve yardimc j sis j n. mesayihden bir zatir. Billi^ssa Hazret-i Ali kerremaUahii veche'niri Iskab-i aliddir.iii. Evliyaullah hazaratinin kalb ay nasi. ikisinin de sat hi temiz ve parlak olursa bii-indeki akis. Evet Tesadiifidir. tesadiif der get.i iniiiU'^u nhni tfibtll i tl.» niese]ine ve i . Destgiri herki pdye§ der gilest. fiilleri ve hailed de umrnetin irsadina sebeb olan siirmet ciiTnlesindendir.siial v. daima nurlu ve eilalidsr. *Ey tabib~i tlahi.eriz. Ulemadan. Ebu Cehlin sonradan islama gelmis ogiu (ikrime) ye buzur-i Nebeviye geldikierinde irad buyurulmu^dtif. in tegab cdelkaza zakal feza. onun kaabiliyethie gore o miijfeiJi ya sdzle. boa geldin. jebi gormeklc hallohmuverir.i liu&lt. camura saplamp kalmjs — yam. kafbimizdelti sirlarm tcrclimant. Bu beyitie : «Kaza lEfelince fe^a darahr. geld hi. Boyle bir sey oKi&amp. St'ii l^iybuluisaii kaaa H^lir. Her nedense kimin tarafindan soyleniimesi jcab etdigi du^uniilnieksizin siiyleniiiyor.. yahud meclisinde bulunuldugu vakit. Cunki her zaman kendirnizde o sidk-i leb r kalbimizde oyle bir safvet bulunrnaz. Hadisde de varid olmu?. ■Ey in tic if ha \&lt. Nitekim Aleyhissalat Efendimiain sade sozleri degil. yahud fi'l ile halleder.tskilini ke^fecler. Gel en tarafmdan vl. bazi miigkillerin sorulmaksizin hallolunuverdigi hepimizee de teeriibe edilm^dir. Merhaba tabiri. Haaret-i Aii'nin hernsireai (tlmnui Hani) ile. (exi iliirnlir. safa gcldin mnktwirurtda kullanilmasi lazim geirn bii L tibirdir. Onim i?in lalibin mi.zi oldugu tit manasmadir. fakat her vakit Dlmaz. it$ada muhtac olanlan.™ Hakiki mursidler. Miirteza ia'ftj keridisinden Allah'm r&amp. basari da fi'len ve halen irsad ederler. ihl m-i U. der si ride. Yine padi§ab dedi ki : 99 Tercemdrd kerqi mar a der dilest.

u Mevla lafzi.. Allah onlan Lizahhm(liriti deg'ildi* 1 . Kad rada kella leillem yentehi. Onu. Onun varisleri bylunan alimler ve arifler de btiykdir. Vaktaki hicret vukit' buldu. t2« 127 MB_. Onlann da bir memleketde bulurimalan kaza ve belaya engel te§kil eder. Senden ho^lanmiymi o tabiatden vazjfe?mezse helak olur. Evet. Kitlg a ugradilar. aralannda bulunduk(. Mekke mii^Hkleriniri r^hati kacdi. Easul-i Ekrem tarafindan ilahi azab ile tehdid edildlkga.» (64) Surc-i Enrul .Yani : «Halbuki sen i^krinde iken (Habibim). Kahmetenlil'alemin olan Pey^amber. Nihayet Mekke'nin feihiyie istilyya dii?ar oldular. insanm maddeten degil&amp. buytik ve efendi manasinda kulianilmis.Ayetine i^aict vardir. Allah'in sevgilisi bulunanlan sevmemek. Aleyhissalat Efeiidimizin mevcudiyyeti.mesine mcalen §u ibareyi yazmi^di : «Ey Kan be rj dun benim kblemdin. Hazret-i AH kerremallabu veghe. manen helakini tnucib oJiu\ Hakkinda Allah'in gazabini celbeder. dij^manlan icin bile siper-i kaza yerine gei^mi^di. bu miinasebetle ve (Efendimiz) demek olmak iizere ulemaya (Mevlana) denitmisdir. azadn&amp. *Sen f kavmin scyyidisin. Ha la Fas hiikiirfidarhginda bulunanlara (Mevlay) tabir edilmektedir. miisriklere azab gondermiyecegini beyin etdi. Mevla kelimesi: hem azadh kole. Mekke miisriklen. Medine'ye a dam ggnderib Rasul-i Ekrem'den diil istediler.11 iizerine bu Ayet nazil oldu. Bana ne v erilmis. . Su azadnameyi All yaznn^dir. hugthi be nim phi hiir a [dun. gelir. 33. kolesi bulunan Kanber ftaziyallahu anhi afcad etmij. *§u azabi getir de gorelim« derlerdi.se onlardan sana verdim. 101 ar^y o*t^ J^^l Ente mevlel kavmi men Id ye§tehi. hem da azad eden elt-ndi manasina.e bile. sonra.a nnun yiizii suyu htirmetine Allah. Kayiblari ise azabin gelmesini kylayJastinr.

Muhairjmcde vahiy getiren Cebrail. «Mli!akjiat ve yemekden soma padi^ah. kendilerini. De&amp.» Ayetleri nazil olmusdu. mule Jc [(/rim-. tahib-i tlahinin elinden tutdu ve harem dalraino gotiirdii. sonradan dii^manhgi birakdjlar. 128 Omcyye bin Halef. -Allah. Onlar da fasid fikirlerinden vazge^mezlerse. peygamberlerme. hatta dusrnanligin: Rasul-i Ekvemin ha vat ma kasdetmek derecesine f'karan Ebti Cehil t (135. Cebrail'e. £iinku kendinden cvvclki (kitap) Ian tasdik edici (ve dogmltucu) ve mii'minler i^in ayn-i h Ida yet vt iniijde olan (Kur'an) i Allah'in izni ile senin kathinin ustiinc o indirmi^tir. Raaul-i Ekrem Efendlmi2in uluvv-ii cenabina ve alem^umul rahmetine iltlci ederek ebedi h(israndan kurtuldular. AHSh'in gazab ve kahrina ugiatmi5 olurlar. pak vo mukaddes olan gevatin nyihlamasma sevkeyler. Obeyy bin Huicf ve nmsuli. digerinin de du^nam olur. Ha. Peygamberin dugmanlirindan Ebu Siifyan vesaire gibi bazilan da. kenial-i zillet ve hakaarei. H ■jy Ya. Mi kail's du$man oiursa siibhesiz Allah d&gt.le tJldurtildiikleri gibi. kiyaniete kadar da iirnmetin nefret ve hakaaretine maruz kaldilar. Aleyhissal§t Efendimiiin dti§mam bbyle oldugu gibi. Habib-i necib-i Uahinin en ziyade d us mam bulunan. Qnun yerine Mikail vahiy teblig eylemis dsaydi biz de Muhammedi tasdik ederdik demiglerdi de. ecdadimizdan bazilarma azab getirmisdi. bir salistn namfls ve haysiyyet perdesini yirtmak ve onu tczil otmek dikrse o gahsi.zret-i MevlSnfl Mesnevi'de . Kim Cehrail'e dii§man oiursa (kahrindan gebeisin).) Sure-S Bt'kara : flT-S*8." der.» .. Asr-i saadetdeki Medme Yahudilerindcn bazdan.ni : *(Babibim) de ki . Cun auze$t an -meclis u Hdn-t kerem.t4 b bigrijt U burdender hzrem. Kim Alkih'u. ver3set-i Mu~ hammediyye dolayisiyle Allah'in dostJan sirasina ge^en evliyauHah'in diismanlan da boyledir.£unki iki dosldan birinln dugmam. « (gibi) kafirierm dusLtiiiindu [ ' : .

re bidid.ft bihand. An imdret nxst viran kerdeend. Ba'd ezan der pij-i reficHres ni§and. Ondan sonra da hastahgm neden iiihur adigini ve seyri esnasinda ne gibi alametler gosterdigini sorub ogreniyordu. yahud bulamk olu ? undan ve kokusundan hastabfin nev'ini kesfe cali^rlardi. nabzim muayene edib darbelerin hafif ve sMdetli olusundan bir seyler anlarnak istiyor.mi ini anlfttdi. •Has tarn ii ve hastahgm ge. dah* R5ik?wi iielsarn hastaliklardan fcuTttthnak ve hakiki jifa bulmak isteyen bir iiiHatun manevi doktor demek olati miir ? id-i kamil huzurunda hie bit s. Hem aldrnd t$ hem esbabe$ fenicL «Tabib.*$ &lt.ey'j ghrteraemesi lazim geldigini Hazret-i Pir. yapiti ve slfah bir tedavi degildir.» . Sonra hckimi. Hastayi harab etmisler ve zayif d il sunn (isle r. bu beyti ile ima ediyor. nabzmi ve idrarim giJrilb muiyene etdL Hasiahffin hem alametlerini. Kaar&amp.lKt GORMEK t^iN PAd1$AH!N TABlB-t tLAlilYt DNUN BA§ UCUNA GOTtRMKSk 103 Kissa-1 rencur it Tenc&amp. 9 1ZS Nufsini tadavi etdlrmek Lstlysn bit rfLhun. hem seboblerini s»mp dinfcdU Eski tibda idrar tahlili ie.. Bundan sonra : 105 ju'^ojT jVj &amp.^M *$ Gujt her darUM i0rt kerdeend.O -HASTAN1N Hi\l. hastanin kar§isina oturtdu. V. Nastl ki hasialik arazimn bir hekimden saklanmadigi gibi ^ giinki saklamhrsa tedavi tsmam elma^. olmasmdan sia'fmi anliyor. -Dedi ki: iibiir hekimlerin yapdiklan tedavi.* YanS. dum.in fenni vasitalar olmadigindan hekimler idr5nn rengtnden. Tahiti illW de. c^riyenin nasil aliiub ne suretle hastalandigmi ve ne yolda tedavi edildigini etrafhea anlatdi. idrarim gcirub oradan hastaligin nev'ini te$hise calmyor. hekimlerin adeti veehile hastanin yuzune bakiyor. sehresinin sararmis. 104 Ring-i ru vii fuxbz v. hastanm lienimi.

a§agj-yukari bir isabetle tahmin edebilirler. f!j i)i.B 107 c^j jU^ I } if $£ 44 Did renc u ke§f ^iid bervey niih'uji . Zira o. Lik piTii-mTi herd ii ha sultan negiift. Ltdikicri iftlrnduTi ^iiii i l)ilmt'dikh'ri ittiJdr liiliriv .ilirriliu i&gt. hdikleri davadan— Allalva sipiri i- nrn. iii^nlann ahvaliui alamttterindeii bilirier. padisaha soylcmedi^ Bir Hadis-i ^erifde : •i A Hah i ii bir takim kullan vardir ki. «Mii'niin'in firasetinden. Lakiu biltlJu'iui gizJedi.* deniimi^dir. Aj-icik dikkat ve zeka sahibi olanlar r gordiikleri ve goru^tiikleri kimselerin ne haide bulunduklanm.jr.m j^j^ I' *W* Bi fiaber bSd^nd £ hdl-i derun.kunni»isl. iyi kavrayisitidan cekiitiiiiz.™ buyurulmugdur. kaT^isindakiniti — az da oha — hiiviyyet ve .ve *■&gt. Atlah'm nuriyle Ijukisr vc gbrur. ftizli hastahk ana belli oJdn. Bir parijacik zeka ile. «Tabib-i llahi bastallgi gordii. Diger bir Hadis-i §erifde de . no -dliivtiiiiih hnlipMliii h.

halkj dosdogru anliyabilecek ke^if ashabjndan oldugu i$in. Viicfidfi afiyettedir." 131 Evet bir odun parkas i yandigi vakit duinan ^ikar Onun burnumufca aksetmesiylc yanan cismin ne oldugu farkedilir.:nah. cariyenin za'fiadan ardadi ki o. burun olmamasi lazim gelir. fakat gonlil hastadir. Tabib-i llahi de bu kabil firaset erbabrndan.iyyetini anlamak mumkun olursa. safradan vc sevdadan de^UdL Her odunun kokusunun dmiianindan belli oldugn gibi. Ten Ho§est it 6 giriftar-i dilest «TabIb-i tlahi. kalben zaifdlr. . 109 Did ez zarty ku zar-i dilest. bir muddet gizli tutdu. cariyenin hastali^im tes-his hususunda giidiik tekmedj.st ez zarid dil. Buy-i her hQyzii. J 1 ^-W- J^ ■■ * A§%ki peyd&amp.7n bidid ayed zi dud. Marsikla. ddagaci kckusunu ayird etmiyen fair burunun. AUahm bir Jiuru olan firasetle bakanlann neler gbrebiJeccEli dii^unmeye bile degmez. hastalifin mahiyyetini de ban arazindan nnlanu^di.* J^W&gt. "Cariycnin has tali gi. Lakin te^hisini padisaha bildirmedi. 108 \ A Re lice § ci sajra vii ez sevda nebud.

dag. dima midir mutiaka^asi a^xlmaz.ri-i dil «Asiklik derdi. ajikUk ve afkS derdi de diger dertlerin gayridir.* Goniil hastalifi bajka hastalik Java b&amp. kan deveramna hbmet eden USKfB (kalb) der ki.U&amp. akibet. Evet. vasita oldugu gibi.b-i esrdr-i Budast -A$ikm derdi. onun goniil hastasi oldugunu anlayiverdi. o degildir.betle tasavvuf ve §i'irde (kalb) ve (dil) kelimelerinin manasi ayndir. Onun 19m erbabinca kolay teshh olunur. diger dertlerin tedavisi gibi degildir.esi. kuyu gibi cukur yerlerin de derinli ini anlariar. belki de tehlikeli bir hastahkdir. Fakat Hazret-i MevLana'nin « Bimari-i dil* demekden maksadi. Heklm-1 tlahi de fir&amp. Yine o a§k. tgte bu gbnfun hasta olmasi. Hekimlik. g-ijiml hastahgi gibi degiidir. tedavisi. seyri de. Gon olden maksad: tababetce belli olan kalb ohnadigi igin.Nist bvmdri gii bim&amp. gerek bbUr bajdan olsun. hi^ bir hastaliga henzemez. Daha ba§ka liususlarda da kullanirlar. f§k iisturl&amp. kule. Minare. Huda'nin strlarim belli eden bir (us tar lab) ve bir va&amp. ilahi esrartn usturlabidir. Tasavvuf ve fiirde ilhamlarm ve duygulann zuhur yerine (kalb) ve (dil) tablr edilir ki. tepe gibi yuksek yer lerin yiiksekli^ini. JlahJ sirlarm idraki de ancaK agk vasitasiyle olur.dir.nzemedigl gibi. diger dertierdcn syndic. Usturlab : Miineccinilerle muvakkitlerin kullandiklan irtifa aletidir ki. kit I bin in Semes in den bellidir. onun da Tiirkijesi : gdnuldiir. O yoldaki tabiat arlanmn anla^ilmasma. iztirablan da bambaskadir. onun lztirabi diger uzuvlan da rahatsiz eder. Gon Id hastahgi diger hastahklara benzemez. Asiklikt eerek bu basdan. biii » . Ask. Aktbet m&amp. (yurek) dir.ra bedan su rehbercst.. Goniil.set ve kesif erbabindan oldugu i^in. Onun zuhuru da. eariyenin kalb! iniltisini duyunca. 112 A§iki ger zin set u ger zan serest. insawo hi a merkezi oldugu icin. onun Tiirk&lt.» Buradaki (Bimari-i dil) : tababetce malum olan kalb hastahgi zannedilmesin. onunla zamara tayJn ederler. hislerin merkezi kalb midir. Zaten tab&amp. 13* 111 JUep4 a§tk z\ iJlethd cilddst. usturlab. Hif bit* hastalik. Vaki'a o da nuihlm.

Kainatin her zerreii.t a i'ii fa gjjturecek kiliivuzdiir. (mazhar) i lievenlerm askiiia da (mecazi) denilir. Bazilan ise bu kemal derecesine vasil diklan icin synaya bakatti degil de aynayi sevmek kabilinden olmak vc seyde olamauzere zabirden gafiet ve mazhara muhabbet beslerler. Muhabbet ve merbutiyetlerinden ketidilerini kaybedecek.j^tirmelidir. . tfte {zahir) sevenlerin askina (hakiki). (Mecaz." Bu beytin izahirxda §arihlerin roiiteaddit kavilleri (deyimleri) vardir. gerek mecfiz ve suret cihe Linden zuhura gelsin. beytiyle aiilatir. kainati. gerek hakikat ve man a tarafmdan olsun..Allah kullanni sever. Bazilan (Zin ser) ile (Zan ser) i hakikat ve meeaz ile te'vil etmigler. a§k oldugu cihetle. Allah'm EecelH aynasidir ki. nesin sen ey yar'. vu mualiuri riegH. (Mecnun) diye ^ohret almi$ olan (Kays). . 133 Mmtl-i ntutlaktn muhlBllf jftkiltord* fdrt)n«ri Uwillltartnl mushed* edlrice. jnanasi : . al ki var zensin!. neticede bizi hakikat makaanuna ve vahdet nokta&amp. Bazilan. imam-i Suyuti (Cami-u-ssagir) iride. Ben hod yogwn. Mecnun 'tin nihayet Ley lay a olan ilgisinden kurtulduguau ve mecaz kbprusunii geeib hakikali buldugunu onun lis&amp. Allahi buldum. Leyla Leyla derken. onlara (Mazhar) Hakkin tecellisinc (Zahir) demlir. Bund arilayafellmek iijin ay mi lie wiidaki aksi gbzbnuiit. son zamanlannda ziy a retina gelen (Leyla) yi taniyamsnuf. neyim. Ver sen. hakikatin kbprltsildiir) sbziince. Ger ben.Kihdan «6yledi i : Yurii Leyla ki ben. yani Ha^ret-i Hak'dir.r?&lt... FuzuJi'nin tasviri vechile : Bende olan d§ikar senain. men-i z&amp. onlardakf zahiri severter. Mevidyi buldum. bir Hadis-i serif nakleder ki. «A^k. onlar da Allabi severlcr. ben isem.. irjte bu kisim asiklardan idi ki. hatta kendilerini mnsiikundan ibaret gorecek bir hale gelsrler. seven ve sevikn cemil-i mutlak. dngmdan doftrtiya terelli edene ymit'lh lr&lt.Nairn -1 Celili mucibince.. her yerde ve her jt-ahir oian o ccmali sever. dttttffdir. (Yiiniis Ernre) ise. Erbab-i kemal.ina iletir* demislerdlr. sen isen.

nxitt zlrd: «Men mdfe mikel askt fekad mdte sehida. Malumdur ki a§k: Bir yere bagianmak. binlerce kordiigiimlii rabitalardan halas olmak mi?. Nakledilen Hadis-i §erifde isa a§ik olub da iffetini muliafaza ve askini pizliyerek blen kimsenin.» buyuruyor. gorrneyesin anda bugiin Hakki hiiveydd'-.n bir sevgilisi yok. Mifdt-i rausaffa. Tie suretle olursa olsun bizim i^in rehber-i hakikatdir&gt. ueticc si utaiup nrlanma. diiriyayi ve otesini kalbinden ^ikarmig. scnin esirin oldmn. yiizlerce. erbab-i kemal. olur. yoksa inceli.* derrick dir. kalbinde baglilik adma zerre kadar bir §ey bulunmamasi lazimdjr. diyebilir. Elbetde lek bagdan kurtulmak kolaydir ki.: ■ &gt. Iki kimse tasavvur edelim. Acaba ni^in?.* vMccsi. nlsa ve © halde ikon blsfc: schid olarak vefat ttmis. sevgilinin kuiu h kolesi olur.. 134 Bu pcndiini gu§ eyls (jhniil kiw hudur evi&amp. her rabitadan balas buldum. a^ik^asi: bir c-err.va varan bir hevesden ibareldtr. Iste ask-i mecazlnin. Ac aba bir bagdan mi liurtulmak kolaydir.ale tutulmak tiemekdir. Ey yar. Digeri ise ask-i mecazi ile birini sevmi?. wM degil ruy-i diUirai. ifletiiu miihaiaza edip simm saklami. Birinin muayy&amp. t IMl verdigine sidk He ver c&amp. Hazret-i Fir 'in de : ^A^ikiik. Veievki mecazi olsun temiz bir ajik da. Kim. hakikal kbprij&amp.kabi linden her jey'e bir ba Ijli§3 var.. Fakat cank-cansiz sevmedigi bir §ey de yok«Diig«nde zumaya.U. i) yegane bag da bir miirsjd-i kamilin himmetiyle ^dziiluverir.mek ki iffet ve ismeti muhafa^a etmek. Yoksa Hazret-i Mevlana : *Renfic Lnciiab dolajisiyle htisuli. hakikat semtine mecaz kbprusii vasitasiyle ge^ilebilecegini. fakat miiteaddid baglata tutulmakdan kurtulur. kali nil .-Bir kimsc asik ols&amp. ancak bir rata t a He ba^li kalmis. bu it i bar ile olsa gerekdir. ^ebvani ve nefsini bir emel beslememek sartiyle a§k-i meeazl derdinden blenler de gehid hiikmundeymifler. D&amp. a§k-] mecaziye tutulanlann neticede ajk-i hakikiye ge^eceklerini anlatir. Mevlevi ariilerinden (^enidi Dede) bu Hadisi u surety t^iiba* ve tazmin eylemi^uir . ^ehid olacafj beyan buyuruluyot. Bir cisim bir yere baglanacak olursa gertji serbestisini kaybeder. §urasi da vardir ki. ask degildir. mecazi bir muhabbetle miibtelay-i .u olmasi. buyurmasi. Iiamamda kumaya a^k. yalmz dildarma rabt-i kalb ve hasr-i fikreylemis. diger baglardankurtulub her tftrlu kayiddan azade buiunur.sSz.( f n asklar. AHali yolunda ilerlemek isteyen kimscnin herjeyden once kendisine a yak bagi olacak kayidlardyn kurtulmasi.. Jiakikaliji koprij^iidiir. Her sayden kurtuimu^..

ii bakijorstui?" tarlzlnde buJuoinn^du. Kitekim Mevlana Cami kuddise sirrubti : • Namahrem yiiziinc bakmakla gbziin ciiniib olunca. Siiluk ve ir§ad iein ise.b) ve (meczub-i salik) muraddir d&amp. otia nedamet ya^Ieriyle ku*Ieldir. (salik).mislei'dir. bir hay]i miicahedelerden sonra cezbeye tutularv.» demi^dir. dervisdir.di ki hn^iu knirbnb giikyU/lLn* hikt rtmlyor sur du su&gt. £rbab-i larikatin k&amp.. «Ayi legtnde miisahede rdiyortim* . Qiinki : Salik miibtedidir (aeemidir) . fena ve istigrak denizine dahp ayilamiyan ve kendine gelemiyen zatdir. $uur ve idrak gartdir.milleri ve kendilerine uyulmaya layik olanlari bunlardir. benligi heniiz zail olmanms. Meezub: Allahm cezbesine kapilmi$.anevi saiho§luk hali gaJib olandir. Salik-i meciub : Siiluk ederek.rlan manevi ciinijbliik sayarlar.inin akil lie kavramla:niyacagim beyan ediyor : 113 . Bazi ^arihler (2in ser) vt: {tun set) kifizlarmdan (siilik-i mecx&amp. Burada biraz tafsilat vermek lazimdir. ^ilit'n mi fif&amp. (salik-i mec. (meczub-i salik) diye dort simfa ayinrlar.cemal olanlan eksik ve o yoldaki nazp. ehl-i tariki. ani. Diger tig sin if a uyulajnaz. rr. Ask kelimesinin zikrolunmasi dolayisiyle Hazret-i Mevlana. arasirs kendine gelse bile. ona dair bazi hakikatleri bildiriyor. (meczOb). tcemal-i Hakki guiellerin yiizLinde gbrijyorumi diyeri Fahriiddin-i Irakiye §ems-i Tebrizi Ha^retleri 13a b^aa w *EiifcL'jick&gt. Sofiyye ki tap Ian. belks de o cezbe sevkiyle siiluke girendir. meezub da kendinde deiitdir. Meczub-L salik ise : Cezbcsi siilukden once clan. uyulsa da bek* lenilen terakki husule gelemez. Sajik: Tartkate yeni girmis. zub). askin mahiyye. Salik-i meezub'vm ise r juur ve iradesi bazan ' yerindedir.

Hergi guyem l§kr&amp. £iin bk§k amed kalem ber hod §ihaft■Kalent ki ^ar^abuk yazib gidiyordu.i&gt. Bertini ^ibi olyrsan anlarsin ccvabim verdim. Qv.km hbytcnilmemi^ kulttmsi vt BOjionilmciii dfAll: IdNsidilmesi dahu parlakdu Hazret-j Pir. §erh u beyan.nk's sayfalar dolusu yazilar yazilsa. JlIj Jt il\ ii j Jr ^jfeLl jji.j $ -ul . a§kin te'strini hissed ince — siiy Icdikkrimdtn mahcuh olb rniti. 114 S-Aii 'lL" i '*t.y&amp. i^te bu tarlf. §erhri i§k u a§iki hem tfk 3^/t. — yani. bir beytinde.* dedigini bildirir. Hatta o tar!fler as. Onun i^in a^kin teisirirte giri§ilmeden.ft. jl l &lt.t *•*£ Ger$i ief!$r4 zeban ru$eTigerest&gt. saatlerce soz soylenilse yine ajkin ne oldugu tarif edilerae^.* 116 Akl der jer/ioj pit har der gil bihiift:.. km hakSka'tine muvaiik olmadigi i^in soyJeyetii m^hcub eder. hem de beligdir. Lik i%kl bi zeban runnier est 136 ■Li sn ii i ii tdfilr vt iMV/ibi jjnrliik uIm An n&gt. "Akil. Ciin bh$k &amp. a^iklik ncdir? diye sordu.Ji*t ^jHjQiin katem ender ntivi§ten mi$it&amp. A§km tefsiri bahsine g^elince. *Biri. askin jerhindc ^amura batmis merkeb gibi aciz kaldi. bem veciz. ichamraii] edemiyerek yanld!.jn havil bag em ezan- "A ski ii serhi if in ne tiirlii hey an at da hulunsam. ask a gelince. Askm . onun hissen ve aevken mila^ilmasma ^ahgilmasi daba parlak ve daha miin^Eip olur. J*— J J C*J "J t &gt.

i* 117 A/td&amp. hacim olarak 1279 kerre biiyiikdur. hu hcvt ll Lisandaki tavsir kuvveti. can minimi iwjia der. insana ogretii. hatta lisan ile kalemi harekete getiren fikir de. fair kiirredir kll Diinyadari . yahud kinhr.ye ni$ani mxdihed. golgenin Giine§e varhk deiili olmasi k«H lindendir. yuvarlakligim ve hacmini mii^ahede etmek. anlasibnasinda bi!e adz kalir. iiu 1 Ciuin'Sjrfir an ondan yti?. Ez $&gt. -Golg*. Gune^. Binaenaleyh aski anlatacakJ yine a§kin kendisidir. Rijhu nurlandiran. sicak« ligim duymak. muhtelif mesafelerde idart eder» dive ona dair yapilan tx ri fieri dinlemekden daha ziyade. SektM dane yildizi. Hltekim Gune§in deiili de yine Giinesdir. Giinc^deu ni§aii vers* du. viicudiinii parlak bir suretde go km ren Gune$in kendisidir. Ger delilet bayed ez vey ru Tnetab. askin hakkiyle tarifinde lisan yorulur. . yahud ^Gunes.da f asikbgin da §erhini yine agk sftyledi. Giines her an.» Golgenin rcieveudiyyeti Giine^in varhgina delalet ederse de bu delw let pek &amp. elbelde hah* kinda yazilmi? tarifnamelerj okumakdan. Fakat omd gosterib snlaiiraya gahgmasi.ap olarak 109 defa. Bunun gibi askm varligini ve nasil bir tatli bell oldugunu akil da fair dereceye kadar gcriir ve gostercbilir. Onun igigim gbrmek. .ey er $&amp.* Omiri vurlipmn ilnir Mmn dtdil Lhziiui Hazrcl-i Pk. dmed delit-i d^tdb. kaiemdeki yazi^ kudreti ne kadar fazll olursa olstttt. 1 «Gii»e§ui dHili &gt.^erris her dern nur-i can'i mi dihed. a^km anlatilmaa §oyle dursun.onukdur. rcvirme. kalem yanlir.

ine ve onun delalet eyledigi niucizeye i^arel ediyor. in$akkal kamer. biiyii yapdi. Miisrikler.» Ayet-i Kerime■■. Efetidimi? •i i u h a re k parmagiyle i^arct edince Ay ikiye aynldi ve biraz sonra birle^di. (ikiye) ayri]di a6 . ared tiira hewi$iin seiner f Q'iin befayed sem&amp. Muhammed bize.ikat o esnada yolda bultmub. Miisrikler.ehtabh gecderden birinde Rasul-i Ekrem (S. -V T Sdje hdE&gt. gijlgc sitn^ masiil ^ibi iiyku gptirir. gozumiizii bagladi dediler! . yahud o hale yaklayrms bulunan Ay'in ikive ayrilmasim istedikr. Bu kat'i mu'ei^eye. Ay'in ikiye aynlma .119 .A. bir iki g[in $pnra Mekke'ye gelen Kaafile■irkiler de Ay'in yanldigm] gdrmiis olduklarmi soylediler.) Mekke civanndaki ( Mine) de bulunuyordu.-. baailan inanmak istemiyerek.V. Aleyhiisalat. Nybuw«tiri' GGkizinci seriesinde ve Zilhicce aymjn onundan aonrakl n. bedir halinde ohm. i' \j 'in ikiye ayxilmasi iniicazesi Giines gifai zuhiira gdince.^ i ! ^i uL _«it J-" J 8 *-' -.» f^^ 1 ■^J 1 Yani : ^Kiyamel jakla^ti ve Ay.

-. demi^Icrdi. Lakin iddialan dogru degildir.n her tarafmdan tarassuda (jikilsin da vukuu butiin insanlarca gorulmiig olsun. Maamafih. parlak oJan a skin. Glinej gibi acaib bir gey yokdur. (ln^ikak) suresi Mekke'de nazil olmu^. Fakat ch gune^! on dan daha acaibdir ki. ^^Ji j^a. yam gecmi$ zaroamn itibari olmaz.tFilan gece Ay tutulacakdsr* dive gasetelerde ilan edildi£i balde. A$ki. «Haktkaten Diinyada. gbkyuzune bakmiyan ve Ay tutirimasimri far k ma varmiyan insanIht yok degildir. a^ki Giinese benaetmifdi. Geieiim beytin mealine : Hazret-i Mevlana bun dan ewelki beyitde akli golgeye. o anda Dunya 1 ■ . Cin talihlerinde de yazilidir. can giinc l bakldir. yahud ilan edilmi^ degildi M. ani olarak vuku buliaugilur. akhn pek Hhniik kaJacaglm vc adeta Jtiasal gibi uyku getirecegini siiyluyor. onun icin (dlin). her noklasinda Ay'in aynj saatde L. $u halde Ay.iirunmesine rnani'dir.. Evvelee haber ahnmt^. 120 Z J. [:. Boyle bir badise olmami? olsavdi. Peyg amber Eicndimiz'iri i^aretiyle iki par^a olmu^ lakin ani oJdugu icin. Bu badise. insikak-i kamerin vuku'u.u$ o]$aydi . Ay'm satbim ikiye ayiran rnucize kuwetine benzetiyor. musJumanligin en zorlu diismanlanna kar§i okunmugdu.i : /idisesi vuku bulrr. as j SQre-i Kamer : l.sji- #* ^ ^^ Hod pdHfci der cifam pun s^n^s rtts^ 5^77is-i can bdfckt 6rd ems nist. Dunyanin her tarafmda goriiliirdu.jt^ j j o^ . aeaba o 'ki^manlar ne yaparlardi?. Arzm kurevi olmasi. van in da. baaka memleketlcrde nazar-i dikkati celbetmeml^dir. Bu beyitde de ayni te^blhi le'kid ediyor. Gune^e nisbet kabul etmiyecek kadar.» ..■■! — . &lt. cihan Giinesi fant oldugu halde.

rlak cisim Giine^ olmakli beraber. Nebwdeg der z'ihn ii. ne de zihinde!. haricde tek olmakia beraber onun tasvirini yapmak mumktii* 122 r £ems-i can feti fume dmed es es'ir. diir -Giine$. • tan giinesi ki s akni-i esirin Mricindedir.Hazret-i Pir. Uune^i s'oz onune getirebilirler. ne haricde benzeri bulunabilir.in o te^bihdcn rucii (HlUml dt. yani Giine§ sisteminde en p&amp. bnce Giirie^ benzatllmlf. &lt.2$r. »&gt. A^k giinesi lse. aska nisbetle onun da fersiz kaldigini anlatmak i^in Dunya'dl! Giine$ kadar acaib bir §ey oimadjgini. Muktedir ressamJar ve fotograf^lar §oyle duraun. 123 j\ Ji* j^i jj&gt. esirin haricitide ve tabint tlemimn fevkindedir. onun misli tasavvur ve tehayyiil edi- . GUnes m«iz'uinfsi denilen ve bizim Dunyamizla bii-Jlkiin lOrdklenen birka^ seyyaredun Ihrtret alemde.. 121 £em$ der harlc eger d heat /erd. i k'ntt'lrncnln yiiceligliii Ki&gt. Binaenaleyh. bakikaten en biiyiik ve en pmhk dsimdir.* 140 Evet.un ve a§k gunesinin. La kin bu az. o tabiat alemi dlhilindekiler t^in.:. bugiin gibi itibari kayidlara bagli bulunmadigini bu beytinde ifade edi. Onun zihinde de. jj\ jj IT Der tasavvur z&amp. mokteb cocuklan bile bir daire cizmek ve kenarlanna sualar resmetmekle. fakat canlan parlatan ask gun*. onun tasvirini Yapmak Imkan dahilmdedir. der dyed der tasavvur mi$'l4 u. jinin on dan daha acaib olduiunu. T&amp.i^ met ve nuraniyyetiyle beraber. hAricdJ de benzeri yokdur. -Can giinesi zihinlere sjgmaz ki. bir derea'ye kadar. bund^n evvelki beyitlerde agki Gilne^e benzetmisdL Bi' zim alemimizde.t-i 6rd g&amp.. Ciinki (iniui. der fidric n&amp. Mtteucm ft^m mis'i-i 6 tostnr herd.nc ku.tcrmek i(. Ask. zira onun baki bulundugunu ve dun.l yor.

(Semj-i carum asmanj denikrek. cihan finnesimn mahcub oldugunu soyJiiyor. ikind ve ueiineu derecede olanlan tamyamarfar Hasret-i fjems j^ ma^ukin-i jlahiyyenin sen derecesinde bdunanlardirndl. 124 Qu-n hadU'-i r&amp. bet eaiimesi. B1 rf Mevlana li« Rurujmek uzere Konya'ya gdmis.' B . Hazret-j 5™ s . mertebe erbabs. Zihinde ve haricde minillnin bulunmasi da gayr^i mumkindir.Bu bey it «NeMde§ der zikn it der Mric nazir. gizli olanlarmdan idi Mevlana'mn menakjbmi yazmis olan (Ferldun Sipebsalar) ■ . Sifat ise. nisbetinden de ardasilacagi uzere TebmUdir E*M*H Ullab Hazaratimn (Ma' 5 ukirO kismmdandjr. Faraza bin $ikip (i^yebilir ki. §eins'iti gelisini kesfedefl Hwret-i Mevlana da oraya gitnu&gt. Ma%ukin-i ilahiyyeden birind dereceds olanlan. ucuncii mertebede onun fevkmdedit.™ Hazret-i Mevlina (Sems) lafemm ukri dolayisiyk bahsi (Se ms . diger pevkede ve Sems'e kar^i otur- . Hazret-j Sems.* E*et. . onun tasawuru muhaldir. fiszm-i Mevlan&amp. diyor.Vmn biiyiik o^Ju (Sultan Vekd) divor hi.AHah'm asiklariyle ma^uklarjnin iic dereeesi vardir: (Hallac-i MansGr) birind derecedeki a§iklardandjr. % finsra'i dolayisiyle varid oUeak bir sual'in cevabidir. Can giineginin haricde misali oimadigim kabul edelim. eski hey'etdkre {Astronomlara) goredir. bir itibare gore. Cevab veriliyor ki: Can ffiinesi zihinlere sigmadigi i s in misB tasavvur edilemez. Ul ticuli pitli!. evbyaullahm (Mesturin) vani. Bundan dolayi.Semsi MevlBnfi'*ni baska kimse anlamadi. Ciinkl can gunesi iienilen ajk h esasen sifat-i Hahiyyedendir. halk tarafindan bilinir.y-i §em$ilddin Tesid.. B u (k. asiklarm uciiiicu derecesinde bulunanlar yalmz ismen bilirler. fakat lihinlerde suretinin bulunmasina ne man! vardir?.j Tebmtj hazretkrine inttkaaJ cttiriyor. ikinci mertebe bunun. o manevj gun^n bensersiz zivasma karsi. ayn-i (itdir.. Hazret-i gems. §ems-i gariim asman ser cj#r kit fid. Giinesin dorduncu kat semaya n.. Pirincdkr hanma inmij: ertesi gun hnn kapmrnn finundeki bir peykeye oturmu 5 .

ij da rivayet edilini^dir. Bunun aebebi nedir?* diye soidu. onun m^inevi makamlara yukseltilmesi idndi. Onuti feyz-i jrfanmdan mahruni kulanlar.Hem de v gaielleri.mufr Her ikisi de bit miiddet sukut etmis. sema' etmei'.oeve kadar Sultan Veled.na'nvn dorsden avdetinde vukO buldu i. Hazret-i Pir. beniin sanim ne MyLikdftr. Fakat ZSt-i Blsalet giinde vetmis defa kti&amp. Senfis aleyhinde sbylenmiye ba^ladilar ve onu Sam'a gitmeftr r nee bur etdiler. Sems'in arkasinda yayan yiiriidu. — Bayezid.vet etdi. Ilk rnulakaatin yolda ve Mevl&amp. Mevlana 'ya qok te'sir gbsterdi.:. Sems 1 jn i^iybubeti. Hazret-i Mevlana da . hiififan da. Hazrei-i Pir ile Hazret-i Sems'in sohbeti a3tj ay kadar devam elmi:.AV. Bayezid : fSiibbam ma a'zanu iani. Su edebi delayisiyle Hazret-i Sems'in teveceiibiinii kazandi ve halLfesi oldu. evveke — Pedetinin halifesi bulunan — CSeyyiU ii:irhaniiddiri Muhakkik-i Tirmizi) den hilafet alm^di. karpuiun nasil yenilmesinin siinnet olduguna dad.e ve tesirli gazetler sdyleme^e ballad \. lUila'yisiyte iiyU' dtjmiye ba^ladi AlvyblMUttil I fi mUiui/ \y-*' m Jit'i j^iin Vil vfihud 100 kerre mazhar-i tecelli olur vt h#i luiinr l^lmmmuJ gosltffirdi. Sir zaman sonra HazreM Sems . §am 7 dan Konya'ya gt«. sevincinden.* demis...kendisine habet vast! olniadigmdan onu vemevecek kadar Pevgambrre bagblik gdstermisdi. ve bu miiddet balvet vt liyazatle gecrni^di. O da icabet gosterib yola ^lkdi. Hazret-i Pit. Hazref-i Mevlana. bir veliyy^i kamil D]makla beraber Easul-i Ekrem fS. ve lisan-i hal ik konusmus. .) kadar mutehammil degildi. . talim ve tedrisi bsrakdi. Gun tin hirinde Sems'in bir mektubu geldi. Sems HairttUvrJ rie kendisine sema etmeyi tavsiye eyiedi. terakki eyledifei derectye nNln-tlr pvvelkJ derecesinln din bulunrnasmdan ileri gelirdii buyurdu Bunun iiierine ikisi de yerlerinden kiilkdiliir ve biribirterine sanldilar. Nibayet oglu (Sultan Veled) i Sam' a gbndunb Si'msi d&amp. Onun fdn mazhar oldu^u teeelliyyai 142 ■to.» Yani : «Bcn ketidimi lenzih ve takdis ederiin.fat ''derken.Bayezid-i Bestami. Sam 'a gidi§inin asil scbebi: Oradaki bir frenk gencinin inusJuman olusu. Halkla temasdan cekildi. Sems-l Tebrizi n amine nazmeyledi.

yami. (Kimy&amp. kul. Hal bbyle iken. Demek ki Remain (Ma'$ukiyyet) makaanu Hazret-i Pir'e verilmisdi. eger v&amp.» gazelini ingad etdi. kiiJe tsem. ayagimn tozuyum. Cimki arzettigim gibi Sultan Veled. Yine bazi kimseler Sems'in aleyhine kiyam etdiler.k-i reh-i Muhammed muhtarem.. Ma'mafih : . izini bulamadilar.ki kilned ciiz in kes ez giiftarem. donerii bir giines etrahnda. Kurulu^ iarihindch. §am'a ve Tebriz'e kadar gittiyse de bulamad:. Mevlana'nm ku^uk oglu (Alaiiddin) in de k a atiller arasinda bulundugu bazi kitablarda. Su halde MevJeviilk. Biltnemiz gereken sudur ki Hazret-i Pir'in goz kamastiran pariakligi. taradiiar. Eger biri. llilinrnclidir ki mevkvingin: kolu. olsaydi. §ems iie mulakaatindan sonra zabir olmu^dur. NihJyet bir gece §ems kayboluverdi. Konya'ya ikinci gelisinde evtenmi. Garitadir kl bu kimseler. ikisinin de Sultan Veled'de birle^mesi lazim gelirdi. su'btsi yivkdur.i.ii^ber Efendirnizin siinnetine kemlliyle uymakdir.. 5ems-j Mevlana'nin cazibesine tutulmuslar ve . Ger n&amp. Feykii. luir'aniii htndesi ve jVluliammcd'iil-Miibtat-'in yolunuti topragi. Bizarem ezo v-ii zin siihati bizarem. Kamer menem!. Bu def a Hazret-i Mevlana da §ems r i ararruya pkdi. benim soilcrim* *Ieii bundan baska bir sey nakkderse: ondan da t nakktdigi sbzdein de niliatsiz oivrum» buyurmti§dur. mknimua kadar yeti§en mevlevi Arif (t-'ri. Men H&amp. Nitekim kendisi : Men bende-i Kur'aviem. Bu sbz: beicyamn ta kenuisidir. za- u:&lt. kotij ijlerini ve Mevlana meslekiyle te'lifi kaabil olmayan hardsetlenm" ortmek idndir. sunnet yoln demekdir. Peyj'. Fakat avdetinde : •Sjerns men em. Hazret-i §ems'in halifesi idi.anlardl. Sems'e bir sii-i kasd yapildi&amp. ManzGme-i ^emslyye-i MevianavL/!. Gelelim bahse : Hazret-i gems. Yam : «Ben. ezeiimle (Eflaki Ahmed Dede) nin ' (Menakibiil-arifin) isimli eserinde yazilidir. Yelediler /iihd-j. S^msiler aski ihtiyar etmislerdir^ derlerdi. Aradilar. Mevlana'nm harem dairesinde buyiimiis. Konya'da Ejems namina bir dergah ve bir turbe vardir.) isimli bir kizeagizi almi^di. bazi Bek'-a^i me^reb mevli 1 wjkr «Mevkvllik: Veledilik ve Semsilik narniyle iki koldur.n dor era.r tedris rahlesine oturtmaya £alis. Mevlana'nm dersinden ve sohbetinden istifadeye alijanlar ve onu tekr&amp. Hazret-i Pir'in mesleki. Bilfarz o vahdet yolunda bir ikilik buiunmus. demiglerdir.Burad^ bir hususu bildirmek lazirn geldi. Sijykyenkrin maksadi.

Oyle rak§ende ki ol sem-'a-i nur. -Bu siirada can. onun nimet ve ihaan i^iretmden bir mikdarmi apklamak vacibdir. Akl ii ruh u dide sad gendan §eved.^ Hazret-i PTr de bu liizuma binaen. riih ve gMz de. «§ems'in namt zikrediJinee. «Yil\uir. $erh-i remzl kerden ez in'tim^i 6. ■Ta ki yer ve gok gulsiin. filan zat bana §u iyiligi yapdi.* ^L c-jtf j* iS \ J jX i Kez bertiy-i hakk-i sohbet salhd.x §arihlerin beyamna gore buradaki (Can) dan maksad ! Hiisamuddin . §ems-i Tebnz ana pervane oluri. Yfislii'dn gomle&amp. fit nefes can dtimenem ber taftest. Hazrct-i ? ems 'in namim kemal-i hiirmetle yadetmekle. denilmdai de nimetin ^ukru cumlesindendir.rx ve semaam yiii misli sevinsib.i kokusunu aidigi i^in.&lt. bir halt ohun izah tt demekde ve Have etmektedir ki :» 128 Td zemin it dsman handan seved. Allah razi olsun. Akil. o ha§ halEerden.i olan sohbet hakki i^in. in am ve ikram gdren kimseyt vadbdlr. &amp..Jkruni Ve In'ftm eyliyen kimscye t*§ekkur etmek. Buy-i pirdha-n-i Yusiif yaftest. ie^ekkiir vecibesini yerine getirmi§ oluyor. 125 Vacib timed qiinki amed ntim-i o. etefimden yakalamigdir.* Bir de : ■ Gorulen nimelin a$iklanmaai. Btiz gu hali ez an ho$ halhd. 144 Yani : .&gt.

H&amp. Hazret-i Pir 1 in §cms ismini yad etmesi uterine.f : B3-9G 140 akilh ihtiysir!.eret-i Fir 'in ruhti kad. )*&gt. Viisiifiin gtinilfgiiiiii kokustmu Misir'dan duydrni da.srai ile Sure-i Yusiif 'deki : Yam : «§u benini gcimlcgimi gotiirun de onu babamm yimitie koyuu. lyice i-tiriir (bir hale) gelir. oglumi Itnybelmi.jr muaszeg bir vucud-ii mukerrem idi. Zaten Mevlenlikde gileye girmis ve hizmeie ba^amis olaft yeni dervi^Jerc (Car .du. i! du derhal (yeni banian) giiriir bir hale geldifji z it man dedi ki: Ben size hilmiyec«gimz §eyleri AM air dan muhakkak biJiyaritin demedim mi™* ^eklindeki ilahi beyan'a i§aret olunmu§tur.Celebi'dir ki f Mesnevi mukaddimesinde : F: 10 1« ■ Ve Jnckuimerruhn min cim-iUbuyumlmu^u ki. h.se I am dan stirdu : Ey cevhcri inutievver. emu Ken 'an kiiyiiMiiifb iken ni^in gorniediu?. clan Ya'kuh A kyhis. ) tabir ederlerdi ki. iiakikaten. hem afak. Ya Mevlana. (Oteden) b a ha Ian (Yakub) dedi ki . Sure-1 Yus&amp. liiitiin aileuizi tie. Ban a bunak demezseniz. I§te Hiisartiuddin Celebi. Fakat miijderi gelip de onu (Yakub'un) yiiziinc kojdugu. inanm ki..mn getiriu.* rn. (^imdi) Yflsiif'un kukusunu duyuyumm! {Yamndakilcr) dediler : Allah's yemin cderiz ki. hem enfus. . «Biri. YusQfiin gijmleginden Hazret-i Yakub'un duydugu kakuyu hissetrm§. §eyh Sa'di (Kuddise sirruhu) *GulistaT]a mda der ki. sen hala tski yan]L§Jigmda fberdevam) sin.r-i sumi ile dolsun tememjisinde bulunmu&amp. Vakta ki k afile (Misir'dan) aynldi. bedenin kesafetinden kurlulmasi ve ayn-i ruh olmasi icin bir hayra yormakdan ibaretdi. «Biiy-i pirahan-i Yusfif yaftest. nu. §ems ile geijirdigimiz hoij hallerden birinf olsun izab buyurun ki.

-Ey Husamiiddin.w Htisamiiidiii Cdebi'nin recasina karsi Hazret-i Mevlana Jtiraz ederek : 129 La ttikellifni jeinni jilfend. — yani. Serh-i an y&amp. dogru 131 Men p guy em yek regem hu$yar nist. baska bir zatnan* birak. Bvunmck de oba. o halde iken. §ems ! m ahvalini izah ctmek hususumi bana teklif etm*. Onun scnasmi sayib ddkemem" dedi ve devam etti : 130 ■*. "jimdilik. fiinki. bir dainarun bile ju'lir hftllndtS dcgildir. Kellet efk&amp. Zira bent manevi yobluk halirtdtyhn. Jti samorc bugzdr to vakt-i diger.H^rel-i Yakub da cevab verdi ki : «Biaim halimb.' * •. Bazau at.H7 i:)2 §erh»i in hicran ii in hun-S tiger . ^akaii. Bazan gbkleTm ustiine ^ikar.■■-■ Kulh $ey'in haalehu yayr-ul miifik^ in tekellef ev tesalief id yelik t «AkLi ba^jnda otandan ba^kasirtm. kcskiji kill 5 gibidir. gayr-i kaabil olduguna dair dziir beyan etmesi Lizerine. baitau kapah olur. *Cigcrimi kan cden bu hirramn serbini. •Dedi ki: beni doyur. otururuz. Hem cabuk a] ki vakJt.*ei\a. bazan da ayaginiiziri iisliinU goreniejiz. yokluk denijine garkolmu^ olan zatin — sbykdigi her sbz.. sicim.ftii jela uksi s. Atilayisim ve anJatmm azatmisthir.. Hiisamiiddin (Jelebi : Kctale et'imni feinni cdi'un.il&lt. «^eins gibi e^i ve benzcri hnlunmayaii bir dgstun ahvalini Siah iqin hen ne siiyleyim ki.* Ha^ret-i Pir'in ^yokluk* halinde bulunduguna ve Jjems'in ah valine dair malumat vermenin. ( 134 . Va'tecil fel vaktii seyfiin kaah'un.ri ki 6m yar nist.* . zahrnct de olsa. simsek gihidir.

*Ya Mevlana: sen sofi degil misin ki : ■In zamflit biizgar tk vakt-i digtr. Yarin ve yarlna demek. sofinin (Ibn-uWakd) oldugunu. Pek ala bttirsin ki. ydr.» Hiisamiiddin C*lebi ( kendisinin hakikat zevkine acikmis. #/* sy* _f* $ £-£ Jt'j^. Hest rd ez nesye h\zed nisti. izahin tehir edilmemesini ve bugiinku isfin yarma birakilmamasim reca eykdikden sonra. 'Nist jerdd giiften ez §art-i tatik.j*-^ jj y *yGufteme$ pu§ide hotter sitt&lt.Her i$i vakit getjirmeden tam lamSmnda yapana tasavvuida (ibn-iilvakd) dersilir. . Bir tie (lbn-ti-zzaman) tabid vardir ki.».A i-j' p ^j-*^ 3 jb iff CjK*. •Ey arkadas. hal neyi icab ediyorsa emu yaptigim soyliiyor..$ ddt. Veresiye dplayisile. gelecekden sarf-i nazar eyliyerek. sofi (Ibn-iil-vakd) olur.S6fi ihniilvdkd cd$ed ey refik.» buyuruyorsun. riizgar ne tarafdan eaerse o cihete donen dalkavuk manasinadir. iarikat sartlanndan degildir. 135 j_i" jj-. iiievcflda yokluk ariz olur. diyor. oldugundan bahisle. -Yoksa sen sitti degii misin?. Had til der zrmni hikayet g&amp. veresiye verij ve gclesiye gonderi?. Husamiiddin (^elebi'nin bu suretle israrh istirhami dzerine Hazret-i Mevlanfi.* r -i j\ b «— -* Tu meger hod merd-i sofi nisti. mevcud serm&amp. yani gesmisden.yeyj yok haline getirir. da : 136 yt j— j~y.

1 -^ uJ ill* f lJ Gii/tern er wri/aTi jc^ed 6 der cikan. Qelebi'nin makaam-i $emse heniiz isttdadi cdmadigmi haber' vermek iijere : $1* O O.yle. Ona vSki( olmak is in sen hikayeye kulak ver vc matiasina dikkat ct. bold buskin SJiyiii^ ajikdan aciga ve h\&lt. Bdz gi def am medih ey bulfud&amp.l. *Dedim ki: eger o T Diinyada Asikilrc olursa. tie or tan kakr.» 140 . Buna kar§i Husamiiddin (^^^^ ■ 137 Jjjiillji til . btr scy ^akLniiuksmii su. gomJekli bir giizcl ile yatmam. plrahen.» Hiisamiiddifi Qelebi. Kcndisinin kapah ve imah sgilere kanaat etmiyecegini bilditiyor.i/iklk'r siihibi Mi'vkmfi.» Cevabini veriyor.» 138 Perde berridr it biriftne gti fti men. Me v Una ise. Mi nekusbem ba sanem b&amp.a* pij £ )lf Giift-i Tnek§uj % birihrte bi §vlul.148 «Ona dcdira ki: Dost un simnm gizli kalmasi.. daha ho^dnr. Ill I'Dccli ki: Ly f. ne ihmih. «Perdeyi kaldir ve agjk stiyle ki ben. bahstn tarn bir viizuhla agiklanmasim rica ediyor. Ni tu mani ni kendret n: yniyan. ne sen katjr^in. hakikatin sirlarina vakjf olmak iijin.

r^ii mfadfc Lift endaze kdh. kiil edcr.™ n n^ddred dfiir ea dg^ g^. Ivkin o arzu o It. Reu terndm-1 in hik&amp. "Bli babisin scmu gelmei. her §*y'i yakar.re olsun. a$ub u hunr'izi mccuy. Bundsn fazla da §ems-i TehTiiTdeti babsctme. 150 14.&gt. «Giiiie$ ki alemi aydiniatinaktadir. KFitne. line ve te ham midline gi&gt.jj j tit ^&gt. Pi$ ezin ez §emsA TebAzi meguy.» 142 &lt.1 Ajtabi kez vey in diem jiruht.» .yet bd^ gtij/. Ybrungesindin aynbb biraz yakla^acak olsa. Endeki gsr p\§ ayed ciimle siiht.# iS j*1^ j j4. Bir saman gopu bir dagi kaldirarnaz.4 •i&gt. Sen ba^Iatigicina don de bikayenin temamini si&gt. &lt. karsjihk ve kan dbkulmesini isleme.Uer.j/* i£jy? ^r^ $ Ci$ d$ Fitnc vy. ■And g&amp. Ber ne fdbed kuhra ysk berg-i ftd/i.ylo.

i ti j/efc deyyar ni. ET TSTEMESl- 144 ii! LU*-i Gi/i et/ §eh halveti kiin htine r&amp.145 &amp. .$ L" Kes wdared gu§ der dihliz ha.ui^ulimij akrabiyi da. To. ynhiuin. 151 "Tahfb-i Malii dtdi ■■=■ : L'.vi da u/akla^ tirmak siiretiyte sarayi lahliyc uldir.Hdrce ftdK man&lt. ^ j .l Jw «&amp.* J A&gt. PADtSABDAX HAL^ . "Kimse koridorlarda buhmuh drnJeru^in ki h bu diriyeden ban seyler soracagim..f &gt. Out kiin hem hty ii hem Mgrinc rd. ^ J ^X&gt.j. Ciiz tabib u ciiz heman bimdr n% «Ev bo^ldi. icind* hekim ile o hastadan baska kimse kalmadi. J J&gt. J^ . bipiirsem zin kezizek qlzha..«CAKiYENlN DEKDINi ANLIYABlLilEIt tgtN O TABIE-i \TLlNiN..

heva ve heves giriftan bulundugunu anlami$di. SertlikLe vermedigim de Tiik ve miiliiM-nicilt verir. hastamn van in a girdl.» emrini almi^lardi. Edebin en yucesine sahab olan Peyg amber Efendimize hitaben Kur'an'da : &amp.). Musa ve Hariin Peygamber . o hevesin kirae kar$i oldugunu tayin etmek igin hastay! konusturmaya liizum g6rmii§. Vaktaki sarayda. insonlflnn bir kismina Allali tarnfjiukin vmlmis bir nimetdir.» 153 Rifk u mulftviiiu.t. rifls sahibidir ve rrfki sever. Kl ilac-z ehl-i her §ehri cud&amp. Rifk u mulayemet..bi sdyieyin. esranm on a acabilir. kalbleri celbetmek hususunda tie kadar tesir gbsterirse. Lakin. yahud (Allah 'dan) kt&gt. . c&amp. tabir-i digerle.riyenin yatdigi dairede hekim. mealen i *Cenab*i Hak.Insan.rkar w .£ * v» ' ' . ynhud yerine gdre nezaket. meb'iis-ij ilahi oiarak Firavni davete gidecekleri sirada : Yani . burtdan dolayi yalmz kahnuiasim teklif etmisdi. nefsin.S. Bir Hadis-i §erifde. (A. «(Gidm) ona yumu^ak &amp. "Tabib-i Ilahij hastaya yava^ yava$ ve nezaketle ncrelisin* diye snrdu ve: ber mcmleket ahaHsinin ilqci baskadir dedi.st. 147 Nerm u ftermek guft jehr-i fcu kuca&amp. Hekim-i gaybi de ciriyenin ask rmibtelasi cldugunu. emin otdugu ve ifsa etmiyecegine JtimAd eyJssdigi bir kimse ile yainiz kalmea. OJur ki nasi hat dinler. giddet ve sertlik de o nisbetde aks-i tesir yapar.* buyurulmu^dur.'t.

bozulmu^ olanJara asik yiiz gosterilmek soyle dursun. Ayet-i Celiledeki (hiim) zamiri. Hfilid bin Velid'in. Bahsohman Ayet-i Kerimede Habib-i Edib-i ilahi'niri gu hareketi fcafe dir buyurulmakla berabcr.$**&gt. Demek ki nfk u mill aye met.V. halJeri. a gelen Uhud muharebesinde. aksi suretle davranilmis-. Bu da fikr-i Peygamberi hiiafina.. yard kaganlar tekdir edilmis. I? hususunda onlarla musa vert el. 1 :■:•. (R5&gt.i Mi EiReSe ka~ dar savu.) SQre-i TShil : 44.TTii&gt.n.olsaydi o kimsderin dagil mala una meydan verilmig alacagj bildidlmi^dit.:) (SA. Eger (tailfan) knba. Hazret-i Hamza jJg 69 ashab 5c hid ulnu^du.%&amp.a^ Rasul-i Kkn . hususiyle onlardan. kalblerin bide^mesine.Him bir mevkfe yerlejtirilmig olan ok^uiarjn mevkilerini kendi kendilerine birakmalanndan ileri gelrrLi di. Mr de pn. teselR olunmak iizere nezakei ve miiiay cruet gosietilmi^di. Musadcme esnajinda bizy. islam mucahidlerine bir hezimet anz olmu^du. Bi* kerre de ezmetlin mi artik AlLah'a giivenip dayaii.) Efendmi3z yaralanmis. siddet ve hiddet de bii'akis nefretine sebeb olurmuf Ayet-i Kerimede bir niikte daha vardsr: Tevekkiil mes'elesi. &lt.. kendilerine.&gt. onlur:i yumu*§Bk davrandm. bosulub dagilanlara raci'dir. Ohud muharebesinde bulunan. Sftre-1 At-1 Imrftn: 130.* buyurulmu$dur. meydan muharebesi yapmaya kalki^makdan. hatti bil :. Bu mes'ele: Gayr-i muslimler ve ordann mukallidleri tarafmdan muslumaniarLii . kati yiirekii olsaydm onlar etrafmdan herhalde dagilrp ^ilmijjlei-di bile. islam ordusunun arkadan ku^atmasj iizerfne Iki («&amp. ^iinki Allah ken dine jnivenip dayananlan sever* 3 .■ Yani : »(0 vakit) Sen Allah 'dan bir esirgejne snyesindedir ki. Artik onlar? bajhsla (Allab r dan da) glinaihlariiiin yarbgamnasmj isle. kill? arasmda kobffl mileattfdlfij bfexutmu?. Donii§ siraSirtda taraf-i Risaietden. halirlan sorulmak.jRiuadu. Hicretin ikjuncii senesinde Mekke mu^rJklerinJn Mcdine'y^ biicumlan dolayjsiyle \ f uk(i .

» denied ir. (§ehr-i tii kiicast) yinl -Nerelisin?* siiali de. tevekkiil. Her sehir a ha lis in in ilaci ve tedavisi ba§ka olmasma gel i nee: Tedavide jklini ve itiyadm nazar-i dikkate all nm a si tibbi kaaidelerdendir. oiidan sdnra AUah'a tevekkiil vc itiinad gosterih berekeii otidim bekle. zenbil i!e ekmek inmesini beklemek degiidir. Fakat Bu Ujhmeti yapanlarin ve bazilanmizin vehmi elbi. Nazm-i Celilin beyam vechile bir i§e. ::efs:n (Emmars) ve (levvame) tifatiarindan hangisinde butundugunu yokiftmakdir. Ekitii ak. Tabib-i Ilabi suailerine devam ederek dedi ki : 148 Vender an §Mr ez karabet kisiet. tevfikinden ummak demekdir. buzlar arasmda yeiigmis ve ya^amig bir eskimonun tedaviJcd her halde bir olamaz. ve ciddi bir ihtimamls gay ret gostermekdir. denilebilir. yine Mesnevi'de : «Eg« tevekkiil cdccekseu. Hiilasa: gah§mali ve muvaffakiyyeti AUah'dan beklemelidir ki. Hazret-i Mevlana. qohlrdd klmp &gt.ikm1ip!ii vartln. Qunki azim. bir isi yapmiya kasdetmek.ittihamina medar olan seylerden biridir.&lt. nkniiiiiiiuui v* bu^lih^nt kimt? vc nu^'pdir?!! Hekim-i gaybi bunlavi sormakla berltber : 149 % .** ^a j *? j- . Colde dogub biiyiimiis bir bedevi ile. mu$averedca sonra karar verib te§ebbus etmek ve kemal-i husuliinu Allah'in. sirtiistii yatib gokden.t pe^restegi ha gtstet ■ (&gt. J ir &amp. lliqi »&lt. i$q ba^ladikdau sonra zt. tevekkiil bu detrsekdjr. teVile muhtac ^bndurse.

bulamnzsa. ■■■■liir kirns en in ayagina diken balinra. . hastalik sebebl oldugumi anlayacakdi.» 151 Vez ser4 suzen hemx cttyed sere§. dilu'n balmi ycrj tfikriigiyie isifitir.» 152 h j 1 ^j o^ Hdr dcr pd ^tid c#mn diigydr ^db. bir nazarla cariyenin hastaligi sebebini ke^fetmeli. onu dizinin iistunu kor. Hazret-i Mevlana buna cevaben diyor ki: £iin ke$i rd Mr der paye§ hiled.mdan birer hitet &amp. «£iini car it yen in uabzma koydu ve felcgin cl^t ii cefa&amp. Har der dil gun buved va dih cev&amp. Barada bir siial seiralabilir. bu gibi teghis-i istidJali lie u gramma ma hydi denilir.Dest ber wabze§ nihdd it yek biyek. Yani hangi memleketin ve bangi bir jeyln zikri esnasinda darbeier §iddetlenirst. Pdy-i hodra ber ser-i zanu iiik&amp.A. alacagi cevablar esnasmda nabzm hareket]erinden bir §eyier aril a mak i^indi. onun..iial fiiU --■ Tabibin.nin Iilisiiu iirnr.b. Tabib madem ki bir hekim-i ilabi idi. Ver neydbed mlkiiywd bd leb terej. sual ederken cariyenin rabzim tutmasi. 154 155 n ■ igne uciyJc ilikt. Baz mipiirsid ez cevr-i jelek.

^* H&amp. AkilLi bir adam lazimdir ki o dikeni ^eksut." Yoksa diken gikmaz. derive sap la nip kay balsa bile. 157 . * Me so la biri. goa b'niindeki bir uzva girmis oldugu ic.» Hekimin el gezdirmesi h muhtelif sualletk cariyenin dfirdini yoklamasi demekdir. bir merkebin kuyrugu attina bir diken kor."Ayaga batan dikm boyk giif bulunursa. Goniil ki giizle gbrunmez.ramiya baslar. ^ikanlmasi mfimkin iken.ri nihed. diken cikaracak bekim. ona saplanan a?k dikenini. «Eg« gbniildeki dikeni herkes gcirebilseydi.in.r-i dil rd ger bididi her kasi. bii'akis daha ziyade saplamr. ■. hatta gayr-i maddi ve manevidir. iistfid idi.in diyor ki : 153 15-O \j&amp. Merkeb ona nasi] $ikaracagim biittiea.. gamlarm. Ona da keskin bir nazar ve mahir bir el ister. Elini gezdiriyor. sevda okunu bulup cikarrnak igin elbetde dab a fazla cahsmak ve ugrasmak lazimdir. Har neddned def'-i an ber micihed. taraf taraf tccriibede bulunuyordu.. Hazret4 Pir. iS^y S &lt. sic. 156 155 Ber dhed van har muhkemter zened t Akiti b&amp. gbniildeki diken nasi] buJunur? Cevab vcr?» Evet Ayaga batan diken. bulunmasi ve ^ikanhnasi insani bu kadar ugra$tinr.yed ki hari ber kened. 15C An ho-k?m4 ^idr gin ustdd bud t D6st mized cd becd mi azrntid* *0. gu baklkati bir misal ile anlatmak ic.Sicruiiiktjii diken dnha ziyade batar. kedeHerin bir adama galebe falmassi nasi] miimkun ohirdu? 154 Kes bezir-i diimm-i har h&amp. Dest key budi gamanra berkesi. tikarsin. .

z mipiirsld h&amp. buved ttWifcs#iM canes dsr cihan. memleketme. 1ST «^.Zcm kenizefc ber torifc-t ddstdn. . e fcud il erine ve hem$ehr lie tine dair bekime. bir 1 drafts » cariyemn hikayc siiylemesine kulak veriyor. bir t:ir:ii'irtn da uabza ve nabzm atisina dikkat ediyordu. aorugturmilar yapiyordu.* 139 * 4 L ■* " ■ " S&amp. Suy-i nabz u cestenss mi da§t hu§.Ffekim.« 161 W ft" b X 1 jr 1 &lt. B&amp.. cariyenin. acik — yani.i-i d^stdn. hangi isim stfylettildigi sirada hizlamrsa.y-i Ktssa guftenes mi dd$t gu§. wHastatim tiabzi.d Aakim 6 fossahd mi guft fd? ( Ez makaam u H&amp.^J l *3 ^ T^ . izaha mulitac olmayacak suretde — hikayeler siiyluyordu. "CaHye. caiiyeiun Dimyada. 158 &amp. basin dan ge^enlelre dair. hastaya bissfittirmeksizin.* 160 Td/ci nabzez nam-i ki gerded cihan. camnin tie istedi^i anla$ilatakdi. «Hikny^ ynltyle o cariyederi.cegdn ii $4hr las. kalbine saplanmi§ olduiunu ke§fetdigi sevda dikeninin ucutiu bulmak i^in onu gizlice Branny or.» Hekim-i llahi. dostlannin hatini sordu.

ekraek ye digi yctlcri suyledi^ 165 \f .» 1G4 Hdcsgdn it ^firiyanrd yefc beyek. Yuziinun rengi i!e nabzmm liarckcti dcgisnicdi. hem zan der giJ2e§t t Reng-i ru vu nabz-i d diger negesi.5 Git/t giif* binin §iid\ ez $ehr-i Hi§. bir ^ehit adi soyledi ve gcgtft. ewe Ice bangi sfdiirdt id in? dive surdti. ttoillitriill n. «Hekim.meinleketini s&amp.ydikiliiu sonru ba^ka bir $*hir is mini Nu\lc(!t.n 163 Kam-t §ehri giift ii. Der kiidd min §ehr budesti tit pis. momloketindei! nasi! tikdjn. Baz guftez cay ii £* ndn ii nert^efc.' 1G2 lAj^* j** j l ^-^ »jjj?* ij^r •^ %$!. ve luj. "Ki'ciuliJt'rini ve a $ebirdc hnlnn:mlari birer birer anlatdi. • Cdriye.* ^ j.lj-°J'. •Cariye. jr *&gt.D6stdin u ?e/ir-i 6rd ber fiimiird. . Sa'derati feftiM dicker rd nam biird.

metiiEckpt. tath bir guliimseme He Seinerkandh birindcn soruncaya kadar.ev bikayc ctdigi ha Id it. * Heklm-i Ilahi.^ * Jr" j$* §ehr jehr &amp. Yani mur§id-i kamil. cariyenin oabii tabii bir suretde ve zararsia bir halde atiyotdu.f JVd5^ cest u r% $urh u zird §ud. ^linki Semerkandh bir kuyumeudan aynltni^di. bir cok sual ve cevabdan sonra cariyenin semerkandii bir kuyumeudan aynlmi§. Td bipiirsid ez Semerkandi cii kand. ev . 163 f tin zi renc&amp. terbiyesine aldigi salikin nefsindeki heva ve heves ibtilasinin nev'itii ke?fetdi. *Fakat Semerkand'dan sorunca nabzin harekcti artdi.dne hdnj? Jcvssa icerd. ~Hektm.r an hakim in raz ydft. ne de yuan sarardi.&gt.167 ** *j f jj "t^?*. sevdigi o kuyumcumm aynligiyle tutu^ub yanmakda oldugunu anladi. A $l-t an derd u be Lara baz yajt.* 166 Nabz-i 6 ber h&amp. Ni regp§ cilnbid nt ruh geqt zerd- 158 159 •MemJckct .hi hod bud bi gezend. . yiteU kizanb sararmaya basladi. „v uliIui Jutland]. fc. Kez Seinerktindi-i zer ger ferd j-iicl..

-yani.jt kuyi &amp.» no 169 j*^ tSy £** Oi f J G&amp. Cariye de koprii ba^uida Gatfer maballesinde cevabmi verdi. kudamest der giizer. o hastadan bu sirn anlaymca. cafiyeye : Hastali&amp. o derdin. sana adeta ycniden bayat verecegim. kuyumcimuu mahallcsi hangi yoldadu? diye sotdu. Sen! sar^abuk bu hastalikdan kurtarmak i^in himmet giisterccegim.d ba§ % jarig u eymen ki men.gine ediin ol.tmn nc oldugunu anladim. o belanin aalmi v* scbebini bulmuj oidu.» 170 Guft ddnistem ki rencet gist zud t Der haldmt sihr hu h&amp. *Hekmi. dedi.hem numud.Muradina erec&amp.tni yapacagim. An kiinem bd til fci 6dran ba gemen. «Hekim. F: 11 161 . — » 172 Men gam-i tu mi ho rem tu gam mehor .Ve §u nasihatleri de i3ave etdi : 171 $&amp.*0 hekira. Ber tii men Tni^/Tkterem ez sad peder. Sana ya&amp. Ber ser-i -pill guji kuy-i gat jer.murun ^ettiene yapti&amp. -Sevin dugtinmfekden vaages.

Buna i§aret olmak iizere HazreM Mevlana. Mii'mitileri ciddim eyirgeyicidir. gclir.Hazret-i Mevlana. Ustimiize 50k dii§kiindiir. 173 HiSti ii h-dnin rdzrd bd fces me git. bu. •Padi^ah.if tew 1 1 Yarn : "Andolsun. 152 . baba jefkatinden yiiz derece fazla bulundugunu. huausiyle ehl-t imana karsi merhamet ve muhabbet hislerile dopdoludur. ifade ediyor. babnmn evlada okm gcfkiilimlru &gt. sirri kimseye soyleme. Onun varis-i kamili bulunan evliya'ullab da. Ger^i £efr e2 tii Mned bes custitci. S™ lizulmc. hekim-i ilabi li&amp. size kendiuizden oyle bir pcygamber gelmbjtir ki.iii kut iatCenab-i Hak Kur'an-i Kerim'inde : &gt.WjgS (*^fef&gt. Rahim ve sefkatli olurlar. garuglne bikufirii. sizti] sikintiya ugramamz ona ook agir ve giii.e sozler soyletiyor. kendilerinde bulunan nJahet-i Muhammediyye derecesinde. Ailahii ziilcelaJin.anmdan cariyeye karsi Tnii§fikaar.» buyurmu^tur. bagisiajicidir o rD . kendisindeki merhamet ve muhabbetin.S3f »^* #f&gt. Benim sane ulan $cfkalim. senden siki siki sorub anlamak istese bile. bahis delay lafyle sir saklamamn liizumundan bahsetfiyor : f JO) sate-i Tevbe : 1Z8.„__ «Ik.&gt. umumen mahlukaata. bu ayet-L kerimede: zat-i akdesini vasfeylemi? oldugu (Raul) ve (Rahim) sifatlariyle zikreyledigi Feygamber Elendimiz. Rahmeten bl'alemin olmak haysiyctiyle.ti son In glUttirUi ktdcrbil ilu^hnur.

orada nasil gomulti kahrsa.gelmesi i^in. muradin ^abucak husulc gdir.?j/5 amber ki herki sir nuhiift.» Hadisine telmih eylemi^dir.&gt..CjO Gii/t P&lt. kalbi ndeki s^rlar da suretle gizli bul^nur. Mesnevi'tiin diger bir yerinde : «Gidi^in. sir mezanna benaetmekle: SLulur-iil-alii'ajf. hiir insaniar. bunun faydaai olacagmi da temsil i^in Hazret-i Pir diyor ki : . j'-j ^ JJ? j_j— ■ Gtr hanc raz-i tu gur. demek istexni^dir. "lLwrot-i Peygamber buyurttiu^dur ki: Her kim sirnm gizlerse. Ikinci beyit ile de : «Hacetierintzin iiusuk. Zud gerded bd m«TQ»i-i fiijt ciift.stl $eved. Sir saklamamri liiaCimunu bildirdikdtin sonra.Hazret-i Mevlana bir beyit evvelinde kalbi. Yam : -Hiir DlanJarm kalbi. kubur-uJ-esrar. Ah muradet zud ter h&amp.*&gt.» Oi r j* &amp. csrar mczarlandir-" meseHne ima etmi^.u* &amp. «Kalbia.buyurmu§tur. Ciinki nimet sabibi olan her kimseye hased edilir. di Iseved. sir saklaniak hassasindan yardim taleb edinij. altmtn ve mexhebin hakkinda dudagini kimildatma vc onlard an bahsetme. mrfimn mczan olursa. muradma ^abuk erer.174 iji J j 0^. kabre kuhulan bir cesed. _^*i.

ina ol* miiij demekdir. bu&amp.1S3 176 j^i ^ &amp. Ehl-i tarikin halvetleri ve erbainleri hep bu maksada mebnidir. Halvet de. toprak lia. harmanlamr . Fakat halvet. erbain de. toprak dan ihare-ldir.lui\» Fuzuli'nin : Dane toprak igre zatvmet ceketigiciin nice dem.*j ^\ jj* «b Dane gun ender zerrdn pinhan $eved.&gt. "Tohurrij toprak i^indc kahb da Mr miiddet gec.in terbiye&amp. beyti. JSoj ceker. ■Altin ve giiniu§ gizli bulunmasalardi. Erbain ise kirk gun inziva etmekdir. soriunda matliib ve^hile inkisaf eder. muden iciiide nasil terbiye bu Iurlarth?» Mevlara Clmi «Luccet-ul-esrar» isimli kasidesinde der ki : «Altm ve gumii§ ncdir? Giine&amp.'..tamri . Mesnevi'nin bu bey tin den flSmmig gibi geliyor. Sirr-i 6 ser sebzi4 bostan $eved. drdyi$--t bos ton olitr.ince. tenha bir yerde uturmakdir. halde halis altindan tac yaptiran kimscnin. mud. Diger bir misal : T Zer t^ii Twjkre ger nebudendi nihdn. 1C4 . detle mukayyed degildir.ftendi zir-i kan.vt'si'rmtsi s&gt.iyle renk ahm. MuallJm Nsci merhQm der ki : Zir-i tak-% serde olmu§ t akhi vahyaver nihan.. Sanki etmi§ kendini gar type peygatnber nihan. onun sirw. Pervert^ key y&amp. Hiilasa: ance gizli kalan gey.'.s.

ifcdt ve butu'n Dijnya halkitlitl gfislertaJ kamagbrdi.I TE$ltiS VE PADlijAnA AJlZETMESl* 181 jjT . o liastayi korkudati eiiiin kildi. *0 VELl HEK1MIN. mecazi — yini. Ea'd ezan ber hast azm4 $&amp.if"i L^. ■ Va'dler vardir ki hakiki olduklarmdan kalbe itminan veririor. ya ettigi va'di Uitmali.kra zan §emme-^ dgdh herd. . Keaa Nebiyy-i Ekreru (S. cariycden bu malumliti aldikdan som-a.. daimi bir hastalifa benzer. olanca parlakhgjyle meydana c. 'infai ve icra edilmedigi i^in. Hckim-i ilahi. Akil. Va'de-i na ehl §iid renc-l revan. once Hira. $&amp. Kukat idrAkdmn asari nicydima (jikar.k herd.Evet. kalkti. dimag mahfu7. yiihud kimseye bir va'idde bulunmamabdir.J ~S f f J*\ fj^j o^j £j *fc J*^ IT i-^j Va'de4 ehl-i kerem genc-i revdn.jij \^\j.* 180 i&amp. *Hckimin va'dleri ve lutuflan. Ona cariyemn ahvalindcn bir par^a malum at vcr"di.a l'nsan. dogru va'dlcrle yalanci va'dleri ve on] arm niifuz iizerindeki tesirini anlattynr : 17S Va'dehd vu lutfh&amp. padi$ahm huzui-una pkdi.» 179 Va'dehd bdjed hakiki dilpeziT.r. Hazret~i Mevlana sir saklaraak hakkmdaki tavsiyesinden sonra.y-i an hakim.) Efcndimiz. Lakin sonra.V.Na ehil olanm va'di ise. Vintva'dler vardir ki. yalart bulunduklanndan — insaaa sikmti ve tasa get iri rler.A. n. HASTALI&amp.» 182 . Va'deha ba§ed mecazi tdse gir. aeyya* bir baziue ve cari bir uakid gibidir. Kerd an rencurra symen zi Mm. "Kerem sahibleriiain va'di.nsi K'indu ^i/hdir. sonra (Sevr) _m agar alar inda gfztenmigdi.

bihan zan %ehr-i dur. lira &gt.ldigi sirada onlari gotiirtcek sefirler.jj _ r . jT jb^ji ^ Pes firisitiri un taraf yek du maul.\jiW* jlf j* o&lt. • 183 . "Sonra it larafa haztk. ^rjjg i^iT Ijjjjtf'l J jl f jl &gt. o uzak §ehirden d vet et._ «PicHfnh. •Dedi ki. Hicretin altinci senesiride hiiki'imdarlara ve emirlerc davetnamekr yaz. kifayet ve adalet bulunmasi elzemdir.» 184 £iinfci sultan ez hakim in rd §enid. ebJiyttsiz bir bariciye m err. ona tavsijedc bulutima.* 185 J&gt.™ Hazret-t Mevlar.L*Gri/f tedbfr an biived kan w&amp.-j ^ «iV J&gt. Ba zer u hil'at bidih' 6r&lt. Haz'ikaan ii kdfiydn ii bca a'dul. urn nun da hiikimetin ba§iria gaile getirecegi jiiphesizdir. . muhijn bir niikteye temas eriiyor : *Gimdercccgin yere akilh birini yolla da. Rdzir drim ez pey-i in dirdrd. Selaret v^jifesine Peygamberiraiz taraftndan cok ehemmiyet veril-§.S gurur. biisbutun aksi zuhur eder.' derler. §imdi ISiim gden ledbir. kali vc gayct adil bir iki davel^i gonderdi. n kimselerdcn intihab edilmi§di. ^1} $j^ lj^T ii jl^ Merd-i zerger r&amp. f?i&gt. bu dtrdin tedavisi 19111 o adami getirtmemiz dir. «Altm \e nmetli elbise gimdermekle kuyumcuyu avutub. hckimiit bit laysij csml l-jldnti. Pind or a ez dil u can berguzid.a.amm nnsSKotint can dan. Bir i$ gordiirmek itjin gonderileri kimselerde hazakat. gidecekleri yerlerin lisariitii bile. Bunlardan bin bulunmazsa matlub i in huaiile j^elmesi joyle dursun.dra.iiiildiin kit hiil etdi. Kifayetli bir seiirin devletine pek gok hizmet edecefi.

ulmii^dnr.* Inek in kil'ot bigir u zetr u s\m t . £iinki sen buy tilt bir iistadsm. patHsjlidyn mujilrti olarak Semerkartd'e vt kuyumcu'iiun nezdiue geldiler. Pijf-i an zergcr zi d/iin^-h bc^ir. harb l^in degil.Miisliimanbkdan evvelki cahiliyyet devri arablanmn da sefaret vazlicleri vardi.ok d. islamin iuhOrunda bu vazife. seiiin sbhret ve sarvatin schirSere yayilmis ve kerkesce du&gt.di. Hazret-i Omer (Kadiyallahu anh)'in uhdesinde bulunuyordu. gftjti kuyumcu bagiligma se&lt.. Bundan dolayi idi ki.itii nlditgunu. Ihtiyiret herd zira mihteri. Gelelim bahse : 18G .e. Fakat Hazretd Omer. Hudeybiye seferinde Peygamberimiz taraf in dan Hazret-i Farilk fcCtkke'ye gonderilerek.y-r zergeri.iri.iij. jU-1 ^^U ^lf Ke J j.» 1S8 Nek fiildn §eh ez ber&amp. iati/ iistad-i kdmii ma'rifet t Fag ender §ihr ha ez tu stfat. q ^onderilir^e daha iyi i§ gdriilecegirii arzettigi i^in sefaret va^fesini !faya Hazret-i Zinnureyn memur b-dyurnlmnjdu. Osman bin Affan'm ise hisimi r akrabasj bulundugurtu. kendisinin Mekke'de dc bir e.* 187 C*s* J+&amp. ziyaret i^in gelindigi bildirilmek istenrnigdi. ederdi. 107 ^^HH *0 iki eniii-. kabilder arasinda adeta siyflsi koxiujmalar hizmetini its.-T ■ Td Semerkand fom-dind an du evnr. «i^te iitau padisah. Bu i^le mijkeJkf oias kim&amp. "DediEer ki: Ey marifet ve san'atda kamil oUn naxik iistacl.

i MftUtt k^detiiginden haberi olmayau sdwaeft^ seH-le yola sikdt.ri. ewelki hekimlerin a mukallid ^yhl.Kuyumcu bir fc&lt. Sonr^n zahur *3« cl^inin . sl nd a ki ^hsiyetlerden.jii a). memlcketinden.dan.fe mat ve elbbcyi g&amp. . altitu ve gumii&lt. ca)u£un. Kam b*deli plan hediyeyi elbise iannetdL* Hikayenin b. gocugundan ayrildi-191 'j iff ^W -l-aj . sdyknilmbdi.^E J^-ti Ender dmed §&amp.Urdu.Quri biyayi ha$ bd$t zu nedim.dm&lt. Hun behdy-i hi§ra hiVat §vnaht.* Elgilerin raiijdesi lizerine : 168 -*-/ 100 Mettl mdi H hil'at-i bisydr did. kuyumcunun = heva vu heves m^messih Oldtt* . cariyemn = !]e f ai .» 192 Esb-i tazv ber nijest u fid taht.™hu. . Padigahin tiezdiiie gtlinee de has bendelednden ve nedimJerinden olataksin.akil ve fehm. *§u giiizl elbiseyi. gfe^Sfeiil = .il evlemekde o]duklan...Arab ahna bindi ve sevmcrek .§ahi.m der rah merd s Bihaber ka'n$dh kusd-L can$ -kerd. taWM BU*W» = ^^ kamiH tem.nince orini kapild. Girm §iid ez §shr u ferzendan burid. .

Hazret-i Omer : &lt. ha life Hz. yahud o da senin burnuna vurub hakkir. kudret-i llahiyyenin vfiattasi bulunan mur^d-i kamilin ir§adiyle miimkin olabiJir. Son™ Hac icin Mekke'ye gitdi. bunun ipekli ihramma basdi. insamn iabiatine oyle kok salnr. Suriye'deki {Gassan) mevkiinde Islamm zuhurundan 400 sene ewcl bir Arab hiikumeti te^ekkiil etmi? ve (Gassaniyye Devleti) nammi a1ny§dl. JJ&gt.ciz insulardaki bobiirlenme fikrini balta3ami§. Cogu defa da o ugurda bir musibete ugvarlar. Bi2an$ hukumdarlarmin tabi'iyyetine ve dinine girmeye mecbur oldu. yani.. Yokim en a§agi bir mevkide bulunan Insanlarda bile kendi dunundakilere bohiirlenmek meraki vardir.i alacakdir* dedi. t Hod bepay-i M§ ta suiilkaza.Ben bukumddnm. Cebele. bir kiilah kapmak. Ma'Ium ya. Biiburlenmek hissi ve tehakkiim hevesi. o &amp. dedi. tebakkiim hevesdisi cebbar ve zalimlerin burunlanni yerlere Eurtmu^. » Su'iilkatq: Bir musibete ugramak demekdir. (Dinden cikdi) Hal boyle iken.su ve ba#a s^-nek hevonldir. ^anh-i Mesr.ifdir ki onlarin kopanhb gtkanlmas:. Gassaniyyc htikUmdan (Cebele bin-Eyhem) i bir bedevinin burn una yumruk vurdugu icin.dynilmisjdir. a gece maiyyetiyle bcraber ka^di. Bedevi. Evet. Cebele ! *6yle ise musa'ade et de bu gece dfi iineyim&gt. Sonra bu hukumet. buna hiddellendi. Hazret-j Omer zamamnda Medine'ye geldi ve Musluman o!du. bedevinin burnuna bir yumruk indirdi. dediyae de.Muslumanlik hukiikunda bunun ehemmiveti yoktun buyurdu. "By yiiz fiiriij rj»a iJe. Cebele. Halk arnsmda ecel-i musemma: Bir . Ey §udi ender sejer 6d sad riza. Hazret-i Mevlana bu hskikati beyan ifin diyor ki: 103 Jtffc J*-. caudan. Seri'at-i . birksc para vermekle bedeviyi rhz\ etmeyi kendisi icm bir ziil saydigi icin. bit mevfcie gecjb bir kag kigiye kafa tutmak icin can atarlar. goniilden rail olarak sefcre Alkali ve su'iiikazaya dogru si den. Cebele : . Cebele'ye : °Ya has mini razi et. Eizansa iltica ve orada irtidad etdi. Ka'beyi tavaf ederken bedevinin biri. Bir ecel-i musemma. o adj bir bedevidir. Hazret-i Omer miisa'ade etdi. Hazret-i" Faruk. Omer'e miiracaat ve diva etdi.Muhaimmcdiyye. Iste bunun icin. bir de eeel-i kaza vardir. bir seyyid-i Kureygi' ile bir abd-i Habe^inin hukukga miisavi oldukJanru bildirmi§. ayrj yumrugun kcndi burnuna inmesine mahkum etmi§di. 27 hukiimdanndan sommcu olan (Cebele bin-Eyhem).evi §eyh Ismail Ankaravi beySn ediyer. •Siddikiyet jncrtcbesiiie va miliar dan bite en son sail ulati ^ey f bUyUUlWk hk&amp.[arim. bazi g A filler.

Azrail he ona: Git bakalim. bir jey oimadigmdan. Halbyki. muradina erebilir misin?» der. «0lum sebcbleri cc^idlidir. izzet. Hirsla.ll rev dri berl.insanin y:it.» 194 Derkayale§ \*zz % mat u mihtert. her canhnin hayat miiddeti ve onun bitmesiyle o canlinm blmesi. ecel-i kazA l» bir kazi nclkesinde vefiit ©tmesj diyc anki-silnii^dir. o yoiculuk. ^Kimi yatagiada oliir. kimini trtn. "Kuyumcunun ha ya] in den.ih an merd-i garlb i Ender dverdej tepif-i ' §ek tabib. ecel-i kazadir. mai vt biiyiikliik sahib i olmak ge?iyordu. Ecel-i kaza ise hiikm-i IlSW mucibince hay at mudde'. ir«turiirsiin diye tariz e diyor d\i.» Yani. &lt. Bu !&gt. Fakat ^ikanin eceli gelmig oldugundan cna asrail sorar .inin bitmesi manasinadir. biiyukluk ve zenginlik arzusiyle yola cikdir. kimi bifida. riitbe ve nievki hevesiyle yapilmig bazi yolculuklar o]ur ki. *git bakalim. yolcu icin cehennem olmu^dur. vol clan gelince hckim-i hckhj onu pndi«abiu liuiu* runa gtiturdii. ecel-i musemma: Bir kimsenin ya^ayacagi mtiddet demekdir. 195 Qiin resid ez r&lt.u:inda olmesi.« 1 i £ oldugu balde — oJiimun kendisi birdir. kimi kui^unla vurubir.ebebLer mulit *. Gujt Azr&amp. gctirirsin. yi'thud oiomobiE ^ignur.0 gariu kuyutncu. kimi dtnizde bogulur." 170 171 . Hiikm-i IJahiden haric.

Mahzen4 zer ra bedu teslim herd.* 200 ^^ ji •* jn j^T £eh ■:.Li 5^4 did 6rd fa si ta'zini kerd.da tiQ^fid an mehruy Td. feset u ikram iLe padisahin yamns gbtUrduler. yam cariyemii. Altm ha*inesini ona tesltm ctdi. Tiri*in guzellerl mejhur Hildugu i^in.* Tiriis.» Pes bafei-me$ g#t ey sultdn-i min. 197 jjf r y ^ ^j^ *jj . Td bisuzed ber ser-i }«m'-i Ttrdz. ■Sail unit goriince tazimde bulundu.mtes no? $ewd. . b«i uctmda yuttin diye kuyumi-uyu. jih-i visfili ilium hasret att^ini sutid. o ciiriycyt bu efendiye ver.jij- j-* J. An k^ateefc r$ be din ndce bidift. -O Titaz mumttm™.■( &gt. Cuft kerd' an her dii sohbet cuyra. J J&gt. eariye oraya nisbet edilmisdir.Tsiin. LrfaWd* da Tiraz isminde bir mahalle varm 1? .» 1D9 Td fcenizefc der r&gt. 172 *Tn hi Jiuiuiii visaliylt carlye lyilcjsin.U.dan sonra hekim-i tlahh Fadisaha d*di ki: Ey biiyiik suitan. „Or&gt. Tiiikistan'da bir memleket inns kh giizeUeriylc meshur imi 5 . j r Suy-i §ahin$ah bUrdend^ h t\Az.

. drive ise disa bakib . Ras&amp. cariye nazannda onun. dogru mu?» diye aordu. «Ondan so lira hekh". nefsin bir muddet heva ve hevesine terki demekdi. ahaliye miisaade vermi^di. O da huzur-u Peygamberidc musluman oldu. a heveslerin miinasebetsiz.cn (Umeyr B. Safvan huzur-u Nebeviye girince : «Bana miisaade vermiism. gozuniin r engine meftun olmu^du. Sil&amp. oldugunu anlarlar ve onlardan bikib vaz gegerler. Daba mijhkti bitmeden evvel Islama geldL 173 202 L_! £tj£ j3 jf ji ijljl i^pi Ba'd ezan ez 6ekr-i o §erbet bisdkt.si EtJmmu Hakim) gidib getirdi.rn.203 Cdn-i du/Uc J r der vebtl-i a nemand. bir Tniiddet hevS ve hevesine terkedilir de onlar.il oglu (ikrime) Yemen r e dogru. Safvan'i da h kabilesind. kum gbztt oniindo crimiye. Safvan.* Pad if ah o ay yiizlii cariyeyi ona ba£i$l&amp. icden gafil bulunanlardandi. Td besikhat amedan diihter temam. Bakat tctigi serbet iizerine tutuldugu hastahgm tesiriyle o sathi guzellik soluverince. I^te Safvan'a verilen bu dort ay miihlet. Ta bihord u pi§-i diikter migiidtiht. «Alti ay muddct bennurnil oftliilar. Hazret-i Peygamber: *Dort ay mubEyyerain* miisaadesinde bulundu.ek gibi. Fakat MekkelileTden bazilan bu miisaadeye itimad etmedikleri iijin ka^iriijlardi.di ve iki hasretjedeyi bblestirdi. (Umeyy B." Cariyenin kuyumcuya nikah edilmesi. Onun i?in yeni salikler." 201 Miiddet-i §e§ man fnlrandewd k&amp. Ebu Ceh. kuyumeu i?m Mr serbet yapdi. Kuyumcunun di$ guzelliginc tutulmu§. oua kar^t cariycnin de ilgisi kalmadi. hastalaiub zayiflamiya basladi. «Dogrudur* buyurdu.l1 olmasmdan ibaretdi. pejmurde bir cic. kijfr ve firkin kotuliigiiniJ anladi. -Kuyumcunuu hastalik tesiriyle giizeliigi kalmaymca. yam. yiizimtin bicimine. Safvan: *Oyle ise musluman olmak ifin bana iki ay miihlet ver&gt. kiymeti kalmamis. cariye de temamiylc iyilesdi.» Kuyumcunun guaelligi. Vehb) gidib getiTdi. gortinusde yak151k. Nitekim feth-i Mekke esnasinda AasululJah (Sallallahii aleyhi ve sellem) Eiendimiz. ^iinki birdenbire konari yasak. nefsin bir muddet i?in heva ve he ve sine birakilmasi demekdi. Hakf)'in oglu (Safvan) da Cidde'ye firSr etml^di. O da icinei. Ikrime'yJ. dedi. Huy ye tutum itibariyle kendisinde hi? bir sey yokdu.lullah .di b . nefsin hirsmi artirir.

ir. nefret ettirmiye ba^Iarlar. Oyle heveslerin sonu riisvaliga raijncer olur.« Kvtit K.m. mahud kuyumcunun helakine tesebbiis edilmesi. 205 Kdj kdn hem neny budi yekserl. Ke ke oyle gtizel olacagiua ba5tana§agi cirkin bulunsaydi da hakkinda oyle bir bukibm verilmig ve Syle bir tesebbiis icra edilmemig olsaydj. sonra o vakitki haUerinin cilginlik oldugunu itiiaf ederier. -Reak cazibesiyJe husule gefcn a 5 k!ar. Bir ariza dolayisiyle o renk zail oldu mu. kendilerindeki ^os aldatici rengin muvakkat devlaa muddetincedir. hakiki ask degildlr. onun yuzltne baglanan ciriyenin ilgisini gidormek IcindL O alaka ise di? giizelliginden hasil oImu§du.ri.» ■ Yani. mahciibiyyetle hitam bttluyormug. miinlsebet dolayisiyle zShiri guEellige kar$i olan a§klann devam edemiyecegini anlatmak icin diyor ki : 204 J&gt. yahud slyah vc mahmur bir cifl jjcteUJi. . 206 ^ . Bbyk muvakkat bir guzellige 3s. mivl. Ta nerefti bervey'an bed daveri. evvelce teshir etmi$ olduklanni.yi kez pey-i rengt biived. a$iirru§ bir gone ay a benziyen iki dudagin latif ve fltnekar avazi.&lt.. yaliud bugdsysi fair yu/. La kin onlardaki bu cazibe.Hazret-iJVTeviana. EvveLcc onlan gormek i^in can feda etmeyi goze alacak derecede fedakarlik gbstermek istiyeniere 'Bana goriinme de kime istersen goriin&gt. ik olanlar. l§k nebved akibet nengi biived. "Ktske a kuyumcu da firkin tik limsali pJaydi da a kp'tii hiikme ujjramasaydi. JS OJL: JjJ J-lt I$kh&amp. hatta nadim ve mahcub olurIar H Detnek ki renk ile ba^byan sevgiler. dedirtirler. hevcsden ibarctdir.-a temkinli kalbleri bile titreti r. suret ibtilaBindaa kurtulamamig olaotara muhim feiri vardir.. Siyah vo yumusak bir zulffin ihtizazi.c Hun derid ez qe§m-i hsmgiin cuy-i 6. olduk&lt.

Hairel-i Mevlana bu nuktcyi bey an icin de diyor ki '. Zijleyha'mn sabrmi tiJKeten guzelligind™ fcis^ka i^beb yokdu. benim saf ve temiz kantnu dbkdii.» 208 j*» lJL* j_j»* jLh# J.Dtif men-i can-l vey dmed ruy-i 6.» . sahibi hakkinda korkun^ bir ceza olur. gent. guaelbgi dolayisiyle hayatina kaadedilmi^dl. postumu nbp kttrk yapmak i^in pusuya saklandi!ar.* 200 CjS ji \j# . bir 50k hiikiimdari.** Yani. iBen o kir tilkisiyim ki. kuwet ve jevketi bldurmu$dur. *"*" 207 Dusmen-i t&amp. Mesela Yustif Aleyhi£ie]am'in senelerce Misir zindamnda kaJma&amp. 174 175 ■Her jiimd sfcMbl k&amp.ni olmus. cammti dii^maiu olmu^du. gcibegimdeki miski almak icin bu avci.Hudisi muklezasincJi. beni yakalayib ba§imi kestilcr. kendisinin db^m&amp. £iinki yiizuniin giizblligi. aarvct jglbi.\fj jT^ tf\ T ■ *" ^ * Ey menan nibdh-i saftrfi der kemin.vvs amed pcrr-i b Ey besd §ekrti bikii^te jerr-i 6 ••Titvus kusunun kuyrugu ve kanadi.ftede u^rar* . «Onun gozJetinden dere gibi kanti yajlar akiyordu.ina. Ser biiridende^ berdy-i postfn. saadet gibi.1 ili^j Gii ft men an dTing/em kez ndf-i men. Bizan bu nimetkr.lik ve guzellik gibi nimetler dolayisiyle insan hasedden kurtulama2. "Knyumcu diyordu ki : Ben bir ahuyum ki.

! t l 1 ij. yanl intikamsi? kBtitiiyacagnti bilmiyor rmi?« Buradaki (JOfdiuft) dan maksad: Kuyumcimun akljna ve rubuna nisbetle bayagi kalan giJzelligidir denilmijdir. kainmm in umayacagmi. "^Bctii madumim it in uldi'trcti. ' • Bt'n o filim ki. dialer! kesilmek iijjn de filin avlanip clriurulnieaini kendi haline benzetiyardu. iilcikT. postekiti yiiziilmek irin tilkinin. Ondan Eonra da diycjidy hi \ 211 1 1 o" ^J" £ ji j*' ty An ki kfijfesle^n pey-i madun-i menMi nedaned kl nehusbed hun-i men. &gt. tilkiye. rUsleriim almak icin.n Kuyumcu. = yaralar kanimi dbkmii^dur. Bana byle geliyor ki : Kuyumcunun madunum deraekden muradi: gegici giizelligine a§ik olacak kadar idraksiz bulunan cariyedir.17fl 210 Ey inenan piU ki zahmA pilbdn. file benzetiyor. Hazrct-i Mevlana : '■Mldaried ki nehusbed hun-i itigM* rnisraiyle de : ^Bu^irilkaatil bil katil* . Riht hitnem ez beray-i ustuhan. su tasalanmasjnda kendisini ahuya. Daha dogrusu kendisini heva ve hevese kapliraeak derecede himmeti ajagi olan n^fs-i emmaredir. avcilprm viicudtimdc .'ani. Misk gtibcgi ahantak 15m ahunun.

Hsdislne i^aret etmi. *Divann golgesi bit miiddettik uzasa bile. kuyumcu diyordu kl . cczasiz ve intikarnsiz kalamaz. onun mukafatsm gi»recck. F: 12 177 §ahsi menfiial. HHii'i giin men ke$ qiimn z&amp. B5.* Yard. zamaru geUnce o ceza gebr.z gerded suy~i 6 an &amp.YanJ : «Kaatili. elbetde bu hak alinacakdir. ise oiuw cezasmi ge&gt. Benim gibi sucsuz bir adamm mes'ulleri.z.&amp.ye bd£. yahud nefsaui gaiaz ile bir a dam hlduren. Ya hukumetirt idam sebpasi. yapanin ay-aklanna dolasir ve yakasma yap^ir. « Bug tin bana i$e yarm onadir.recek 71 = buyurulmustur. kim de zerre kadar jer yppmi. diger tabirlp Allah'g. Fakat yarm.yi key est. insamn kat'i amelirdri eeaasi. *Bugim beni gunahsi* cdarak dlduriiyorlar. yinc o go'lge divarin rfibine doner. Benim gibi bir adamm karu nasil heder o)ur?» Ylni.it Gerfi dtodr efkened saye dir&amp. xure kadar bir Hayir i^Umijjf ise.^dir. yabtid bbiirgun ordarm ba^ma da gelecekdir. Bermenest i7nni2 /erda berveyest. (71) SftrifJ Zilaal : 7-8. yahud baska birinin intikam aleiidir. katl ite mijjdele. AMh'in iradesiyle bir miiddet gecfkja bile.n biTtasmi yiknuiya ctir'et gbsteren bir bedbaruin layik oldugu ceza. Nitekim Kur'an-i Kerim'de : ^Ijte kim. .

* buyur'jlmusdur. klnt de kutiifuk ederse.SJayt'i! u miikafat ve cezij D&amp. kendi lebine. Duilyada boyle oldugu gibi Abirette de boyledir.rfr-i h&amp. 214 i-n cihtin fctthest it fi'l-i :rtd nida t vltt ni da hard bimd ared sada. "Bu diinva: dagu.* insan da^lik bir yerde scslenince aks-i sada husule gelir.M Yani : «Kiiu iyi ainel (vc tiareket) dc bulunursa (bu) .o st'slcri bizc j&amp. ses.dc eder. Bugtin z ul iii 11 yoktur. Aki-. SeaJen^n iyi $6y lemi^se i^iiec^i akis de iyidir. O i^terrn miskafat ve cesalanm i^lerfn nev'ine gore ak^eidirir. 6syJene» kirnsenin kula^inn akseder. Cenab-i Hak. EKinyada kazamni^ ouinguna vc yapmi:$ oldugu isb'rt' gore mii U:\iVit ve reza garecekdir.^mi&amp. islerimiz de seslejimeye benzer.» ITS (72) EOru.k. Aruretdc mutlakaa ve mutlakaa goriilecekdir. An kemzek jud zi \§k u renc pah. CSriye dc Li^kdam vc bastaiikdai) knrtuUlu. Kur 1 artda 'mv&amp.nyAdu vn tlmoasse.i FuMik-l : 4Q IVM 2l1t . kfitii sdylemi^se duyacagi $ada da kotiidQi\ Dunya ise iitsan oglunun yapti£i ijkrin aksinden ibaretdir. "KuyiLmcti Imniari ^byledi ve hi'mni iilUp taprak ultina )jitdi. buvuruyor 215 in btgiift ii r$ft derdem . hn da kendi alcyhinedir 71 . me alert : «Buguti. insatilar kd kadar zulmc ugramayacaktarjdii&gt. yam t Kiyamet giiniindc her ^abis.

bizim Iflrafimiwi gelemex.lardir. cariyede olan sjkin zeval bulmasina benzemez.» Allah ise ekrem-ul-ekremindir.* Ve bizim ararruzda ma'suk ve mtiteber olamaz. Her demi ba$ed zi gonca taze ter. *■*■ - Tti megti iTidrd bfidan ££fr bdr nist. Allah celle: ^nilhii'nuii — huzuruna qikmaya izin yokdur. deme. ruhdi oisuu. fani olanlarm — aski baki degildtr. Kerim oianlarla i$ gormek zor degildir. 217 I$k zirtde der revan u der besar.iinki oliilerin ve olecekleriii — yam. hie.r eyle ki. Mesnevi derslerine ba§Iarken okimmasi. Zanfci miird^ 4&amp.» Yani. J. Hazret-i Mevlan6 bu beyanitdan sonra hem all bir nasihat.5 %ende nist. &gt. Fevkal'ade iismid ve miijde verici olan bu bcyt-i gerifin. kuyumcLinun yuaiindekJ penbeligin solmasale. Xiijtend ez t§k-i 6 kdr u key &amp. Daima agik bir gonca gibi guzelligini muhafasta eder. gtizde olsun tier an gcmcadan daha ter ii iuxe olarak durur. «t. Bd ker^mcn kdrhd dii§vdr mst.» Hem de bu hususda iimidsizlige du§me.§/-i m&lt.21G Zanki i§fe-t wiirdcadn pdj/ercde rctsf. biitiin enbiya ve evtiy* ha za rati O'nun a^k-t feyziyle saadet ve jerefc nail olrnu. en (Agk) kelimelerine kafi ve kat'I bir lefsir olmak iizere bu*yuruyor ki : 218 Jjfc-i an biigzin ki cilmle enbiya. bir vakit peimiirde olmaz. ona karji. ve dersin : . AUSh'i sevenlenn muhabbeti. -Bizim isin o hakikat sultanmin — yani.L *j. 2iri iilii.■ «0 zat-i ecell u ulauih askmi ihtiy&amp. *llis\y ii Jay era l otau ina'§Uk"u hakikinin. Allah'm a$ki. yam. hem def evvelce gee.

-KUXUMCUKUN ZEHlBLENEREK CLDtRtJLMESlNtN.£* -%&amp. \« BW .di H a S ™. «0 kuyumcunun hckim-i ilahi eiinde olmesi. ne bir iimmid ile. 22« Kiif(en-i an mird ber -dest-b hakim. *Ufl .. ne de bir korku dolavisiylc idi. In ne necmest it ne remlest u ne hdb. Mp duvari d^d. Kd§lj-i e$r&amp. 1S1 180 -AJ*jh*ia ™ f U iihmm jp-lmcdcn. TH pey*i iimmld bud ii ni zibhn. *** «j^ Udfc jT An pvserrd ke§ hizr biibrid halk. iLAHl J§ARETLS OLDUGUNTJN BEYANI. ondak! bikmeti herein anhyamayacagxm sfiyliiyor.. Sirr-i an ra der neydbed dm halk.In giinin jermud Meuldndy-i ma. vani. eadisahm j„ :„: diirmedi. bevitleriyJe bitirilmesi mesne vihanlarca adetdir.y-i Kibriya.* panifcaiiiii Jinlm i^m im ol- 222 &lt. Vahy-i Hak t vallahii a'lerri bissavftb. Burada : *J3 Wrtf Ur duvar gSMO.rh&amp." 221 6 nektistej ez beray-i tab'-i jdh.

Hareketleri tenkid ve uirazdan uzakdir. vebilidir— . Cunki Heride zalim bir htikiimdar v. Mr. a?ikca gbriiamedigi i^in Peypamber oioun naibidir.* der. manevi hayat vcrmek kudretini haizdir. Silsile-i nubiivvet devam etdigi raiiddetce niyabet vazifesi peygamberlerin uhdesinde J Hi. On a mani olmak i^in kendisini katLetdim.kadar saglam gemi ve kayik gbrurse zabtcdiycrdu. peygamberler silsilesine nibayet verildi. 182 Anki canbak§ed eger buk$ed revast t Ndibest u dest-i 6 dest-i Huddst. biiisniUah unu btdiurmus nlsa da 14yikdir. Oldi'irdugiim ^ociik buyuyurice karir olacak. Biiyudukleri vakit defineyi bulsunlar diye dwan dii^eltdim. Bunlann fttfi birini de kendiligimden yapmadim.Gemi. AH ah 'in emriyle icrk etdim* dedi 223 . «0 zat-i ^erif ki. NiyabPt vtxlfesi ifee vari^-i kamil-i Mvi- 183 hammedi ulan evliyay-j kiram hazaratmn tevcih crd t T q J i . evliyaullah da oyledir. Uivann altmda bit define vardi ve iki yetimin mah fdl. Onlar da Allah 'in kudretini. . bji faknv.* Ha/ret-i Mevlana. fski klro-u'lfim i n L5i«y de bedava otarsk gemiye almi^Iardi. Fey^mber Efendimizle. dogrulu^un La kcndisi olurBinaejialeyh Hizrm o cocu^u oldiirmesi gibi. tabib-i tl^hinin kuyurncuyu zehirfemesi de.gentiyi sakatfedtttt. Naib ise: Vekil demekdir.irdi. ilahi ilbamla oldugu i^Sn dogrulugun vs isabetli h»reketin ta kendisi idi. Mesnevrnisi diger bir yerinde : * Allah. Qniarn bn tyiltk oHuti diyt. Hakkia yed-i kudretinde demekdir. 224 (73) Sur^-i Kshf: 74. -Allah 'da n ilham ve cevab a3an kjms« : her ne buyurursa.. yine kudretullah ile gb'sterebilirIsr. Hakkin iradesinin zuhuruna nasi! vij^itEj ise. Hergi fermdyed biived ayn-i savdb. Otmii eli. salihlerden olan babasiyle annestni de kiifre sevk edecebdi. ^unki AILah'iu halifesi ve uaibi — yanl. Bmacnukyh Allah 'in nebileri.

I lull i emre kar^i be£erlyyetin £t&gt. diye niria cttik". ben seni rii'yamda bogazhyoruin gbriiyorum. ln§aal[ah beni sabredenlerden bulacaksin. Artik o (ogul Ibrahim 'in} yanmda ko^mak $agina erince (babasi) : ogulcagizim. dedi. miJlkiinu. (Oglu) dedi : Babacigim. .225 (JUVI «!*&gt. sang cdilcti emir ne ise yap. ■ *Sen de ey salik!. insanlar arasinda.* f74l Sure-i SaffSl: 101-105. £dd ii handdn pi$-i riges can ($eti?». iyi harekct edenleri btfyle miikaiatlandinnz..He7Ji£U JsmdiZ pl$e$ ser binih. Bak artik ne dusunuriun. (Ibrahim) onu aim iizetc yiktr Biz oiia : Ya Ibrahim. rii 1 yana sadakat gojterdin. m Bu vjik'h. HazreM MevlSna bu beyt ile (Saffat) suresindcki su ayetleie i£aret ediyor : Yani : *Eiz dp nna 90k iiysal bir ogul mujdcsini verdik. §iiphcsk ki biz. hatta ha- . maimi. Kahr ve cclali hihci antindc seviftfl scvine can ver&gt. Vakfa ki bu surclle ikisi de (Allah'm emrine) lam otduhu.sU»rdigi £edakurane itaatin en ualun drreceasdir. llazrct-i Ismail pilot o visit am n ve onu vasita kilan AlEah'in hiikmii huzurunda ba§ eg 1 :.

Zemzem kuyusunu temizledi ve suyu meydana oikardi. On'dan fazla oglu oldugu bir sirada ru'yasmda adaginm ifasi emredildL O da ogullantia rQ^yayi anlatdi. Zamanlar g. Df- ^m v tiled n suytsi yiizii bulunua ku:'a unlum qtkdl Ve tintftf kurban edilib ILi/ri'M Abdullah K urban olmakdan kurliiNUi Huxrtt-1 Mcvlana buyuruyor ki : Hazret-i Ismail. Aleybissalat Etendimize (jbnuzzebiha&gt. dediler. Ismail Aleyhissclam. Giderken son bir kb'tiilulu de yaptilar. bahasinm arzu&amp. soma kaynak bir kuyu hsline fietirilmisdi". Lakin Zemzem kuyusunun yerini bilmedikleri i?in uzak mesafelerden deve sirtlanndan su getirmeye bas&gt. GittileT. mani olmak isteyenlerle uyu^du. Neden sonra Abdulmuttalib Hazretlerine rii "yanmda Zemzem kuyusunu kaz detiildi ve yeii tarif edildi. O a dam . Sonra. (Huzaa kabilesi) nin hucumuna ugradilar ve yurdlanndan ^ekilib gitmpye mecbur oldular. Hazret-i Ismail torunlanndan olmasi ve Hazret-i Abdullah'm oglu bu~ itiiuaJM dolayisiyle. Fakat Mekkeliler buna raz! olmadilar.A. ancak Ibrahim Aleyhisselarmm fair de Peyiramberimizin dedesi plan Abd-ul-Mutta.una itaat ve onun niasim alroak i^in olum imagine boynunu uzatmak harikasmu ancak . Yemen 'den hicrct eden (Curbiim kabflesi) Mekke'ye gelib yerlesdi.denilmisdir. 226 . Abdullah's isabet ederst? on deve ilave «dfr. Huzailer Mekke'ye gifdiler. Abdulmuttalib'in a vakit (Harsi) nammda bir oglu vardi. «Sizde"bir adamm diyeti ne kadardir?* diye sordu. ismHil Aleyhisselumm kurban edilme vak'asi me§hurdiir. Fakat Haziet-i Abdullah 'in Kurban edilme hadisesi pek malum oimadi mdan bir P arca olsun ondan bahsedecegim : Mekke'deki ZemEem suyu. ZemEem kuyusunu doldvrdular. Fakat hayatinin mahsuLii oian evladmi yatsnb kendi eliyle onun bcgazma bicak t. Yalinb bogazma bic. Bir bilene gidib daniEimasini tavsiye etdi.iz.agi c. Keza. bir de Hazret-i Peygamber (S. HazreM Abdullah namma isibet etdi. Bbylece develere isabet edinceye kadar onar onar artinniz. Hazret-i Ismkil'in yatdiii yerde kaynanuya ba^lamif. «B^ gdzlanmasina tc^ebbiis edilmis iki zatin oglu.T) yani.Ub Hazietlerinin ellerinden gelebilirdi.ekecegi sirada gaym biraderi geldi f ehriden bijaii aldi.dedi.egtikce ablfeksizhga du^tliler. On devedir. yerini belim2 etditer.ekmek. Abdulmuttalib. Develere yikarsa tinlari kurban ediniz.vaUm feda edebilecek olaniar ^ok tie£ilse de.) in mubterem babasi Hazret-i Abdullah gostercbilirlerdi. yok da dcgiidir. uysal evladmi Harem-i ^erifde Kurban etmeye goturdii. -On deve ile Abdullah namma kur'a eekiniz. O esnada Abdulmuttalib: Eger on dane erkek evladsm olursa birinj Allah Tisisi igin kurban edeyim diye a dak adadi.dilar. Zemzemden istifade etdiler. K^r'a ^ekiiler. oyle zannederim ki. QnuTila birlikde kazmaya ba§laddar.V. luikni-ii llahty* nasi) baynjmti iwatriysa sen de oylece teslimiyet poster.

11 l-. Ken rib./'■ &gt. kuyumcunun olduriilmesi.sd r . saf miiLi rm In birakir mi?» V. nefsin heva ve hevesini u-riinil ndiynrdu.n r.iniil mLmessili bulunan tabib-i liahinin terbiyesi surged nden .c . Ortadan kaldinlan o hevesdi. Zaten ortada i in.* IHI1 22H jj JL lj ^r- tsehr-i dnest imteJian-i hlk u i&gt. ■Sen. tfcrtemiz bir ha) airms.kda £uniii$Lin eriyib ciirxliuitun a ynbuasi i^tiidir. sfeyr j^ &gt. Kuyumcu. Behr-i duest in rij/d^at urn cefd.:!-™ torl si rtirNflVicM ude olah nefsani ve sehvani bir heves kelrnami§di. oc&amp.-l f t ■ 1 i yJ\:\ ohnuj.J* •■&gt. Td geman burdi ki kerd diude gi f Der safa gi$ key hiled palv. ■ l&gt. Td her dred kure ez nufcre ceja./ &amp. §ehvet muktezasi degililn liuim yaptirrnakla giinaha girmemi§dir.d:r. nadisah gihiahkarhk etdi samyorsun.i hi pidgin i^in. ve olm-Li§ kinase de yokdu. Ondan kurtulan ve ruha tityik bir ha! bill an da nefs id).i i j i y h i ( ve bit tela.de gi. £iJtnki onun temsil e^digi rub rnir lcl-j k.'•. 227 jr. Siizmc ameliyyesi.

Td bicu§ed her serdyed zer zehed. nil mm kaynay'ib kijpiigiinii atrnasi. Mucahede ve riyasat neticesinde riihun ^ehvani ve uefsani. sizi imtihan ctmtsk icin olUmii vc ha* vat i yatatmi^tit 75 . eritiiir ve temizlenirse.y *.^ AHm ve giinau§ £ibi madenler bir tak-m kangimlardan. insarii ruh da tiyle olmu^du.i i. kill ii Ink gibi goriincn bir iyilikdi. Kuyumcunun — yani. Nik herd 6 lik nik-i bed niimd 1 "Padi^ah: ^rhvetdcH." Kotuluk gibi gorunen bu iyih^e. .** buyurmii^dur. halis ajar kaliiiasi iciindir. heva ve h^vesden pak idi. "lyinrn.in nastl potaya ve ocaga konukir. tertemiz bir cevher halini aim late bahsedikn padf5ah. liirsdan. 6yle bit Allahdit ki.' JJU. tasfiye edit me k v.j 5" dL. olanca hevesi aail clur. 22!) y^vj^&gt. rQhu insani de halis ayar olabiirnek igin bir takim miicahede ve riyazete tabi tutulur. Fakat lui iyilik.r j 1 -&gt. yani. heva ve hevesin — giderilmesi buBusunda iyi har«k^t etdi. Hatret-i Mevlana bir mbal goste- riyor . kotiiniin imlihan edilmcsi.' Pah bud ez §ekvei u furs u hevd. is' j. liL.Viitikim Cenab-i Hak : mm* 1 Yani : «0.

senin ttirazin ise — o aalahiyeti haiz olmadigm igin — kanatsiz uijmak s&gt. Fakat IBS .ek gibidir. Soylenikn sozlerden HizjrW. §ert'atde hukum.ttia. Musa aieyhissdamm iiiui'azm peygamberlerden oldugu nda Siiphe yokdur.hr ke§U ra ^ikest. Hiznn iKircketlerindeki hikmeli aniayamadi.t-i Musa. sebeblerini anlayinca susmaga mecbur dmu§du. onceleri itir&amp. Hazr&lt. Kazret-i Musa'dan buyuk oldugu vehmedilmesin. Hizir 1 a gelince: Musa ile mertebe bakimmdan yiiksek. nebi.i Mil!k: 2. bir zalirriin eline gecmekden kurtulmug. (Kelimullah) unvamni haiz bir rasQl-ii zi^andir. sahib-i seri'at bir peygamberdi. -O kadar marifei inuriyle beraber Musa aleyhissel&amp. o sakathk dolayisiyle gemi. d*nizde gemiyi sakatiadiyse o sakatlikda ylizlerce diiriistliik v* mcnfaat vardi. gemimn sahibJeri bulunan fakirkr de yegane gegimlerini saglayan o tekneyi si lime kaptirmamislardi. Sad diiriisti der §ike$t4 hxzr hest.. Hiznn i$lerinde zlbire muhalif ucrdugii §eylere kemal-i salahiyyetie itiraz etmi^di.i Musa aleyhisselam iiiiil aim bir peygamberken.za kalkismi^. 18T 230 / Ger hizir der b&amp. focuklugunda Fir'nvn'in sarayma a limp orada terbiye ve tabsil gormiisken.» Biraz evvel de soyletiildigi iizere. zahire gore t»Jur. Vshm-% Musd ba heme nur u hiiner§iid ezan makcub tu bi per ineper.(75) Sure. yabud veil oldugu ihtJlafh bir mes'eledir.m'm vehmi. Hiznn yaptigi i?krin hikmetini liiilnyjininmijj. *Ei*er Hizir. o tabsile Alliih'in vnhiy v e ilhami da eklenrrj^ken. Eonra.evdasina d[j§m. Onun icm Kelimullah Hazretleri. O baUte sen kanatsiz u^maya kal* i. Ey gafil ftirazci. batta miisavi olmasi 565? !e dursun.

$#• &lt.de bir Ihlittas mes'elesi vardir. hnkSkatde kintiizi giil gibidir. kendisinin derete JtibaTiyJe Musa'dan listiin olmasmi garektirmez.vlc ilini ile marife1. husuHi.S* X . bu san'atj.Ona kan deme. yahud akbn tavsiyelerine tarn olarak uyan r^uh. ilim dolayjsiyle Hazret-i Mvisa'ca sebebJeri meghul bir takim hareketlerde bulunmasi. kendisinin filimar Sinarj'dari biiyii k olmasim icab etmez. mermerlerini yonlub cilaiayan ta^cinin. 232 J 1 ^ j&gt. terakki ve tekamul yolunu a^mi dir. Ruhu temsil eden padisah ise mest-i akildir t ona da ween&amp. Lakin asil gilgin. Fakat bu hikmeti herkes goremei. Bunun gibi Hizir'in da ledunni ve Ilahi bir ilme mazhar olmasi.tmig.J her $eyde. -Ku&gt.* r r S* An giil-% siirhast til hun*§ mehan.» Malum dur ki akil. ittiham ediienler degil h edenierdir. I?te burada da tabSb-i gaybinin ihtan ve te^ebbiisiyle padi§ah kuymneuyu Kebirl. sonunu goriip de ona gore davranan kimseleri bail budaialar t gilgmlikla ittibam ederler. Onun igin bir i^In ba^indan. ^u hal. Mest~i aklest 6 tu mecnnns§ mehan. t ami 'in mi *m arm dan da ha iyi bihnesl. 233 ji fit jLU. insam iyilige sevkeyiemek ve tehlikelerden men etmek ister. hikmetin ta kendisidir.s. nefsini onun elinden kurtarmij. Mesda Siileymaniye Carniinir.umcunuii kam.n deme. Hususiyle sonradan huaule geiecek menieatleri takdir edemez.

Kdfirem ger biirderai men n&amp. «Eger padi^ahin muradi. Ars~i alayi titretir. jy ." Hazrct-i Mevlana. Yoksa c-rtada bir ijldiirrne hadisesi yokdur. Bir de harama ve kdtiiluge sapanlarm hareketlerini medhetmek. Mes'elenir.ki. kuyumcunun katlinden maksadin: Nefsin heva ve hevesden kurtulmasi oldugumi ve bii heva ve hevesin de ortadan kaldinlmasi gerektigini soylemisdi. bu Ml de. Bundun ba§ka. tabii ben de onu medh u senaya kalkismazdim. ^iibhesiz ki yalandir.» rnealindadir. medheden hakkinda takva erbabmin sll-1 zanmna sebebiyet verir. bir miisHimamn kanmi dbkmck oUaydi. oldugu gibi. ^ubhesiz ilahi emrin aksini yapmak ve delay istyle Allah 'jn gazabini istemek Dlnr.Ger hudl hun-i miiietrruin kdm-i 6. ahlaksiz gorlir. menfa'at mukaabilinde bir ?akiyi medhedecek kadar vicdansiz. yalanci da daima Ally. Yoksa ablaksiz bir sahsin ah lakh olu^undan bahsedi?. Boyle olmayib da padi$ih 'bir muslumanm kanini dokmekle rah at lay an bir zahm c-lsaydi. mutteki bir za ti de.ak etdigi seyleri begenmek ve begendirmek demekdir ki. AcabS ni^'in hoyledir? Yam fasik. Kuyumcunun zehirienmesi. onun adim andigimdan dolayi benim kfiJtr olmam laiim eclirdi. -Bir fasik medbediltncc Allah ga?aba gelir. Allah') n ya&amp." gunki : IKS 231 jVJt fntersed ars ez medk~i wki s Bed geman gerded si medha§ miaz&amp. YaJan ise her vakit ve herkes icin hararr. yapilan medih dogru olabilsin. Hadisde ise : wTpbmet Unad edileeck yerlerde bulunmakdan sakmimz^ buyurulmu^dur. (Cami us sagiyr) de Enes bin Malik ( Raziyallahii anh) den rivayet edilen bir hadis-i serif vardir '. medheden kimse hakkinda su-i zanna du§uriir. ehemmiyetini anlEtmak icin buyuruyor ki: Evet.m-i b. "Bit sakinin mcdhi dolayisiyle Ar$-i Ilahi titrer. heva ve hevesin giderilmesi demekdir.^er. bin gazabina ygrar. bun dun doJayi da Ar^i ilahi iai"silir. yalan yere medh. giinki medhedeni.Li j ij» »Ls Sdh bud u jdfi-i bes agdh bud. Qiinki bir fasikin medbi. . mtitteki plantar da fasiki medhetint-k vuzihideu su-i 7 a una dii.. facir bir herifin medhedilrnesi Alia hi neden gazaba getirir? gSnki medh edilecck kimse de esasen iyi ahiak bulunmali ki.IT 1 ^ .

Oyle bir sat.Has btid H hdsa4 Allah bud. in] i!:.&gt. Ruh ise : &gt. Key siidi an lutf4 mutlak kakr c&amp. he\ r a ve bevesi temsil ediyordu ve nefsin temsildsi bulunan cariyeye a yak bagi oluyordu. onun fityda&amp. tlQ -O Pftdt nh gayet Biilayiijli bir liUlUimdar idi. « Yani : *Ademe ruhumdan nefheyjedim".s .hi ke§ed. «Bir kimseyi ki. Hikaycdeki padi^ab.An kesira ki giinin §ahi kil§ed. §u halde.tJJT J^ 1 L?&gt. Demek ki: Heva ve hevesin giderilmesinde bir fayda busulu muhakkakdi. ami saadete ve en yiiksek mertebeye eekip yiikseltir. Bttylc iilniHkla brrabci Umiiiciiii muiiitnz insaiilai'jndaii ve Alluh'm bas kuilariii(iMijdi. Onun kahri. b&amp. Padi$ah : yani ruh hakkinda (hitfu mutlak) deniljyor.^ \ J[S S jT "*— (jfl«. ruhu temsil edivordu.* Tekrar tekrar sbylejuldi ki kuyumcu../afe elunmu^dur.ini gormeseydi.. nefs icin yiiksehj yolunu acacakdi. havass-i ilahiyye ciimlesindendir. kuyumcunun kabrmda. keiidisi inttixn ta kendisi iken nasil kahra kalkar ve onu zehirietirdi. eariyeyi kurtaracak.n 237 Ger •nedidl sud~i 6 der kuhr-i 6.ylc bir padisah bldiiriir. bbyle bir kan dokulmesini msX emrediyor? diye varid olacak bir siiale cevab olmak uzere Hairet-i Mevlana divor ki : (76) S'lru-i Mitr: £9. «Eger padi s ah. ^tS 0£ ji.* Kazm-i Celilince Alkih'a . S'iy-i baht u bihterin c&amp.

-Allah ondan daha merbatm t"idir. Fakat Allah'in merhameti. 239 j*j jU. . dm. -Insane ruhu m»ihetml 5 obn Allah. Cenab-j Hak. bir gun bim ashab ile otururken.hurdur. O Erhamurrahimirje hamd-ii senada bulunabm. 1 tjlc o merhametli padi^ah da nefsj ve dolaytsiyle ruhu kurtarmak icin ' heva vc hevesin giderilmesine nza gostermistir.J* Mdder-t m-ti$/iJc tf£r art gam jadfcdm«C&amp. insamn cistnani hayatim — kl tam bir hayat deglldir. cunki fanidir — ahr. kuea£mda ?ocuk bulunan bir kadin ge^mis.» buyurmuf Bu Hadfa-j ^erif'in bizim gibi giinahkarlar iqn ne buyiik bir reiujd* Oldugunu dii unelim de.J-* j jj'li^j jL. karsihk olarak ebedi nimetlor ve sermodi liituflar ihsan eder.ned u sad can dehed. Sihhatinln avdeti i^in yavrusunun bedemnden birka$ damla kan cikmssirta. §efkatli annesi ise eviadi* mil o gamb zamamndu memnun bulumir. soa gotiirmedigi halde. goziijv. hacamat m^teri kar§i$mda titrcr. Zat-i Akdes-i Risalet de. Rasuliillab SaJlallahu Aleyhi ve sellera.Atamaz ya RaSulallah.inda yU* can vtiHr. bu cocugu ale$e atahilir mi?* diye sormus. ondan cok buyiiktur. hatta yavrusu aglar ve bagi-i rirkcn memnun buhinmasi ^uphesiz evladmin faydasi i^indir. bir dem degil mi muddet-i omr-ii he$er?!' .. Anki der vehmet neyayed an dehed.* Evet. bir Kerimdir ki. Ccnnct inukaabilinde niii'mirjlctiu canlanm vc mnlln* rim sattn ahr Tr » diyor.** Mm can bist&amp. kar 5 ili&amp. Dikkat et. jefkati mani olur* derni?ler.. Aleyhissalat Efendimi^: «Bu kn. yanm cam alir. Bit ?ic/es almakla vermekden ibaretdir hayat. hatta yehm-ii hay ale getmiyecek ^eyler msan buyurur. Hulasa: Anne §et* kati tne&amp.cuk. den de birkaf damla ya$ akmasina nmvafakat etmljtir. cnun vucudiinden kan alinraasma nza gostermesi. Kur'an-i Ksrim : 102 Yani : "Allnb.Bir annenin gocugtina kar§] olan sefkati.

mes'ele. Gibcel sesli. Biki bo J. Til kiy&amp. ye$il renkli ve siiz sdjdcr bir h. Fakat biiyle yapmakla f hakikatden fersah femh nzaklasiyorsun. leri havi bir bahfje de^il. aynada aksini goriince onu bagka bir tuti samr. Goziinii ag ve dikkat]e bak ki. senin bildigin gSbi degildir. ag goziiilerin tehayytil etdiklert "Ibl dosemesi ekmek kadayifinden. Bur dur uftadei binger tii nifc. Bu munasebetle Hafaz. llalbuki hakikatden 50k 1 ■ v .?$ nevayi sebz it guyd tutiv *Bir nakkal ve unun bir tuti ku?u vardj. . papagau gibi hszi ku^larm ufak tefek so£ soiled] kleri malumdur. anladiklariRdan degil. gSslafin fjdrniedigi. (77) Sdre-i Tevbe: 111. Allah satin alip. kali t-ii 6rd tutiij H&lt. iim* aenin tasavvur edemedigi tlahi nimetlerle dop dolu bir yerL.2i &gt./&gt.s Hazret-i Mevlana diyor ki . fSuit ketidine goiv kiyas ediyorsun. : . ona mukaabil Cennut ihsan ediyor. kulaklann isitmedigi. gerck elalullahin islerini kendi i^lerine kiyasen anlamaya ve ona gore hukuin vermeye kalkj^iyorsun. sen gerek Allah'in. sivalan tavuk goksiinden olan.Sir&amp. F: 13 193 ■« -BAKKAL iLE TtlTisMN VE ItlTlNiN BAKKAL dIKKAKINDA YAG nOKMESJNJN HIKAYEMi241 "J* J* W -&gt.» Tuti. iyice bak. ■ I titt^iiniiytjrsun. Ey g3fil insan. Fakat on! arm o sozleri soytemderi.s zz ki§ migiri velik. nice k. Bu kuglara adz ogretmek Scin kafeslerJne bir aytia koyup aynaiun arkasindan soz soylerlermig. igittikleri sesi taklid etmek kaabilivetinde cdduklanndandir.beytinde hiilasa edilen fant bayati. Hem byle bir Cennet ki.V J'j' &lt.ajvaudi&gt. Tuti. ijittigi sozu o 5b"yhiyor zanniyle taklid edermig.

tulilete mahsus utiisO ustadcs idl» 244 Hdee tu3? s&amp.tiyan haz'ik bu-di. »Efendisi bir gun eve gitmtsli.245 Gurbe-i bercist n&amp. Tikit dr can korkusundan.Uk bildi. ^ijehdy-i re^gan-i giilrd bin Jit.geh e^ dukan.. nutar a bikSyeler soyletUmi^dir. Ustad-i Eztdi her ricyi sdyletiyotsa onu si»yluyorum.J J Der httab-i ademi n6. Fatihlii ku£tik ve talihsiz og!u Sultan Cem'Jn bir ttitisl varmig.y-i hane re/te btid. Der nevdy-x t&amp. (Tutiname) isJmli kitablar yazilip.\ jif c&amp.246 C^y Ijjj J^jj ^UHjui Ce5f es s^-i ditfcdn sw^i gtiriht.» 191 243 tfJki jJWt i/il wiLUJ.*J&gt. fare yakalamak ijin birdenbiee dtikkatia atildi.rsisma koydubr. 242 £ljr lj&gt. Likin tfUL yugfi s^Blerlnl duvlrdl.» demi^dir. -insanlarla koiiu§urdu. . ■Dukkauda bekcililc edcr t ijaj-sld&amp. Tuli dukkftiia pczaret edtyordu.vna k&amp. »Sicradi d diikkaiun bir ko^esine kftch.. dururmu£ r Cem'in vefatmda bu hayvam Bayezid aldirtnuf Onun karjjismda — yine ogretllmi§ olan — (Allahii yerham CEM) duasmi etmi§. «Bir kedi. Ber diikdn bud! mgeJiMn-4 diikdn. §arkda tutileiin konu§masi hakkmda rnubBlagalar yapilmij. Ber diikdn tuti nigehbani niivmd. rotibalagalara goredir. Niikte giifti bd heme sevda geran. Kendisine ogretilen (Allahii yensur CEM.»Bf ni tuti gibi H.) duasim tekrarlar.ki esnai ve tticcara Tiiiktclfrr siiy* Ierdi. Hazret-i Mevlana T nm bahaetdigi tutSye dalr vasiften da. liatta. Behr-i mu§i tutzyek ez blm-i can.

Ber&amp. Bakkal da pijman olup ah demeye taasladi.* 250 J£t$ ber mikeiwi it mfl gii/t 03/ dirig. . Dlikkana gesip patron tavriylc oturdu. Bagina vurup tiiylerini doktu.ere$ zed ge$t tuti ket z\ darb. jfi j: #2 auy-i fed-n^ biy&amp. kafasim kel ha line getirdL249 fitfzegS fevidin $uhan kutdh kerd.n u came $erb.med Mceeg. 248 T Did pur revgan diik&amp. *Tikti birkae giin konu$mayi kesti.yagiarim dbktii. Aferd-i bakkal ez neddmet ah kerd. Tutinin yap tigim anladi. Ber diikan binge st fdrig hdceveg. wBakti Id dukkan yag i(iDde.* s m w 247 i* *. •Efendisl evden geldi. Elbis^si dc yaga bulaiumg.

eyvah.» 252 tj~Ji.n u zdr. •Bakkal sakaltm yoluyor. *Ku§ntiun soylemesmt bulmak —yam. nlmet gtine?im. diikkaada hayran ve aglamakli bir h iilde nturuyoTdu. gtin.j».^* jU JkL L" Hedt/eftd mtddd her deruijrd.* 253 j jjj -b ijbj j! Ea'd se tuz fi se %eb hayr&amp. Td biyabed nutk miirgi higrd. o tatli dilli tutinin ba^ma nasi I vurdum? diye teesstff ediyoidu.* m " 251 Dest'i men bi?Jceste budl an zemdn. Ber diikan binge ste bud hayran ii zdr*t&amp.* . ii? g*ce Bonra bakkal. tutiyi tekrar kwtiu^tuj-mak — igin fnkirlere kediyelet vc sadakalar veriyordu.Kdjtab-i ni'metem siid zir-i m\q. fauliit altma girdi diyordu. Quit zedem rnen ber ser4 an hog zebdn-EJim kirihaydi.

* 1 257 £nder dm^d guft tiiti an zeman. CJS~^ ofv* {jfi-if? jTj^. B£ $er-i bt mu $ii pii$t-i kds ii to$£. tas ve leg™ gibt cascavlakdi. -Ba 5 i S iplak bir dervi ? ge S ti ki. .^e seslendl* 258 ii^J a*jj ^i. Bang ber dervi§ zed ki ey juldn. -Tuti sqzu taajlasin diye ona tiirlli turlii. «Ey ksl. no den keilere kan^m? Yaks* sen de ? isedert yag mi diiktUti? dedi. «Bu kuj ne vakit soyliyecek? diye binkrcc pm ve kedcr ile vftkit ge^iriyordu.254 J3d hez&amp. * O sirada tati de dile geldi ve: ey falan! diye dervi.n gussa vu gam ge$t tiift. acaib ve garib §*yler giisteriyordu.y Mi Ti u mud an murgrd her gun $igiift t Taki bd§ed ender dyed 5 biguft.r&amp. }1 ^ / Es 91 ey kel bakeldn amihti.t 198 .Ifl7 ■■&gt. Ki aceb in vturg key dyed biguft. kafasi. Tu meger zz §i$e revgan rihti.256 Cm iefci-i ser benfrne der guze$t.

ve kirpikicrinl tira 5 edenlere derler. ba 5 i sa^siz demekdir. bu adi takmip da her tiirlu kotulukde bu^ lunanlar gurdfmu^ur ki. melamet meslekine sulukii dolayisiyk (car-darb) yapm. demir bir pirangatlan fark*izdir. Bu umumi manasmdan ba§k. Qiplak manasma gelir. aba sahibi dervi$J. biyik. scyr ii siilukde paU siaglara bir benddir ki r salikin itianen ilerlemesiae mftnl olur.259 U. «Ha1k arasmda me^bit olmak ve onlarm linrmetini kazanmak. Eazan (cascavtek) diye tekid olunur. kas. Mfr sela : . ySni sagsiz manasuiadir. sakalm tiTa^ edilmesidir ki 5 obretdcn ve ha Skin tevecciibunden uzak kalmak.» Fakat b«i lienlikden kurtulmak bahanestyle bu mesrebi isiismar edenler de soktur. Ku £ti hod pinddgt sdfob delkrd. Kirpi^mi ve kajini tatty ettneyip de ancak sakahm tira^ edetilere de torlak derkr. yahud nefs-i emmarej'i ve ^ururu kirmak icin melainete sii3uk edenler yaparlaTtnig. Ha^ret-i Mevlana buyuruyor ki . kasin. bunlarin iki diistviru vardir: Allahm emirleri icin 4slek sart-.) bir de hususiyyeii vardir ki. Melamiler ieinde. gar darb : Sagin. SiJluk yulutida o ba^. -Tutinin. Gegen dervigfo caviakltgmin tab!! olmak ihtimUi oldugu gibi. kendi gibi sanmasindaii ve nefsine kiv&amp. Mesnevi garihl erinden San Abdullah Efendi (cavlak) kelimesi i^in diyor ki: -*Cavlak».s etmesinden halk giilmeye ba$ladi. bekta§i kalenderi ve hayderilcrderi sakal. W *2* »b*&amp.£) r S £z kiyase§ hande timed halkra. yasaklan igin de -ktek hak* tabirlerini kullanirlar. (Cevlek-i serbiirehne) terkibindeki (cevleki). Turk^e dazlak derleT. biyi^m.&amp.» Cavlak : Turkffc bir kfilimedir.? olmasindan ileri gelttiis olmak imkan? da vardjr. i§te bu cavlak.

Kiytls-j nefi. Blnaenaleyh bir kimsenin gordiikkrine bakib da T onlar da benim gibi [flsari. kendisi gibi giilyagi gigeierini devirmig ve dayak yeyip de kafasi kcl olmug sanrnasi gibi.» (Sir) kelimesl. bizim «Gemi arslam* mealinde. Kem kesi zabdal-i hak ag&amp. Sir&gt.h $$. nefsine kiyasen hukum vermesi dogru degildir.i mader: ana siitii terkibkrinde oldugu gibi. Tutinin saesjz dervi§i goriince. Hulasa: Sir kelimesinin delalet stdigi jeyler. bamba^ka ve ayri ayndir. de kullaniiir. 261 Cumle diem sin sebeb gilmrdh ^tid. camiye gidelim mi? der-Jldi ml I — Istek ^arttiv. Fariside hem arslam hem de siit manasma getir. iimmeliu seckinlerinin haU m kendine kiyas etme. hakkm isteglnt ycrine geiirmeli! hezeyamnda bulu jiurlor1» GtfltUra bahse : Hazret-s Mevlana'rttn gayesl. qok kerre insam aldatir. SancakJardaki arslan gekli ma nasi ni ifade etmekle beraber. herkes hakkitidn nefsine kiyisen huktim variaeriiio dogru olmadigini anlatmakdir. o geylerm de bir o]ma9iru gerektirmei. §ir-i a km. Kendikrine delakt eyleyen. bizde o istek hak vere: derler. o halde otilar da bcnim gibidir diye. Gergi mined der nuvi§ten §ir ii $ir. derujlerja hiyAfoti vb rtiegrebi hakkinda malumat vermek degil. Hazret-i Fir. ezan okunuyor. van da birbirine benzersi: de man a ybuiitiden ayndtr. Sir~i a km: sancak arslam. .— Erenter. — Dein gekniLk haram degil mi? Nedea iglyortruu? denilince de : — tstek liaktsr. Bunuti gibi sen de. hikayenin naklinden sonra naslhate dbnerek diyor ki : 260 Kar-i pakanra kiyds ez hod -megvr. Bazan da gulling bir hale getirir. •ArsJan ve s(it maiialanaa geleu (§irj lafzi. Iafzm bir olmasi.

AS.&gt. 243 ^ jLiji ^L tii^l iif am J f.j&gt. Evet. arada ucu bucagi buluumaz bir faik vard]T. ^Kbrliiklerindea sunn bilmediler ki.Bfeget". velileri. onlar da.L\jl* j_ji. «Pi-.^ IjUj( Hsmseri bd enbiyd berda^iend ) Evliyard hemgu hod pi7ida§tend. Aradaki bu buyiik farki gcrmememn manevj korliikden ileri geldigmt ve sapikhgin bu cuhetden zuhur etdigini de Saaret-i Mevlana anlatiyor. sarsida. elmasla kaldinm tasi da. peygamberkri. velilert de kendilerl gibi &amp. keza : Yan! : «5iz de ancak bizim gibi insansiinz. bid yuziik yapibp parmakda tagimr. . 264 Hesr /orfc! der miyctn M mtintehd.$ J L Giifte inek md be§er i^on. Bii de yemeye ve uyumaya mucluini/.aiid]]ar. pazarda gcz-iyor 78 * dedikleHni.» Gafki sahibkrinin.* 200 2li2 j&amp.&gt.'\llah'in seek in kultanndan — pek ar kimse haberdar oLabildi. obiirii yollara dosenip ayaklar altinda dg~ . Ebdal-i ilahiden — yfinl. V M . kendikri gibi satidiklarim Kur'an-i Kerim hnber veriyor 1 . Aliah kitab diyc bir 5 ey rnzai etmemi? ve sizin vasitamda gender memoir. bu kjyas-i nefs scbebiyle sapitti. ^ijte hii de insami. ta§ olmak itibariyle birdir am ma.yt. Si? yalancidan baska bir §ey defilsiuiz 7 ^ diye yalan isriad etdiklcrini Kur'Aiumiz bildiriyor. «8u uasil peygamber? (Bizim gibi) yemck yiyor. 2111 Yani&lt. $&amp..fimherierle e^tttik davasjna kalki^tilar. «Biiiun a km. unlar da dediler.

(Tajl Sure-i Yasiri: 1$. suretlerinin ma nay a degi^mis oimasi imi§. yediler. giinahlarinin sevaba. yedi kid oludarmiij. Zin i/efci sergin §iid u zan mi§k-i nab. lM* j*y jjj Jzt $ j Her dil gun zenbur hordend ez mekai.velilerin seckini.&gt. bir ycrdtrt ycdigi haldc bidnde yabiii igne bulunur.» yani.j Purkan: 7. Lik §iid zan nig it zin diger asel *Her iki an. Evliya'ullahdan bir taife imis. ki.. e^ek ansinda — (13) 5 lire. 2U2 Her dit giin dfiu gij/d FiDrdeiid *i db .nenir. kirklar diye sayilardardan yediler herhalde bunlar olacaktir. Ebdale (Ebdal) denilme^inin sebebi. tiller. kutup yahud gavs. i ma man da onun tnuavinleri demekmis. 265 j* a 4t^&gt. digediiden bal basil otur. o a sir da k' . Ebdal-i Ilahiyye. ticler ise {kutup) yahud fgavs) lie (imaman) dan i bare t imi§ ki. . Suretleri bir oian insanlarm manaca farkh bulunacagini layikiyle anlatmak 19111 HazreM Mevlana birkas misal getirip buyuruyor ki .

geker kamifji ilc gekersta kftmif arasindjikl fufk k&amp.9 . ar alarm da yet mis yilhk fnrk vardii-. bir dereden su i^tijji hflldc biri bo§tuT.dtti ayrihk vnrrlir."Her iki nevi ahii da ot yer ve su i^er. sCiret v^tabii ihti yafJarma gore birbtrledne benzerien Fwkat imina vi. Biitijn IjtJiil. fakat nevilpri ayridir. hakikatlerine naznran aralannda bal ansi ile e§ek ansi. digcri sck&lt. Kamjdar ara&amp.n Su ug misalde insan.. Ahular urn-sinda misk gobtgine sahib olam o3dugu gibi. Lakin birinden yahnz giihrc. in ycki hali vii an piir ez §ekcr. iibiiTvindcn balis misk bnsule geltr. 2f&gt." 267 Her dii ney hordend ez yek abhor. nrnik it\\\Suu i\v miski olrmyan ahu. anya. ahuya ve kami$a ben^etilmi§dh\ Anlar arasinda bal yapam oldugu gibi sade inssni sokani da vardir. -Iki nevi k Fin 1 1 i.'i rin cinsleri bir. Fdrk jan he f tad sale rah bin.rhdoludur. Insanlar da *kil.inda §fckerlisi ve ifi b«f tdani vardar. On uii i(jin. ■ . «Boyle yik hbdercc misal mevciiddiir ki. bulla avAm iLu segkini hirbirine benzetip mukaayese etttieyjp kalkigtnamabdtr. di§ goriinu^iirie bakarak kafir i)c rflu'niini.* 268 Sad heparan i^g-unin c$6ah bin. ondan m ah rum olam da m«vcuddur.

dedi. nefsmin do hakki vardir. Diiijmanla karsilasinca da kacmazdi.ni nur olur. aen araliksiz orug tutuyorsun ya&gt. Orucun gegitleri arasinda bir (visal orueu) vapdir ki. defa tekrarladj. oruca ve riyiizata devarci olunmasi neticesinde ruh. Oburii — yani. **Jl J J^" O 1 ' in hwerf gerded peiidi 00 ctida.) e haber verilmig. Biraz izahat verelim . Sonra da: *Her giin oruv *"t»Ji fl ru S tutmami^tiT.» f . ashabdan biri: «Ya Ea&amp. Van hored zayed heme ffe&amp. £iinki vticudu takviye edecek olan yiyecegin azaltilmasi. bir gtin iftar ederdi.diye sordum.yhi Veselleni Hazretlerinin savm-i visilden menine karji. yedi&amp. manevi gida almaya ve ilahi olarak doymaya baglar. . Van kored gerded heme niir-i Hu-dd. yedij£indeti Allah niiru husule gelir.ftf ehad. -Ya Hasulallab: ben kendimde daha fazlasi igin kuvvti buluyorum » dedim.jin — bundan men'eder ve bir gun yeyip bir gun oruc tutmak demek olan (Davud orucu) na tegvik ederlerdt. dokui giiuun de sevabim bul.buyurdu. Yam..* diye ixahat verdi. Namaz kil ve uyu. ilahi nGriann husulurie sebeb olur.buyurdu.V.i hasislik ve baaed olur. Aleyhissalatii vesselam efendimiz. *Bir gtiii oruc tutar.A. havasdan olan — yer. On gitnde bir saim ol. AleyhissalEit Efendimiz : -Hanginii benim gibisinii? Ben Kabbimin indinde gecelerim. iftar etmeksizin birkac gun ulama orut. Fakat havassin yedigi. scnin gbziiniin de hakki vardir.ulaUab. yediklcri butuu il&amp. -O haldc ( B avm-i Davild) tuU emrini verdi. Kendilerine rast geldfgtm vakit: •Yaptna. Havasdan olan yer.buyurdu ve bunu. yedigi posa olarak kendisinden aynJir. as* hab-i kirami — zayif du§memeleri i&lt. «Bu — yani r avamdan bin — yer. 204 Sahih-i Muslim'de Arar ibni As'dan naklch deniHyor ki : Benim iftar etmeksizin oru^ tuttuguro. ^DavQd nasil sahn olurdu?.* 270 /n Ziored gerded heme buhl u hased. cismini kuvvetlendirdigi gibi k&amp. Yine Sahih4 Muslim'de deniliyor ki i Sallallabu Al&amp. biitiin gece uyumaksistiti narnaz kildigim RasfiKUlah (S.I Up jj tf-**^. Beni manevi nimttlerindEn yedirir ve i^irir. iJu. Oruc tut ve iftar ci. avamm yedigi. tulmakdir.tii huylarim da takviye eder. "Avararfan 4] an yer.

Umulur ki hunlari iyi diisiimip ibret alirsitu2 S0 . kafir— ise^ cnrak ve kotii bir ycrdir. (Mevakib) tefsirinin ash clan (Mevahib-i aliyye) de miifesair Huseyin Va'iz diyor ki : .in ayelleri biiyle ce^itH olarak a^iklanz 81 . Irahmete muhtic bir hale gelmi?) ulan memlekeie sevk cderiz. -tlahi: seni yad etmek.* HaKrot-i Mcv]&amp. fakat o husustaki Peygamberimi^in yasaklanna da uymak J£in h akgamlan bir M yudum su fie oruglanm bozarlax. agir luiluLlan yeritiden oynatmca da onlari olmiis. ruzgarlan rahmetinin mujdecisi ularak gijnderir.-* i ?* J j jJL -ii^i $ \ in ^£?mm-i pak ii an purest ii bed. melek gib* maismnditr. savm-i visale devaro ederler. O ^arabdaii gayrisi. Fena olaudau ise faidcsi pek az bir^eyden baskasi $ikmaz. }n feri§ti yak ii an divest u ded. ruzgarlar.Keza Hazret-i Pii buyuruyor ki : 271 -&gt. 1$e ^iikredecek bir kavm h. Yine mti'min. O buJutlar vi'isiiasiyltr suyu inzal ve yine o vasita ile her tiirlu meyvcleri yeti^tiririz.. «0.^mmediye olan evbyaullahdan bazilan da bu manevi gidaya niii olduk3an icin. muliabbel ve aytibk ate^ini sftndih-mek hususutida serab gibidir.» Yani : «(TopragJ verimli) giizei memleketiti neb at i. kMir ise geytan ve canavar mUilidir.n6 gu miafil ile Kur'*n'iri bit t« blhfn* tolmlh edlyor : m Yani . Boyle yaptigimiz gibi. Rabbin iu izuiyle fbol) tikar. mil' mi 11 — temiz ve siiraatp kaabiliyctli bir arazidir.Verese-i Muj. ftbuTil —yani. -Bu ? — yani. oliileri de kabh-lerinden hciyfe cikaracagiz hi/. a^iklarma en hajirk bir ^arabdir.* buyuruluyor.

Ao siiymi da. 273 §ina§ed &amp. kafir ile mu'minin. 51(H&lt. hatla ava'm i\v i^vassin dir benzerligine kapilmayip. suret HtbaiTiylc benzey.i caizdir. Utlarmjn bir olmasiTu gereklirmez.n mti'min ve kafirin hakikatde bir olmasi gerekrnez.l A'rtf. -tki taraf sttretiniii hirbiriiie betizemc&amp. tatli su da. tatli suyu ati sadan ayirt edecck oian zcvk sakibidir. kafirin kalbini de kirli bir yere benzetmi§dir. urasi nurlanmaya kaabiliyeth olmadigindan. S£5re-i A'raf: 53. onlann hakikatlerini ayirt edecck . Nitekim aci su da berrak olur. (HO) Silro. taih sujun da dinuliiirii vardir. Kifirin kalbine isabetinde ise.b-i hos ez §ure db. ieinde olsun.Bir suyun tatli.n Yari.&gt. di^inda idsuii ise yarayacak bir salah zuhura gelmez. mii'min de kafire benzeyebilir. diger uzuvlarma da yayilir.st. mii'minin kalbine isabet eyleyince orada husule gelen taat ve ibMet nurlaiti.iCenab-i Hak h su misalde md'niinin kalbini temiz bir yere. Fakat iki suyuti berrak olmasj. anc-ak tatma duygusu ?aglam olan kimse avirt edebildigi gibi. *Bilnii§ ol ki. Bunun gibi.b-i §lrinrd safdst. yiiz ve goz itibariyle. kafir mu'irijne. Allah Kelaminiti bulutlanndan yagan va'i ii nasihat yagmuru. Ab~i telk -u &amp. aci yahud tuzlu butundu^unu. jU i. 3M 272 Her dii suret ger bihem maned rev&amp.i Yine Hazret-i Mevlana diyor kj .&amp.

Yoksa zevk-i manevi sahibi olmayanlar : 274 (J*LJ ij^ ^X» J! lj JJ _. RaJimetulIah an amei rd der ue/d. Musa'mn mucizesl lie uiilarm iihri arasmdd uiiiii bir yol vardi.. mu'cize iiinin sonunda ise Allah' m rahmeti vardi. j Zin asd t&amp.* . Her du r&amp. ber mekr pindared esds•Sihrij mucbteye benzctitler. yiiiii. inin sonuuda Allah'm J.Bu ii si He onlarm asasi arasindn derin hir f'ark.a 277 La'neftiUafc in am el rd tier fca/d.» Niiekim : 207 275 Sdhirart-i Mtisd ez istfze rd. Her ikisinin dt.* Siftrrd bd mu'ci^e kerde kiyas.n QLinki baslangi^ta o peygamberi de kendileri gibi sihirbaz ve hokkabaz sanmislardk Halbuki : 276 jjjkj z. tiSihi] 1 i . iMusa ili' iitilihan olmaya liidkssan Ml ait sihirbazlarij inad ve rauca* dele fikriyle onun asasi gibi hirer degntfk yakalamj^lsrdi. Ber girifti &lt.Vncti.hik iizerine.iin asdy4 6 asa. — **j? L*e j I IT L»* i&gt.de mSttevi zevki ycrinde olan arifkrdir. an asd jarkht jerfZin ainel td an ainel rdh-'i §ikerf. hokkahazh a dayandigim saiiirLar.. ■&lt.

O da bir miiddet kullandiktan soura. Hazre^-i Muaa i^in bir terceme-i hal yaziimi?tir. daha dogrusu onu kullanan el ile sihirbaz degnekle-ri arasinda. e$yaya ehemmiyet verecek kadar gaflet gostermi? bazi ^udiliflenn beyimne gore: Haaret-i Adem cennetden ^lkarken. Miielimerimiz ol&amp.yet kirdirdi. Diinya koyunlarini 5evk u idare icin. goban olarak aldigi Haaret-i M&amp. miicadele ve inad hususiwda maymun tabSatJidirlar. Hazret-i Mtisa'mn i$i iie sihJrbazIarin hareketleri arasinda derin farklar ve uzak mesa/eler vardi. §uayb aleyiiisselanun koyunlanni giidecekdi. HazxeM Musa. hir afetdir. Musa'da idi.i Mu i m fliu'ni dfl df^uek. Musa'nin cltnde. Afeti amed derun-i sine tab'. Bir ^obana bir degnek lazimdir.d ■■■-.L §it Peygambere. Q'nun asasi gibi birer degnek yakalayip meydana ^ikrrujJardi. ortdan da tdris Peygambere intikal eden bti iisa. Bahis dolayisiyle hatira gelen bir niikteyi bildirmeden ge^emiyecegim J Eski kitablarda. agaci yukseltelim darken. oburleri birtakim bokelinde bulunuyordu. Hazret-i Musa bugitn mevcud olsa da. ister&amp. Lakin o asa ile. §a~ hia lard an iiyade. bugiin bialm elinii2e ge^seydi. KihlrbaxIartH degnekdl amnia.iiltuyodar. Birakis. yine yapacagvm yapardi. bir degnege da' narsk cikmig ve o degnegi omru oldugu miiddetee kullanmi^ VeJEalitiL-. done d^ia^a Suayb peygiimbere kadar gelini?.Yani Hazret-i Musa'mn asasiyle baai harikalar ijhar ettigini goren Misir sihirbazlarj.rajnel. asada degil.jiran ender mura pu^itie tab'. O degnegi ner*!den ve hangi aga^dan.1 J'\ 278 K&amp. yahut bastonunu yere atsayda. bir mu'cizu izhan lodft birimizin ^emsiyesini. Hazret-i Musa'mn islerine Iiahi yar2m dim VitkV Hahl lam' asalan da kabazlann " uluyor vo oau U:"y. o\ I SlhhWUrm barekwtJerini i karijihyordu Gert. t Bunkn h masal diye .un h va'izlanmiz olsun. cennetden asa geiirmeye Itizum yoktur.t? keser ve kullamr.. *Kaliiler.5(Jyledi imi ihtara liizum gormuyorutii.sa'ya vermi?. Musa'nin asasi bulunsa da. ba^langi^ta Musa'nm mu'cizelerini de kendi sihirleri gibi sandiklan icin.» . koskoca bir peygamberi kue. hepimiz de onu birer defa yere atsaydik. fakat asadan bajka bir $ey olmazdi. maalesef yaptiklannin farkina da varnuyorlar. GHgiis i^erisindeki tabiat. §iipbesiz ki Hazret-i Musa da bSyle yapmistir. ta^i. Bahse gelelim : . K&amp. nih&amp. bin.

YaJan sbylemekte olduklan i$ia de onlara acikli bii azab vardir 8 *.«Sohbet tesir eder. giinki sihir olsaydi. Sonra Hazret-i Musa. yasuk ^eylere de aktigi is"fn t bir afet gibidir.Guiana kalblcrinde Ijir maraz vardir. iterisine civa doldurduklan bo? degnekkri giinese ka r §i birakmislar. Tabiat baglanna simsiki bagb olan kafirlex. isle onun mukallidlerii. 279 f&lt. asssini yere birakti. hararetin tesiriyle civatun kizmasini ve degneklerin kirnddamasim halka yilan diye gbstermislerdi. Allah da maradanni artirmijtu'. Yani insanin tabiatinde bir meyil vardiT ki.. gordiiklermi maymun gibi taklide kallagirlar. Bumm iizerine sihirbazlar* Musanm yaptigimn sihir degil.yy t -l^L.ey birakmadi. mu'cize oldugfunu anladilar. Asa kocaman bir boga yiktu oldu.. kendi hiyleleri meydana cikacak./ ^^ f-utj ^j. ortada bir .* buyrulmujtur. Meydanda kimildayan degnekleri ve ipleii yutdu. Misir sihirbazlan da Hazret-i Musa'mn harekeUerini taklide yeltenmisler.$fti Yani : . F: 14 2un s *&amp. f .&amp. iste mods. tablat de gorddgtinu ve ijitdigini kapar» derler. fakat degneklerle ipler ortada kalacakdL Bundan dolayi secdeye kapandilar ve alemlerin Rabbi'ne iman etti* ler. j^ jf j^S jT . meyil dolayisiyle.

«Bu. b-j vadfeyi Cennct ar^siyle V« C«" hennem korkusiyte yapar. Imanlann avam guriibu. Ber $er4 istize tuyan Mk riz. ve onun nj§anesi i)] [lt i ibadeidir. mak 5 byle dursun.mu tak* lid eder. Fakat gbriin rnek ve gosterij yapmak i ? in yapUan miinafikca hareketlerin. — yani mii'mini kamil — mahza emit itfiat ijin yapar. O madei hay van. o da kuliuk. amdaki faxki nasi! tatur?- (flz) Sdj^i Bekara: 10 210 281 /"■ irc Mmed ez emr u an behr-i sifts.t etmi^ olmak i^indir.Hergi merdiim mlkiined puzlne hem.^r .tUftrl — yani kSfir vt fasik — ise. Fakat ummetin seckinlerinin jae taat vt.1 1 ' + « i&gt.ibl deli.i vaaifcteri eldugu gibl. ibadetin hangi 5 ekli olursa olsun. Ma'mafih. insandan tie gbrurse &lt. An kilned kez mird btned dembedem.\ Fdrfcrd key ddned an istize ru. { } K i bS in a dci vc taklidei adanilann ba^ina toprak sa ?l . l?te ibadetin yiiksek ve kullu ga layik elam da buduT. miicadele ve giisterij obun diye yapar. Kur'an-i Kerim : -*t.. ancak emre ita&amp. ben de insan gibi yap tun sanir. « Maymun. Malumdur ki insanlann birbirlerine kar.&gt. 280 geram Mrde Jei men kerdem $ii &amp. biiyiik asaraifeti vardir. hi li?ane ve muhlisane olursa. yine aahibi bakkinda faydalidir. Rub larma kar 5l da vazifeleri vardir ki. faydaar 61. •Lnsanin yaptiJhni maymun da yapar.

glister is i. Ez pey-i istize dyed to niydz. gerfek mii'minle beraber namaza geEirse de.fik mii'minan der biird u mat*Natnazda r oruijda.t. 235 Gerfi Aer d&amp. yinl kavbederJer&gt. munafiklara gale be ederler.rBO salih amellerde hulunsnn ve ctdi£i ibadctde (kimseyi) Rabbine ortak ctmcsin 83 . jl An mun&amp. Miinafiklar ahiretde mat olurlar. Ber miinafik mat ender ahiret. zekitda mii'minkr. hacda. jj Jflj* 1 jit.» 284 Mu'miTwmra burd bd§ed dkibet. munaftklann bjlinden babsediyor : {S3) sttTP-i Kthf: n a.buyuruyor ki : *Artik kim Rabbine kavii^mayi iimit (ve arzu) ediy&amp. n\ 282 &gt.* .fik b&amp.» 283 Der namdz ii ruze vii hacc u zek&amp.in gelir. -Sonunda mii'mlnier. muvafik der nomas. Munasebet dolayisiyle HaJret-i Mevlana. i ha del i-gin degil. munafiklarla ugra* . Her dii bd hem merveziy {l rdziyend212 -Her ikisi — yimi mii'min lie mllnltik Mr njriin ti'^inda btilunuyorlarsa da.» demekdir. ber ser-S gek baai/end.irlar. birbirleriiie iiisbcUr (Mrrvp) It ve (Hry) li gibidirlor. »0 mlinaltk. Bd wviin&amp.

yorulurlar. naraa^ safi da iman ile nJfaki ve mii'min ile miinafiki birle§titemez.mA hod reved. bir oyun esnasmda kaqu kar§iya otuTmasma benzer. mesela Tiamai kilarken bir &amp. Orucda h hacda.*. birisi Merveli.jj ^^ f^* tij. *BiJ-ine mu'mji) destJl^r. digeri nifakin goUirecegi yola glder.afda h belki de yanystna bulunmasi. Allab'in diger er/iirlerinde de boyledir. Mii'mfnle munai. digeri Reyli iki adamm. ji Mii'mineg hdnind cane§ ho§ §eved.-^^ LT^i^ j^* ^fi j ^p jib-.*5'. ate§ kesilir.* . Birisi imanin. Fakat her ikisinm kili§i arasinda. Oyun masasi.ek mii'min de namaz kilar.i i^in de miitiafik lar. Lakin netieede. g6steri§gi miinitfik da. gii^lerine gittigi gibi. Uo§una gider. Her yeki ber vefk-x ndm-i hod reved. Oyun bitince.Jiin bir araya gelmeai.2B0 ■&gt. Onlann ifa&amp. yani ahiretde jnu'minler kazamrlar. Miinafik ise Hakk'in cmrini degil. nisbet kabul etmea fark vardix. munaiiklara aneak ugfajmalftrjmn yorgunlu u ve nifaklannm nedam^ti kahi. **J*fitda. rilhen miltelcizii *lul. Mii'min namazmi Allah nzasi i?in eda eder. mc'mmlerle ber&amp. Merve lie Rey §ehirlerini ve Merveli ile ReyUyi birbirine yakla§tiramadigi gibi. f*lc*t miinafik diyecek wlsan h.id'detlisiilr. 287 ^l/^ jj&amp. oyuncularin ayrJip i^lerine.ber ugrajirlar. namaza da inhi&amp. didinirler. na^ maz bitince de mii'min ile munafik aynhr. halkm tevecciihiinii ve hiisnii zanmni dujiiniir §u dii$imce ve hareket. Ver tnuriAfj}k guyi pur ate$ §eved. -Hcrbiri ketidi makamma ve kendi namma Scab etdigi yere dogru gider.» §u be$ beyitde denilmek isteniyor kl: Gers.ar etmez. ^ r L 3' J / £^ Her yeki suy-i mdk&amp.

Pes $ir4 dervey mnz'ak-t dilzzkast d$i« hu bim -. ii*mim u nun te§rif nist. * rind ' i-*M * * 290 &amp. on* . WW** miutffak deyiace.&gt.tfr* in rnebg&amp. 288 ■^■J ^''3 J 1 VJ^ 1 f\ rl iVdm-i a mafc&amp. Laf^i mu'min tiiz pey-l ta'nf nist ' yo^m^uf" 1 ^^ {m ' ** m ' '■ n) harf. bu ktttt Ufa. 289 Mm tt ©di.ySttJ mitoA** lifta— cebenuemden *elmiyor sa da ncden celiennemi bir tad vardir?.21 :&gt. Hem-giL kejdilm mi haled der enderun.* -^ #J ^V ^ j Jr Ciln miindfik hamye§ in lajz*\ dUn.^E&gt. ^b gibi om]a . £2 ^dt-i veyesi.^^ MS kaj 291 Ger TCe in nam %$fc£fc« dHzahast. N&amp.z z'afdt-i veyest.

Eskiler.set bilindigi halde. inamyorken tnanmaz gibi davraniyorlar. Yeniler. Uhud Harbine giderken. Nifak ise. Kadi Beyzavl merhurn. Eski erb&amp. inanmi^ goriinmekdir. (mui'min) sifatim kazamr. Pcygamberimizin asnndaki niiislumanlari. AUah'in varligim ve birligird ppygambcrinin sjdk-u niibijvvetini. resm*n miisliiman gorundiikleri halde. Bir de yeni munafiklar var ki„ eski miinafiklann tarn tersi. hoglarma gitmeyen cihetlere Itiraz ediyorlar. bunlara miislumanlLgin intijanna yardim etdikleri !§!». i^lerindekl hab&amp.ktn tersi!. inanmak dcmuhdir. . tcbligalmin dogrulugund kalb tie tasdik ve dille ikrar eden bir kimse. inanftiazken itianir gorunurlerdi. munafiklarin reisi tbn-i Scliik keadisine tabi 300 mii* nafikla ordudan ka^rni? ve islamda ilk harb kafagj iinvamm kazamnig. Ubeyy bin Seliul) iin i dare sindeki munafiklardir. ellerinden geldigi kadar Islami yiltjr. Eski munafiklar biiyle idi. Mekkc'den vesair taraflardan gelip de Medine'de yerlegen kim&amp.214 Malum ya (iman). Ewelkiler ne kadar halis ve muhlis mii'min iseler. ehl-i uifak hakkinda ! -Miinafiklar. Bunlardan biri (Muhacirin) diT ki. Masela. dig hailerine goz yumuluyordtL Onlar ise.b-i nif&amp. Dordunciiler ise: Medineli {Abdul J ah bin. kendilerine bir gey yapilamiyordu. fkinci ve u^un™lerii Medlne'nin yeTHI^ri buiunan (Eve) ve (HazrecJ kabilekridir ki. la kin §u hareketiyle islam ordusunu maddeten 2ayiflatmigt!. (Ensar) denilmijtir.. - Moda dinsizlerin bak hepsi.elerdir. bu dordiineiikr.aya ^aligiyoTlardj. o nisbetde miirayf ve miinafik kaf brier AL Fakat Hakkm vabdaniyyeiird ve Peygamberin Ktdk-u niibiiwetird dilleriyle fkrar etmekde olduklarmdan. iijtimaiyat bakimindan tedkik edecek olursakj tegkilat itibariyk dort frkadan ibaret gbriirdz. kafirtcrin en habisi ve Allah'm en xiyade gailb cttisidir* diyor.

up . &gt.£ m ? . *&gt. Allah'a v« kiydmH giinune imaii etdik diyorlar. mCinafikhk etme. .* v k-&lt.sek. . onuvi devesini sokertmij.^rJ A f *&gt. halbuki onlar mii'mhi d*£ilkrdh\ . onlann : — Allatvdan kork. kendisinin rezil ve Rasijiullah'm aziz oldugunu itir&amp. Sure-i MLinaiikuride hikflyp buyuruldugu uzere : tmat^^M -Egcr Medine'y* doner.Bekir. &amp. demelerine cevaben.1lunin.£&gt.i&gt.iyerek asiz olarak keridisini.f ettirmi§tL Keza lu herif.#. Miireysi gaavesinden dontilurken (Cehcah-i GifarT) Tiamindn bir muhacirle.u5 ve kendilerina yalandan hiirmet gostermis. dalkavuklukda b1.v (84) 5£re-l Miinfiiikuii: S. ve pak-hSlis bir musliiraan olan (Abdullah) babasinm su hezeyaru Lizerine. zelil olarak tfa baja Hazrei-i Peygamberi ve mnhacirteri kasdeylfcmijdi. 3!fi Yani : *tnsanlar arasmda bir takimlan var ki. andofeuu. kendisinin hllis bir rnii'inm oldugunu soylemek yalancihgi irtikab ctmis. bir giia Hazret-i Ebti . (Sinan bin Ferve) isminde bir ensari arasinda ijikan bir kavgayi vesile ederek. f *&gt.&gt. Hazret-i Osman ve Hazret-i Alt 'ye yclda rast gelmi§ ve herbirinin elini tutarak. / .Keza. . Garibdir ki bunun oglu. Hazret-i Omer. Aleyhissalat Efendindzin ve bileiimle muhacirinin Medine'den eikarilrnasini te^vike kalki^mig.refii ve kuvvellr obtn (imiz) otadisii en hakir (ve zajf) olam muhakkak £ikai-acaktitH* d. dolayisiyle de Sure-i Bakara'daki $u ayetler nhtil olmujtu : ^ij&amp.V*U$%* t r"&gt.

i'rek. mitfsttlik etmeyin denilince. Yalancilik etdiklerinden..i Bskw*. Onlann kalbleTinde nifak hastahgi vardir.&gt. o kimsclerdir ki.Akillarinea ALlah'i v« &gt. lakin miifsid nlduklariiii da bilnieiU-r. (67) Kfirp-I Milnfifihun: 4 217 &gt. lukin tir fislerinden bagkasmi fildataniiyorlar vc boyle oldugunu anlamiynrliir. kcndilerinden sakin". S. Yam : «Jnianlarirn kcudilcrine kalkan yaptilar BC . derltr. Kendilerine. onlar &gt. *li&gt. biz de imi'imniz derlcr. emin olim sizinle beraberii.~4 . Otilara .veriijleri kar vermtmijtir ve kendHeri dogru y»lu bulamami^lardir^ ■ Bunlarm surcta musluman goruiimelerinin. Yeryiizdnde. Mnlum cilhiin ki a ill sdih ve akilsiz olanlar hakikaten kcndilcridi)-. onlarla Lstihza eder ve taskitiliklari. hcrkes gibi sii de imati edin denilfli£i vakit: liiHukiiu akilsuhirin imaii ettikleri ffibi. (£9) Siire-J Munilfikun. gim artimn^tir. *:&gt. Onlar. onlar i^in aci ve dehfetli Wf az£ j vardir. azgmhkliW l(tnde serseri dula^malarma miihlet verir. ■Onlar dii^inatidir.man edcnleri aldatmak istiyorlar. hakikaten miifsitdirSer. Lakin bbyk' nlduklanni da bilmezler. Mii'miniltrf rastgcldikleri vakit.lilm siil aria hakikat*n egtcmyoruz. hidayeti bir a kip. miisliiEianJigi kcucliU-iiiM siper yapmak emelijOe oldugu. bi7 de mi manalim? clerlcr. dtrlEr.» ayetiyle bildlrll mi?. AH ah da mi farm hutlU&lt.* cmriyle de m^hiyellfdnln du^manca oldugu a^iklanmi^.ok mu? J^Ui im lar. mil &gt. Malum olsun ki. ^ia. JjeyUmUiriy' la yalniz kalmca dai Biz.. biz hakiknlrn »« lih ve mufclih kimseleriz. dalaleli nlmi^lRr da. muslumaiim di&gt.&lt. {65} SiVe. {Asil) Allah.

Cehennemin en derin tahakasmdadirlar B9 . ra« .* ayetiyle.*S 1^. o yasiflann hepsini cami bultman munafik Jafzina muhatab ohjnca kizar ve o bitabi firkin goriirler. Yani . Allah on I an hi $ bir vakit affetmiyeccktir 815 . eytemesen do miisividir. 292 £** ■?' o/. V J- •Onlar hakkinda.a^aba carpilacaklan bey an buyurulmusdur. Halbuki '. All ah 'Jan magfiret taleb eylesen de. bunlann magfur olmiyacagi.» vadiyle de getin bir. «§iiphesiz milnSfiklar. £££'■ rf&gt.1&lt.31 js Cf. I§te bu vaaiflarla muttasif oten munafiklardari herbiri.t *.

* 293 : Hdrf zarf timed der u mdnd fu ah. Maria donisi ise Allab'in yanmda sabit o!aa ummu-iibkitabdir. !Vfana T o znrfin icertsindfikj suya betizet-.1 ^"i ■ " Zi§tii in nam-i bed ez hdrf nist. Telhii an db-i bahr ez zdrf nist. «Harf.ta*i Ntsa: 143.* f &lt. (33) B&amp. zarf gibidir. lafzimn ve harflerinin teslrinden degildir. $ •Mlinaftk lafzimn iprkinlig!.-*' .8S) Eilr*-[ MiihSfikun: 6. : FT . kabdan degildir.i' . Bahr-i ma'nd i'ndehu iimmillkitdb. nilvkmi deniz sujunun acihgi da konulan.

!&lt. Jwfkr.7umuzun oniine ^etirir.atiii bayat sebebi olan bir mayii batirJatir. olmadik^a.) Her vnkliii yazilmi^ bir Eiiiliiuii vardif 91 .'i ve denial ise.edir? Bu tabir (Sirre-i R&amp. bir idifnn m I'min dcnilince. raanali nti IniIiIu v W«hj ms. §eyh Ruzbihan-i Bakli (Kuddise sirruhu) demijtir ki: ■Evliyanm kerimeti de boyledir. r urj msnasma zarl ve bardsk gibi oluycr.8J n:ei. Allab'm imi olmnksixm her* han'gi Mr a vet getiremea.» Ayei-i kerimesinde vakidir. k» *T. Ayetin vist tarofinda ise : Nazm-i CeHH vardir ki: -Higbii. ilahi takdir He olmug ve olacak iglerin tafsil levbasi. kfluuesindeki harflerde dfi bir kotiiluJ: ynfctur.i . (yahtid bir mu ciic iihar edeine/. Bir kdimedeki iyibk ve koluiuk. Kev'ini ve leazetini gfial. rrumitfii.]-kitab Miifejsdrlerln kavline gore (I. hti§una gidcr.peyg amber.C 4*«Se Yani : ■ Allah dilcdipini mahveder.evh-i maMuz) dur ki. (JmTn-lil-kitab ise onuii indindedir S(i . Evet.k ki su liij/i su. tabir caizse cedvir- . Umm-iil-kitab r. . mananin tcsiriyJcdii.^rii]i^. Allah'dan mc'zun. harflerin defiil. toprak bir ganaga konulmtss §ekcr ^erbL-tinin tadiligi ikv kristal bardak igindeki demz suyunun acsbgi ve tuzlulugu. Demt. Hwlliuki itui'min latum] ic ? kil eden barfle-rde bir tyjlik elffiadj jfi gibi.Eabe i 1 de kabr. Hi^bir veli. isledigi suyun menb&amp. §erbetin ve deniz suyunun asi^ndaki tathlik ve acilikiaridir.. Allah yanmda sabit dan umm-ul kitabdir. O burdagin bize gost. mana zarfidir. riiimaTik deniljnce de cam Bikilu-.hl.* mcalirtdedir. Mestla. k\VJi eyve) Boylerdlralstl kl.* Cmm-i. ^anagm vi' bardoiiri tesirinden degil. Hem de onil temimiyle dolduramiyan bir zarfdir. c mayii £&amp.leklc beraber. istcdigini sabit kdar.'d) dek: : * 1 f &gt. bir kerfl* met gbsteremez. Messed su lafzi. hai-fler ve onlann te§kil ettigi kelimder.

o mtikadder belay a ugramakdan kurtuluycu 1 . Diger cihetten : ■ Said olan. Cenab-i Hak gu ayetJe baber veriyor. yani daba dogmadan saiddir. ALlah'm jndinde iimm-ul-kitab oluyor. OP1 Sdraj Ra'd: 3&amp. §o ki olan da an as nun karninda iken gakidir. yabud t^rifesi demekdir. HazreM Mevland da Ijil bakikati bey an icin. ft •-' il^l'^ Yani .k bulunursa tebeddiil edebilir: *Sadaka be I ay i defeder* hadis-i gerlfinds oldugu gibi. ^ahislar. ortlann hakikaten birle§mesine engel teskil ediyor. Sonra. zarf olan harfterin ve keltmelerin ihtivaya cab^tiklari manalann asli menbai. Orada said. mutlak olan takdfrat-i tlahiyye degismiyor. fakat sadaka verecek otursa. yahud miinafik olarak ya* Salmis. umm-ul-kititb'daki ona ait madde de muttek degil.det ve gekaveil. o belay a ugrarruyacaktir diye de kayid altina ahnmi§. yahud mukayyed ve muaiiak olur. La kin bu baber. Bu le\-ha iistunde mahv ii isbat suretiyle bazs degijikbgin vukCia grb digini. ewe Id en mtikadderdir. a u. Mukayyed ve muall&amp. mukayyed oldugu igin degi^iyor. Buna cevab veriUyor ki.U^ Cj^. . Lakin ezel£ takdir. O balde.li. Mesela.» Hadis-i Serifi delate tince de. yani mu'niin. burada sureta bir arada bulunuyor. filan vakit §u belay a ug~ rayacaktir diye takdir edilmis. yahud §aki. anasinm karninda iken. ezelde bir kimse i$in. Mutlak olursa. tusaiiLarin sa&amp. -Allahiii siiniictiiiJe asia degbjikjik bulamazsui 12 . : . hiebir auretle degi$mez. o ad am sadaka verdigi tgfa.■&gt. soyle diyor : 294 &gt.l.^ ayetiyle miitenakiz gibi goriinuyor. ilahi takdir yS mutlak.

btr menbidan eder. btrbii-liio kansiiiazlar. 296 Zer-i kalb &amp.jH ^j 3BH y* C'} £$* • sJ. hangi denixler uldugunda mufessirler ilitilaf etmi§. Hazret-i Mevlina. asl-i aw •Malumun olsun ki bu iki denix. z$r-\ niku der ayar t . Bu Syetterdeki babreyuden maksadin. (Mudill) ismi de. Ey salik. jj ^'j i/ jj j-*j ^ Dun fei in her du ziyek asli revcm. Bunlanti herikisi i^in mazbar. Sonra da soyle diyor : JSj . yani hiikurriieritiin zuhur edecegi y*i? lazimdir.i aci ve tath denizlei vardir. tftttfift* fik ve kafirde zuhur eder ve onlari dalalete sevkeyler.i&lt. denizin tuzlu suyu ile kan^maz. Nebrin tatb sulaxi epeyce bir mesa f eye kadar. AraJamida bir berzali haildlr ki.» Siire-E Rahmandaki : (92) Sdr«-i Fetih: 23. 220 Yani ►(SuyU acj ve tath) iki dciii/l hi i hi rim JuiviimisuU ii/rri' s:dtvermi§1ir. IrfdVU/ rtnu-yn mimi bir perde vardir^. onlardaki zahire bak. Bet giizer zin her du rev t&amp. denizleri kasdcdilmigdir manasim vermis^ kimisi de ifadeyi mecaie hamlederek: Babreyn. onu hidlyete goturiir.iiliui- Cer:ab-i Hakk'xn (Hadt) xsmi de vardir. yani cehenuem ve eennet balki diye te'vil ediyor. Sen ikisinden de gef.i ayetterine tebnib ediyor.» /. ■'■liiin y. (Boyle iken) aralaruula ycltdi^n in&lt. c denizteri ehl-i nar ile ehl-i nur. kiz ve o^Jan eocuklar do ar marjalanm rikarmiglardir. demi?. Kimisi r Bahreyn He $ap ve Far is.Bahr-i telh u bahr-i j#fftf der cihan t Der miyan§an berzeh u layebgiyan. SOQ bu mazharlara degil.'nl. On)anii kaynagina kadar git. zevceynin nutfeleridir ki h onlardan iuci ve mercan gibi. Hiidi ismi mu'minde tecelli eder.. kimi ?at nehriyle Basra Koricviii] tejkil edcn Baln-i Faristir. Mudill ismi. bir asildan.

ned 6 zi§ek -Allah. diiii bilir ve bulur. halis siltitu da mehenk ta^ina vurmayinca. q kimse. Her yakm rd bdz d&amp. «Kfdp altini da.Bi mehek her giz neddnl zi'tib&amp. ufak bir i.r. antiyumazsitL.^J !/y • Binli-m* Ji. yakini slibhedcii ayirtedei\» . her kimin ruhuna mehenk ta 5 i koymussa.» L'jilillltMl J * ^ A\i Herkird der can Hudd binhed mehek.kitia arasmda.ssi.Hjt pnr^nxi Hfcjjt y iriiH'c hi. 221 IM« 297 d^ ^ L JB.* Wi Sare-t Rahman: 13-20.

Mahimdur ki altiiun sahte. dini ve manevi hisler vasitasiyle de maneviyatda te- . 298 Der dekan-i zmde hd§dki cehed. haiti hayvamn agzma bir ? 5p kacacak oUa.^"j j*** Jiiss-i dini nerdubdii4 ds man. Bujiun gibi. tathyi f tuzluyu. ekgiyi ayirdettirir.y\ j^jj. bazan parlak^a bir madeni bile altm sanir. ancak hi&amp. bir kirmenin kalbtoe. tehlike seslerini duvoiruT. a&amp. Ciinki o. gdrdugu cehrelerin halls mi.a ile ilgili his. en miilehassis tahminciler bile aldamr. Husibiyie Cenab-i Hak. Bunun gibi. Gdrmedi i % r e agzins girdigini bilmedigi gopii. Diinyevi hiskrk. insanlarm icyuzlerini ve hakiki hallerini ke§fedebilmek hassasmi ihsan eylerse. aciyi. mehenk tasi laaimdir.hud kangik olap olmadigmi. ilm ve msrifetdir. ayarmin ne kadar bulundugunu arJainak i^in. *Diin&gt. yani (ahkam-i seri'ate) ve (adab-i tarikate) tatbik ile ufagfae. bbyle ij\er goruidugU gibi.sinin yardimiyle anhyabilir. mii'min olsun. insanlarm mehenk tag) da . kalbindeki manevf hissin sevkiyle ke^feyk'i-. o zat. ajczmn bir (ji'P par^HEi girecek olsa h mliteaddid lokmalar aroif. bir hayvan da yeuitai krstinrkcn. AUah'w nvaiyU nazat. O ta§'ve iisidne dokiilen asit olmaymca. Mesela gosdeki gorme liissi. Angeh dr&amp. bir mii'mloi kimil de. Bir kimserdn imam ve niiaki. Hadis-i §ertfde.* 299 Der liezdmn iShma yek hd§dk4 hurd. NitekLm. Hele bu igle rne^gul olmayati kimse.umemin (gflixim) merdivenidur. sahibini diiaya ile ilgili isteklerc yiikseitebilir.mda onu bulur ve ^ikunr.a Vani. y&amp. suret itibariyle birbirine benzer. Agizdaki tatmak hissi. insandaki tabii hisler. adem evladi. Qiin der timed hiss-i zindc pi?y biibiird. mukftl* lid olsun.med ki birune§ nihed. kavrayismdan sakimn. yoksa kalp mi olduguau anlayiverir. Kulaktaki i§itmek bis si. din ile ilgili his isr. bir^ok ferdler arasina kanjmij bir miinafiki.edev» huyurulmu§dur. muhakkik olsun. onu $ikarmayinca rahat edenier. o mehenk Ut. -Diri bir ftdamm. insana seiamet yolunu gosterir. 222 Bir insan yemek yerken. miinafik olsun. bu cihimm. O &amp. jiff &lt.ii bik de ancak ilim ile olabiHr. mealen : -Mii'minin ii rise tin* den.

ma* nevi hialerin de hastalandjgi vardir. itki v.. yahud kulagi agirlagsa tedavi i^in bir goa hekiminu. Mesela bir t&amp. bir kulak mutehass-issna muracaat lazim gelir. : i^£n^C&amp. G&amp. Yani itisamn tabli blalerinden birine bir hastahk aziz olsa. kahr.± Yam .iik cfiL^Llirr Wargisinda ana dan dogma korler gibi kalidar. miihiir basmijtir. !ste asil kaldinlmasi lazim gelen bu iifvdeletdit. igne goziinden Hindistani scyrvdtvi'k kadnr BaKlurindp gorme hi^i yardir. Fddir fildir bakan goiler o hakikatleri gormez olur.rakki husuk gelir. Bummla be ruber \tu\ il. • Onlarjn gbzleri vardir. hak ska tier o perdenin arkasmda. kih knk yaracak. «Bu hissitt sihhatioi hekimdeii.xlerinm iizerinde fair de perde vardir. 301 5ihhat-i in his bicuyH ez tabib.kim kimtelcr goriiliirki. Hasta olan uzvun Sfiyet bulmasi icin o hekimden flSg istenir.ni^nrvi &gt. bteki hissin sihhatini dostdrm titb-t.* Haz-ret-i Meviana Mesne vinin diger bir yerinde bu perde n in ne oldugimu bildiriyor . lakin onunb gormezler' 1 . mcsel^ pozlerine za'f gel&amp.&amp. Tabii hisler boyle oJdugu gibi. Ha ere M Pir r dunyevi ve dini hissiyatin sihhat ve selame- .* Nazm-i CeHHndeki hakikati tecessum ettirirler. Qiin garaz amed hiiner p-Q^zde §ud f Sad hicdb ez dil bezuy-i dide sdrl. Vn K. Sihhat-i an his bicuyid ez ha bib. "Garai gelmce hiiner ve marifet ottulii kalir. Ciinfci auhur cden ylte* I^tcc pcrde gbz iiniihe gerilir» diyor.e. goruii! siihasi daralir. Nefsani ve $ehvani bir takim garaz perdesi goz oniine gerildi mi. Eh bbyuk azab onlardir* 5 . •Allah onlarin kalhlerine de f kulaklarina da.

fevka3ade bir nes'e duyanz.T i zevklerimiz artacak h hem de sihhatinnz duzelecektir.l. hr'i b 4 beden.n u milk u maL «Mea! vc rnana askiyle baniiRiamm. Bez'l kerd o k&amp. Allah yoliinda fedakarlik gostermeniii neticesi hidayete viisul oluyor. Hazret-i Mevlana. insani zayif diijurur ve cismini harab eder gibi gtiriinur. (95) Sure-i Bekara: 7. ve sihhati. giinduz yemedigimizi iftarda ve sahurda fazlasiyle gb'^urmek siiretiyle de^il h cismanl gidamizi azaltmak sartiyle oruclu bulunsak. miilkijnit harcayjp tasadduk eden cana ne mutlu!» Cenab-i Hak. mealen: -Bizlm i^in miicahede edenleti. Demek ki mucahede ettneniri. viicudu hastahkdari sah'm bulunursa.4JJI Sfirej A'rif: IT a.niim&amp. budcnin afivfliiitlYiltr. bah is muna&amp. a^hk. Halbuki hi^ de boyle de^ildir. Dint vi&gt. yallanmiza elbet de bidayet ederii. riyazat ve mucahede ile miimkundur. Mesela.i de fark ederiz.. Bakihrsa. .* Insan afiyetde olur. C&amp.va'di kerrminde bultinuyor.mm ne ile husiile gelecegini de beyan icin diyor ki : 302 .zdir ki h oruclu bulundugumLiE Ramazan giinlerinde. Hele if tar sofrasma oturup da top atilmasim bekledigimb birkag dakika zarfinda. i bidet. SthhatA an his z\ to. nijnevl hissin si hbati isc cisiuiii tahribindedir. malitu. Keza hepimix. Demek ki ornca devam etsek. ruhumuztirt kuvvetlendigini.ebetiyle riyazat ve miicahedede bulunmarun faydalarmdan bahis a(jarak diyor ki : 303 ■ Ey kuniik cdni ki der i§k-i me&amp.* i Sihkat-i in his z\ ma'murfa ten. o kimsenin tabii hisleri de sihhat ve selametini muhafaza edei\ Fakat manevi hisler d^nilen hallerin zuhQru. oruc tutmakj ag durmak ve raideyi bo^ birakmak demekdir. maneviyatimizin viikseldigir. tok: def a tec rube etmis. mane\. • Tuhii lii'isin silihati.

kumandam tarafmdan. Mesela (Cami) kelimesi. Bir dervism intisabi neticesinde. Gelelim (A ? k-i meal) e: Hazret-i MevlanS. miir^id-i kamit tarafmdan taril olunur. Sana delalci eder. kendi Miiessir ve Sani'ine ddaletde bulunur §u varkkJar ve 5 u mahlukkr da §uphesiz ki SSni-i azama delalet eder. Hazret-1 Pir: *Ne mutlu o cana* diyor. Onu evvelki JaSlivle zikreder. Can: Mevlevilik istiiahlan cumlesindendir ki. Bir geyi. rfih kesilmesi lazimdir. Hicaza gidecek bir muslfiffifcis (Haci) derler. Bumi aoyleyen (Seyh Attar kuddise sirruhu) dur ki (Esramamej unvanh kitabmda ve mealcn bir beyttnde. tehlikeli bir !je F: 15 22T. derdle ugra^axrak bir hastamn hareketi.MycShede nedir? Ugra^mak manasi nadir ki nasil olacagi. Mesnevfnin diger bir verinde : «Rabb-U] aleminin mattela* denizi ve dinfn geyhi (El ma'na Huvallah) demi ? dir*. hekimi tarafmdan tayin edildigi gibi. I^te sulukun ba 5 lan£icinda dervi^e (can) tabir edilmes. giri 5 mek h belki de tehlikemn tain orlasirm dujmi-k uUlp. §ahsa gore degijir. Dujmanla ugrasacak bir askerin vazifesi. akhna estigi gibi hareket eden bir askere. f 5 te lafizlar. harflerden te^kktil eden. kelimeler. Keza. butiki SI em de iilsimmdir. Hak siibbJmehu ve Te&amp. mecazi ve teberriiki bir adJarubrmadir. Hak yolunda ilerleyeceic bir sllikln mucahedesi de. MeselS bir anne. Sendcn ba 5 ka lier ijey isimdir ki. Hir salikiu inUcahede&amp. Kendi kendine ve kitabdan okumak suretlyle mueahedeye kalkisan bir kimse. Sen Lir hazinesiii. (Ncvmyaz). Onu da. Cenab-i Hak da onlarm meali olmu§ olur. sonra alacagi vasf f]e zikrederler. varl. sakalli oglunar Bizim cocuk! der. kendi ken dini tedaviye saltan bir hautaya bener ki.JlShi. . bir^ok islam mabedlerini batira getirir Keza aan'at eserierinin herbiri." ya sonraki hahyle 2l kretmeye (Kevn-i aabik) ve {Kevn-i lahik) alakasi tabir Verier.£m« ve birligine delalet ettigi ifin. soyle demijllr: . sagli. ya evvelki. Sebebi de $udur: Malum ya. belki de ba$tana 5 ag. ilm-i bfv yanda bir (Kevniyyet aJakasi) vardir. Sen manasm. bker manaya dclaJet ederler.Malum ya. yini yt nl dervl clmuj kimse d^nekdir.lnin xniirsid emriyle olmasi liizumum] anlalmak i^in. kelimeler gibj olan $u yaratikkrm herbiri. kesafet-i dsmanivyeden kurtulma Sl ve letafel-i mhaniyye kajanmasj.la'ran birer jsnl.

Ha^ret-i MevJana. viicudun zayif diismasinin ruhun kuvvetlenmesine vesile dacagmij fedakarkk mukSbilinde. define i?in . mulkunu. hem d* buyuk mukafat bulacagim izah i S m.306 - . «Mese'" bin. «Biri de suyu kesip.* 305 *j^*P ^ s*is 'jj^ ^ #a Abra bubrid ii cura pak herd. Nazm-! KerJmi muktesasinca. lakin buldugu limine lie o hariibi 1 ilit indeu daha mimur yapar. urtdaa sonra. hatta ciamini ve hayfit™ feda etmekd«n geri durmamaa. dcreniD yBtagini temizler. mailni. Ba'de zan cuta tevan kerd &amp. temir ve icilwek suyu saliverir. -Sevdiklerini/dcn infak vc tasailduk etmedik S e (iyilige) hirr ii hayra kafij-yen nail g] a m»wii. ne mutlu bir 5 eydir! Miicahede esnasmda.b hard. Vez heman gence$ knnsd ina'muT ter. evinl barab eder. birkac misaJ irSd ediyor : (to) Sarc-I Al-i ImrSur 02 228 301 Ker-d r:ran h-dne befir-i genc-i zer.Bir sUlikin: Yani .«» .

Ilahi nzaya eri^menin mtitlaka miicahedeye "bagli olmadigmi bey an i^in de diyor ki : 303 Kar-i bi$unrd ki keyjiyyet nihed.he kim keyfiyyet vai'edebilir?. Onun igin din 151. Meczub-u salik igin sart degildir. «Biri de dcriyi yarar. Burada da hulasa olarak soyliyeyim ki.$ed kdr-i din. saplanmrg oku cekip tdtanr. swiira qnu tamir edcrek yiizlercc bur$ ve sed iLivc tder. belki o cezbe vasitasiyle sijluke ba§hyandir. mikahedenin liizumundan bahseyledikden. In ki guftem. miicahede ve riyazat netlceBlnde nzasina nail kiliyor. Ucmek ki. Ondan sonra tyl le^ir. •Bar an tiyle. in zaruret vnidihed. Cenab-i Hak. bazan da boyle sforiintlr. CiLz hi hayrani neb&amp.Salik-i mecaub ic.» 307 KciE'a 1/iT-an Hrd ez Hfir sited. (Miim. bir kulunu da omm miicahedesiyle degil. bay ret den ha jka bir gey degildir. ewe Ice izahat veribnijti. ■Kendisine nasil ve nicia? denilemiyen Allah'in i. bir kuUinu. salik-i meczub: onceden sijluk pden ve sonradan cezbeye tutulan satdir.yed $ gdhi $iinin. Iste bu h otekinden ytiksektir. Salik-i meczub ve meczub-u salik hakkmda. mcseli bir iiiikimulur. cezbesi dtlui? olaa. Mesela (Muhyi) ismi hay at verir.lt) ismi blduxiir.strd bi^kd/t pej/fcdnra fce^irf. neticesi hakkinda birkag misaJ irSd ettikden sonra.P&amp. 309 Geh qunaii biinm&amp. Meseia : 22S .il ediyor. Meczub-u salik ise.* Cenab-i Hakk'in esmasi ve sifati karsdiklidir.* HazreM Mevlana 1 . Ba'd eieafl ber sahte§ sad burc u sed 221 -Bin de. Post-i td^e bo'd eJ'dnej ber dcmiti. kiilcyi UiUrih mlotek kafirdeii alir.in miicahede sarttir. kendl f[tzl u atasiyle rizisina va&amp. §u suylediklertm zarfrret icabidir. yetii dcri peyda olur. Eumi-i llahiyyenin zuhuru da tezatli ve kar^liklidir.

§a^rm)j demektir. hod imn yiizudtir. mest-i dost. Ankara vi Hazretleri *Pu§ti Hakka ve rilyi halka olan. Yeryiizunijn gLJlmesi.Din iskrinde makbul olan hayret.£" $f*k Ni giinan 'hayran ki pu§te§ suy-i 6st.! — • i &amp. Yani kalbi hod vech-i mahlukiyyeti ve beserJy229 \'1ir. kudret-i Rabbaniyye karsjsinda hayran olup kalir. San Ah ettnekle bei:'inCT. Bel tfinin hayran ki gark it.. Yoksa meseia.Bar&amp. yam yagmut yagmasma baghdir. hayran olmaktir. §u hakikati bilen kimse. hakiki kibleye sirtnn ^evirmek surctiyle hayran olmasi de£il. (hayran) in a^ak^a manasi. bir ayinm daha yapiyor : 311 An yeki rd ruy~i 6 §iid suy-i dost. bu ikinci kisimdiT. Diierinin yiizu is*.%m^J:«L a t rm ki S» m ■***""■ b -™ w wJluyor ^ ^ 5UlQkdekl =■«*«« bulundu^unu srty .» MSlum ya. *Bi* ktmscnirt.dan raaksad : 310 &gt.&gt. yam ye^erip ot bilmesi.n ilcdir JGyti l&gt. Hazret-i Mevlana.u hiifi-i kuhenln. hatta yakini artarak (aynel yakin) ve (hakkal yakin) derecesine yiikseldikije.. Hay ret ve hayrar. belki dosiun mest ve muslagraki olmak suTCtivle hayrctidir. ya bir jeye akil erdirememekden husule gelir h ylbud gormek ve §iiphesi kalmamak netfeesinde olur. ha« kikatde onun yiixiitidcn ibaretdir. Qcrh aglamadikga 'giilcmes ru^*i zemin!.» Euradaki (my i iist) terkibinin zamiri hakkmda garihlerin ihtilafi vardir. Evet. emir : yasak ve hukiimlerinin faydalarim ogrendik^e. gokyuzunun agkmasma. bag vakit namazin far^iyye^tindeki hikmeti anliyamamak neticcsinde hayrete du§mek h c-nun neticesinde de namaza Dmtiz verip dalalet guhuruna yuvarlanmak degil!.Birinin yiiiii dost tarafina miiteveccihdir. Bu da. &amp. Van yeki rd ruy-i hod ruy-i 6$t. hayramn yiizii. Bu Ikl iid fi'Ln tek muessiri ise (fa'iliin limayiirid) Hazretleridir.!— j) J &lt.* £*&amp. Danin. .

1 ^ ^ -j j'j j. ■A ^-j r.1 . j*^ &lt.r pas. • loyledikfenmdon hang&lt. v^S^^S ba V* °" Iarm e ™ hm hlfaeL ihti ^ ki *™&lt.•*" «* ^* ^jj Ruy-i her yek mlniger mi d&amp. 3 in e uy &amp. Un oidu g unu ^^ iniimkundur. 313 iS}j fd ^. BAki gzrdl Kizi hidmet tu§inas.Ste^ss^ dost *** ***** *^ ^ *** 312 /W &amp.« mane Vl Jiuviyetlcriai anlarsin^* "'mseieriD.

Pes beW destf rce^dyed ddd desi -rawem ki bwm y a z m birCflk ?( ., tail vatdir h flW h nwk; yanl intisab ve bj a t etmek ^ de^Idit.. mnvle amel ediie.ek bi r m^idin el,™ bultmdugun, £^^3 230

ki«ve*ta i &gt;.ii. rtuvfiflmda buHuifiu her gnh&amp;ih eiine el verilrnenin, yani ii.,i( . liln liogru olmadijini bildiriynr. Cenib i Milk, Ilabib-i Ekremini {Vejsvas-i Hannas) olan ^eytarun §errindon Allah's si^jnmaya memur etmi^, « v&amp;sv&amp;sin hem ^eytan, hem ins and an olduguiiu da : «? (Mi ? . J " - 1 ■^■* ^lv"

Yan: : «Gerek cinden, g^erek insandau (nlsL:n) (0 gey tan) insaulann gogiislerine daima i^esvtse vefeiidir* 1 ^ aytt-i kerimesinde bey an buyurmu§tuT. Hairet-i Mevlana. boyle s&amp;t kimseleri avlamaya gah§an §eyh taslaklanm kusbazlara ben^eierek, diyor ki : 314 ■ . j*-+ iiSJ\&gt; jjjl jU* 6^1j Zanki sayyad &amp;vered bang-i sajir, Td jiribzd murgra an murggir. «Ciiiikii kusu aldalip lutm^k i^in, avci ishk calar ve ku; gibi otmeye ^ali^ir." 315 S^Tic^ed an rnurg bang-i cin$4 hi§ J Ez hevd &amp;yed biy abed dam u wi§ . «0 k«^, heme in si ui ii sesini i^itince, bavadan iner ve tuiagfl tutulur.» Malumdur ki ku§ mevsiminde. birtakim kimseler lerini yerlegtirirler; kapaneaJaniu kurarlar; rm getjmeshii b&amp;k3erler. Kujlur ge^rkt'ti gibi, florya ku§u gibi Stmeye UJCTfLflaJ &lt; dikselerltii^ oksebir kenara gekilirler, ku^iailo siiku kuju gibi, iskete ku§u :-.«mi&gt; nldamp da kiimeden men

(»7) Sfiw-I N6is; 3,fl.

2;ti

^^^■1

ku.jiar, 8k*eyi yapigjrlar, k4j&gt;an«ay« hthjluriar, t t* h»klk*ten ^tyh ol&lt; madtklan hatdc, o kisveye gii-ip de ir^'i-l Hiivumrui k.ilki^nshf, birtakim safdilleri yakalamaya sjkmis Insan avciiandir. Diksetcr, iikseler, kapancalar. lsliklar nasii kusbazlarm av aletleri ise; taclar, hirkatar, kemerlgf, tesbihler, sisler, topuzlar, hatta ezberleme, yahud tekeileme bazi siller de §eyh taslaklarimn av a letter id ir. Yuniis Emre der ki : Dervi§lik olsaydi t&amp;c He hirka, Ben dahx ahrdim otuza, kirkal. Kusbazin iskgim ku§ zarmeden zavalh bir ku^, onu dinlemek igin nasil okseye yakalamrsa, evHyaulIah. kelammi isitmek 191 n, bunlarm yanina gelen sai kimselex- de tuuaklanna du$up kahrlar.

316 H##4 den&gt;!$cm bidiizded merd-i dun, Td b£M?ied ber seKmt zan fusun. «AJgak bir herii, birtakim $af kimscleri kandirmak i^in, dervi$lcri» lii:limelerini (alar.* On J an kendi mak imi$ gibi satar. Yani haJim'n ve makamimn ifadesi'olmiyan ban beyanlan benimser, kendi sSiil imis gibi satmaya, onlar vasitasiyle evliyalik taslarnaya, ve kalbi sai kimseleri aldatmaya bajlar, 317 Kdr-t trier dan ru^e 71? uu ger mfyest, Kdr-i dilndn hile vu M §ermiyest. "ErkeklerJn — ydni taiikat ricalmin — sozli de, hi de parJak ve sif Jikhr. Al^aklsinn isi ise, hiyic ve hay&amp;sizhktir,232

■ &lt;

xS

HIS

Sff-i p £tt#t ez berdy-i fced kunend, Bu museyiem rd lekdb Ahmed kunend. -Dilcnmck l$ti yum) en arslan yaparlar, (Miiseylemct-iil Kczzab) a Ahmed laknbim takarlar.» 319 J3h miiseyle-ni rd Eekab kzzzob mand, Mer Mukammed rd iilul elbdb mand, «Halbuki MUseylemenin lakabu Keziab; Mukammed AleyhisseJaiti ves*e la nun lakabi da Server-i t-liil elbab kahni^tir,Mute^eyyiblerin, yani §eyh taslaklannin tarikat ehli kisvesine btiriinmesi; yunden, ke^eden yapilmig bir arslan tirnsaliTiin gorunmesitio benzer. Bu sahte arslanlar, aneak halki aldatip yolmak i?in, kjyafete girerler, Boyle .^ahislara ^eyh ve mur§id nami verilmesi, Miiseylemet-iil Kezzabm, h'aja, {Ahmed) ve (Rahmarj-ul-yemame) diye adlandinlmftsi gibidir. Ehlinin malumudur ki, Peygamberirmzin vefatim muteakib Mediiu, Mekke, Tai£ ve Yemen'deki Ciivasa beldeleTiyle, Abd-til Kays kabilesinin bir kismindan ba§ka, butim Cesiret-iil-Arab halki irtidad etmi^tk O Cvziret-iil-Arab ki, daha Asr-i saadetde, halkuuti ^ogu iman etmij, Akubikbrfezinin simalinden Basra ktjrfezinin ^imaline kadar ?ekilen mevhvim bir hattin cenub ciheU temamen islam memleketi olmustu, Peygambitr Efendimizin Ahireti tejriflerinden hemen sonTa. buralarda umumi bir Irtidad basgosierdi. Murtedler, ba^laca u^ kisma aynldi: Bir kismi, bdtlin butiin dinden, imandan gikti. Bit kismi, yalanci peygarnberlere tiydu. Bir kismi da h musliiman kalmakla berabcr, dinin bazi hukiimlerini kiibul, bazuim da reddetmeye, mesela namaz kilariz, omq tutanz amma, xi-kiii vermeyiz demeye basladi, Binnci ve ikinci kisma ibrei tiliuait fh-rr. ■- ik- ^iddetli bii* ceza vbrmek Icjin tereddiide mahal yoktU, F»k*t UgOneU kismin le'dibi, Hu7.r«t-I K:i3

Omar jjibl

tehibja ulularm, bilr d.. v m.. .,. ... hl s, , h . t Ekbe , din£n • S^fd! cna ^ Urflf tBtBi firk * lar ■"***■ frttw tfa*

LtiS } r h " r ,n yapniak "■****■ «*** 53TJ5S ht-i e r ba - ka bir §ey ***»* Dinjf] k ahkL inJ ssns S 22? l Zr t en bcyatl buyUrmu ^ V * hi ' tQn « h4 *« WbM SdU olmaz. m ' ^^ " tedikleri dG ^ *» °! ur "»«* d "- «** Avrupa medemyyetinin kabuiii babsinde; va hepsini almab v -huri h^risini m^ diyorla, Aoaba mQ^anhk, end" t^teM, bir kismi ahtup, bir kismi birakilsin? a^imiair si, Murtedler gaiJesinin vukua gdecegi, Kur'an-i KerEm'da ve Mtt Surc.mde. su ayet-i ce lil e il a habar verilmisti ; Yani : «Ey Iman adenkr, td,,i 2 d ei , ki„, dininden dimerse, Allah mUmU,! : rC ka ^ J ■** «**M. kafirlere karsi vekath ve „ lu, keadi, 1( ntr er t 5 T 13 rST - iRr v * hisWf kmayantn ' *■«—£ * *t ■ t f m hl,f ^ i] ^ yetidir «■ oiiu ki " ie di] «^ «&gt;■ ™V Allah, ifisaiu bol olan, en ^ k hilcndir^,. ..S 1 j?* ™Vb" bin HuveyJid-il-Esadi, Lakit bin Millfc.ll Ezdi H^ Wm* m ens U p tu . Madiae'ye bar taraftan mU r a hhas h^eil^

fUSt Sure- 1 MAirfe: 34.

834

giSflttori hj;i sirada fa.; da .knvmmm mui i • nl.'iruk (iclcti fur em i il ;i:\i:-ii.&lt;\ ,. ijii/ur-i Nebcviye (,N::m,.^ vr :,i l.,nl,, .:,, j . i, Ltera ber, 20(J ij;rhrjn g&amp;nuj ihsan altni ta a Herif, atitet-i peyBttmhcjisit-n &gt; ,i/ bukrtk vcl' J J iik tenufcimisiudfe bulnndu. Fakat taraf-j Hi&amp;altjldm: *§u vlimdfki l.nniui dahm bile istcscn vtrmcra- cevafcflTH aldl, Fakal memitkttine d'.uniiMr *Pe&gt;gamberlikdc h Muhammed'in onagi pJdumU dive, peygomberUk di vasina kalkitn^ti. Eagms epeyce kalabahk lopladi. Sonra «A™i( ydrim biiimdir, Fakat Kyrey? adil bir kavrn de£iklir&gt; nealinde olrnak tw-rc, taraf-i Hisalete mektup gonderdi. Bu raektub «Min MQseyleawl-J R*mC lillih, ila Muhammedi Hasulillah. diyc basbyordu. Rasul-i Ekrorn Snl lallahii Aleybi ve sellem Hazretleri. mektubu geurenlere: -Sii du Mlli-sylemeniii dediklerini diynr musuiiuz? yani o iikirde misinb?- div&lt; sordu. E^et, cevabirxt almca da: -El^ilerin katU tail olsajdi, bojrnmumu vurdiirurdum™ buyurdu. Sonra 511 cevabi yazdmp, gelenkrlfi &gt;^r .]ir &lt; .,]i t-Bismniahirrahmanirrahim. Min Muhamrnedi Sas&amp;lillSh, ila Muw , lemetil k&amp;zzab..&gt;

Yani : *§u meklub, Allah m pEygambeii Muhainmtfd taiafnnJ y» . laiiti Mfiseylemeye gbiidenliiiistij'. Hidayete ^uk-ider sclamttd*- ukimltii An, Allah 111 mutkiidiit. Oi H i kulbnndan dilcdiginc vcrir. Akihit i urnm tsc iiiiiiivli.ijfi-iiir.iirIste, RiEalelpenah Efendimijjn §a adlandirmasi dolayisiyle. yuhtu ci herifin adi Miisaylemct-ul-Keizab olarak kaldi. Bunur, iki* lakahi' .li.b., vardir ki. Arab m Li slums nlan tarafindan takiimis olan (Niibey) liftwUf, "Pey^ambereik. manasma olup, labkir makaimna kuilamlir. MiiEeyleme, gden cevabnameyi sakladi. Peygamberlikte ortak nlduklanna dair taraf-i Muhammadi : den gelmi^ gibi, bir mektub yazdirdi. Orm halka g6atcrip f -peygamberlik etmeye bagladi. Tabikrinin sarab J^mMlnc isin verdi, Sanra fSecab) nammda bir kadin da, nubuvvet davasma kalki^nu^. topladigi kalabahkla, Museylejne'inin ustijne gdmi§1;i. Miiseykme, kirn 1 zi sahtiyandan bir fadir kurdurup, peygamber haiiinn (\) oraya davel h ti. Yekdi^erinr tasdik rylemefc U2er^, izdivac taklifindebulundu. K«1 I ca peygamberler, uc gun ij^ gece orada kaidilar. Sonra ummetlcrinin bu5ma gitmek i^ki ayrildilar. Secaii'in. ii mine tin den sabah ve yatsi namajlai'ini afvi, peygBIlibi-i lerinin mcbri obnuj, Yemame husilitinm yansim alon Sccah, &gt;urduuu donmu^tu, Bu kadiiun. stfti.rudftn mdllttmllA oldu^u rivayet edjiir. Y»mame'da bir kezzab (yalancO ^ubm tdffftgj v« kfltledJl«*gi, pvvelce tsraf-i Risaleldati haber verilmi , kiimn 1, , .ifirultu. ulduruLccek? nr. ran Halid bin Velid'e: -B*&gt;nln \r urkadlfJarm tMCwrmdnii" dfi-nlun .11

sas

*tmmm*m

tfhttd gawsmjb bulur.up da, Peyifa„,h.&gt;, m llHJl llda erfcekcwta* harbeden (brnmu Urn- re) B^ydHhU MibAVim (Habib Li, Zeyd) ismindcki 0*^, Museyleme tarafindan yakalan^, hetifln peygamberilgtoe i nan madigi icin elleii, ayaklan kesiLdjfcden sonra, cesedi yakiWfc Ml,^™ ??£%? Slddik - 1 Ekb9r H*"***, Mdseyleme^in teakihne, Hahd fcn Velid-i tayin etdi. Hatid ilc firkasi, MiiSftyleMa fe umZ -^J ft ? ^ ^risinde •**«*. Herifler. cansiperane harb etfiler V* 20.000 kadat Ufl verdiler. Habib bin Zeyd'in M CnnUi (j raar e de bu Mm ara^nda gehni 5p yalmkih t olarak baheeye girrni,, arkadan vurii an bir kihcla sol eli bileginden fce s ilmi$ti. Yarasmdan kanlar fcgkirdiii halde, ehemimyet vermiycr, oghmun inUkamim almak icin Museyleme* anyordu. Diger oglu f Abdullah bin Zcyd) in, maktul bir ceset j.nmda durdugunu ve kiliamn kanmi sikhgini gordii. O ceset, Museykmet-ul

Herif. Hazret-i Hamza'y* Uhud'de sehit eden (Vahsi-i Habesi) ni„ J^yle dev r Umi ?r Abdullah bin Zeyd'in kiheiyle de kafas, keJlLti. Hazret-i Alevtana, erbab-! tarik arasmdaki mukalHdleri Museytemeye; muhakkikferi de veraset yoliyle Sallallahii AJcyhi ve Sellem Hz lerme te 5 bih eyledikden sonra, diger bir misal veriyor ve diyor ki-

320

jV CiA* ^L

&gt; -^ -5

An §erdb-i Hak hit&amp;mes tnj&amp;JB nab, Bade r&amp; hatme$ biived kend u azab. -Sarab-i tlahlmn miihrii, halis miskdlr. Malum olan sarah azahdir.* *^

id sonu ise

(Sure-i Mutaffifin) de buyuruluyor ki :

236

Yani : &lt;^ijbhcs.i7 o iyiltr (Cennet) ril'mrl rl ij ii.mitir, Mi»lii tnhltar ii?eriiidL' (keiidilerine vcrilen ui'mtalcij) k*ntiiy/i fitcti'kd'rdir. *&gt;&gt ;Ic ki, sen o iti'metin (herdem tazc) giiiclligini jrUzlvrindf (goriiuce) t&amp;nirtUii Onlara miiliiirlu, halis bir smibdaji i^irUectk, ki hiiliil (i^iimnin) aimit bir miskdir. O Imlde, nefaset isteycnlcr burnt arzu ctmelidir (ler). &lt;D ^nrabin) katgisi Tesnim'dendtr. (O), bir pinardir ki mukarrcbkr (y;dnj/) on dan i^erler* 9 .* &lt;Tefsir-i Mevahib) de deniliyor ki: Mukarrebler Mlis olarak, ebii'n da kan^tk olarak., o me?rubdan i^ereklerdir. ^iinki mukarrebine nisbel le ebrarin Allah's olan muhabbetinde, bir bulanik eseri kalrmij, mukarreblerinki kadar safvet kesbetmemistir.

mi bildjr .si- 321 Bud jdh! dcr tiihM&amp. . yor v§kia . tortusunu i^enler yine bn(f kadir.c.^? i ".ki (rahik) : Dunya ve Ahin-l mahmurlugundan kurtaracak olan halis i^ecege. «lki tihaJiin zevk sermayesi ilahi a§k sarhaslugudur. Tesnirn ise: Muhabbetin a la si olan muhabbet-i zaliyyeye imindji Mukarrebin. miinafiklatm hr-n sao. su sozlerin. . Mevahib sahibi Htiseyn Vi'iz Eahimehullah (Bahr-ul-hakayik) isim li tefslrden naklen diyor ki: Ayet^i Celiled&amp. bir kissa naklint bagliyor ve diyor ki : -KENDl MtLLET VE MEZHEBlNE TAASSUBU DOLAYlStYLE HIRiSTiYANLAJRl tiLDXJREN YAHUDl PADI§AHJNIN HtK.J fe-H Cdili m udbin. oto^m. ayird etme^.e Wlkj gaynl k olmadi .Mi Sui-l-I Mutftfft«n. man^sj bir tarafa. o ugurda gidecekleritii anlatmak i?in b Hazret-i Mevlana. emsil s . neticede helak olacaklanni.t. oliv!e SS^ktat.a "°' * J! "" mjl " »*****&amp. Fen a iihah ve btka bill ah a nail olan TicaJ-i kiramdiv.*** bikini di^i^. M-3*.t b.Yani i^ecegin hilisini i^enler baskadtr.tt z$lm *dr Diipnen-z Isd nit naartinl giidd &lt. bu zfvki ne biUrleT?^ Miinafik ve miirayi olanlarm. . miskden mQhurJpr: Mahabbetullikha iijarptdir.Avi. muburKi aarflar: Enbiya\ ve evdiySmn kalblerine. j. Sk * . bir de biitili raiidafaa ugrunda taassuba kalki^anlarm. Bu hale ermeyen ve bu aevki tatmayan kimseler. P. . Carr-i jpft i ^ii Mtii-d cdn-t 6Hazret-i itevMni. m 322 A/id-i Isti bid g fletftet j$gg 6. O um-m iihn iHtmami^ olanlar. elfazim bile anlayama^lar.

* Ayct-i Kerimeamde sureta muhalefet vat gibi goruniiyor.y* leyip duruyordu. Voktt. (Cub rltfl) ile destekledik 101 .ni banyan. (101) Sfl«-I Al^i iipriftr it. An dii demsaz~i Hudayi rd cuM.) e kadar..L Retain: 283. T *. 333 §ah~i ahvel kird der rah-i Huda. 33B . din-i tevhidi.i/. a vii Musa hafi-i 6* demesi.. digerinde.n-i Musa.t-i Ar.h. Fakat dikkat fldtllf se h tevehhiim edilen muhalefet ve tenakuz yoktur. birbirinden ayird edilmiyor. rnennla Ad em ile Nuh ve Musa ile ba.V. Naim-l CelUi ink cibince. Miisa da esas itibSriyle tevhJdi ve tslarra teblig ediyordu T«* dal„. ^O ? a 5 i hiikOradat.A. dlvdm ermeniceye 9eviTiyordu. birbirinden tefrik edllemez. dogru mu? diye sordum. ona 9 ders Fusuli Divan i muzakere etraijdim. H. ben Mtisa'run dinim dcgigtirmek icin geltnedim d*tmig. Vfiktiyle Klyork T&amp.jm. ayetleri. bu d better. tilim'dau ibatetdii" 2 .„r . aralarmda fark bulunmamaktadir.ndisine : — Hazret-i hk. (tJUirazni) gibi dsreceleri vardir. ■ 3 flW) Stire. Bunun i&lt. (1UU Sand Bcken: £0. Hususiyle Ilazret-i tsfi. Allah yolunda iki demsaz ve hemdem oUm Mftsa ile Tsa'yi birbirinden ayri gtirdii. (Jiinkl. i&gt. b:irhanlari r mu'dzeieri) biz vwlik w imu Etuli-iil Km!-. Yard : « Allah hiditide din.i'. — Do rLidur t incil'de vardir dudl. Hnzrj. peygamberterm (Miirselin). dir. In rinde peygamberler. Merycmln ofttu Wj-a..i*m den.«0 peygamberler (ynk mn'i R.&gt.. beyyifectcfl i'. araUnndfl mertebe itibariyle fark bulundugu haber veriliyor. Zira. giinki o.j. Sir giin k&amp. son peygamber dirt bizim peygamberimiz Hazret-i Muhammad Mttl tafa (S. butiin peygamberlerin. tebliti tint* meleri dolayisiyle. Efendi israinde bir katolik pap aw il« gorujmu?. Miisa'nm dinini de i^tirmeye gelmedi£ini *&amp. aria dsreetlerle yukseltmiftfc.H I Pir'inr «Ha.

'.. iraiina: W ^ rartaii ^ d]jan ^ ^ 1 325 Guft ahvel zan dii $i §e men kiiddm Pt§* ty drem hikun §e rh4 Umam.W burrinar ez vis'dk an § l$ e rd. 3&amp. 240 . *m. . .^ ^jjil jii^T J^i Gfl# ustdd an du ^ e n ^ t reVi Ahvell bugzdr ejzun bin mfym. ^"^ JEfiftya ya town ediiirdi cevabim w*^ 324 (?S/i tfstdd edb&amp. m .. j jj 326 jf4. *£ i«fa o iki ^ hangisij]i getfreyin]? ^ ded .I^HMi ».J rd te'nderd.

biri iki gitrmffsinden ileri geliyordu. Yahudi hukiimd&amp. f {in jifcest an §i§e rd diger neb id. ikisi birden kinhverdi^i gibi. Yahudi hiikumdan §a^i giraga. 329 ^i^e i/ek bnd u 5? fejmej dii nitmiid-.* &gt. «§i§e birdi. -ga^i ¥ i*ak: Ustfl. o. 16 :•(! {^^■■1 330 •uf Jj^l lj*v* ^ Jr L j r ji-- . ustasi: O iki §i$eden bi t-itii Itir.r U»t tsa'yi kirmasiyle Musa'yi da kirim* oluyoidu. emrini verdi.«1W« O »W fe ^Mh g^ ^ ^ ^ 327 Gitft Gj/ ^stci roerd ta'ne Tnesen.rai afcttet gerded &lt. «^iT3k. $]$clerden birini kmnca ikiti de gciaiujiiin oniindcn knyliol&gt. dafca duirusu jijeyi kirmca. M&amp. iibiirii de yok oldu. Birini kiTincn.d*n riofeuyorda F. yani Hazret-i Isa idi. bu fikrada. beni tekdir etme deduce. mcyl -ve gaiEib dolayisiyla §a?i olur. biri iki gtirUr..&gt.a'y 1 ayird etmesine benzetiyor. GaTazkarlJiJi. ji§enin birini.?s meyl&amp. ?u cur'eti. itisan. dii. Lakin giragin gozilne iki gdriiniiyordu. vuciidii IJltim geien bir peygamber.» 328 Qitn $$£jS bi$ke$t her du gitd 21 fe$m .da asrin iktizasina gore. Gii/t ustd^an dii yeh rd ber jilcen. Yftlu'idilik khine ve hiristlyanhk aleyhine pek fazla bir taassup gtistnrmtilr&gt. Qirak. Oriutln ve hakikatde bir ^i^e vardi ki. &lt.ir*giri gigfiyi iki gbrmesini de Musa ile S&amp.n u ka§m. Hazret-i Mevlana.

£ jefcuet mircird afwei kilned. Key $ina$ed zaXim ez mazluTr^i zdr&gt.mu. Mt giinki.. o garaz. once *na kar ?1 clan hi^e^n Sum 332 Ciin dSftad fc&amp. gfeonilne gerilir.y-i dide $iid.bez dil bes&amp.- . kalm perdefer sekhnd* 4a m n gozu iekSo a " l ° 5^ ****** gerilir.ff bedil rii§vet karat.r 9ehvet filbi ™ !eri ™ am * a?i yapar ve fiihun "«*-*] 331 Pun gara* dvied hiineT putfde $ud. J a „ca kbtiiJiiMen meydana gife^ Evet. Mazluimm uyramif oldugu ve aleyhinde hiikum verilrnesiyle ugrayacagi magduriyeti nasil gSrik? O halin feeaatini ve Allah katinda vehametini nasil diisiiniir? 333 jb- *wjvr JU&gt. hukiim vtrifcck mi. ±±ijM^i rs- ni diSxt. yahut herhangi bir ey ftta illsarida bir ! ■ . Zi&amp. Bir jabis. fllacagi risvet gozdniJne dikilir.-kk.tik&amp. Sad hic&amp.ma * a Mr go* de.nd. ■c™ ■*»»» u*4 in jan garastia bakincBj hein „ blen G5QUJdM foilkan yll^lercc pente. Gerek a ? m ^vgi ve «rek asm ™W * ' W l&gt.met Tuhra miibdel kilned.

«Yahudi htlkiimdar. tevhid iizerme miiessesti. hiristiyan* tflbiri belki garib goriilut. Ge$t ahvel ke'i eman yd Rob eman. yiizbinlercc tnaii!h'jin mu'jjiini bldtit-dii. Qunki din-i Ish da. daha acigi. guphesi^ muvahhid idiler.lu fsS ile Cebrail'den ibaret olmak iiaere. Allah ve o&amp. Tabi.v Yahudi hiikumdar. aman Ya llabb't. soniaki hiristiyani ar a ait deftildir. jifitlik kini He v kadar §a 5 i oldu ki. sana sigindik!.li u ^J! J UV£ J^* c~^" ^dfi kz hikd-% cilhudane qiLndn.inanci etrafa yayildj.Sad hezar&amp. ilk hiristiysnlur. iis birdir. Binlenaleyh (Ekanim-i »plase) ykid «Baba n o^ul ve Ruhul-kudus) den. Fakat gorulmesin..n mii'min-i mazlum ke$U demesi.* 334 Sad hezar&amp. iicuzlii bir tevhid meydana gtklttl di. Vaktaki hiristiyanbk h Roma ve Yunanistan gibi putperest memleketlere girdi. kendisini yabudiligin hamifli addediyor ve o vehm ile Ldrcpk im^n ebli hiristiyani eidurUyordu. Musa dininin bami ve yardimcisiymi diye. Ha^ret-i Mevlanfi'mn: (&lt. bir Allah's ibadet etmeyi akillanna sigdiramadilar.. Oralarda yiizlerce puta tapankr. din-i Mu sa ve din-i Muhammed gibi. MS . -Bir ii^tuT. ^EhU iman.n mu'min n rnazlum ku$t s Kx penahem di-n-t MtisA ra vii pii t•Ben.

G&amp.lr nr tedWr *teLim?. ■Bu verir dedi ki. JVi hiiveyda din u ne pinhanii.JT Kem fctif i$an rd ki kitten sud nist t Din ned&amp. bu palatini — yari Isevilifcin — yjiyilniHtmu mAnl ulmnmu S*H»i nedir?* Tii wmaned der cihan nnsranii.red buy mi§k H ud nlst. biristiyanlar canlamu kurtarmak t^in. yihud girii din kullanan bit hiristiyan kalmasin.340 Guft e^ ^h guj u destem r&amp. VKZtttiN I'-lUlSAIIA HtYLE &amp.ezir2 do^t re teen i§ve dih t K&amp. 335 »j .BETME5i.-HIBiSTiYAKLAIlIK KALDIKILMA. oiduimeaiii faydasi yoklur.re-t in mekr tt in tezvir flat. berab ez mekr berbestl giriK «Yah«di htikiimdarin sapik ve hiyleci bir veiiri vardi ki r hiyle ile suyun iist une du£um vurmdu. Din.» 337 C~$«*» StS £\j o^. dinlerini niikumdardan gi*Iorier. misk vo ad a£a. -Onkn Gldurme ki. 333 §dJi gii/tej pes &amp.ji* jj^j Oilj (i v jj jl T.\ jf-. *Ta ki Diinyada nasiamiigmi ilan eden.igit tedbir fist.SI IcJn. .h-i can kunend.* 336 G£ft terstiyan pen&amp.&amp. in . Din*i hodrd ez melik pinhan kunend. Bu hilenin. « degildir kl kokusu olsun da on dan an las lit. » Ml. bibtir. vezlre sordu ki. 244 •HUkiitiidar..

^ 5 „ vo fltne s . O sirada btr ^efaatgi 51ksin ve sendcn af vimi diles. i n . rmymha .Hr.Bin4 (?m bi§kaf u teb der Mkm-i ™ir.y-i rdzdan mi ddniyem 345 . P .wSf.idan uzqfclastir ve uzak bfr «W « i ■ l.h kun in fcdr tii. SUr ' I 344 Pes %%em me^ be $ ir ft^d^em. kulaginu ve elimi kestir ve aci bir hiikiim ile hurnumu ve dndagnm ynrdii. -Veib dedi kit §ahmi. ' -Ondaii 5 oura heni yam. Ber ser-i i K dht fci ba§cd gar su._ jW Ail £ jjp'V) j~ j Ber miiw idi g&amp.. ■■• 342 2 js ' a} if ■*? ^^ ^ j. * On dan sonra bciai f diiragaeinin altma gfitir. r iJ '" il ™"" ■**"* «^«. yupil aydtmda 343 Td der ffiftld&amp. Z4R .' .sw der ? ? an £err # §ur.. Td biMhed yek §ejaatger' mera.* 341 Ba'd eza^ der zir-i dir aver merd. % Hud&amp.

.J Ul a ?d^ r&lt. mma fefefetli.jj~* j* $ jt».z teassub kird kaxd-i can-*' men. Sozleiim onuu nezrihidt. iuhmelli tuliililu &gt. &lt.y 1 ^i5 OiT Gitft gfS/frl tw git nan der suzenest. "* ^a* 1 * l™wubn da! ayi .i»t$i din4 ost z&amp. §ahui dinini izhar etniek istiyordum.&lt. Ez dil-i tu tfi e£il-.iyle «. 341 346 Hdstew td din zi $efr ptnfton feiiweru. .5fo/ g^t ez *m4u-i men.» 349 Men e^iin r«t)««n bididam hdl-i tii.&lt. meu Tevzertest.. Miittehim ftid pi$4 6 gujtdr-i men.o.347 (&gt. Senin knlbindcn beninx kalbimc pencere vnrdir. «§ah battft dcdi ki: Scnin sifeiin. 343 ^-~-&gt. esiarimdan koku aldi.* ^ J l ^ -^ rr . «§hh.Jl 1 §ah btiyi burd ez esrar-% men.hir an kurignv 'Dmimi gizlcmek. Igiflde igtie buluaao ekmck glbldlr. tt.

pdk. Der miyan* cdhildn gerded hcl&amp. «Eg« Is* dini yardimcim olmasaydi. Sad kezdran minnete$ ber hod nikem.* 2&lt. Vdktfem ber UmA dine§ nik nik. nut ez ha velxk. Vfea'dan cammi esirgetnem. -O plfc dipm birtakim cahillcr arnstud. mmatim vardir. din&lt. iledikiiduiiH kntak »«iiiMt» ."Ben .k.* 353 i 1m O-j J^ 1^* j^T ty ^L*Hdj// m! dyed mera kdn.M _. Hllln] giirUp anlu tlifeim i^in. [akin onim dinine dair iyiden iyiye mi. kahp.. knlh penc«r»ind«0.— ^ MMM „^^ M ^ 35 j r*? Cry (S *j~ y \ i ciifrtiddrci* fofcerdi pdreem.* 351 _ Behr-i ha can sipdrem scr dihem. . -Tsa i s in cammi Eeda eder.352 Can dirig&amp. kendimi yuxbm kerre minnettar sayartm. dysna ugrayacaimi Huyiflamyorum. ? aii beni gifitcasina sarcalatacakdi. ha 5I mi veririm. m rftltflj ftifdUm.m. Hatta bundau dolav.

.354 L &amp. Hirlrflyanhk ■/Uv.vey mande §ukuft- . Ez dile§ endi$e-% ^WK bibtird.' : 357 ^lin -ye^ir in m£kr rd ber je?t %'d'fiiiird.* 355 f}*-) #**# 3 l J -s^+^ -. Halk ender kar-i.1 ^ £iifcr izid rd i)ii fad rd ki ma. To besunrcdri Tniyanrd bestctm.a vey $ah an kdri ki gtift.nanm belimize ba£1aRU§iz.L ijj Jg jXl jU Kerd t&gt. '■. 356 ^ ll ^ Ar* 1 ****! D^-ur deur4 /si est ey tnerdii-rywiTi. bu hak ditun rehberi olmu$ux. Bijwerid esrdr-i fci^-^ 6 bican.Ey insanlar.i sag »l^Xi . ^ifithkdan da kurtulmu*. laman.. «Veifr.j Ij *&gt. a ^ifitian da. «Yine §iikiolsun ki.&gt. *Allah'a ve Isa'ya sttkur ki biz. lkS ^f.j. hUkwrndBrui kalbindeki endSjeyi l#in G tn i vie izillc ctti. bu hileyi sayip dSkUntc. Isa devridir. &lt. Ez ciihud ii ez ciiMdi restetm. Ge§teim in din-i hak rd rehniimx. O'nun dinine ait esrati cllndiiii. giinutdejrt dijili'-yitii?.

yahud da gdkdekf bir matbaada ba&amp. Endek endek cent' §iid der kl§-i d. yi ^ij Rand dm edmb-t nasramyan. peygambere vahy ve ilham yoliyle bildirilmis demekdir. Nitekim Kur'an-i Kerim de. Sirr-i engityun ii zunnar u namaz. -tlllfciimdar. Ziiitnarm.mikerd i§anr&amp.. oirnn hakkmda yaptudi.VJ e irtiial edilir ve taraf-i Risaletden okunup ya^dtrilirdi. 360 &gt. O ihi. Kur'amn beyan ve bilumum ehl-i islamm da. ". Ahali ise vezirm ciirmu ve ceiasi karsismda hayran kaUJj. Hazret-i Isa'ya kitab-i Incil nazi) olmusdur.II 361 6 bey an. yahut sure sure olarak.. Hazret-i Is^'mn Hak katina refolunmasindan soni'a. Kur'an'in zabtina edilen him met.- -VOTkLN HALI GiZLi VE KENDiLERlNlN tDEAKi ZAYIF OLDUftUNDAN. yahud gorenlerle gorii§mu§ olanlar.l. semavi kitaplar hakkmda niiz-ul tablrt. Yani o kitabin miinderecati. •Vezir. vejiri. Rasul-1 Ekrem (S.in. iniilSTlYANLARlN ONU KABtX ETMELERI VE REHBER BiLMELERl.i taplnudi . Mraz. vahy ve ilbam minSsinadjr.-Hiikiimdar.1 ^ W ^ SVj* -ASad hez&amp. KSrU.. «Y.lmis da asagiya sa'-kitilmig demek degildir.A.» Engilyiin : incil demekdir. Malum ya. der da' vet yfirti' 6 ba'de sm. luzum gonildukce ayet ayet.«rlcrde onlan divete ba^ladi. 359 jLi^ v . Ritlitfi &gt. Incil hakkrnda gosterilmedigi igin. vczh-in dedigi 5 iy se ti.ran merd tersd pl$-i 6.i». O'nu gormii^. Yok&amp. incil'in ayetleri.a kalemle veya kudret elile yazilmi$. o cemaatc jncirin. namazin tstantij gizlice aiilatiyo*du. Hazret-i tsa Kamaiunda toplanamadi. igittikleri ve beliedikleri bazi kelimeieri havi olmak iize- .vp* yavasf mcxhebiiu) girmck surctEylo yifcbmlcrce hiristlyan vc . iman ettigi vechile. hiristiy^larm bulundiigu memlekete stirdij.'ii ni !&gt.

giinM ash kaybobmtf. Yam Hazret-i Isa-'yi gormedigi halde. Havari ve HazreM Isa". 2S1 !■■ II Dikkat buymuldu mul Efl aahlh litcij ili^ ayi-jlmi? «!on dart kilybdan. !§itilen bir soziin. Bunlar. pek iptidai bir tarih^e ?eklinde goruniiyordu. En sahib saydiklari dort incil de. malumat itibatiyle btrblrinden 50k farkbdir. bir adamm. Yunanca bir terciimesi var. ne kadar dogru olabilir? ls. oadan isitdiklerini yunanca yazroistir. aslina ne kadar uyguti oldugiinu Allah hllir. Bunun da. Bu kitaplar o kadar pyfialdii meallerinin. hepsine birden {Ahd-i Cedid) dedilcr. Binaenaleyh (Metta). Markos degildir. fea'nin ref* oJunmasindan 10 sene sonra diyorlar. Tevrat ile ilavelerini havidir. yShut Ibrani. Guya sahib tncillerin Ikincisi (Markos} undur. Sonra Yunancaya. Havariyyun reisi Butrus F yani (Sen Fiyer) le Roma'ya gitmis. StiryanS. Hazret-i Isa'mn refolunmasindan kirk bi kadar sene sonra kaleme alinmisj fiwaf edelim. Yans tarihi. Lukanin da. yahut Keldani. nifl teyzesinin oglu imis.. Bir de (Ahd-i Atik) vanhr ki. Yuhanna'mn tncili. Bu adam. hiri^tiyarilara ?ik]?ti. kirk bu kadar sene sonra oturup yazmasi. Sen Fiyer'in tabilerindendir. ttciincu sahih Jneil (Luka) nmdir. pek tabit bir hal iken. anmda bile. yahut Arami lisaniyle yazilmig. yunanca yazilmi?. yahut 12 sene sonra. Bunun yazan da. din? birer kitab olmakdan jiiyade. Hangi dilde yazildigi belli olmayau bu incilin a'sh da kaybolmu^tur.re. ibtilaflarindan. (Markf)s) : (Luka) ve (Yubanna) adb dort ki^inxn yazmi? otdugu dort risaleyi. baska birisine naklederken aynen sSylenetniyecegi. Metta. DSrdiinciisii (Yuhanna) tncilidir. son zamanlarda Hazret-i Isa'ya ittiba etmigtir. hangi dilde yazilmig oldugu dahi bilinemiyor. Bu iki abdi. isittigi sifeleri. Havari degildir. Hasret-i Isa'ya 8 yahut 12 sene kadar yakin oton Mfeltt tndt'inin. Yuhanna' run da Ineilleri. G. «Yeni yapilan tncilleri tie ^abuk kabiil ettiniz?* diye. Hasret-i Tsa : nin refolunmasmdan &amp. asagi yukan tenzN ve ilave yapilacagi. Havari oldugu halde. bir aTada topbyan kitaba (Kitab-i Mukaddes) tabir ederler ve her lisana terciime cttirip bedava verircesine satarlar. sahib incil olmak iizere kabiil eylediler. bu Yunancadan tereume oterak naktedilmis. incil adiyle birtakim kitablar ya zdilar. tabidir. Diger dillere. Bunlar a (A'mal-i Bustil).te hiriatiyanlarin en dogru din kitabi oirnak uzere kabul etdikleri dart InciTin mahiyetlerif . (Resail-i Havariyyun) ve (Epokalips) iinvanb eserlerl de ilSve eyhyerek. Ise viler o kadar sa?irdt ki. Zannedildigine gore. Bunlann en eskssi (Metta) Incilidir. Havarilerden (Pavbs) miidahaieye kalki^ti. daha sonra diger lisanlara terciime edilmig.

Tekrar tekrar hamdedertz ki. L\k der balm sajit u ddm bud. Sonra. -Vftiir. Ana metnin sayfalariyle karsiIasUnldt ve Sahabenin husurunda okunup tasdik edildi. Multemis bv. taraf-! Risaletden okunur. simdiki tertib iizerine siralanarak yazildi. Hazret-i Osman zamanmda bar encumen Urafindan sureler. vahy katibkri tarafmdan yasilir. Rasuliillah Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiiin okudugu Keldmul lah.m bud. dort Incil 'in hangisfel izah edsyordu. Peyganv berin irtihalini miiteakib. Hafiz-i Kur'ari ofenlardan (Zeyd bin Sabit) in kalemiyle her sure.* Ku gi ^mrsed zi agraz4 nihan. ahk&amp. buyurrau 5 ve Kur'am Kerfm'in mubafazaaim garanti etmigtir. (1031 £Are-i HJcr: 9.d$nd mehr-i nefs-i gul. artik Toilmiyorum. ibidetSere ve ruht ihlaslara ne gibi fasid ve gizii garnnitir k*- .A. Kur'ammizin ayetleti nazil oldukca. jji ffe~^ Jie-lj (/*llaJ j\ i hizahir v&amp.) den.&amp.V. Kur'an bdyle degildir. -Bundan dolayi. incilden bahscdiyordu amraa.ul. ayn ayn olarak yunidi.. Rasiil-j Ekrem (S. ^1 Hlklyedeki Yahudi vezir ds n ba^na topladij: hirisliyanlara. bugun mushaflanmizda mevcfid ve mahfuzdur. iusani azdiran ncfsin hilesine d^ir malQmat isterlerdi. *Nefis. ashabdan bazilan.&amp. Der ibadetha vii der ihlds-i can. giinki Allah : •Sfr@$ffi$$fc Yani : «Kur'ati-i hakikaten hk inial etdik ve on u mutlakS muhafau edecek olan da bidz^. ashab-i kirlm tarafmdan ezberlenir ve okunurdu. Kur'an sayfaian cem'edildi. Binaenaleyh. zahh-de din hukumletinin vaizi idL La kin batinda ve baklkatdc ItiisbazSann isligfi ile tuzagi gibiydt.363 Behr-i in ba'z-i saMM ez ra&amp.

nn iakhd kuvveti nedir ki?» «»«««* tti Takliil. dor]erdi. 368 fe 4-1* ^. diye «orBrlardi. . 365 i JFcEl-t taai r5 neciistendi ez&amp.» en ii "HIRiSTtYANLAiUN VEZtRE TABi OLMALARI. -Ashabm arastmci olanlan. Mi §indsidend pin gill ez kerefs.iA. Ayb-i z&amp.hir r&amp. ker^vizi ay. »e£ Sul UUeai hosflsundaki peygamb beynnlan kar$isinda T hayran kalirlardi.» 366 Mti bemu rti ^erre zerre mekr-i nefs.onu taklide kalki^anlar da may in tin tabiath samslardir.. bictisiendi ki pd213 lara dajr malum at ver. hayvanJar icjncle en fazlfl naayiruintaida vardir. Yapilau hareketin iyi mi.rd *der s ibi p nef. DM b*do dddend ter$%arc temdm. sin hilelermi failirterdi.&gt. -Kil aymr zerre iefrik eyler ve giil a. kdtii mti oldugunn dti§iinmek&amp. moda diyc.be hem deran._ji uj.- 367 M£gikdfdfi-S sah&amp. Va'z-i i§an hire g extendi becan.ristinr. Hod gi feared kuvvet-i taklid~i am.izin.l o.

z u smiirgt jeinm. H«zr*t. -Biz. yalanciligi ve bllekarhgi dolayisiyle deccala benzetiyor. Devenin nyuzuna katran sijriip. kjyamete yakin ^ikacak olan yalanci blr meFiinun vaaLdir.369 Der derun-i sine mihres fcd^iend.ran dam u ddnest ej/ Hilda. yarasim kapatmak manasmi da ifade eder. di&amp. ■VezJrin muhabbetini kalblerme ektder. yaldizlamak mEinalanna gelir. Deccal : DeceJ miiddesinden miigtakdir kL sivamak.* 376 Cj^U ifj i\j Iji.J McvJiiim. vezir i. bi ixeva. mealen : ■Ahir zamaiida. O halde deccal: Yalanci. Vezir gjbi sapiklardan ve sapik yoJlara sagmcilardan insanlan korumasi igin. Onlardan aakimniz. Her yefc? f?er b&amp. hakSkatde yol vurucu oldugu holde. do£an Itu^u da ulsak. ziimriid-u anka ku§u da olsak.da yiizbinlerce tuzak ve dane vardir. T»k «rt/lu otoili. imdada yeti^?. L&gt. Ma gii miirgan-i harts &amp. Igte o vezir de. Allah'a diia ediyor ve §oyle diyor : 371 Sad hez&amp. sizin dc i^ilmediginiz sozleri. Sizi dalalete dii^iiimesmler ve fittieye ugTatmaain!ar» buyurulBir de. Duny&amp. bu vesile ile bir munacata bagbyor. hakikatde tek gozlii ve mel'iin bir decca! idl Ey niWl Tiiui'n olan Allah. *ila1ii. ortmek. her vakii yeni bir tuzaga tutuluyoruz. gozii safi- lamkGn. yol gosterici olsrak goriinmeye kalki^mi^ bir deccal Id I. kalb goziiniin kor bulunmasi kli. Biz isc a^ ve haris kt)$lar gibiyiz.cdiidnii/nt da. Ebu HureyTe'nin riv^yet etdigi bir hadisde. Kendisini Tsa'nm vekili farzetdiler..^ Hazret-i Me v Ian a.* 372 Dembedem pd beste-2 ddm-i Tiemm. iVdib-t h'\§ mi *pinda§tend&gt. Mecazen yalan ve yaldizh sozlerle haklkati ortmek mSnSsinda kullamhr. miiTai ve tezvfr* d demek olur.$1 Ey Huda jeryad re$4 ni'mel rnuVn-' -O vezir.* . gelip size sbyliyecekierdir. biitaklm yajanci deccal lar (ikacakJaf.

si bu isrni aim a sin a sebeh olmuj. 373 Mirehani her demi mara vil baz. Vcfa ortadan kalkti. nievhum ku^un adidir. -Iiisanlik yok oldu. simurg diye bir ku§ mevcud degildir. iyi teairi de kaybolup gidjiyor.Mtln cy Mi olan AHuli. yuvasi Kafdaginda imij. Suy-i d&amp. Sevabi da. Simurf ile kiniva gibi ikisiniii de ancak adi kaldi. Galiba Abdulvasi £elebi h nin olacak. Guys ku^larin pldijahi olup. Gendum-i cem' amedi giim mi kimim. 216 -Bizi ber an bir tuzakdan kurtariynrnm. mevhumduT." Yani senelerden beri az^ok bir takim taat ve ibadetde bulunuyoruz. topluca kalsalardi epeyce bir jey olmalan li«m gelirdi. bir taraftan kayba ugruyt)!'.mi ml revim ey ser firaz.» Bu beyitde de soylenildijjji uzere. 375 Mt ™?j/endi$!m md a?iir beMj.■ 374 tfj* r 5 ' *f £ f *0 Md derin enbar gendiim ml k#ram. biz difcer bir luzaga gidtyoru/ .Stmurg : Tiirkgede zumriid-ii ankS denilen. Lakfn bir tarafdan toplamaya saliltilimi 1 ° ivi araeJler. Buna (sirenk) de derler. meaten §oyle bir beyit vardir. Flakat topladi^miiir: bugdaylari kaybediyoruz. Tuylerinde otuz tiirlii renk bulunm&amp. -Biz bu diitiya anbariDdo bugday topluyoruz. 1. .

bugdayin biiyk kayba uftramasinin.r-i Trt&amp.yi. i&amp. "T.idku istikamet.. farenin Wlesinden ileri gddiginl idrak etmiyomi. •Bir gun akkmizi ba^imiza alip da.376 O-h-Jj . in topJanmiyor?" . Cern' mi nayed derm enbdr-i md. onuti hiteslnden Btihanmn harafa olmu-ftur* Evet.U J^ t iff Ez /eii^s enbar-i md utran j'iidest. buyunZ. aiibarmtix(Iei ni. muennes-i semtii oldufiundan. **** J »™.b hu *«ru °l™.r*. Gendii7ivi a'mal-i gil sale kiicast. dolduruian H^rst-i Mevlana fe. 379 Ger -ree mugi duzd der anb&amp./ t S™ 1 "" 55 ■ Ka. S on ra ^ top .?. Bazilan bunu fi'i-i natjEi fekltrsde (tanunej olarak ekumufl 1 sa da f faili clan (salat). 258 edilmi^dir. 378 Lu saldt * temme ilia bilhitzur.st. kirk yillitc niiirl bugdayi nereye gidcrdi?* JifSC rise sidk-i her ruz&amp. veSev ki aiar azar olsun.aydi. i sinde .Xin halel der gendil mest es mekr-i mu$. -nrltinTatJbS S^^fe^S "*? ^^ . . *Hcr giinkii &amp.dan Seyler heder «l«r. ^j jU ^1 jji Evvel sy can defr $err-i mu$ kiin Vangeh ender cem'-i gendiiin ^^ i-S&amp. § ' ' g ' dehkd ™ ^bari da. Bunun gibi ka]b ™h a ^ . ' "» ""ma* olmu.**■ d ^ ***** ** -*.gcr bizim anbarda birsiz bir fare bulunma&amp.££^i U "^ JCabeder ' Bu ™ ^yan j^ 377 CS u&gt. qvra. Yillarca gali^maminn Bemereii oim»k IAzittl geler fioniil »ovkl T: 11 2«7 Mfetf p* berba* ctaigdir. ■Fare anbanmizi delmig. kelimt 1 fi'l-i mftzi olsaydi (temmet) olmasi lazim gelirdi.

Fukat dlger Wr katib o defteri. onu terketraek ve rahat rahat oturmitk evJadir. -Lflkin karankkda giili bir him var ki. beybQde yorulmakdansa. tatbik edllir o*?y dflfiil. uehirle nehir birlc^incc denh oliir» derler. ceza gorur. kusur ve eksikleriyle ancak farzi eda etmek den ibaret kaliynr. berikimil ugKJrgi cezaya ugramaz.lbadeti zedeleyen vesveseyi ve emu veren §eytam defetmenin 9aTesIne bak» diyor. Bir i?i yapamiyaca^im rilvf yan gelip oturmaktanaa. m iyi arnelin ifasma ^ah^makdan da bedenimiz yomluyor ve yipramyor. koca defter lkl gtindu Sit ^■■i yazjLp bitirilir ml? dtye olurur. keyfinc buktiinu. Hiilasass: Eir iji obtiuyor diye birakmamah. bu emir. neticesini ^lkarmak istemiyorum. Bunun gib^ her giinkii iyi araelleriiniziii do ru!uk ve sevibi M kadar az olur&amp. tokdire uftrar. yerine getirm3« S 5 m gayret eyleyenler de. hareketi pelf takdir oluiutiamakla beraber. *Demii\ yani cakimakdatt blr?ok kivdcim siftadi. beJki de memuriyetindeii ^ikanJir. Van diM su^de pezriift u kejid. Maksadim yanbj anla^ilmajin. bir katibe verilen bir defUrrln iki Riitide bitirilmcsi emrolunur.- .a olsun.re gan. Manevi zevk ve bakikat ne^'esi adina btr $ey elde edilemiyor. anbar m deiik de^ik oJdugu glbi. toplana to plana epeyee bir yekun tegkil etmek ]ftzimdi. defteri muayyen miiddet icinde kis~ meh bitirebilen katib gibidirier. cabjir ve tjgtajjr ua imiayyen muddet sarfmda kismen yazabiJirse. Meaela.u1 hiratz bir fire girrnig. Fakat toplanamadi ve toplannayor. d£f $err-i mu§ kHnf. gallop c&amp.1d. -Damlaya damlaya gol olur» sozu de mejhur bir rnusel*' mizdir. onu eJden geldi^i kudar yapmaya ^abalamuk Idzimdir.baladiii i ? m. Buldugunu alip gotiiriiyor.«DamIa damta iistiinc! gelince nchir. (^iinki anbar delik. "Nitekim MevlanS da goyle soyliiyor . Or. kjYilcimlan Mindunnek if in tbtlerine parmak basiyor. Kazanci.» 382 Life der zulmet yeki duzd\ nihan. Madem ki ibadetlerden aevk abnumiyor. M\ nihed engH§t ber ist&amp. Katib. «Evvel ey can. mi Bes sitdre dte$ ez dfren cehld. Allah'in emirlerini kusuriu da olsa. elden gddigi kadar oldurmanin caresine baknrtali. Uyamk gpniil a kivilcxmi jekti ve kabill etdi. §u girip ^lkmadan.» misrasyle r &lt. gelenin toplanmasum meydan vermiyor.

&amp. $ ^iin irt&amp. &amp. SaZW^i Pir bir kalbin aydinlanmasini. yemyc^if aga^ dan sizin i?in bir ate 5 sikarandir 104 .Qi ber felek. oW . parmaklariyle onu sdndiiruyor ki : sdnduren parmaklar. Sen bizimle bcrabei olup fcj« mwhafeaa ediate.383 tlL.J .hud kandilin fitiline dokundurulmadan evvel karanbkda gorunmeyen bir hirsiz." Malfcm ya.£ V. Nazm-i Celilinde ijaret edildigi dzere iki aga? dfthm bir birine kuwetle Eurmek suretiyle onlan tutu^durduklan da nlurdu. kov ve slireyi tutu^tururlar.* 385 $ J&gt.y&amp. yani ^eytan. T&amp. — yani dihiyada — bir kimdil xhioihiii diyc.uf . 1j jlT jl.y Mi fciijed istdregfin tg lyefc fcej/efc. . o vasita lie mum ve kandil yakariarHi: %$8$&amp. SeniD inayetltriii bi:ii mlo beraber olunca.ki nefrdzed qer&amp. Qiin tii ba mayi nabbed ftlf gam. &lt. -O. y&amp.k i E m 5 akmak (jakariar. -Ilaht.. eskiden kibrit yokdu. o al^ak hirandan.$ Yam .tet biivi :d ba. o karanhkdaki hirsiij kivilctmlan &amp. ayak allindp yiizbinlercc tuzak *lsa da ebemraiyeti yokdur. Key biived bimi vzan diizd-i Mm. Hazret^i Mevlana ?u mSlumati vendikten sonra duaya ba^byarak dt yor ki : 384 Gcr hezdraTi dam M§ed her kadem. bir kandilin uyandinlmasma. 2fi« -Felekde.Va Rabbi. Ate§ yakm&amp.yan? ^eytaudan ■ ne korkumui olurT* (Ki4) ftflruJ YWn: . ma miiktm.SndUriiyor. Halbuki kav daha murnun. jeytamn verdigi vesveselerdJir. taat ve ibadeti de ^akmagin ^akilip aydinbgi husute gstirecek kivilcunm gikmasma ve fitilin tut^masina ben^etiyor.

l-i in jiildn ii an filldn.n filandir.* umymken va^fe ve mem*.y&amp. Fdrigan ni hakim £ mahkiim-i ke$ -^^^^sxr wuii ' r .J JL» J Ni gam Q endi§ei sud u ziyan. £ 387 Mir eh end srvdh her $eb ez kafes..* olursa hay. H ur ve kay^* J tlnb ' r n«^ Gidec &lt.dip dinfend!gini hey an i^m Hazjret-i Mevlana diyor ki : 388 ?eb ai 3indaTi bi haber zindaniyan.ruh-u hayvani) var&amp.r b^ni uyku galece edince bede. 511 falandir dli§iiricesi mevtuddnr* .* jTj 0*» t&gt.*-"■*■ mh . bag] an kopanrsin. 2£i 3itt j&gt. Nc dr I. Jajan levhalari. Mirekdni viikiinl elvdh rd.. Ni k&amp. h apsinde * klirt ulu. §eb z\ devlet bi haber sultdniyan ' Hycfden haberdar degildirJer.t making isIem 2 mT^L ?r hayV ^ l)nm ** bUt ™ bedenin istifade .'iii Her S ebi ez dam-i ten ervdh rd. -Uykuda lie kaajaumak. ue de kaybetmek endijesi vardtr.Siyarlar ki insanda bir CrOh^u insini) bir de &lt.

Yorgun bulunan di? u^nv Ian dinkndirdifi gibi diiygu ve fikirlere de istirahat verir. Bunlarin zulmiinden ka^tiklan Dakyanos adindaki kirahn kirn oldugunu. Kitmir naminda bir de kopekleri varrms. geceyi de (s!k(ii i^in) elbise ki!dtk [Jl .^{&amp. Halbuki oitlui- (1U5) Sflro-l N*bo l : fl^lO. uyaiukken de boykdir. § u ayet-i kerimeye telmih ediyor . Guft Yezdan hum rukMiin zin merem.S Yan! : «(Ey insanlar) tiykunuzu istirahatbuze sebeb. En me§hur rivayete gore bunlar yedi ki^i imi$ier. magaralan civarmdakj Efsos §ehrinln nere&amp.(Habibim^ onlan gore yd in uydmli uiiiirdjii. Yanl: . Kitmirden murad 1&amp. Eshab-i Kehf hakkmda yahiidiJerin suali azerine Kur'ani Kedmde muhtasar malumat verilmi^ kac ki§i olduklan AUah'm jlmine ha vale edib migtir. (^Ah) vol . taaarrufian kendiliklerinden degildir Onlan hareket ettirip bir halden di er bir hale degijtiren Allah'dir. KbpekJeri de (magaranin) giri§ yeriiult' iki Unburn uxBt fib vat) ma kin idi'«&gt. Uyamk gibi gbriindiikleri halde. Evet. Biz cm I an (gkh) &amp. Cenab-i Hak (Eshiib-i Kchf) hakkitida &lt.h£ yuunt.Cenab-i Hak (Nebe) suresinde Ilahi lutuflanni sayarken : «it3p &amp. tarife devam ederek buyuxuyor ki : . Bundaa iirkme.adesi yoklur.* Hazret-i MevlanS.Hiim Rukiid) labirini kuilanmi^dir. sonra da vef£t etmi$ler. EsMb-i Kehf kissasma. Or a da 309 setie uyudukdan sonra uyanmi$lar. llefisdir ki. Uyku haklkaten istirahati tnucibdir. Dinlerint muhafaza lcin zalim ve putperest bir hukiimdardan kacmiglar. -Arif olaia zatm hall. bir magaraya kapanmijlax. 390 HdZ-i dri/ m biiued b? hdb hem.» diyor. onlarju kapm ontinde boynu biikiik yatniaktadir. 253 nykuda id tier.i bulundugunu tahkikr satirlsnmiiui miis&amp. Hazrel-I Mevlana da bunlara tegbih etdigi arif in halini.^rf&amp.vrnmin $*vitiyorduk.

:mh Yani yaziyi kalem yaziyor zannt'drr. .sh' Allah.&lt. Eshab-i kehf in uyuduklan sirada habederi olmaksizin sag dan sola.J*. . kalriH gibi AllSli'iii yed-i kudictindedir. Cun kalem der pence-i taklib-i rah. •Yazi yaran eli. Hnlbuki ciiu yazan kaliMn dugil.* * " * Fi'f p:-u!ui'ed heciinhu$ ez kalem. 393 *)*■ ^i ^ij* &lt. gBrnn-ycii kim&amp.ihf IB. 'Halkin uykuya dalmasiyic.391 Hu/fe ez aftiJdU diin^ii tuz ii §eb. ■Arif.hedn *illn« re yaniTia i^ini otidao samr.ni uyuyan bir adamda nasi! iradc ve tasarruf kalmazsa arif de byte cilniugduj -." Yani bir adam uyudugu vakit dti^iinmeZj didinmez. istirahat igtsd* bulunur. Arif-i Rabbani olanlar uyarukken de boledir. soldan saga ^evrilmeleri gibi.issi der reb&amp. 394 Refte der sahray-i bitpin canifan. diinyaya aid i$lerde r gece giintduz uykudadlr.» (SOS) Bfli'o-1 K&lt.1 Hdk rd ?iem hdb-i Ji. Onlan n uyanikkcn clan hareketleri kendilerine adeta ruya gibi gelir. kalem i kuHamp idare eden kalem sahlljidh Cih'i iradesini Allah 'in kiilli iradesine terkeylemig olan Urafay-i ummeti idare eyleyen de Allah 'in yed4 kudretidir.e. arifin ahvalinden bir mikdar ntimum? Efostcrmi^tiii'. Ruhi§an asude vu ebda ni$an.d.0. kalemin hareketim mkj&amp. yani uyuyunca istirahate nail oImiisi.y&amp.J"J 4 *.

Orada r uhlan: yaldiklari yerde etc beden1«ri. Ciimle ra der d&amp.. Her fen? rd baz abisten kilned.rred ola* ruhlwn ftft eyler.fil v&amp. mukellefiyet alt ina gir me si JL* &lt.y flm sabah olur. bir i^arede biittln ruhlan U'krar lu/.siklarma.lcm-i ervaha . •. kh J2ifrn uyku muddle mutlak kaur. nedeni ve nitini obnayan bir sab ray a. -H^ta* v. . .yanl ce^d!.asft rd ten friined.Giine 5 dogar.* mm kudu huh.yant &amp.jj lj 4** FalikuV is bdfc isr&amp. Ger kes4 gerdun zerrin per zened. ™uc. lilahi. ^r 398 flttJifcdjH tttttt&amp.££ 396 £iinki nur4 subhudem $er ber zened. . .BedeJiten d* tckrar HihJata yUklU kilar.. ender Ji^ji. „. .&gt.Vaktaki seherii. Cumle to. V .» 397 jLj o'j jjT oj&gt.„„. hepiitni adHlft ve htikllmk .™ bfr . der suret ared zan diyar.r kllaVlin. • yant t*sftdlerlne . &lt..dam da hoyl^. .d-ii der ddver ke§t.i t T „. J l«r.* 395 Vez safiri b&amp.«Halkin canlari. f akftt UyflriniFt ^ ^ £™™J beden tuzagma dU^i. felek akbabasi altin tanatlsniu ™ par. „ L .z dam. .£. see .gider.flftlrij-. ml . isliralmt eder. no™ goriiniir.r.

bu hadis-i gerifde uykuyu. ayaklanna uzuii ve manevi bir kdatek takar. Sallallahii Aleyhi ve Sellem Efendimiz.1 jj_j ^i j jf tlU Lik behr-i ciTifci ruz di/end bdi. in tckrar $ti\ilp gctirinek I^in.siihahk-. Igte (Ennevmu ehul me vt) hadisiniit biiti budur. ji 4^.'jlumiio karde§i olarak tarif etmig. yani Iiltiuk biiyiik iiykuya yatmayan bedehlere aid ruh Ian n o bedenlerden aynlmasinin ktilli degil. Buyiik uyku &amp. Kit£uk 61 iim demek olan uykuda insani kuvvetlerin bir kisrai tatiJe ugrar £iinki ruh-u insSmnin beden iizerinde tasarrufu kalmaa. ■ O ^ayirdan ve mm-'adan. ruh ile beden arasmda bir nevi rabita kaldigim bey an i&lt. tnsan tiykudan uyandigi vakit nasjl tuIiu yine beden de tasarrnfa ba^kyorsa. . Yatma miiddeti ise birkag saate munhasir degildir. Mi ni/ied ber pdj^ijan b^nd-i diraz.. TabiidLr ki. o uzuii uykudan uyamnca da oyle olacak. ■Can atlarcnm egcrmi ahr.* ■Mm Biraz ewcl uyumak. Ve^ ferdfiidJi drcdeg der zir-i bar. Hazret-i. uykunun devam muddetidir. «Lakin sabahleyin tektar gelmtleri ve cesedle slikadar olmaliin if in rulilaiiu ayagina uzun bir ip baglar. §u hal (Ennevtuii ehu.yam iilrm-i nmniukm .* 401 Tdfci ni^ej ber feezed zan uiiirpzar. ugrar. Burada o sahvermeriin mutlak olmadjgini. yatii uykuyu bliime benzetmi^dir. yanS beden kaydma ve teklif altina sokar. Sirr-i ennevmu ehul mevtest in.in denillyor ki: Allah ruh atlannm egerini gikartmakla beraber. Mevlanl bu ifa deleriyle : . .*• mek olan oliim de boy3edir.1 mcvt) hadisiniii sirtidir&gt. euz'i bulundugunu. sabahleyin onunla $ekip r uhlan tekrar yiik altma. Yalniz o uykuda insani kuvvetlerin hepsi I fttile.L_ 309 Esb-i canhd rd fctined dr$ zi z\n.. kbstegin uzunlugu. ruh alimn fealiVdrllmuIdir doriilmi^ti.

$.&lt. -Bu uyamklik ve idrak tufaurodan . &lt.?f&lt.. «Cih8Dda ve h&amp. digeriiii muayyen bir vakta (eceli gelinceye) kadar sabverir*". Muhr her q e§mest u ber gu$et $i s&amp.indadir.d. -Ke^ki Cenab-i Hak. bu ruhu da eshab-i kehf gibi. oEmeyenln de uykusunda. Vd rehidi in samtr it £e$m u gu§&gt. Zfifl 403 Ta earin tfl/ai&gt. belki senin yjiuinda ve k»r. Hifz kerdi yd gii ke§ti Ntihrd. yfihut Nuh'un gemisi gibi muhafaia edeydi de.» 405 G&amp.&gt.• &gt. * Allah (olemn) oliimu zamamnda. gu gozii ve $u kulapi kurtarmis ulaydi » 404 Ey besa oskdb-i Jceh/ ender cihan.i blddri vii h&amp.r id 6 der siirud. ne fcadar Esbab-t Kehi vardir ki.u kalbi. (107) S&amp.* Ayet-i KerEmesine telmlh etmiftfr. Pehliivi tu pif-i til hest in zaman.I&amp. Bu suretle hakkinda bliimii hUkmeitigi (ruhu) tutar.t Mo y&amp. . ruhlanm alir. Hazret-i Pir bundan sonra bir temennide bulunuyor : 402 Kd§ giin oskdb-i Kekf in rukrd.# Yani .re-i Zttmer: 42..

Eshab-i Kehf'in varb i. 101 "Tii/i goiii va muh abbe tie byknj.r da onutila nagmelet tereniiiim etmektedir. dige* gtizcilerden fajla bii. bir ret zer hib §eyh Sa'di : •Leyla'tnn giizeUigtne. Leyla'yi gijrebilmek.Hazret-1 Pir.tiai »Qreti. ge^ml? zamina munhasir degildir. Lakin onlan goreeek gbz lazundir.hede eder de." Yani. manaya kaTji kapali kahr. sus!* der. senifi gbziin ve kulagin gafletle muhiirlu oldufeu i^in. B&amp. Nitekim gazab gozii du biitim kotiiliikleri goriir ye meydatia kor. hem magarasi. Ez tii Mecnun $iid peri§an u gavi.sty degilsJn? Leyla da cevab verdi ki. bu niikteyi anlatmak j$in buyuruyor ki : *HALlFENLV LEYLA'YI GtiRMESl HtKAYESim G£/t Ley lira halife kan tiiyt. Sonr* muhabbet ve nefret glbl hi»3er de hakiki gbriije mant olur. onu gb . •Halife. yani e^yay. y&amp. onunla heraberdir. 407 Ez diger fc£ba?i tti efzun nisti.ze fark vardir. Evet. g#n tw Mecnun nistt «Sen. Mectiun olmadigin icin. mus&amp. sen miauj?. bcr UirliJ aybi gSnuekden acizdir. gozden g&amp. Sen. El' la da Eshab-i Kehf'den sayilacak kimseler vardir ki. htm yarl. Giift hamiL. He faydasi var ki. Leyta'ya d«sdi ki: Meciiiin'un pcrisaa olmasina v« sapitmasma seb«b oIhji Ley la. Metnun'un gtfzu penceresinden bakmakdir» Evei.*Magara da. riip i§itemiyorsun. onun ger^ek yuzimii mii^ahede eylemek .

fena ve istigrak zevkinden raabrum olduk^ )an icin. Fakat mii^ahode. Ilahi bir istigrak i?inde bulunur.in. ^Unki.li:'ib-i Kehf gibi. ebedi bir gaflete du^mu^Ierdir. o a^ka mazhar olmayan $ahsm nazarmda.^. Hest bid&amp.imkhgi.J^ ^j*. jeytanhk husilsunda fevkalads? uyamkhk gosterirter. bu ruhu tUi Kr. insanin uyamk durmnsiylc gtodnun bakmasi.. Esbab-x Kehf gibi olan gizli veliler de.Yani. daha ziyade uynmu.h.ih-! Kchfdcu bahdrtllgi sirada. Bunun gibi. ZihJrcIakl oiyjlyi norin^lne matii olur. bir aiiie: tbadetlerin hanglsj daha ziyade sevip kazandini?. §eyh Sa'di. uykulanndan beter. evliytuHrii &lt. kimseye zulmettnezsiua cevabini verdi. uykuda itiyk gbrirsesine bender.tdd:r?5 ez hdoej Ibeter. . 3 1 ^. Arif de : *Senin 15 in dgle uykusu. *Eshab-i Kehi'in hife-i llahide uyumasi gibi.. Allah lie uyamk olma^nca. •Uyamk olan. Hi^ Dlmassa u'yurken. cbedj j^tifliit uykusundadir* merlin i anlatmak igin diyor ki : -« l^'&gt. Leyla denilen kadin. uyumu^Iu utidaa beterdb. •Riihumuz. P^in bi hak bid&amp.Ti gii der bend an-i ma. Bu gibiler. zahiri uyamkbk.ten o yoldaki gafillerin uy.. Gulistan'mda der ki. riihun hak ve baklkatden Igah ohnasidir.ke Cenab-i Hak. Yoksa.^»* Herfci a bidar ter der ?id6 ter.Kes. beyit yukjii ida ve K. Z&amp. Oylesiain uyamkli^i. hayaH bir mujibrdedir. 409 L* jU jj^" jl^. Ruya. Yine o btih se denuyor.uykulan uyarakliklarindan zaramzdir. gozbniinde #i~ durur. uyudugun bir iki saat i^indif. He^t &amp. &lt. bazi kimseler vardir ki. birkat. Hazret-i Fir. Bu istigraka nail olarruyan. ydhut WijIl'urs gemisi gibi muhafaza edeydi* temennislnde bulunmusdu. bixim l$iQ bend ve uiatiiadir.diye sordu. Mecnun gibi sadik ve asik olmahdir. ruye eSrenin gdzlerini kapatir. Lajdn hiiviyyet ve mahiyetlerini gorecek bir gbs ve irfUna saobnayan nazarlara kar$i t o mubfirek zevat da basit insanlar gibi go- runtir. deuiekdir. Hah! Sgahlik Qimayinca. kimseye zararlan dokuiunaa. -Zalimiu biri.r nebved cdn-% md.» Hakiki uyanikbk. 270 . kara-kuru bir cisimden ibagorunilr.

§u yorucu hayaller. yahut elimdeki nimet kaybolacak kurimtulari i^lnde girpinir durur. JVi besi£i/-i dsTrwju rah-t sefer. 412 JU. Z72 413 Divra gun hui" bined 6 beftdb.* ■ .271 Bunuu gibi. llahl olmayan. behod amed hayal zz vey gilriht. batta ulviyyet ve ruhaniyyetini de ziyana ugratir. tar.» insan. uyamklik dji. -Nesil tohu™u f nutfesim S arak y«e dakiince uyam*. ne letafet ve nflraniyyeii. ne de yUksefc tieme gidecek yolu kakr. -Biihun ne safasi. ruhu o kadar ezer ve sSfiyyetitii o kadar bopr ki. a vakit de hayal. •Hiitun gUn hayalin tekraelwitesituJen.L *Uyumu$ o gafiJdir ki.» 411 JW $af&amp. ibL £ttriir w ona 5ehvct suyunu akltir " 414 Qiinki tohm-i ^esl ra der fire nht. kaybetdlm.&gt. letafetini de.b. safasini da. ruhen de yipramr. Vez ziydn d siid u ez hav{4 zevAl. h * ri &amp. kcndine eelir. gbziiniln buiiTiden ka^ar. tf^rilmlrdckl esyayi gdsterse bile. her hayale kargi Umide dttjeif v» onUnU U« nuftnaya kalkar. Pes si $ehvet rized o ber diu &amp. asarar ve eldeki mahn zcvaH. gundLizlen uyamk bulunur. hak ve hakikatin mu^aKedesine engel le&amp. hakikatde uyumus olanlardan farkli degildir. Dfoed iimmid u kilned bd 6 mek&amp. bir takim fikirlerle rifimen ve zihnen yoruJdugu gibi. Hayali.^ $ j\ £ jji jt Hufte an bdjed ki 6 ez her hay 61. 410 Can heme tuz ez leked kubA hayal. Igta buyle uyanik gorunenler. $mm* m*&amp. korkusundan. Kazan dim.kSl tder. mt manede? ni hitf u /er.

Om V^ v*rlb de o n uJ. takatt kesiiir.Um bir bas agnsi verecegini anlayacaklardir.i 417 u# JEfelefti sayyad-i an sayi §eved. m^ah.lad. arkasindan o kadar kosa* ki. ihtilam dl« § undau buiuria yor^luk. o Ufb rt^ y^i hayat^o . Unn onda buiti __■ lunulan rniiddiUn hesabi verllece£l va o hotfb **nAsuidn birtakim m'ulevvesligin/meydana pkacagi hakikatdii'. Mideved her h&amp. Onda baka hayaldir. «Budalanin biri t golgeyi avlamak ister. . ■Wir kli$.be.ni-. Hakikaten dii^ya. pe a.mk g^inenler. Ah a EiJriiHen ve gbriinmeycn uak^dan ab. batta ***** rtrtft b^erle. riiyada gbrdukleri ht&amp. Hazret-i Mevlani. Ah ezan t®fc$4 be did it ndbedid. GoJgesi de toprak iUtimde kns gibi kos. u saye es.ar. vUcQdfittdc mUJevveslik gorur. yuksekden iu. SufikSle uyanciiklan vakit.415 j^j^L' _j J-_JL. l j^ 'I Za'f-i $er bined ezan u ten pelid. ruya gibidir.» Diinyida uv. Mi deved cendtmhi btmaye §eved.k perran murg ve§.Uyan. ^ il&gt. ^ kimse uyamnca hayalin k^tigm^ o yakinbk neticesi bagmdaki ago ill SSmS ve elbisesmdcki m™**P ¥fr* ^ W kalmad^m a. bagka bir miaal geUriyor : 416 Murg ber baUd re van.» .

418 Tit endazed besHy-i saye i\ TiTke§e$ halt §eved ez ctist u cu. -O budata, a golge ye ok a tar da, arayip taramakdan ok tor ha si boj kuhr.» Tirke? : l&lt;;ersine ok doJduruJan ve mesinden yapilan bir torba idi ki, kemerin sol yamina takilir ve fcabmda oradan ahnip yayla ok aEibrdi, m

4i:&gt; Cj» *&gt;L, ;l&gt;Li JJ jJ-JJ Jl Tirte^-t omre$ $tht «d 6rnr reft, Ez deviden der §ikar-l $&amp;ye teft. « Golge a v lama k i^in sur'at ve Harare tie ko^makdan ve s ura&gt;a bucaya ok atmakdan omtir tirkesi bosalmi? ve Uayati heder olmu§ olur.» §arihler diyorlar ki: Bu misalde bey an edilen kusdan maksad: ^ Allah'in esmasi ve sifatidir, Golge ise onlann mezahiri bulunan es,yadir. Kuijii birakip golgeyi tutroaya sahsanlar: sahire degil, mazhara ehemmi yet verenlerdir, Golge avcisimn ko§masi netkesi, nasil tisminde yorgunluk ve tirke^ide boslukdan iblret kalirsa, mazhara tapanlann, y^ni diinyaya goniil baglayanJanti encami da oyle bir mahmmiyete miinccr olur. Zahir ve mazhar nedir? CenatKi Hakk'm bitmez tukenmez, sayilnrH gelmez isimlerl ve sifStlan vardir. Bunlardan 99 danesi (Esma-i Husnil diya mazbut ve me^hardur. Esma~i ilahiyyeden herbirinin, tesir gcstermesi zaruri olan yerltn 1 vardir, Bir ismm'tesir gosterdigi yerlere ve ?eylere {Mazhar) derlar. Mazharda tesiri gdrulen Esma-i Hahiyyeye de (Zahir) tabir ederler. Me aejfe Cenab-i Hakk'in &lt;Halik) ve {Rank) isimleri vardjr. Onlarla mahlukati yaratir ve nziklandjrsr, §u halde, mahlukat uzednde tesiri gtfrti lea o isimler (Zahir] dir, mahluk ve merzuk olanlar da onlann mazhu ndir.

420 " 1 S&amp;ye-i Yezdan fu ba$ed daye. e$, Va rehaned ez hay&amp;l jl saye e§. t&amp;ll&amp;hhn tnanevi gBlgiesi, golge avcisimn miifebbjsi olursa, 01111 bayal ve golge pe^inde ko^inakdaia kuitarur.O halde, saye-i Yezdan kimdir? 273

421 i Sdye-i Yezdan hiived bende' Huda, Murde-i in diem u zinde' Huda. «Sayc-t Yeidan, — yam zill-i tlahi h — AHah'in o makbul kuluduT ki, bu aleme ni&amp;belle oliidiir ve Allah'a nisbetle diridir** Saye-S Yezdan ve 2iU-i llahi: Allah'xn gb'lgesi demekdir ki, mecazen vekil manasinadir. Yoksa Allah, cisim degildir ki gb'lgesi olsun. Bir hadis-i gcrifde, meakn ; •Sultan, yeryUitinde AJlah'm vekiU adaletidir. Her lultfm gbreu, una iltica eder- buyumlmustur. Burada mevzu'bahs olan, bilinen hbkiimdar degildirj manevi sultan clan insan-i kamil ve Tnukemitiildir kl, yerytizimde Hakk'm halifesidir, Glanca irade ve arzfisu nu, ilahi ma'ya karji yok eylemig, ve Allah 'm bahsetdigi llahi dirilige nail otmujdur, tfte bu zat-i §erif, bir Mmaenin mUrebbisi ve mursidi olursa, o kimse, giijge pe§inde ko§up yorulmadan kurtulux. (Miirde-i in alem) yani «Bu aleme nisbetle oludui'- terkibyie gelince, su hadis-i serif meali onu tarif eder : *Yeryiizunde gtzer b'Ui gb'rmek isteyen Ebubekr'c bak&amp;ut.* Siddik-i A'zam (Radjyaliahu anh) Hazretleri, olanca iradesini kade-i Ilahiyyede link eylemis, oldugu i$in, (Meyyit-i seyyar) ha line gelmi? ve Kasulullahin o jltifatina mazhar olmu?tix 422 jL} _i-] C*vl jt j^j L" Ddmen-i &amp; gir zti, ter bi gemaft, Td rehi ez afet-i dhir ze.man&lt; uO itisan-j kamil in ctefini geciktir nicks bin yakala ki, Shir iamwi fitnelerinden kurtu1asjn&gt;&gt;

•rid

1 ^ Jjil ' I ■ *_*J

■^J 1 cr*

+-)&gt; &gt;&gt;

Keyfe meddezziliii nak$-i evliyast, Kb detiH nur-i hur§id-l Hudast, «Keyfe meddeziil tiazm-i kerimi, evliyunm ttak^i ve mu^'iririir. On lar, Albih guue^inin nurutia deiitdir.^ Sure-i Furkan'daki :

-A'^

Yani : «(Habtbim;) Kabbifnin sun'una ve kudreti)ae bakmtnlui mil G«lf;«yi nasi I uzatmi^tir, Isttseydi onu s;ikin kiln rib. .Sonra GU)Hi&gt;i r « giilgeye delil ittihai e«ik. Daha sonra da onu, {uzanan o golgeyi) aiar. azar kcndiraiic 5ektik l,8 .» ayetine isaretdir, Bu ayet-1 kerimede, G tines in hareketiyle golgenin uzayip kisalmftai ve Gune^in golgeye delll olmasi gibi, Tabii Kanunlardan baliFindillytn HazreM MevMna ise, buradakl (Zill) i, evbya ziimjesi diye te'vll cdiytn Hakk'm halifesi olaniar, hakikat gLkn e^inin golgesiair, diyor. Te'viUi KnT'an: K&amp;la mullah' daki lafizlarin me^biir manalanndan Ut la olarak on!ardan birtakim latif ve rakik niikteler ^ikarmakdir. To'vlli, sofiyye de yapar; bitini mitlhidleri de. §u fark ile ki sfifiyye, mejh&amp;rvf zahiri manayi da kabiii eyledigi halde; batmiler o dhete yanasiua/lur 1 Manay-i batjnl diye hezeyan eder dururlar. Hazret-i Pir r ogibilere karj'-

424 'jj£ Jty JiiJ* »Jj5 Kerde4 te'vil harfi bikrra, Hi$rd te'vil fciin tic zlkrrd.

C10R&gt; Sint.L FUrkln: -l5-«.

271

-Ku Tamn hikr nE:in harlini ve iti.li.nn IrYll ccH vnrhiin. fttir'aiw d«jjil, keudini te'vil elmerim ^arc&amp;ine l}JiU» tljyiir Ifte, ey salik; (keyfe meddc zzill) ayelinin tit- 3 £1 1 1- 1 etcllgi. Allah g&lt;

Slgesinin hirnayesine iltka et. 425 JJi -^ I J jv^ Jj 1 j Jr&gt;^ Enderin vadi merev bi in deltl, La ukibbul &amp;filin gv. giin HaXil. «Bu vadide tiylc delilsiz gfkme. Haljl Ibrahim Ale j- hiss el am gibi (La iihibbiil afiiin) de.» Bu bey it ile de } Hazret-i tbrSmm'in Kur'an'da hikaye buyurulan bir sozijne telmih edilmisdir, Malumdur ki. Halilullali Aleyhisselam, Irak 'da do fup buyumiigtur. Zamanmda era da, Kcldaniler vardi ki. yildizlara taparlardi. Hazret-i lb* ruhim. hem§ehrilerini ilzam edip susturmak i^in yildiza, Ay'a ve Gune.j'e bakmi$. onlann dogmalariridan sonra battiklarim gb'riince: (La iihibbiil afiiin), yani *Ben h atari] an sevmetns;

V

**?

^

&amp;BVj

Y&amp;m i «§iibhesk ki ben yuyumu, gokicri ve yeri ya rat mis olan Allah's yonelttini. Ben, miipiklerden degiIim 1M .» demistir. 42G

w&amp; lij'J"

«i

J* 1

Rev z\ saye dftdbi to. biydb t Darnen-i §eh Sems-i Tebr%z% bitab. ■Git, Kolgpnin dclaletiyle giine^i bul ve ^ah $ems-i TebrWnin etft£Jnc s:iijI ■

HM) stir if -J Eu'Am: m

i'B

Ail.Ji'a delalct Gtmek hususunda velller, B Uho$in varligma delH elan gSlgeye benzetilmisti. Burada da buyuruhiyor ki, yiilgcve iltka et de, o vlata ile hakikat gunesir.e vasil al. O golgelerln en parlagi bulunan Sem3-i Tebrizi Hazretlerinin ir^ad etegine sank Hazret-i Sems hakkinda ($ah 5ems-i Tebrh') buyurulrnasi, dbuh ve envaii kibar-i evliyaullahm manevi saltanatina ve ind-i Ilahideki yuk~ sek mertebelcrine isaretdir. Zaten geyhler hakkinda (sah) tabirinxn kullamlmasi, Iran ve Hind adetlerindendir. (§ah §iica'-i Kirmani), (§an Veltyyullah-i Dehlevi) ve emsali zevat gibi. Bu iisul bLze de (Sultan) ve (Hiinkar) tabirlerini kullanmak iizere g ^mi 5 tir (Ya Hazret-i Sultan Abdulkadir-i GeyianiJ, (Ya Hairet^i Hun^ kiir Haci Bekta 5 -i Vdi) gibi levhalar, hala goriiliip durmaktadir. Hazret-i Mevlana'ya i 5 aret olan (Molla Hunklr) tabiri de : Hazret-i Firm hem ulemadan, hem urafadan olmasi dolayisiykdir ve (Hankar) tabiri, (Hiid^vendjgar) kelimesinden gdmedk. Seyh Galib (Hiisn-u A§k) mda der ki : ■ De-vretti gii enbiy&amp;yi Allah, Geldi bize evliydy-i dgdk. §ehdir a giiruha Molla Hunk&amp;r, Besdir bu cih&amp;na bir hiikiimdar.

427 Reh neddnl canib in sur &amp; arus, Ez ziyaiil liak Husdmiiddin biyiirs. -Eger bu smr-i siiriirii, - yam S*ms-i Tebrizi Ha^retlerine R idert yolu- bikmcli ve bulama^an, Allah'm hidayot 151S1 olan HU^mbddln (Telebi'den sar.» Yukanda da bildirildigi iizere, Husamiiddin Qelebi Hazretlerf, Hwret-i Pir'in halitfesidir, Mesne\ T i'nin tanzimine sebeb olan bu zat-1 ^ili, Hazret-i Mevl^na'mn havatmda bik, rnuridkrin siiluku ile me^gul olurdo. Her cihetle muktedir bir zat-i 5 erif cldugn iqin, Hazret-i Fir, middled kendisine ^evdi sderdi. Biitada da, Sems-i Tebrizi'ye gottirecek yolu bilemez ve %ulamazsan, hakkin ziyasi olan Husamiiddin gelebi'ye sor

ki h senl §oms^in musahibi olan Mevlana&gt; sevk eyksin, diyor.

:vi

12S A.L JJ.L 1-, „Jui. o_

JJ

Ver hosed gired tiird der reh gclu, Der hased iblts ra ba§ed gulti. "Effer, H Lisa miid din £o1cbi'ye intitgb icin gidcrken; hased, yatii JsisknnrJik, bo^azina sanhrsa-ki seytanin hased dr fazla tecavuzh o]m.» 429 i Ko si ddem nenfjf ddred es hased y B&amp;, saddet ceng dared ez hased, ■ §eytaii, Adcm'e olan hascdmdcn, ona secdc etmeyc utaiidi. Yine a jeytaii, hasedinden saadetle cenk etmeyc kalkisdi.* 430 - ,■ \ - - ■ * *■ — * ''j jj j ^-^ &lt;/j v* Ukbe-r sin s&lt;rb ter der rah nist, Ey hunuk an ke§ hased hemrdh nisi -Siiluk j'olunda hasedden daha zoi ve daha tehlikeli bir ge^il yok« lur, Hastid olmayan kimseye ne muttu.»

431 $JL o^l 4— »■ fe.U.

biitiin blr hir ft Bir bane dan cfradindan birinin. Ayet^i KerTmesi.apm&lt. Ez hased aiuds gerded hanedan. hose din tablati dolayisiyle. bused I e &gt.5 oldugu k 5 lunik. nilc.s Jt 433 Tchhird be^tl nisdn-? pafcij/est s G«nc-T niirest ea tdi$me§ hakiyest. insan cescdi niir baimcsidir. ha 5 *dhane olmakla beraber. temialik ti]§ainjdir.A hased ha nc dir. •Irisamti d&amp. -Tabbira beytt. Mulumun ohnn ki hasedden. An cesed ra pdk kerd Allah. butun beden ba~ nedani da mule we s ohir.mi. o hanedam bulastiracati gibi.w^P ojf I j^U In cesed hdni hased amed bidan. Ash toprak olmakla beriiber. 432 . »Bu cesp.i' .* j* Ger cesed hdne biased dmed t?eHJc. Cenab-i Hak t dshiv let den bazilaritu iyke temizlcm^dir.

6 i i ■ L ** Yant : -Beytimj titizJikle temUteyin diye. Hnzn-1 l (J10&gt. Allah'in tevfikiylr. riiku ve sticud sCiretiyle ibade1. baska manaiar da v karm^lar. demi^lerdir.de bulunacaklar igin. dr kuwetli emir vermigtik 116 " ayet-i kerimesine telmih ediliyor. itiknfti «( recekler. diyor.Bu beyitle. bu mimay] Ultiyar ediyar. Bu ayet. 381 PIr tte. Ka'be'nin temizlenmeapdtta maksad: Kalbin nefsan! «mell*rden : seytani vesveselerden term^l^nmeM demekdir. Siirt-i BeHara: 3K5. Ka'be-i Muaizama'yi bina etmi§ olan Hazret-i Ibrahim He oglu Hai. bun dan. lerttttii* ve nur haz&amp. ha»edhin« olmakla briber.j v^i. bazilarminki. ii. o muhterem mabedi.iesi balltti alir. temith'meleri hakkmda ise dc. Kur'an-i Kerim r deki ^ j&gt. tavaf edecekler._ ijij ^/ *u Ger kite! ber bi hazed mekr u hosed t Zan hosed dilrd siyahiha resed. Ibrahim ve Ismail'i. .reM ism ail 'in . Insan c&lt. sofiyye ha^arati. 434 4.

bebotil go§ ii binl bad dad. Zehr-i 6 der tdn-t misfemim resed. 436 An vezirek ez hosed bude§ nejad. herkesi ksskaiur.*Eger. hatta bazi mahluklar vardir ki. de hasedci. hased on tarda hilki ve cibiJH bir tabiat halindedir. &lt. fevkal'ade tevazii gostcr— .i]. sahibinin iilurmine kadar taw. o based dolayisiyle kalbine zulmetlc* &amp.- 437 ■*-*■ jjpJi ji ^ 1 ju-\ _/ Ber iimld-i ftftfel ez rci$~$ Tiased.&amp.» -YAHt&gt. Bir nimete nail olmu? zevatm mmelmi. demisti ki : Hasedperverlerin hdli yamandir. herkesin nimet ve devletinden e2alamr. RecaS-zade Ekrem bey merhurri. gnlara kar^i based etmek dcg. 435 : J'J Hah $ev merdan-i Hakrd zir-i pa. Sartl7m$ nefse muz'ig bir yzlandir.m olur. hased idi. liitsuil ohnayan bir zate bile ve hased ctmeye kalkarsan. Evet. gekemezler de onun zevalini isterler. 7&amp.Dl VEZtRlN HASEDINl BEYAtf. Onmi icin kula§ini ve burminu batil yerc ve bedava olarak verdi. marifet ndru giremez. .Karanlikda kalan bir kalbe ise. -^ Yarii. Hasedbi de t bizim yapUJh* miz gibij barilla toprak sag ve ayaklarinin altma nhp onu zeHl et. $&amp. hasedinin ignesinden birtakim BavaHilarm cntiliirin a zehir siksiu.$ juuddeK qe iztirap iginde kaliT. -O iimmid He ki. Ki yoktur bir held bedter hasedden. Bazi kimsder.0 al£ak vczMn ask ve mayaai. Hak bet ser kiln hosed ra hemgu m ■Allah adaml annul altmda laprak gibi ol. Ki gikmaz gikmayinca can cesedden. ■birakmai. Hasudun ntfene sanlmi? olan based yilani. Birakmadigi i^ir.i.

kendi burnu ve kendi kulagi kopanbr. Halka eziyet eden h er-ge? bir zaiara ugrar.tiirlir.denilmi^dir. Buy or a cdnib-i kuyl bered. koku alan bir nztivdur ki. 440 . aldjgi koku.J L-^-L.* -Din kardesini di^iirmck i ? in kuyu kazan bain.?*" Herkest fco e^ Wed Mni fcened. du^enin de. ij j j» y ^ ^ jT ^ Btni an bd$ed ki 6 btiyt bered. abdest esnasmda buruna su veritirken : «Ya Rabbi. bana ccnnetiu kokusunu doyur* "diye diiS.438 -CJ ijai a^ J 1 / ^^» 4if f iSi b^ ^ *^J? &lt. Jfijten 6i gfyfil M bini kilned. Burun koparmak sevdasins. kendisi zarnr yofdil. BinaGnaleyb.» Onun 15 in. edilir. fste Yabudi ve^ir. boyk muzir bir mahluk idi. inutlaka kazdigi kuyuya kendi dtt^er. vezirde oldu u gibi. bajkalarma zaiar verraek isitirken. «Buriin. onu bir mahalle gi&gt. -Her kirn hased yiiz&lt.inden bunin koparniBya kalkt?irsa — vezir j(ibi— kendini burunsuz ve kulaksiz birakir.

kdfiirdur. Kv. omin buriuuiu yer ve (Hi^lrnr.l JsJ. Manevi burun kopavmak.fr u ni'met amed d bliuj fiord.Yani. 441 j^SJ J. her nimete mukabil $ukretmek lAjntn oldugu gibi.ina :&gt.Herki feii-yej nist 5i bin? biiueci. bir kimsentn irfan rayihasindan mahrum kalma&amp..yu degil. #£ fry* *$&amp. Igte. yahi katmerJi kiifurdur. Onlari 11 buzurunda iilU u&gt. onlari irfan kokusundan mtih» rum etmek isteyenler. yaiii Arabca tcsmye aigasi bulundugutiu anlarsin. halkin maddl ve manevi koku almasina based edenler. O 7*&lt. Kiifran-] nimet hakkmda : »Kiifrfin-i nimct ohna. Evet.derler. kiiiran-i nimet gclir. yftni koku alma zevkinden onu mahrum eder.» t ki bey it ewel. Zira dikkatH fcakarsmi (kufran) in iki ktlfUr oiduguwu. bazi gbzlere kar$i gizli kalan manevi nlmetled inkar etmpk. «Her kirn hased yiiziinden burun koparmaya kalki§irsa — tfezlr gibi — kendisini burunsuz ve kulaksiz birakir* denilmigtl. 442 §ukr kiin mer sdkiran r&amp. ya manevi olur. kolesi ol. halki zarara ugratmak demekdir. bertde ba§ t Pi -i i$an miirde $ev puyende ba§. koku alm« nimeti icin de sukiir vacibdir. Bu saadctt maabar olan kimse ^ukrctmeyetek olursa. kiifran-i nimet. 284 ■ Bir kimse. rar ise ya maddi. Koku da Dunyi . fakat her gozun gGrebildigi nimetlere §ukretmemek kufrlndii'.» (Nimeilcr. manevi kokll duyup «]n u ni {in $iikriiiui Ua etmtUlt.buyurulrnu$Un\ Manov! .' bi tesli mi yet gbsttr ve net ices hide bekaa bul. miidhi§ bir Silet gibl onun burnunu yer. Bunun i^indir kit manevi koku alamayan kimse. j j. Bvi hUsl kaybetmenin asil jebebi. u^? J" 1 * 1 c — ' _r^ Qiinki buyi biird ii gittr-i an nekerd. evvela kendi koku alma zevklerini kaybededer.ebeb olmakdir. ■ Koku almayan kimscnill bur mi yok demekdir. burunsuz demekdir. Tabii. -§iikret ve §Ukredenleriii kuiu. manevi koku duymak nimetine §ukretmemek de onun zevaline vesi'e olur. Biii/ an Mt/6sS kdw dlni biived. jukiir bereketiyle dovam eder. dine ve Ahirete mtiteallik Tayiliadir. hased oldugu gibi. buradaki burun koparmak.

aamazi iiyle kilmiz. ySni kitab ve siinnete mukabil olan ictihada mesag yoktur. hak sozler arasmda. batihn hak auretinde zuhurudur.ik namaz kilmamigtir. Vaki'a namaz esn&amp. •O kafir vezir. kalmasnu saglar. diinyevi neeaketi.* i 444 N&amp.ihat^isi kihgina girmi§. Nimetin devami. ittasdwj. dini hususiarda. $iikiirleri yiizunden o ninwl dev4m eder. Allah'in huzuruna cikdigimiz. Batihn. Avrupalilann ve gayri miislimlerin edeb ve terbiyekrini taklldle degU.z. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz'in hareket ve siinnetini tatbik etmekle mukdleftir. Onu herkes anliyabilecegl 15m.bir iey^e nail olan arifler. Bizim de Rasuiulllh'in emrine. Mesela. Madem ki (Sallu kema raeytumuni iisallij hadW vardir. nic. yani namaz kildigimiz 2a man.sik-t din ge§te an kafir vezir. namaz kilarken ba^imiza bir ?ey giymemiz gerekir. fakat sunnete ittibi edilmemi§ olur. kadar kotii tesiri oIma2 r Asil miigkil ve muzir olani. Oj'le irfan sahibi olan jukredicl^ lerin bendesi olmak ise. basasik namaz kilmamistir. Bu kadarcik inei* turiyetle fars ifa edilmi§.tu ber meyaver es nem&amp. kiasaya donerek diyor ki : 443 QiM vezir ez rehzeni maye mesaz.'* demeleri. bazi hayirhah ve merasimperver gorunmek isteyen huiuskarlann. ihramda buiundugu zamandan bagka vakit de. aunni tine uyarak. batil clarak zuhuru ehemmiyetsizdir. batil fikirleri de birtakim gafil kimselere yutturuyordu. AJeyhissalat Efendimiz. Hulk r&amp.* Yani. hile He badem helvasma sanm^ak kanstirmj^ti. hak ve hakikat imi? gibi meydana atilamdir. -Biiyiik bir zatin huzuruna girdifimiz vakit. «Vczlr gibi. dini ibfidete kiyas etmeye kaJki^mak dogru degildir.* smda farz olan (setr-i avret). Aczini anlaniak da en biiyiik bir irfundir. erkeklerde gbbekten diz kapaklanna kadar olan mahallerdir. Kerde 6 ez mekr der iuzine sir. Hazret-i Mevlana. balkj sapitmayi kcndinc biTmaye yopma ve herkesi ua. ve Hiristiyanlann kilise dahilinde ba§ acik bulundugunu misal gb'stermeleri. Hususiyle nassa.buyurmujtur.in basimm acm^'abm'. yani ortulmesi lazim gelen yerler. Hazret-i Peygamber: (Sallu kema raeytumunl usalli) yani : *Beni nasi! kihyor gbrdii iseniz. madem ki Rasul-i efham. gapkamizi cikanyoruz. . arifin giikiirden aei. O'na ^iikrederler. BJp i§ hakkinda Ayet ve Hadis varken. niya^dun vc ibadetdun alikuymn. ibramda bnlundu^undan ba^ka va!iltlerde ba§iac. Madem ki din ve Diinya i^leri aynlimjtir. insam ebedi saadete kavu^turur. indi dii§ijncelerlr ictihada kalki£ilamaz. onlar birakilip da. Musliimanlar. din na&amp.

demis §eyhulislam : .vezirm sbzleHtideki ] M 2et arasmda bir de acilik duyoyorlardi. EvliyS Hoca : " ~ B t™ n hmk Hr yere ^ diImek icabediyor db. hoca : lemi^ ° iraie m6lgim Vakit ' diyerek § e ^ htilis ^nn siiknta mecbur eyBazi tatbsu firengi! gdriinmek isteyenlerin.(Huz'G zinetekiim Inde kiilli mescidin) yani : «Het namaz kildi ini da temiz ve zmetli elbisenizi gfiyinii. namas kilarken soyunmayi degil.hil&gt. AKLI BA§INDA OLANLARIN \T:zlai. ^eybuli^lamm huzuruna glrmift lakin binig denilen bol kollu cubbesi artmda de il.446 NiikteM -nfi guft a amihti. zevk bud ez giifU. -V«1r ( niiktvli siirJer sayliiyordu. -HIRtSTtYANLAR ARASINDA.i 445 Herki s&amp. Dinimizde. giyinmeyl emrediy!»(! Bundan altmi?. Yenikapa Mevlevibanesinin meshur ve fazil ^eyhi Salahuddin Dede Etoldiye dors okutmus ve icS^t vemi § olan bu zati.v hIlesIni anlamalari. o blnisi ni ? in ta SI yorsun? diye sormu? ve Seyhiilisiamin huzuruna ilmiyyeden olanlann bini^le girmeleri Jazim eeldi^ini hatirlatmak istemig. ehnde bulunuyormu^ §eyhuli s lam — H «ca efendi. i t u.b * . yet aiim. Allah.pnun icin. 6. tabuiunu amuzlamak ve ruhuna fatma okumakladir. tefyi'inde bulunmak. Lakin c 6 Bri«.' f — Mesela ne gibi biiyuk yere? diye siial edfnce.Ayet-i KeHmesi de bu busiiada h»' trra geiir. 5 apka ^ikarmakla degil. r. oluye edilecek hiirmel ona karV . sapka tikarmalan da liizumsuzdur. devlet adamlanna varmcaya kadar herkes tamr ve hurmetde buSunurmu^. fakat nisbette slf bir zkt varm 15 . cenaze gecerken. yetmis setie kadar c!vv*:l (Kviiyil Hoca) ismlnde.i ia ik BS i obntar ^yani a^imn mantvi tadt yerinde bulunanlar. Der ciildb4 kand zehrl rihti. e Ic hi t kanstinlmij S eker S erbcti e ibi idi. Bu igt bir gun. "Kuvve. Lezzeti mi did u telhl ciifM 6.

bimu birkag misal ile feah itjln diyor ki : 448 Zdhir-l -mitre ger i3/fdfie*t &amp. diyordu. Zimnen ve fricn be. Ltk hest ez hasty et diizd'i besar. bcyaz ve yeni glmakla hersber. *§un$ck.hireg mi g&amp. rai ile yaktigi yeri si nisi yah etmesine bnk. ruha atilet ve miskJnlik tavsiye ediyordu. Dest u cdme mi si^eh. • Ate^. onun kivil. -Gimitisiiti sathi.» 288 450 Berk eger nuri num&amp. Vezirin ifadesinin zahiren yaldizh btdunmasi.ft der reh $ust §ev t Vez eser mi gujt canrd $£st §ev.urh riiyest ez §erer t TiL zi ji'l-i o siyshkdri niger. on da vardir. nazara nflr tffiruniirso de.K .287 ■». Oyle (ken sen. gerded ezu. 7m. eli ve elbJscyi klrJetir. gaflet erbabim aldatiyor ve oyahyordu. ^lulesi itibartyle kirmizi gtfriiniir.» 449 i Ate§ er gi &amp. •Vezirin zahiH kelattu: Hak yoiunda gayretli ol.* Evet. Hazret-i Mevlana.yed der nazar. 417 Z&amp.

Pi$-i emr ii fixi fcn&gt. olarak. &gt. Miid!det-i jeg sdl der fikrdn-i jfih.ilsc iirin sSileri. fokat manen bfeil Sdi.h ii sahib zeuk bud 7 Guft-i o der gerden-i 6 tavk bud' *y*W dinleyenlerdec her ki m an^y^h ve zevk ^ hibi dc .at. vwir bUi sene mUddcilc lievtlurin peiiabt ve muktedasi o\du. 451 Her fa ciiz ag&amp.i 6 mi murd halk. *Hiikiimd B rdan ayr.L tj Ljr ^ ^Lri ^ jj. on an boynntiB halka gibi gefiyordu^ Tavk: Vaktiyk esirlerin boynuna takilan bir halka imi h 452 .U jlj# jj JL ja ^m .'i*d vezir etba'-i tsa m -penah.6« kama^tinnak h*M6tt Gumugiiii beysz v e parJak goruniip d e e ] ve elbiseyj kirtetmesi. kivUcimiitm babet etdf* y J vakrn ' Yahudi ttafcte S03 Ien de sureta Hak.» v V: 19 2X9 HBMMam 453 Din it dil rd Jtiil bgdit biispurd h-alfc. qm rengi hiw olduju halde. ..

zamam geldi. hukumdarm kalbi r&amp.J . onun emrine ve hiikmiine kar$i can feda edetek dercceye geldileiMt «Ht5K MDARLN VEZlRE GlZLtCE HABER GONDERMESt- m Der migdn-i jdM o peyg&amp.' G£/£ inefc enderan fcdrem je/ia.» 455 f» s " £&gt. Hukumdar ana: Ey bcuhn makbultim.mha. Ke/penem der din-i Isa fitneha. t&gt.■Hali.JJ j ^X» &gt. chye hii mektup yaadi.ihatla$iyordu.» -HIRtSTlYANLARDAN OKJKl FIRKANIN BEYAnI* .kt amed zud f&amp. KaCbittidi ki ■( dl^eyi ^abucak gider. V&amp. vab gikide*di. — yani hiristiyatdar — dim de. »0 yj&amp. lerinden.^-. diye ce .* Vezlr iae 290 m . ^ ^ T ^* J P^j-i 6 bmmjt ?efr k&amp.mhd.rig kun dilem. Veulrin v«'. pinhan bedu ar&amp.'y mukbilem. §dhra. *Vearfr ile hiikiinidar arasmda gizli muhabere oluyordu. &lt. kalhi de otia testfm etdiler.§8kWt §"ndi isi dinine fitne dlijurmek i§iyl e jmjsgiilum.

(S en Piyer) le ber . e da Yahudi ve devlet mermlrJarindan idi Sonra himtiyan oldu. emir u kavmi$an f Ge§te bende an vezir-i bed ni$an.^j iX.l. mi$ ve bendesi ohnusdu.r u git. Bende ge§te mir-i hodrd ez iama".'. rd hud ender d&amp. Binaenaleyh. gufki. *SsS kavminin rabtii zabt hususunda. havrferfe munazaaya kalki^ti. Hatta kendi ltfyi gormedigi.her id . r Bu hika ye de .i Yukarida da soyleniI m i S ti ki r bu kissadan maksad. Nihayet -hmstiyanlann nakl4 g 0re ^ BjMd. Her feriki met emiri rd teba.1 J In dek u an dv.l bir itikadi V e f aS id bir fikri muha azaya cahsan mdtea^p bir adamm. bahsi dinierken. ne gib i kctUlukler y*. Jurist Jyan arfilermden (Pavlos) ' u rnidmyor. ' 460 J 1 J^ / 4** i£l Himad-i cumle bet guftdr-i 6. a nl 4m kotti vezjrin itsatine *&amp. ^^^ Bh _ vali ve agagida anlatilacak miijeweg akvali. JdL Aks . m ed . Iktiddy-i viimle ber reft&amp. Ge*ip dylastifi yerlerde memleketlerde beyarmameler dagitti. Onun feln su beyardara bakrp da tarihe uymiiyor diye }tir ^ kftlkl5mak do?m ^ Ehlimn mahimudur ki ramanahk san'atinda. -Bu oniki bey il e „ni fl rm kavmi. bir kissayi dinlemekden ziyade hiss* aimava bakmaLdtr.?*. tarihi rivayetde bulunmak degildir.j^* &lt. n . . Na 5 ramy e ti ne ? rc k a lki S ii. havari tabii oldugu hafde.^ llan r °™ ve bikayekrin baz t kisrmlU tarihe nygun. bit. ? ok yerierj j S e romanemm muhaj-viUsine gore yM . oniki bakimi vardi.r-z 5.3 . kflb j lden s ayiIabilir .457 Kavm-i h&amp. bir tarihi rwium yazmak f" ™ ±r f U y0lda &gt. pabiletegjm anlatmak istiyor. Ha^ret-i Meviana. ayn Mr beyih tabii Idi ve tamahlcarbk sevldyle onun kylu ve kltltsi olmu§du. Mesem buradakj Ya}ad . de var. bazi yuksek hisseler bey-ln atmekdir. n ayn lisan kulland!. ve mektiiblar vazdi Hfcpitade av&gt.» 4. Hakimtm§an deh emir u du emir. -Her firka..* 45S ^+i* $1 0.

„ b e y]erd* fl herbiri T her an v* saat buKurmidh can vcrirdj.hut mevknn tkMlm ve ^n i.:t aaa^HatMi rid oldugu. Nakf-i her tdrndr diger meslekt -Vefcir. ^uZ SSH^ltZ hElbi r nin WHH«* ba#a ttolfi ve hin. .— ki onlar hirer vasiyetname ve talimatname demekdi ■ — . In hilafa an zi pay an to.tfdadma gWe va- &lt. Yahudi vezir. y. beser. . *V«rfl bleccksin demis rtafttffe.[ ar TS**^ he !l™ yh * Ahn « inb) he P.d T d ° ha d0 ^ USU ?tl A1 ^ hi ^^^m beyanatEnda nisih. ba^dan sonuna kadar djgerine aykjrj idi.4G3 Hukmhay-i hkr yekl nev'-'i diger. himtiyan faeylerlnden herbirlnin rsamma yazdigi tomarlara .. U beylerdw Wu*Wtt n *mm B bi r tomar tanziin etdi ki tomarlarm hepsi de jncdek ve ™ z heb Uibariylc bamba^ka idi. veyuuiit h«u Writer tamfmdAn Jn" m i gapicdllcmedlgi i^Iiij birbirinc zit ve aykin gorurten hukiUnhr vardi. bu mtttenSku hukumleri topladi.* T at ' -VEZittiN HIRlSTiYANLAKA KARSI. Lpr. iNXlLlK HOKL^LERiNl KAU1STIRMASI* 462 Si j* f^-. Can bicfddi ger bedu giifti himir. cEj^jJ» ^&gt.„h l n f . men suh bul«nd Ueu .L Saht tom-art benam-\ her yehl. abva! ve harekfidna hnglilik g&lt.Iiiti&gt..rmi lcrdL10 '* J' ^ 461 Ptf-i 6 her vakt u saat her emir.( * *™™ S «terin e karuBU.

kiblemize kargi namaz kiliyor* dediler. Tarihde (Sen Bartelmi) vak'asi denilen bir badise vardlt ki. CJltJ SOre-i Eekara: 10fl. ol&gt. Bunun iizerine Yahiidiler: «Muhammed ne yaptigini bilmi yor. m du. mezheb taassubu yuzunden. TevrSt'in ve . IfntbnNi (dlerindeki Tevrat iyice bfr tcdkik edilseydi. tkinci rek'atden sonra. n^x ve tebdil olur mu?. yahut onun beiizcrini gctinr!2 lll . birbirine muhalif gorunen hukumler mevcutdur. bir hiikmu nesh eder. muslumanlikta da var midir? Evet efendim. Hieret'den ewel. denilm:sti. Bugiin boyle. demcye de cUr'et gosterdilw. Mesela. katoliklerin protestanlaa katliam etmeleridir. hatta muharebe* ye ka&amp. buna da iWraz ottikr: -Samivl bit din'-. yani hem Yabudilerin. Aleyhhaalat Efendimizi da vet etmij. Burada 1z$hi lazim gelen bfr bah is vardir. hiristiyanlar firka firka oldular. £unki (jrasi ehl-i kitabin. bt* raz yemek pi^raiis. * (tbni Hazm) in (Kitabu fisal) ine miirseaat ediiirse. Yahudilerin kibiegabina tevecciih ediyorsunuz» diye aoyiendiler. diinyevi miina^aaya. dugunu sbyledigi halde. Nasihiyyet ve mensuhiyyet itibariyle kismen vardir. Peygamb*?r Efendimiz de ashabdan bazilariyle icabet buyuvmus. Ac aba bu haller.o muhalif hiikumlerin. dinimizin mensuh o). Bu da ya nesihden. yahut iktiza ve istidaddan veyahut dogru anLasilamamakdan ileri gelmistir. ibrahim'm kiblesini birakiyorsunu* da.n Ayct * Celik^i n^ii\. de Hiristiyanlann kiblegalu idi. Seraavi dinlerin hemen ehpsinde. birer ikiger danesini dcrcetdi Netteesinde. hem. namaz icf' i* oian vahy uzerine Bevtijlnuikdisden Ka'be-i Mukerreme'ya doniildu. Dini. Ddayisiyle : Yani : aBk. ya cindtift dfl ha hayiHmm. yahut lunituii-nrsnk. Mevcud eemaatle riiimaza duruldu. Beri tarafdan Kurey§ mus. Yemek ve Istirahatden sonra ogle vakti oldu. Rasul-i Ehrem'e. Aleyhissalatu v esse lam efendimiz. YahMlftr.. Medina dvarmdaki Vahudiler: «Muhammed. Kudus'deW (Beytulmakdis) e mutevecrihen namaz kilmaya me'mur idi. birgok nesh ve bir^k tebdil tie dolu bulundufiu goruliii-du. miislumanlann kiblegfihl oiarak kaldi.rikleri de: »Siz. yann ^oyle diyor!* demek kustahbgirida bulundulflr.igtitar. Hicretln ikinci senesi Reeeb'inde idi ki (Bera bin Ma'rur) un zcvcosi ve {Bi$r bin Bera) in validesi (Ummii Bt§r) Radiyallahii annum. namaz o suretle ikmal edildi ve Beyt-i muazzam. Medlne haricindwki (Beni Selertie) yurdunu §ereflendirmi§di.

dugu. anlayamamakddn ileri geliyormu?. bu iki hukum. elbet de evladir. ^oluk. onlardaki hu^usiyyeti nazar-i dikksre almadi. T 5 te bu hiikumler gibi. Siddik^i Ekber devrinde. I?te r &amp. Demek ki 5 u iki hadb arasinda lenakuz yokmu^j. asr -i saadetde gayet dogru oiarak muteftfmk suretde zaptedildigi ve ba 2l sahabe tarafmdan esberlendigi gibl. hig de dyle degildir. en hayutimz hafifulhaz olaniiuzdir. S oIuk S oeuk sahibi olun» emrini verdigi halde : ikinci hadhdc •Bundao ikiyti? s«ie sonra. Bir de istidada gore surety r^uhalefet vardr. (Tenakehu tenaselu) ve (Hayrukiim ba'del mieteyn. ashabm fttifakiyle cern' olunmu^tur Binaenaleyh. u kible degi§ikli i hadisesi. Der yeki rtihA Hydzat rd vU tit'. ?ocu k tahibi olup. . dirayetjn. bc^ayamamaktansa almamak mucerred kalmak.■ j J» 464 i h c«^Vj *b St j* 'j" i wj ■/&gt. birinci badisde: -Ev^ ■emu. musiiimanlikda yanli 5 zaptediimekden ileri gelen yauIi5lik3ar yoktm. ehl^i tslSmin eoftalmasi matlubdur. Yahudi vezir. Ahp da gecinemiycrek bojamakdan. Mesela : 9" *&gt.dada gdre vevilmi^ hukumler vardir. diger bsmin. iktizaya gore idi. Lehulhamd. ImfifU]ha? nedir? sufiline de: ^otu^u cocu^u olniayandir* cevabim vermi^tir Satin bir nazarta bakiJirsa. rivayetin 5 ekli degil.Inn Tin bu yoldakl ahkarm ania^ilir. fikih mezheblerindeki bazi dk" ve fer'j aynbklarin esbab^i mucbesi. Lakin hakSta« goren bir goie kar^. cbur tomadarda topladv ve bunlari umiimi' hu^ kumlef ^klinde goaterdi. yani ayet ve hadi^n manasmi anlayabilmenin neticesidir. Fakat ahlakm bozc. Muhalif huktimlerin bir hsmm bir omarda. gecinmenin pek zor oklugu bir zamanda. Umumiyet itibarivlimuslumanlann evlenmesi. miitenakudir. Hafifiilba^') hadisleri arasindaki suri muhalefet gibi Rasul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz. hatta peygamberimizce iftihan mucibdir. Kuran-i Kerim. husii$iyle kadinla^ nn her 33tedi ini tedarik ^demiyecek kimselerin beksr kalrnasi hay ( rhdir. tahrif edilmemi^ himtivanlikda da ikibaya ve ist. Onlan Z1 t glbi gdrmek.

^ I* ^ J I .niiti vr gtiriahlnrdan dcmti^iin riiknu kilmis . Bu volda comer tlik den ba§kn kurtulacak cihet bulunmaz.. n 466 £ *&gt. _ Eitderin reh maMcsi cilz cud ni$T.t j fhfc &amp. riyazat ^ekmeyinrt' ve at durmaymca.'\l&gt.. -Tomarni birinde de dem^ti ki: Riyazatin faydasi yoktur. 465 —A J *&gt. demi=di. Kjf C « J&gt. tevbcsi kabil ohnaz. riyiiziit vr i^lik yuliimi. bir gunahkor. t.»~ — A »J t** Der ^eki gtijte riyazat sud nUi.» Yani..Rukn-i teubi kerde pit. a»5 -Toman n birinde. §ar t-i riidi.

m 6*. §oyle temsil edilebilir ki bunlar adeta tibbi i laniard J r. Anlajihyor ya. Ben yapiyorum. oruc tutmakdjr. Bunlar §ahsa ve niizaca gore kuUamlacak abliki ilacJardir. tevekkul ve tealimden bajkn. giili gitkde bulunmak demekdir. Bunun ilaci da onu gjzli girkden pcrhiz. Sgnra sehuvct. •Gamda ohun. -Toniann birinde de demis. bir daha yapmumayn i«ifl a rezm gostermek istcx. Birisi de bir i§ yapmak istiyor. ben ediyorum diye adeta: kul. kazarur miyim. olamaz rmyim.fc. riyawt. kullanan hasta da iyile^ir. Kemal sahibi olmayan insanlar da manen hastadiriar.ti ki. Mesela tevbe lazimdir. iki adim geri atiyor. Bir digeri mesela ob^rdur. ^J £jr J^" js* D#2 tevek. Der gam u rahat heme mekr est 5 dam. Her hususda azm ile beraber tevokkii!. tejebbiise davramyor. her torikiiiin kiln I ^M Hasislik ise fa§W huylann bajinda fl*Ur. 468 . Senin achgm da. hastamn derdine gore ila^ verlr. sehavet. rshatda olsvm. Ijtc omm ilac: cbjnertlikdsr. Yemekden.» 467 I&amp. Ba^ka birinde mesela benlik var. bir mur^id-i kamil mubytne ederse.rrii* buhmabilmenJn ancak tevfik-i ilahi ile mtiyesser oldugunu hilmek ^erekdJr. Bu ila^lardan birirai segip digerJerini ink am kalk?smak. Mesela bir gahis gayet dmri. fi'linin hahkidir.ettirmekdir. heps I de M yokmda elzem ve ehem ohm $eylerdir. dini. hastah in iktizasina gore re^ete yazar. sa'y He birlikde tesJimiyet laaimdir. i^mekden ve yatib uyumakdan ba?ka dii^undugu yok. kibir var. o relets eezah^neye got tir til tip yaptinlir. dinarindan ibaret s pintilik illellne miibrela. ili'm tl« ynptiklanndaxi nedamet duyup riku" etmck. demeye kadar ^lkiyor. Bir adim ileri.tiT ki. rnesela eczahanclerdeki karbonatlar dursun da diger ila^lann hepsi satilsin demek gibi olur. !u-r dinin. Bunun ilaci da tevekktil ve tesllmiyetdir. Onbn ben yapiyorum diye nefsine kudret Isnad eylemek. tevckkiil ve teslim gibi har!?keth&lt. comcrtii&amp. i lerin fcepsi hijle ve iuzakdan ibarctdir-* §uraya kadar sayilan amellere dikkat edilroi&amp. Scnra tevbe.ii I ciizki teslim-i temam. Kcndilerini bir manevi doktor. hern de hastahklan muhteliftir.girfc bajed ez tu bd ma'biidri tw. Fakat muvafiak olabilir miyim. iTia'buduna kariji §irk ko^man ohir. Buinun ilaci riyasatdir. Bir insan has^ talamnca onu muayene eden doktor. kaybeder miyirn? diye mutereddid.

nh nkm iniiikr v&lt.&gt.jf &lt. emirlerinin tutulmasma vt yasaklartudaii ka^milmasma insauda kudret halk ctmedik^e bu* kimsentn. lii/iin ncxlmfai.j jT ^"U.ehy hast. Eehr4 kerden ittst $erh-i ac&amp. Kudret-i 6rd bidanwi an zeman. Ijjl ^j4J Td fci ocs-i hod bibtnim eraie-ran.i kudretini goriip afiliyalim. Yoksa tevek kill dti^iiuccsi ba'is-i tbhmetdir. *Tomann birinde demijti ki: Vaeib olan bizmetdir.1 J.: nehtyfot VEirdir.d mast.» Bu fikir de bazi s6fiyye Ue bazi kelamcilara gore dogrudur. bunlan yapmasina hnkan ygkUuv . 2flT ■ Tomarm bkinde dcmi^tl ki: Dilute v. Der yekx giijt^ ki em ru v. \: «Ta ki o emir ve nehiykrde kendi aezimizi ve hakkin kernel.^ S L" .* 470 ^T ^-4.Der yeki giifte ki vacib hidmetest. Onlar: ■Allah.\L. onlan yapamiyactag^mizi bize an (a tin a Vl i^-iudit. Fakat onlar yapiJmiik i v iii deyihlir.^ j^ j. 469 -L ^ f&lt. Ver ne endive ievekkiil tohinetest.

i Saffit. Neblyy-i Ekrem Efendimiz: (Subhaneke ma abidnake hakkn Ibudetiko Ya Ma'bud. beser aczinin nasil itiraf edilecegini bize ogretiyoi-.Sizi de.-. Scni tenzih ve takdis .Ey Allahim.. Maamafih ins an m Benin! biJmfeai. y^ni her istedigini yapmaya muktedir buhuisaydi. . yani : &lt. Onlar: «K.). §u :nu(ala§ h mirtezile mezhebindej olanlarm fikrine aykindir.. Halbuki bu iddia. Mesela ticaTet i^lexinde zarar. §anina arzeyliyor. is ten ii me yen hadiselerin vukua gehnemesi lazim gelirdi. (elinizle) japaKcldiKiDsi §eyleri de Allab yaratmi§tir llI . fi'lmiii hahkidir* iddiasinda bulunurlar. Cenab-i Hak da: *%te\?MU (m) St!fe-L S4«&amp. Kudret-i Ilahiyye boyle anla§ihr.der. §irke goUjriicii oldugu kadai da sagmadir. fi'linin haliki olsaydi. W.» buyuruyor. Mu'tezilenirt iddiasi KelamullSha mubalifdir.h-rimSenin §£n-i tJluhiyyetitte layik ibadcide buJuuamadik) hitab-i edibanesiyle. Acz-1 beseri boyle bilinir. Yard hern mubarek ayaklan ^i^nceye kadar ayakda durmak suretiyle namaz kihyor ve ibadetde bulunuyor. 471 Der yeki giifte ki acz-t hod mebln.derler. Keadinde acz ^Snuek.ul. her fjl Halikma birukju da sirt iistii yatmasj demek degildir. ^iinki hif bir tacir zarar etmesini. akljtu bajma al. hi^ bir SUm hata y a diismesini istemez. Her ikiai de baabdigi ticarete ve ilme. Kiifr-i ni'met kerdenest an des hin.. igte Allah'a kar$i beyan-i acz budur.ini habcr veriyor. Ciinki Cen&amp.-tferinj vurdMi&amp. hem de layikiyle ibadet edemedigini Hahk-i Zb. Yoksa yahudi vezirin tezvlrati gtbi degil!. zarar ve hata eimemek iiiere ba§1airii5dn\ Demek ki kudret-i llahiyye karsisinda mahliikatin aczi tahakkuk ediyor.* Yfi»t: &lt. "Tomann birinde dEmifjti ki. Kendi aczini gtitrmc. gerek onhrin rViJ vc hartik. ilmi sahalarda hata olmaniak Jcab ederdi. tran ^airlerinden Enveri' -DiinyadakiUTi halden Jiale degfi^tiren Allahin kazasi dpgilsc h ahval ni^in nza bilafma tereyaa ediyor?. Eger kul. (113) Sure. Allah'm nimetine kiihan gostermskdir.b-i Hak: « Sj^^ AyetlifJu gftrek instmlan.t: se.

insarn Allah'a k^r?i aczden kurtaramaz. insanlar. Kudret-i tv. Vezirin yan^ h^ anlatmak istedigi burasi idi ki.i olft* rak muktedir bulunmasaJardi r mukellef de olmazlardi. Maamdfih bu kudretin bulunma 5 i.» Evet. 473 c*i *V » &gt.v j: *&gt. AUah vergi&amp. medami teklif olan da budur.A 472 Kudret4 hodbin ki in kudret ezost. M.^ijv . Kendindeki kiidrc-ti Allah'm bir nl'Litti bil. insanlarda atiyye-i tlahiyye oimak iizere bir kuvvet ve kudret vardir ki. J* A&gt. kendini muktedir bll r kendini ut* met-i ilahiyye karsisinda aciz farketme demek istiyordu. ni'metA 6 dan ki hust ■Kendi kudrctini gijr ki bu kudret ondandir.

vezirin onu avam tabaka&amp. binaenaleyh naear ve istidlal yolundan vazgecmenin elzem bujuadttgunu scylemigti. hatta kenkimse tevhid nes&gt. Natan. Oo]ursa oIeuh puttur. But hiived her gi bigunced der nazar.sinin hakikatine varamamigdir. Didar-i Ilahi online gerilmis bir ij . . KiM ntxsar £urt gem' amed cem' ra.jl _) ^Jj-O-I ^jl £z na^ar ciirc..ii ez haydi. JL3.bug sen t. £tinki naaar \o istidlal. bir meclism mumu gibidir. . «Tamarm birindc demist ki: Bu mumu stfndurme. Kit^te &amp.g*^. tedkike ve istidlale te$vik ediyor. gorulebikn her lie varaa tevbid vol tin da mancvi put sayilir.Der yekl giijte ez in du her giizer.d?i mm $eb jem. Einaenaleyb bunlan gijren. -Tomann birindc demi^i ki: Bu ikisiaden. Burada ise bU'akis rii'yete. : -t mal. bir ma el i si aydmlatan mum a benzettvor. Nazara sigatt. Sonra da: 'M\ I.yani kcndinde acz ve kudret giirmckden .»*■— (j' ' 474 £** tfj ^^ ^ i$S J J Der yekl giifte mebj in ?em J ra.mda bulunanlara soylemesi ve ehl-i olmayaiilan bu 6$#e igfal etmesi idL de. muktedir vehmeylemek de heniiz ?ek ve $ubdemekdir..* Wefsini adz gbrmek hcden kurtulamamak rtini var farzeden nun gordugu her ne perdedir. Fena fillah mcrtebesine varan zevat hakkmda do£ru clan bu soziin yanli hgi.-* Vezir bundan evvelki tavsiyesinde hskdan gayrisini gormenin put cldugunu.

O gibileri. imkanlan yakin derecesini bulmadan nazar ve iattdUUi terkedetek fllursa. ki med&amp. Evet. ba§langicta nazar ve istidlal ile me'murdur. gece yansi mumu sonmug. olttutt. Ariflerden biri de: «Demek ki Hakkin vUcudiiyle vabdSniyyeyi hakkinda o kadar §ubhcniz var!» cevabini vermis. olumunden sonra nasil diriltiyor 114 .«Njzar ve istidEaldeii ge^ersen.* 477 . Alimlerden biri: lAHah'm varligim ve birligim" yijz kadar delil ile lsbit ederim&gt.r. :mi suiidiir." buyurulniug.. sek ve jiibheden kurtuiamiyanlara. kertdisi karanlikda kalmig olanlara danerler. Fakat bu tavsiys. Td ivaz bini nazar ra sad hezar. Kiir'an-i Kerimde na/ai ve istidlali tavsiye eien ba§ka AyetJer de vardir. dirilerin old:"' 1 ' ten sonra te^rax dirilece ine delil goaterilmi^tit. demi^. ^ *^r L *&gt. itmi'nan kcsbetmeden. qjio imikabil yiUtarcc nfir (iiirinii. ki. nazar ve istidlal mumiiiiu (Hi) Sire-i RClmr SO. Yeifr bu tavsiyede de durniamig: 479 Der yeki 0fti bukii§ b&amp. Kur'an-i Kerimde . vuslal gecesiniu yansmda mumu sftudui-inus. karanhkda k/thiiis oJursun. Yani : "/Ulah'iii rabmeti eserlcrine bak ki arzi. arzm oliimden sonra ihy^pi. inanmak i^in detil ve hiiccet arayanlarri gbre-dir. •Tom arm birinde demi^ti ki: Korkma." diyor. insanlar. -Yi'ml mlit"ttlrl hulmuk i\'l» merr tinhmnkdui) vug Hvy.

Italic 1 bin CenSb-i Hak'dan gafletidir.se icin hayirh oldu^uiiii) *4iyl*ml * . sa'y ii gayreti degildir.i Mevla. Fakat Dunya nedir? Mukerreren sbylendldlgi uioro. yu ona dtigru ziyadesiyle yakla§ir. yani scbeb-i tftfbih old* rak trad ederlcr. fuKttruy* hni mnk.* — JCi 2fi kii^ten gem J -l can e/zt/Ti jened. I J Hit. Leyli et ez sabr-i fti Mecniin §eved. Hindi I ISfe* rem: (Helal bit.J&gt. •Minn Siondiiriiliincp can sem'imn nuru artnr. llakk'm r*x( uUfd i. uftul vc tyal sahibi olmak dcgildir. at* kasttta diisuliince yeti§ilemedigini de vech-i ^ebeh.1 -^ a* J J 1 J f &amp. hastahanc ve mescid iu$R&amp. ^e$mc. yahut onu kazanmak igin.'ylt'n yiipmnk if in biriktirdin ise.ia do burivl ft le ifade etmigdir : ■Diicyi nedir? Allah'dau gafil olmakdir. Egcr mall. ■■■iluv lei in ziihd ii kanaat gbfiterip de Diinjayi terkedecek olursii.i r-. V cT* &gt.» Diinyayi golgeye benzetirler. Sctihi Lcylaii.« 478 u. Nitekim Hazre1&gt.i fiibi. pvlc mat hftkkuida. Allah rizusi if in.malm. jjLhuUf. koprii. \tu\ sanm serveti. scnln sabrindau mecnun e-lur. Yi\t cevirilince arkadan kogtugiuii!. salih bit. Yciksa kutnn^.kitn. Si* J 1 j^ * ' J 4 * Terk-i dunya herki herd ez ziihd-i ht^ t Pt§ dyed p£ -t o diinya vu bi§.

8H ■■-■ Dunya.hep O'na donim)n*. arii imira vesile olmak uaere varatildiklan soylendikden sonra. O halde. Bunu y fl pmay a nl a r. Nitekim musluman- . Buradaki salih kular n ^iiphesiz ki Arzi imara s^Iahivetli olanlardir. etek gekmekle..dolsuti. denildigi hikave buyurulniu^tur.&gt. Keza Hak $ubiiSnehii ve teala . her gcyin i^inda iken hi^bir §eyc baglarunamak.^- ^ Yani * (Salih) dedi ki. bli n&gt. O f sizi toprakdan meydana getirdi. virftednJ ifa etmeyenler demakdfr C^ nab-! Hak. Ey kavmim. buyuruyor^. aria (ancak) salih kuIJanm mlrasci oleir 116 . bu vazlfe ile miikelleWir. Semiid kavmirJn. flbii »lw bcrikinden 50k yiikeek bir fazileldir.i olan Semiidilere peyfiamberleri lisarundan . Tevrat'dan sonra Zetur'da da yazmi^izdit ki. insanlann mesaisiyle mAniCir ulur. '$£&amp.dir. pi^^^Mpa^ /303. Diinyayi terkedebiltmk. O s ndan raaglirct isttiyin.» Her $eyden el. Salih Aleyhisselam'm kavrr. sonra &lt. serviH vr fcflniM ile. Bejer.A&lt. kendllerine tevbe ve istigflr lavsjyesi. debdebe ve serve tin varbgjyle yoklugunu miiaavl giirmtk. Allah'a ibiidct editjia Siiin iein oadan ba 5 ka hakikl bir rnabiid yokdur. AJlahii a'lem onlarm Diinyanm iman vazif^ini ifada kusur eylemi 5( hatta terk-i vazife dolayisiyle gutiaha girmi? olduklarjria i^aret D J E a gerekdir.Tna tevbe edin h &lt. fitrl orada omiir gecirmeye mc'mfir etti. YSn] : ^Aj. •'■ I olsa da.

1 WUttn 50 k hayirhdir.l4t vardir.rvet sahiLfoS X* sahibl oimak i. S03 bbyle oldkic.buyurmugdur Id. Bar t-u girin kerd der food Hak. Ukdini etmi* hm de ^ van.r. Syle yapanlar dugunsun. ilk asirlarda. Ger E i mescid olsun. Mescidin dosemesi olmadigi gibi oda- (11S) SCtre-I ildd: 91.in de c*b^ hdahndan kazanmak laLdrkkat vuz kurusa alinmi* bix mah. Osmanhlar da Kanuni devrinde. odalar olsun^ kulfet^z ve muhtasar tutulrnustu.emrfnde B aimp WLya daWik var*.. bin kurusa Sat* WWSS^'SSS vahut har-am yollardan elde edile* b.iar.Mi™k.fld. zekat verrnek i 9 m s. altdaki elden fezla hayirlidir. UWUt o zsvat-i kirarn." m m ^ to *^ Wl lt. Ulemay-i din diyor ki.. hem d™. 479 Der yeki gujti Jd ancet dad Rak.. birk a? p«* koj-. Medine'yi tegrlf buyurdukdan soura Mescid-i ?erif ile birka e oda yaptirdi. sonra ufak gakjl to? * zamaninda muk-nmel suretde tamir. itdeki a veren.i nrnhimm. Hiil i„. . Allah/dan g^il olmamak ?artiyle. Aleyhisselatii Vesselim Efcndimiz: (El fWHUdrt ****** ml* Yedissiilla) yani" "Ostdeki d. olmaz mi? Orasim. Qunki. «*n» kalbine girmemLS.A EL Serif Asisi saadetde ewela toprak. altdaki el de alan el demekdir..n birinde demisti ki: Allah. To mar. sonradan yapdmig konaklan a^ kat o mafile o konaklar ve saraylar. tew ve tezyift edild ^nnetle m ^Xnd 1 kler i rd bildigtai* ve herbWnl hurmede yadetdLgmw (Aire:! Erfi) den baalanmft. Peygamber-i Ekber Efendimiz. AIdikJan yerled vermeye baslamislar!. b^katona . ftkirl^ med&amp. ^aligip helahndan kazan»StL V . (13C) Sure-i EnbiyS: 103...r-: tasalh *** :&amp. S ana ne verm^e. vahut «dw da arfcrsmayat. helal oiur mu.v«a.r servet. .t tlrlh " UnvinU Mtrimde Uf.. o»u icad ederketk sana §irbi kilmi$dir. fltormUfttt. onlann icine girmi$. dunyamn pek e ok yenm xstila ve oralan imSr etmislerdi Demek ki salahiyetleri varies Sonra tenbellige vurmuslar. (*■*■#*) yani -Zekat verin. kendilermde imar salahiyeti kalmamis.

batirmdan (jikanp. Cenab-i Hokj Peygamberi igin : . gogumuza nasib i-. istek ^artdir. dinin ruhsatindan istifade tjtmekdir. Erenler.w/. «Cenab-i Hakk'in satia mijyesser kjldigim ho§lukla kubiil et.ialer. mum kiln oldugu kadar huziir ile namaz kihvermek. azimet yoluna de^il. Evet? (Istek hakdir) sozu dogrudur amma. Din in cmirlcrini tiikatiniz mikthiri if a ediniz.ijj3 Ber tit dsdn kird ho$ an rd b-igir. f§te. tekhflerine maruz kahtica : — Yoo-„. Kendjiii i ah met ve me^akkate ditsunnii.-w. bana da istek verirdi! he. Dervi^ligi kendi heva ve heveslerine uydurmak isteyen blr takim din&amp. Hi§ten ra der meyejken der zehir. Keia : — t^ki kullanmak haram degil mi? su aline muhatab oltmca: — tmanim.. mumkiin oldugu kadar hu2tk ile namazi kjJmak. namaia gidelim.it Hadisini rivayet eylemi^dir. Sonraki tomarda tge. namazda huzQr-u kalb lazimdir. evvelki tomarda Diinyayi terke. . Ger^i §eriatin miisaadesinden istifade etmek vardir. Mesela. 2iihd ve kanaate. bana da istek gelmezdi! safjmasmi yuvarlarlar. HazreM Omer Hadiyallahii anh: &lt. yasaklarda (istek hak) diisturuna uymak demek ds^iTHit. mesela : — Ezan okunuyor. dolay isiyle §iddet ve azimete te^vik etmi^di.'. emirlerde (istek §art). istek hakdir. Binaenaleyh.304 4S0 ^J J J N jj lj .• kinhya katlanma* diyor. ba§ka yederi. E er benim namaza gitmem Hakk'in matliibu ulsaydi. elbetde kihnamakdan hayirlidir. Fakat hasbelbe^eriyye o saadet. l\* ra Allah. *Allah ^ana her ne vermi^se o h senin nasibindir. Fakirde ise Hak vere?. Dem kullani^imi Allah isteitreseydi.-* Yahudl vezir. benim ve senin gibiltsiiu degil.. dinde kolaylik gostermi^dir.&gt. ruhsat tarikine gidilmesim tavsiye ediyor. Ondan nefsini mahrum etmek icin &amp. Evet. emirlerde n birine. Yani nainaz kilanin. yalmz Allah ile me^gOl olmasi ioab eder.:eyamru ederler. Yoksa istifade f bazi miilhidlerin dedikleri gibi.Dinde pek incc eleyip sik dokumakdan 5 a kin in iz.

yeraesi taiz degildir.r. bana yiyecek. hem azimeti* makbul-u llahi oldugurm haber veriyor. yerine gore hem ruhsatm. (118) Sire-! AU Imran: 31. (U7) Sflre-1 Hasri 7. Ubudiyyet ona aynile Mteh'a ibddetdir. bu vadideki sozleri hezeyandir. Hulisa* -Pinde gli^liik yoktur. HazreM MevHna : -Allahm vahy ii hitlbma mazhar oln« zatin her buyurdu&amp.u. crdara) de ki : E er AlUh'i seviyorsamz. Keza : Yani : *(Habibim.mukte*asuica muslumamik.. Hera yoku. hatta Smana aykmdir.hadisi. sonra kaza etmek. buyuruyor. zurluk dinl degildir *AJIah aziimtlerme riayet edllmesiiii *evdi£i gibi. mukSm ve wjliim bit muslumamn oruc. Demek ki Feygamberin her emri. azimetdir. Rasul-i Ekrem Sallallahu AJeyhi ye Sellem de : -Ban* W*t eden. ruh £ atd ir . bana tabi *lu» ki Allah da sui sevsin"*. som-a kaza etmesi. Allah'a isyau etmi S» teiywiyor. Attah'a itaat etmis. Bilveraae ve biUeh^yye de kummelin-i evliyay-i kiram hazaratma mahsusdur. rubsallarma ittibi alunmasmi da sever. ve her istegi. tarikatde irfana* birt* kim adamlann. bu husustaki ruhart-i 111hiyyeden. ^ Eulu ^b Hazretlerine aid bir sozdiir. bans isy** edea. yani gime gUn tutmak 5 artiy U utifodn «d» bilk. ayn. Allah m emr. horn orudu ohnasi ire. Fakat Allah. Ramazanda yola ^ikfln bir mUslumamn tftar lie. O halde {istek hak) sozu. emrini veriyor. O Feygambcr-1 Ekber. Allah'in istegidir. icecek vermis diye. Yoksa seriatde kay^z.F: 20 305 Yam : «Fey S amber 5 i*e ne verdiyse omi alint". buyuruyor. savabd. Bir mttsluman. oyle bir rtU mukaddes ve mualladir ki: Rizay-i yakine hizmet y rudulldha hizmetdir. 3tW Hi ..

«Tomartn birindc dejni^ti ki: Kendi istcgini birak.i 3*^ er ' ""J* .'n kabul-i tab'i tii reddest it bed. Miicahidlerden oru? tutanlar oldtigu gibi.r kurmak vesiire gibi hizmetlerde bulundubr. e^er 307 lah'a visil olurdu neticesinl eikam^t. eikar bir yol olsaydi. jjonra kaza ctmek Lizere if tar eyleyenler de vardi. «E er Hakk'iii miiy*sser etmesi.a A. oulardan herbirine bir millet ve bir din. Oru^lu olanlar azimeti r oru^ualar ruhsati iltizam eyiemi^ierdi. hatta her mecAsi. gad&gt. her Yehudi.Muhtf:lif ve miiteaddit yollar. PasQl-i Ekrem EfendimU: «iftar etniig olaulat sevaba naiJ oldular* buyurdu.AHSh'm mtiJ'esser faldi&amp.indc barbe gidiliyoidu. Meazilfi ^elincc oruglular serilip yattilar.biidi.. kiitii ve raerdiid bir harcketdir.* 482 Her jefci rd millett $iin can §iidest. azimetl ruhsata tereih eyliyerek. — » 4S3 Ger miijfesser fcerdtiTiJ fJak reh. bir Ramadan ic. labiate kolay gelnu§. K&amp. o." f Vezir. can gibi olmujj: — yani oua sardnus kalim^tir. Orugsuziar su ta^imak. arif-i bill ah olurdu. Her ciihud it gebr ezd dgeh biidi. 484 Ki fraydta dit gtdflir* can buwedu. bir tomarda boyle demij. ^iinki scnin tabiatijice makbul olan.Asr-i saudetde. Bunun iizerme. 481 Der i/eJci gti/te fci bxig^er dn-i hod.mioti id.

^orak bir yerde ot bitmeyecegi gibi. — «. Boyle bir ibadetin yorgurslukdan bajka faj r dasi o]maz r E-Jinaenaleyb bdyle zorla ve istemiyerek yapilan ibadetler ve onlan icra edenler. £** *S Sr /■ ^ ^j -j^ jr' *#£ &gt.#3 j*Ciiz pe§imant neba§ed rey'-i 6. N&amp.tniez. tabiate §evk ve getaret yerir.det ve taat.* gden ha I ve hareketier. — yahut on! an yapan.YahGdi vezir. Belki qnuii adi muas$er olmak lazim Kclir. hir ad. muasserdir. .*: *-•**-. Kalbe hayat.) ^ ^ ^ &lt. 486 . fjorak ve tashk bir yere tohuni sa^mak gi'« bidir. ruha gida olur. o gibi jeyler zevk ile h nesve He yapilir. . M.n. miiyesset degildir. miiyesser degildir.ta """""" '" .tyf ijr *&amp. Bundan dolayi. «„» Wr sev eecinci!.* 308 487 ma^essier nebued ender akibet.0.. yard insana kola-..$ed mtiasser akibet. ' ka bir sey daguraaai. 2 or La ve isteksi^Hkle taat ve ibadetde bulunmak.i Her C i zeulU tab' bajed cuti gii*e§t. artik o tabiatde feyiz hunfil* -Tabiate xevk veren oir sey g«v"«~ . •Boyle bir hareket — yard ib&amp. bir tomarmda diyordu ki: *Taat ve ibadetin muyesseri ve muasseri vardir.i O halde : i . isteksia ibadetden hayir g&amp.Triri 6 b&amp.0. Muyesser.

^gaii^n. (leikes ne gibi bir amel i^in balk edilmijse. -'. an. kelam-i Nebevi l «*&gt. Bir Hadia-i §erifde : . All ah 'in istedigi ve Peygambehn tarif etdigi yola gitrnek. colde giden bir kaffleden aynhp yolda kalmak demekdir. Artik 6yle bir adamm haIinin ne ol^agim siz tasavvur edln.Ti -" I hvm^ Hvuf Biufiyatda bulufiurlar da.. Bu nazm~i Celilin iiSlt tarafinda . Alhh yolunda on para vermeye juyamazlar. Halbuki insanin atatet ve betalete. bana gijq geliyorj diye yayibp oturcnak.4«8 Til mvias5er ez muj/csser bd^ddn. o amei keiidijine kg lay gelir» buyurulmujtur.■-*&amp. ^ali 5 ma ile galebe galmasr. nefsinin istek ve heveslerinl ayak altina almasi ISzimdir. Bir Hadis-i §erifde. son blline hak.* Ayet-i Kerimesiyle izah olunmu^dur.•? •&lt.1 &gt. Bu. ^fctfjei bingeT cemal-i in &amp. boyle olmakla beraber. salib amellerde buhmun. «Scn muasserle miiyesseri ayjrd et ve buminla onun.

**-i &lt. Yine a giblleri. O hfilde.un. Amma. iki rekat namaz kilmaya ujemrler de saatlerce dans etmekden yorulmazlar. gfi* yet kolay gdir. fakirlere cm para sadaka vermekden daba agir bir sey oiamaz.. Imam ve itikadi ?iiruk olanlara da mesela iki rekat TlRraaz kilmakdan. nefs ngrund* r (119J £0re-i Leyl: 5-10- . cehennem de nef*e hos geten seylerle ihata edilmi^dir. InsEnlar olsim. taat ve ibadetkr ol&amp.»*«*.^^m Yani : «Bundan sonra kim verir ve sskimrsa.miz (re amellerinii) hakikaten CDit ^e5iltir 1M ^ denildikten sonra. Yini : &lt. eldert geldigi kadar iyi amellerde bulunmaya (jaligmalidjr. biz de omi en kolaya hazirlpm.* Evet. (Ey insanlar.sef namiyle iki kisimdir. kim cinmtik edcr.tf ^ &gt. buyuridmu§tur ki : Yx *u-i-^ #*■*!?** «&amp. muyesser ve mua&amp. kendis im miistagm gbrik. ve o en giizcli jalaii sayarsa. Garibdir ki. tabiatdeki agirliga ve ne^'esizlige bakmamali. d gibi adamiar. buyurulmu^dur. o en fiiizeli de tasdik ederse.) siiin mes&amp.-Ceimeij tab'a agic gefcii §eylerle ihata edilmi$dir. Hulus u imam ve zevk-i Ikani olanlara ibadet. bit de otia en giic ohtni kotaylajtitrnz 12 ''.

La ceram ge§t£nd es£r-i zillett. ^Tomann bmndu demi ti ki: Kendine bij. Ah bet bint ney&amp.- 3n 491 . Has*b ve ne. Kendi diijUnceleriyle hareket ctdikleji i s i n . -Her millet.bt der kaseb. zillete ve felaket* ufraddar.LiU' /jjlj oilt . #e!e&lt.» 49U r^V :i0 Afctbet didend ?ieT gun milleti.re-i Lcyl: 5-10.reBfi goien kimseleri alarak gecinmek istediier.ustad bul.(120) Sure-1 Ley): *■ (121) S&amp. fikrinee. 489 Der yefrf giifte U iistddi taleb.seb dolayisiyle 3kib«t i nmiira vakii olamazsin.

el iJrgiisii v C oyuncak kabilinden bir 5 *y d. lu»l*ri da (ba*ka bir bikmetle degil&gt. *li m*. Vet ne key bMi zi dinha ihtildf. w&amp. ■ ^ *£ Yarn i «Ben cmleri de. 1ft* ne igin yaratilmi* oldugunu btlmek v 7*55 hfrtt ol«n ibadeti hakkiyle Itfty. Cenab-i Hak. leri i$ln yaratmij oldugunu : ancak »t-» ecell u akdesine ibadet etme- •a. Hft*#&gt. t an cak bana kulhik etsinler diyc yaiatdim 1 " * kv*m femm* ^&lt.ket etrnek St** e^ WW*** J*** ?SlrSSS Soyliiyor.".&lt. bu toward. ins ii cinni.Sildana gclirdi"?* YaMdi vezit.%£« . bir »flp Si" mle vC ? )J* 4*^ m^iim^kltab^ yaz«n onan okuyup anlayabilen.&gt. pekala talbik edebilir. tkind bir tomarda nakaetmemis obtydi." vermi 5 tir. «fe g torunu ^. da.i tffemeiS mu^kim ctoi?«a#fc ^unku bunun oyuncak kabibn« har. Buna kar 51 ge r*k nakh.. f^h k£«aS»S Kulluk vazifeBinin hakkiyle Ul. Aynca bir muijda m mX vard'r?. ft* rek akli cevab da vetiiir. diyo bir sua! varid olabib. lpn. bir pttd ve bir rnur 5 ide «*Wg nm itm oldug. Hak siibhanehu ve leala : . -Akibeti eSrebiWk. bu Uv»y* pek dogru bir §eydi.j.nu scyluyo.5" AJtibet dlden neba$ed test b&amp.

bu ayetdeki (vesile) den maksadm: Miir§id-i kamil oldugunu sbyluyor. Vesile: Cismin ruhda fan! o3masidir. Erbab-i hakikat. envar~i §uhuda vaSil olur. Vakia niiiul sebebine gore. Kefca Kur'an-i Ketim'de : Yani : -Egcr bilmiyonsaniZj zikir ehliuden sorun 12i . (ttteku) denilerek.siyle ilk §art olarak iman go&amp. AHali'dan korkun.(J 22) SGrc-i Z&amp.hede: Benligin izmihlali ve hiiviyetiti isbatidir. buradaki (ehl-i zikr) den maksad: Ehld kitabdir. Muc&amp. lfcincisi. (Hiiseyin Va'is) tefsirinde. O'na (yakla^maya) ycsjlc arayin ve O'nun yoJunda esvagm.terilmi^tir.«»j Yani : *Ey iman edcnler. (Bahrulhakayik) dan naklen diyor ki .olmayinca. §eriat bukumlerinin.art gbsterilmi^ dir : Birincisi: (Ya eyyiihellejs'ine araenu) hitab&amp. insaum ^irkin-karanlik perdeleri:iden kurtulmasi miimkun degildir. Fakat ayetin hususiyyeti ondan umumi bir meal ^ikarmaya rnani . insanlann felah bulmasi i?in : dort . Dbrdiincusii: (Vecaiiidu) denilmigtir. takvamn luzumuna igaret oiunmu^tur.* buyuruyor. Arif bu vasita lie varlik perdelerinden kurtulur.i buyuniluyor. Bu ayet-i kerimede. giizel huylann men^e'i takvadir. Ta fci irturadmiza eresiitiu 123 . Miicahid bununla viicud zulmetiEden kurtulur. fyiinciisii: (Vebtegu ileyhil ve^Uete) denilmi^dir.riyat! fie- • 5? 1 i&gt. Onsuz giinahdafi kurtulunma^.

ihtisasa fevkalide ehcmmiyet veriyorlar. tibbi ilaclann s^Werini faydalarmi. Yanli? tedaviye kalkigtigt i ? in. hastahgm artmasma sebeb oluyor. ]§ie bu s&amp. Diger mutchassislar ise.ina hiaflm gbsteriyor da byte tedaviye ba§hyor.retle ahlak tedavtsi yapacak kimse. Boyle bir hal vukGunda. o ila^an hastanin nnzaema ve hastahgm 5 iddet ve deraesine gore tertib ve taifatk ediyor Sonra her doktomn te^btsi bir olamiyor. miir 5 id~i kamil ve tabib-i manevidir. (124) Sure-i Kalil: 43- "■ 313 dahilinde ?ab$ip ba^k* cihetlerie me§g&amp. veslleye. ahlaki hastaligim ona gare tedlVi etmek gerekdir. o gibilerin gorusii her balde dumanlidir. temarmyle tibbi eserter gibidir. miirside mubtac bulundugumi anlamayanlardir ki. §eyh olsun. Uzun uzun tatbikat ve tecrube lie teshisde mekke peyda etmek sartdir. l 5 te muslumanhkdaki itikad ve amelden bahaeden kitablar. §eyh]ar ve dervi§ler demekdir. sade hbbi tavsiyderL bilmek kafl degildir. §ubeleri (123) SQre-i Maide: 3fi. Gozunde za'f olup da gozluk kit 11a urns yanlar. onlann munderecaiim herkese saghk vermek kafi defildir. tib iistadlanna muracaat mecburiyeti hasil oluyor. Gnlarc okuyan ve bilenlcde tababet hasjl etmis olanlar bilmek Itibariyle miisavidir. Mesela bir miitehassis. Bir de bagka cihetden mutalaa edelim: Bugun beden ilminin eliruleri olan doktorlar. Boyle yaplddstJ icin de muvaffak oluyorfar. Kalkm mizacmi da bilmek.degildir. vasitaya. Orfiirrjuide ise ehl-i zikr. Bazilan. Bazi defa onlar da laboratuar muayeneleriyle rontgen filmi almma&amp.na kan^ttuyor. J y J* jtJ £ 492 . bir hastali in nev'ini tayin ederken yamliyor. Fakat fair doktor idn. Bir din alimi idti de yalmz dtht kitablan okumak. hoca olsun. hangi hastaliklarda ne kadar kullamlabi lectin! biliyor vs sdyliiyor ttst taraf.l olmuyorlar.

iiveysiyim. iiveysiler de ya ewelce. Uveysiligi umurai bir sekilde gosterrni? olmasi ndandir. (Mubyiddin^i Arabi). uv&amp.Zartki listed rd $inasa hem tiiyt . llveysiyim. (?eyh Attar) .a . Hallac-i Mansiir'un.t-J Risaletden. miir^ide muraeaat Isizumundan bahsettigi halde.AJ in maiyyetinde bulujimus ve sehid dii^mii^dur. Git.demekdir. Siffin muharebesinde. Vezirin bunu tavsiyedeki tezviri. iiveysi. ("Oveys-ul-Karem) Eadjyallahu anh'm. ba^inin (iresine foak. J* 314 Der yeki giljii ki in cilmU yekist.ys\yim. Rev sstA had glr u sergerdan me$W. -Adam nl da. burada onun lazim olmadigim soyliiyor ve mugalata yapiyor. Nitekim (Uskudari §eyh Osman §ems) qnerhunij bir ilahi^inde : Goniilde buldum esrar-t tjvey si. Hazret-i Ali (R..Tamann birinde demi^ti kt: t)stadi tatinlig. 493 Merd bd? u siihra4 met dun me^ev. 494 -fi *^ ti I &amp. iiveysi. birtakim kims^lerin tabii «!ms. Her ki 6 du bined ahvel merdekist. Vveysiyim. oyle berkese nasib olmaz. *z£ &amp. (Ebiilhasen-i Harkanf) Bayezid-i Bestami'nin. der. z&amp. matievi yiiceliklere istidad peyda etmis olmasi lazimdiT. bir ewelki tomarda. §a§i bir zavallidir. Iki gftrcn. yabud sonra bir ya^ayan miirside intisab ederler. 2aten (fena fi^eyh) mertebesinin ilerisi (fena firrasul) diir ki. Vezir. RasQl-ii Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den vasitasiz feyt almasma binaen. Nitekim Hazret-i tlveya.n id» ( ustad sejisin. Uveysiiik . *Tomartn biriudc dcjini^li ki: Bunlann hepsi birdir. Ki oldwm*a§ktmn Leyld vil Kaysi. Yakia tarikatde bir (iiveysi) lik vardir. Abdul kadir-i Geylani'nin maneviyetinden istifade etmi§lerdir r Maamafih. strscriyude dolasma. yahut evliyaullahdan birinin ruhaniyetindeji istifade etmi? olanlara (tJveysi) denilir. Maamafih bu inayet-i llahiyye. tJveysi olacak zahn oldukca kemal kesbetmi^.

319 495 £ oif &lt.$&amp. nasil Mr olur? Boyte du§ii»e» delidir. birdir ki. tste bizim gibilerin anlayabilecegi (VahdeU viieud) bu kadardir. Bunu mumkun mertebe anlatabilmek icin. Mucid-i vahidin icad ve izhan esefidir. bir olmayacagi miisellem olmakla beraber. hiti *chir. digerinde ise. iSki zehnr bin seker olan iki jey. Esyamn viicfidu. dalgalar ve kdpiikler de. J &gt. Der yeki giifte ki sad yek gun biived. demi?. Onuti yerine. Ortada kalan deniz* den ibaret olur.. son iki tomarda. Qun yeki ba§ed yeki zehr u §eker. validet ve kesretile. deniz He dalga ve kopiiklerini rnisal getirirler.1 i&gt. yani varltk.? ii &lt.. Slkin bir bavada deniz. dalgalar ve kopukler kaybolur. -Heibiri di&amp. yiiziin. -Tomana blrbide dem^ti ki: Yd*.&amp. fakat ezeli ve ebedi olup da bir mud din icMina muhtac olmayan varlik. kopiiklii kdpiiklii dalfjalar miisahede edilir. sen de birsiniz. iste. kendlli linden degildir. Hava sakinlesince. vticud ve zuhur bahislerini kanstirmt . o da Hakkin varhgidir. ondan baska bit §ey degilsiniz. bir den husule geldigi de malumdur. daha dogrusu zuhuru i$e. abuxii gekerdir?* YahCtdi vezir. Benim ifade edip anlatabilece im bu kadarcnr. In ki endued meger xMecnurt biived.erine nd bir siradlir. temamiyle benzememek sartiyle deniz: Vdcud-ii Mutlak.birinde. Ytiziin. esyanin zuhuru!. Dalgalann carpi sip kopurmesi bir miiddet surer.i Of? Her yeki kavlist zxdd-% yek diger. bir ile doksan dokuz arasindaki farki ileri siirmiis. Bahsi mer^k eden* 316 . Viieud. Nasil olabilir ki. arayacagm iistad da. nasil bir olur?' stialini irad eylemisdir. Fakat bir firtina esnasinda. o diiz satih goriirnnez olur. diiz bir satihdan ibaret gdrdniir.

i m •» i* *&gt. Peygamberimiz* «** J-J^^^SSSfeto. O'nun Arz «^»M^ SjS Bun.) Efendimi» (Abdullah. insanla^n bab**WS f*j^f^^ eye inan mi 5 insanla. renk elurdu. Ke.49S V* &amp.*% 4. ragmen.T J# &lt. m yaradibswii gostenyor. 198 A O ^i yefcren ff u Isa bu ned^t. tMU baba*z oldugunu garib ^f^f 1 ^^^ olmazsa anasi v«di. l^fMuvakkat.^ Ca?7ie^ sod r^k ezan fmmm-i sa#. fi«W!g gSSS^tSSS bdmedikleri Hazret-i Hazret-i Isi. adu. Sdde uft yek ^ng ge$tf gun ztya. Kudus ^ ^j mu dze. Ujie &gt.. nerelerde tiyankr bile.disJni Allah'm #U**f ^T*^ hayattn. ° Ian ° YaM ^ bu ***** v. * .A.« * •« '*■-*" " HaZreM lrt '" m gildir.n kabul fgUg? « ^Z^lSn aS&gt. ve ***** .» H«re t . nevtte. G er.tabiatin iistunde olan. biz *u* gitdigini. « -BU iHTiLAFLARlN GdRt) N iJ ? trNU N SCRETDE OLUP HAKiKATDE OLMADlGlNlN BEyANr.dogumu m*d*n ^^^ * relere ve ne SU retle tur.497 Zm n^maj ^i n nev' deh ttmdr il du t Ber niivi§t an dxn-i l$a r&amp.V. F^ mi^dc-i humm-i Isd hu neddtf. Wmterle ***** f J* 3 ? WMEkrern (&amp.i tabiaten tab-** «M g^SSS demekdir. Hayat-: Muhsm^diyy.. 317 fea kupii^ -Wand" *» h »* echnmem^d. * t o^^ d t^ man._■ teTin m aymundan azma oldugunu.

^a y . Darvm ik «0« Urtanndw.ya kupkroi d^ gSsternii5 ve £. aShJtS . ^.a ^ 5 lad. 501 .mm ibmindoki t«k ^^ be . -rda im.nc Hj jT«toas kuma $ l ari ^ lkami§ m ' blr b0 ^ a kupunde n is t en ilen r^ge boI?te Hairet-i Me via n! hr.da atlt wriM. hayatlan onunladir.***** h^yatina dair hi s bir m ^j umat yok JT? A mUddet Za ^^aki Kadi tef sid MUftieg SfiS^iSSS* 1 ka * and. 2g f ™^"n« gore batinlaoak bohUdrtlpH^ Fakat Hazret-i J J w fffij * Ust f sl ^P i&amp. bu] ^ du i^u a^atmak istiyor. ■J^} olj JL Jt%. 2^erai&gt. oldugu™ idrak ede^edi.r ^. Jbt y«fe ?ej^ jnffi j^ iflflu 319 daha dogrusu renksizlik.7 Belli de L S er ^ / ^ k Vemi ^ fak ^ M. j. Hava ile karadaki hayvanlar da boyledir. Kendisinin Abdullah v Su^'L^^ ' k0n ^^"^ (Kalynbiyye) mud. ylhud renksizdir. BU bir ?0 k ^1^. Na Sira 'da m. ikna «did bn: ^^^Xlii bi. divor ^^^ itibad ^ j&amp. giinki.riyyeti dahm^eL (M S 2? ° tlirdUlar . oyk usandiracak bir scy degildir 5u 6n tek renkdir.-t i Ukin Yahudi vozirde.I*™i bir Ha^reW Mevlana h» n ^ y^ e diy 0r: ^ fla * bUtldan 30n . amma bahklar ondan usanmaiJar.e telk!n # falarma si^ramad^an ^n. 500 ^ # ^ 4^ $4. «&gt.^^^^ U.

st. . onlara benzesin% Hazret-i Mevlana. bu kesret aleminden kafimrlar. parlagindan donuguna kadar sayjsiz. karada yagayamaz* lar. hatta tenzih ile terns]] edebiJmck mumkiin degildir. £iinki onlar . denizdeki mahluklara big de has. denizdeki renksislige mukabil.bm. o adarmn l«m miyle bir arslati oldugu. bir §eyi kolayca gozonune getirmek. Ekseriya maneviyaun anlasilmasi i$in. (Filan. Hususiyle e§i ve bunzed olmayan Allnh'i te^bih He. balikisrin kurutukla cenkleii vardir. Maamafih higbir vakit tes. renkler vardir.Gerfi der hu$kl hezamn rengh&amp. Evet. vahdet alemini denize. gelniez. o ikiam ve Jbtuf sahitiiiiii. benzetilene mutabik olmadigmi bildiriyor. Td bedan m&amp. O AJlab kl: Sad Jiesdran bahr w m&amp. ?«1^ gibidir) tesbihinden.ned Hudd azzi ve cell. fehrnine gcire anlagilmasmdan.Bu beyt-i $erif ile misalin. baran §iide. j ^ u*. misal de misal verilerun aym olffiffit. Maddfyatda v&amp.y-i. a 320 kadar uzakdir.JJ* j'jlt lite jljt Jlrp^nd bardn-J ato. vahdet ale mi ile llahi vahidi. *Bu vtkud A)emiiidc h yiistbicilerce deniz ve bahk. Zaten. f6«* onunde olan jeylerde boyle ghmca. Lakin o renkler.cud. bu usule miiracaat ohinur. te-fbih ohinanin. Mesnevi-i §c'lifin herkesce makbul olmasi. o aleme mensjb olanlan da baliga benzetmek suretiyle bahsi izah etmek istemisdi. der mes'el.» 504 *&gt.j^l £$$ i" Kist mdfii fctst dery&amp. bah si mubataba miimkiin mertebe anlatabilmek i^in tesbih ve terosil yapihr. huzurunda secdcye kaparnr. maneviyatm maddiyot ile tcmilll.hi der vucud.Karada b inter ce reek olmakla beraber.» Yatit. Bunun gibi f vahdet deryasmm bahgi dan sevat-i kiram da. karada acigwdan koyusuna. -Bahk kinidir. denla nedir ki t misal yoliyle HUday-i asze ve eel. Sacde dred p{§-i an dery&amp. bizim gibikre an* latmak igin. kimscnin hatirma gelrnez. bir adamin yigitligi anla§ilmakla beraber. bu anlayigda te§bihlerin ^oklugundandir. Mdhiyati raid ycbuset cengkdst . 502 j*.

otiun feyziyle detiizler in» ci yetigtinQi^du-.i. giine^i ne kadar i$ds sa^m^dir kl. &gt. o adatet g«a#nte emanetindui bulmi^tu*.net cins-i an ber da§ti.* F: 21 321 J b»hn*m-k *». .Id.^bUnm faalifl* km** sonkac beyit evvel. B\ kiy&amp. ^..» 5G&amp. in #rt&amp. K-'dfitdfj-i ddL &amp. daneyi kabuT eylemt^ ve ycti^tinnijdir. *"■« . -Ne kadar ketem yagmuru yagmisiii. usmtm -mm ■*•* MM* ^ idbtt ^ »» **► B&amp.Td bedan an bdhr diir ef$an §iidi. bglutiar ve denizler undan cemertlik bgrcnraijdir.t.* 505 £end hur$td4 kerem Gpuhte. TA hi gM dan' -peziren d* zemln. Hdfc emin u fyfrgi der^ $$?&amp. «Hakk'm kerem i.^fj^ ^ . *0 kerem giinesmden bir ilim parilhsij sus-a ve ^amiira aksetmij de toprak." 506 * w PertevA z&amp. ^eyii.teg zed' ber db u tin.en*e$ toft&amp.w3 *nn induct j^/test. Ta Uebru Mkr ciid dmukti.d-i Mut■HurIim goniukn fefauuu yetietimies^r. v^= nii-i u-iirua fiiz vsrdigi halde toprak mannas*. tlnsini ziyadesiyle aliisi». vahdet alemi its an Cev&amp.

&lt. h &gt. Mli.si"*"" " . nebaOann fJ25) Ei3re-J Bekara: Ml 32^ . Kur'an-i Kerim buyuruyor ki : ^:i re&amp. y e di Wak bi time diler M ona kat kat vcHr^.SiinS 53M3* *** •* ■*-■ *»■ ten soy.rm CS i n e h.dlik go 5 t..ddidirT .5sa&amp.&amp.e - &gt. "" a ° iw ee "" mji " c ° "^ *»* ^uhura cikma^i igin izin verily dttnefcdir. Yani : OfaHarmi Allah ydUurfu har ca y a «] mn . ' '' AUah ustundeki fl dl-i Ham gm^imn p a rla ma£1 ndan miitevelliddir Yoksa bir pm topra^n bdyle bir cdme.

ta« feZfe ba 5 gosterm^e.JJJ* £ £^5S ra^met ve inayett.Yam.r v» miidnk kilan Alltfi. arai/if-i bostan olur. Ad. bidad. zemine yemden bayat venr.* 511 Her ce™idl rd kiined fazle? Jwbir.r cder. Ekinler davramr. Dane toprak icr* zaftmet cekdig5£tiTi nice dem.Fazl u keremife «hph hab. J#* emmhgmden ve Kakkm mamua geregi gibi itaatindetidlr. -O SB hiy-yi mutbk obrn Cenab-i Hak.^^ onu cansidara mahste bir idrak lie yaratmi^tiif. . . . kabr u celaliyle de ban akillan i&amp. 512 Can a dilrd tdkat-t tm «j } ufat B«i 0%™ der ciftan jffifc ^/nfat. toprak gibi bir m***. topragm fffe y^ertneye ba 3 lar.) rab™t-i tlahiy^eni™ grfUta (Wj. dogru *te*k ft**. bu INmK* ve M ^ar ^ v.. Afctidn rd Jcerde kahr-i 6 datir.- (12C) Stire-l KOm: SO. 510 An ceuddi hi cemddi r&amp. tarlalar ye 5 il bir deniz gibi ^* * &amp.(Ey insular. harmartlawr. U haber ha $» einanet vin sedad. §g£ 5i *in omi meydana fidumuiAMI A. Ba$ ceker.

„ huriiia tikot rokeilr Kim .! re«de „a dirdi . liususiyle an a din dogma sagir. liftxlaxi ifitebilmck idn. . Binacnaleyh : i . sahibim. £unki kalbleri olsurt.J J.me y a i 5tidadll S td«S. „ c0 .! ' " e "' .. her yorsden gekavete ugrarnas oladardir... G6zu gdrraeyen bir adam. gekavet danigasiyle muhiirlenmijtir. rnaneviyatindski noksan da. n S' ™ T'T* 8ti? tatto.-Cauda. .—■« d 8yip ge!mslidir Cii 1.&amp.met bukiamahdir. kulagi vasitasiyle hafiz dabilirse de. nasi! konusmakdan bile man mm ederse. . vine sahibini. bar sagir. i 5 i. kdEikda Sihhat ve sel&amp. kuJaklan daun. S tt i eM ^^^^f» t ** *%m* de"""""" "' i!&lt. Zaten o gibiler.&amp. 321 4j j^T tf ^» Her ^Scd ^ Md e5 vey gi§m gB§tt Her fc^cd sengt bud ez vey y^ m g e?t Sjj den fiuch'ir rdceek seslcri vc. Bir fculagin TKsddi ve asvi ktusfcrtJ. 6 «„(ild«.i bili ' k 'K»«. manaya aulamakdan vc hakikati idrak _etmekden geri birakir. Onlara karfi sbyienilecek scaler in faydasi yoktur. konusmayi bile ogrenemez de dilsiz kalir.

gcvrur g&amp. kulagiyle. .n eyleme. Elilmin malumudur ki. Bir kulagindan girerse bir kulagmdun $ikar. O'nji karfi timySnlri mlUgeri fllabilir?i* \2C&gt. her vaki l. kendisine yliz sene . ig&amp. ilahi senaya donerek diyor ki '. Hakk'm feyzlyle rndsteid bir kukgin. fam 4 mu!i sin den ve insan-i kamilden igitecegi sozleri iyice duyvip an lor.b etnris ol&amp. Sohbel-i Kebeviyye serefini iktis&amp. yare kar§t ah ix efg&amp.takva tiitro yasamakdnn hayirhdirw der. tarikatde iki esas vardir: Biri hizmet. hatta islama. O'na kar^i kisnyniiin nb ehemmiyfill vardii'' Allah. Hatta hizmet de. bir ta$ parcasimn da eevheriyyet mertebesine yuKselebilecegini sbyledikden aonrs. ehliyetsiz olanlara hikmet talimine kalkigmakdir ki. digeri sohbetdir. Oylelerine bakikatden ve inarifetd^n bahseimek. kimya yapicidir.. MS cite bah-fest c'i buvsd $imy&amp.z derecesine cikartr. hikmete zulmedilmi§ o3ur.aman. Peygnmber! urine mCi'ti/e ihsan (idicidir. hurmetle (Radiyallahu anhum) diiasiyle yadediliyor. Hszretd Mevlana. ■Allah. sohtaet fey zinc nail olabiJniek iclndir Haz-ret-i MevMita : ■ Evliyuullnh ile bir an Mrlikde buhmmak.rlara (Ashate) deniliyor.rtir goz derecesine. 514 J jUh L»-J Kvnyd $a ztit $i buned kimya. ?.Naye dedim. Fakat i^itme zevki kusursuz dan bir kimse. schbetin feyjd ve Allah') n tevfikiyle e§yamn hakikati nl. . taav:rine uygund-jdar.n bshtiy&amp.girip de bir vakit namaz kilmadan §chadete tX0§ dadar da vardar. Halbuks oniann j^indej o $erefden pek az istifade etmi$. Miibarek isimleri.

de^ Misir ahirbaslaimin. Iwistinlip buiunac«k iksir ile »Uj. onlarin fevkindedir..st. fciHanndan bazilarma ib^n buyuran ise. hokkabailjk k« bihnden birtakim hiinerler yaparlarmi?..d. seiiflkarli^m. ■■Mi --■ . §ohretine bii .klrrl asay-! MWmn yutrnaei gibi. q kimyadan bahsetraest.-hr. hatta vucud vermek vehmine du^mck dur.^ ^ le£im Vadindp ^"^^ ^ lrj ^ mek = nef ^« flOU *" mr^k. madenlerin mahiyetlerini degi 5 UrL4d]irl-r m^. O halde.. terk-i sens demckdir. niizuruiida ne degeri dabilir? 515 In s'end giiften zi men terk-t s'en&amp.iidSne daSr H tain h* kSkatler soylemi^di. o kakikaM i„„&lt. en buyuk hamd oldugu'^bl. KfipUmakdir. bu kudreti de kimya sayesmde bdurlarmi f o ktmvanm shbntt far zoi™ ve o ilj m&gt. bilyiik „afi. Halbuki: ^ratb varhk vchmind* buhniu^un tfylc tar v Unuhilir ki. iadir... bukin xdtm *». m.l«blln v] ..'mmu kimy* denillrdJ Htr teJum er K&lt.kn hi 5 bir g UflB ]i k iy a« edllemn.„* . ^phesiz ki niabtf' kl« buJ eirniyecek derecede. "&lt. burada da diger bfr hakikatin bevam Ids bayuiU yor ki: Benim bu sozieri soyleyi^im.lh . Bimdan ba ? ka -Biliyorum ki. H&amp. " .tAUOm ya Mkiden. S*n zaiini „ B3 il sena etmifsw iivtesip..tun* dan fi« de en buyiik Anadir.. simya denilen birilim vaj^ Bunu bilenler. Hakk'm senasina ve ha. v iir lik v. ' Keza. sen abylwlti' S^lTr. Hazret^i Pit Efenduniz. O fevkal'ade kudret ve I ■ ■ veti. yil an geklindc gostcrdikleri j P ve deine.. lunulur.i. k^dret-i llahivv* kar-unnd* cbemmiyeii yoktur. Kimya s&amp. 'Bcniffl hx. KrttWuw.„i. Eenayi terk d™ek" olur Nltrkim A leyhissaJatii Vesedam Efendimiz de. tekM Itjbar edilse bik. Kin deliUi kesti vH hesii katist.. .t .. Feygamberlerin muciz ei i ve evUyanm kcrame-ti kar ? i Sin da soncr «. buyurmujtur.„. Insardann harikul'ade bdduklan almvivi da smn de tesirsiz birakan mu'eize ve kcramet. mealen: «Y a Rabbi? ben «»n» Jiyikmedh u senayi yapamam.tiztim bilenlw. bttRUn l S in birjok paralar aei-fdunurju. AIl£h f a kar 5 i hamdden acz. ntin U. Zrra variik delildJr. misal olarak frad eyfcmigtir..w.„. Hak siibhanehu v&lt.lbuki simva ve sthir glbJ h«v let. kimya ve simya gibi msvimmhrnn. H^-uH-l J-'ir'in hun. va t i. SwdretUHthj iemsil igin misal qWbe. ona imtadigiodan de^ildir.&gt.

. A'SSJ**** raa ' em "'" *— —* b U „ SWyede M .i r ^er rjL'E&gt. Key fiis-iirdi hemgu yeh in ndhiyet *&gt.udi kor tzb buyddhti. Seyyiduitaife Ciineyd-i Bajdidi (Kuddte jirrfihu) • 323 BJRlNCt K1TABIN SONU — «w /^^^::a^^x7^-- </pre> </div> </div> . Ge.u^ 6 kebud ez ta'ziyet. Cist hesti pi$-i 6 kur u kebud 517 r Ger ne&amp.Tmii hur$id rd bi§?iahti sis .6 i 5IG Pi?-i fces-i 6 bibdyed nisi bud.