Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ VE Y0.6Gd0.

4Ba2Cu3-xNbxO7-δ SÜPERİLETKENLERİNİN YAPISAL VE SÜPERİLETKENLİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Mücahit YILMAZ DOKTORA TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI Konya, 2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ VE Y0.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ SÜPERİLETKENLERİNİN YAPISAL VE SÜPERİLETKENLİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Mücahit YILMAZ

DOKTORA TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI

DANIŞMAN Prof. Dr. Oğuz DOĞAN

Konya, 2008

ÖZET Doktora Tezi Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ VE Y0.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ SÜPERİLETKENLERİNİN YAPISAL VE SÜPERİLETKENLİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Mücahit YILMAZ Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Oğuz DOĞAN 2008, 200 Sayfa Jüri; Prof. Dr. Oğuz DOĞAN Prof. Ülfet ATAV Doç. Dr. Ayhan ÖZMEN Doç. Dr. Haluk ŞAFAK Doç. Dr. Mevlüt DOĞAN Bu tezde; Ba ve Cu bölgelerine Nb katkılamasının, Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ süperiletken malzemesinin yapısal ve süperiletkenlik özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Polikristal YBa2Cu3O7-δ oksit süperiletken malzemesi katıhal tepkime yöntemiyle hazırlanmıştır. İlk olarak, Y bölgesine Gd katkılanarak Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ bileşiği elde edilmiştir. Daha sonra, Ba ve Cu bölgelerine Nb katkılaması (x = 0.025, 0.075, 0.125, 0.175 ve 0.225) yapılarak Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ (Ba-Nb Serisi) ve Y0.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ (Cu-Nb Serisi) olmak üzere iki seri malzeme hazırlanmıştır. Elde edilen malzemelerin, XRD analizleri, polarize optik mikroskop fotoğrafları, SEM görüntüleri, EDS spektrumları, R-T, I-V ve yoğunluk ölçümleriyle karakterizasyonu yapılmıştır. SEM mikrofotoğraflarına ve polarize optik mikroskop fotoğraflarına bakılarak taneciklerin şekilleri, yönelimleri, büyüklükleri ve tanecikler arası boşluklar incelenmiştir. Kristal fazları, safsızlıkları ve örgü sabitleri XRD analizlerinden bulunmuştur. Son olarak, süperiletkenlik özellikleri (kritik sıcaklık Tc ve kritik akım yoğunluğu Jc) R-T ve I-V ölçümleri yapılarak incelenmiştir. Ayrıca bulk halindeki malzemelerin yoğunlukları, yoğunluk ölçüm sistemi ile ölçülmüştür. Bu ölçümlerin ışığında, hazırlama koşullarının ve katkı oranlarının süperiletkenlikte oldukça önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. YBCO seramiğinde, Y yerine kısmi Gd

iii

katkılaması, malzemenin yapısal özelliklerini (tanecik büyüklükleri, tanecikler arası boşluklar ve örgü parametresi) iyileştirmiş, süperiletlenlik özelliklerinde önemli bir değişmeye sebep olmamıştır. Ba ve Cu bölgelerine Nb katkısının ise YBCO ve Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ bileşiklerinde, genel olarak yapısal ve süperiletkenlik özelliklerinde olumsuz etkiler yaptığı tespit edilmiştir. Ancak, x = 0.025, 0.075 katkı oranlarında süperiletkenlik özelliklerinin iyileştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: YBa2Cu3O7-δ seramik süperiletkenlerde Gd ve Nb katkılaması, YBCO(123) üzerine katkılama etkileri.

iv

ABSTRACT PhD Thesis INVESTIGATION OF STRUCTURAL AND SUPERCONDUCTING PROPERTIES OF THE Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ AND Y0.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ SUPERCONDUCTORS Mücahit YILMAZ Selcuk University Graduate School of Natural and Applied Science Department of Physics Supervisor: Prof. Dr. Oğuz DOĞAN 2008, 200 Pages Jury; Prof. Dr. Oğuz DOĞAN Prof. Ülfet ATAV Assoc. Prof. Dr. Ayhan ÖZMEN Assoc. Prof. Dr. Haluk ŞAFAK Assoc. Prof. Dr. Mevlüt DOĞAN In this thesis, the effects of the Nb doping on Ba and Cu sites about structural and superconducting properties in Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ compound has been invstigated. Polycrystal YBa2Cu3O7 oxide superconductor samples have been prepared by solid state reaction method. Firstly, Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ sample has been synthesized by partial substitutions of Gd instead of Y sites. Then, Y0.6Gd0.4Ba2-xNbxCu3O7-δ (Ba-Nb series) and Y0.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ (Cu-Nb series) have been prepared using partial substitution of Nb instead of Ba and Cu sites (x = 0.025, 0.075, 0.125, 0.175 and 0.225). All the samples have been characterized by XRD analysis, polorized optical microscopy photographs, SEM microphotographs, EDS spectrums, R-T, I-V and density measurements. From SEM microphotographs and polarized optical photographs, shapes, orientations and sizes of superconducting grains and spaces between the grains of samples have been observed. Crystal phases, impurities, also lattice parameters could be obtained from XRD analysis. Finally, superconducting properties (critical temperature Tc and critical current density Jc) have been determined from R-T and I-V measurements. In addition, density of bulk samples has been measured using density kit. In the light of these measurements, we have concluded that the preparation conditions and the doping ratios were quite important on superconductivity. Partial substitution of

v

Gd instead of Y sites in YBCO ceramic affected positively the structural properties of samples (sizes of grains, spaces between grains and lattice parameters). The substitution did not cause any important changes on the superconducting properties of compound. The partial substitutions of Nb instead of Ba and Cu sites in YBCO and Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ compounds resulted in a negative effect. However, It was observed that the compounds showed better superconducting properties when the substitution amount, x = 0.025 and x = 0.075. Keywords: Doping of Gd and Nb on YBa2Cu3O7-δ ceramic superconductors, effect of doping on YBCO (123).

vi

ÖNSÖZ Bu çalışma Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Oğuz DOĞAN yönetiminde hazırlanarak, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsüne Doktora Tezi olarak sunulmuştur. Doktora tezimi yöneten ve çalışmalarımın her safhasında yakın ilgi ve yardımlarını gördüğüm ve bana her konuda destek olan değerli hocam Prof. Dr. Oğuz DOĞAN’a en derin saygı ve şükranlarımı sunarım. Tez süresince çalışmalarımı izleyen Tez İzleme Komitesi üyeleri Doç.Dr. Mevlüt DOĞAN ve Doç. Dr. Ayhan ÖZMEN hocalarıma teşekkür ederim. Ölçümlerim esnasında bana yardımcı olan Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nden Prof. Dr. İbrahim BELENLİ, Doç. Dr. Cabir TERZİOĞLU, Mehmet ERTUĞRUL, Arş. Gör. Erdal SÖNMEZ ve Doç. Dr. Ahmet VARİLCİ ve Arş. Gör. Musatafa AKDOĞAN’a, Atatürk Üniversitesi’nden Prof. Dr. Arş. Gör. Serdar AYDIN’a, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fizik Bölümü öğretim elemanlarına ve çalışmalarım sırasında yardımlarını esirgemeyen, Arş. Gör. Zafer MUTLU, yüksek lisans öğrencileri Yaşar Gül GÜCÜMAN ve Ismahan DÜZ’e ve Fizik Eğitimi Anabilim Dalı öğretim üyelerine teşekkür ederim. Varlıklarını ve desteklerini her daim yanımda hissettiğim sevgili eşim Seval YILMAZ ve kızım Begüm YILMAZ’a, hayatımın her aşamasında yanımda olan anneme, babama ve kardeşlerime teşekkür ederim. Bu tez, Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğünün 0710103 numaralı projesi ile desteklenmiştir. Desteklerinden dolayı BAP Koordinatörlüğüne de teşekkürlerimi sunarım.

vii

1.3. Magnetik akı kuantumlanması 1.3. Josephson etkisi 1. GİRİŞ Süperiletkenliğin Keşfi ve Tarihsel Gelişimi Temel Deneysel Gerçekler iii v vii viii xii xviii xx 1 1 4 4 5 5 9 10 13 17 19 21 1. Meissner – Ochsenfeld etkisi 1. Nüfuz derinliği (Penetration Depth) viii .2.3.3.1.2. Eşuyum uzunluğu (Coherence Length) 1.İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER DİZİNİ ÇİZELGELER DİZİNİ KISALTMALAR VE SEMBOLLER DİZİNİ 1.3.2.3. 1.2.3.2. 1.1. Tip-I süperiletkenler 1.2.1.3. Orta durum 1.3.2. Tip-II süperiletkenler 1.3. Süperiletkenlerin Magnetik Özellikleri 1.

Yüzey süperiletkenliği ve üçüncü kritik alan 1.1.2.1. 2.5.1. Yüksek Sıcaklık Süperiletkenleri 1.7.7.7.5.1. Süperiletkenlerin Termodinamik Özellikleri 1. İletkenlik tabakası olarak CuO2 düzlemleri 1. Yapısal kusurlar 1.3. İtriyum’un tek değerlikliler ile katkılanması 2. İtriyum’un diğer iki değerlikliler ile katkılanması 2.7.6.5.7. Oksit süperiletkenlerde süperiletkenlik mekanizması 1.1. KAYNAK ARAŞTIRMASI İtriyum (Y) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları 2.7.5. Ginzburg-Landau Teorisi 1.1.6. İtriyum’un Kalsiyum (Ca) ile katkılanması 2.1. Entropi (S) 1.1.4.3.2. İtriyum’un nadir toprak elementleri (Lantanit) ile katkılanması 2. YBa2Cu3O7-δ (YBCO)’nun yapısı ve genel özellikleri 1.4.1.4. Kimyasal Yerdeğiştirme ve Katkılama Etkileri 1.2.6.5. Süperiletkenin serbest enerjisi 1.3.2.3.4.2. Oksijen boşlukları 1. London Teorisi 1.1.1.1.1.1.6.4. Süperiletkenin ısı sığası (Cs) 1.2. Holler ve elektronlar 2.1. Yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin yapısal özellikleri 1.3.1.3. Bardeen-Cooper-Schrieffer (BCS) Teorisi 1. İtriyum’un diğer atomlar ile katkılanması 22 24 24 26 29 35 35 38 38 40 41 43 48 53 54 54 55 57 59 60 61 61 64 64 65 65 66 ix . Değerlik elektronları ve yük dengesi 1.6.4. Süperiletkenlik Teorileri 1. İtriyum’un diğer üç değerlikliler ile katkılanması 2.

3.5.3. Kalsine edilmiş malzemelerin tablet haline getirilmesi 3. Baryum’un Lantanyum (La) ile yerdeğiştirmesi ve katkılanması 2.2.1.1. Malzemelere kontak yapılması 3. Baryumun Stronsiyum (Sr) ile kısmen veya tamamen yerdeğiştirmesi 67 3.5.2.1.1.1. Optik fotoğraf çekimi x . Kalsinasyon işlemi 3. Sinterleme işlemi 3. Baryumun diğer iki değerliliklilerle katkılanması 2.5.1. Toz malzemeler için sitokiyometrik oranların hesaplanması 3.2. Dört nokta yöntemi (FPP) ile elektriksel direnç ölçümü a) b) c) 3.2.1. Baryum (Ba) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları 66 66 68 68 69 69 69 70 71 74 76 76 77 80 81 82 83 84 85 86 87 88 88 2.5. Dikdörtgen malzemelerde FPP Dairesel malzemelerde FPP İnce malzemelerde FPP Malzemelerin Analizi 3.2.1.4.1.4.1. Bakır (Cu) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları 2.2.2. 2. Bakırın ilk satır geçiş metalleri ile katkılanması 2.2. Baryumun Kalsiyum (Ca) ile yerdeğiştirmesi 2. MATERYAL VE METOT Malzemelerin Hazırlanması 2. Bakırın ikinci ve üçüncü satır geçiş metalleri ile Li. Baryumun tek değerliliklerle katkılanması 2.2.2.2.1. Mg.1.3. 3. Sn ve Pb Katkılanması 2.3. YBCO’ya Yapılan Diğer Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları YBCO (123) Bileşiğine Yapılan Gd ve Nb Katkılama Yerdeğiştirme Çalışmaları 3.4.2.3.

1.6. 5.2.2. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) görüntüleri ve Enerji Dağılım Spektrometresi (EDS) ölçümleri 4.3. 4.5. Yoğunluk tayini 3. Elektriksel özdirenç ölçümleri 3. 4.6.2. X-ışını kırınımı (XRD) ölçümleri 3.2. 6.7.3. Kritik akım yoğunluğu ölçümleri 3. 4. 4.4.3. 4.2. 4.4.5. 4.2.2. DENEYSEL BULGULAR Giriş Optik Fotoğraf Analizleri SEM ve EDS Analizleri XRD Analizleri R-T Analizleri I-V Analizleri Yoğunluk Analizleri SONUÇ ve TARTIŞMA KAYNAKLAR 89 90 91 92 95 97 97 98 105 122 132 141 149 151 159 xi .

Tip-II süperiletkenlerin magnetizasyon eğrileri………………………. Süperiletkenler T < Tc durumunda dış magnetik alanı dışlarlar……….16 Süperiletken olmayan bir metal için özdirenç (ρ) ile sıcaklık (T)’nin değişimi………………………………………………………………. Bir tip-II süperiletkenin karışık durumu……………………………….13 Şekil 1...6 Şekil 1.5 Şekil 1..3 Şekil 1.9 Şekil 1. Tip-I ve tip-II süperiletkenlerin dış magnetik alan içindeki mıknatıslanma eğrileri………………………………………………… Bir süperiletkenin magnetizasyon eğrisi ve H dış magnetik alana karşı birim hacimdeki magnetik moment M………………………………… Bir dış magnetik alan içine yerleştirilmiş süperiletken için Jyüzey yüzey akımı…………………………………………………………...7 Şekil 1..……. Onnes’ın Hg örneği ile yapmış olduğu deneye ilişkin grafik .15 Şekil 1.. İki elektronun bir fonon takas etmesi yoluyla etkileşimi……………. Magnetik alan ve akım yoğunluğunun derinlikle değişimi…………… Sonlu bir süperiletkende.11 Şekil 1.10 Şekil 1.18 xii . Cooper çiftinin şematik gösterimi……………………………………...1 Şekil 1.ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 1. 1 2 6 7 8 8 10 11 12 14 15 16 18 19 21 22 30 31 Şekil 1... süperiletken durumdaki bir çekirdeğin dalga fonksiyonu ve yarı boş bir süperiletken için bir çekirdeğin dalga fonksiyonu…………………………………………………………….2 Şekil 1.4 Şekil 1. İdeal bir iletkenin magnetik durumu…………………………………. Bir solenoidin homojen magnetik alanındaki süperiletken küre……… Dik bir alan içinde ince süperiletken bir plakanın orta durumu……….12 Şekil 1..17 Şekil 1... Meissner etkisi ile havada asılı kalan daimi bir mıknatıs…………….. Sıcaklığın kritik alan Hc’ye bağımlılığı………………………………. Bir küre içinde süperiletken ve normal bölgeler……………….………..8 Şekil 1.14 Şekil 1.

bakır oksit süperiletkenlerde enerji durumlarının şematik gösterimi... Normal ve süperiletken hal ısı sığası…………………………………. YBa2Cu3O7 bileşiğine ait düzlemler……………………………………………………………… YBCO’nun 900 oC’deki üçgensel faz diyagramı……………………. Bakır oksit süperiletkenlerde bulunan Cu-O koordinasyon çok yüzlüsü. Crystal Lab marka pres ve 13 mm çaplı KBr die seti………………….22 Şekil 1....1 Şekil 3.2 Şekil 3.24 Şekil 1. birim hücrede CuO zinciri ve CuO2 düzleminin yapısı. YBa2Cu3O7’nin birim hücresi ve atomların dağılımı.21 Şekil 1... Bakır oksit süperiletkenler için genel elektronik faz diyagramı……….. bakır tabanlı süperiletkenlerde elektron etkileşiminden dolayı dx2 – y2 bandının ayrılması………………………………………………………………. Ba-Nb ve Cu-Nb serisi malzemelerin sinterleme işlemindeki için sıcaklık-zaman grafiği………………………………………………… 32 33 34 36 37 40 45 4 46 48 Şekil 1.29 Şekil 1.N 11/R kül fırını ve kontrol paneli……………….19 Şekil 1.4 xiii .28 50 53 56 80 81 81 82 Şekil 1. Cu2+ için d elektron konfigürasyonu.20 Şekil 1. BCS teorisi tarafından verilen enerji aralığının sıcaklığa bağımlılığı… Süperiletkende dış magnetik alana zıt yönlü bir magnetizasyon oluşur..27 Şekil 1.3 Şekil 3. Ba-Nb ve Cu-Nb serisi örneklerin kalsinasyon işlemindeki için sıcaklık-zaman grafiği………………………………………………… NABERTHERM .30 Şekil 3. Köşelerindeki oksijeni paylaşan CuO4 karelerinden meydana gelen CuO2 düzlemleri. Normal metal ve süperiletkenin serbest enerjisinin magnetik alanla değişimi……………………………………………………………….Şekil 1.. bakır oksit süperiletkenlerdeki elektronik tabakaların şematik gösterimi………………………………………….23 Şekil 1.…………………………………………. Yük transfer modeli……….25 İki elektron arasındaki örgü bozulmasından doğan çekici etkileşmenin şematik gösterimi……………………………………………………… Süperiletken bir durumda EF Fermi enerjisi çevresinde tek elektronlar için durumların yoğunluğu ve enerji aralığı………………………..26 Şekil 1.

3 Şekil 4.10 Şekil 3.2 Şekil 4.8 Şekil 4.6 Şekil 3. Cu-Nb-3’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………. Ba-Nb-3’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………. Dairesel malzeme üzerine FPP nin yerleştirilmesi…………………….4 Şekil 4..7 Şekil 3..5 Şekil 3.12 Şekil 3.. Ba-Nb-5’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………… Cu-Nb-1’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………… Cu-Nb-2’nin polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı……….9 Şekil 4..1 Şekil 4.15 Şekil 4... Ba-Nb-4’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı……….5 Şekil 4.11 Şekil 3.Şekil 3. Rigaku Multiflex marka X-ışını difraktometresi……………………… JEOL marka ve JSM-6390LV modelli taramalı elektron mikroskobu ve EDS aparatı………………………………………………………… Saf YBCO’nun polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı…….7 Şekil 4..8 Şekil 3. Dikdörtgen malzeme üzerine FPP nin yerleştirilmesi………………… FPP yönteminde dikdörtgen malzeme için görüntü sistemleri………. 83 84 85 86 87 88 89 91 92 94 96 99 99 100 100 101 101 102 102 103 103 xiv . Gd-YBCO’nun polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı…….9 Şekil 3.10 CARBOLITE marka 201 modeli ve Eurotherm marka ve 2132 modelli kontrol paneli………………………………………………….6 Şekil 4.14 Şekil 3. CTI-Cyrogenics Cyrodyne Refrigerator System……………………… Kritik akım yoğunluğu (Jc) ölçüm düzeneği…………………………. Ba-Nb-1’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………… Ba-Nb-2’nin polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………. Kontak almada kullanılan Ultrasonik Lehim Makinesi………………... Olympus GX41 marka optik mikroskop ve Moticam 3000 dijital görüntüleme aygıtı……………………………………………………. w kalınlıklı ince tabakaya FPP nin yerleştirilmesi…………………….13 Şekil 3.

Ba-Nb-3’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Ba-Nb-3’e ait EDS spektrumu………………………………………… Ba-Nb-4’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Ba-Nb-4’e ait EDS spektrumu………………………………………… Ba-Nb-5’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Ba-Nb-5’e ait EDS spektrumu………………………………………… Cu-Nb-1’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Cu-Nb-1’e ait EDS spektrumu………………………………………. 104 104 110 110 111 111 112 112 113 113 114 114 115 115 116 116 117 117 118 118 119 119 xv .. Cu-Nb-2’ye ait SEM görüntüsü………………………………………. Ba-Nb-1’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Ba-Nb-1’e ait EDS spektrumu………………………………………… Ba-Nb-2’ye ait SEM görüntüsü……………………………………….28 Şekil 4.32 Cu-Nb-4’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı……….12 Şekil 4.21 Şekil 4. Cu-Nb-5’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı………… Saf YBCO’ya ait SEM görüntüsü……………………………………...18 Şekil 4. Cu-Nb-3’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Cu-Nb-3’e ait EDS spektrumu………………………………………. Gd-YBCO’ya ait EDS spektrumu…………………………………….Şekil 4..11 Şekil 4. Saf YBCO’ya ait EDS spektrumu…………………………………….19 Şekil 4.30 Şekil 4. Ba-Nb-2’ye ait EDS spektrumu……………………………………….15 Şekil 4.31 Şekil 4... Cu-Nb-2’ye ait EDS spektrumu……………………………………….14 Şekil 4..22 Şekil 4.23 Şekil 4. Gd-YBCO’ya ait SEM görüntüsü…………………………………….13 Şekil 4..27 Şekil 4..29 Şekil 4.24 Şekil 4.16 Şekil 4.26 Şekil 4..25 Şekil 4.20 Şekil 4...17 Şekil 4.

44 Şekil 4.47 Şekil 4. c örgü parametrelerinin ve hacimlerinin Nb katkı miktarları (x)’e göre değişimleri……………………………….. c örgü parametrelerinin ve hacimlerinin Nb katkı miktarları (x)’e göre değişimleri………………………………. b.41 Şekil 4.33 Şekil 4.40 Şekil 4. Cu-Nb serisine ait X-ışınları kırınım desenlerinin üç boyutlu gösterimi………………………………………………………………...36 Şekil 4. Cu-Nb serisine ait X-ışını kırınım desenlerinin iki boyutlu gösterimi. Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi…………………………………. Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi…………………………………. 120 120 121 121 123 124 125 127 128 129 130 131 132 135 135 136 136 137 xvi ...Şekil 4.39 Şekil 4. Ba-Nb serisine ait X-ışını kırınım desenlerinin iki boyutlu gösterimi. Cu-Nb-5’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Cu-Nb-5’e ait EDS spektrumu……………………………………….. Cu-Nb serisi için a. Ba-Nb serisi malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi………………………………………………… Gd-YBCO ve Cu-Nb serisi malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi…………………………………..37 Şekil 4.35 Şekil 4.. Ba-Nb serisine ait X-ışınları kırınım desenlerinin üç boyutlu gösterimi………………………………………………………………. Saf YBCO’ya ait X-ışını kırınım deseni……………………………… Gd-YBCO malzemesine ait X-ışını kırınım deseni…………………… Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerine ait X-ışınları kırınım desenleri………………………………………………………………. Ba-Nb serisi için a... Gd-YBCO ve Ba-Nb serisi malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi………………………………….43 Şekil 4.34 Şekil 4.49 Şekil 4.... b.45 Şekil 4.38 Şekil 4.48 Şekil 4.50 Cu-Nb-4’e ait SEM görüntüsü………………………………………… Cu-Nb-4’e ait EDS spektrumu……………………………………….42 Şekil 4.46 Şekil 4.

55 Şekil 4.53 Şekil 4.58 Şekil 4..……….64 Şekil 4.67 Şekil 4. Cu-Nb serisi için dρ(T)/dT grafiği……………………………. Ba-Nb ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin yoğunluklarının (d).66 Şekil 4..54 Şekil 4.Şekil 4.65 Şekil 4.52 Şekil 4.59 Şekil 4.69 Ba-Nb serisi malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi………………………………………………… Saf YBCO ve Gd-YBCO için dρ(T)/dT grafiği……………….68 Şekil 4.62 Şekil 4.61 Şekil 4.60 Şekil 4. 137 138 139 140 141 143 143 144 144 145 145 146 146 147 147 148 148 149 150 xvii . Ba-Nb-1 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Ba-Nb-2 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Ba-Nb-3 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Ba-Nb-4 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Ba-Nb-5 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Cu-Nb-1 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Cu-Nb-2 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Cu-Nb-3 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Cu-Nb-4 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Cu-Nb-5 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri… Ba-Nb ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin kritik akım yoğunluğu değerlerinin (Jc) Nb katkı miktarına (x) bağlı değişimleri…………….63 Şekil 4. Ba-Nb serisine ait Tc değerleri ile Cu-Nb serisine ait Tc değerlerinin Nb katkı miktarı (x) ile değişimi……………………………………… Saf YBCO malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. Nb katkı miktarına (x) bağlı değişimleri………………………………….57 Şekil 4.……….51 Şekil 4. Ba-Nb serisi için dρ(T)/dT grafiği…………………………………….56 Şekil 4. Gd-YBCO malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.

. bileşiği için YBa2Cu3O7-δ bileşiği ve Y0.………………… Çeşitli geometriler için n demagnetizasyon faktörü………………… Yüksek sıcaklık süperiletkenleri ve kritik sıcaklıkları………………. YBa2Cu3O7-δ’nin bazı parametreleri………………………………… YBCO elementleri ve katkı atomlarının genel özellikleri…………… Başlangıç komposizyonu için kullanılan oksit bileşiklerin özellikleri……………………………………………………………. Cu-Nb-3’e ait EDS analizi sonuçları……………………………….9 Tablo 4.8 Tablo 4. 3 15 41 51 52 76 78 79 79 79 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 xviii .2 Tablo 1..6Gd0..4Ba2Cu3O7-δ bileşenlerin miktarları……………………………………………….1 Tablo 4.5 Tablo 4. Gd-YBCO’ya ait EDS analizi sonuçları…………………………….3 Tablo 3.. Ba-Nb-1’e ait EDS analizi sonuçları………………………………… Ba-Nb-2’ye ait EDS analizi sonuçları……………………………….ÇİZELGELER DİZİNİ Tablo 1..10 Süperiletkenlik tarihindeki önemli gelişmeler…….3 Tablo 1.5 Tablo 4...2 Tablo 3.4 Tablo 1.3 Tablo 4.7 Tablo 4. Cu-Nb serisi için bileşenlerin miktarları…………………………….. Saf YBCO’ya ait EDS analizi sonuçları……………………………. Cu-Nb-2’ye ait EDS analizi sonuçları……………………………….5 Tablo 3..6 Tablo 4.1 Tablo 1.1 Tablo 3.2 Tablo 4. Ba-Nb-3’e ait EDS analizi sonuçları………………………………… Ba-Nb-4’e ait EDS analizi sonuçları………………………………… Ba-Nb-5’e ait EDS analizi sonuçları………………………………… Cu-Nb-1’e ait EDS analizi sonuçları………………………………..4 Tablo 3. Ba-Nb serisi için bileşenlerin miktarları…………………………….4 Tablo 4. Farklı YBCO fazlarının kritik sıcaklık değerleri…………………….

Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin a.. Saf YBCO.13 Tablo 4. b.12 Tablo 4. Gd-YBCO.. Cu-Nb-5’e ait EDS analizi sonuçları………………………………... Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisi malzemelerin yoğunlukları (d)……………………………………………………… 120 121 131 150 xix . Gd-YBCO. Saf YBCO.11 Tablo 4..14 Cu-Nb-4’e ait EDS analizi sonuçları……………………………….Tablo 4. c örgü parametreleri ve birim hücre hacimleri….

0) GL H Hc Hc1 Hc2 Hc3 h. Tip süperiletkenlerde kritik magnetik alan : II. b. c a*. k. Tip süperiletkenlerde alt kritik magnetik alan : II. c* : Örgü parametreleri : Ters örgü vektörleri : Angstrom (10-10 m) : Alternatif akım : Manyetik alan : Bardeen-Cooper-Schrifier : Isı sığası : Yoğunluk : Durumların yoğunluğu : Doğru akım : Enerji : Elektrik alan : Fermi Enerjisi : Four Point Probe (Dört nokta yöntemi) : Ters örgü vektörü : Gibbs serbest enerjisi : Ginzburg-Landau : Dış magnetik alan : I. l HTS I Ic J xx . b*. Tip süperiletkenlerde üst kritik magnetik alan : Üçüncü kritik magnetik alan : Miller indisleri : Yüksek sıcaklık süperiletkenleri : Akım şiddeti : Kritik akım şiddeti : Akım yoğunluğu A° AC B BCS Cs d D(E) DC E r E EF FPP r G hkl gs(T.BAZI KISALTMALAR VE SEMBOLLER a.

c kristal eksenleri arasındaki açılar : Oksijen eksikliği : Enerji aralığı : Potansiyel : Akı kuantumu : Ginzburg-Landau Parametresi : Nüfuz derinliği : Mikro (10-6) : Boş uzayın magnetik geçirgenlik katsayısı : Ohm (Direnç birimi) : Özdirenç kB M n p qp R r RE S SEM T Tc x XRD w r ∇ α.Jc K L : Kritik akım yoğunluğu : Kelvin : İndüktans : Boltzman sabiti : Magnetizasyon : Demagnetizasyon faktörü : Momentum : Fonon momentumu : Direnç : Akım kaynağı ile tabaka arası mesafe : Nadir toprak elementleri (Lantanit) : Entropi : Scaning Electron Microscobe (Taramalı Elektron Mikroskobu) : Sıcaklık : Kritik Sıcaklık : Katkı miktarı : X-Ray Diffraction (X-Işınları Kırınımı) : İnce malzemelerde tabaka kalınlığı : Nabla operatörü : a. b. γ δ Δ φ Φ0 κ λ μ μ0 Ω ρ xxi . β.

ρs ζ χ ω ψ : Tabaka özdirenci : Eşuyum uzunluğu : Magnetik alınganlık : Açısal frekans : Düzen parametresi xxii .

1908 yılında Hollandalı fizikçi Heike Kamerling Onnes’in kaynama sıcaklığı 4.2 K sıcaklıkta direncinin keskin bir şekilde sıfır değerine düştüğü gözlemlenmiştir (Şekil 1.1’deki gibi bir değişim tespit edilmiştir.1 Süperiletkenliğin Keşfi ve Tarihsel Gelişimi Düşük sıcaklık fiziğinin tarihi. Şekil 1.8 o C) olan helyumu sıvılaştırması ile başlamıştır. GİRİŞ 1.1 Süperiletken olmayan bir metal için özdirenç (ρ) ile sıcaklık (T)’nin Değişimi. . Yaklaşık 4. Bu durum süperiletkenlik olarak adlandırılmıştır. Heike Kamerling Onnes tarafından 1911 yılında metallerin çok düşük sıcaklıklarda elektriksel özellikleri araştırılırken keşfedilmiştir.2).1 1.2 K (-268. Süperiletkenlik olgusu. Aynı deney Cıva (Hg) örneği ile gerçekleştirildiğinde oldukça farklı bir sonuç elde edilmiştir. İlk olarak 1 K sıcaklığa kadar inilerek Platin’in (Pt) özdirenci ölçülmüştür ve özdirenci ile sıcaklık arasında şekil 1.

Onnes. Her sıcaklık bir denge enerjisine sahiptir. bir faz değişimini gösterir. normal metal durumundan süperiletken duruma geçişi. bazı metallerin ve alaşımların en ilginç özelliklerinden biri elektriksel özdirençlerinin belirli bir sıcaklık değerinin altında tamamen kaybolmasıdır. Genel olarak. Bu faz değişiminin gerçekleştiği sıcaklığa kritik sıcaklık denir ve Tc ile gösterilir. Tc’nin altındaki sıcaklık değerlerinde süperiletken durumları faz olarak bilinir. Bu sıfır özdirenç veya sonsuz iletkenlik süperiletkenlik olarak bilinir. Günümüzde duyarlılığı artırılmış modern araçlar ile saf bir malzeme için ΔT sıcaklık aralığının 10-3 K mertebesinde olduğu (Turton 2000) ve bir süperiletkenin özdirencinin sıfır kabul edilebilecek kadar küçük olan 10-24 Ωcm mertebesinde olduğu tespit edilmiştir (Müller ve Ustinov 1997). Malzemenin fiziksel görüntüsünün değişmemesine rağmen. süperiletken durumda ne malzemenin özdirencini. ne de normal durumdan süperiletken duruma geçiş esnasındaki ΔT sıcaklık aralığını ölçebilmiştir. Bir metalin Tc’nin üzerindeki sıcaklık değerlerinde normal.2 Onnes’ın Hg örneği ile yapmış olduğu deneye ilişkin grafik (Ginzburg ve Andryushin 2004).2 Şekil 1. Bu terim maddenin dengede olduğunu vurgular. Soğutulma .

Müller tarafından La-Ba-Cu-O sisteminde 30 K sıcaklıkta süperiletkenliğin keşfedilmesi 92 K’de süperiletken özellik gösteren YBa2Cu3O7-δ’nın keşfi 135 K kritik sıcaklığa sahip HgBa2Ca2Cu3O8+δ süperiletkeninin keşfi J. D. Bednorz ve K. A. N.2 K rekor kritik sıcaklığın elde edilmesi J.1 K kritik sıcaklığa sahip A15 süperiletkeni V3Si’nin keşfi J. Josephson tarafından. 2001) φ 0 = h / (2 e ) birimlerde kuantumlanmış akının .1’de verilmiştir. Cooper ve J. Cooper Çiftleri’nin ince yalıtkan bir oksit tabakasından tünellemesinin teorik olarak öngürülmesi Püskürtme (Sputtering) ile elde edilen Nb3Ge filmlerinde 23. Tablo 1. Süperiletkenlik alanında süperiletkenliğin keşfinden günümüze kadar olan önemli gelişmeler Tablo 1. süperiletkenliği açıklayan en kapsamlı teori “BCS Teorisi” Cooper Çiftleri’nin varlığına işaret eden. sadece Tc değerinde denge enerjileri aynı olan farklı iki durum söz konusudur ve birinden diğerine bir sıçrama olmaktadır. R. 1908 1911 1933 1935 1950 1953 1957 1961 Helyum’un (He) sıvılaştırılması 4. Meissner ve R.3 sırasında. London Teorisi Süperiletkenliği kuantum teorisi ile açıklamaya çalışan Ginzburg-Landau Teorisi (Tinkham 1996) 17. deneysel olarak doğrulanması 1962 1974 1986 1987 1993 2001 B. Ochsenfeld tarafından süperiletken durum için mükemmel diyamagnetizmanın bulunması Süperiletkenliği açıklamaya çalışan ilk teori.1 Süperiletkenlik tarihindeki önemli gelişmeler (Wesche 1998). Schrieffer tarafından ortaya atılan.2 K sıcaklığın altında Cıva (Hg) örneğinde H. Kammerlingh Onnes tarafından süperiletkenliğin keşfedilmesi W. Akimitsu ve arkadaşları tarafından kritik sıcaklığı sıcaklığı 40 K olan ve oksit bir bileşik olmayan Magnezyum Diboride (MgB2) keşfedildi (Akimitsu ve ark. Bu sıçrama faz geçişi olarak isimlendirilmektedir. L. G. Bardeen.

07. Ancak süperiletkenin direnci sıfır olduğu için akı sonsuz bir zamanda kaybolur. İçi boş süperiletken silindirin içinden geçen magnetik akı SI birim sisteminde φ0 = 2. Daha sonraları bu durum magnetik akı kuantumlanması olarak isimlendirilmiştir ve temel bir sabit olan φ 0 = h / (2 e ) (SI) ile ifade edilmiştir. Bunun anlamı. . süperiletken halka içindeki akının. bir süperiletken halkada sonsuz sayılabilecek kadar uzun bir süre daimi kalabilir. R: halkanın direnci) boyutunda zaman boyunca azalmasını gerekli kılar. süperiletken olanların ise yüksek basınç altında kritik sıcaklık değerlerinde artışların meydana geldiğini göstermiştir (Buzea ve Robbie 2005). Süperiletken halkanın sonlu bir direncinin olması. Bu daimi akım. L/R (L: halkanın indüktansı.10 −7 Tm 2 (Weber ) ’nin katları olan değerler alabilmektedir. 1.2 Temel Deneysel Gerçekler 1. Halka içindeki magnetik akının alabileceği değerler hakkında bazı deneyler çok önemli bir fiziksel durumu ortaya koymuştur. magnetik akının süperiletken halkanın daimi akımı taşıdığı sürece sabit olarak kalacağıdır.4 Ancak son zamanlarda yapılan çalışmalar daha önce süperiletken olmadığına inanılan pek çok elementin de süperiletkenlik özelliği gösterdiğini. Süperiletken bir halka T > Tc durumunda bir dış magnetik alanda iken T < Tc durumuna getirilir ve dış magnetik alan kaldırılırsa. T > Tc durumunda süperiletken halka içindeki magnetik akının sabit kalabilmesi için T < Tc durumunda Faraday’ın İndüksiyon Kanunu’na göre bir akım indüklenir.2. süperiletkenlik akımı veya süperakım olarak adlandırılır.1 Magnetik akı kuantumlanması Elektrik akımı.

ideal iletkenin yüzeyinde bir akım indükler. AC Josephson etkisinde. DC Josephson etkisi ve AC Josephson etkisi olmak üzere iki tip Josephson Etkisi vardır. Bu yüzden malzemenin içindeki toplam magnetik alan sıfırdır. Lenz Kanunu’na göre uygulanan magnetik alanın tersi yönünde bir magnetik alan oluşturacak şekilde. Bu durum Şekil 1. ideal iletkene nüfuz eden alan. Süperiletkenlik elektronlarının davranışı zayıf bağ boyunca. DC Josephson etkisinde yeterince küçük bir akım. hω = 2eV (1.2. Bir başka deyişle birinci süperiletken zayıf bağ yoluyla ikinci süperiletken içine girmiştir. Bu deneysel sonuç Josephson Radyasyonu olarak isimlendirilir. 1. Zayıf bağ süperiletken olmayan kısımdır.3 Meissner – Ochsenfeld etkisi İdeal iletkenliği bozmayacak kadar zayıf bir dış magnetik alanda ideal iletkenin davranışı iki şekilde incelenir: İlk olarak ideal iletken kritik sıcaklığın altına kadar dış magnetik alanın olmadığı bir ortamda soğutulur. iki süperiletkeni tek bir kuantum sistemi içinde birleştirmektedir. Zayıf bağ boyunca eklemin bir ucundan diğer ucuna sonlu bir voltaj değerine kadar DC akımı artırılırsa. iki süperiletkenin zayıf bir bağ ile birleşmesini ifade etmektedir. gerilimin DC bileşenine ilave olarak açısal frekansı ω olan bir AC bileşeni de görülür. Yani.1) dir. Zayıf bağ. Daha sonra dış magnetik alan uygulanırsa.5 1.2 Josephson etkisi Süperiletkenliğin kuantum doğasını açıklayan bir diğer olay zayıf süperiletkenlik veya Josephson Etkisi olarak isimlendirilen olaydır. zayıf bağdan bir dirençle karşılaşmaksızın geçer. bir tünel eklemi veya bir ince filmin kesiti gibi iki süperiletken arasında zayıf bir bağlantının olduğu küçük bir yüzeyin olmasıdır. Dolayısı ile her iki taraftaki süperiletkenlik elektronları aynı dalga fonksiyonu ile tanımlanır. .3(a)’da gösterilmiştir.2. Zayıf süperiletkenlik.

Bu durum Şekil 1. ideal iletken için elektrodinamik öngörüler tamamen farklı bir sonuç ortaya koyar. T > Tc durumunda malzemenin özdirenci sonlu bir değerdedir. Bu akıl yürütmeler ile ρ = 0 ile karakterize edilen malzemenin bir süperiletken değil ideal bir iletken olduğu söylenebilir.3.6 Eğer dış magnetik alan T > Tc durumunda malzemeye uygulanır ve daha sonra T < Tc durumuna getirilirse. Süperiletken malzeme bir dış magnetik alan içinde iken T < Tc durumuna getirildiğinde veya T < Tc durumunda bir dış magnetik alana maruz bırakıldığında . Malzeme Tc sıcaklık değerinin altına kadar soğutulursa magnetik alan malzemenin içinde kalır. Bu yüzden magnetik alan malzemenin içine nüfuz eder. 1933 yılında W.3(b)’de gösterilmiştir. İdeal bir iletkenin magnetik durumu (a) Dış magnetik alan T < Tc iken uygulanmakta (b) Dış magnetik alan T > Tc iken uygulanmakta ve T < Tc durumuna getirilmektedir. Meissner ve R. Ochsenfeld süperiletken malzemenin içinde daima r B = 0 olduğunu ve bunun süperiletkenlik sıcaklığına soğutulma ile dış magnetik alan uygulama işlemlerinden bağımsız olduğunu gösterdiler. Bu Meissner Etkisi olarak bilinmektedir. Şekil 1.

Magnetizasyon ile ilgili denklemler göz önüne alınırsa. B : Magnetik indüksiyon ve H : Dış magnetik alan) Eğer H dış ( ) magnetik alanı küçük bir değere sahip ise.4 Süperiletkenler T < Tc durumunda dış magnetik alanı dışlarlar.3) H r olarak tanımlanan Magnetik Alınganlık değerini elde edebilmek için B . süperiletken materyalin T < Tc durumunda r r mükemmel bir diamagnetik davranış gösterdiğini ifade eder ( M ile H zıt yönlü). Sıcaklık Tc değerine ulaştığı zaman r M χ (T ) = r = −1 (1. Şekil 1.4). Bu durum.2) r r r r ( M : Magnetizasyon. Meissner etkisinin gözlemlendiği bir deney Şekil 1. malzemenin iç kısımlarından dışarıya atılır. .7 malzeme içindeki magnetik alan daima sıfır olmaktadır (Şekil 1.5’te gösterilmektedir. malzeme mıknatıslanır ve Tc değerinin r üstünde B = 0 ’dır. r r r B = μ0 H + M (1.

kritik alanın asimptotik değeridir.8 Şekil 1. Burada T → 0 K ’e giderken Hc0. Bu alana kritik magnetik alan denir ve bu alan değerinin üzerindeki alanlarda süperiletkenlik kaybolur. Şekil 1.6’da gösterilmiştir. kritik alan Hc’ye bağımlılığı. Magnetik alanın sıcaklığa bağlılığı Şekil 1.5 Meissner etkisi ile havada asılı kalan daimi bir mıknatıs. . Sıcaklığın bir fonksiyonu olarak kritik alan.4) denklemiyle ifade edilir.6 Sıcaklığın. ⎡ ⎛T H c (T ) = H c 0 ⎢1 − ⎜ ⎜ ⎢ ⎝ Tc ⎣ ⎞ ⎟ ⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ (1. T < Tc durumunda herhangi bir sıcaklık değerinde Hc(T) ile gösterilen belirli bir minimum magnetik alan vardır.

İki grup arasındaki temel farklılık. bazı yüzey etkileri hariç her bakımdan normal bir iletkendir. Şekil 1. Meissner Etkisinin tam oluştuğu (ideal diamagnet) bir süperiletkende mıknatıslanmanın uygulanan magnetik alanla değişimini göstermektedir.7’de bir dış magnetik alanda tip-I ve tip-II süperiletkenlerinin davranışı gösterilmektedir. Şekil 1. gözlenmektedir. Meissner-Ochsenfeld Etkisi sadece tip-I süperiletkenlerde Hc2’den yukarıda malzeme. malzemede girdap durumu (vortex) oluşur ve Hc2’ye kadar süperiletkenlik özellikleri devam eder. Hc kritik alanından daha aşağıdaki bir Hc1 kritik alanından itibaren magnetik akı malzeme içine nüfuz etmeye başlar. süperiletken alaşımlar ve kimyasal bileşikler ise tip-II süperiletkenler grubuna girerler. Bu tür davranışı gösteren süperiletkenlere tip-I süperiletkenler denir. Aynı zamanda bu. Hc kritik alandan büyük değerlerde malzeme normal bir iletken ve mıknatıslanma ölçülemeyecek kadar küçüktür. Hc1 ile Hc2 arasındaki bölgede.7(b)’de tip-II grubuna dahil olan bir süperiletkendeki mıknatıslanma eğrisi verilmiştir. Tip-I süperiletkenler Niobium haricindeki bütün süperiletken elementleri içerir. Şekil 1. Niobium. 1. bir dış magnetik alana karşı davranışlarından kaynaklanmaktadır.7(a). süperiletkenlik duruma geçişin bir faz geçişi olduğunu da göstermektedir. Belirli bir Hc için mıknatıslanma eğrisi altında kalan alan tip-I ve tip-II süperiletkenler için aynı olur.9 r Eğer B = 0 olması malzemeye uygulanan işlemlerden bağımsız ise sıfır indüksiyon H < Hc’de süperiletkenlik durumun içsel bir davranışıdır. .3 Süperiletkenlerin Magnetik Özellikleri Magnetik özelliklerine göre süperiletkenler Tip-I süperiletkenler ve Tip-II süperiletkenler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Tip-II süperiletkenler grubu Yüksek Sıcaklık Süperiletkenler olarak isimlendirilir ve kısaca HTS olarak ifade edilir.

7 Tip-I ve tip-II süperiletkenlerin dış magnetik alan içindeki mıknatıslanma eğrileri (Kittel 1996).5) r ilişkisi vardır ( M : Magnetizasyon = Birim hacimdeki magnetik moment).8 (a)’da verilmiştir.8 (b)’de verilmiştir.3. r r Magnetizasyon eğrisi − μ 0 M (SI) ile H arasındaki grafik Şekil 1. Magnetik indüksiyon B ve magnetik alan H arasında. 1.10 Şekil 1. r r r B = H + μ0 M (1. malzemenin içinde indüksiyon değişimi gözlenmez r r ( B = 0 ).1 Tip-I süperiletkenler r Uzun ve silindir şeklindeki malzeme boylamasına bir H dış magnetik alanı içine r konulursa ve H artırılırsa. B = B(H ) magnetizasyon eğrisi şekil r r 1. . H magnetik alanı Hc kritik değere ulaştığı zaman süperiletkenlik yok olur ve r magnetik alan süperiletken malzeme içine girer.

süperiletkenin iç kısmında birim yüzeydeki akımın sıfır r olmasını ( J = 0 ) ve sadece yüzey akımının var olmasını mümkün kılar. b) Bir dış magnetik alandaki süperiletken. rr ∇B = 0 (1. Magnetik alan çizgilerinin elektrodinamiğinden hareketle r B ’nin çizgileri sürekli ve kapalıdır.6) r Yüzeye normal olan B ’nin bileşkesi yüzeyin her iki yanında da eşit değerde olmalıdır. ρ= 0 ve r B=0 denklemlerine uyan tip-I süperiletkenlerin magnetik davranışlarından şu özellikler çıkarılabilir: a) Bir süperiletkenin dışındaki magnetik alan çizgileri daima süperiletkenin yüzeyine teğettir.7) ∂t r ve B = 0 şartı. Süperiletken yüzeyin belli bir noktasındaki alan H ise.11 r Şekil 1. yüzeye çok yakın yerlerde elektrik r akımı taşır.8 (a) Bir süperiletkenin magnetizasyon eğrisi (b) H dış magnetik alana r karşı birim hacimdeki magnetik moment M . Bu . Maxwell denklemlerinden r r r ∂E ∇ x B = μ 0 J + μ 0ε 0 (SI) (1. Yani.

r r r Bdl = Hl12 (1.9’da gösterilen 1-2-3-4-1 akış hattı göz önüne alınırsa.9 Bir dış magnetik alan içine yerleştirilmiş süperiletken için J yüzey yüzey akımı. 2-3 ve 4-1 bölgelerinin katkısı sıfırdır. Sonuç olarak.9) ∫ dir. Burada l12. r r 1-2-3-4-1 hattı boyunca B’nin dolanımı ( ∫ Bdl ).12 durumu açıklamak için Şekil 1. Süperiletkenin iç kısmında r B = 0 olduğu için 3-4 bölgesinin katkısı da sıfırdır. yüzeye paralel 1-2 arası kısımda r r r Bdl = Hl12 ∫ 2 1 (1. r Şekil 1.8) dir. Bu sonuç. Öte yandan Maxwell denklemlerinden r r r ∂E ∫ Bdl = μ 0 I +μ 0ε 0 ∂t (1. sayfa düzleminden içeriye doğru akan (Şekil 1. 1 ve 2 noktaları arasında kalan bölgenin uzunluğudur.10) dir (I: 1-2-3-4-1 hattı tarafından sınırlandırılmış yüzey içinden geçen toplam r akım).9) ve J yüzey .

magnetik alan kritik Hc değerine ulaştığı zaman yok olur. Bundan dolayı kürenin ekvatorunda magnetik alanın lokal bir artışı . Örnek olarak küre şeklindeki bir süperiletkenin bir dış magnetik alandaki davranışını düşünecek olursak (Şekil 1.11) ˆ şeklinde ifade edilebilir ( n : yüzeyin normali boyunca olan birim vektör).13 lineer yoğunluğu r r Hl12 = μ 0 J yüzey l12 olarak tanımlanan. Yüzey akımı dış magnetik alan kaldırıldıktan sonra kalması. Eğer aynı malzeme magnetik alana çapraz bir şekilde yerleştirilirse süperiletkenliği yok etmek çok zor olur. süperiletkenin yüzeyinde bir yüzey akımının olmasını gerekli kılar. Bu. sadece süperiletken bir dış magnetik alana konulduğu zaman var olabilir. 1. r r Böylece J yüzey y yüzey akımı bir süperiletkenin yüzeyinde H magnetik alanı tarafından tamamen tanımlanır.2 Orta durum Uzun ve silindir şeklindeki tip-1 süperiletken malzeme magnetik alana maruz bırakıldığı zaman magnetik alan süperiletken yüzeyine paralel olur ve süperiletkenlik. iç kısımdaki r toplam alanın sıfır olmasını sağlar ( B = 0 ). süperiletken içinde kendi magnetik alanını oluşturmasını gerekli kılar ki bu imkânsızdır (Müller ve Ustinov 1997).3. küre veya diğer şekillerdeki süperiletkenler içinde durum aynıdır. Aynı şekilde elipsoit.10) magnetik alan çizgileri daima süperiletkenin yüzeyine teğet olduğu için magnetik alan çizgileri kürenin ekvatorunda yüksek bir yoğunluğa sahiptir. Diğer bir ifadeyle yüzey akımı. c) Bir süperiletkene ait yüzey akımı. süperiletkenin iç kısmında dış magnetik alan doğrultusunda ama zıt yönde ve eşit büyüklükte bir magnetik alan yaratmak için gerekli olan değeri alır. Süperiletkenin yüzeyinde magnetik alan ve yüzey akımı arasındaki ilişki r r 1 ˆ J yüzey = [n x H μ0 ] (1.

r r H Hm = 1− n (1. Küreden uzaklaştıkça düzenli dış r magnetik alan H . Aynı zamanda alan kutuplarda sıfırdır. r yüzeyindeki maksimum alan (ekvator bölgesinde) H m ve cisimden uzaklaşıldığı zaman r r r r r dış magnetik alan H ise. Hc’nin altında olduğu için tüm küre normal duruma geri dönmez. Süperiletken cismin orta duruma geçmeden önceki durumu göz önüne alındığında. orta durum olarak isimlendirilir. r Ekvatoral kritik alan. Hc değerine ulaştığında dış magnetik alan ( H ). H m ile H arasındaki orantı katsayısı tam olarak cismin şekline bağlıdır. Şekil 1.14 söz konusudur. H ile r r orantılıdır. küre içinde süperiletken bölge ile normal bölgenin birbirini izleyerek bir arada bulunması şekliyle çözüme kavuşturulur ki bu durum.10 Bir solenoidin homojen magnetik alanındaki süperiletken küre. 2. bir taraftan H m > H ’dır ve diğer taraftan H m . Öte yandan süperiletken kürenin ekvatorunda magnetik alan değeri kritik alan (Hc) değerine ulaşmış olduğu için tüm kürenin süperiletken olması da mümkün değildir. Bu bağımlılık aşağıdaki denklem ile verilir.Süperiletken küre.12) . 1Solenoidin sarımı. Bu çelişki. ekvatordaki magnetik alandan daha düşüktür.

Orta durum içindeki ince bir tabaka Şekil 1. Diskin çapı mesafesinde alan çizgilerinin yoğunluğu en büyüktür. Sonsuz çapa sahip bir disk için orta duruma geçiş r sonsuz küçük bir H alanı içinde olur. ds: süperiletken bölgenin genişliği dn: normal bölgenin genişliği. sonsuz küçük bir H magnetik alandan başlayarak orta durum özelliği gösterir.2 Çeşitli geometriler için n demagnetizasyon faktörü. Şekil 1.11’de gösterilmiştir. Dik bir magnetik alan içinde ince bir disk düşünülürse. . magnetik alan çizgileri diskin dışından gitmek zorundadır ve yoğunlukları diskin hemen kenarlarında fazladır. Tablo 1. Örnek Geometrisi Alana paralel silindir Alana çapraz silindir Küre Alana dik ince plaka n 0 1/2 1/3 1 r Dik bir magnetik alan içindeki ince bir tabaka.15 Çeşitli geometriler için n değerleri Tablo 1.2’de verilmiştir.11 Dik bir alan içinde ince süperiletken bir plakanın orta durumu.

Bir devrede süperiletken malzemenin içinden geçen akım olarak ifade edilebilir (Ginzburg ve Andryushin 2004). Bu yüzden Hc alanını aynı tutmak için bu bölgeler boyutlarını belirli bir dn boyutunda düzenlerler (Şekil 1. Normal bölgelerdeki alan daima Hc kritik alanına eşittir. Bir dış magnetik akının olmadığı durumda bir süperiletken tarafından iletilen akım kendi magnetik alanını yaratır ve bu magnetik alan süperiletkenlerde süperiletkenliği yok edici etkileri gösterir.16 Orta durumda termodinamik denge için şartlar düşünülecek olursa. . Birincisi malzemenin yüzeyinde dolanan ve Meissner Etkisine neden olan Eddy Akımı’dır. Magnetik alana dik bir kesit içinde orta durumun dağılımı çok düzensiz olabilir. A/m2) olarak bilinir ve bir süperiletkenin birim kesitinden geçen akım olarak tanımlanır. İkincisi iletim akımıdır ve dış magnetik alandan bağımsızdır.12’de gösterilmektedir. Bu akım bir dış magnetik alan varsa oluşur ve dış magnetik alanı malzemenin içine sokmaz. Burada iki tip akım ile karşılaşılır. Taralı bölgeler süperiletkendir.12 Bir küre içinde süperiletken ve normal bölgeler.11). Malzemenin boyutlarına bağlı olan kritik akım değeri kritik akım yoğunluğu (Jc. Şekil 1. Bu duruma ilişkin bir örnek Şekil 1. Süperiletkenliğin oluşumuna engel teşkil eden bir diğer parametre de kritik akımdır. Dolayısıyla taşınan akımın da bir kritik değeri olmalıdır.

Abrikosov. Tip-II süperiletkenler Tip-II süperiletken terimi ilk kez 1957 yılında Abrikosov tarafından kullanılmıştır. Ancak r Hc1 < H < Hc2 durumunda durmadan artan bir B alanı süperiletkene nüfuz eder.3.17 1. Tip-II süperiletkenler için normal ve süperiletken bölgeler arasında yer alan ara yüzeyin enerjisi sıfırdan küçüktür. malzemenin iç kısmındaki B ortalama r alanı H dış magnetik alan değerine eşit hale gelir ve süperiletkenlik kaybolur (Müller ve Ustinov 1997). Belli bir alan değerinde (H = Hc2).3. Bu durum. süperiletkenin bir dış magnetik alana maruz kalması durumunda birbirini izleyen normal ve süperiletken bölgeler içinde alt bölümlere ayrıldığına işaret eder. bu malzemelerin teorisini ve magnetik özelliklerini Ginzburg-Landau Teorisi’ni esas alarak açıklamaya çalışmıştır. bu tip malzemeler için enerjik olarak uygun olan belli şartlar altında. r H < Hc1 olduğu sürece örneğin iç kısmındaki ortalama alan B = 0 ’dır. Bu alan r daima dış magnetik alan H ’ın değerinin altındadır ve malzemenin süperiletkenliğini r yok etmez. Tip-II süperiletkenlerin girdap durumunu teorik olarak öngörmüştür. .13’te gösterilmiştir. Uzun silindir şeklindeki tip-II süperiletkenin bir dış magnetik alana paralel yerleştirilmesi sonucu ortaya çıkan magnetizasyon eğirisi Şekil 1.

r r H ’ın bir fonksiyonu olarak B magnetik r magnetik alan H ’ın bir fonksiyonu olarak magnetik moment. girdaplar kendilerini birbirlerinden ~λ mesafede olacak şekilde düzgün üçgensel bir yapı formunda düzenlerler (Şekil 1.18 Şekil. Her girdap bir magnetik akı kuantumu taşır. sıfırdır (Süperiletkenlik elektronlarının etkin dalga fonksiyonu ψ ile gösterilir ve düzen parametresi olarak isimlendirilir). Çünkü tip-II süperiletkenler için λ >> ξ (Müller ve Ustinov 1997). Girdap akımı. . nüfuz derinliği ~λ yarıçaplı olan bir alan içinde dolaşır. dış magnetik alan ile eş zamanlı oluşturulan magnetik alan yönünde ve normal çekirdeğe paraleldir. ekseni dış magnetik alana paralel olan uzun ince bir silindire benzeyen normal bir çekirdeğe (kor) sahiptir. Süperiletkenin iç kısmında.14). Her girdap. (a) Dış magnetik alan indüksiyonu (b) Dış r M birim hacimdeki Hc1 değerinin üzerinde tip-II süperiletkenler Meissner-Ochsenfeld etkisi göstermezler. Silindirin içinde düzen parametresi ψ. Magnetik alan bu malzemelerin içine çok özel bir yoldan (Kuantize olmuş girdaplardan) nüfuz eder. Girdapların bir süperiletkenin iç kısmına doğru girmesi termodinamiksel olarak H > Hc1’de mümkün olur. Normal çekirdek çevresinde dolanan süperakımların yönü. eşuyum uzunluğu (coherence length) (ξ) mertebesindedir. Silindirin yarıçapı.1.13 Tip-II süperiletkenlerin magnetizasyon eğrileri.

İlk olarak Hc1’de düzenlenirken girdap örgüsü çok yüksek alanlara direnir. süperiletkenin bütün hacminde sıfırın üzerinde olur.14 Bir tip-II süperiletkenin karışık durumu. Orta durum Hc1’den Hc2’ye kadar olan kısımda gözlemlenir. Tip-II süperiletkenlerin girdap durumu. süperiletkenin yüzeyi yakınlarındaki elektron yoğunluğu azalır. Yüzeydeki . Diğer bir deyişle bir ikinci derece faz geçişi meydana gelir. Sonuçta H = Hc2 olduğu zaman girdap örgüsü çok yoğun olur ve komşu girdaplar arasındaki mesafe ξ’nın boyutunda olur. Eşuyum uzunluğu (Coherence Length) Bir süperiletkenin temiz ve düz yüzeyi ince bir film olarak normal bir metal ile kaplanırsa.1. eşuyum uzunluğu ve nüfuz derinliği parametreleri ile açıklanır.3.3. Süperiletken girdaplar düzgün üçgensel bir örgü şeklindedir. Çünkü malzemenin iç kısmına magnetik alanın kısmen nüfuzu olarak karakterize edilir. Bunun anlamı girdapların normal korları bir diğeri ile temas eder ve düzen parametresi ψ. 1. Süperiletkenin bu durumu karışık durum olarak ifade edilir. Dış magnetik alan artarsa. Tip-II süperiletkenlerde karışık durumun varlığı deneylerle doğrulanmıştır. Girdap korları (renkli daireler) süperiletken değildir.19 Şekil 1. örgü periyodu durmadan azalır ve girdapların yoğunluğu artar.

ψ = 1 – ε(x). Düzen parametresini uyum içinde tutan karakteristik bir uzunluk vardır.13) Burada Ψ.14’te yerine yazılırsa ve sadece ε(x)’de bulunan lineer terimler tutulursa d 2ε ( x) − 2ε ( x) = 0 dx 2 ξ2 (1.15) elde edilir. d 2ψ −ψ + ψ 3 = 0 2 dx ξ2 (1. Çünkü sadece süperiletken ile ilişkilendirildi.13) aşağıdaki şekilde basitleştirilerek bir boyutta yazılabilir. x ekseni süperiletkenin yüzeyine dik alınırsa (yüzeyde x = 0) ψ. Bu durumda denklem 1. .15’in çözümü ε = ε ( 0) e − olur. süperiletkenin içinde. ψ’nin büyüklüğünün 1’den çok farklı olmadığı çok ince normal bir tabaka olduğu kabul edilirse.16’da. düzen parametresi ψ’nin oluşması esnasında değişikliğe yol açan karakteristik bir parametre olan ξ. 2x / ξ (1. Bundan dolayı birinci GL denklemi (Denklem 1.14) Yüzeyde. derin kısımlardaki denge değerinden biraz farklı olacaktır. Birinci Ginzburg-Landau denklemi CGS birim sisteminde yazılacak olursa. ε(x) << 1 Bu değerleri denklem 1. ⎛ 2π ξ ⎜ i∇ + ⎜ Φ0 ⎝ 2 2 ⎞ ⎟ ψ −ψ + ψ ψ ⎟ ⎠ 2 =0 (1. gerçek kabul edilebilir. sadece x ekseni boyunca değişecektir (ψ = ψ(x)). x → ∞ giderken düzen parametresi ψ → 1 ’e gider ve ε (∞) = 0 olur.20 düzen parametresi ψ.16) Denklem 1. eşuyum uzunluğu olarak isimlendirilir (Müller ve Ustinov 1997).

Derinlikle ilişki genellikle λL ile gösterilir ve London Nüfuz Derinliği olarak isimlendirilir. Şekil 1.15 dış magnetik alan şiddetinin davranışını göstermektedir. Bu iki nicelik (akım yoğunluğu ve magnetik alan) derinlikle kademeli olarak azalır. Burada akım yoğunluğu yüzey sınırından süperiletkenin içine kadar olan mesafeye bağlıdır.3. Nüfuz derinliği (Penetration Depth) Bir kıyı boyunca süperiletkenlik akımı magnetik alanı perdeler ve malzemeden içeri girmesine izin vermez. Bu akım yüzey tabakasına çok yakın akar.21 1. Yüzeyden itibaren derinlik arttıkça . Şekil 1.3.2. Şekil 1.15’te magnetik alan (sağ tarafta yer alan oklar) ile süperiletken (sol tarafta yer alan yeşil bölge) arasındaki sınırda içi noktalı daireler sayfa düzleminden yukarıya doğru akmakta olan yüzey akımını göstermektedir.15 Magnetik alan ve akım yoğunluğunun derinlikle değişimi. Eğer tabakanın kalınlığı azaltılırsa akım yoğunluğu artar ve sonuçta malzeme bozulur. Fakat perdeleme akımı belli bir kalınlığa dağılırsa magnetik alan aynı mesafedeki süperiletkenin içine nüfuz eder ve kademeli olarak azalır.

3. Malzeme.16 (a) Sonlu bir süperiletkende. .22 alan üstel olarak azalmaktadır. 1. Alan şiddetinin 1/e’sine düştüğü mesafe nüfuz derinliği olarak tanımlanır. süperiletken durumdaki bir çekirdeğin dalga fonksiyonu. Hc2’nin hemen altına düştüğü anda süperiletken özellik gösteren çekirdekler süperiletken cismin bütün hacminde görülür ve sıkı paketli girdap örgüsü şekillenir. H . Kırmızıçizgi süperiletkenin yüzey sınırından süperiletkenin iç kısımlarına ilerledikçe akım yoğunluğunun mesafe ile bağımlılığını göstermektedir (Ginzburg ve Andryushin 2004). Bu alanda düzen parametresi ψ. Yüzey süperiletkenliği ve üçüncü kritik alan r Bir H dış magnetik alanın H > Hc2’den itibaren azalmaya başladığı esnada bu alan r içinde bulunan bir tip-II süperiletken düşünülecek olursa.4. (b) Yarı boş bir süperiletken için bir çekirdeğin dalga fonksiyonu. küçüktür (ψ << 1). Şekil 1. Çekirdeğin boyutu ~ξ’dır. normal (H > Hc2) durumundan karışık duruma (H ≤ Hc2) geçerken olduğu gibi ikinci derece bir faz geçişi meydana gelir.

23

Süperiletkenliğin çekirdeği, iki komşu girdabın normal çekirdekleri arasındaki bölgedir. Bu bölgenin kalınlığı 2ξ(T) mertebesindedir. Çünkü eğer girdap örgüsünün sıkı paketli olduğu ve normal çekirdeğin yarıçapının ξ olduğu kabul edilirse, çekirdek merkezleri arasındaki mesafe 2ξ olur. Girdap merkezlerini birleştiren hat boyunca olan koordinatta düzen parametresine bağımlılık Şekil 1.16 (a)’da tasvir edilmiştir. Bu kesitteki çekirdeğin kubbe biçiminde bir eğrisi vardır. Bu, Hc2 kritik sıcaklığında bulk (hacim) tip-II süperiletkende süperiletkenliğin nasıl göründüğünü ifade eder. r z-eksenine paralel bir H dış magnetik alanda yarı-sonsuz bir süperiletkenlik uzayında boş kısım (x > 0) işgal edilmiş olsun. Süperiletkenin yüzeyi x = 0 düzlemi ile çakıştığı için yüzeyde şekillenmiş bir süperiletkenlik çekirdeğinin ξ(T) etkin genişliğine sahip olması beklenilir. Çünkü yüzeyde, dψ/dx = 0’dır. Böyle bir yüzey çekirdeği Şekil 1.16 (b)’de gösterilmektedir. Ayrıca, böyle bir çekirdeğin oluşumu için gerekli kritik alanın, bulk süperiletkenliğinin çekirdeklerinin oluşumu için gerekli olan kritik alandan daha büyük olması beklenilir. Yüzey süperiletkenliği düşünüldüğünde en anlamlı referans bir ince filmin kritik alanı ifadesidir.
H c|| = 2 6 Hc

λ
d

(1.17)

Denklem 1.17’de d, ince filmin kalınlığı; λ, nüfuz derinliği; Hc kritik alan ve H c|| ince filmin kritik alanını ifade etmektedir. Film kalınlığının azalması kritik alanın yükselmesine neden olmaktadır. Bu yüzden yüzey süperiletkenliğinin çekirdeklerini oluşturacak kritik alan, bulk süperiletkenlerin kritik alanının yaklaşık iki katı olmalıdır. Bu yeni kritik alan üçüncü bir kritik alan olarak tanımlanır ve Hc3 ile gösterilir. Hesaplamalar; Hc3 = 1.69Hc2 olduğunu göstermiştir. Bu sonuçtan hareketle, dış magnetik alan azalır ve değeri Hc3’e ulaşırsa ince bir süperiletken tabaka süperiletkenin yüzeyinde görülür. Bu tabakanın kalınlığı, ξ(T)

24

mertebesindedir. Bulk süperiletken normal olarak kalır ve magnetik alan dış magnetik alana eşittir. Yüzeydeki süperiletkenlik tabakasında magnetik alan, paralel magnetik alandaki ince bir filmde olduğu gibi biraz zayıflamıştır. İnce film ile bu benzerlik, süperiletkenlik tabakasının iç ve dış kısmı boyunca zıt yönlerde dolanan perdeleme akımlarının varlığını işaret eder (Müller ve Ustinov 1997).

1.4

Süperiletkenlik Teorileri

1.4.1 London Teorisi

1935 yılında Fritz ve Heinz London, Meissner etkisini açıklayabilmek için iki-sıvı modeli olarak isimlendirilen bir model kullanarak bilinen elektrodinamik denklemlerde değişiklik yapmışlardır. Bir materyal içindeki toplam elektron yoğunluğu n, bunun ns ile ifade edilen bir kısmının anormal davranışlarda bulunduğu kabul edilmiş ve bu elektronlara süperiletkenlik elektronları denilmiştir. Bu elektronlar safsızlıklardan ve fononlardan saçılmadıkları için dirence katkısı olmamaktadır ve bir elektrik alan tarafından serbestçe hızlandırılabilmektedir. Hızları Vs ile gösterilirse hareket

denklemleri aşağıdaki şekilde yazılabilir.
m r ∂Vs = eE ∂t

(1.18)

Süperiletkenlik akım yoğunluğu r J = n s eVs şeklinde tanımlanırsa; r v v ∂Vs ∂J ∂J n s e 2 E = ns e ⇒ = ∂t ∂t ∂t m olur.

(1.19)

(1.20)

r r r ∂H ∇ x E = −μ 0 ∂t

(1.21)

25

r Maxwell Denkleminde (Denklem 1.21) B magnetik indüksiyonu, yerel r r r mikroskobik alan H ile yer değiştirmiştir ( B , mikroskobik μ 0 H ’ın ortalamasıdır). r r m ∂J (1.22) E= n s e 2 ∂t r r r ⎛ m ∂J ⎞ ∂H ⎟ ∇ x⎜ (1.23) ⎜ n e 2 ∂t ⎟ + μ 0 ∂t = 0 ⎠ ⎝ s
ns e 2 ile çarparsak; Eşitlikte her iki tarafı m r r r ⎛ ∂J ⎞ μ 0 n s e 2 ∂H ∇ x⎜ ⎟ + =0 ⎜ ∂t ⎟ ∂t m ⎝ ⎠
∂ ⎛ r r μ0 n se2 r ⎞ ⎜ ∇x J + H⎟ = 0 ⎟ ∂t ⎜ m ⎠ ⎝

(1.24)

(1.25)

r ∂H olur. F. ve H. London, Ohm Kanununu ve sonsuz iletkenlik ile denklem 1.25’in =0 ∂t ile sonuçlanacağını bildirdiler. Deneysel kanıtların aksine sonsuz iletkenlik ancak magnetik alan değişmediğinde olmaktaydı. Bu yüzden denklem 1.25’in integralini alarak aşağıdaki özel çözümü elde ettiler.
r r μ n e2 r ∇ x J + 0 s H = sabit m

(1.26)

Bu London Denklemi bir süperiletkenin elektrodinamiğini tanımlamaktadır. Meissner etkisini açıklamak için Maxwell Denkleminden yararlanılmıştır. Nüfuz r derinliği λL olarak tanımlandığında süperakım yoğunluğu J s ve vektör potansiyeli A arasındaki ilişki r r r J =∇xH Eşitliğin her iki tarafının rotasyoneli alınırsa; r s r r r ∇ x J =∇ x∇ x H
r r r μ 0 ns e 2 r ∇ x∇ x H + H =0 m

(1.27)

(1.28) (1.29)

26

Bu denklem süperiletkenin iç kısmında yerel alanı hesaplamayı mümkün kılmaktadır ve London Denkleminin bir başka ifade şeklidir. Meissner etkisini açıklayabilmek için aşağıdaki basit örnek kullanılmıştır. Bir boyutlu problem için denklem 1.29 yazılırsa;

d 2H H = 2 dx 2 λ

(1.30) (1.31)

λ2 =

m μ 0 ns e 2

x > 0 bölgesinde sonsuz ve tekdüze bir süperiletken düşünülürse ve yüzeye paralel
bir H magnetik alan uygulanırsa süperiletkenin iç kısmındaki alan bu denklemden çözülür. r r ⎛ −λx ⎞ ⎜ ⎟ B = He ⎝ ⎠ (1.32)

Süperiletkenin iç kısmında alan ortadan kaybolur. λL London nüfuz derinliği, süperiletken içine nüfuz eden magnetik alanın bir ölçüsüdür. Bulk materyalin içinde sıfır alan oluşabilmesi için yüzeye çok yakın bir tabakada süperiletkenlik akımının akması gerekir ve süperiletkenin içinde uygulanacak magnetik alanı yok edecek büyüklükte ters yönde bir alan yaratması gerekir. Böylece denklem 1.29 ile Meissner etkisi tanımlanmış olur (Soltan 2005).

1.4.2 Ginzburg-Landau Teorisi

London Teorisi kuantum etkisini dikkate almamıştır. Süperiletkenliği kuantum teorisi ile açıklamaya çalışan ilk teori Ginzburg-Landau (GL) teorisidir London teorisi süperiletkenlik elektronları ns’in değişen durumlarına uygulanamamaktadır. Uygulanan alan veya akım ile ns arasında bir ilişki yoktur. Bu yüzden ns’i dış parametrelerle ilişkilendirecek daha genel bir ifade gerekmektedir. Bu, bir düzen parametresiyle ilişkiyi ortaya koyan, ikinci derece faz geçişinin genel (Landau) teorisini kullanan GL Teorisi yaklaşımıdır.

Denklem 1. sırasıyla süperiletkenlik ve normal durumları göstermektedir.27 Ginzburg-Landau Serbest Enerjisi Bu tanım. bilindik ikinci derece faz geçişinde London’un düşüncesinin ifade şeklidir. ψ (r ) = ψ (r ) e iϕ (r ) şeklinde verilir. Eğer magnetik alan yoksa ve düzen parametresi faza sahip değilse bilinen Landau Denklemi elde edilir. (1. Denklem 1.34) Fs (T ) = ∫ Fs (r . Bu fonksiyon kompleks sayılar içermektedir ve.34’teki dördüncü terim. b) Kuantum mekaniğindeki gibi.35) Burada s ve n. Bu yüzden GL serbest enerjisi. Planck sabiti ve V ise malzemenin hacmidir. Tc değerinin altında materyalin bir ucundan diğerine doğru akan süperakımla ilişkilidir. T )d 3 r V (1. süperiletkenlik elektronları yoğunluğu ns ile süperiletkenlik elektronu olmayan elektronların yoğunluğunun n-ns olması fikrine dayanmaktadır. h. T ) + α ψ (r ) 2 β 2 ψ (r ) + 4 r 1 − ih∇ − 2eA ψ 2m ( ) 2 + μ0 H 2 2 (1. faz ϕ (r ) . Helmholtz fonksiyonunun aşağıdaki şeklini kullanmışlardır.33) a) Bir r noktasındaki ns süperiletkenlik elektronları sayısı ψ *ψ şeklinde ifade edilmektedir.34’te. Bu eşitlik düzen parametresi olarak isimlendirilmiştir. Ayrıca Ginzburg ve Landau. serbest enerjide α ve β olarak belirtilen iki parametre kullanılmıştır. Fs (r . sezgisel olarak bir süperiletkende. c) Süperiletkenlik durumunda ψ ≠ 0 ve normal durumda ψ = 0 ’dır. uzayda enerjinin ψ’nin değişimiyle . T ) = Fn (r . Eğer düzen parametresi uzayda değişmiyorsa minimize edilerek London denklemlerine ve London serbest enerjisine dönüşebilir. Ginzburg ve Landau süperiletkenlik elektronlarını tanımlamak için bir çeşit dalga fonksiyonu kullanmışlardır.

ise süperiletken materyal tip-II süperiletkenler grubundadır. Helmholtz enerjisi.28 ilişkilendirilmiş halidir. • κ< • κ> 1 2 1 2 ise süperiletken materyal tip-I süperiletkenler grubundadır. Landau teorisinde α = α (T − Tc ) β ise T’den bağımsız pozitif bir sabittir.36) r Düzen parametresi ψ(r) ve vektör potansiyeli A(r ) ’nin tanımlanması için r Helmholtz serbest enerjisi ψ(r) ve A ile ilgili olarak minimize edilir. . Eğer doğru bir kuantum mekaniksel dalga fonksiyonu r r tanımlanırsa. r2 v 1 ih∇ − 2eA ψ = 0 2m r r r r r e J = ∇ x H = ψ ih∇ − 2eA ψ + c. bir r noktasında vektör potansiyelini ve H da aynı noktadaki r r r mikroskobik alanı gösterir. malzemenin enerji yoğunluğunun toplam hacim üzerinden integralidir. A(r ) . κ= λ ξ κ.37) [( ) ] (1. İlki düzen parametresi ψ(r)’yi verir. Ginzburg-Landau Denklemleri (1. İkincisi süperiletken içinde akan süperakımı tanımlamayı mümkün kılar. Ginzburg-Landau Parametresi: Karakteristik uzunluklar λ ve ξ’nin oranları sıcaklıktan bağımsız olan GL parametresi olarak isimlendirilir ve κ ile gösterilir. sadece GL denkleminde görülen bir parametredir. Elektro-magnetizmadan bilindiği üzere μ 0 H = ∇ x A ’dır. İki defa minimize işleminden sonra elde edilen denklemler GL denklemleri olarak isimlendirilir. İki farklı durumu ayırt eden κ değeridir. m 2 αψ + β ψ + ( ) (1.38) Bu iki denklem birleşiktir ve bu yüzden aynı anda çözümlenmelidir.c.

baz alarak bir teori geliştirmişlerdir (Bilgeç 2004). 1. Teori. Elektron fonon etkileşimi şematik olarak Şekil 1. 1⎞ ⎛ Tc ∝ M −α ⎜ ∝~ ⎟ 2⎠ ⎝ Bardeen. Soltan 2005. . Bu işlemde iki elektron bir fononu takas etmektedirler. Turton 2000. Bardeen teorik olarak elektronların fonon aracılığı ile etkileşebileceğini bulmuşlardır. Popić 1998.4. Poole. Bu etkileşim şu şekilde açıklanabilir. Cooper ve Schrieffer süperiletkenliğin pek çok özelliğini nicel olarak açıklayabilen ve en geniş ölçüde kabul gören mikroskobik bir teori öngördüler. T = 0 K civarında e (−T0 / T ) olarak değişen ve enerji aralığının bir kanıtı olan elektronik spesifik ısıyı r 3.3 Bardeen-Cooper-Schrieffer (BCS) Teorisi 1957’de Bardeen. Cooper ve Scrieffer. BCS teorisinden önce 1950 yılında. Bilgeç 2004. Sınırsız iletkenlik etkilerini ( E = 0 ) 5. Meissner etkisini ( B = 0 ) r 4. 2000). Bu etki izotop etkisi olarak bilinir. Prochnow 1989. kurşun ve civa süperiletkenlerinin farklı izotopları çalışıldığında. kritik sıcaklığın ortalama atomik kütle ile değiştiği gözlendi (Bilgeç 2004. Fonon sadece çok kısa bir süre var olmaktadır ve yalnızca fononu soğurmaya hazır ikinci bir elektronun varlığı ile yayılabilir. Waldram 1996. Bu teori BCS teorisi olarak isimlendirilmiştir (Ashcroft ve Mermin 1976. Tinkham 1996).29 1. Poole 2000. Wesche 1998). Bu etki Tc ile fonon frekansı arasındaki ilişkiyi gösterme açısından oldukça önemlidir. Kritik sıcaklığın izotop kütlesine bağlılığını. Tinkham 1996. Fröhlich ve J. Birbirinden bağımsız olarak H. Fossheim ve Sudbo 2004.17’de gösterilmektedir. bağlı durumdaki elektronların zayıf bir çekicilikle bağlanabileceği fikrine dayanmaktadır (Popić 1998. Kritik sıcaklıkta ortaya çıkan ikinci mertebe faz geçişini 2. Müller ve Ustinov 1997.

q p . İlk elektron tarafından üretilen pozitif yüklerin konsantrasyonu ikinci elektronun potansiyel enerjisinin azalmasına yol açar. elektronlar zıt momentumlara ve spinlere sahiptir. fononun momentumunu göstermektedir.17’de p1 . Bu diğer elektron tarafından örgünün polarizasyonu olarak algılanabilir. Eğer ilk ve orta durumlar arasındaki enerji farklılığı hν p ’den daha küçük ise elektron-fonon etkileşmesi çekicidir. Bu çekici etkileşmeden dolayı. Ayrıca enerji de korunur. Kısa etkileşim süreleri büyük enerji belirsizlikleri ile bağlıdır.40) (1. Bu elektron çifti şematik olarak Şekil 1.41) dir.18’da gösterilmektedir. r r r r' p1 + p 2 = p1' + p 2 denklemi yazılabilir. Momentumun korunumundan.39) (1. Bu zıt spin ve momentuma sahip elektron çiftine Cooper Çifti denir.30 Şekil 1. p 2 iki elektronun sanal fononu takas etmeden önceki r ve takas ettikten sonraki momentumlarını göstermektedir. Burada r r p1 = p1' + q p r' r r p2 = p2 + q p (1. Planck sabiti ve νp fonon frekansıdır.17 İki elektronun bir fonon takas etmesi yoluyla etkileşimi r r' r r Şekil 1. Burada h . p 2 ve p1' . Bu zaman ve enerji arasındaki belirsizlik prensibinin ( ΔEΔt ≥ h ) bir sonucudur. . Bununla birlikte fononun var olduğu çok kısa süre içinde sistemin enerjisi ilk durumdan farklı olabilir.

Pozitif iyon denge konumuna dönme şansını elde etmeden. enerji olarak iki elektronun bir çift formunda olmasını gerekli kılar. iki elektron arasındaki çekici bir elektron-örgü-elektron etkileşmesidir. Elektronların benzer yüke sahip olmalarından dolayı birbirlerini itmeleri gerektiğinden bu anlayış ilk bakışta ters gelebilir. Çekici etkileşme oluştuğunda iki elektron Fermi yüzeyi yakınından Fermi yüzeyinin hemen üst kısmına saçılırlar. Daha genel olarak Cooper çiftlerini oluşturan neden.18 Cooper çiftinin şematik gösterimi (Okumuş 2004). Şekil 1. o civardaki iyonların elektrona doğru hareketine neden olur. Bu. Ancak bir örgü noktası civarından geçen elektronun anlık olarak neden olduğu örgü bozuklukları. Bu da o bölgedeki pozitif yük yoğunluğunun az miktarda artması sonucunu doğurur.31 Şekil 1. iki elektron arasında net bir çekici etkileşme elde edilmesine neden olabilmektedir.19’da elektronun pozitif örgü iyonları arasındaki hareketinden bir an gösterilmektedir. Eğer iki elektronu birlikte tutabilmek için gereken enerji onları ayırmaya çalışan örgünün termal titreşiminden daha fazla ise çifti meydana getiren elektronlar bağlı kalacaktır (Okumuş 2004). pozitif iyon aracılığı ile iki elektron arasında çekici bir kuvvetin ortaya çıkmasıdır. Burada net etki. çekici kuvvetin oluşması için aracı görevini yapmaktadır (Doğan 2000). . Bu. Burada kristal örgü. o civardan geçen başka bir elektron (Cooper çiftinin ikinci elektronu) bozulmaya uğramış pozitif yüklü bölgeye doğru çekilir.

20 süperiletken durumda Fermi enerjisi yakınlarında tek elektronlar için durumların yoğunluğunu göstermektedir. Enerji aralığı . Bu yüzden.19 İki elektron arasındaki örgü etkileşmenin şematik gösterimi. Bu kritik akım yoğunluğunun varlığına karşılık gelir. Cooper çifti yeni bir parçacık gibi düşünülmelidir. Cooper çiftinde r r p1 = − p 2 r r s1 = s 2 Bir süperiletkende akımın akmadığı durumda bir Cooper çifti sisteminin momentumu ve spini sıfırdır. İşgal edilen bir durumun olasılığı aynı kuantum durumuna yerleşen parçacıkların sayısıyla artar. Şekil 1. Elektrik alandan ileri gelen enerji Cooper çiftinin bağlanma enerjisini aşar aşmaz direnç oluşur. Çünkü uygulanan bir elektrik alanda aynı momentuma sahip bütün Cooper çiftleri aynı kuantum durumunu işgal ederler. bozulmasından doğan çekici Elektron-fonon etkileşimi 1 µm üzerindeki mesafenin üzerinde etkindir. Bu davranış Pauli Dışarlama İlkesi’ne zıt bir davranış gibi düşünülebilir. Bundan dolayı enerji durumlarının işgali Bose-Einstein Dağılımı ile tanımlanır.32 Şekil 1. Çünkü spini sıfır olduğu için hem Pauli Dışarlama İlkesi’ne uymaz hemde Cooper çifti bir bozon olarak ifade edilir (Wesche 1998. Bu bir Cooper çiftinin uzaysal genişlemesi ξCo olarak düşünülebilir. Elektron-fonon etkileşimi. tek elektronlar için durumların yoğunluğunda birkaç meV’lik bir enerji boşluğuna neden olur. Tipik olarak ξCo3 hacminde 107 Cooper çifti bulunur. sadece Cooper çiftini bozan saçılma süreçleri bir momentum değişimiyle sonuçlanır. Okumuş 2004).

bir süperiletkende tek elektron için Fermi enerjisi dolaylarında durumların yoğunluğunu D s ( E − E F ) = Dn (E F ) E − EF (E − E F )2 − Δ2 (1. Çekici potansiyel düzeninde çiftlenmiş elektronlar Fermi enerjisinin Δ kadar altında ve çiftlenmemiş elektronlar Δ kadar üstünde yer alır. Şekil 1. Çünkü EF >> 2Δ. enerji durumlarının varlığı kıyılara kaymıştır. ihmal edilebilir. Bu yüzden durumların yoğunluğu enerji aralığının kıyılarında güçlü bir şekilde artmıştır. enerji aralığının yarısıdır. BCS teorisi enerji aralığı için aşağıdaki basit ifadeyi öngörür. Normal durumda durumların yoğunluğunun değişimi Dn (E ) . BCS. Burada E − E F ≥ Δ ve Δ. 2Δ(0) = 3.33 içinde normal durumda. Fermi enerjisinde görülen aralık ve çiftler yalnızca aralığın üstüne elektronların yükselmesi sonucu kırılır. Bundan dolayı verilen enerji 2Δ’dan daha büyük olduğu zaman Cooper çifti iki tek elektrona ayrılır ve bu da direnci doğurur (Okumuş 2004).52k B Tc .42) şeklinde ifade eder. Bu nedenle bir Cooper çiftini bozacak enerji 2Δ kadardır.20 Süperiletken bir durumda EF Fermi enerjisi çevresinde tek elektronlar için durumların yoğunluğu ve enerji aralığı (Wesche 1998).

Şekil 1. 0. Kritik sıcaklığın yakınında enerji aralığının yarı değeri yaklaşık olarak Δ(T ) = 3.2k B Tc (1 − T / Tc ) 1/ 2 (1. yüksek sıcaklık süperiletkenlerini d-dalga süperiletkenlik durumu olarak ifade eder . Çünkü elektron-fonon-elektron etkileşimi güçlüdür ve Cooper çiftlerinin oluşması mümkün olmaktadır. BCS teorisi tarafından verilen enerji aralığının sıcaklığa bağımlılığını göstermektedir. Bundan dolayı elektronlar Cooper çiftleri olarak düzenlenmezler ve bunun sonucu olarak süperiletkenlik oluşmaz.34 Şekil 1.21.6Tc’nin altındaki sıcaklıklarda enerji aralığının genişliği sıcaklığa çok zayıf bir şekilde bağlıdır.21 BCS teorisi tarafından verilen enerji aralığının sıcaklığa bağımlılığı. Bu teori neden en iyi iletkenlerin süperiletken olamadığı sorusunu açıklar. BCS teorisi düşük sıcaklık süperiletkenlerini s-dalga süperiletkenlik durumu. Altın ve platin gibi iyi iletkenlerde elektron-fonon etkileşimi zayıftır ve elektron-elektron etkileşimi çekici değildir. Ancak altın ve platin kadar iyi bir iletken olmayan kurşun gibi malzemeler süperiletken olabilmektedir.43) denklemi ile ifade edilir (Wesche 1998).

yani normal hale geri döner. Bu durumda değişken olarak magnetik alan şiddeti ve sıcaklık kullanılır (Bilgeç 2004).35 (Okumuş 2004). başlangıç noktası alınır.5. 1. magnetik alanın varlığında normal hal-süperiletken hal geçişinin tersinir bir işlem olduğunu gösterir. Teori. yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin tüm özelliklerini tanımlamada yetersiz kalmasına rağmen pek çok özelliği başarılı bir şekilde açıklamıştır. Magnetik alan ile sıcaklık arasındaki ilişki denklem 1.5. süperiletken faza geçiş süresince sıcaklık azalırken keskin bir geçiş sergiler. Süperiletkenin serbest enerjisi Süperiletken halin daima daha düşük enerjili olması ve geçiş sıcaklığında normal hal ve süperiletken hal enerjilerinin eşitliği nedeniyle serbest enerji. Meissner etkisi. . Bu durumda Q ısısı alındığında madde süperiletken hale geçiyorsa aynı ısı verildiğinde de madde başlangıçtaki özelliklerine. Süperiletkenlerin Termodinamik Özellikleri Bir metalin ısısal özellikleri de elektromagnetik özellikleri gibi. Bu nedenle.1.süperiletken hal faz geçişine de uygulanır. termodinamik yasaları aynı zamanda normal hal.4’te tanımlanmıştır. 1.

ekseni boyunca yönelmiş bir dış magnetik alan H.44’ten. H r r Δg (T . Süperiletken fazdaki bir silindir için ise. Yani M = − H olur ve denklem 1. dış magnetik alan süperiletken üzerinde bir iş yapar ve bu iş serbest enerjisi olarak depolanır. serbest enerjinin bir artış gösterdiği görülebilir. süperiletkenlik hal ve normal halinin birim hacim başına Gibbs Serbest Enerjisi gs(T.45) (1.0) + μ 0 H2 2 . R yarıçaplı silindirik bir süperiletken için.46) g s (T .0) olduğu kabul edilir. H ) = g s (T . H ) = g s (T . materyal içinde M magnetizasyonu oluşturur. Bundan dolayı. Bir dH magnetik alan değişimiyle. T sıcaklığında ve dış magnetik alanın olmaması durumunda.36 Şekil 1. maddenin magnetik alana göre negatif r r yönlü bir magnetizasyon üretir.0 ) + μ 0 ∫ M dH H 0 (1. Normal haldeki malzeme için dış magnetik alan ihmal edilebilir bir magnetizasyon oluşturur. H ) = − μ 0 ∫ MdH 0 (1. normal hal serbest enerjisi sabit kalır.0) ve gn(T.22 Süperiletkende dış magnetik alana zıt yönlü bir magnetizasyon oluşur.44) Süperiletkene uygulanan magnetik alan. g s (T .

1/ 2 (1. normal halininkinden fazla olacaktır.0) − g s (T .37 Böylece bir süperiletkene bir magnetik alan uygulandığında.47) olmalıdır. Bu ifade. ⎫ ⎧2 H c (T ) = ⎨ [g n (T . süperiletkenliği bozan kritik (1. serbest enerjisi.0)]⎬ ⎭ ⎩ μ0 gösterimidir (Bilgeç 2004). μ 0 kadar artar. Bu durumda da metal artık süperiletken olarak kalamaz ve normal hale döner.23 Normal metal ve süperiletkenin serbest enerjisinin magnetik alanla değişimi.0) − g s (T . serbest enerjiler cinsinden.0 ) < μ 0 2 magnetik alan şiddeti belirlenir ve.48) ile verilir. kritik akım yoğunluğu cinsinden verilen kritik alanın farklı . H2 2 Şekil 1. süperiletken halin serbest enerjisi.23’ten de görüldüğü gibi alan şiddeti yeterince artırılırsa. Bu sonuçlardan. H c2 g n (T . Yani. Şekil 1.

2. F. O halde.5.5. kritik sıcaklıktaki faz geçişi için bir ısıdan (ΔQ = TΔS) söz edilmez ve bundan ötürü bu geçiş. süperiletken faz normal fazdan daha düzenlidir. cisim tarafından başka cisimler üzerine yapılan işi temsil etmektedir. süperiletken halin entropisi.50’den bazı önemli fiziksel sonuçlar çıkarılabilir. Denklem 1. r • H . entropiyi. normal hal entropisinden daha küçük yani. kritik magnetik alan cinsinden belirlenir. S n − S s = −μ 0 H c dH c dT (1. iki faz arasındaki entropi farkı. Bunlar. • T = Tc’de Ss = Sn olduğuna göre. Çünkü bilindiği gibi Ss < Sn’dir ve böyle bir geçiş ancak ısı absorbsiyonu ile olabilir. Süperiletkenin ısı sığası (Cs) Sıfır magnetik alandaki faz geçişi sırasında aşağıda açıklanan iki sıra dışı davranış gözlenir. Bundan dolayı denklem 1. • T < Tc’de süperiletken fazdan normal faza geçiş.38 1.50’de eşitliğinin sağ tarafı daima pozitif olmalıdır. 1. yeterince güçlü bir magnetik alan uygulandığında oluşur. Entropi (S) Birim hacim başına entropi ⎛ ∂F ⎞ S = −⎜ ⎟ ⎝ ∂T ⎠ R (1.3.49’da S. serbest enerji yoğunluğunu ve R. Böylece T < Tc’de magnetik alandan dolayı ortaya çıkan faz geçişleri birinci mertebe faz geçişleridir (Bilgeç 2004).50) Denklem 1.49) kullanılarak. . sıcaklık ile ters orantılı olduğu için dHc/dT daima negatiftir. ikinci mertebe faz geçişidir.

bazı aydınlatıcı eşitliklere ulaşabiliriz. ⎛ ∂S ⎞ C = T⎜ ⎟ ⎝ ∂T ⎠ ve denklem 1. sıcaklığın bir fonksiyonu olarak spesifik ısıda süreksiz bir sıçramanın varlığını gösterir. Cs lineer olmayan(exponansiyel).51) (1. Cs(Tc)≅3Cn(Tc) olacak şekilde.52) (1. . hızlı bir düşüş gösterir ve termodinamiğin üçüncü yasası gereğince de T = 0’da sıfır olur. taban halinden ayıran bir Δ(Τ) enerjisinin süperiletken elektron düzeyleri arasında var olabileceğini ifade eder.50’deki eşitliği kullanılarak iki faz arasındaki ısı sığası farkı. ⎡⎛ ∂H c ⎞ 2 ∂2Hc ⎤ C s − C n = μ 0T ⎢⎜ ⎟ + Hc ⎥ ∂T 2 ⎥ ⎢⎝ ∂T ⎠ ⎣ ⎦ olur.53) bulunur. süperiletken hal elektronik spesifik ısısında bir sıçrama gözlenir.39 • • Tc’de. ⎛ ∂H c ⎞ C s − C n = μ 0T ⎜ ⎟ ⎝ ∂T ⎠ Tc 2 (1. Kritik sıcaklıkta T = Tc ve Hc = 0 olduğuna göre. T < Tc’de. En düşük uyarılmış hali. Entropiye bağlı olarak spesifik ısıyı ele alırsak. Bu durumda süperiletken haldeki elektronik ısı sığası -1/T ile orantılı bir argüman ile exponansiyel bir bağımlılığa sahiptir C s ∝ e [Δ (T ) / k BT ] . Burada Δ(Τ) enerji aralığıdır. Bu formül Rutgers Formülü olarak bilinir ve T = Tc’de. Yapılan deneylerde de bu enerji aralığı onaylanmıştır.

Bu oksit bileşikler ve kritik sıcaklıkları Tablo 1. Vanderah 1992. Bir grup araştırmacı. Bednorz ve Müller’in La2-xBaxCuO yüksek sıcaklık oksit süperiletkenini keşfinden sonra bir takım oksit aileleri sentezlenmiştir. o zamana kadar bilinen en yüksek sıcaklık olan 30 K’de kırılgan bir süperiletken seramik oluşturdular. bir malzemede (YBa2Cu3O7) oldukça yaygın bir soğutucu olan sıvı azottan (77 K) daha yüksek sıcaklıklarda süperiletkenlik elde edildi ve helyumla çalışan soğutucular yerine daha ucuz olan azotla çalışan soğutucuları kullanarak süperiletkenliği çalışmak mümkün hale geldi.6 Yüksek Sıcaklık Süperiletkenleri 1986 yılı. Cava 2000). Böylece ilk kez. La-Ba-Cu-O bileşiği. 1. Müller ve Bednorz geliştirdiği yapıdaki Lantanyum yerine İtriyum katarak 93 K’lik kritik sıcaklığa ulaşmayı başardılar (Sheahen 1994. süperiletkenlik dünyasında bir dönüm noktası olmuştur. Fosseim ve Sudbo 2004. Wesche 1998.40 Şekil 1.3’te gösterilmiştir.24 Normal ve süperiletken hal ısı sığası. IBM Araştırma Laboratuvarındaki araştırmacılardan Alex Müller ve Georg Bednorz. . Müller ve Bednorz’un sentezlediği. yüksek sıcaklık süperiletkenlik (HTS) dönemini başlattı.

41 Tablo 1. Bileşik La2-xSrxCuO4 La2-xBaxCuO4 YBa2Cu3O7 YBa2Cu4O8 Y2Ba4Cu7O15 Bi2Sr2CuO6 Bi2Sr2CaCu2O8 Bi2Sr2Ca2Cu3O10 Kritik Sıcaklık (K) 30 . oksijen düzleminde ölçülmektedir ve c . 1993 yılından sonra en yüksek kritik sıcaklık 1995 yılında. perovskit olarak adlandırılan kristal yapı cinsinden sınıflandırılabilirler.40 30 .33 bileşiği (seramiği) kullanılarak elde edildi. Burada a ile b örgü sabitleri. düşük basınçta 133. Şu ana kadar ayrıntılı olarak incelenen değişik süperiletken bileşikler.15CuO4’tür. Buna bir örnek Tc’si yaklaşık olarak 38 K olan La1. O zamandan beri daha yüksek bir geçiş sıcaklığına ulaşılamadı ama Tc = 127 K ile Ba2Ca3-yCu3+yOx.8Tl0.40 94 80 90 – 92 12 90 110 Bileşik Tl2Ba2CuO6 Tl2Ba2CaCuO6 Tl2Ba2Ca2Cu3O10 HgBa2CuOy HgBa2CaCu2Oy HgBa2Ca2Cu3Oy HgBa2Ca3Cu4Oy HgBa2Ca4Cu5Oy Kritik Sıcaklık (K) 90 110 125 94 127 134 126 112 1993 yılına kadar yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde ulaşılan rekor kritik sıcaklık HgBa2Ca2Cu3O8+x için.89 K Tc’li CaCuO2 gibi yeni yüksek sıcaklık süperiletken bileşikler elde edilmeye devam etmektedir. 1. İlk sınıf BaPb1-xBixO3 kübik perovskitlerdir (a = b = c). KNiF4 yapısı olarak bilinen ikinci sınıf ise.3 Yüksek sıcaklık süperiletkenleri ve kritik sıcaklıkları (Dzhafarov 1996).5 K ve 30 GPa basınç altında 164 K’dir.1 Yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin yapısal özellikleri Yeni yüksek Tc’li malzemelerinin birçoğu bakır oksit bileşikleridir. 40 K ile MgB2 ve alan indüklemeli Tc = 117 K’lik C60 .2Ba2Ca2-Cu3O8. geçiş sıcaklığı 10 K’dir.6. 138 K ile (normal basınçta) Hg0.85Sr0. Bu malzeme ilk yüksek Tc’li malzemelerden birisi olup. tetragonal yapıya sahip (a = b ≠ c) tek tabakalı perovskitlerdir.

Y-Ba-Cu-O. elementel düşük sıcaklık süperiletkenlerinkinin yaklaşık iki katı kadardır. YBa2Cu3O7-δ (YBCO) bileşiği ilk sentezlenen ve halen en yaygın olarak incelenen malzemelerden biridir.4 ve 5 bileşikleri için sırasıyla 94 K. Bu bileşikler ortorombik yapıya sahip olup Cu-O zincirleri içermezler. Tc. YBa2Cu3O7 gibi (Tc≈ 92 K) çok tabakalı perovskitlerdir. 134 K. İtriyum atomlarının bir düzlemi ile . Her bir YBCO birim hücresi.3. Bi-Sr-Ca-Cu-O. Bi-Sr-Ca-CuO ve Tl-Ba-Ca-CuO ailelerinin genel formülü Bi2Sr2Can-1CunOy ve Tl2Ba2Can-1CunOy’dir. n = 1. Eşuyum uzunluğu ise düşük sıcaklık süperiletkenlerine göre daha küçüktür ve düzlem doğrultusuna göre farklılık gösterir. Etkin süperakımlar. [Y-Ba-Cu-O]. n adet CuO2 ve (n-1) adet Ca tabakasının BaO/HgO/BaO kaya tuzu arasında sandviçlenmesi ile inşa edilir.42 de bu düzleme diktir. CuO2 düzlemli ve eksik-oksijene sahip perovskit yapılar olarak tanımlanabilir. Üç temel tabakalanmış fazı vardır. Bu sınıftaki bileşik metallerin bağıl oranlarından dolayı. Çünkü sıvı azot sıcaklığında süperiletken olabilmektedirler (Murakami 1992).2. Üçüncü sınıf ise ortorombik yapıya sahip (a ≠ b ≠ c). Josephson çiftlenimi ile birbirlerine bağlanmış CuO2 düzlemleri boyunca akar. Yani. bu düzlem boyunca 10 A o olarak değişime sahiptirler. [Bi-Sr-Ca-Cu-O] ve [Tl-Ba-Ca-Cu-O] oksit süperiletken sistemleri pratik uygulamalar için oldukça çekicidir. Burada n = 1. Bu malzemelerin kristal yapıları. bazen 1-2-3 malzemeleri olarak adlandırılmaktadırlar (Bilgeç 2004). bu düzlemlere dik doğrultuda ise çok düşük olduğu sonucuna varabiliriz. La-Ba-Cu-O. CuO2 düzlemine dik doğrultuda yaklaşık 3 A o . Yüksek sıcaklık süperiletkenlerin 1021/cc’lik taşıyıcı yoğunluğu. Şu ana kadar. HgBa2Can-1Cu2Oy ailesinin yapısı. Buradan maksimum süperakımlar bakır-oksijen düzlemlerinde yüksek.2 ve 3 değerleri alabilmekte ve birim hücredeki CuO2 düzlemlerinin değerini göstermektedir. Daima güçlü bir anizotropiye yani süperiletkenlik özelliklerinde yön duyarlılığına sahiptirler. Tl-Ba-Ca-Cu-O ve Hg-Ba-Ca-Cu-O olmak üzere beş temel yüksek sıcaklık oksit süperiletekenleri keşfedilmiş ve çalışılmıştır. CuO2 tabakasının (n sayısının) artması ile artar ve n > 3 için azalır. 126 K ve 112 K kritik sıcaklıklar kaydedilmiştir (Dzhafarov 1996). Bu Hg bileşikleri yüksek kritik sıcaklığa sahiptir. 127 K.

geçiş metallerindeki d orbitallerinin etkileşiminden şekillenen enerji bantlarındaki elektronların hareketini temel alır. Oksijen atomları arasında yönelen t2g orbitalleri çok düşük enerjidedirler ve bundan dolayı elektronlar tarafından (altı elektron) tamamen doldurulmuş durumdadırlar. dört tane oksijen atomu bir düzlemde komşu olacak şekilde ve bir oksijen (piramit) veya iki oksijen (sekizyüzlü) atomu oluşan . Her geçiş-metali atomik orbitalleri üst üste biner ve etkileşir bunun sonucunda elektronlar tarafından kısmen doldurulması mümkün olan enerji durumlarının izinli olduğu bant şekillenir.43 ayrılmış ve iki BaO tabakası arasında kalmış iki CuO2 düzlemi içerir. Cu2+ için elektronik konfigürasyon 3d9’dur. süperiletken bileşikler için temel oluşturan Cu2+ iyonlarının elektronik konfigürasyonlarından elde edilir. Cu-O koordinasyon çok yüzlüsünün şekilleri. elektronegatifliğin aynı tip bir yansıması farklı olarak oksitlerin çoğunda yasak bant aralığına sebep olur. yapısal ve elektronik hatta elektriksel iletkenlikleri bakımından bir takım farklılıklar vardır.2 Oksit süperiletkenlerde süperiletkenlik mekanizması Diğer oksitlerden farklı olarak bakır oksit süperiletkenlerde kimyasal. Bu tip iletken oksitlere örnek olarak V6O13 gösterilebilir. Bu yüzden oksijen bakır kadar iletkenlikte önemli bir yere sahiptir. Cu-O tabakalarındaki oksijen dağılımına ve miktarına bağlı olacak şekilde. d orbitalinde mümkün enerji durumlarının on tanesinden dokuzu doludur. Geçmişte çalışılmış olan iletken oksitlerin büyük çoğunluğu. piramitler ve kareler) bu enerji seviyeleri dejenere değildir. Bununla birlikte bakır oksitlerde. İkinci ve en ilginç etken. 1. Oksijenlerin enerji durumları çok küçük bir rol oynar ya da önemsizdir. oksijen orbitalleri ve metal orbitalleri arasında enerjideki farklılık çok küçüktür ve en yüksek işgal edilmiş elektronik durumlar dolaylarında büyük bir rol oynayan oksijen orbitalleri elektronik enerji bantlarına sebep olur. olası iki simetriye (tetragonal ya da ortorombik) sahiptir. İletken oksitlerde bu nadir bir durumdur.6. Bakır tabanlı süperiletkenlerde şekillenen Cu-O koordinasyon çok yüzlüsünde (polyhedra) (sekizyüzlü.

bu orbitaller ayrı enerji durumlarıdır ama atomların birbirine yakın olduğu katılarda orbitaller etkileşir ve keskin atomik enerji durumları enerji bantları halini alır. düzlem oksijen atomlarına doğru gösterilen dx2 – y2 orbitalinde (Şekil 1. Bakır oksitlerde durum bu değildir. Bu düşük spin değeri.44 düzlemin tepesinde olacak şekildedir. O 2p durumlarının ve Cu 3d durumlarının benzer enerjisi Şekil 1. Tam olarak bakır tabanlı süperiletkenler için olan yarı dolu bantlardaki elektronlar arası etkileşimler en büyük değerindedir. Bu. Yalıtılmış atomlarda. Örneğin. Bu durum ferritlerde (iki değerlikli ve üç değerlikli katyonlar ihtiva eden seramik oksitler) spinlerin oldukça bilinen durumundan farklıdır. Hâlbuki onlar elektriksel yalıtkanlardır. büyük spinler arası etkileşimler (Fe3O4 için 5/2 spin) daha geleneksel fizik tarafından tanımlanabilir. spinler arası klasik olmayan (kuantum mekaniksel) etkileşimleri hesaba dâhil eder. Orbitallerin enerjileri. Bu sonuç.25 (c)’de gösterilen durum ile sonuçlanır. katıda. dx2 – y2 orbitaline ikinci bir elektron ilavesinde. Bu tip bir resim. Erken fark edilen bu durum teorik fizikçiler için büyük fırsatlar sunmuştur.25 (b)) bir tane çiftlenmemiş elektronu olan dokuz-elektron konfigürasyonudur. süperiletkenlik yapısal tiplerinde Cu2+ oksitlerin metalik iletken olmasını gerektiğini öngörmektedir (Elektronlarla kısmen doldurulmuş bantlar tarafından mümkün enerji durumları yaklaşmaktadır). Çünkü oksijen orbitallerinden tepki daha küçüktür. Tek çiftlenmemiş elektron 1/2 spine sahiptir. z bileşenleriyle daha düşük olur. Etkileşim söz konusudur. Cu dx2 – y2’nin elektronlarla yarı doldurulması bandı türetir ve oksijenin bandı türeten yüksek enerjili kısmı hemen hemen bakırdaki en yüksek işgal edilmiş durumun enerjisi ile aynıdır. Bu en yüksek işgal edilmiş oksijen durumları ile ikiye ayrılmış Cu dx2 – y2 . zaten orada bulunmakta olan elektronun itmesiyle orbital önemli miktarda ekstra enerji alır. Sonuçta ikinci elektron için enerji durumları ilk elektron için olandan daha yüksektir ve ikisi arasında izinli olmayan enerji değerlerinin olduğu bir boşluk vardır. Bu umulmadık etkileşim yüksek sıcaklık süperiletkenliğinin mekanizmasının anlaşılmasının nedenlerinden biri olmuştur. Katıların elektronik özellikleri için standart durum elektronların birbirleri ile etkileşmediğini yalnızca atomik örgüye esas teşkil ettiğini kabul eder. iletken oksitlerdekinden daha karmaşıktır.

25 (d)) (Cava 2000). (d) Bakır tabanlı süperiletkenlerde elektron etkileşiminden dolayı dx2 – y2 bandının ayrılması.45 bandının boş bölümü arasındaki yasak bant aralığı yalıtkan davranışa neden olan şeydir (Şekil 1. Şekil 1.25 (a) Bakır oksit süperiletkenlerde bulunan Cu-O koordinasyon çok yüzlüsü. (b) Cu2+ için d elektron konfigürasyonu. . (c) Bakır oksit süperiletkenlerde enerji durumlarının şematik gösterimi.

26 (b)).26’da gösterilmiştir. birbirleriyle köşeleri paylaşan CuOx koordinasyon çok yüzlüsünün (Şekil 1. . 180o (ya da 180o) Cu-O-Cu bağları ve baştanbaşa CuO2 stokiyometrisi ile sonuçlanır. (b) Bakır oksit süperiletkenlerdeki elektronik tabakaların şematik gösterimi. Bu tabakalar CuO2 düzlemlerinde mümkün elektronik durumlardaki elektronların sayısını kontrol etmeye ve üçüncü boyutta CuO2 düzlemlerini yalıtmaya ya da elektronik olarak bağlamaya yarar. Bu CuO2 tabakaları arasında diğer tabakalar vardır. Şekil 1. Bakır tabanlı süperiletkenlerin yapısına genel bir bakış Şekil 1.25 (d)’de gösterilen ayrılmış elektronik temel durumda tam olarak olan şey.46 Elektronlar ilave edildiğinde ya da Şekil 1.25 (a)) temel karesi olan ve dama tahtası benzeri (Şekil 1. Bu durum günümüzde de çözüme ulaşmamıştır. Yapının kalbini oluşturan. Bu tabakalar yük depo tabakaları olarak bilinir (Şekil 1. Bu.26 (a)) dokudan meydana gelen sonsuz CuO2 düzlemleridir.26 (a) Köşelerindeki oksijeni paylaşan CuO4 karelerinden meydana gelen CuO2 düzlemleri. Bakır tabanlı süperiletken ailesi içinde süperiletkenlik geçiş sıcaklığını tanımlamada anahtar bu yük depo tabakalarıdır. bakır tabanlı süperiletkenlerdeki bakır-oksijen örgüsünün özel geometrisidir. CuO4 karesinde dört oksijenin her biri bir başka bakır ile paylaşılır.

süperiletken değildir. CuO2 düzleminde hesaba katılan bir elektron.2 elektron katkılaması aşımında (Cu’nun normalde indirgemesi Cu1.27’de gösterilmiştir (Cava 2000). Yarıiletken dilde. Yüksek katkılama konsantrasyonlarında materyal normal metalik iletken olur. Pek çok deneye dayanarak hazırlanan geniş kapsamlı elektronik faz diyagramı elektron konsantrasyonunun bir fonksiyonu olarak şekil 1. . bileşik ailesi. YBCO-123 bileşiğinde YBa2Cu3O6’dan YBa2Cu3O7’ye kadar oksijenin araya ilave edilmesi. Bu üç duruma ait örnekler sırasıyla söyle verilebilir. ya oksijen ilavesiyle ya bir atomun daha düşük veya daha yüksek valansa sahip bir başka atomla kısmi yer değiştirmesiyle ya da bileşiklerdeki atomların valanslarından dolayı doğal olarak meydana gelmesiyle yük depo tabakalarının manipülasyonu sağlar. Bu bakır başına 0. bakır başına bir elektrondan değiştirildiğinde süperiletkenliğe neden olunur. ya elektronlarla ya da hollerle katkılanır ve antiferromagnetik düzenleme süperiletkenliği değiştirir.2+’dır) olur. Cu’nun nolmalde oksidasyonu Cu2. Örneğin bileşikler Cu2+’dan farklı bakır valansları yapmak için (tipik olarak daha yüksek) katkılanırlar. Antiferromagnetik düzenlenme bakır spinlerinin çok güçlü şekilde çiftlenmesine işaret eder.8+’dır) ya da elektron eksikliği durumunda (Hol katkılaması. La2-xSrxCuO4 katı çözeltisinde La için Sr’un kısmi yerdeğiştirmesi ve Tl2Ba2CaCu3O8 stokiyometrik bileşiğinde bakır valanslarının doğal olarak meydana gelmesi süperiletkenliğin sebepleridir. Bu.47 Bakır oksit süperiletken ailesi materyallerinde CuO2 düzlemlerindeki 1/2 spinli iyonlar (her bakırda dx2 – y2 orbitalinde çiftlenmemiş bir elektron) yüksek sıcaklıkta antiferromagnetik olarak düzenlenir ve daha önce tanımlandığı gibi materyal bir yalıtkandır.

48 Şekil 1.3 YBa2Cu3O7-δ (YBCO)’nun yapısı ve genel özellikleri Y-Ba-Cu-O sisteminin kristal yapısı. Bakır ve Oksijenin CuO zincirini ve CuO2 düzlemlerini içerir. Bu sistem ısıl işlem ortamında bulunan gazların cinsine ve oksijen basıncına bağlı olarak 600 oC’den 750 oC’ye kadar ortorombik-tetragonal faz geçişi gösterir. birim hücre hacmi küçülmekte. b = 0. YBa2Cu3O7 yapısında bir.27 Bakır oksit süperiletkenler için genel elektronik faz diyagramı. Yine oksijen . Bununla birlikte bu malzeme oksijensiz ortamda ısıl işleme maruz kalırsa. Oksijen miktarı arttıkça kritik sıcaklık değeri yükselmekte.168 nm örgü parametrelerine sahip ve Pmmm/4 kristal simetrili ortorombik yapıdadır. oksijen atomlarından birini kaybederek benzer bir yapıda (tetragonal yapıda) fakat çok farklı karakterde olan YBa2Cu3O6 yarıiletkenine dönüşür (Bilgeç 2004). 1. YBCO sisteminde normal ve süperiletken durumlar oksijen konsantrasyonu ve ortorombik fazdaki oksijen düzenlenmesine çok bağlıdır. Y-Ba-Cu-O sisteminde bütün yapılarda iki adet CuO2 düzlemleri mevcut olup. ortorombiklik artmaktadır.382. Kristal örgü a = 0.6. YBa2Cu4O8 yapısında iki ve Y2Ba4Cu7O15 yapısında da c ekseni boyunca ardışık olarak bir ve iki adet CuO zincirleri bulunur (Dzhafarov 1996 ve Çelik 2006).389 ve c = 1.

49 miktarının artışıyla birim hücre parametrelerinden a. Yine de. b. her birim hücre Şekil 1. artmakta ve belli bir değerden sonra azalmakta. YBa2Cu3O7 yüksek sıcaklık süperiletkeninin kristal yapısı ve düzlemleri Şekil 1. oksijen atomları bu tabakalardaki Cu atomlarının b eksen yönünde aralarına düzenli bir şekilde yerleşerek ortorombik yapıyı oluştururlar ve CuO zinciri olarak isimlendirilirler (Çelik 2006). birim hücredeki alt ve üst CuO düzlemlerindeki Cu atomlar arasına oksijen atomları rastgele dağılırlar. Bileşik iki mümkün yapıda bulunabilir. Bu yapıların oluşumu hücre kenarlarındaki son Cu-O tabakalarındaki oksijen dağılımı miktarına bağlıdır. azalmaktadır (Çelik 2006). δ’nın değeri sıfıra yakınsa. Düşük oksijen konsantrasyonu için (δ ≤ 1). Bu yapılar tetragonal (a = b ≠ c) ve ortorombik (a ≠ b ≠ c)’dir. Bu durumda tetragonal yapı oluşumuna öncülük eder. süperiletiminde baskın rol oynayan CuO2 düzlemlerinin oluşturduğu tabakalanmış yapısı vardır. . azalmakta.28’da görüldüğü gibi iki adet BaO tabakasıyla araya alınmış ve Y atomuyla ayrılmış iki adet CuO2 düzlem içerir (Çelik 2006). Diğer bileşenler CuO2 düzlemlerinde yük yoğunluğunu düzenleyen yük deposu olarak davranırken taşıyıcılar yalnızca bu düzlemler boyunca hareket ederler.28’de gösterilmektedir. YBCO’nun özel durumunda. c. Tüm yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin.

. birim hücrenin köşelerinde sırasıyla Cu-O-Cu şeklindeki dizilim CuO zincirini göstermektedir. (c) YBa2Cu3O7 bileşiğine ait düzlemler. Optimum oksijen içeriğine sahip materyali elde etmek için örneğin ölçütlerine bağlı süre boyunca yaklaşık 400 oC – 550 oC sıcaklıkta oksijen akışında ısıtılması gerekir (Çelik 2006). ortorombik süperiletken fazı elde etmek için örneklere oksijen verilmelidir. Bu durumda.28 (a) YBa2Cu3O7’nin birim hücresi ve atomların dağılımı.) YBCO örnekleri elde etme işlemlerinin çoğu oksijence fakir bir ortamda yapılır ve bu yapı tetragonaldir.50 Şekil 1. (b) birim hücrede CuO zinciri ve CuO2 düzleminin yapısı. (Kare piramitlerin tabanları CuO2 düzlemlerini.

• HTS malzemelere oranla daha düşük anizotropiye sahiptirler.75 ~ 60 YBa2Cu3O6. Çünkü YBCO yük depo eden tabakalara sahip olmayıp her tabakası metalik olan bir yapıya sahiptir. YBCO’da II. • Toksik elementler ya da kararsız bileşikler içermez. Normal bölge ile YBCO arasındaki ara yüzey enerjisi negatiftir ve bundan dolayı eşuyum uzunluğu (ξ) girginlik derecesinden (λ) daha küçüktür. Bileşik Tc (K) YBa2Cu3O7 ~ 95 YBa2Cu3O6. tanecik sınırlarının zayıf bağlantılar gibi davranabilmeleri için boyutlarının yeterli büyüklükte olması gerekir. • Tek-fazlı YBCO hazırlamak nispeten daha kolaydır. Bu nedenle YBCO daha az anizotropiktir. • 77 K’den büyük kritik sıcaklığa sahip bilinen kararlı dört elementli tek bileşiktir.5 ~ 25 YBa2Cu3O6 Yarıiletken Diğer taraftan. Yani bu yapıda da magnetik alanın dışlanması için bir enerji kullanımının gerekliliği yerine. Bunun nedeni suyun YBCO ile reaksiyona girerek Y2BaCuO5 süperiletken olmayan faza dönüşmesidir (Çelik 2006).4 Farklı YBCO fazlarının kritik sıcaklık değerleri (Bilgeç 2004).51 Tablo 1. magnetik alan süperakımlarla çevrelenmiş. Diğer yüksek Tc süperiletkenleri gibi. YBCO. diğer seramik süperiletkenlerle kıyaslandığında sayısız avantajlara sahiptir. YBCO örneklerinin nemli havadan ve sudan korunması son derece önemlidir. girdap denilen akı tüpleri içine hapsedilmiştir (Bilgeç 2004). Buna göre.tip süperiletken sınıfına girer. . Buda yüksek Tc seramik bulk süperiletkenlerde akım yoğunluğunun nispeten daha küçük olmasının açıklaması kabul edilir (Bilgeç 2004).

107 20 – 230 80 – 90 230 – 624 70 – 122 Ayrıca bu sistemin geçiş sıcaklığı 80K olan YBCO-124 ve 50 K olan YBCO-247 fazları da vardır. .3 – 0. λ nüfuz derinliği.10 5. Tablo 1. Y-124.7 500 – 800 1–3 3.5 – 4.107 – 25. Jc kritik akım yoğunluğu.10 – 12. Hc kritik magnetik alan. Parametreler ξ(0) (nm) λ(0) (nm) Hc(0) (104 Oe) Jc(0) (A/cm2) Hc1(0) (Oe) Hc2(0) (104 Oe) ab-düzlemi 1. Yani oldukça yüksek oksijen basıncına ya da normal basınçta hava ortamındaki ek alkali metal bileşiklerine ihtiyaç vardır.5’te YBa2Cu3O7-δ’nin ab-düzlemi yönünde ve c-ekseni yönünde sıfır mutlak sıcaklıkta süperiletkenlik ana parametreleri.52 • Daha güçlü magnetik alanlarda daha yüksek akım yoğunlukları taşıyabilirler. YBa2Cu4O8 yapısında olmak üzere sabit oksijen miktarı içerir (Bilgeç 2004).3 100 – 140 8 8 c-ekseni 0. Tablo 1. Bu iki faz normal koşullarda oluşturulamazlar.5 YBa2Cu3O7-δ’nin bazı parametreleri. ξ eşuyum uzunluğu. Hc1 ve Hc2 alt ve üst kritik magnetik alan değerleri (Poole 2000) verilmiştir. YBCO 77 K’de 10000 A/mm2’den daha yüksek değerde akım yoğunluğuna sahiptir.

örgü noktalarından saçılmaya uğramayacak ve kırılmayacaktır. Kritik sıcaklık Tc.7 Kimyasal Yerdeğiştirme ve Katkılama Etkileri Her süperiletkenin karakteristik anahtarı Fermi seviyesindeki enerji aralığı değeridir. Her bağlayıcı çizgi bu sıcaklıkta dengede olan iki (veya daha fazla) fazı bağlar (Sheahen 1994). Bu parametre süperiletkenin başka atomlar tarafından katkılanmasından güçlü bir şekilde .53 Şekil 1. 1.29 YBCO’nun 900 oC’deki üçgensel faz diyagramı. Fermi seviyesindeki bulunan elektronik durumların yoğunluğuna güçlü bir şekilde bağlıdır. Bu durum süperiletkenliği ifade eder. elektronların Cooper çiftleri. Saçılmamanın anlamı elektronlar dirençsiz olarak yayılacaklardır. Yani.

Benzer gelişmeleri yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde de sağlayabilmek için pek çok araştırma yapılmıştır. Yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde. Sonuç olarak yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde her özel kimyasal yerdeğiştirne önemli deneyim ve tahmin gücü gerektirir (Sheahen 1994). kristal eksen yönlerinin değişmesini ve benzerlerini içeren pek çok farklı kusur tipi vardır. Bu yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde bulunan anizotropi ile basit bir küresel bir şekilden karmaşık bir şekle dönüşür.54 etkilenir. Katkılamalar uzun yıllar yarıiletkenlere uygulanmış ve pek çok özelliği geliştirilmiştir.1 Yapısal kusurlar Her kristalde.1.7. Süperiletkenlerin mekanik. 1. magnetik veya akım taşıma özelliklerini artırmak için yerdeğiştirme etkileri çok miktarda çalışılmış ancak çok bileşenli fazların karmaşıklığı bazı teşebbüs edilmiş bileşikleri hiç oluşmadan engellemiştir. Bu tabakalar iletkenlik tabakası olarak ifade edilir. Katkılanma ile ortaya çıkan ekstra elektronlar (ya da hol olarak isimlendirilen elektron eksiklikleri) süperiletkenlik mekanizmasına katılırlar. Enerji uzayında bir Fermi yüzeyi de söz konusudur. normal örgü uzunluklarının değişmesini. boşlukları ve çatlakları. Çünkü Fermi seviyesinde elektronik özellikleri değiştirmek oldukça zordur. Bu iki düzlem İtriyum gibi tek bir atom tarafından ayrılır. Ayrıca Fermi seviyesi tek başına değildir. kristal yapı içinde belirli yerlerdeki oksijendeki düzensizliklerin özel bir önemi vardır. 1. Yerdeğiştirme ya kimyasal dengede ya da kinetiğin dar bir yolu ile yapılabilmektedir. İdeal olarak bu tabakalardaki Oksijen atomları bozulmadan kalan en iyi atomlardır.7.1 İletkenlik tabakası olarak CuO2 düzlemleri Yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde süperakım iki CuO2 düzlemi tarafından sandviçlenmiş bir şekil içinde akar. CuO2 düzlemleri bozulurlarsa .

2 Oksijen boşlukları Bütün yüksek sıcaklık süperiletkenleri için faz diyagramları metal bileşenlerin oksitlerini temel alır. Öte yandan birim hücrenin geri kalan kısmı yük deposu olarak iş görür. Bütün yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde süperiletkenlik. Yüksek sıcaklık süperiletkeninde bir kusurun ya da bir atomla yerdeğiştirmenin temel işlevi CuO2 düzlemlerine elektron sağlayan kaynakları değiştirmektir. Civa tabanlı bileşikler göstermiştir ki mükemmel düzgün CuO2 düzlemleri en yüksek Tc değerlerini üretir. YBa2Cu3O7-δ bileşiğinde δ alt indisi bütün bir kristal örgüye uyan 7 rakamındaki Oksijen eksikliğini sembolize eder. Benzer Oksijen eksiklikleri La.1. Eğer yoksa ikiden fazla elektron kristalde serbestçe bir başka yere gider. Bunun anlamı birim hücre içindeki herhangi bir yerdeki farklılık materyalin elektronik durumunda değişmelere neden olur. Böylece kristalde yük dengesi boşluklar tarafından etkilenmiş olur.55 süperiletkenlik ortadan kalkar. Ancak gerçekte Oksijen daima görünür kalır ve ortadan kalkacağına güvence verilemez. YBCO’da CuO2 düzlemleri düz bir geometriden buruşuk bir düzleme bozulmuştur. Örnek olarak Şekil 1.29’da YBCO için gösterilen üçgensel faz diyagramında köşelerde CuO. tabaka yapısındaki ince ayrıntılara bağlıdır yani örgü kusurları tarafından ya da katkılama atomları tarafından oluşturulan bozulmalara bağlıdır (Sheahen 1994). En ilginç özelliklerden bazıları bu bileşiklerin standart olmayan oksijen içerikleri tarafından tanımlanır.7. Bu bir bileşen olarak Oksijeni ortadan kaldırır ve bütün faz diyagramlarında bir boyutta azalır. BaO ve Y2O3 vardır. . Bu. CuO2 düzleminin her iki yanında bulunan komşu Y ve Ba atomlarının farklı Coulomb çekiminden kaynaklanmaktadır. Bütün yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde CuO2 düzlemleri birim hücrenin boyutunu belirler. 1. Bi ve Tl tabanlı süperiletkenlerde de gözlenmiştir. Normalde bir Oksijen atomu bir başka atomdan iki elektron alır. Yüksek sıcaklık süperiletkenleri için Oksijen elektronik rolü sıcaklığa güçlü bir şekilde bağlıdır.

YBCO’da Oksijen eksiklikleri özellikle CuO zincirlerinde görülür. uzun zaman Niyobyum ve alaşımlarının Tc değerlerini açıklamak için kullanılmıştır. Cooper çiftlenme potansiyelidir. Buradaki V.30 Yük transfer modeli. N0’a e −1 / N 0V şeklinde bağlıdır.0 değerinden her sapma yük transferinin oluştuğuna işaret eder. CuO2 tabakaları kimyasal olarak bütün olarak kalır. Bu olgu.56 Oksijen boşluklarını yapan ilk etken kristal örgü içindeki mümkün serbest taşıyıcıların sayısının değişmesidir. Bu değişim Fermi seviyesini az bir miktar değiştirir. Bu modeldeki anahtar nicelik CuO2 düzlemlerindeki Bakır atomlarının oksidasyon durumudur. Geçiş sıcaklığı Tc. Şekil 1. Değişen δ Oksijen boşluklarının sayısı gibi bu toplam ve süperiletkenlik geçiş sıcaklığı Tc’nin ikisi de aynı örnekte değişir. 2. Oksijen boşluklarının rolünü. Fermi seviyesinde durumların yoğunluğu (N0) süperiletkenin anahtar parametresidir. Birim hücrede hafif geometrik bozulmalardan dolayı Bakır-Oksijen bağları bu düzlemlerde az bir miktar uzar. . Tc değerinde büyük değişmelere neden olan N0’daki küçük değişmelere Oksijen boşlukları neden olur. normalde CuO2 düzlemlerindeki elektronların birim hücrede bir başka yere transfer edilmesi olarak ifade edilen yük transfer modeli ile izah edilir. Bu durum Şekil 1. Bakır atomu etrafındaki bağ uzunluklarının ölçümü ile bir valans bağ toplamı hesaplanabilir ve bu da oksidasyon durumunu verir. Bu onların formülünü CuO1-δ yapar.30’da gösterilmiştir.

Doldurulmuş durumların seviyeleri düşüp. Oksijen atomlarının fazlalığı bir katkılayıcı gibi davranır. örgü içinde serbest hareket edebilecek elektronları olması gerekir ve bu da sadece katının enerji bantlarından birinde doldurulmamış bölgeler varsa mümkündür. üstteki grafik YBCO’da Tc ile Oksijen içeriğini göstermektedir. . yük taşıyıcılarının kullanılabilirliğine etkisi açısından yerdeğiştiren metal atomlarına eşittir. Yani başka bir deyişle Fermi seviyesi uygun durumlar bandının içine düşmelidir. Alttaki grafik CuO2 tabakasındaki Bakır atomu etrafındaki valans bağ toplamını göstermektedir. Oksijen boşlukları. x = 1-δ ve δ Oksijen boşluklarının sayısıdır. Çünkü elektronların yerleşebileceği yerlerin sayısı artmıştır ve bu miktarlar kristalde hol taşıyıcılarını meydana getirir. 1. çıkararak dolu durumların sayısı bir üst banda yada bir alt banda eşitlenerek metal elde edilebilir. Çünkü yük depo tabakalarına da bir etkisi vardır (Sheahen 1994). Bu da katkılamayla gerçekleştirilebilir. bant içerisindeki bazı bölgeleri boş bırakarak yeni elektronlara serbest hareket edebilecekleri bölgeler açarak bileşiği metal yapar. Sr ile La kısmen yerdeğiştirildiğinde La(2-y)Sr(y)CuO4 içindeki elektron sayısı düşer. Bednorz ve Müller La2CuO4’ün özelliklerinin nasıl değişeceğini gözlemek için Baryumla katkıladılar.57 Şekil 1.2 Değerlik elektronları ve yük dengesi Bir materyale metal diyebilmemiz için. La2CuO4 bileşiği normalde yalıtkandır ancak ekstra Oksijenin yapıya zorla sokulması sonucu La2CuO4+δ bileşiği süperiletken olur.30’da. Ba ve Sr ise (+2) değerlik elektronuna sahiptir. Yatay eksen YBa2Cu3O6+x bileşiğindeki x’i ifade etmektedir. Benzer davranış iletkenlik tabakasında Bakır atomlarının oksidasyon durumuyla orantılı Tc’yi doğrulamaktadır. Oksijen boşluklarının az miktarı taşıyıcı konsantrasyonunda küçük değişmeler yapmanın bir yoludur. Yalıtkanlarda Fermi seviyesi bantlar arasındadır. Sonuç şaşırtıcıydı La (+3) değerliklidir.7. Yapı ile boşlukların pozisyonu arasındaki ilişkinin düzenlenmesin olası rolü daha az açıktır. Bir yalıtkana elektron ekleyip.

77 K’nın üzerindeki ilk seramik süperiletken YBCO idi fakat bu sınıfın bileşikleri (RE)Ba2Cu3O7-δ şeklide gösterilirler. Bununla birlikte İtriyum’un (+3) değerliği ile Oksijenin (-2) değerliği arasındaki uyumsuzluk bir İtriyum oksit düzleminin formasyonunun Baryum oksit düzlemi ile yerdeğiştirmesini imkânsız kılar. YBCO bileşiği elektronik olarak yeterli serbest taşıyıcıya sahip bir metal olmasına rağmen hala kırılgan bir seramiktir. Baryum ile (BaCuO3 için) yerdeğiştirdiği zaman elektronların sayısında artış meydana getirir. Yerdeğiştirme yapıldığında Tc’de önemli bir değişiklik olmaz. . YBCO’da elektron yoğunluğunda aynı miktarda bozunmaya sebep olurlar. La ve Y gibi elementlerinin f kabuğunda farklı sayıda elektronlar bulunmasına rağmen hepsinin aynı geçiş durumuna sahip olması bu görüşü destekleyen bir durumdur. Buradan Yüksek sıcaklık süperiletkenleri için önemli bir çıkarım yapılabilir.58 (+3) değerlikli İtriyum. Oksijen atomlarının sayısı 9’dan 7’ye düşer. İtriyum yerine başka bir toprak elementi kullanarak gösterilebilir. Bütün nadir toprak elementleri (Lantanidler) ve Y. Oksijen boşlukları bunu O7-δ şeklinde düzeltirler ve daha çok boşluk taşıyıcı yaratırlar. Bu durumda Y atomunun sadece ayırıcı olarak görev yaptığı ve CuO2 düzlemlerinin İtriyum’un etkilerine bakmaksızın iletimi yaptığı görüşü güçlenir. YBa2Cu3O7 haline gelir ve yalıtkan olur. Bu. Burada RE (Rare Earth) nadir toprak elementlerini temsil eder. TBCCO’da ve BSCCO’da Kurşun’un Talyum ve Bizmut ile kısmen yerdeğiştirilmesi yapıyı değiştirmez ama elektronik karakterlerinin ve faz diyagramlarının değişmesine neden olur (Sheahen 1994). Bu yüzden hangi nadir toprak elementinin seçildiğinin pek önemi yoktur. Yüksek sıcaklık süperiletkenlerde büyük atomların f kabuğundaki elektronlarının rolü ihmal edilecek kadar azdır. Katkılamanın miktarından kaynaklanan elektronik özelliklerdeki değişiklikler materyalin mekanik özelliklerini değiştirmez. Birim hücre başına iki electronu azalan BaCuO3.

LaCuO4 bileşiği yalıtkandır fakat La. . Yarıiletkenlerle yapılan deneylerden katkıya ait eksik elektronun dalga fonksiyonu ile ekstra elektronun dalga fonksiyonunun eşdeğer olduğu biliniyordu. Belki de en önemlisi. Bu n-tipi yüksek sıcaklık süperiletkenleri çok ilgi çekmedi çünkü Tc’leri çok yüksek değildi ve bu yüzden öncelikleri yoktu. SmCuO4 de LaCuO4 gibi antiferromagnetiktir. Nd2CuO4 ise yalıtkandır. Hala çok fazla teorik soru cevap bekliyor ve çok aykırı fikirler baş başa yarışıyorlar.7.85Sr0. Diğer taraftan bu n-tipi süperiletkenler seramik süperiletkenlerin nasıl davrandıkları hakkındaki teorik soruları cevaplamakta önemli bir yere sahiptirler.15CuO4.85Ce0. La1. Benzer şekilde Nd2-xCexCuO4 akımı elektronların taşıdığı bir süperiletkendir. Teorinin hem n-tipi hem de p-tipi süperiletkenliği açıklamak zorunda olması çalışmaları zorlaştırıyor. n-tipi süperiletkenlerin çoğu Ce elementi içerir ve yapısal olarak diğer 2-1-4 bileşiklerine benzerler. Bu yüklerin CuO2 düzlemlerinden arkalarında boşluklar bırakarak terk etmelerine sebep olur ve bu boşluklar süperakımı taşır. Örnek olarak Sm1. Sr ile yerdeğiştirdiğinde La2-xSrxCuO4 bileşiği (Tc = 38K) süperiletken olur. Zorlu bir başlangıcın ardından daha egzotik teorilerden daha iyi örnekler ve veriler elde edildi. Aynı sonuç süperiletkenler içinde geçerlidir. LaSrCuO’da örgü içindeki düşük değerlik atomları yüksek değerlik atomlarıyla yerdeğiştirir. İlk yüksek sıcaklık süperiletkenleri boşluk taşıyıcılarıydı fakat 1989’da perovskit süperiletkenlerde elektronlar olduğu rapor edilmiştir.15CuO4’ün eşdeğeridir.59 1. n-tipi seramik oksitlerin magnetizma ve süperiletkenlik arasındaki ilişkinin açıklanmasında işe yarar ipuçları üretmesidir (Sheahen 1994).3 Holler ve elektronlar Şu ana kadar süperakımın elektronlar ya da boşluklar tarafından taşındığına ilişkin net bir bilgi yok idi ancak bu çok önemli değildi. Yüksek sıcaklık süperiletkenleri hakkındaki bilgiler ve süperiletkenlik hakkında teorik açıklamalar yetersizdir.

kullanılan elementlerin kararlı olması. malzemenin süperiletkenlik özelliklerini (Kritik Sıcaklık Tc. KAYNAK ARAŞTIRMASI İtriyum tabanlı (YBCO) süperiletkeni diğer Talyum tabanlı (TBCCO). 1987 yılında yapılan ilk deneylerde Praseodim (Pr) katkısının etkileri araştırılmış ve bakır-oksitlerde şaşırtıcı bir şekilde antiferromanyetizma ile süperiletkenliğin bir arada bulunduğu tespit edilmiştir. Bunlardan ilki. Yapıya tamamen farklı bir atomun yerleşmesi elektronlar arasındaki etkileşmeleri değişikliğe zorlayabilir. .2. Bu çalışmadan çıkarılan sonuç. Fakat süperiletkenlik özellikleri ile yapılan değişiklikler arasındaki ilişkinin anlaşılmasındaki zorluk hala devam etmektedir (Sheahen 1994).60 2. hem anyonik hem de katyonik katkılamalara karşı uyumlu bir malzeme olduğu yapılan çeşitli incelemeler sonucunda ispatlamıştır (Bilgeç 2004). YBCO-123 serisinde en uygun yer değiştirme İtriyum (Y) ile herhangi bir nadir toprak elementi (Lantanit) arasında olur ve çok küçük bir farklılık gözlenir.) değiştirmek ve böylece olası süperiletkenlik mekanizması ile ilgili daha fazla bilgi edinmek. CuO2 düzlemleri arasındaki aralayıcının detaylarının öneminin olmaması ve yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde f-kabuğu elektronlarının rollerinin göz ardı edilmesi gerektiğidir. Kritik Alan Hc1. tanecik yapısı ve kırılganlık gibi fiziksel özelliklerini geliştirebilmektir. YBCO’ya yapılan katkılama çalışmalarının temelde iki sebebi vardır. kolay bir şekilde bulk olarak sentezlenebilmesi gibi nedenlerden dolayı katkılama çalışmalarında en çok tercih edilen bileşik haline gelmiştir (Skakle 1998). Kritik Akım Yoğunluğu Jc vb. İkincisi ise malzemenin yoğunluk. Bizmut tabanlı (BSCCO) ve Civa tabanlı (HBCCO) süperiletkenlerle kıyaslandığında daha küçük Tc değerine sahiptir ancak yapısında toksin elementler barındırmaması. YBCO-123 bileşiğinin. YBCO-123 bileşiğine yapılan katkılamalar ve yerdeğiştirmeler temelde dört başlık altında incelenebilir.

Sm. Gd. 1987. Süperiletken REBa2Cu3O6+y (RE = Nd. Lantanit iyonları R3+ iyonları için beklenilen magnetik momentleri göstermiş ve momentlerinin genellikle antiferromagnetik olarak etkileştiği bulunmuştur (aXiao ve ark. Dy. RE iyonlarının yarıçapı arttıkça örgü parametrelerinin de büyüdüğü. Sm.1. … ve Lu) bileşiklerininde katkılamalarda La. oksitlerin süperiletkenliğinde çok önemli bir yeri olduğu ifade edilmiştir (Hor ve ark. Curie-Weiss ilişkisi tarafından tanımlanmıştır. 1987). La. 1987). 1987). Ayrıca YBCO-123 bileşiğine iki ve daha fazla katkılama yerdeğiştirme çalışmaları da mevcuttur. buna bağlı olarak ortorombik bozulmanın daha küçük hale geldiği tespit edilmiştir. Gd. Yb) bileşiklerinin çoğunda magnetik alınganlık. 90 K üzerinde süperiletken özellik gösteren kare-düzlem bileşik sistemi REBa2Cu3O6+x (RE = Y. Er. Ho. oksijen boşluğunun dağılımından dolayı Ce4+’nın Y yerine giremediği tespit edilmiştir (Liang ve ark.61 1. RE iyon yarıçapı küçüldükçe daha düşük değerlerde gözlenmiştir (Tamegai ve ark.1 İtriyum’un nadir toprak elementleri (Lantanit) ile katkılanması (YBa2)Cu3O9-δ prototipi ile (REBa2)Cu3O9-δ (RE: nadir toprak elementleri) malzemelerin perovskit yapıya sahip oldukları. Oksijen (O) bölgesinde yapılan katkılamalar ve yerdeğiştirmeler (Skakle 1998). Yang ve ark. Er ve Lu) üzerinde yapılan çalışmada her biri dört ya da altı oksijen atomu ile çevrelenmiş tek kare düzlem Cu atomlarının. 1987).1 İtriyum (Y) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları 2. Sm. Ba2YCu3O7-y’de Ba yerine La3+ girerken. Pr ve Tb . Eu. Ho. Nd. Eu. Ayrıca süperiletkenlik geçiş sıcaklığı. 2. Baryum (Ba) bölgesinde yapılan katkılamalar ve yerdeğiştirmeler 3. REBa2Cu3O7-x (RE = Nd. Tm. İtriyum (Y) bölgesinde yapılan katkılamalar ve yerdeğiştirmeler 2. Bakır (Cu) bölgesinde yapılan katkılamalar ve yerdeğiştirmeler 4.

05’de maksimum Jc değeri gözlenmiş ve Pr katkılamasının 70 K’de manyetik alan altında çivileme kuvvetini geliştirmesi. (Y1-x-yPrx-Cay)Ba2Cu3O7-δ malzemelerinde x = 0. 2001). Nd katkılı YBa2Cu3O7-δ filmlerde. Tek faz düzeninde sentezlenen YbBa2-xSrxCu3O7 ve LuBa2-xSrxCu3O7 (0. Sm. YBa2Cu3O9-δ bileşiğinde. belli bir kalınlığın altında ortorombik yapıdan tetragonal yapıya geçiş bölgesi ve kritik sıcaklık azalmaktadır (Salluzzo ve ark. Tb ve Lu ile 1/3 oranında yer değiştirebildiği saptanmıştır (Karen ve ark. Dy. La. Ho.74) bileşiği 4. Y1-xPrxBa2Cu3Ox ve buna benzer süperiletkenler için bu iki mekanizma yetersiz kalmıştır. Er. 1988). . Gd. 1994). Yb) bileşiklerinde Lantanit serisinin atom numarası arttıkça geçiş sıcaklığı da artmaya eğilimlidir.0 ≤ x ≤ 0.2 K’e kadar süperiletken özellik göstermemesine rağmen yapısı. Tm. Cu2O düzlemlerinin büzülme açısı yaklaşık 167. belirgin şekilde saf YBCO-123’ten daha büyüktür ve x = 0. Y Bölgesine Tb katkılaması ile elde edilen Y1-xTbxBa2Cu3O7-δ bileşiklerinde süperiletkenlik geçiş sıcaklığı x’e bağlı değildir. tetragonal YBCO’ya çok benzemektedir (Sato ve ark. 1987).62 haricindeki tüm lantanit serisi 87 ile 95 K arasında Tc değeri göstermiştir. Ortorombik–tetragonal faz geçişinin REBa2Cu3O7-δ (RE = Y.1 değerinde yüksek geçiş sıcaklığı gözlenmiştir (Badri ve Varadaraju 1992). REBa2Cu3Ox (x = 6 ve 7) bileşiklerinde Cu2O düzlemindeki mesafeler RE serisinin atom numarası büyüdükçe artarken CuO zincirlerindeki mesafeler değişmemektedir. Ancak özdirenç. Y’un Sm-Gd ve Dy-Yb serileri ile tamamen. Pr iyonlarının manyetik alan altında akı çivileme merkezi gibi davranmasını ve Ca katkılamasının CuO2 düzlemlerinde hollerin hareketini sağladığını göstermektedir (Harada ve Yoshida 2003).08 değerinde en düşük değeri vermiştir (Kasper ve ark. Nd.3o kritik değerini aştığı zaman süperiletkenlik kaybolmaktadır (Guillaume ve ark. Gd kullanılan bileşikte alınganlık ölçümleri muhtemelen dipol-dipol etkileşmesinden kaynaklanan antiferromagnetik düzenlemenin olduğunu göstermiştir (Tarascon ve ark. 2002). Süperiletkenliğin baskılanmasını açıklamak için magnetik çift kırılması ve yük taşıyıcılarının lokalizasyonu mekanizmaları kullanılmaktadır. 1990). x = 0.5) bileşiklerinde. Eu. 1998). Y1-xPrxBa2Cu3Ox’te bu baskılanma Pr-O rezonansını temel alan yeni bir mekanizma ile açıklanmaya çalışılmıştır (Voloshin ve ark. SmBa2Cu3O7-x (x = 0. Bu eğilim en yakın komşu oksijen atomları arasındaki boşluk ile kuvvetli bir ilişki içindedir (Nakabayashi ve ark 1988).

RE)123.63 (Nd.3 K’de 14 T manyetik alanını üzerinde yüksek tersinmezlik alanları gösterdiği tespit edilmiştir (Awaji ve ark. Tc = 88.1.05) ve YSmxBa2Cu3Oy için (x = 0. 2005). 2004). a/b-mikroçatlaklar. 2005). Pr. Y(1-x)CexBa2Cu3O7 malzemelerinde diamagnet yanıtların x = 0.RE)123 örneklerinin (Yb. Gd) hazırlanmıştır (Shi ve ark. 7 m uzunluğunda 9 mm genişliğinde Ni şerit üzerine kaplanan 2 µm kalınlığında Sm1Ba2Cu3O7 (SBCO) filmde. a/b-makroçatlaklar ve c-makroçatlaklar (Diko 2004). Eu. 2006). (Yb1-xREx)Ba2Cu3Oy ((Yb. EPR (Electron Paramagnetic Resonance) ölçümleri Yb3+ katkılı Y0. SrTiO3 tek kristali üzerine büyütülen Y1-xRExBa2Cu3O7-y (RE= Gd.3) malzemelerinde yüksek magnetik alanlarda Jc değeri katkılanmamış örneklere oranla artmaktadır (Kitoh ve ark. (Nd1-xCax)Ba2Cu3Oy ve Nd(Ba2-xCax)Cu3Oy örneklerinde artan Ca konsantrasyonu ile Tc değerinin ve birim hücrenin ortorombikliğinin azalmaktadır (Chin ve ark.0156 değerinde bir pike .RE)2BaCuOy ve BaCuO2 safsızlık fazlarında azalmalar meydana gelmiştir. 2005).Eu. Sm için x = 0. Eriyik tek kristal Re-Ba-Cu-O örneklerinin hazırlanması sırasında 123 fazı ile 211 fazının farklı termal genleşme katsayısına sahip olması ve 123 fazında örgü parametrelerinin oksijen stokiyometrisine bağlı olmasından dolayı üç farklı çatlak tipi oluşmuştur. Jc .99Yb0. x = 0. Sentezlenen tek faz (Yb.RE)123 malzemeler içinde en yüksek Tc’ler: Pr için x = 0. Gd için x = 0. RE = La. Sm) filmlerinde.Gd)Ba2Cu3Ox (NEG123) bulk malzemelerin 77.5 K. 77 K’de Ic’nin 90 – 130 Amper arasında değiştiği tespit edilmiştir (Lee ve ark 2004). Tc = 91.01Ba2Cu3Ox (6 ≤ x ≤ 7) farklı oksijen içeren bileşiklerde Raman işleminin spinörgü relaksasyonunun neden olduğu EPR çizgi genişliği ile sıcaklık arasında güçlü bir bağımlılık gözlenmiştir (Gafurov 2005). Tüm (Yb. Sm ve Gd) süperiletken malzemelerinde kritik sıcaklıklardaki değişim gözlenmiştir.3.5 K. Yönelimi kontrol ederek büyük tek kristalli tanecikler oluşturmak için ilk kez kullanılan Generic Seed Crystal yöntemiyle RE-Ba-Cu-O (RE = Nd. SrTiO3 substrat üzerine TFA-MOD metoduyla büyütülen Y1-xSmxBa2Cu3Oy ve YSmxBa2Cu3Oy filmleri Y1-xSmxBa2Cu3Oy için (x = 0. Sm.2.1-0.25 ve Tc = 92 K olduğu tespit edilmiştir (Yokoyama ve Kita 2004).B karakteristiklerinden yüksek magnetik alan altında RE konsantrasyonunun akı çivilemesinde rol oynadığı tespit edilmiştir (Kaneko ve ark.

2Ba2Cu3O7-δ ince filmlerinde düşük sıcaklıklarda yüksek kritik akım yoğunluğuna sahip iken en yüksek Jc değeri fazla katkılanmış Y0.33 oranları arasında ortorombik yapının x = 0.8Ca0. Y1-xBxBa2Cu3Oy (YBBaCuO) (x = 0.00.2Ba2Cu3O7-δ ince (Y0.1. Zuo ve ark. 2006). 0.1.2Ba2Cu3O7-δ örneğinde gözlenmiştir (Semwal ve ark.50) malzemelerinde x = 0.64 sahip olduğu ve bunun a . 0.8Ca0. 0. 1987). Y0. 2004).4 K olarak tespit edilmiştir (Franck ve ark. Sol-gel ve PLD (Pulsed Laser Deposition) ile üretilen YBa2Cu3O7-δ ve Y0.8Ca0. Y1-xAlxBa2Cu3Oδ (0 < x 0.1) ince filmde Ca’un Y ile kısmi yer değiştirmesi sonucu Tc değerinin artan Ca konsantrasyonu ile azaldığı.7Ca0.3Ba2Cu3O7-δ yüzey tabakalarında Ca katkısının .b düzleminde Ce iyonları arasındaki en olası mesafe olduğu tespit edilmiştir (Petrov ve ark.2 İtriyum’un diğer üç değerlikliler ile katkılanması Y1-xScxBa2Cu3Oδ bileşiklerinde Tc değerleri x’den bağımsızdır (Mori 1989.2)Ba2Cu3O7-δ/YBa2Cu3O7-δ çift tabakalı malzemelerde Ca katkısı elektriksel geçiş özelliklerini ve a-ekseninde yönlenmiş YBCO filmin Jc değerini artırmaktadır (Delamare ve ark. (100) SrTiO3 substrat üzerine PLD ile hazırlanan Y1-xCaxCu3O7-δ (x = 0.85) için Tc 90. 0. 2004). 2002). 0.3 İtriyum’un Kalsiyum (Ca) ile katkılanması Y(III) yerlerine Ca(II) katkılı Y-Ba-Cu-O’de Ca konsantrasyonunun artması Tc ve J’yi. film 1997).05. ve c-ekseninde a-ekseninde yönlenmiş yönlenmiş Y0.07. 2007). 2.8Ca0. 1988). 2.5 değerine gittiktçe tetragona yapıya geçiş yaptığı gözlenmiştir.33.0 ile x = 0. manyetik alan altında Jc değerlerinin katkısız YBCO ile yaklaşık aynı değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir (Augieri ve ark. Aşırı katkılama sınırına yaklaştıkça Tc değeri azalmaktadır (Ben Azzouz ve ark. azaltmaktadır (Bandyopadhyay (YCaBCO) ve ark.

Y1-xCdxBa2Cu3Oδ (x = 0. Bu iyonun Y ile yerdeğiştirmesi mantıklı olabilir ama K.05Ba1.7 K ve Mg için Tc = 84 K geçiş sıcaklığı tespit edilmiştir (Tatsumi ve ark.15’e kadar safsızlık içeren faza rastlanılmamış ve birim hücre boyutlarının sabit kaldığı . Benzer sonuçlar Y1−xCdxBa2Cu3O7−δ (Cd katkılı) ve Y1−xCdxBa2−xLaxCu3O7−δ (Cd-La katkılı) örneklerde de gözlenmiştir (Gunasekaran ve Steger 1996). Ba) bileşiklerinde Tc’nin iyonik çap ile orantılıdır.405Oy bileşiğinde maksimum alan tuzaklama tespit edilmiştir (Szalay ve ark 2005). 0.1. 1990). Cs) bileşiklerinde x’in 0. 1988.1Ba2Cu3Oδ (M = Mg.9M0.1. Na’nın iyonik yarıçapı 1. 0.1. Rb. Y1-xNaxCu3Oδ’nin katı çözeltilerinde (Dalichaouch ve ark. 2.95Ca0. Y0. Y1-xCaxBa2Cu3Oy (x = 0. Sr için Tc = 91. Y0. Ca için Tc = 87. 1992).5) bileşiklerininde 92 K’de geçiş sıcaklığı tespit edilmiştir (Andreas ve Kingon 1991).76 A° iyonik yarıçaplara sahiptir.65 YBCO’nun mikrodalga özelliklerini anlamlı bir şekilde değiştirmediği tespit edilmiştir (Seron ve ark 2004).16 A° ’dur. Ca.51 A° .5 İtriyum’un tek değerlikliler ile katkılanması İtriyum’un tek değerliklilerle az sayıda çalışma mevcuttur. 0. Chen ve ark. 1. Fartash ve Oesterreicher 1988) safsızlık fazlarının bulunduğu tespit edilmiştir (aGreaves ve Slater 1989). Ba için Tc = 95 K. 2007).4 İtriyum’un diğer iki değerlikliler ile katkılanması RE1−xCdxBa2Cu3O7−δ bileşiğinde x’in artışıyla safsızlık fazlarında da artış meydana gelmektedir (Chen ve ark. Y1-xAxBa2Cu3Oδ (A = K.595Cu2. 1989. 1.3 K. Rb. 0.1. Bu iyonların Y ile yerdeğiştirmesi pek olası değildir.2) örneklerinde Ca konsantrasyonunun artmasıyla Tc’nin azaldığı ancak Ca katkılı örneklerde O katkılanmasıyla Tc’nin arttığı ortalama tanecik boyutunun katkılamayla azaldığı tespit edilmiştir (Mohan ve ark. Sr.60 A° ve Cs 1. 2.5.

Ca ve Th’un ikili katkılaması sonucu oluşan Y1-2xCaxThxBa2Cu3Oδ bileşiğinde Tc’nin küçük değerler tespit edilmiştir (Andersson ve Rapp 1989. 1987). 1988) arasında (x > 0.7Oy bileşeninin akı çivileme merkezi olarak davranabileceği ve geçiş sıcaklığını değiştirmediği gözlenmiştir (Bortolozo ve ark.2.6 İtriyum’un diğer atomlar ile katkılanması Y’nin Bi ile kısmen yerdeğiştirmesi ile Tc’de küçük değişimlerin meydana gelmektedir ve örgü parametreleri büyük oranda değiştirmektedir (Varadaraju ve ark.66 gözlenmiştir. 2004). La için üst limitin x = 0. 1989. Mazumder ve ark.5 K ileY0. 1988. aKaren ve ark. La içeriği. 1991).6Ba3.08) bileşiklerinde YTa1. 1989) ile 0. De Groot ve ark 1988.2 Baryum (Ba) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları 2. 1988) a ve b . 1988).1 Baryum’un Lantanyum (La) ile yerdeğiştirmesi ve katkılanması Y(Ba1-xLax)Cu3Oδ bileşiğindeki La çözünürlüğü 0. Tl katkılaması Tc’yi anlamlı bir şekilde değiştirmemektedir (aSaito ve ark. 1988.5 (Chandrachood ve ark.23 (Liang ve ark. Th ve Zr katkılamaları başarısızlıkla sonuçlanmıştır (Neumeier 1992). Andersson ve ark. Liang ve ark.36 olduğu ve bu değerden sonra Y2Cu2O5’in çökelmesi sonucu La’nın Y bölgesiyle yerdeğiştirmeye başladığı tespit edilmiştir (Cava ve ark.35) Y2Cu2O5 fazı gözlenmiştir. birim hücrenin küçülmesine (Liang ve ark. 95.95Cs0. 2. Ga ve Fe’nin x = 0.05Ba2Cu3Oδ bileşiğinde tespit edilmiştir (Koblischka-Veneva ve Koblischka 2003). 1987. En yüksek Tc.1.5Cu0. 2. Tokiwa ve ark.2’den büyük değerleri Tc’yi azaltmaktadır (Jung ve ark. 1987). 1989). Y1-xTaxBa2Cu3O7-y (0 ≤ x ≤ 0.

Den ve Kobayashi 1992. Rykov ver ark.89 A° . Liang ve ark. 1996. 1988. 1988. 1989. 1988. Liang ve ark. IIA grubu elementleri içinde yerdeğiştirme ve katkılama çalışmalarında en yaygın olarak Sr ve Ca kullanılmıştır. 1988). Tomoichi ve ark. La içeriğinin artışı oksijen içeriğini artırmakta (Buckley ve ark. 1993). Yitai ve ark. 1996. 1988. 1994. Harlow ve ark.25 A° ve Sr’un 1. 1987. Slater ve ark. 1989).25’te ortorombik-tetragonal faz geçişi olmaktadır(Liang ve ark. (Babu ve Greaves 1993. 1994. Mazumder ve ark. Cava ve ark. Manako ve ark. Yapılan çalışmalarda Tc’lerin oldukça düşük olduğu bir kısmında süperiletkenlik gözlenmediği tespit edilmiştir (Babu ve Greaves 1993.05’te küçük bir maksimumda ve 0. 1988) ve kritik sıcaklığı azaltmaktadır (Chandrachood ve ark. c ekseninde ise büyük bir azalmaya sebep olmaktadır (Buckley ve ark. 1992). 1989. 1988. Beales ve ark. Ca’un 1. 1988. Sr’un tamamen yerdeğiştirmesinde 3 faklı yapı gözlenmiştir. 1992). . 1991. 1987. Harlow ve ark. 1987. aKaren ve ark. 1994. 2. 1988. 1992). 1988.67 eksenlerinde farklı değişimlere. Slater ve ark. 1992. 1991. 1991. Tokiwa ve ark. Xiong ve ark. Cava ve ark. Ortorombik yapı bozulurken(Liang ve ark. Liang ve ark. Huang ve ark.2. Wuu ve ark. Sr’a ilave olarak katkılanan maddelere bağlı olarak ya ortorombik (Pmmm) ya da tetragonal (P4/mmm) yapı tespit edilmiştir. Tokiwa ve ark. 1992. 1991. Ortorombik yapıdaki CuO4 kare birimleri GaO4 ile yerdeğiştirir ve 1212 süperyapısı meydana gelir (Huang ve ark. 1994) 1212 yapısıdır. Karen ve ark. 1992. Rajarajan ve ark. Manthiram ve ark.1 < x < 0.42 A° iyonik yarıçapları vardır. x = 0. Bu yapıda tetragonal P4/mmm yapısındaki CuO4 zinciri MO6 sekizyüzlüsü ile yerdeğiştirir ve 1212 yapısı meydana gelir (Beales ve ark. 1988. 1988.2 Baryumun Stronsiyum (Sr) ile kısmen veya tamamen yerdeğiştirmesi IIA grubu elementlerinden Mg’un 0. Rajarajan ve ark. Rajarajan ve ark. 1988). 1993. Zhang ve ark. Normal YBCO yapısı. Liang ve ark. Ehmann ve ark. Huang ve ark. Diğer bir yapı ise 1212 süperyapısıdır.

Ca2+’nın düşük akım yoğunluğunda çoğunlukla tanecik kıyıları boyunca. 1987). YBa2Cu3Oy yapısına Ca. δ = 7. Liang ve ark. Gunasekaran ve ark.2. Ono ve ark. 1989). 1989. 1989. 1993. 1991. 1988.2. Sm. Baldha ve ark. Veal ve ark. bKaren ve ark. 1987. Birim hücre parametreleri. Parent ve Moreau 1991.3 Baryumun Kalsiyum (Ca) ile yerdeğiştirmesi Y(Ba1-xCax)2Cu3Oδ bileşiğinde. Ganguli ve Subramanian 1991. 1988. SOED (Solid Oxide Electrochemical Doping) metoduyla katkılanmış ve Ba2+ iyonlarının elektriksel kuvvet altında Ca2+ iyonları ile yerdeğiştirdiği. 1996.5 için 80 K) (Babu ve ark. Golben ve Vlasse 1992. Birim hücre parametreleri. Rozell ve ark. Eu için Tc baskılanmıştır (Badri ve Varadaraju 1992. Veal ve ark.68 Y(Ba1-xSrx)2Cu3Oδ bileşiğinde maksimum x değeri 0. 1987. 1993. R(Ba1-xSrx)2Cu3Oδ (R=Nd.0 için Sr içeriği ile ortorombiklik kısmen muhafaza edilmektedir (Fjellvåg ve ark. 1987. Wada ve ark. 1988).4 Baryumun diğer iki değerliliklilerle katkılanması Y(Ba1-xMx)2Cu3Oδ (M = Mg.Yb. birim hücresinin çok küçük olduğu tespit edilmiştir (Matsumoto ve ark. Currie ve Forest 1988.8 olarak verilmiş (Golben ve Vlasse 1992) sinterleme sıcaklığının Sr içeriği ile arttığı gözlenmiştir (Parent ve Moreau 1991). Ca içeriğinin artışı kritik sıcaklığı azaltırken süperiletken ve süperiletken olmayan fazlar gözlenmiştir (Zhang ve ark. Sung ve ark. Tc. Tc. 1998). Hg) bileşiğinde katkılama kritik sıcaklığı azaltır. Cd. Gd. Dy. x’in artışıyla azalmaktadır (x = 0. x ile azalmış. Sr içeriğinin artışıyla izotropik olarak azalır. Zhao ve ark. Lu) için araştırılmış ve Yb için katı çözelti eilde edilebilirken Lu için gözlenmemiştir. x > 0. Eu.) 2. 1988. Zhao ve ark. Cd yapıya . yüksek akım yoğunluğunda tanecik kıyıları kadar tanecik içine de katkılandığı. 1988. 1988). Ihara ve ark. Taguchi 1988. Liang ve ark.32 değerlerinde Mg. 2. 1987. Cu yerlerine yerleşir (Komatsu ve ark.

Fe. Tatsumi ve ark.5 Baryumun tek değerliliklerle katkılanması Y(Ba1-xAx)2Cu3Oδ (A = Li. YBCO’ya yapılan çok sayıda geçiş metali katkılamaları (Zr. Co. Cs) katkısında en çok tercih edilen element K olmuştur (Ausloos ve ark. 1988.69 girememektedir (Andreas ve Kingon 1991.9Na0. Felner ve ark. Rajarajan ve ark. Ni. Pd. ve Re) yapıya giremediği için süperiletkenliği değiştirmemiştir. Fe.1 Bakırın ilk satır geçiş metalleri ile katkılanması YBa2(Cu1-xMx)3O7-δ (M = Sc. Gupta ve Braun 1988). 1987.1Cu3O7-δ bileşiğinde Na atomlarının akı çivileme merkezlerini geliştirmede negatif etkisinin olduğu bulunmuştur (Leng ve ark. Na. aSaito ve ark.06 için Sc ve V ile x = 0. 1988. Cr. 2. K. Co. Ancak Cu bölgesine yapılan katkılamalar süperiletkenliğe zarar vermektedir. Ti. Ni. Hg’nın çok küçük oranlardaki katkılamalarında Tc 90 K’nin üzerinde kalmasına rağmen kısa sürede yapıdan uçarak uzaklaşmaktadır (Pandey ve ark. Al) bileşiklerinde x = 0.3 Bakır (Cu) Bölgesinde Yapılan Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları YBCO’ya yapılan geçiş metalleri katkılamalarının nedeni genellikle fiziksel özelliklerini değiştirmektir. V. 2003). Nb. Zn. 1988.2. Ti. 1994). ve Ni katkılamalarında Tc için oldukça düşük değerler elde edilmiştir (Dou ve . V. Diğer bütün katkılamalarda Tc’nin azaldığı tespit edilmiştir.1 için Mn yerdeğiştirmeleri Tc de önemli bir değişikliğe neden olmamıştır. YBa1. Iguchi ve ark. Gupta ve Braun 1988. 1988). Ga. 2. ve Ru katkıları Cu ile yer değiştirmekle birlikte Tc’yi azaltmıştır. Mn. 1996). Co. 2. Pt. Rh. Ta. Özellikle Fe. Rb.3. 1988. Li ve Na katkılı örneklerde safsızlıklar gözlenmiş ve Tc yaklaşık 79 K civarında bulunmuştur (Ausloos ve ark.

Xiao ve ark. 1988. 1987. 1990. 1993. Ta. Yan ve ark. 1988.1) bileşiğinin EPR (Electron Paramagnetic Resonance) sonuçları.5 K civarında arttığı. kaldırma (levitation) kuvveti özelliklerinin x = 0. Ag ve Pt katkılamaları Tc’de önemli bir değişikliğe yol açmaz iken Ag katkılaması Tc’yi çok az artırmaktadır(Tholence 1987). 1987). 2. 63 K iken . Sn ve Pb katkılanması Au katkılamalarında x’in düşük değerlerinde Tc’nin 1. Streitz ve ark. bXiao ve ark. (aCieplak ve ark. 2000). 1988). 1987. Takabatake ve Ishikawa 1988). 1988) ve Si2’nin yapıya giremediği. 1992. YBa2Cu3-xScxO6+δ (x = 0-1. Oksijenden yoksun hazırlanan YBa2Cu3O6+y (y =0. 1987). 1990.02 değerinde yerdeğişterebildiği. Li ve Mg konsantrasyonları arttıkça Tc’nin azaldığı gözlemlenmiştir (Andresen 1991.3. Mg. 1990.00253 arasındaki değerlerde iyileştiği gözlenmiştir (Zhou ve ark. magnetik alan tuzaklaması. katkılı malzemelerin magnetizasyonunun sinterleme sıcaklığına oldukça bağlı olduğu tespit edilmiştir (Yao ve ark. alınganlığının ve üst kritik magnetik alanının değişmediği tespit edilmiştir (aCieplak ve ark. paramanyetizmanın Tc değerinin altında diamagnetik-süperiletken fazı ile baskılandığını. 1988. büyük değerlerinde 45 K kritik sıcaklık gözlenmiştir (Nishi ve ark. 1988). oda sıcaklığı özdirencinin azaldığı. Kewi ve ark.70 ark.00125 ile x = 0.2 Bakırın ikinci ve üçüncü satır geçiş metalleri ile Li. Subba Rao ve ark.73% oranında Fe katkısının Tc’yi düşürdüğü. 1988. Büyük tanecikli eriyik YBa2(Cu1-xZnx)3O7-δ bileşiğinde kritik akım yoğunluğu.6) bileşiğinde Tc. Tarascon ve ark. 1987) 0-3. Pd’nin küçük miktarlarında 92 K. bManeo ve ark. Tc değerinin altına inildikçe paramagnetik merkezin yer değiştirdiğini ortaya koymuştur (Baňacký ve ark. TakayamaMuromachi ve ark. Welp ve ark. Tholence 1987. Lin ve ark. 1988. 2001). bCieplak ve ark. 2002). Strobel ve ark. Cd ve Hg’nin x < 0. Tholence 1987. Strobel ve ark. bSaito ve ark. 1990. 1988. Nb (bGreaves ve Slater 1989. aManeo ve ark. 1991. Mo’nin ise Tc’yi 50 K civarına düşürdüğü tespit edilmiştir (Remschnig ve ark.

Tc’de küçük bir azalma meydana gelmesine rağmen en iyi süperiletkenlik özellikleri 0. Tek etki alanlı eriyik YBCO seramiklerinde akımı sınırlandırıcı hatalarda elementler anahtar olarak görev yapar. Tc’yi azaltırken Jc’yi artırmaktadır (Harada ve Yoshida 2002). Bu da süperiletken hacminin 100%’nde geçişi mümkün kılmıştır (Mendoza ve ark. birim hücrenin örgü sabitlerini azaltmaktadır. Gözenekli ve tanecik . birim hücrenin örgü sabitleri hafifçe artmaktadır (Wu ve ark 2000).65Cu NQR (Nuclear Quadrupole Resonance) tekniği ile incelenmiş ve Ni katkılamanın. eriyik YBCO üzerine konularak ön sinterleme sonucu nüfuzu araştırılmıştır. Sıcak noktalarda düşük termal iletkenlik ile birlikte yüksek miktarda enerji toplamak materyalin bozulmasıyla sonuçlanır. Jc’yi azaltmak için Tc’den daha düşük değerlerde optimal Jc değerini kullanarak uygun katkılama seviyesi tespit edilmiştir.5% CeO2 ve 0. YBa2Cu3O7-δ bileşiğine Pr katkısı. 2002). Sıcaklığa bağlı dielektrik sabitinde ve iç sürtünmede 200 K civarında ferroelektrik ve yapısal anormallikler gözlenmiştir.25% aralıklarla faklı SnO2. İyi düzenlenmiş Cu-O zincirlerine kalay katkılama ferroelektrik geçiş sıcaklığını modifiye etmektedir (Zheng ve Zhang 2002). Jc yi azaltmak sıcak noktalarda enerji tutulumunu azaltmanın bir yoludur.6 durumunda Tc 89 K’e yükselmiş ve Brom’un süperiletkenliği onardığı doğrulanmıştır (Dieng ve ark. 2000). Kalay katkılanmış YBa2Cu3O7−y bileşiğinde Mossbauer spektrumu kalay’ın Cu(1) pozisyonlarına gittiğini göstermiştir. 2. 2002). YBCO’ya Yapılan Diğer Katkılama ve Yerdeğiştirme Çalışmaları YBa2Cu3Oy (YBCO) süperiletkenine NaNO3 ilavesinde Tc hemen hemen değişmeden kaldığı halde NaNO3 ilavesinin artışı.4.71 Br/Cu=1/30 ve y = 0. 2000).1 örneklerinde 63.25% SnO2 katkılı örnekte ön sinterleme olmaksızın elde edilmiştir. Ferroelektrik düzenlenme Cu-O zincirlerinde meydana gelmektedir. x = 0. Ağırlıkça 0. örneği zayıf bir şekilde etkilediği ve Ni’in tercihli olarak düzlemlerde yer değiştirdiği soncuna varılmıştır (Lee ve ark. Saf YBCO ve YBa2-xLaxCu3-xNixO7-δ. NaCl ilavesinde ise Tc azalırken. Jc değeri 77 K’de 1 T magnetik alanda 90 kA/cm2 değerine ulaşmıştır (Leblond-Harnois ve ark.

1997). 197m sıcaklıklarda difüzyona uğradığı (bAraújo ve ark. nötral oksijenin bulunması süperiletken olmayan tabakanın kalınlığınının azalmasını ve bazı büyük açılı tanecik kıyılarında geçiş özelliklerinin artabileceğini öngörmektedir (Boyko ve ark. elektriksel iletkenlikte ve . 2002). Ca jelleri yüksek yoğunlukta YBCO tabletlere ve PLD ile hazırlanmış ince filmlere uygulanmış. Ni/YBCO ve Fe/YBCO örneklerinde ferromagnetik filmin kalınlığının artışıyla Tc ve Ic’nin azaldığı tespit edilmiştir (Ebara ve ark 2005). Uranyum katkılı Y-Ba-Cu-O sistemi Y2BaCuO5 fazı ve U parçacıkları içeren YBa2Cu3O7 içermektedir. Manyetik alan altında ise paramagnetik özellikler sergilemektedir (Hari Babu ve ark. aşırı katkılanmış yüksek sıcaklık süperiletkenlerinde geçiş özelliklerinde yeni bir sistemi işaret etmektedir (Castro ve Deutscher 2003). RH ile T arasında katkılama ile azalan Tc pikinin en uygun katkılamada görünmediği tespit edilmiştir. 197m Hg ve 199m Hg radyoaktif izotopları YBCO ince filme Hg radyoaktif izotopunun 653 K üstündeki katkılandığında Hg’nın örgü içinde hiçbir atomun bulunmadığı eşsiz bir yere yerleştiği tespit edilmiştir (Amaral ve ark. Ca’un tanecik sınırlarına difüzyonu süperiletkenlik özelliklerini değiştirmemiş ancak tanecik kıyıları boyunca Jc artmıştır (Berenov ve ark.72 kıyılarında süperiletken özellik göstermeyen bir yapıya sahip olan bulk YBCO’ya AgS katkılanmasıyla Ag’nn CuO zincirlerindeki yerlerle yer değiştirdiği ancak S’nin bütün mümkün yerlere girebildiği ve 10%’luk katkılama ile kritik sıcaklığın 92 K olduğu tespit edilmiştir (Tyagi ve ark. YBa2Cu3O7−δ (YBCO)’da nokta kusurları ve yükler içeren büyük açılı tanecik kıyılarının geçiş özelliklerinin bilgisayar simülasyonu ile incelenmesi. YBa2Cu3O7-δ çok kristalinde tanecik sınırlarına tercihli olarak Fe ve Ca katkılanmış. 2003). Ca katkılanmış malzemelerde Jc değeri artarken Fe katkılanmış malzemelerde Jc değerinin azaldığı bulunmuştur (Cheng ve ark. YBa2Cu3O6+δ’ya ince film üzerine Ni veya Fe ferromagnetik filmler RF Magnetron Sputtering tekniği ile depozito edilmişir. 1999) ve örgü içinde yüksek simetriye sahip bir yeri işgal ettiği bulunmuştur (aAraújo ve ark. 1999). Beklenmedik şekilde katkılamanın artmasıyla Tc pikinin ortaya çıkması. Değişik miktarlarda oksijen içeriğine sahip Ca katkılanmış YBCO filmlerde (RH) Hall sabitinin ve özdirencin sıcaklığa bağlılığının araştırıldığı çalışmada. 150 nm kalınlığındaki YBCO ince filme oda sıcaklığında Ge katkılanmış. Ge’un 60 nm’ye kadar girdiği. 1998). 2004). 2003).

H özelliklerin manidar bir şekilde değiştirdiği tespit edilmiştir (Zhao ve ark. Bunlar ARPES spektra ile araştırılmış ve . Sırasıyla Zn. Y-Ba-Cu-O tek tanecik bulk süperiletkenlerinde nano boyutlu az bir miktar ZrO2 ilavesiyle c ekseninde Y2BaCuO5 (Y211) parçacıklarının sıralandığı gözlenmiştir. Ga) katkılı YBCO’da Tc. kristal yapının değişmediği tespit edilmiştir (Avcı ve ark. Birisi yüksek hol katkılama seviyesi tarafından karakterize edilen ve süperiletken olmayan aralıklar içeren kısmı diğeri ise süperiletkenliği tutan kısmıdır. Zn. Jc değerinin anlamlı bir şekilde arttığı tespit edilmiştir (Mellekh ve ark. YBCO-123’ün fotoelektron spektrumu iki bileşen içermektedir.5% B2O3 ilave edilmesi. 2005). c örgü parametresinde 0. CuO2 düzlemlerinde Cu(2) yerleriyle yer değiştirdiği. Tc değeri katkısız YBCO ile karşılaştırıldığında 1 K azalmış. 2005). Jc değeri homojen olmayan örneğin mikroyapısından dolayı pozisyona bağlı olarak değişmiştir (Iida ve ark. Alan tuzaklaması. Katıhal difüzyon tekniği ile katkılanan Ag atomlarının. 30%’u Y2BaCuO5 içeren eriyik YBa2Cu3O7-δ’ye ağırlıkça 0. Y-123 yapısında tanecik sınırlarına yerleştiği ve Jc . 2006). 2005).2 105 A/cm2 (77 K’de) değerlere ve oda sıcaklığındaki özdirenç değerinin 2-3 kat azalmaya neden olduğu tespit edilmiştir (Görür ve ark. tanecikler arası bölgenin büyümesine. Jc = 4. Ga.1%’lik bir artışın Tc = 92 K. Tc’nin 85 K olduğu ve Al2O3 konsantrasyonunun artmasıyla keskin bir şekilde düştüğü.8 oranında nano boyutlu Al2O3 parçacıkları YBCO’ya ilave edilmiş ve Rietveld Refinement Tekniği ile XRD ve EDX analizleri sonunda ortorombikliğin azaldığı. Al2O3 parçacıklarının Cu(1) yerlerine ve Y yerlerine girebildiği. Zn ve Ni. Co ve Ga’un CuO zinciri boyunca Cu(1) yerlerini işgal ettiği tespit edilmiştir. kritik akım yoğunluğunun magnetik alanla ilişkisini gösteren grafikte. katkılama konsantrasyonu ile baskılanmıştır. Ni. düzgün kısmın sonunda Jc’nun oranı güçlü bir şekilde azalmıştır ((Traito ve ark. Co katkılamasının çöküntü meydana getirdiği gözlenmiştir.73 magnetizasyonda kayıplar olduğu. M (M = Co. tanecikler arasında iletken hatların zayıflamasına ve Tc ve Jc değerlerinde azalmaya neden olmuştur (Topal ve Özkan 2005). Jc’nun düşük alanlarda gözlenen düzgün kısmı uzamış. Ağırlıkça % 0. 2006). Ni. PLD ile hazırlanmış YBCO filme BaZrO3 katkısı. kaldırma kuvveti ve Jc çivilemeden dolayı bu durum en çok Zn’de gözlenmiştir (Zhou ve ark. 2005). 2006). MgO ve Ag/MgO zemin üerinde elektron beam evoporation tekniği ile üretilmiş YBa2Cu3O7-x ince filmlerde.

Gd1-xYxBa2Cu3O7-y ince filminde x arttıkça magnetik alan altında Jc değerinin arttığı (Wang ve ark. 2002).74 YBCO-123’ün düşük enerjili elektron yapısının genellikle LDA hesaplamalarıyla ve süperiletken olmayan karakterinin güçlü katkılamalarla meydana gelebileceği sonucuna varılmıştır (Zabolotnyy ve ark. YBCO (123) Bileşiğine Yapılan Gd ve Nb Katkılama Yerdeğiştirme Çalışmaları Y1-xGd xBa2Cu3O7-δ yapısında x = 0. 1989). alan-gerilim çivileye ve manyetik çivilemeye neden olmaktadır bu da Jc ve akı çivilemesindeki artışı açıklayabilmektedir (Feng ve ark. Jc değerinin manyetik alanla arttığı tespit edilmiştir. 2007). 1998). Gd ilave edilmiş örneklerde H ⊥ c konfigürasyonunda 70 K altında fishtail etkisi gözlenmiştir. 2004). Y yerlerine Gd’nin yerdeğiştirmesi. Bu etkinin Jc ve akı çivilemesini artırdığı. 2.4Gd0.6 haricinde x’in artışıyla bileşiklerin normal durum özdirençlerinde de artışlar gözlenmiştir (Hong ve ark. YBa2Cu3O7-x çok kristalinde Gd difüzyonu kritik sıcaklığı 88 K’den 91 . 1995) Y1-xGd xBa2Cu3O7-δ çok kristalinde Gd içeriğinin artışıla Jc değerlerinde azalma tespit edilmiştir (Theuss ve Kronmüller 1995).4 değerinde RE123 karışımının homojen ve en yüksek Jc ve Tc değerlerine sahip olduğu belirtilmiştir (Yulei ve ark. 2002).6Ba2Cu3Oy malzemelerinin manyetizasyon eğrileri farklı sıcaklıklarda SQID ile ölçülmüştür. Hazırlanılan (Y1-xGdx)BCO bileşiğinde x = 0. YBCO örneğinde böyle bir pik bulunmamıştır. Y2BaCuO5 parçacıklarının boyutlarının azalmasına. YBCO-123’e Gd difüzyonu tanecikler arası çiftlenmenin karakteristik gerilimi Jc ve Tc değerlerini artırmaktadır. Toz eritme yöntemiyle hazırlanan YBa2Cu3Oy ve Y0. Y1-xGd xBa2Cu3O7 çok kristalinde yapının ortorombik olduğu ve Gd içeriğinin artışıyla örgü parametrelerinde büyümenin olduğu tespit edilmiştir (El Ali ve ark. YBCO süperiletkeninden sonra sentezlenen GdBCO süperiletkeni YBCO’dan daha iyi oksijen tutma özelliğne sahiptir ancak oksijen eksikliğinde çok çabuk süperiletkenlik özelliklerini kaybetmektedir (Taka ve ark.5.

. YbaCuNbO yapısının ortorombik olduğu ve YBCO filmleri büyütmek için uygun olduğu tespit edilmiştir (Grekhov ve ark. 1995). 2007).05 değerleri için süperiletken özelliklerin geliştiği ve en yüksek Jc değerlerinin gözlendiği tespit edilmiştir (Srinivas ve ark. 1997.75 K’e ve Jc akım yoğunluğu 55 A/cm2’den 122 A/cm2’ye artırmıştır.21 değerinde süperiletkenyalıtkan geçişi olduğu ve YBCO’ya Nb ilavesiyle süperiletkenlik taneciklerinin dayanımının azaldığı ifade edilmiştir (Grekhov ve ark. Laser Ablation Tekniği ile SrTiO3 üzerine büyütülen YBa2Cu3-xNbxOy ince filminde x = 0. 1994). 1999). Grekhov ve ark. Seztezlenen YBa2Cu3-xNbxO7 malzemesinde x = 0.025 ve x = 0. Gd difüzyonu ile elde edilen bu gelişme. tanecikler arası bağlanmanın karakteristik bir dayanım kuvveti olduğu şeklinde yorumlanmıştır (Öztürk ve ark.

70 Nb 41 92.70000 1.30000 180.26000 90. Tablo 3.53 90.00000 1.00000 3.90 -- Örgü Parametreleri Valans Kabuk Orbital Çapı .00000 1.00000 253.07465 1.90638 285.1 Malzemelerin Hazırlanması Çalışmada.80000 502.00000 1.00000 -0.00000 212.74000 364.00 120.90 -78.40 -32.54600 255.04000 90.23801 56.44000 C12/m1 12 monoklinik 540.00 90.00 181.04000 330.30 44.30000 342.00000 -2.00 90.50 -- O 8 15.00000 1.49000 361.60000 363.80000 90.00 120.00 46.1 YBCO elementleri ve katkı atomlarının genel özellikleri (WEB) Y Atom Numarası Atom Ağırlığı [g/mol] Bağ Uzunluğu (Atom-Atom) [pm] Atomik Çap (Deneysel) [pm] Atomik Çap (Hesaplanan) [pm] Magnetik Moment [µN] Elektriksel Özdirenç [10-8 Ωm] Elektronegatiflik [Pauiling] Uzay Grubu Yapı a [pm] b [pm] c [pm] α [o] β [o] γ [o] s [pm] p [pm] d [pm] f [pm] 39 88.49000 90.74000 573.10 29.60000 578.00000 -0.00000 48.89000 Im/3m 229 bcc 502.80000 502.43540 130.24077 -3.00 90.40 ---- Cu 29 65.10 --- Gd 64 157.90000 508.60000 Im/3m 229 bcc 330.70000 215.00 201.00 90.82170 15.25000 357.99940 120.00 132.00 90.21013 35.90000 Fm/3m 225 ccp 361.00 235.90 -- Ba 56 137.74100 60.00000 6.00 137.00000 198.76 3.00000 233.22000 p63/mmc 194 hcp 364. MATERYAL VE METOT 3.49000 361.32700 434.60000 90.90585 355. Tablo 3.20 -102.00 189.20000 p63/mmc 194 hcp 363.80000 145.06000 90.10000 180.1’de gösterilen elementlerin özelliklerden faydalanılarak Gd ve Nb elementlerinin katkılanmasına karar verilmiştir.00000 145.00 90.00 90. Katkılaması yapılacak atomların tespitinde.00000 0.00 90.60000 135.04000 330.10 -93. YBa2Cu3O7-δ süperiletkenine ikili katkılama planlanmıştır.

025.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ (x = 0. örgü parametreleri ve bağ uzunlukları açısından Cu atomuna daha yakındır.1 mg hassasiyete sahip dijital terazi ile tartılmıştır.6Gd0. CuO.075.4Ba2-xNbxCu3O7-δ (x = 0.175. 2002). Y0. elektronegatifliği. • • • • Katkılananacak olan malzemelere referans teşkil etmesi amacı ile saf YBa2Cu3O7-δ malzemesi (Saf YBCO). Y0.025.5 + 2CO 2 2 standart YBCO denklemi temel alınarak aşağıdaki formüller yardımıyla her x katkısı için katıhal tepkime yöntemi kullanılarak başlangıç karışımları hazırlanmıştır. Nb tozları sitokiyometrik oranlarda 0.6Gd0. Kimyasal tozlar.1 Toz malzemeler için sitokiyometrik oranların hesaplanması Y2O3.225) (Cu-Nb Serisi). Gd2O3. Katkılanacak olan malzemelere referans teşkil etmesi amacı ile Y0. 1 (Y2 O 3 ) + 2(BaCO 3 ) + 3(CuO ) → YBa 2 Cu 3 O 6. BaCO3.4Ba2Cu3O7-δ (Gd-YBCO).125.125. 0. 0. 0.075. Bunun için aşağıdaki malzemelerin hazırlanması kararlaştırılmıştır.175. Fakat Gd tabanlı bileşik oksijen eksikliğinde çok çabuk süperiletken özelliklerini yitirmektedir (Taka ve ark. Katkılama oranları. Nb katkılaması (Ba-Nb Serisi) için . 0. Bu yüzden Nb atomlarının kakısı için Ba ve Cu bölgeleri seçilmiştir. Bu yüzden Gd katkısının Y ile birlikte kullanılmasına karar verilmiştir.6Gd0. 0. 0. Ayrıca atomik çapı ise Ba ve Cu atomlarının atomik çapları arasında yer almaktadır. Nb atomları uzay gurubu açısından Ba atomları ile aynı uzay grubuna sahip iken.225) (Ba-Nb Serisi).1. 0.77 GdBa2Cu3O7-δ bileşiğinde oksijen konsantrasyonu YBCO bileşiğine göre daha fazladır. 0. 3. YBCO yapısının daha baskın olması ve daha fazla oksijen tutabilmesi için mol olarak 60% Y ve 40% Gd oranları belirlenmiştir. Gd-YBCO.

8099 197.3359 79. .175.4Ba2Cu3O7-δ bileşiklerinin sitokiyometrik oranlarına göre hesaplanmış miktarları.000 99.2 Başlangıç komposizyonu için kullanılan oksit bileşiklerin özellikleri. Her x katkılı malzemenin sitokiyometrik oranlarına göre hesaplanmış miktarları ve referans teşkil edecek olan YBa2Cu3O7-δ ile Y0. 0.125. Başlangıç komposizyonu elde etmek için kullanılan oksit bileşiklerin ve elementlerin molekül ve atom ağırlıkları ile saflık dereceleri Tablo 3. 0.075.000 99.995 99.4982 92.5454 362.3-5’de verilmiştir.5 + 2CO 2 denklemleri kullanılmıştır.9064 Saflık Derecesi (%) 99. 0.4 Ba 2− x Nb x Cu 3 O 6.4 Ba 2 Cu 3− x Nb x O 6. 0.800 Kimyasal reaksiyonlarda her iki seri katkılama için x katkı miktarı 0. Tablo 3. Nb Katkılaması (Cu-Nb Serisi) için 3 (Y2 O 3 ) + 2 (Gd 2 O 3 ) + 2(BaCO 3 ) + (3 − x )CuO + xNb → 10 10 Y0.025.5 + 2CO 2 Gd-YBCO.6 Gd 0.2 de verilmiştir. Tablo 3.990 99.6 Gd 0.78 3 (Y2 O 3 ) + 2 (Gd 2 O 3 ) + (2 − x )(BaCO 3 ) + xNb + 3CuO → 10 10 Y0. Bileşik/Element Adı İtriyum Oksit Baryum Karbonat Bakır (II) Oksit Gadolinyum Oksit Niyobyum Kimyasal Formülü Y2O3 BaCO3 CuO Gd2O3 Nb Molekül/Atom Ağırlığı (g/mol) 225.225 olarak seçilmiştir.6Gd0.

79

Tablo 3.3

YBa2Cu3O7-δ bileşiği ve Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ bileşenlerin miktarları.
Formül YBa2Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba2Cu3O7-δ Y2O3 (g) 1.5000 0.6001 Gd2O3 (g) --0.6422 BaCO3 (g) 5.2434 3.4958

bileşiği için

Malzeme İsmi Saf YBCO Gd-YBCO

CuO (g) 3.1735 2.1350

Tablo 3.4 Ba-Nb serisi için bileşenlerin miktarları.
Malzeme İsmi Ba-Nb-1 Ba-Nb-2 Ba-Nb-3 Ba-Nb-4 Ba-Nb-5 Katkı Oranı (x) 0.025 0.075 0.125 0.175 0.225 Y2O3 (g) 0.6001 0.6001 0.6001 0.6001 0.6001 Gd2O3 (g) 0.6422 0.6422 0.6422 0.6422 0.6422 BaCO3 (g) 3.4868 3.3986 3.3103 3.2220 3.1337 CuO (g) 2.1350 2.1350 2.1350 2.1350 2.1350 Nb (g) 0.0207 0.0619 0.1031 0.1443 0.1856

Formül Y0.6Gd0.4Ba1.975Nb0.025Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.925Nb0.075Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.875Nb0.125Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.825Nb0.175Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.775Nb0.225Cu3O7-δ

Tablo 3.5 Cu-Nb serisi için bileşenlerin miktarları.
Malzeme İsmi Cu-Nb-1 Cu-Nb-2 Cu-Nb-3 Cu-Nb-4 Cu-Nb-5 Katkı Oranı (x) 0.025 0.075 0.125 0.175 0.225 Y2O3 (g) 0.6001 0.6001 0.6001 0.6001 0.6001 Gd2O3 (g) 0.6422 0.6422 0.6422 0.6422 0.6422 BaCO3 (g) 3.5310 3.5310 3.5310 3.5310 3.5310 CuO (g) 2.1172 2.0816 2.0460 2.0105 1.9749 Nb (g) 0.0207 0.0619 0.1031 0.1443 0.1856

Formül Y0.6Gd0.4Ba1.975Nb0.025Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.925Nb0.075Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.875Nb0.125Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.825Nb0.175Cu3O7-δ Y0.6Gd0.4Ba1.775Nb0.225Cu3O7-δ

Ba-Nb serisindeki tüm katkılar için Tablo 3.4’ten, Cu-Nb serisindeki tüm katkılar için Tablo 3.5’den yararlanılarak belirtilen miktarlardaki malzemeler 0.1 mg duyarlılığa sahip hassas terazi yardımıyla tartıldı. Her serideki tüm katkılar için ayrı ayrı karıştırılan tozlar, homojen bir karışım elde etmek için bir öğütücüde 6 saat ve agad havanda bir gün boyunca elde karıştırılmıştır. Daha sonra gri bir renk aldığı gözlenen toz karışımlar alümina (Al2O3) potalara konularak kalsinasyon işlemine hazır hale getirilmiştir.

80

3.1.2 Kalsinasyon işlemi

Toz haldeki karışımlar, kalibre edilmiş NABERTHERM marka ve N 11/R modelli kül fırınına yerleştirilmiştir. Fırın, oda sıcaklığından itibaren 925 oC’ye 3.75 oC/dakika hızla (4 saat) ısıtılmıştır. Toz karışımlar, bu sıcaklıkta 48 saat süreyle bekletilmiştir. Daha sonra oda sıcaklığına kadar 1.25 oC/dakika hızla (12 saat) soğutulmuştur. Kalsinasyon işlemine ilişkin şematik diyagram Şekil 3.1’de gösterilmektedir. Kalsinasyon işleminin gerçekleştirildiği kül fırını Şekil 3.2’de gösterilmektedir. Oda sıcaklığına kadar soğutulup fırından çıkarılan karışımların siyah renkli olduğu ve külçeleştiği gözlenmiştir. Fırından çıkartılan karışımlar, agat havanda iyice ezilerek, iki saat süreyle öğütülmüştür. Aynı şartlar altında ikinci kez kalsine edilen karışımlar, fırından çıkartıldıktan sonra iki saat süreyle tekrar öğütülmüştür.

Şekil 3.1

Ba-Nb ve Cu-Nb serisi örneklerin kalsinasyon işlemindeki için sıcaklık-zaman grafiği.

81

Şekil 3.2 NABERTHERM - N 11/R kül fırını ve kontrol paneli. 3.1.3 Kalsine edilmiş malzemelerin tablet haline getirilmesi

En son kalsinasyon işleminin ardından öğütülen toz karışımlar yaklaşık 1 gramlık miktarlarda, 13 mm çapa sahip tablet kalıbında (die set) 1000 psi (68.948 bar = 6.8948 MPa) basınç altında 5 dakika preslenerek silindirik tabletler (pellet) haline getirilmiştir. Tablet yapımı esnasında kullanılan pres ve die-set Şekil 3.3’te gösterilmektedir.

Şekil 3.3 Crystal Lab marka pres ve 13 mm çaplı KBr die seti.

82

3.1.4 Sinterleme işlemi

Sinterleme işlemi için malzemeler, önceden kalibre edilmiş CARBOLITE marka 201 modelli ve Eurotherm marka ve 2132 modelli kontrol paneline sahip tüp fırınını içine alümüna kayıkçık kullanılarak içinde yerleştirilmiş ve 10 oC/dakika ile 925 oC’ye ısıtılmıştır. Bu sıcaklıkta 1440 dakika bekletilmiş, 1440 dakikalık sürenin bitimine 30 dakika kaldığı esnada oksijen (O2) verilmeye başlanmıştır. 1440 dakikanın bitiminden sonra sıcaklık 4 oC/dakika ile 550 oC’ye düşürülmüştür. Bu sıcaklıkta 720 dakika beklemiş ve 300 dakikada oda sıcaklığına düşürülmüştür. Sinterleme işlemine ilişkin şematik diyagram Şekil 3.4’te gösterilmektedir. Sinterleme işleminin gerçekleştirildiği tüp fırını ve kontrol paneli Şekil 3.5’te gösterilmektedir.

Şekil 3.4

Ba-Nb ve Cu-Nb serisi malzemelerin sinterleme işlemindeki için sıcaklık-zaman grafiği.

Dikdörtgenler prizması şeklindeki malzemelere gümüş tel.5 CARBOLITE marka 201 modeli ve Eurotherm marka ve 2132 modelli kontrol paneli.3 mm kalınlığında bir kıl testere ile dikkatli bir şekilde kesilerek diktörtgenler prizması haline getirilmiştir. Malzeme üzerine alınan dört kontak ile standart dört nokta yöntemi (Four Point Probe) kullanılarak elektriksel direnç ve kritik akım yoğunluğu tayini yapılmıştır. .6 da gösterilen ultrasonik lehim makinesi ile İndiyum (In) kullanılarak lehimlenmiştir.83 Şekil 3. Ultrasonik lehim.1. 3. In’un malzemenin içine nüfuz etmesini sağladığı gibi kontak dirençlerinin oldukça düşük olmasını ve ölçümlerin daha hassas olmasını da sağlamıştır.5 Malzemelere kontak yapılması Sinterlenen malzemeler tüp fırınından çıkarıldıktan sonra 0. Şekil 3.

Valdes (1954) tarafından ρ özdirenç. Sonlu malzemeler için olan ilşkiyi ise Smith (1958) yayınlamıştır.1 Dört nokta yöntemi (FPP) ile elektriksel direnç ölçümü Özdirenç ölçümleri için kullanılan yaygın ve kullanışlı bir teknik standart dört nokta yöntemidir.2) . voltaj ve akımın okunan değerleri arasındaki fonksiyonel ilişki. bir doğrultu için incelenmiştir. Bütün bu çalışmalar üç boyutlu sonsuz yapılarda. ρs tabaka özdirenci ve r akım kaynağının tabakaya olan uzaklığıdır.1. Uhlir (1955) daha farklı geometriler için fonksiyonel ilişkileri genişletmiştir.6 Kontak almada kullanılan Ultrasonik Lehim Makinesi. 3. Bir akım kaynağı sonsuz genişlikteki bir tabaka için potansiyelde uzaklığa bağlı bir değişim verir: Iρ s ln r 2π ϕ − ϕ0 = (3.5. I akım. farklı geometriler için verilmiştir. Bir dipol (+ kaynak ve – kaynak) için potansiyel ise aşagıdaki gibi olur: ϕ − ϕ0 = Iρ x r1 ln r2 2π (3.1) Burada φ potansiyel.84 Şekil 3.

sonsuz genişlikte bir tabaka için potansiyel farklıdır: Δϕ = V = Iρ s π ln 2 (3.5324 I ln 2 I (3. 1 ve 2. arasındaki voltajı elde etmek için.7‘de görüldüğü gibi simetrik yerleştirilir.3) Buradan tabaka özdirenci: ρs = V π V = 4. Problar Şekil 3.7). Buradan hareketle. dipollerin sonsuz bir yerleşiminde olduğu (Şekil 3.7 Dikdörtgen malzeme üzerine FPP nin yerleştirilmesi .8) kabul edilir.5) Şekil 3. İki merkez nokta. Iρ x π π ln 2 sin 2 x + sin 2 y 2π d d ϕ − ϕ0 = − (3.85 Bu durumda tabaka üzerindeki FPP’un iki dış noktası dipol gibi görünür. Bütün dipoller 1 ve 2 noktaları arasındaki voltaja katkı yapar. a) Dikdörtgen malzemelerde FPP FPP ölçümlerinde dikdörtgen malzemenin boyutları a ve d olarak alınır (Şekil 3.4) olarak bulunur. Ollendorf (1932) bir çizgi boyunca eşit aralıklarla yerleştirilen sonsuz sayıdaki akım kaynağı için potansiyel dağılımını aşağıdaki gibi ifade etmiştir.

6) Her bir kaynak çizgisi V voltaja aşağıdaki miktar katkı yapar: Δϕ = − Iρ x ⎛ e x ( yn + s ) / d − e − x ( yn + s ) / d ln⎜ 2π ⎜ e xyn / d − e − xyn / d ⎝ (3. Malzemede FPP ile ölçülen voltaj aşağıdaki şekilde verilir: . Kaynakların bütün çizgilerinde.7) b) Dairesel malzemelerde FPP Bu durumda sınır şartlarını yerine getirmek için bir görüntü gereklidir. dairenin üzerindeki bir dipolden yansıma ile elde edilir.8 FPP yönteminde dikdörtgen malzeme için görüntü sistemleri.86 Şekil 3. Bundan dolayı ifadeler basitleşir: Iρ x ln e xy / d − e − xy / d 2π ϕ − ϕ0 = − ( ) ⎞ ⎟ ⎟ ⎠ (3. 1 ve 2 noktalarının x koordinatları sıfır olacak şekilde koordinat sistemi seçilir. Bu görüntü.

9) Sonsuz genişlikteki filmin kalınlığı w olmak üzere. dairenin çapıdır (Şekil 3. Buradan malzeme özdirenci ρ = ρ s w olarak bulunur. Film sonsuz dilim gibi düşünülebilir ve uygun tabaka direnci elde edilir. (3. Sonsuz genişlikli bir tabaka da FPP için aşağıdaki ilişkiler mevcuttur: ρs = V ln 2 I (3.87 ⎡ ⎛ ⎛ d ⎞2 ⎞⎤ ⎜ ⎜ ⎟ + 3 ⎟⎥ ⎢ Iρ ⎜ s ⎟⎥ 1 V = s ⎢ln 2 + ln⎜ ⎝ ⎠ 2 ⎟⎥ = Iρ s ⎛ d ⎞ π ⎢ ⎜ ⎛ d ⎞ − 3 ⎟⎥ c⎜ ⎟ ⎢ ⎜⎜ s ⎟ ⎟ ⎝s⎠ ⎢ ⎥ ⎝ ⎠ ⎝ ⎠⎦ ⎣ Burada d.8) Şekil 3.9).10).10) . özdirenç aşagıdaki gibi yazılabilir: ρ = ρsw = π ⎛ w⎞ V w F⎜ ⎟ I ln 2 ⎝ s ⎠ (3.9 Dairesel malzeme üzerine FPP nin yerleştirilmesi. voltaj yüzeye dik uygulanır (Şekil 3. c) İnce malzemelerde FPP Bir filmde sonlu kalınlık w olmak üzere.

⎛V ⎞ ⎝I⎠ (3.88 ⎛ w⎞ F ⎜ ⎟ . ⎝s⎠ Şekil 3.11) 3. Olympus GX41 marka optik mikroskop ve . ⎝s⎠ Buradan bir film için özdirenç: ρ = ρsw = ⎜ ⎟ wCI olarak bulunur (Demirci 2005).2.2 Malzemelerin Analizi 3.10 w kalınlıklı ince tabakaya FPP nin yerleştirilmesi ⎛ w⎞ Bir sonlu malzeme için F ⎜ ⎟ birinci mertebe düzeltmesi gibi kullanılabilir.1 Optik fotoğraf çekimi Malzemelerdeki kristallenmeyi ve tanecik büyüklüklerini gözlemlemek amacı ile her bir malzemenin optik fotoğrafları. düzeltme faktörüdür.

Yoğunluk ölçümü için malzemelerin havadaki kütlesi (Mm) ve sıvı içindeki kütlesi (Ms) ölçüldü ve denklem 3.2.2 Yoğunluk tayini Sinterlenen malzemelerin yoğunluk ölçümleri Archimedes Yoğunluk Ölçme Sistemi (Densitometre) ile yapılmıştır. . Cihaz diethylphthalae sıvısına kısmen batırılmış askı ile dijital mikrobalansa bağlı bir sistemden ibarettir.11).89 Moticam 3000 dijital görüntüleme aygıtı altında 500 kez büyültülerek çekilmiştir (Şekil 3. 3.122 g/cm3’tür.11 Olympus GX41 marka optik mikroskop ve Moticam 3000 dijital görüntüleme aygıtı.12 kullanılarak yoğunluk değerleri hesaplanmıştır. Diethylphthalae sıvısının yoğunluğu 15 oC’de 1. Şekil 3.

02 K’dir. malzemede oluşan gerilim iç uçlar vasıtası ile hassas bir multimetrede okunmuştur. Kriyostat sistemi 10-6 Torr basınca düşürüldükten sonra bir güç kaynağından gelen ± 5 mA’lik akım. ρ=R s l (3. kritik geçiş sıcaklığı. ampermetrenin verdiği akım değeri ve kriyostatın sıcaklık değeri bir bilgisayar programı yardımıyla bilgisayara aktarılmış.12) (dm: malzemenin yoğunluğu.12) ile 70-130 K sıcaklık aralığında yapılmıştır. Ortamın sıcaklığı numunenin yerleştirildiği tutucuda (holder) bulunan iki adet bakır-konstantan termoçiftler (thermocouple) yardımıyla kontrol edilmiş ve bu termoçiftlerin ölçtüğü sıcaklık bir sıcaklık kontrol ünitesinde okunduktan sonra bilgisayara aktarılmıştır. kritik geçişin başladığı Tconset ve kritik geçişin bittiği Tcoffset sıcaklık değerleri belirlenebilmektedir.2. Bu yolla malzemenin süperiletken olup olmadığı. Ölçüm yapılan sistemde sıcaklık hassasiyeti ±0.90 dm = ds Mm Mm − Ms (3. malzemeye dış uçlardan verilerek. Süperiletkenin kritik sıcaklığı hakkında bilgi edinmenin bir yolu da elektriksel özdirenç ölçümleridir. gerekli hesaplamaların ardından malzeme direnci ile sıcaklık değeri bir veri dosyasına kaydedilmiştir.7’de gösterilen dikdörtgen malzemeler için standart dört nokta yöntemi kullanılarak CTI-Cyrogenics Cyrodyne Refrigerator System (Şekil 3. sıvının yoğunluğu) 3. Ölçülen direnç değerleri.3 Elektriksel özdirenç ölçümleri Süperiletken malzemelerin karakteristik özelliklerinden en önemlisi kritik geçiş sıcaklığıdır (Tc). Malzeme yüzeyine ultrasonik lehim ile gümüş tellerle 4 adet kontak yapılmıştır. ds. Multimetreden okunan gerilim değeri. Üretilen malzemelerin elektriksel özdirençleri için ölçümler şekil 3.13) bağıntısı kullanılarak özdirenç değerlerine dönüştürülmüştür. .

12 CTI-Cyrogenics Cyrodyne Refrigerator System. 3. .2. Akım malzemeyi süperiletken halden normal hale dönüştürünceye kadar artırıldığında iç uçlar arasında bir gerilim gözlenecektir.4 Kritik akım yoğunluğu ölçümleri Süperiletkenlerin mikroyapısına önemli ölçüde bağlı olan kritik akım yoğunluğu (Jc). Güç kaynağından gelen akım ile bu akımın malzeme üzerinde oluşturduğu gerilim bir bilgisayar programı yardımıyla veri dosyasına kaydedilmiştir.13’te gösterilen düzenekte ölçülmüştür. Malzeme sıvı azot sıcaklığında süperiletken durumda iken akım süperiletkenliği bozacak kadar büyük değerlere sahip değil ise iç uçlar arasındaki gerilim 10-6 – 10-7 V civarında olacaktır.91 Şekil 3. Kritik akım yoğunluğu hesaplarında bir kriter belirlenmiş ve bu kritere göre hesaplama hesaplama yapılmıştır. Bu gerilime karşılık gelen akım kritik akım olarak (Ic) olarak bilinmektedir. Kritik akım yoğunluğu ölçümleri sıvı azot sıcaklığında (77 K) stantard DC dört nokta yöntemi kullanılarak Şekil 3. süperiletkenliğin teorisi ve pratik uygulamaları için oldukça önemlidir.

92 J c ( kriter ) = V (μV ) l (cm ) (3. l örgü r düzlemlerini ve a. 10o ≤ 2θ ≤ 60o aralığı için 5o/dakika tarama hızı ve 0. h.2. düzlemler arası mesafeyi.13 Kritik akım yoğunluğu (Jc) ölçüm düzeneği. Elde edilen kırınım deseninde d. c örgü parametrelerini ve G . Ölçümler esnasında difraktometredeki bakır hedefe 36 kV’luk gerilim ve 26 mA’lik akım uygulanarak elde edilen Cu-Kα ışınları gönderilmiştir.5 X-ışını kırınımı (XRD) ölçümleri X-ışınları kırınım desenlerinden yararlanarak bir malzemenin kristal yapısı hakkında bilgi edinilebilir ve örgü parametreleri tayin edilebilir. 3.14) ölçümüştür. k.14) (l: FPP’da gerilim ölçen uçlar arasındaki mesafe) Şekil 3. Üretilen malzemelerin X-ışını kırınım desenleri Rigaku Multiflex difraktometresinde (Şekil 3. b.02o örnekleme aralığı kullanılmıştır. esas uzaydan ters uzaya gidildiğinde .

24) (3.16) r r Vi a b ×c r r r r a ×b a×b * c = 2π = 2π r r r (3.22) r 2π Ghkl = [hbc sin α iˆ + kca sin β ˆ + lab sin γ kˆ j Vi ve r rr ˆ ˆ Vi = a × b c = ab sin γ k .19) (3. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2π d hkl = r Ghkl (dhkl : esas örgüdeki (hkl) düzlemleri arası uzaklıktır) r Ghkl = ha * + kb * + lc * r r 2πh 2πh b × c * ˆ ha = = bc sin α i Vi Vi r r 2πk (c × a ) 2πk * kb = = ca sin β ˆ j Vi Vi r r 2πl a × b 2πl ˆ lc * = = ab sin γ k Vi Vi (3. c* ise r r r a . b*. c şu şekilde bulunur.18) (3.21) ( ) (3. r r r r b ×c b ×c * a = 2π = 2π r r r (3.25) r Ghkl = ise (G ) r hkl 2 ( ) r Ghkl 2 4π 2 2 2 2 2 = 2 h b c sin α + k 2c 2 a 2 sin 2 β + l 2 a 2b 2 sin 2 γ Vi [ ] (3.ck = abc sin γ ] (3.20) ( ) (3. esas örgünün (hkl) düzlemlerine diktir.93 örgü noktalarına tekabül eden vektörü göstermek üzere.26) . ters örgü vektörleri a*.17) Vi a b ×c r Ghkl ters örgü vektörü.23) ( ) (3. b .15) Vi a b ×c r r r r (c × a ) = 2π (cr× a ) * b = 2π (3.

14 Rigaku Multiflex marka X-ışını difraktometresi. c ve V (Hacim) hesaplamaları en küçük kareler yöntemiyle denklem 3.28) (3.31) a.27) r h 2 b 2 c 2 sin 2 α k 2 c 2 a 2 sin 2 β l 2 a 2 b 2 sin 2 γ Ghkl = 2π + + a 2 b 2 c 2 sin 2 γ a 2 b 2 c 2 sin 2 γ a 2 b 2 c 2 sin 2 γ r h 2 ⎛ sin 2 α ⎞ k 2 ⎜ ⎟+ Ghkl = 2π a 2 ⎜ sin 2 γ ⎟ b 2 ⎝ ⎠ ⎛ sin 2 β ⎞ l 2 ⎜ ⎜ sin 2 γ ⎟ + c 2 ⎟ ⎝ ⎠ (3.30 h2 k 2 l 2 1 = + + d 2 a2 b2 c2 şeklini alır.31’i esas alan bir bilgisayar programı ile yapılmıştır. β = 90o. . γ = 90o ise denklem 3. b.30) 2π d hkl = r = Ghkl 1 h2 a2 ⎛ sin 2 α ⎞ k 2 ⎜ ⎟ ⎜ sin 2 γ ⎟ + b 2 ⎠ ⎝ ⎛ sin 2 β ⎜ ⎜ sin 2 γ ⎝ ⎞ l2 ⎟+ 2 ⎟ c ⎠ Eğer yapıda α = 90o.29) (3. (3. Şekil 3.94 r Ghkl = (G ) r hkl 2 = 2π Vi h 2b 2c 2 sin 2 α + k 2c 2 a 2 sin 2 β + l 2 a 2b 2 sin 2 γ (3.

Görüntüler. kristallenme gibi nitel bilgileri için herbir malzemenin taramalı elektron mikroskobu yardımıyla görüntüleri elde edilmiştir. Ölçüm süresi 30 saniye ve sayım hızı 1300 sayım/dakika olarak belirlenmiştir. Hazırlanan malzemelerin tanecik büyüklükleri. yüksek voltaj ile hızlandırılmış elektronların malzeme üzerine odaklanması.15) elektron mikroskobunda 20 kV potansiyel altında 3500 kere büyültme ile elde edilmiştir.2. bu elektron demetinin malzeme yüzeyinde taratılması sırasında elektron ve malzeme atomları arasında oluşan çeşitli girişimler sonucunda meydana gelen etkilerin uygun algılayıclarda toplanması ve sinyal güçlendiricilerinden geçirildikten sonra bir katot ışınları tüpünün ekranına aktarılmasıyla elde edilir. tanecik yönelimleri. Modern sistemlerde bu algılayıcılardan gelen sinyaller dijital sinyallere çevrilip bilgisayar monitörüne verilmektedir.95 3.6 Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) görüntüleri ve Enerji Dağılım Spektrometresi (EDS) ölçümleri Taramalı Elektron Mikroskobunda (SEM) görüntü. EDS spektrumunda görülen pikler. JEOL marka ve JSM-6390LV modelli (Şekil 3. . SEM görüntüleri alınan bölgeler için yapılan EDS analizi ile elementlerin malzeme içindeki ağırlıkça yüzde oranları tayin edilmiştir. atomların K ve L X-ışınlarından oluşmaktadır.

.96 Şekil 3.15 JEOL marka ve JSM-6390LV modelli taramalı elektron mikroskobu ve EDS aparatı.

Tc’deki değişiklikler SEM ve XRD verileri ile karşılaştırılmıştır. X-ışını polikristal difraktometresi ile elde edilen kırınım desenlerinden. O. tanecikler arası boşluklar. Yapılan katkılamanın YBCO süperiletkenlerinin yapısal. 0. SEM görüntülerinin alındığı kısmi bölgeye ait.4Ba2-xNbxCu3O7-δ) ve Cu-Nb serisi (Y0. polarize optik mikroskop ile elde edilen görüntüleri yardımıyla incelenmiştir. Taramalı Elektron Mikroskobundan (SEM) alınan görüntülerin analizleri ile incelenmiştir. 0. 0.97 4.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ) olmak üzere x = 0. Yapılan katkılamaların Tc üzeinde meydana getirdiği değişiklikler araştırılmıştır. Hazırlanan malzemelerin yapısal.125.6Gd0. SEM görüntülerinden elde edilen sonuçlar ile XRD (X-Ray Diffraction) sonuçları karşılaştırılmıştır.4Ba2Cu3O7-δ (GdYBCO) bileşikleri ile Ba-Nb serisi (Y0. elektriksel ve süperiletkenlik özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. elektriksel ve süperiletkenlik özellikleri incelenmiştir. taneciklerin yönelimleri.6Gd0. örgü parametreleri ve taneciklerin yönelimleri incelenmiştir. Katkılamanın. uygulanan ısıl işlemin tanecikler üzerine etkisi.1 Giriş Başlangıç kompozisyonu YBa2Cu3O7-δ (saf YBCO) ve Y0.225 katkı miktarları için malzemeler katıhal reaksiyon yöntemi ile hazırlanmıştır. Ba. 0. Hazırlanan malzemelerin yapı içindeki taneciklerinin büyüklükleri. Gd ve Nb miktarlarının kantitatif analizleri EDS (Energy Dispersive Spectrometry) spektrumlarının analizleri ile yapılmıştır.175. fiziksel. Taneciklerin büyüklükleri. hazırlanan malzemelerdeki Y. fiziksel. tanecikler arası mesafeler ve boşluklar. malzemelerin yoğunlukları üzerine etkisi araştırmak için yoğunluk .025. malzemelerin içerdiği fazlar. Malzemelerin elektriksel özellikleri için R-T ölçümleri yapılarak kritik sıcaklık (Tc) değerleri tespit edilmiştir.075. kriter olarak alınmıştır. Kritik akım yoğunluğu (Jc) ile katkı miktarı (x) arasındaki ilişki incelenmiştir. Cu. DENEYSEL BULGULAR 4. malzemelerin her birinin 77 K değerinde I-V ölçümleri yapılarak kritik akım yoğunluğu (Jc) değerleri hesaplanmıştır.6Gd0. Daha sonra. Jc değerlerinin hesabında 2μV/cm.

Malzemelerin yoğunlukları (d) ile katkı miktarı (x) arasındaki ilişki incelenmiştir. kristallerin farklı büyüme yönlerine sahip olduklarını göstermektedir. Ba-Nb-4. Ba-Nb-1. Ayrıca hiçbir örnekte tercih edilebilir bir yönde büyüme olmamıştır. Bu.98 ölçümleri yapılmıştır. Polarize ışık demeti altında çekilen mikrograflarda Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisinde Nb konsantrasyonunun artmasıyla daha da belirgin hale gelen kümelenmiş parlak renkli kristalimsi yapılar görülmektedir. Ba-Nb-2. Bu durumun genel olarak tüm malzemelere uygulanan sinterleme işlemi için seçilen sıcaklığın Gd-YBCO kristallerinin büyümesine katkıda bulunmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Boşluk miktarının azalması kütlesel yoğunluğun artmasına neden olmaktadır. Mikrograflardaki siyah bölgeler boşlukları temsil etmektedir. Ba-Nb-3. Aynı serilere ait fotoğraflardan Nb miktarının (x) artmasıyla birlikte tanecik boyutlarında küçülmenin meydana geldiği görülmektedir. Ba-Nb-5 (Ba-Nb serisi) ve Cu-Nb-1.1-12’de verilmiştir. CuNb-3. Gd-YBCO. Gd-YBCO’ya ait mikrografda taneciklerin diğer malzemelere göre büyük olduğu görülmektedir. Ba-Nb-5 ve Cu-Nb-5 malzemelerinde belirgin şekilde gözlenen kristalimsi yapıların Nb miktarına bağlı olarak ortaya çıktığı dolayısı ile Nb içerdiği düşünülmektedir. Cu-Nb-2. 4. Ayrıca boşluk miktarının azalması sonucunda süperiletken özelliklerin iyileşitiği bilinmektedir. Elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer çalışmaların sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Polarize optik mikroskop ile çekilen fotoğrafların incelenmesinden süperiletken kristallerin tanecik boyutlarının ve taneciklerin yönelimlerinin farklı olduğu açıkça görülmektedir. Süperiletken yapıya ait taneciklerin renkleri farklı tonlarda görülmektedir. Cu-Nb-4 ve Cu-Nb-5 (Cu-Nb serisi) malzemelerine ait çekilen fotoğraflar Şekil4. Optik görüntüler 500 kez büyütme ile elde edilmişlerdir. Optik fotoğraflarda flu olarak gözlenen bölgeler odaklanan kısmın altında veya üstünde kalan bölgelerdir. .2 Optik Fotoğraf Analizleri Polarize ışık demeti altında sırasıyla saf YBCO.

2 Gd-YBCO’nun polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı. .1 Saf YBCO’nun polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı. Şekil 4.99 Şekil 4.

Şekil 4. .100 Şekil 4.3 Ba-Nb-1’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.4 Ba-Nb-2’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.

6 Ba-Nb-4’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.101 Şekil 4. . Şekil 4.5 Ba-Nb-3’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.

Şekil 4.102 Şekil 4.8 Cu-Nb-1’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı. .7 Ba-Nb-5’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.

.10 Cu-Nb-3’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı. Şekil 4.9 Cu-Nb-2’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.103 Şekil 4.

11 Cu-Nb-4’ün polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı. .12 Cu-Nb-5’in polarize optik mikroskobu ile çekilmiş fotoğrafı.104 Şekil 4. Şekil 4.

Enerjiye karşın şiddet ölçeğinde. şiddet ile atom miktarı arasında lineer bir ilişki vardır.3 SEM ve EDS Analizleri Bazı kristal yapılar içinde değişik nedenlerle yönelimi çevresinden farklı bölgeler vardır ki bu bölgeler. Bu çok küçük tanecikli yapılar SEM mikrofotoğrafları ile açık bir şekilde gözlenebilmektedir. Malzemelerin görüntüleri 3500 kez büyütme sonucu elde edilmiştir. SEM ile elde edilen fotoğraflardan tanecik büyüklükleri.105 4. taneciklerdeki yönelmeler keyfidir. tanecik sınırları. tanecik (grain) olarak tanımlanmaktadır. Bu durumda kısmen farklı yönelimli aynı cins iki kristalin ara yüzeyinde tam uyumun sağlandığı ve sağlanamadığı noktaların oluşturduğu desen Moiré deseni olarak tanımlanmaktadır. Ancak SEM fotoğraflarından elde edilen görüntülerde. tanecik yönelimleri. Ba bölgesine ve Cu bölgesine Nb katkılamasının yapıda meydana getirdiği değişiklikleri analiz etmede SEM görüntülerinden faydalanılmıştır. Tanecikler oluşumları esnasında çevrelerindeki atomik yerleşime uyum sağlayabilmek için kendi atomik düzenimlerini de kısmen değiştirirler. Bu lekelerin YBCO’nun eriyik faza olan eğiliminden kaynaklandığı düşünülmektedir. Dolayısı ile EDS analizlerinden elde edilen sonuçlar başlangıç karışım oranları ile karşılaştırılamamıştır. Şekil 4. SEM görüntüleri alınan bölgeler için yapılan EDS analizi ile elementlerin malzeme içindeki ağırlıkça yüzde oranları tayin edilmiştir. tanecikler arası mesafeler küçük.13’te görülen saf YBCO’ya ait SEM fotoğrafında tanecikler üzerinde koyu renkli lekeler görülmektedir. Yüksek şiddette pik veren atomların malzeme içerisindeki ağırlıkça yüzde miktarları da fazla olacaktır. Tanecikler büyük. Şekil 4. ön kısımdaki tanecikler ise daha büyük görüneceği için. SEM görüntülerine bakıldığında tanecikler ve tanecikler arası boşluklar açıkça görülmektedir. Gerçek tanecik büyüklükleri XRD analizlerinden elde edilebilir. arka kısımdaki tanecikler daha küçük. tanecik büyüklüklerini nitel olarak ifade etmek daha doğru olur. atomların K ve L X-ışınlarından oluşmaktadır. EDS spektrumunda görülen pikler. Bu oranlar malzemenin genelini kapsamayıp sadece görüntülenen bölgeyi içermektedir.14’de saf YBCO’ya ait EDS spektrumu ve . uygulanan ısıl işlemlerin tanecikte meydana getirdiği değişiklikler incelenmiştir. tanecikler arası boşluklar.

tanecikler arasındaki boşlukları artırmıştır. yapıda Y. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir.106 Tablo 4. Cu.4’te ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Cu ve O dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. tanecikler arasındaki boşlukları azaltmıştır.16’de GdYBCO’ya ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Tanecik yönelimleri. EDS spektrumunda. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde konumlandığı ve sayılarının arttığı görülmektedir. yapıda Y. Şekil 4. taneciklerdeki yönemeler keyfidir. EDS spektrumunda.2’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen.075 oranındaki katkılama.21’de Ba bölgesine yapılan x = 0. Şekil 4.15’te Gd-YBCO malzemesinden çekilen SEM fotoğrafı görülmektedir. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Cu ve O dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Gd. yapıda Y.18’de Ba-Nb-1’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Şekil 4.17’de Ba bölgesine yapılan x = 0. Gd. Şekil 4. Şekil 4. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Cu. Ba-Nb-2 malzemesine ait tanecikleri küçültmüş. EDS spektrumunda. Ba. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Tanecik yönelimleri hakkında daha net bilgi X-ışınları . Ba-Nb-3 malzemesine ait tanecikleri küçültmemiş ve tanecikler arasındaki boşlukları azaltmıştır. tanecikler arası mesafeler küçük. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde konumlandığı görülmektedir. Ba.19’da Ba bölgesine yapılan x = 0.025 oranındaki katkılama. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Şekil 4. Ba. EDS spektrumunda.15’te taneciklerin oldukça büyük ve birbirlerine daha iyi temas halinde.20’de Ba-Nb-2’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Ba. yapıda Y. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir.1’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Gd.125 oranındaki katkılama.3’te ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Şekil 4. Şekil 4. Ba-Nb-1 malzmesine ait tanecikleri büyütmüş. Tanecik yönelimleri keyfidir. Tanecik yönelimleri keyfi ancak saf YBCO ve Gd-YBCO’ya göre daha düzenlidir. görüntüsü alınan bölgeyi kaplayan küçük parçacıklardan dolayı tam olarak ifade edilememiştir.

malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde konumlandığı ve sayılarının daha da artarak kümeleşmiş yapılar şeklinde bulunmaya başladığı görülmektedir.025 oranındaki katkılma. Cu.27’de Cu bölgesine yapılan x = 0.5’te ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. yapıda Y.6’da ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Cu. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde konumlandığı ve sayılarının daha da artarak kümeleşmiş yapılar şeklinde tanecikler arasındaki boşluklara yerleşmeye başladığı görülmektedir. Gd. Şekil 4. Şekil 4. Şekil 4.25’te Ba bölgesine yapılan x = 0.24’de Ba-Nb-4’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Tanecik yönelimleri. Cu-Nb-1 malzemesine ait tanecikleri manidar şekilde büyütmüş ve tanecikler arasındaki boşlukları azaltmıştır. Gd. Ba-Nb-4 malzemesine ait tanecikleri manidar oranda küçültmemiş ve tanecikler arasındaki boşlukları biraz artırmıştır.7’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Ba. yapıda Y. görüntüsü alınan bölgeyi kaplayan küçük parçacıklardan dolayı tam olarak ifade edilememiştir.22’de Ba-Nb-3’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. EDS spektrumunda. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir.175 oranındaki katkılama. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerini kapladığı ve özellikle tanecikler arasındaki boşlukları doldurduğu görülmektedir.225 oranındaki katkılama.26’de Ba-Nb-5’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Tanecik yönelimleri hakkında daha net bilgi X-ışınları kırınım desenlerinde gözlenen şiddetin büyük veya küçük oluşu ile söylenebilir.107 kırınım desenlerinde gözlenen şiddetin büyük veya küçük oluşu ile söylenebilir. Ba-Nb-5 malzemesine ait taneciklerini küçültmüş ve tanecikler arasındaki boşlukları artırmıştır.23’te Ba bölgesine yapılan x = 0. Tanecik yönelimi keyfidir. Gd. EDS spektrumunda.28’de Cu-Nb-1’e ait EDS . Şekil 4. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Şekil 4. Şekil 4. Cu. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Ba. Ba. Şekil 4. EDS spektrumunda. Tanecik yönelimleri keyfidir. yapıda Y.

Cu.10’da ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. yapıda Y.175 oranındaki katkılama. Cu. Cu-Nb-3 malzemesine ait tanecikleri manidar oranda küçültmemiş ancak tanecikler arasındaki boşlukları artırmıştır.11’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. EDS spektrumunda.108 spektrumu ve Tablo 4. Şekil 4. Tanecik yönelimleri keyfi olsa da düzenli sayılabilecek bir yapı mevcuttur. Ba. Şekil 4.34’de Cu-Nb-4’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4.30’da Cu-Nb-2’ye ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde konumlandığı görülmektedir. Ba. Cu-Nb-4 malzemesine ait tanecikleri bir miktar küçültmüş buna bağlı olarak tanecikler arasındaki boşlukları azalmıştır. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. EDS spektrumunda.125 oranındaki katkılama. EDS spektrumunda. Ba. Şekil 4. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Cu. yapıda Y. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir.33’te Cu bölgesine yapılan x = 0.29’da Cu bölgesine yapılan x = 0. Ba. EDS spektrumunda. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. yapıda Y.32’de Cu-Nb-3’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4. Gd. Cu. Gd. Şekil 4. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların tanecikler üzerinde ve tanecik sınırlarında konumlandığı görülmektedir. Gd. yapıda Y.31’de Cu bölgesine yapılan x = 0.075 oranındaki katkılma.8’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. Şekil 4. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan . malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların sayılarının artarak tanecikler üzerinde ve tanecik sınırlarında konumlandığı görülmektedir. Şekil 4. Gd. Cu-Nb-2 malzemesine ait tanecikleri manidar bir şekilde büyütmemiş ancak tanecikler arasındaki boşlukları azaltmıştır. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. Tanecik yönelimleri keyfi olsa da düzenli sayılabilecek bir yapı mevcuttur. Tanecik yönelimleri keyfidir.9’da ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen.

109 küçük parçacıkların sayılarının daha da artarak tanecikler üzerinde ve tanecik sınırlarında kümelenerek konumlandığı görülmektedir. . Şekil 4. Cu.36’de Cu-Nb-5’e ait EDS spektrumu ve Tablo 4.225 oranındaki katkılama. Tanecik yönelimleri keyfidir. Gd. Ba. EDS spektrumunda.12’de ise EDS spektrumunun analizi sonucu tespit edilen. malzeme içerisindeki atomların ağırlıkça yüzdeleri verilmiştir. yapıda Y. Cu-Nb-5 malzemesine ait tanecikleri manidar şekilde küçültmemiş ancak tanecikler arasında derin boşluklar meydana getirmiştir. Nb konsantrasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan küçük parçacıkların sayılarının daha da artarak tanecikleri kapladığı ve tanecikler arasındaki boşluklarda kümelenerek konumlandığı görülmektedir.35’te Cu bölgesine yapılan x = 0. Şekil 4. O ve Nb dışında başka bir elemente ait pik görülmemiştir.

986 19.000 18. Element Y Ba Cu O Toplam 12.110 Şekil 4.050 49.964 100. Şekil 4.13 Saf YBCO’ya ait SEM görüntüsü.1 Saf YBCO’ya ait EDS analizi sonuçları.14 Saf YBCO’ya ait EDS spektrumu.000 Ağırlık (%) . Tablo 4.

16 Gd-YBCO’ya ait EDS spektrumu. Şekil 4.888 9.701 15.972 19.000 .15 Gd-YBCO’ya ait SEM görüntüsü.111 Şekil 4. Tablo 4.668 100.771 45. Element Y Ba Cu O Gd Toplam Ağırlık (%) 8.2 Gd-YBCO’ya ait EDS analizi sonuçları.

18 Ba-Nb-1’e ait EDS spektrumu.182 46.242 100.373 16.463 0.112 Şekil 4.886 18.854 9.000 . Şekil 4. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 8. Tablo 4.3 Ba-Nb-1’e ait EDS analizi sonuçları.17 Ba-Nb-1’e ait SEM görüntüsü.

Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 8.113 Şekil 4.819 10.987 18. Tablo 4.033 15.271 0.326 46.000 . Şekil 4.564 100.19 Ba-Nb-2’ye ait SEM görüntüsü.4 Ba-Nb-2’ye ait EDS analizi sonuçları.20 Ba-Nb-2’ye ait EDS spektrumu.

Şekil 4. Tablo 4.21 Ba-Nb-3’e ait SEM görüntüsü.093 8.22 Ba-Nb-3’e ait EDS spektrumu.314 18.343 18.707 1.114 Şekil 4.373 46.170 100.5 Ba-Nb-3’e ait EDS analizi sonuçları. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 7.000 .

000 .6 Ba-Nb-4’e ait EDS analizi sonuçları.237 100. Şekil 4.23 Ba-Nb-4’e ait SEM görüntüsü. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 7.793 16.715 4. Tablo 4.901 8.490 16.24 Ba-Nb-4’ye ait EDS spektrumu.115 Şekil 4.864 45.

014 7. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 10.593 48.26 Ba-Nb-5’e ait EDS spektrumu.25 Ba-Nb-5’e ait SEM görüntüsü.116 Şekil 4.000 .668 7. Şekil 4. Tablo 4.138 100.635 14.7 Ba-Nb-5’e ait EDS analizi sonuçları.952 11.

28 Cu-Nb-1’e ait EDS spektrumu. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 7.672 48.880 15.539 20.27 Cu-Nb-1’e ait SEM görüntüsü. Şekil 4.812 6.117 Şekil 4. Tablo 4.895 0.8 Cu-Nb-1’e ait EDS analizi sonuçları.202 100.000 .

311 17.000 .118 Şekil 4.30 Cu-Nb-2’ye ait EDS spektrumu. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 8.397 47.887 16.115 9.9 Cu-Nb-2’ye ait EDS analizi sonuçları. Şekil 4.938 100. Tablo 4.29 Cu-Nb-2’ye ait SEM görüntüsü.352 0.

Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 8.673 9.10 Cu-Nb-3’e ait EDS analizi sonuçları.683 15.282 46.000 .813 2.32 Cu-Nb-3’e ait EDS spektrumu. Şekil 4.119 Şekil 4.977 100.573 16.31 Cu-Nb-3’e ait SEM görüntüsü. Tablo 4.

945 13. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 9. Şekil 4.815 9.11 Cu-Nb-4’e ait EDS analizi sonuçları.120 Şekil 4.34 Cu-Nb-4’e ait EDS spektrumu.345 16.000 .560 4. Tablo 4.33 Cu-Nb-4’e ait SEM görüntüsü.246 100.089 46.

Şekil 4.266 8.36 Cu-Nb-5’e ait EDS spektrumu.12 Cu-Nb-5’e ait EDS analizi sonuçları.884 46.35 Cu-Nb-5’e ait SEM görüntüsü.592 100.000 .497 17.121 Şekil 4.502 10.259 7. Tablo 4. Element Y Ba Cu O Gd Nb Toplam Ağırlık (%) 9.

38’de gösterilmiştir. (007).37-43’de gösterilmiştir. (006). c ve V değerleri Tablo 4. b. (005). Hesaplanan a.42-43’te verilmiştir. (012). Hesaplanan değerlerin literatürde verilen değerlere yakın oldukları gözlenmiştir. 10o ≤ 2θ ≤ 60o aralığı için Şekil 4. (200). c ve V (hacim) değerlerinin katkı miktarına göre değişimi Ba-Nb serisi için Şekil 4. İndislenmiş piklerin bulunduğu spektrumlar saf YBCO için Şekil 4. İndisler ve düzlemler arası mesafe kullanılarak örgü parametreleri ve birim hücre hacmi (a. (100). Elde edilen kırınım desenlerinden ilgili düzlemlerin (hkl) Miller indisleri belirlenmiştir.122 4.37-39’da Gd-YBCO malzemesine ait kırınım desenindeki piklerin (düzlemler) saf YBCO’nun kırınım deseninde gözüken pikler ile (düzlemler) olduğu görülmektedir.4 XRD Analizleri Katıhal tepkime yöntemiyle hazırlanan malzemelerin polikristal difraktometresinde elde edilen x-ışını kırınım desenleri.13’te verilmiştir. b. Ba-Nb serisine ait spektrumlar Şekil 4.40-41’de.1o sola kaymasına ve pik şiddetlerinde değişiklikler meydana gelmesine neden olmuştur. (020). Cu-Nb serisine ait spektrumlar Şekil 4. Gd-YBCO malzemesine ait kırınım desenindeki piklerin 0. Cu-Nb serisi için Şekil 4. (116) ve (213) pikleri görülmüştür.39’de karşılaştırılmıştır. 211 yarıiletken yapısına ait yalnızca 30. Saf YBCO bileşiğine ait spektrumun literatürde verilen (Doğan 2000) spektrum ile birebir örtüştüğü aynı gözlenmiştir. Saf YBCO bileşiği ile Gd-YBCO bileşiğine ait spektrumlar Şekil 4. Ayrıca hesaplanan a. (003). Her iki bileşiğin spektrumlarında 123 yapısına ait olan (002). (102). Gd katkısı. b. Şekil 4. (115).44’te.52o’de (211) piki her iki malzemede de düşük şiddette görülmüştür. Bu piklerin YBCO süperiletkeninden ileri geldiği ve süperiletkenin ortorombik yapısına uygun olduğu görülmüştür.37 ve Gd-YBCO için Şekil 4. . (013). Hesaplamada en küçük kareler metodu kullanılarak geliştirilen bilgisayar programından yararlanılmıştır. c ve V) hesaplanmıştır. (103). (113).45’te verilmiştir.

89105 A° .82979 A° .69979 A° ve hacim değeri V = 174.123 Şekil 4.37 Saf YBCO’ya ait X-ışını kırınım deseni. b = 3. c = 11.349 A° 3 olarak hesaplanmıştır. . X-ışını kırınım desenlerindeki indisler ve düzlemler arası mesafe kullanılarak saf YBCO örneğinin örgü parametleri a = 3.

c = 11.433 A° 3 olarak hesaplanmıştır. b = 3. X-ışını kırınım desenlerindeki indisler ve düzlemler arası mesafe kullanılarak saf Gd-YBCO örneğinin örgü parametleri a = 3.124 Şekil 4.71360 A° ve hacim değeri V = 175.84493 A° .89523 A° .38 Gd-YBCO malzemesine ait X-ışını kırınım deseni. .

yapıda bir deformasyon oluşturmadığı sonucunu ortaya koymaktadır. 123 yapısına ait piklerin görünmesi ve yabancı fazlara ait piklerin görünmemesi. Ayrıca saf YBCO’da çok daha net bir şekilde görülen 211 yarıiletken yapısına ait 30. (003) ve (113) piklerinin şiddetleri artmaktadır. Diğer piklerin değişmediği görülmektedir.125 Şekil 4. Şekil 4. Saf YBCO pikleri ile Gd-YBCO piklerinin yaklaşık aynı açı değerlerinde (Gd pikleri 0. Gd’nin Y ile tam olarak yer değiştirdiği.39 Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerine ait X-ışınları kırınım desenleri.52o’de (211) pikinin şiddetinin Gd-YBCO’da azaldığı görülmektedir.1o solda) olması. aynı pikleri vermesi ve pik .39’da görüldüğü gibi Gd-YBCO malzemesinde (002) ve (005) piklerinin şiddetleri azalmakta.

Bu piklerin şiddeti. bu malzemelerin yönelimlerinin birbirine benzer olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. Ba-Nb-2 ve Ba-Nb-4’te gözlenen piklerin yaklaşık aynı şiddet değerine sahip olması.42’de görülen ve Nb katkısından kaynaklandığı düşünülen pikler Şekil 4. saf YBCO ve Gd-YBCO’ya ait kırınım desenlerinde görülmeyen ve malzemedeki Nb konsantrasyonunun artışı ile şiddeti artan. Cu-Nb-2. Cu-Nb-1. Gd katkısısının malzemenin a ve c örgü parametrelerini artırıcı yönde olduğu görülmektedir. Kırmızı ve mavi oklar ile gösterilen piklerin Gd-YBCO’ya ait kırınım deseninde görülmemesi ve Ba-Nb ve Cu-Nb serilerine ait kırınım desenlerinin her ikisinde de Nb konsantrasyonunun artmasıyla pik şiddetinin de yükselmesi. Nb konsantrasyonunun artışı ile artmaktadır. kırmızı ve mavi oklar ile gösterilen pikler görülmektedir.40’da. Şekil 4. Şekil 4. Bu iki malzemenin SEM ve XRD sonuçlarındaki benzerlikler hesaplanan kritik sıcaklık (Tc) ve kritik akım yoğunluğu (Jc) değerlerinde de gözükmektedir. Cu-Nb-3 ve Cu-Nb-4’ün şiddetlerinin düşük oluşu diğer malzemelere oranla daha düzensiz bir yönelime sahip olduğunu göstermektedir.30’da da görülmektedir. Ba-Nb-3’e ait kırınım deseninde pik şiddetlerinin yüksek oluşu taneciklerdeki yönelmenin diğer malzemelerdekine oranla daya iyi olduğunu. Ba-Nb-5’e ait kırınım deseninde ise pik şiddetlerinin düşük oluşu diğer malzemelere oranla daha kötü bir yönelime sahip olduğunu göstermektedir.126 genişliklerinin birbirine çok yakın olması. Gd-YBCO ve Cu-Nb-5’te gözlenen piklerin yaklaşık aynı şiddet değerine sahip olması bu yapılarıın yönelimlerinin birbirine benzer olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. . Bu piklerin Nb katkısından kaynaklandığı düşünülmektedir. Ayrıca. sentezlenen saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinin tanecik boyutlarının birbirine yakın olduğu sonucunu da göstermektedir. Ba-Nb-1. bu piklerin Nb atomundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Gd-YBCO.

127 Şekil 4. .40 Ba-Nb serisine ait X-ışını kırınım desenlerinin iki boyutlu gösterimi.

41 Ba-Nb serisine ait X-ışınları kırınım desenlerinin üç boyutlu gösterimi. .128 Şekil 4.

42 Cu-Nb serisine ait X-ışını kırınım desenlerinin iki boyutlu gösterimi.129 Şekil 4. .

Nb katkısının malzemelerin örgü parametrelerinde kısmi değişikliklikler ortaya çıkardığı söylenebilir.13’te verilmiştir. Genel olarak Gd-YBCO malzemesinin c örgü parametresi ile kıyaslandığında.45’te verilmiştir. Nb katkısı.44 ve Şekil 4. Hesaplanan örgü parametreleri ve hacimlerin Nb katkı miktarı (x) ile değişimi Şekil 4. .130 Şekil 4.43 Cu-Nb serisine ait X-ışınları kırınım desenlerinin üç boyutlu gösterimi. Ba-Nb serisine ait malzemelerin c örgü parametresinde büyüme.44 ve 4. Cu-Nb serisine ait malzemelerin c örgü parametresinde küçülme meydana getirmiştir.45’te görüldüğü gibi. örgü parametreleri Nb katkı miktarı (x) ile düzenli bir şekilde değişmemektedir. Bununla birlikte hacim değerlerinde (x) katkı miktarına bağlı bir değişim bulunmamaktadır. En küçük kareler yöntemiyle her bir malzeme için hesaplanan örgü parametreleri Tablo 4. Ancak Şekil 4.

82860 3.88783 3.89336 3.160 174.69805 V ( A° 3) 174.44 Ba-Nb serisi için a.84493 3.73663 11.682 174.158 174.079 174.506 Şekil 4.131 Tablo 4.349 175. .89258 3. b.608 175.90125 3.019 174. c örgü parametrelerinin ve hacimlerinin Nb katkı miktarları (x)’e göre değişimleri.70924 11.84729 3.83511 3.83949 3. b.82979 3.836 174.89810 3.83507 3.70602 11.88927 3.727 175. c örgü parametreleri ve birim hücre hacimleri.89105 3.84197 3. Gd-YBCO.83619 b ( A° ) 3.89174 3.72561 11.433 175.89811 3.68659 11.82938 3.72614 11.69257 11. Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin a.71487 11.70604 11. Malzeme Saf YBCO Gd-YBCO Ba-Nb-1 Ba-Nb-2 Ba-Nb-3 Ba-Nb-4 Ba-Nb-5 Cu-Nb-1 Cu-Nb-2 Cu-Nb-3 Cu-Nb-4 Cu-Nb-5 a ( A° ) 3.83454 3.89523 3.89425 3.13 Saf YBCO.88863 c ( A° ) 11.69979 11.84343 3.71360 11.713 176.

5 R-T Analizleri Süperiletken malzemelerin karakteristik özelliklerinden en önemlisi kritik sıcaklıktır. Dirençteki değişim sıcaklığın fonksiyonu olarak kaydedilmiş ve direnç değerleri denklem 4.1 kullanılarak özdirenç (ρ) değerlerine dönüştürülmüştür. b. kritik geçişin başladığı ( Tcon ) ve kritik geçişin bittiği ( Tcoff ) sıcaklıklar belirlenebilir. kritik geçiş sıcaklığı. c örgü parametrelerinin ve hacimlerinin Nb katkı miktarları (x)’e göre değişimleri. 70-130 K sıcaklık aralığında ve 10-6 Torr vakum altında ölçülmüştür.132 Şekil 4.45 Cu-Nb serisi için a. 4. Üretilen malzemelerin elektriksel özdirençleri. . Bu yolla malzemenin süperiletken olup olmadığı. standart dört nokta yöntemi kullanılarak. Elektriksel özdirencin sıcaklıkla değişim grafikleri Şekil 4. Süperiletkenin kritik sıcaklığı hakkında bilgi edinmenin bir yolu da elektriksel özdirenç ölçümleridir.46-51’de gösterilmiştir.

025 mollük Nb katkısı. Ba-Nb-2.133 ρ= V s I l (4.118 K ve 89.1) Burada V.49’de verilmiştir.4 ve Ba-Nb-5 için Tc değerleri sırasıyla 92. Şekil 4. 91. Ba-Nb-3.421 K olarak ölçülmüştür.659 K. Grafikte gözlenen pik sayısı normal durumdan süperiletken duruma geçiş esnasında faz sayısını göstermektedir. 91. Ba-Nb-2. Saf YBCO ile Gd-YBCO’nun sıcaklık karşısındaki davranışlarını karşılaştırmak amacıyla çizilen grafik Şekil 4. numunenin kesit alanı ve l.672 K olan Tc değerlerine oldukça yakın değerlerdir. Şekil 4. dış kontaklar aracılığı ile malzemeye uygulanan akım.384 K ve Gd-YBCO malzemesine ait 91. saf YBCO malzemesine ait 92. s. Gd. x = 0.193 K. . Ba-Nb-3.47’te Gd-YBCO malzemesinin oda sıcaklığındaki özdirencinin saf YBCO’nun özdirencinden daha küçük olduğu görülmektedir. iç kontaklar arası mesafedir. Ba-Nb-1. Direnç değerinin 1 mΩ’u gösterdiği değer kritik sıcaklık (Offset) olarak alınmıştır. Gd-YBCO ile Ba-Nb Serisine ait malzemelerin sıcaklık karşısındaki davranışları Şekil 4. Bu işlemler esnasında bir dış magnetik alan uygulanmamıştır.48 ve Ba-Nb serisinin kritik sıcaklık (Tc) değerlerini gösteren grafik Şekil 4.785 K.49’a göre. Faz geçişi esnasında birden fazla faz geçişinin olup olmadığının araştırılması amacıyla grafikte gözlenen eğrinin türevi alınarak sıcaklığa karşı grafikleri çizilmiştir. Ancak.YBCO.384 K ve Gd-YBCO’nun Tc değeri 91. Ba-Nb-5 ve Ba-Nb-4 şeklinde olmuştur. Şekil 4. Saf YBCO’nun Tc değeri 92. Tc değerlerini karşılaştırmak amacıyla çizilen grafik 4. Gd-YBCO ve saf YBCO’nun oda sıcaklığı özdirencinden daha düşüktür. Ba-Nb-1 malzemesine ait Tc değeri hem saf YBCO hem de Gd-YBCO malzemesinin Tc değerinden yüksektir.46. Genel olarak Nb katkı miktarı (x)’nın artışıyla beraber özdirenç değerinde de bir artış olduğu görülmektedir. Nb katkı miktarı (x)’nın artışıyla birlikte genel olarak Tc değerlerinde de bir azalma meydana gelmektedir. iç kontaklar arasındaki gerilim. I.672 K olarak ölçülmüştür.47’de verilmiştir. hem normal durum özdirencini düşürmüş hem de kritik sıcaklık değerini artırmıştır. Ba-Nb-1’e ait özdirenç. Bu değerler.48’de oda sıcaklığında (süperiletken olmadığı durum) malzemelerin özdirenç değerleri küçükten büyüğe doğru sırasıyla Ba-Nb-1. Ba-Nb. 89.

Cu bölgesine yapılan 0. Cu-Nb-4 ve Cu-Nb-5 için Tc değerleri sırasıyla 87.818 K ve 88.782 K olarak ölçülmüştür. Nb katkı miktarının (x) artışyla birlikte genel olarak Tc değerlerinde de bir azalma meydana gelmektedir. Cu-Nb-3.50 ve Cu-Nb serisinin kritik sıcaklık (Tc) değerlerini gösteren grafik Şekil 4. Gd-YBCO ve diğer malzemelerin Tc değerlerinden düşük çıkmıştır. Cu-Nb-2. 92. Cu-Nb-4 ve Cu-Nb-5 şeklinde olmuştur.672 K değerlerine oldukça yakın değerlerdir.654 K. Cu-Nb-3 ve Cu-Nb-4 malzemelerine ait kritik sıcaklık değeri (Tc). Genel olarak Nb katkı miktarı (x)’ın artışıyla beraber özdirenç değerinde de bir artış meydana geldiği gözlemlenmiştir.134 Gd-YBCO ile Cu-Nb Serisine ait malzemelerin sıcaklık karşısındaki davranışları Şekil 4.681 K. 91. saf YBCO’nun Tc değeri 92.175 mollük Nb katkısı Tc değerini Gd-YBCO malzemesinin Tc değerinin üzerine çıkarmıştır. Cu bölgesine yapılan 0. Cu-Nb-2. .967 K.51’de verilmiştir. Şekil 4.YBCO.50’de oda sıcaklığında malzemelerin özdirenç değerleri küçükten büyüğe doğru sırasıyla Gd.075 mollük Nb katkısı kritik sıcaklık değerini saf YBCO ve Gd-YBCO’nun kritik sıcaklık değerlerinin üstüne çıkarmış böylece süperiletkenliği olumlu yönde geliştirmiştir. Cu-Nb-1.384 K ve Gd-YBCO’nun Tc değeri 91.51’de Cu-Nb-1. Bu değerlerden Cu-Nb-2. 91.125 ve 0. Cu-Nb-3. Şekil 4. Cu-Nb-1 ve Cu-Nb-5 malzemelerine ait Tc değerleri saf YBCO.

46 Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi. Şekil 4.135 Şekil 4.47 Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi. .

136 Şekil 4.49 Ba-Nb serisi malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi.48 Gd-YBCO ve Ba-Nb serisi malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi. . Şekil 4.

.50 Gd-YBCO ve Cu-Nb serisi malzemelerinde 70-130 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi.137 Şekil 4.51 Ba-Nb serisi malzemelerinde 85-95 K arasında özdirencin (ρ) sıcaklıkla (T) değişimi. Şekil 4.

saf YBCO tek faz geçişi gösterirken Gd-YBCO malzemesinde tek faz geçişi yanında çok zayıf bir faz geçişi eğilimi de görülmektedir.54’te Cu-Nb-1. Cu-Nb-2 ve Cu-Nb-4 malzemelerinde biri negatif yönde diğeri pozitif yönde iki adet pik gözlenmiştir. Şekil 4. Şekil 4. . Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin normal durumdan süperiletken duruma geçişte faz geçişini gözlemlemek amacıyla çizilen grafikler sırasıyla Şekil 4. Cu-Nb-3 ve Cu-Nb-4 malzemelerinde gözlenen negatife piklerin Nb’dan kaynaklandığı düşünülmektedir. Şekil 4. Şekil 4.53’te Ba-Nb-1.52 Saf YBCO ve Gd-YBCO için dρ(T)/dT grafiği. Saf YBCO’da ve Gd-YBCO’da negatif yönde görülmeyen bu pikin Nb’dan kaynaklandığı düşünülmüştür. Ba-Nb-2 ve Ba-Nb-3 malzemelerinde baskın olan pikin yanında negatif yönde bir pik daha gözlenmiştir. diğer ikisi pozitif yönde olmak üzere toplam üç pik gözlenmiştir. Gd-YBCO. Cu-Nb-3 malzemesinde birisi negatif. Cu-Nb-1.138 Saf YBCO. Pozitif piklerden birisi diğerine göre küçük bir şiddete sahiptir.52-54’te verilmiştir.52’de görüldüğü gibi. Cu-nb-2.

139 Şekil 4.53 Ba-Nb serisi için dρ(T)/dT grafiği. .

Nb katkı miktarı (x) arttıkça malzemelerin Tc değerlerinde azalma gözlenmektedir ancak bu azalmanın orantılı bir azalma değildir.54 Cu-Nb serisi için dρ(T)/dT grafiği.140 Şekil 4. Ölçülen Tc değerlerinin Nb katkı miktarı (x) ile değişimini gösteren grafik Şekil 4.55’te verilmiştir. .

kritik akım (Ic) olarak adlandırılır. süperiletkenliği bozacak kadar büyük değerlere sahip değil ise. iç uçlar arasında bir gerilim gözlenecektir. Gd-YBCO. (77 K) standart DC . iç uçlar arasındaki gerilim sıfır olacaktır. malzemeyi süperiletken halden normal hale dönüştürünceye kadar artırılırsa.56-67’de verilmiştir. Saf YBCO.141 Şekil 4. Genel olarak hem Ba-Nb serisinde hem de Cu-Nb serisinde Nb katkı miktar (x) arttıkça Jc değeri azalmıştır. Ba-Nb Serisi ve Cu-Nb Serisi için 77 K’de I-V karakteristikleri için Jc kriteri 2 μV/cm alınarak ölçülmüştür. sıvı azot sıcaklığında dört nokta yöntemi kullanılarak ölçülmüştür.55 Ba-Nb serisine ait Tc değerleri ile Cu-Nb serisine ait Tc değerlerinin Nb katkı miktarı (x) ile değişimi. 4. Bu gerilime karşılık gelen akım. Sıvı azot sıcaklığında süperiletken haldeki bir malzemeden geçirilecek akım. Bu ölçümlere ilişkin grafikler şekil 4.6 I-V Analizleri Süperiletkenlerin mikroyapısına önemli ölçüde bağlı olan kritik akım yoğunluğu (Jc). Akım. süperiletkenliğin teorisi ve pratik uygulamaları için oldukça önemlidir. Bu çalışmada kritik akım yoğunluğu ölçümleri.

9137 A/cm2) malzemelerinin Jc değerlerinden daha büyük yapmıştır.025 mollük Nb katkısı.768’de Cu-Nb serisine ait malzemelerin Jc değerlerinin Ba-Nb serisine ait malzemelerin Jc değerlerinden daha büyük olduğu gözlenmiştir. saf YBCO (89. Şekil 4.142 Şekil 4.8510 A/cm2).9142 A/cm2) ve Gd-YBCO (85.68’de Ba-Nb ve Cu-Nb serilerindeki malzemelerin Nb katkı miktarı (x) ile Jc değerlerindeki değişimler gösterilmiştir. . Özellikle Cu bölgesine yapılan 0. Cu-Nb-1 malzemesinin Jc değerini (93.

57 Gd-YBCO malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.56 Saf YBCO malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. . Şekil 4.143 Şekil 4.

59 Ba-Nb-2 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.144 Şekil 4. Şekil 4.58 Ba-Nb-1 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. .

60 Ba-Nb-3 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. .145 Şekil 4. Şekil 4.61 Ba-Nb-4 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.

. Şekil 4.62 Ba-Nb-5 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.63 Cu-Nb-1 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.146 Şekil 4.

147 Şekil 4. .64 Cu-Nb-2 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.65 Cu-Nb-3 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. Şekil 4.

67 Cu-Nb-5 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri.66 Cu-Nb-4 malzemesinin I-V grafiği ve kritik akım yoğunluğu değeri. Şekil 4.148 Şekil 4. .

Cu bölgesine yapılan Nb katkısının Ba bölgesine yapılan Nb katkısına göre malzemelerin yoğunluklarını daha fazla artırdığı görülmektedir. saf YBCO ve Gd-YBCO’nun yoğunluklarından fazladır. Her iki seride üretilen malzemelerin yoğunlukları.149 Şekil 4. Aynı durum Cu-Nb serisi için degözlenmiştir.68 Ba-Nb ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin kritik akım yoğunluğu değerlerinin (Jc) Nb katkı miktarına (x) bağlı değişimleri. 4. Genel olarak Nb katkı miktarı (x) arttıkça malzemelerin yoğunluklarında da bir artış olduğu görülmektedir.69’da verilmiştir. .14’te verilmiştir.7 Yoğunluk Analizleri Sentezlenen bütün malzemelerin yoğunlukları Tablo 4. Herbir serideki malzemelerin tespit edilen yoğunlukları ile Nb katkı miktarı (x) arasındaki ilişki Şekil 4.

69 Ba-Nb ve Cu-Nb serisine ait malzemelerin yoğunluklarının (d).6454 4. .7817 4.6209 4.7999 Şekil 4.150 Tablo 4.3488 4. Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisi malzemelerin yoğunlukları (d).5620 4. Malzeme Saf YBCO Gd-YBCO Ba-Nb-1 Ba-Nb-2 Ba-Nb-3 Ba-Nb-4 Ba-Nb-5 Cu-Nb-1 Cu-Nb-2 Cu-Nb-3 Cu-Nb-4 Cu-Nb-5 d (g/cm3) 4.6460 4.7012 4.6983 4.6502 4. Gd-YBCO.4874 4.14 Saf YBCO.4992 4. Nb katkı miktarına (x) bağlı değişimleri.

Ancak oksijen eksikliğinde çok çabuk süperiletkenlik özelliklerini kaybetmektedir (Taka ve ark. Bu şekilde iki farklı süperiletken yapı meydana getirilmeye çalışılmıştır. 2005) bulunmuştur. Hor ve ark. SONUÇ ve TARTIŞMA Katkılama yerdeğiştirme çalışmalarında en çok kullanılan süperiletkenlerden biri olan YBCO süperiletken malzemesine iki farklı katkılama aynı anda yapılmıştır. Nadir Toprak Elementlerinden olan Gd için en uygun yerdeğiştirmenin Y bölgesi için olacağı (Tamegai ve ark.151 5. Böylece daha baskın bir YBCO yapısına ve daha iyi oksijen tutma yeteneğine sahip yeni bir malzeme (Y0. Elektronegatifliği. Cava 2000. YBCO’dan daha iyi oksijen tutma özelliğine sahiptir. 2002. 1990. 1987.4BCO) sentezlenmiştir. Bu amaçla Y bölgesine Gd kısmi yerdeğiştirme yapılmıştır. Çelik 2006). örgü parametreleri ve bağ uzunlukları Cu atomuna daha yakındır. 1987. YBCO fazının Gd-YBCO fazından daha baskın olması için 0. Ba ve Cu bölgelerine yapılacak Nb katkısınının YBCO’nun yapısında oksijen kaybına yol açmasını ve bundan dolayı süperiletkenlik özelliklerini kötüleştirmesini ortadan kaldırmak amacıyla.6Gd0. Ba atomu ile aynı uzay gurubuna sahiptir. 1987. Tarascon ve ark. 1994.4 mol Gd oranları seçilmiştir.6 mol Y ve 0. Carillo ve ark. Atomik çapı ise Ba ve Cu . Guillaume ve ark. aXiao ve ark. Bilgeç 2004. İkincisinde ise Y bölgesine Gd atomu ve Cu bölgesine Nb atomu katkılanmıştır. 2005. Awaji ve ark. 2004. 1987. Diko 2004. 2002). Bu malzemede Ba ve Cu bölgelerine Nb katkılamasının elektriksel yapısal ve süperiletkenlik özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Nb atomu. YBCO süperiletkeninin süperiletkenlik özellikleri oksijen konsantrasyonuna şiddetli bir şekilde bağlıdır (Sheahen 1994. Bunlardan ilkinde Y bölgesine Gd atomu ve Ba bölgesine Nb atomu katkılanmıştır. Yokoyama ve Kita 2004. Nakabayashi ve ark 1988. Yang ve ark. Karen ve ark. YBCO süperiletkeninden sonra sentezlenen Gd tabanlı GdBCO süperiletkeni. Kaneko ve ark. 1987. YBCO’dan daha iyi oksijen tutma kapasitesine sahip olan ve oksijen eksikliğinde GdBCO’dan daha yavaş süperiletkenlik özelliklerini yitiren bir malzeme sentezlenmesi amaçlanmıştır. Shi ve ark.

175.6Gd0.225) daha da belirginleşerek küçük taneciklerden oluşan homojen sayılabilecek bir yapı ortaya çıkmıştır. Saf YBCO ve Gd-YBCO’da görülmeyen bu yapıların Nb içerdiği düşünülmektedir. Gd-YBCO malzemesinde (Şekil 4. Bu azalma Ba-Nb-5 malzemesinde (x = 0. tercih edilebilir bir yönelime sahip olmadığı görülmektedir. 0. Bu seriler. Ba-Nb-2 (x = 0.6Gd0.6Gd0.025.1) daha büyük olduğu. Daha sonra Ba-Nb serisi bileşiklerine ve Cu-Nb serisi bileşiklerine ilişkin deneysel veriler Gd-YBCO bileşiği ile karşılaştırılmıştır.175) tanecik büyüklüklerinde belirgin bir azalma sözkonusudur. Üretilen bu iki seri malzemeye referans teşkil etmesi amacıyla saf YBCO (YBa2Cu3O7-δ) ve Gd-YBCO (Y0. Ba-Nb serisi (Y0.4Ba2Cu3O7-δ) bileşikleri de sentezlenmiştir.225)’dir.152 atomunun arasında yer almaktadır (Tablo 3.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ x = 0. Ba-Nb serisine ait optik görüntülerde. Son olarak elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer sonuçlarla karşılaştırılmıştır.175. 0.1) tanecik büyüklükleri ve dağılımı hemen hemen homojen iken diğer Ba-Nb serisi malzemelerinde tanecik büyüklükleri ve dağılımları heterojendir.025. Bu durum.075) malzemesinde (Şekil 4. .075. 0. tanecikler arası boşlukların daha az olduğu göze çarpmaktadır.2) tanecik boyutlarının saf YBCO’dan (Şekil 4.4) parlak kristalimsi ve iğnemsi yapılar görülmektedir. Bu sebepten dolayı Nb atomunun hangi bölgeye daha iyi uyum sağladığını araştırmak amacıyla Ba ve Cu bölgelerine ayrı ayrı katkılaması yapılarak iki seri malzeme üretilmiştir. Ba-Nb-1 malzemesinde (Şekil 4.1). 0. Polarize ışık demeti altında görüntülenen optik fotoğraf incelemelerinde. 0. 0. 0.125. Bu yapılar Nb miktarının (x) artışıyla (Şekil 4. 0. Taneciklerin parlaklıklarının farklı olmasından dolayı tanecik yönelimlerinin keyfi olduğu. Ancak saf YBCO’da tanecik büyüklüklerinin dağılımının Gd-YBCO’dan daha homojen olduğu gözlenmiştir. Ba-Nb-4 malzemesinde (x = 0. İlk olarak saf YBCO ile Gd-YBCO’nun deneysel verileri karşılaştırılmıştır.075.5-7) daha da belirgin hale gelmektedir.125.4Ba2-xNbxCu3O7-δ x = 0. seçilen sinterleme sıcaklığının Gd-YBCO’da taneciklerin büyümesi için uygun bir sıcaklık değeri olduğunu göstermektedir.225) ve Cu-Nb serisi (Y0. Ba-Nb serisinde de Saf YBCO ve Gd-YBCO malzemelerinde olduğu gibi tercih edilebilir bir yönelimin olmadığı gözlenmiştir.

Üretilen malzemelerin SEM ve EDS analizlerlerinden. XRD. Cu-Nb-1 malzemesinde (x = 0. malzemelerin tanecik büyüklükleri. Nb atomlarının büyük katkı (x) değerlerinde yapı içerisine tamamen giremediklerini göstermektedir. Saf YBCO’ya ait SEM görüntüsü taneciklerin yöneliminin keyfi olduğunu daha net şekilde göstermiştir. Ancak bazı tanecikler üzerinde gözlenen koyu lekelerin uygulanan ısıl işlemin malzemeyi eriyik faz eğilimine yönlendirdiğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Taneciklerin büyüklüğü ve düzeni. . Saf YBCO’ya ait SEM görüntüsünden (Şekil 4.13) tanecik büyüklükleri iri.025) tanecik büyüklükleri serideki diğer malzemelerin tanecik büyüklüklüklerinden daha büyüktür. Bu sonuçlar. Bu yapıların katkı miktarı (x)’in artışıyla daha da belirgin hale gelmiş olması Nb içeren yapılar olduğunu göstermektedir. Gd-YBCO’ya ait SEM görüntüsü Gd-YBCO’nun saf YBCO’dan daha büyük ve daha düzenli taneciklere sahip olduğunu. Bu durum.153 Cu-Nb serisinde de Ba-Nb serisinde olduğu gibi parlak kristalimsi ve iğnemsi yapılar gözlenmiştir. taneciklerin birbirleri ile temasının iyi ve tanecikler arası boşlukların küçük olduğu gözlenmiştir. Tanecik yönelimleri tercih edilebilir bir yönde olmasa da Saf YBCO’daki kadar düzensiz değildir. Tc ve Jc sonuçları da bu durumu desteklemektedir. tanecikler arası boşluklar. Tüm serilerde Nb miktarının artışıyla tanecik büyüklüğünde bir azalma görülmektedir. sentezlenen malzemenin süperiletkenlik özelliklerinin iyi olduğunu ortaya koymaktadır. SEM. Bu azalma malzemelerin süperiletkenlik özelliklerini kısmen olumsuz yönde etkilemiştir. tanecik sınırları. EDS sonuçları ve XRD spekterumları bu durumu doğrulamaktadır. Bu sonuçlar YBCO’ya Gd katkılamasının uygun ve katkılama sürecinin başarılı olduğunu göstermektedir. seçilen ısıl işlemin Gd-YBCO için oldukça uygun olduğunu göstermektedir. Cu-Nb-2 ve Cu-Nb-5’te tanecik büyüklükleri heterojen bir görüntü sergilemekte iken serideki diğer malzemelerde tanecik büyüklükleri daha homojen bir görünüm sergilemektedir. tanecikler arasındaki boşlukların daha az olduğunu göstermektedir. EDS analizi Y ile Gd’nin hemen hemen aynı miktarlarda olduğunu göstermektedir. tanecik yönelimleri. uygulanan ısıl işlemlerin tanecikte meydana getirdiği değişiklikler hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir.

(005). Ba-Nb-4 ve Ba-Nb-5 malzemelerinde tanecikler arası boşlukların küçük yapılar tarafından tamemen doldurulduğu ve taneciklerin yüzeylerinin tamamen kaplandığı görülmektedir. Ba-Nb-2 malzemesinde (Şekil 4. Çünkü.88560 A° ve c = 11. (102).82979 A° . tanecikler arası boşluklarda azalmalar vardır. küçük tanecikli yapıların tanecikler arası boşluğu doldurduğu ve tanecik yüzeyini tamamen kapladığı görülmektedir.1o sola kaymış ve şiddetlerinde değişiklikler meydana gelmiştir.69979 A° olarak bulunmuştur. (100). Saf YBCO ve Gd-YBCO’ya ait X-ışını kırınım desenlerinde 123 yapısına ait olan (002).154 Ba-Nb-1 malzemesine ait SEM görüntüsü taneciklerin büyük. tanecikler arası boşlukların arttığı. malzemelerin ısıl işlemleri için seçilen 925 oC sıcaklığı. b = 3. (006). (116) ve (213) pikleri görülmüştür. Tanecik yönelimleri keyfi olduğu tanecikler üzerinde açık renkli küçük yapıların olduğu tespit edilmiştir. (020). (200). Cu-Nb serisine ait malzemelerde x katkı miktarına göre tanecik büyüklüklerinin önemli miktarda değişmediği. (012).52o’de (211) piki görülmüştür. (007). (013). (003). (115). YBCO’nun bulk-eriyik faz sınırında olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.01 A° kadar büyüktür. Saf YBCO için hesaplanan örgü parametreleri a = 3. yüzeyde ve tanecik sınırlarında küçük yapılar halinde toplandığını göstermektedir. tanecikler arası boşlukların küçük olduğunu ve tanecik yönelimlerinin saf YBCO. b = 3. Bu durum optik görüntülerle de desteklenmektedir. 211 yarı-iletken yapısına ait yalnızca 30. Özellikle açık renkli küçük yapıların tanecikler arası boşluklara öbeklendiği görülmektedir. (113).81850 A° . Gd-YBCO ve serideki diğer malzemelerden daha iyi olduğunu göstermektedir. Görüntülenen bölgelerden alınan EDS analizlerinde Nb miktarının düzgün oranlarda artmadığı görülmektedir. bulk YBCO için üst sınır kabul edilen sinterleme . Bu durum Nb katkı miktarı (x)’nın artmasıyla yapı içerisine tamamen giremediğini. Ba-Nb-3 malzemesinde tanecik boyutlarında artış. Bu değerler literatürde verilen a = 3. Ancak pikler Gd yerdeğiştirmesi ile 0.19) tanecik boyutlarında küçülme ve tanecikler arası boşluklarda artma görülmektedir. Gd-YBCO malzemesi de saf YBCO ile aynı düzlemlerden yansıma vermiştir.89105 A° ve c = 11.68040 A° (JCPDS 83-1433) değerlerden 0. (103). Pik şiddetlerinde ve örgü parametrelerinde ortaya çıkan bu durumun.

Ba-Nb-4’te piklerin şiddetlerinin aynı mertebede olması tanecik yönelimlerindeki benzerliği göstermektedir.71360 A° olarak bulunmuştur. b = 3. Literatürde GdBa2Cu3O7-δ için verilen örgü parametreleri a = 3. Ba-Nb bölgesinde Nb katkısından kaynaklanan pikler Cu-Nb serisindeki malzemelerin kırınım desenlerinde de ortaya çıkmıştır. Gd-YBCO.8885 A° .25 için literatürde verilen örgü parametreleri sırayla a = 3. b = 3. Yine Şekil 4. 2002) seçilmiş olması düşünülmektedir. Nb katkısından ileri geldiğini göstermektedir.5Gd0. Hesaplanan örgü parametrelerinin literatürde bulunan değerlere çok yakındır.8987 A° ve c = 11.8243 A° .89523 A° ve c = 11. c örgü parametresinde büyüme gözlenmiştir.40).Gd)BCO bileşiklerinde c ekseninin artması Tc değerini baskılar. Ba-Nb serisinde yapı içerisine kısmen girdiği söylenebilir. Cu-Nb serisine ait olan X-ışını kırınım desenlerinde (Şekil 4.40’da Gd-YBCO’da görülmeyen ilk kez Ba-Nb-1’de görülmeye başlayan ve şiddeti Nb konsantrasyonu ile artan kırmızı ve mavi oklarla gösterilen pikler görülmektedir. Oksijen eksikliği de yapının örgü parametrelerini artırmaktadır (Taka ve ark. 1987.8185 A° . Ancak a ve b parametresinde önemli bir değişme olmaz iken. Ba-Nb-2.75Gd0.42) pik şiddetlerinden Gd-YBCO ile Cu-Nb-5’in yönelimlerinin daha iyi olduğu görülmektedir.5Ba2Cu3O7-δ ve Y0.84493 A° . Ba-Nb serisine ait olan X-ışını kırınım desenlerinde (Şekil 4.8397 A° .155 sıcaklığı (925 oC) ile (Murakami 1992) aynıdır.6804 A° ’dur (El Ali ve ark. (Y. Nb’un hem Ba bölgesine katkılama hem de Cu bölgesine katkılama çalışmalarında medana gelen bu piklerin aynı açı değerlerinde ortaya çıkması Nb’un yapıya girdiği bölgenin Ba ve Cu’da bağımsız olduğunu göstermektedir. b = 3. Bu piklerin Nb konsantrasyonu ile şiddetinin artması. Bu büyümenin nedeni olarak Y yerlerine kismi yerdeğiştirmeler için tercih edilen sıcaklık değerinin çoğunluka 935 oC’den büyük sıcaklıklar (Tarascon ve ark. Nb’nin yapıda hangi bölgeyi işgal ettiğini tespit etmek için yapı arıtımı (structure refinement) yapmak gereklidir. c = 11. 2002). Gd-YBCO için hesaplanan örgü parametreleri a = 3. Nishida ve ark. Y0. 2002). b = 3. 2002.8856 A° . 1987).100 katkı miktarı ve bu değerden daha büyük değerlerde YBa2Cu3O6 safsızlık fazının XRD’de . c = 11.703 A° ’dur (Tarascon ve ark. Taka ve ark. Ba-Nb-1.687 A° ve a = 3. Tc değeri oksijen eksikliğine çok duyarlıdır. YBCO ince filmde Cu bölgesine Nb katkılamasında x = 0. Dolayısı ile Nb.

(2008) yaptıkları bir çalışmada toz haldeki Nb’a ait XRD piklerini tespit etmistir. 1987. Cu-Nb-2 için 92. 1987. Ancak bulunan pikler. Bu durumun Gd’un oksijen tutma yeteneğinden kaynaklandığı düşünülmektedir.29) görüldüğü üzere taneciklerin büyük ve tanecikler arasındaki boşlukların az olmasından kaynaklanmaktadır.681 K. Nb atomunun atomik çapı Ba ve Cu atomunun atomic çapları arasında bir değerdedir Tablo 3.49) sırayla Ba-Nb-1 için 92. Bu değerler daha önce Ba bölgesine Nb katkılama çalışmaları mevcut olmadığından literatürle karşılaştırılamamıştır.6Gd0.13) düzgün bir değişim gözlenmemekle birlikte. Y0.659 K. 1987.384 K ve için 91. Ba-Nb-4 için 89.1. Gd-YBCO’nun örgü parametrelerine göre Ba-Nb ve Cu-Nb serilerinin örgü parametrelerinde (Tablo 4. Bu değerler. Guillaume ve ark.51) sırayla Cu-Nb-1 için 87. Ba bölgesine yerleşmesi durumunda azalması beklenir. 1995). Guillaume ve ark.785 K. genel olarak Nb konsantrasyonunun artışıyla bir azalma görülmektedir. Hor ve ark. Bu da Nb’un kısmen yapıya girdiğini doğrulamaktadır. Cu-Nb serisi için ölçülen Tc değerleri (Şekil 4. Nb’un Cu bölgelerine yerleşmesi durumunda örgü parametrelerinin artması. Hong ve ark.421 K’dir. Hor ve ark. 1987.818 K ve Cu-Nb-5 için 88.672 K olarak ölçülmüştür.118 K ve Ba-Nb-5 için 89. Ba-Nb-3 için 91. 1994) değerlerine yakın değerlerdir.654 K. 1994) ve GdBCO için ~92 K (Tarascon ve ark.193 K. Cu-Nb-4 için 91. 1987. Saf YBCO ve Gd-YBCO’nun Tcoffset değerleri sırasıyla 92. Küçük dalgalanmalar olmakla birlikte genel olarak Nb konsantrasyonunun artışıyla Tc’de bir azalma meydana gelmektedir. 1998). Miraghaei ve ark. Ba-Nb-2 için 91. Bu durum Tc değerinde anlamlı bir değişikliğe yol açmamıştır. 1989. Bazı malzemelerin düşük Tc değerlerinde . Ba-Nb-1 ve Cu-Nb-2’deki Tc değerinin Saf YBCO ve Gd-YBCO değerlerinden yüksek olması SEM fotoğrafında (Şekil 4. Ancak Nb’un örgü içinde işgal ettiği yer doğrulanamamıştır (Srinivas ve ark.8 K’dir (Feng ve ark.156 görüldüğü belirtilmiştir. Yang ve ark. 1987.967 K.4 için literatürde ölçülen Tc değeri 92. Ba-Nb serisi için ölçülen Tc değerleri (Şekil 4. Cu-Nb-3 için 91.782 K’dir. Ancak XRD sonuçları Nb’un yapı içerisindeki yerinin sabit olduğunu göstermektedir. Yang ve ark. Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisinde Nb’un artışıyla gözlenen piklerden farklı açı değerlerindedir. literatürde YBCO için verilen 91-94 K (Tarascon ve ark.

Çalışmada katkı miktarı x = 0. süperiletkenlerin tanecikli yapısıyla açıklanmaktadır (Taka ve ark.9136 A/cm2 olarak ölçülmüştür. Srinivas ve ark. Sentezlenen malzemelerin yoğunlukları Nb konsantrasyonu ile düzgün bir artış veya azalış göstermemektetir.3696 A/cm2. 1995. Ba-Nb-2 için 39. Cu-Nb-2 için 67. Ba-Nb-3 için 30.6431 A/cm2.6774 A/cm2 ve Ba-Nb-5 için 12. Cu-Nb-3 için 89. Grekhow ve ark. 1994. Gd-YBCO için 85. I-V değerlerinden hesaplanan Jc değerleri Saf YBCO için 89.3298 A/cm2. Bu durum Nb’un yapıdaki taneciklerin arası boşlukları doldurarak oksijen tutma yeteneğini etkilediğini göstermektedir (Srinivas ve ark. Ba-Nb serisi ve Cu-Nb serisi .157 yüksek akım yoğunluğuna sahip olmaları. Cu-Nb-4 için 77. sıkı paketlenmiş bir tablet yerine gevşek dokuya sahip bir tablet olmasına neden olabilir. 1995). Ba-Nb-2 dışındaki malzemelerde Nb konsantrasyonu arttıkça Jc değerlerinde bir azalma söz konusudur.9137 A/cm2’dir.9142 A/cm2.2407 A/cm2.225 değerine kadar çıkılmış ancak Tc’de ciddi bir düşme gözlenmezken kritik akım yoğunluğu (Jc) değerlerinde ise bir düşme gözlenmiştir. Ba-Nb ve Cu-Nb serisinde Nb konsantrasyonun artışıyla birlikte Jc değerlerinde azalmalar meydana gelir iken Tc değerlerinde küçük azalmalar meydana gelmektedir. gevşek yapıda farkedilebilir bir yoğunluk farkı meydana getirebilir. Ba-Nb serisine ait malzemelerin Jc değerleri sırasıyla Ba-Nb-1 için 34. Basınç değerindeki küçük sapmalar. Genel olarak akım yoğunluğu artan x miktarı ile azalmaktadır. Ba-Nb-4 için 23.8510 A/cm2.2266 A/cm2 olarak hesaplanmıştır. SEM görüntüleri ve EDS sonuçları bu durumu desteklemektedir. Grekhov ve ark. Cu-Nb serisine ait malzemelerin Jc değerleri sırasıyla Cu-Nb-1 için 93.0481 A/cm2. 2002. Eriyik yapıdaki YBCO’nun Jc değeri bulk YBCO’nun Jc değerinden daha büyüktür (Murakami 1992). Toz malzemelerin preslenmesi esnasında uygulanan basıç değerinin küçük oluşu. Ba bölgesine Nb katkısı yapının oksijen tutma kapasitesini artırarak Tc değerinin düşmesini engellemesine rağmen tanecik boyutlarında küçülme meydana getirerek Jc değerlerinin azalmasına neden olmaktadır. Nb katkılı YBCO süperiletkenlerinde süperiletkenliğin baskılanmasını geciktirmektedir. Saf YBCO’ya ait Jc değerinin büyük olması sinterleme sıcaklığının eriyik faz sınırında olmasından kaynaklanmaktadır.7880 A/cm2 ve Cu-Nb-5 için 19. Gd. 1994).

yapısal ve süperiletkenlik özellikleri üzerine etkisinin araştırıldığı bu çalışmada.6Gd0. katkılamalarının malzemenin elektriksel.6Gd0.4Ba2Cu3-xNbxO7-δ bileşiklerinde. Gd katkısının YBCO’nun yapısal özelliklerinde olumlu etkiler yaptığı. Sonuç olarak. Ba ve Cu bölgelerine Nb katkısının ise olumsuz sayılabilecek etkiler yaptığı. Bu açıdan. magnetik özelliklerinin ve yapı arıtımı (structure refinement) gibi yapısal özelliklerin araştırılması ileriki zamanlar için planlanmaktadır. fakat malzeme ve veri çokluğu. YBCO süperiletkenlerinde Y bölgesine Gd katkılanarak elde edilen Y0. Ayrıca.6Gd0.158 karşılaştırıldığında. zaman kısıtlaması ve ölçüm cihazlarının durumu gibi sebeplerden dolayı araştırma kapsamına alınmayan. Literatürde Ba bölgesine Nb katkılamasına ait hiç bir veriye rastlanamayışı ve yeni malzemelerin sentezlenmesi ile elde edilen bileşikler için yeni veriler elde edilmiş olması araştırmayı alanında önemli kılmaktadır. bununla birlikte Ba bölgesine x = 0.075 katkı miktarlarında elektriksel özellikler üzerine olumlu etkiler yaptığı gözlenmiştir.4Ba2-xNbxCu3O7-δ ve Y0. araştırmanın kapsamına dâhil edilmesi gereken. .025 ve Cu bölgesine x = 0. araştırmanın bundan sonraki ilgili çalışmalara ışık tutacağını düşünüyoruz. elektriksel ve süperiletlenlik özellikleri üzerinde önemli bir değişmeye sebep olmadığı.4BCO bileşiğine Nb katkılanarak elde edilen Y0. genel olarak Cu-Nb serisinin Ba-Nb serisinden daha yoğun olduğunu söylemek mümkündür.

. Fjellvag.. thermal and electrical studies of the Y1−2xCaxThxBa2Cu3O7−δ system with 0 ≤ x ≤ 0. J. “Structural. U. 244-248.. ANDRESEN. B. P. J. Melo. Z. V.. G. “Cadmium substitution in yttrium barium copper oxide (YBa2Cu3O7-δ) and bismuth strontium calcium copper oxide (Bi2Sr2CaCu2O8+δ). Sousa.. J. “Microscopic studies of radioactive Hg implanted in YBa2Cu306+x superconducting thin films”.. P.. Melo. G. P. Kingon.. Nakagawa. M. Lourenqo. V. F. Yuji.. M. Chem. T. Issue 1. Nature 410. S. A...159 6. G... Lourenço. Nagamatsu. Amaral. Senateur. Pages 65-68.. C.. J. A... A. “Stability studies of Hg implanted YBa2Cu3O6+x”. “Stability and diffusion of Hg implanted YBa2Cu3O6+x”.. Rapp. A. F. A. The Isolde Collaboration. M.... Vantomme A.. A. A. J. Karen. P. J.. N. M. T. Soares. C.. da Silva. S. Marques. J. Marques... A. 1991. C. Nygren.. Senateur. Alves. “Upper critical magnetic field of Y1−2xCaxThxBa2Cu3O7-δ”. Arafijo. Galindo. “Superconductivity at 39 K in Magnesium Diboride”. ANDERSSON. 2001. b . Wahl. Alves. J.. P. 1989.. M.... Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B 147... Amaral. 1991. V.. B. T. G. A. M. E. J. Wahl.. 1999.. Galindo. Soares.. 63 – 64. 1999. vop Papen.. J. “Substitution for copper in YBa2Cu3O9-δ by 3d and pre-transiton metals”. ANDREAS. Mendes J. Weiss. G.. J.. Ö.. Weiss. da Silva. The Isolde Collaboration.. U. Langouche. Sousa. F. S. F. a ARAÚJO. 1991. 1998. Alves. G. M. J. B. KAYNAKLAR AKIMITSU.. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B 148. H. Physica C: Superconductivity Volumes 162-164.20”. S... P. H.. Part 1. C. Vantomme A. G.. J. T. J. ANDERSSON. J.. Correia. Pages 725-726. Lourenço. Journal of Magnetism and Magnetic Materials 177 181. Marques. Physica C: Superconductivity Volume 160. A. M... 511 512.. A. A. G.. Murakana. P. Moreira.. E..... V. 1989. A. Sousa. Mater. Ö. Langouche. Kjekshus. AMARAL. Baptista.. J. V. J. Soares. J. J. A.. F. vop Papen. ARAÚJO. J. Rapp. 3(3) pp 428 – 431.. 807-812. Correia. I.. The Isolde Collaboration. E. 698-708.. Acta Chemica Scandinavica 45. M. Z. Correia. da Silva. Hegedüs..

Ciontea. J. Rufoloni. No. Sci. 0.. 477–481.. N. “Structural Disorder in YSr2Cu2CoO7 and Substituted Variants”. Galluzzi. “Solid State Physics”. Rajasekar. “A study of superconducting (Yl-xCax)Ba2Cu3Oy”. Eu.. A.. S. M. Issues 1-2.. Koshizuka.. Tarte. Issue 6. T.. Gd)Ba2Cu3Ox bulk”. Laurent. H.. Vol. K.160 ASHCROFT. Tepe.5)”. Physica C 401.. Mukherjee... H. “Critical hole density for superconductivity in Srcontaining phases related to YBa2Cu3O7 structure.. W. Vanderschueren.. Pages 44-50. Phys. Mat. College Edition. G.. T. K.. R. P. pp... P. AVCI. Turan. Supercond. Watanabe. 591-602. A. superconductivity and cation substitutions in YSr2Cu2.0 ≤ x ≤ 0. P. 1943-1946. AUGIERI.. Kulkarni. F.. M. N. BALDHA. AUSLOOS. I. R. B.. D. H.. Celentano.. Gambardella. W. 1988. Rulmont.2O7”. Physics Letters A.. T. 1992. “Developing a trilayer processing technique for superconducting YBa2Cu3O7−δ thin films by using Ge ion implantation”. Abukay.. J. 1993.. Valko. Hanic. U.. K. A. Bhattacharyay.. G. Issue 2. 1997. 18. Basu. Technol. “Effects of alkali cation (Li. M. Pelikán. Solid State Communications Volume 68.. F. B. BABU. Pages 472-480. N. Muralidhar. V. Sen.. 2001. Kilgour. “Superconductivity in the system YBa2−xCaxCu3O7−δ”.. R. Petrisor. 1993.. A.. S6–S9.. G. Pages 839-841. 237-243. Murakami.. “Effect of Ca doping in YBCO superconducting thin films”. Res. D.. Journal of Solid State Chemistry Volume 103. Ghosh... M... Chem. Cigaň A. Joshi. Jotania. Slater. G. Solid State Communications Volume 71. Supercond. S. Na. LoRusso. Pages 539-545. S. 27. 2005.. M. Greaves C... BANĂCKY. Oktem. Caccavale. D. N. Cs) substitution on the magnetoelectrical properties of Y1Ba2Cu3O7−y granular superconductors”. Pandya.. BADRI. Sci. K. P. 1989. BANDYOPADHYAY... U. pp. AWAJI. 320–324.. P.. Mermin. L. Physica C: Superconductivity Volume 207. Serincan. Noto.. 17. 2004. Thomson Learning Inc. Barat. Buchta..8Cr0. A. USA. Chakraborty. G... 105. R. Technol. N. A. P. and Varadaraju. S. N.. P. Bull.. N. U. Isono.. Ch. 226. A. BABU.. B. Mancini.. Greaves C. H.. V. 1976. . J. “High magnetic field transport properties of (Nd. N.. “Electron paramagnetic resonance of high-Tc superconducting composites YBa2Cu3xScxO6±δ”. K. P. “Structure and superconductivity studies on LnBa2-xSrxCu3O7 (Ln = Yb and Lu. P.. V. 2004. Issue 10.

“Sb2O3 katkılı YBCO süperiletken seramiklerin karakterizasyonu”.. Welp.. M. L.. 2004. L. C. Bowden. R.... H. A. Crabtree. microstructure and transport properties of Bdoped YBCO system”. Physica C: Superconductivity Volume 207.. Presland. Veal.. M.. Technol. Cu”. G. 2006. Machado. V.. N. Bi and M = Cd. 1991. H. . B. Hall. BERENOV. BEN AZZOUZ.. Supercond.. W. S. 2004. L. BUZEA. Flower.. G. 1992. U. Neves.S. BUCKLEY. E. Chen. A. ve Robbie.. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. P. Ya. R. Zammattio.. G. A. G. Zheng.. Freeman. Harrison. Jacobson D... Zouaoui.. M. “Assembling the puzzle of superconducting elements: a review”. Physica C 372–376. G.. C.. M. CASTRO. Pages 383-393. Palau.M)Sr2(Y. H. M. 876–878. P. Ben Salem.... R. W.3)Cu2O7-δ”.. Williams G. G. Hall. M. M. 2002. J. Technol. Claus. F. V. K. BOYKO. 2004. Staines. S. MacManus-Driscoll.5Cd0. Rodríguez Jr.. Mani. Sci. 1119–1122. “Superconductivity at 92 K in the (Pb. R. R. 339–340. D.. Annabi. 5 47-49.Ca)Cu2O7 where M' = Ce. M. X... D. M. 13–19. Puig. “Ca.. J . M. “Ca doping of YBCO grain boundaries”. A.and La-substitution in YBa2Cu3O7−ξ.. Pages 1-8. “New cuprates with the “1212” structure (M'.. A.. J.. Meylan. J. BORTOLOZO. Dineen. Supercond. M. Cd)-1212 phase (Pb0. Parberry. R. R1-R8.. Van Tendeloo. 212502. T. J.. Johnson.. Physica C: Superconductivity Volume 174. Physica C 408–410..161 BEALES. “Structure. Qi... Zn. MacPhail. Deutscher.. A.. Pooke. M. “Growth and microstructure of MTG REBa2Cu3O7/RE’BaCuO5 with heavy rare earth elements”. Tallon. W. Levine. Y2Ba4Cu7O15−ξ and YBa2Cu4O8”. Physica C 372–376. BEALES.. Dineen. BİLGEÇ. C. 2005. “Transport properties of large-angle grain boundaries containing point defects in YBa2Cu3O7−δ”. “Influence of the Ta doping on the peritectic transformation of YBaCuO superconductor”.. Farvacque. dos Santos.. K. C. Ferreira. E. “Transport measurements in overdoped YBCO thin films”. P. Kezerashvili.. M. İzmir. 18. Harrison. S.5)Sr2(Y0. S. A. 1059–1062. H. Physical Review B 69.. B. R. S. Issues 1-2. 1993.. P. M.. Issues 4-6. D... 2003. Physica C 442. M. D. T. X. C.. Foltyn. T. CARRILLO... Sci. Physica C 388–389. A. 2002.. Obradors. L. M....7Ca0.

B 42. Part 1.. Z. Wang. W. B. Materials Chemistry and Physics 89.. CAVA. Soc. “Unexpected effects of gold on the structure. M. M. Technol. Solid State Communications Volume 66. superconductivity. 16. “Oxide superconductors”..162 CAVA. T. and normal state of YBa2Cu3O7”. C. 1988. J. I. Ceram.. L. K. Xiao. Phys. Physica C: Superconductivity Volumes 162-164. X. M. A. J. J. C. J. Yao. J.. Zhu. Batlogg. J. M. Artymowicz. Doktora Tezi. W. Rhyne. Kao. G. ÇELİK. 6200 – 6208.. B. “(Y1-xYbx/2Gdx/2)Ba2Cu3O7-δ ve (Yb1-xGdx)Ba2Cu3O7-δ süperiletkenlerinin yapısal ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi”. CHEN. CHIN. J. Am.. Stalick. Chen. Chien. 934. Zhao.. F. J. C. B. “Crystal structure and high-Tc superconductivity in the system GdBa2−xSrxCu3O7−δ”. Chien. Rhyne. Supercond.. 1989.. Sci. CHANDRACHOOD. Phys. Pages 1005-1009. C. Rev. Pages 715-718.... Chang. 287-292. Solid State Communications Volume 68. 1990... P.. van Dover. B 37. 2000. R. D. Sinha. H.. “Chemical preferential doping in grain boundaries of melt textured YBa2Cu3Oy superconductors”. 1988.. Issue 3-4. K. S. Physica C. Y. Z. 5912 – 5915. Phys. 83[1]. R. 1990. Bakhshai... L. Nd.. S. 1990... I. M. S. Volume 165. Xiao. E. 130–136. Stalick. Ş. Issue 7. A. R. 143–147. C. “Superconductivity in the RE1−xCdxCu3O7−δ (RE = Y.. A. Lett. Sunshine. Dy.. A. . F.. R. 57. D. Bryden. D. “The effect of Ca doping on the superconductivity of NdBa2Cu3Oy oxides”. p... M. CHENG. G. Gd.. Zahurak. “Superconducting and normal state properties of the Y1-xCdxBa2Cu3O7-δ system”. 2005. 2003. Sm. “Incorporation of gold into YBa2Cu3O7: Structure and Tc enhancement”. Rietman.. 2006. Rev.. A. 1988. J. “Ba2-xLaxYCu3O7±δ perovskite compounds: Crystal chemistry”. Ramirez. b CURRIE. Forrest. Appl. Chen.. 5-28. R. Issue 11. CIEPLAK. C. Trabzon. T. J. Mulla.. A. C. Fleming.. Chang T. Y.. H. H. C. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı. CHEN. “Studies on superconductivity in Y1LaxBa2−xCu3O7 compositions”. Yb) systems”.. M. . W. B. J.-C.... Ho.. C. a CIEPLAK. Pages 87-88.

Pages 141-152. Yang. R45–R58. Issues 1-2. Liu. Tyson. “Observation of spin glass behaviour in Y(Ba1−xLax)2Cu3O7+y”. Bäuerle. D. Na)”. K. K. 638–641.... DIKO. Woicik. “Tanecikli magnetik CoCu ince filmlerinde yüzey pürüzlerinin tabaka kalınlığı ve magnetik direnç ile ilişkisinin FPP.. A. 2002. L.... M. Rainford. Maple. Physica C: Superconductivity Volume 190. DE GROOT. Co. Issue 5. “Effect of chemical substitution on superconductivity in YBa2Cu3O7−z. A... D. A. B. E... J. Seaman. 1992.. Bi2Sr2YCu2O8+z. P.6 accompanying bromination” Physical Review B. 014508.. W. R.. D. Croft. “Superconducting and normal state properties of Y1−xMxBa2Cu3O7−δ (M = Pr. T. J. C. DIENG. Fe. Cr. P. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Eğitimi Anabilim Dalı. J.. C. “Influence of (Y0. “Diffusion in high temperature superconductors”. Y. J. Physica C: Superconductivity Volume 196. K. V. 335. Pedarnig. W. Y. 2000. S. (a) 158... 1988. C. DZHAFAROV. Mo. X. DEMİRCİ. Issue 9. Doktora Tezi. C. and Bi2Sr2CaCu2O8+z”. Sci.2)Ba2Cu3O7-δ top layer on the transport properties of a-axis oriented YBa2Cu3O7-δ thin films”. DEN. C. Issues 1-2. P. Schöppl. S. 17. C. Pages 1001-1006. GIXD ve XRR karakterizasyon teknikleri ile araştırılması” Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi... Rapson. T. B.-Y. F. Guo..163 DALICHAOUCH. “Cracking in melt-grown RE–Ba–Cu–O single-grain bulk superconductors”. M-P. Dogan. DOU.. Ge.. Zhou H. M.. M.. Konya. Supercond.. Erzurum.. .. Physica C 372–376. Ignatov.. N. T. T... Solid State Communications Volume 65. D. 2002. R. Y. 1988. A. Zhao. “Gümüş difüzyonunun YBa2Cu3O7 süperiletkeninin yapısal ve süperiletkenlik özellikleri üzerine etkisi ve süperiletkenlik durumuna göre X-ışını üretim tesir kesitinin ve flüoresans veriminin değişimi”. Pages 160-162. “Preparation and properties of YSr2Cu3−xMxOy (M = Li. Wu. T. Kobayashi. M. Sorrell. H. Ga.. Ti.8Ca0. O. Grow. 2004. P. 1996. L. C. J. “Observation of changes in the atomic and electronic structure of single-crystal YBa2Cu3O6. 1991. Physica C: Superconductivity Volume 152. DOĞAN. A. Stat.. Sol. 2005.. Pages 483-485.. B. Phys. Weller. Kim. Yu. DELAMARE. Lanchester. Technol. Lee.. Al. Grasmeder. 66.. Torikachvili... Early. M. M. G. W and Re)”.

L.. G. Physica C 426–431. 1988... Physica C: Superconductivity Volume 198. Kowitt.. K. L. Kh. Chichester. A.7”. I. “New family of superconducting copper oxides Bi cuprates of type 1212”. Pages 39-41. M.. Kemmler-Sack.. Khasawnieha. Aminov. A. C. Shobakia. Koshizuk. Wischert. .. K.. Ziqd. Andresen.. Ben-dor.. A.. A. V. F.. 1434–1438. Issues 1-2. Wolfus... N. Oesterreicher... M. Karen. “Superconducting properties in relation to chemical pressure in YBa2Cu3O9-δ”. Izotov.. Solid State Communications Volume 66. A. I. 2005.. Mohamed.. B 36. 352–355. Rev. F. FELNER. P. “Fishtail effect.tetragonal phase transition in YBa2−xSrxCu3O6. K. “Superconductivity Physics and Applications”.. Sulpice. Jung. Kurkin.. Salem. Barbara. P. Vallier.. Albissb. FENG. Nowik I.. K. Physica C: Superconductivity Volumes 153-155. Y.. Supercond. Pages 898-899.. Pages 49-50. Schlichenmaier. K. EL ALİ. J. M. J..01Ba2Cu3Ox (6 ≤ x ≤ 7) compounds: evidence for an anomaly near the superconducting transition”. I.. P. Monceau. J.. Al-Omaric.. 1991.99Yb0. Materials Research Bulletin Volume 26.. Pages 869-877. 2005. M. Part 2.. John Wiley & Sons LTD. “Temperature dependence of the EPR linewidth of Yb3+ ions in Y0. “The effect of substituting potassium for barium on the superconductivity of RBa2Cu3O7 (R = Y and Eu)”. Tholence. H. EHMANN. Issue 1.. Subramanian. S. S.5+δ”.. Lehavi. FJELLVǺG. GANGULI. J.. M. A. Physica C 297. 1998. 75–84. Kh. “Superconductivity in the system (AlxY1-x)Ba2Cu3O6. 1988.. A. Y. Issue 9. P. FARTASH A. Y..164 EBARA. Physica C: Superconductivity Volumes 162-164. B.. 2004. Technol. L. Pages 1-6.. Zoller. S. 2308 – 2310. L. A. K... 1992. A. Y. Nissel T. The Atrium.. A. Hasan (Qaseer). FRANCK J. V. Azezb. B. Phys.. M.. Huebener R. Zhou. “Manipulation of Ba---O layers inducing orthorhombic . W.. magnetic properties and critical current density of Gd-added PMP YBCO”. Lösch. 18.. N.. Physica B 321... Hidaka. Wen.. FOSSHEIM. 320–323. 2002. 1987. England. H. J. Kjekshus. R. “Superconducting characterization of nonsuperconductors/high-Tc cuprate superconductors”.. A. A. Part 1. Kishida. “Superconductivity in Y1−yNayBa2Cu3Ox”. “The paramagnetic contribution in the magnetization behavior of Y1-xGdxBa2Cu3O7”. -K.. A.. Sci. 1989. GAFUROV. A. Southern Gate. Sudbo. P.

Issue 2.. Delimova. R.. I.. 1996.9O8 (M = Nb. 1994. A. Lyublinsky. GREAVES.. “Growth mode study of ultrathin HTSC YBCO films on YBaCuNbO buffer” Physica C 324. A. Delimova.: Condens. V. 1992. R. 1997.. L. “On the effect of Cd doping and Cd-La codoping in YBa2Cu3O7 – δ”. B.9Cu2. 2004. Baydakova. Issues 1-2. Volume 28. 1994. E. Sci. Ltd. J. Ta)”.insulator transition in YBa2Cu3−xNbxO7 material” Physica C: Superconductivity. Terzioğlu. 2005. Technol. L. Borevich. ve Andryushin. Supercond. Henggeler. C. “A new buffer layer for high-quality HTSC ultrathin film fabrication” Physica C 276. U. T. Fischer. Pages 1295-1296. GUILLAUME. “Nb and Ta substitutions in YBa2Cu3O7−x and related phases: Structural characterisation of La1. A. Steger. M. L. Pages 25-34.. M. C. Roessli. Phys. Slater. Liniichuk. Part 2.0 ≤ x ≤ 1..1Ba1. M. V. Mesot. 231-235... 1989. oxygen stoichiometry and superconducting properties of GdBa2−xSrxCu3O7−δ (0. A. Varilci. I. P.. L... A. A.L. “The effect of Ag diffusion on properties of YBa2Cu3O7-x thin films produced by electron beam deposition techniques”.. Veselovsky. GUNASEKARAN. GÖRÜR. Hellebrand. Steger P.. Pages 245-251. P. Liniychuk.. J.1M0. C. W..165 GINZBURG. Delimova. I. Materials Letters. Vlasse. Baydakova. Titkov. P. “Superconductivity”. P. Physica C: Superconductivity Volume 161. 1996. V. x = 6 and 7) compounds”. V. 1999... GUNASEKARAN.. Sci. 2.. I. Technol.. Issues 4-6.... “Crystal structure. Singapore. Supercond. b GREKHOV. GOLBEN. J. “A systematic low-temperature neutron diffraction study of the RBa2Cu3Ox (R = Yttrium and Rare Earths. “Study of bulk and single crystal YBa2-xSrxCu3O7-δ superconducting materials”. a GREAVES.. Altunbaş. Physica C 418... O. Staub. Furrer A. Physica C: Superconductivity Volume 270. R. Pages 251-257. Allenspach. .. Trounov. I. V. 5-8. 18-24.. Volumes 235240. World Scientific Publishing Co... Slater. M. I. P. M.. 39-46.. 1989.. O. Davydov.. Liniichuk. R. Matter 6. L.. GREKHOV. 35–42... B. Dunaevsky... Pte.... GREKHOV.6)”. Sakharov. 7963-7976. M. Semchinova. I. Küçükömeroğlu... A. “The structural effects of Na and Ca substitutions on the Y site in YBa2Cu3O7-x”. Superconductor . Lyublinsky..A. 5.. Lyublinsky.

Q. “Superconductivity above 90 K in the square-planar compound system ABa2Cu3O6+x with A = Y. B. Eu. Lett. Physica C: Superconductivity Volume 193.. Physica C: Superconductivity Volume 257. Y. 52. “Structure of YSr2Cu3−xMxO7+δ (M = Mo. 1992.. F.. 58. Gao. 48–54.. M.. Braun.. T. 22.. L. Subramanian. Peck. W.. Kwei. Yanagisawa M. H. G. 1989. Tokura. Pages 125-136. Nazzal. HARLOW. HONG. R.. Er. C. L. Y. Karimi R.. Yoshida. A.. Phys. J. . 2003.. 1996.. Forster. T.. “Structural phase transformation in the superconducting YLaxBa2−xCu3O7 compounds”. Gd. Huang.and Ca-doping on the flux pinning and superconducting properties in YBa2Cu3O7-δ. “The effect of Pr. Chu. C. Tarrant. Physical Review Letters. Schneider. H. Ho. “The chemical composition of uranium-containing phase particles in U-doped Y–Ba–Cu–O melt processed superconductor”. Issues 1-2. R. 1988. Pages 904-905. HARADA. Part 2. Physica C 392– 396. IGUCHI. 2002. R. “Effect of atomic substitution in high-temperature superconductors: YBa2-xMxCu3O7−δ (M = Na. 1891-1894. Kim.223. J. H. J.. Cardwell. H.. Sugishita. D.. Cava. A.. D... Appl. and Lu”. Y. “The effects of Pr-doping on the critical current density in YBa2Cu3O7-δ”.... “Hall effect measurement of Y1-xGdxBa2Cu3O7-δ superconductors”.166 GUPTA A. H. J. W. Physica C: Superconductivity Volumes 153-155. Issues 1-2. T. “Effect of doping of cadmium oxide to Y-Ba-Cu oxide”. Q. A. Sm. HARI BABU. P. HUANG. Shi. L.. HARADA. Santoro. Physica C 388–389. Krajewski. Yoshida.. 2 . HUANG. J. N.. 1988. 1901. I. K.. K. pp. “Neutron powder diffraction study of the crystal structure of YSr2CoCu2O7 and Y1−xCaxSr2CoCu2O7”. Kambara.. F.. Z. H... 1988. Y. R. Meng.. A. Wang. A. HOR. La. 1987. 729– 730. Physica C 383. K. K) and the system Bi-Ca-Sr-Cu-O” Physica C: Superconductivity Volumes 153-155... Suryanarayanan. Bechtold. Vol. 110–115. Pages 892-893... J. The Journal of the Korean Physical Society. M. R. J. Hosaka S. K. Pages 196-206. 2003. 18. S. W and Re) from single-crystal X-ray and powder-neutron diffraction substituent site preference and oxygen defect structure”. Torrance. Nd.. Part 2... Ho.. No. I.

H.. N. P. Matsubara. Fjellvåg. Phys.. Ga. A.. 26. M. Pages 163-172. Jpn. A. 18 249–254.. Y-H. Tokumoto. Izumi. Babu. H. 1988..167 IHARA. KANEKO. Savage. 57-60. Schweitzer. 7510 . Sugise. Teranishi. “Lanthanum substitution for barium in YBa2Cu3O9−δ”.. “Superconductivity in Yttrium-Terbium-Barium-Copper Oxide”.. 1991.. P. Pages 257-273.. “Lanthanide substitution in YBa2Cu3O9-δ”. Bratsberg. -K. D. J. 44. Kjekshus.Yoshinaka. L. Shi. Aoki. Physica C 426–431. A. Fjellvåg... K. Issue 1. K.. Issues 3-4. 1988.. P.. T. . J. W.. K. J. pp. Appl. Jo. “Possibility of Superconductivity at 65°C in Sr-Ba-Y-Cu-O System”. M... W. Supercond. A. Issue 1.. E.. J. “Chemical pressure and other effects of strontium substitution in YBa2Cu3O9−δ. B 37.. a KAREN. Kjekshus.. Kimura.. Technol. Vol. pp. KAREN. Phys.. Shiohara. 9941001.. Fjellvåg. M. 949–953.. No... L1413-L1415. A. Issue 2. K.. No. Murata. E. “Neutron powder diffraction study of Cu-site preference of Li dopants in YBa2(Cu1−xLix)3O6+δ”. H. 2005. Reddy. N. Cardwell. Journal of Solid State Chemistry Volume 93. P. Rev. JUNG. Miner..F. Sci. 68. and Fe on the structure and superconducting transition of Y1Ba2Cu3O6. 1991. A. H. Fuji. H. 1990. M. “The effect of nano-size ZrO2 powder addition on the microstructure and superconducting properties of single-domain Y–Ba–Cu–O bulk superconductors”. 1. H.. Baenziger. KASPER. A.7515. Journal of Solid State Chemistry Volume 92. Kjekshus. “Fabrication of Y1-xRExBa2Cu3O7-y film by advanced TFA-MOD process”.. E. KEWI. Martinson. 1987. Matsuda. Mohamed.. N. Fjellvåg. H.. A. IIDA.. Terada.. Peterson. Y.. H. A. A. R. S. W.. b KAREN.. T... R. Nakaoka. Hirabayashi. Solid State Communications.5+δ”. Yajima.. “Superconductivity in Y(Ba1−yLay)2Cu3O9−δ”... 1992.. 2005. Y... G. Acta Chemica Scandinavica. Andresen. KAREN. T. Vol. Ott. R.. Pages 307-320... Braaten. Journal of Solid State Chemistry Volume 97. 1992. A. P. Physica C: Superconductivity Volume 194. Andresen. S.. Goto. J. F. G. “Effect of substitution of Bi. Franck. H.. Kjekshus.. C. Y. O. Pages 57-67. A. J. J..

“Effect of Mg Addition on Superconducting Properties of Ba-Y-Cu-O Ceramics Prepared by the Melt Quenching Method”.. “Structural and microstructural characterization of a high-Tc superconducting YbaSr2Cu3O7-δ”... Suzuki.. T.. T... 17.168 KITOH.. P. I. Y... Liu. K. LEE. J. Appl. 64. Y.. Halperin. Nakaoka. 27. H.. Qiu... Yamada. Vol. H.. Japanese Journal of Applied Physics.. Teranishi. H. C.. T.. Wang. Jpn.7. Matusita K.. 445–448. Part 1. Y. Yajima. R.. Poeppelmeier.. Issue 1. X. Technol. L1150-L1152. R. 2003. LEBLOND-HARNOIS C. Chang.P. 2000. K. Desgardin. Z. Y. O. “The effect of substitution of La for Ba and Ce for Y on the Tc of superconducting Ba2YCu3O7”.. Itoh. Monot-Laffez. Luo.65Cu nuclear quadrupole resonance study of Ni-doped YBa2Cu3O7”.. Kim. Koblischka. Matsuda. M. pp. J.. KITTEL C. 3593. 558– 562. S. G. Physica C 329. 7th Edition. 10–13.. Inaguma. 2003. M. “Introduction to Solid State Physics”. A. 1987. Lim. “The effect of La substitution on the superconductivity of Ba2YCu3Oy”. C. M. Physica C 340. R.. L. 1988. L.. KOMATSU. Pages 83-88.. Meguro. “Fabrication of Y1-xRExBa2Cu3Oy films on single crystalline substrates and IBAD buffered metallic tapes by advanced TFA-MOD process”.. Physica C 386. KOBLISCHKA-VENEVA.. K. Chung. B. compound. J..1Cu3O7-δ”. Izumi. Physica C: Superconductivity Volume 157. LENG.. 1988. Shiohara. LIANG. Sato. Supercond. Y. W.. L. J. Yamashita.. No. USA. LIANG. R. T. D. LIANG... “Microstructural studies of K2CO3 and Rb2CO3 doped YBCO HTSC”. “Flux pinning energy of YBa1. Physica C. Y. L2063-L2066. J... J.. A.... Phys. K. M. Physica C: Superconductivity Volumes 392-396.. 2006. R. Chen. 2004. 299-307. Sung. Youm. Aoki R. LEE. 2000. H.. Nakamura. 1996. Takagi. pp. T. Nakamura. Sci.. Park.26. M...9Na0. Phys. Tanaka.. . Y. Pages 596-600. 185–190. Aoki. H. S. “Fabrication of Sm1Ba2Cu3O7 coated conductors using the co-evaporation method”.. T. M. H. Wu. 1989. “63.. 580–584. Appl. Fuji. “Study of tin + cerium doping in YBCO bulk top seeded pellets”.

. S.. Fujita T. A. Y.. Phys.. B. Rajarajan. T. Ben Azzouz. T. MENDOZA. “Evidence for peroxide formation in superconducting YBa2-xLaxCu3O7±δ”. Solid State Communications Volume 76. Tomita. A.. 1990. A. Phys.. Kubo. J. Y.. F. Minami.. Gupta. Rajagopal.. Issue 11. K. MAZUMDER. P. Physica B+C. Madaah-Hosseini. M.. 512 – 514. . 1987. X.. T. MELLEKH. a MANEO.5Si13. T.. Teva. Physica C 372–376. 2008. 554–560.. 41–45. Hoshino. R. “Characterization of mechanically alloyed Fe100−xSix and Fe83. B 37... Ben Salem. R. Nishimori.. Chen. Y. Satoh. Puig... A.. Chen. J. H. 1988.20”. Nature 328. Obradors.. M. “Substitution for copper in a high-Tc superconductor YBa2Cu3O7–δ”. “Growth and characterization of YBa2(Cu1-xAx)3O7-δ (A = Mg. Y. Rev. Ni) bars as switching elements for fault current limiters”. H. 3734 – 3737. R. Kyogoku. Annabi. “Study of structural and electrical properties of YBa2-xLaxCu3O7+δ”.. Pages 1285-1290. T. Zouaoui... Nojima. Aoki.. T. “Superconductivity in modified systems based on YBa2Cu3O7−δ”. S. A. M. Physica C: Superconductivity Volume 156. J. Aoki. Abachi. Y. 1998. Zn. J. E... Goodenough. Shimakawa. Fujita. “Structural and superconducting properties of YBa2(Cu1−xAgx)3O7 with x ≤ 0.. Volume 148.. Issue 2. X.. X. 1988.. Tang. Awaji. MIRAGHAEI. T-M. Kamada. L. P. “Nano-Al2O3 particle addition effects on YBa2Cu3Oy superconducting properties”... Y. December.... Solid State Communications 140. 1622–1625. MANAKO. 1987.. M.. Granados. X. C: Solid State Phys. S.5Nb3 nanocrystalline powders”.. H. 21 5967-5976. Bahrami. Yamamoto. Nishimura. Y... 1988. T. b MANTHIRAM. Solid State Ionics 107. “Calcium doping into YBa Cu O ceramics by the SOED method”.169 LIN. Y. F. A. Journal of Materials Processing Technology 203. 2006. Pages 357-359.. Igarashi. Vijayaraghavan. C. K. S. MANEO.. H. A. J. Ogata. Garg. Sequeira. 318–323.. K. K... 2002. “Nonsuperconducting TlBa2YCu2O7 with a new crystal structure resembling superconducting YBa2Cu3O7”... Pages 315-318. M.. Kato. Venkatramani. Issues 1-3... MATSUMOTO...

Manako. Physics Letters A Volume 126. “Preparation conditions and characterization on YBCO based superconductors”. Tokunaga.. Tanaka. K. 349–353. Y. MURAKAMI. 1992. . “The Physics of Superconductors”.. Sarkar. J. Technol. Gupta. 2007. Vol. Appl.. ve Ustinov. C. Moriya. 1988. U. Gaur. 1996. K. Ş. Vol. OKUMUŞ. K. Y. Issues 3-4. Phys. T. 605–609. MORI... L1687-L1689. N.. . “90 K phase formation in Y---Ba---Cu---O system in ambient air through mercury substitution”. NISHI. Ochi. ONO... ÖZTÜRK. Calcium and oxygen doping in YBa2Cu3Oy”.V. Kubo. 28. K. 1989. PANDEY. Jpn. “Superconducting transition temperature enhancement in YBa2Cu3O7 by chemical substitution and the implications there of for the upper critical magnetic field”. Tabuchi. 1997. Nozaki. 26. Japanese Journal of Applied Physics. H. A. Teshima. S. J.i Ishizawa. Sci. Y.. Physica C: Superconductivity Volume 256. Solid State Communications 141. K. S. Vol..... S. No.. Journal of Alloys and Compounds 433.170 MOHAN. 2002. pp. Kaur. A... 5... “Processing of bulk YBCO”. Phys. Issue 1.1. “The effect of Gd diffusiondoped on structural and superconducting properties of YBa2Cu3O7−x superconductors”. L64-L66. 1992. A. Singh. M.27. Pages 335-339. Rajput. Dixit. J. Appl. Jpn. pp. R. J. N. G.. “Effects of substitution by Sc on superconductivity and chemical structures in Y–Ba–Cu–O systems”. MÜLLER. 1987. Phys. K. A.. S. P. Çelik. NAKABAYASHI. Supercond... “Superconductivity in Ba(1-x)2Sr2xYCu3O7-y”. R. Pages 55-57. 61. E. 2004. NEUMEIER. Singh. SpringerVerlag Berlin Heidelberg.. NISHIDA. 2007.. “Magnetic properties of Y-substituted YxGd1-xBa2Cu3O7-δ”... B.. T. Utsumi.. M.. Taka. Reddy. “Pd addition in high Tc Y---Ba---Cu---O oxide”. R. Sharma. Dokuz Eylül Üniversitesi Graduate School of Natural and Applied Sciences. Shelke. 185-203. 980-983. Appl. Lett.. Y. S. 1987. Y. “The orthorhombic-tetragonal phase transformation and Oxygen deficiency in LnBa2Cu3O7-δ”. 46–52. A. S. Çevik.. Physica C 378–381.. R. Yanmaz. Bhattacharya. 1852.... J. S.. N. Vol.. V. İzmir..

Caignaert V. PROCHNOW. Sm and Nd”. 2007. Multani. Number 21. Pages 894-895. K. K. Hilscher.. A.. Rogl. Physica C: Superconductivity Volumes 153-155. N. “A powder X-ray diffraction and electrical study of Dy(Ba2−xSrx)Cu3O7−δ superconducting cuprates”. TAB BOOKS Inc. Bauer. Cunningham. M. Balaev. D. POPIĆ. 5873-5876. Dubrovskiy.15CuO4”. R. Issues 1-3. Palkar. I.. P. Hattori A.. POOLE. Gd. J. M. D. Physica C.. L. P. R.. Academic Press. “Quadrupole Interactions and Vibrational Anisotropy of Tetrahedral Fe(III) in the "123" Derivative LnSr2Cu2Ga1-xFexO7 (Ln = Y. Golben. Pillmayr. G... H.. 460–462. PETROV.. 1994. C. Guptasarma.. Pages 295-306. S. Gupta. McGill University Yüksek Lisans Tezi.. L. E. 1988. 1993. .. Vlasse... “Effect of Cu substitution by Zn Cd and Hg upon superconductivity in YBa2Cu3O7 and La1. A.. USA.171 PARENT. “Enhancement of pinning in Cerium doped Y(1−x)CexBa2Cu3O7 HTSC”. ROZELL..85Sr0. P. Issue 2. Pages 384-388. J. A... Pages 906-907. San Diego. Yu. CA. Part 2. 2000. A. “High-Tc superconductivity in the RBa2−xSrxCu3O7 system for R ≡ Y. RAJARAJAN. T. a SAITO. Fujimoto. Higuchi. Y. Jr.. T. Moreau. Center of the Physics of Materials. R. Montréal. 1991. Physica B+C Volume 148. 1987. Oikawa. “Superconductivity Experimenting in a New Technology”. Ayyub. RYKOV. Noji. B. Glorioso.. Pages 336-338.. “Handbook of Superconductivity”. Vijayaraghavan.. Y(Ba1−xKx)2Cu3O7−y and YBa2(Cu1−xMgx)3O7−y”. Physica C: Superconductivity Volume 204.... Gokhfeld. Kirchmayr.. M. Furuse. K.. 1998.. Eibler. REMSCHNIG. Department of Physics... A. 1988.. USA.. Raveau B. “Heat conduction in YBa2Cu3O7-δ: effect of anisotropy and magnetic field”. Jr. 1192–1193. C.... G. Journal of Solid State Chemistry Volume 109.. C. Canada. K. P. C. Ho)”. K. Québec. Part 2. Endo. A. 1st Edition. “High-Tc superconducting properties in (Y1−xTlx)Ba2Cu3O7−y. N. W. P. Issues 3-4. S. “Non-isovalent substitution of Ba2+ in superconducting YBa2Cu3O7-y” Physica C: Superconductivity Volumes 153155. 1989. Journal of Materials Science Volume 26... A. Shaykhutdinov... V. M... Book. J.

. Endo. Phys. Neumann. V.. Material Science and Engineering.. 341-343. 26. J.. E. Cardwell. Furuse. H.. Aruta.172 b SAITO. S. Kurmaev. Technol.. Fakultät Mathematik und Physik der Universität Stuttgart Doktora Tezi. Y. “Introduction to High Temperature Superconductivity”.. 18. . L832-L833. A. 2004. Hein. Strickland. SERON. L13–L16. C57... 1994. Humphreys. C.. A-G. “Interaction of superconductivity and ferromagnetism in YBCO/LCMO heterostructures”. E. 2004. “Effect of Ca doping on the nonlinear microwave properties of YBCO thin films”. Z. “Tetragonal SmBa2Cu3O7-x [x = 0. Max-Planck-Institut Für Festkörperforschung... SALLUZZO. 1-40. 2001.. N. G. Y. 66.. A. SOLTAN. SEMWAL... 184518.. 2005. “Composition Dependence of Superconductivity in Y-Ba-(Ag. SATO.. Technol. M. Plenum Press. G. Supercond. A.. D’Agostino. S422–S426. “Doping dependence of the critical current and irreversibility field in Y1−xCaxBa2Cu3O7−δ”. Vol. 1994. M. A.. Jpn. M. K. A. 2005. G. Sci.. S. Shiohara. Ausanio. Bubendorfer. Acta Crystallographica Section C. Y. A. Noji. SHEAHEN. Y. N. Naqib. R. Krauns. G... C.Hirst. Physica C: Superconductivity Volume 231. Hattori. Shibata. D. 17.Co)-O System”. D. “Effect of strain on the structure and critical temperature in superconducting Nd-doped YBa2Cu3O7-δ”. pp. P. S. SHI. Oikawa. K... Greaves. Sci.. A. S. J. Issues 1-2. A. Scotti di Uccio. P. Goh. Supercond.. Williams. Fujimoto. Hammerl.. T.. M. T. SKAKLE. New York. E... C. 1987. Supercond. Kino. P. St. Pages 109-112. “Development of a generic seed crystal for the fabrication of large grain (RE)–Ba–Cu–O bulk superconductors”. R. D. M. M. J. K. Physical Review B.. “Crystal Chemical substitutions and doping YBa2Cu3Ox and related superconductors”. Sci. 17. “Se and Te substitutions in YSr2Cu3O7-y and [Y/Ce]2Sr2Cu3O9-y”. N. Higuchi.. Anderson. U. Uhlenbrock.. M. Oates. Nakamura.. 2002.. M. 1-6.. Appl.74 (4)]”... Mannhart.. J. Slaski. S. Stuttgart. R23... S506–S510. T. 1998. SLATER... Hari Babu. Technol.. C.

2931–2934. TAKAYAMA-MUROMACHI. Ishikawa. L. 1988... Varadaraju. M. Liu.. “A study of the superconducting properties of YBa2Cu(3-x)Nb(x)O(y) thin films” Johnson Space Center. Journal of the European Ceramic Society 25. Page 501. L. Issue 7. J. Jpn. Enisz... Pages 866-867. Appl. “Effect of Lattice Distortions on 90-K Class Superconductors: Y1-xEuxBa2Cu3O7-δ. I. 1988. Apte. M. 927. Zn)”. 52. Ni. Y. F. Dsousa. J. “Superconductivity of Y1Ba2−xSrxCu3Oy system”. “Superconducting properties of substituted YBa2Cu(1−x)3M3xO7−δ”. Fe. Appl.. A. C.. C. L1058-L1060. L2087L2090. Nishida. TAKABATAKE. P. G. Y. Physica C: Superconductivity Volumes 153-155. Pinto. Jpn. H. G. Pages 413-416.. “Search for superconductivity in mixed niobium oxides”. V. 1988.. 1988. R. Issue 4. Chien. P. pp. pp.. Physica C: Superconductivity Volumes 153155. J.. STREITZ. 27.. T. U. S. J. Bakhshai. M. 2005. P. S. C. Cieplak. Kato. K. Paulsen. Uchida. Liang. Chen. S. Proceedings of the 4th International Conference and Exhibition: World Congress on Superconductivity.. A. Solid State Communications. H. 1988. Phys. “Effects of Y substitution and oxygen deficiency on the superconducting transitions in YxGd1-xBa2Cu3O7-δ” Physica C 378–381. SZALAY..... Z. A. C. 1988.... Volume 2 p 762-769. Phys.. J. Gavrin. Teshima. Phys. Kung. Wu P. 1987. TAGUCHI. I. Solid State Communications Volume 65. Appl.. S.. TAKA. 344–348. 1995. P. Kósa. Part 1. “Effect of nonmagnetic impurities of Al... M. A. S. Bertalan. Pai. “Superconducting Au-YBa2Cu3O7 composites”. Chen. V. L. Part 2. G. Yb1-xSmxBa2Cu3O7-δ and Eu(Ba1-xSrx)2Cu3O7-δ”..173 SRINIVAS.. Tholence J. Xiao.. H. T. ..... Vajda. STROBEL. Lett. S..Volume 66. C.. Natarajan. “Superconductivity of YBa2Cu3-xMxOy (M = Co. 26. Mo and Zn on the superconductivity of Ba2YCu3O7”. Pages 585-589. M. “YBCO bulks for preparation of permanent magnets”. R. Purandare. 2002. SUNG. SUBBARAO. R.. J. A..... C. Bhatnagar. K. E..

. Inoue. Fujiwara. 2005. 3186. Y. Phys. Physica B+C Volume 148. Misawa. pp... B 37. K. Vol.. Greene. Lett.. J. Inc.. TARASCON. McGraw-Hill. TARASCON. TOKIWA. L. Y. Phys. TINKHAM. “Structural and physical properties of the metal (M) substituted YBa2Cu3-xMxO7-y perovskite”. L.. Appl. U. pp.. Watanabe. K. TOPAL. T. Yuasa.. McKinnon. W. 2nd Edition.... Aihara. J.26. Y.Doi. Özkan.. R. 226-234. A. Soeta. K. G.. R. Ba)”. No. “Electrical and magnetic properties of the high-Tc superconductors (Y1-xMx)Ba2Cu3Oy and Y(Ba1-xMx)2Cu3Oy (M=Mg.. TOMOICHI. Vogel. W. Nakatsu O. A. T..174 TAMEGAI. Supercond. S. Jpn. TATSUMI. N.. Kajitani. hull. Appl. T. .. M... 1992. “Introduction to Superconductivity”. 7458 – 7469.. Syono.. T. M.... “Oxygen and Rare-Earth doping of the 90-K superconducting perovskite YBa2Cu3O7-x”.. 1994. M. Phys. Pages 353-356. I. T. 33. 1987. P. Eibschutz M.. Kebukawa. Phys. Issues 1-2. Physica C: Superconductivity. 1987. 18. Issues 1-3.. Jpn. 36.. W. L1009-L1012. THEUSS. 1995. Y. J. Hull. L. H.. “Effects of B2O3 addition on the properties of meltprocessed YBa2Cu3O7-δ”. Barboux. “Effects of Substitution by Group Ia and IIIa Elements on Superconducting Properties of YBa2Cu3Oy”. M.. L219-L222. A. Kobayashi. Shin-Pei.. J. Sasaki. 1991. Miceli. L1304-L1306.. Technol. N. Appl. 59. “Superconductivity of La2CuO4 and YBa2Cu3O7”. “Magnetic properties of Y1−xGdxBa2Cu3O7−δ polycrystals”. P. H. 31 (1992) L392-L395. Muto. 1. Y.. Suzuki. Pages 155-163... Phys. pp. 1988. H. Jpn. 82–86.. T. Kronmüller. 1987. F.. E. United States of America. TATSUMI. 1988. Y. Sr. Iye. Sci.. H. Ca. Kimura. Vol. G.. Vol. Volume 242. THOLENCE.. No. “Introduction of pinning centers into Tl-(1223) phase of Tl–Sr–Ca–Cu–O systems”.. H. Appl. Rev. A. K. F. Sunshine. M. Vol.. Kikuchi. Oguro. J. 27. J. “Structures and upper critical fields of high Tc superconductors (RE)Ba2Cu3Ox”.. Physical Review B.. Greene. “Crystal structure and superconductivity controlled by cation substitution and oxygen annealing in Y1-xCaxBa2Cu3Oy and YBa2-xLaxCu3Oy”.8.. 1996. Fujiwara. Japanese Journal of Applied Physics. M.

Mihara T. Wu. A. “Effect of chemical substitution on the high-Tc behavior of YBa2Cu3O7”. K. T. Jorgensen. Downey . Paranthaman. Chen. Supercond. Tyagi. Issues 1-3. Mitchell. M. Nowicki . W. A. Technol.. R. “Magnetic field dependence of the critical current and the flux pinning mechanism in YBa2Cu3O6+x films doped with BaZrO3” Physical Review B 73. T.. WALDRAM.. 1992. Subba Rao. 1995. Gusev. G. V.. 224522.. X. “Critical current density and flux pinning in Gd1−xYxBa2Cu3O7−y epitaxial thin films”. Paturi. WEB: http://www.. G. Mikheenko.. X. U. A. 1997. R.com . A.... R. B. N... V. J. Natarajan. 11. “Chemistry of Superconductor Materials: Preparation. J. V. P.webelements. A.. Safonchik. M. Materials Science and Engineering B45.. J.. Umezawa.. 1146–1152. P. Chemistry. Pages 417-418.. Phys.. Phys. Sampath Kumar. W. L. VARADARAJU.. P.. Y. 1987.. F. Kwok. P. K. TYAGI. TURTON. T. S. Inaba. Peurla. Vol. Dong. Pages 55-58. Physica C: Superconductivity. S. 1987. UK... J. W.. L706-L708. W. Issues 1-2. Z.. 1987.. “Structure and superconducting properties of Y1−xPrxBa2Cu3Ox”.. 26.. H.. Laiho. Y. “Superconductivity in YBa2−xSrxCu3O7-δ”. Li. H. United States. “About the substitutions for CuO in YBCO high temperature superconductor”.. A.175 TRAITO. J. D. A. Ron. 2006.. Yu. 88-97. C.. Crabtree. S. Appl. Zhao. Sharma... 1996. R. Physica B+C Volume 148. WADA.. R. 1998. Li. S. S. Stepanov. Paulikas. Noyes Publications.. R. C. Jpn.. K. IOP Publishing Ltd. 51. Huhtinen. J. Sowers. H... 2000. Appl.. N.. W. W. P... L. “Superconductivity of Metals and Cuprates”. B. WANG. H. Adachi. Volume 250. C. New York. VANDERAH.. Lett.. “Substitution Effect of Sr for Ba of High-Tc Superconducting YBa2Cu3O7-y Ceramics”. P. 279. Published in the United States by Oxford University Press Inc. T. Yin. Tse. Srinivasan. M.. VEAL. “The Physics of Solids”.. Characterization and Theory”.. VOLOSHIN. Sci. Raju. A.

. Liu. Sheen.. Dy. Gd.. Sun. Chu. Phys.1)3O7+δ”.. F. M. 1994. W. 2000.. Vol.. Streitz. 1998. 6. J. Wang. Pages 37-42. W. Chen.. Issues 1-2. K. G. Chien C. Pages 70-74. 8782 – 8784. Chang.2Oy and TbSr2Cu2. Du. 515-519.. H. 1988. H.. S. Gavrin.. 1992.. 12369 – 12372. Crabtree. H. W. Wang. K. 2000.. Maple.. A. Q. Rev. Rev. Phys. Kwok.. A. X.S.. S. K. Sm.. Chien. A. M. Physica C: Superconductivity Volume 226. S. 63. “Structure and superconductivity in YBa2Cu3Oy with additives of NaNO3 and NaCl”.. J.. H. Phys. No. “High-pressure study on Mo-stabilized Sr-based 123 compounds YSr2Cu2.7Mo0. Phys.. M.. S. Oka. L. A. . WESCHE.. Jiang S. Cheng.. Properties and Applications”. Er. Nie. Y.. “Effect of transition-metal elements on the superconductivity of Y-Ba-Cu-O”. S. Y. Fleshler. Rev.. B. H. 1987.. Dalichaouch. Feng. Eu. Physica C 339. “Crystal growth and superconductivity of Fe-doped YBCO-single crystals”. No. F. 821. W. K. S. T. Ferreira... Physica C: Superconductivity Volume 198. YANG. L. Claus. Gavrin. J. “Electrical transport and superconductivity in a Au-YBa2Cu3O7 percolation system”. “The superconducting properties and crystal structure of YSr2(Cu0. Solid State Communications. b XIAO. XIAO. 63. “Magnetic characteristic of superconducting RBa2Cu3O6+y (R = Nd. J. M. W. “Dopant effects on the superconductivity of YBa2Cu3O7 ceramics”.. 129-136.176 WELP. 776 – 779.. Physica C 339. N.. H. Issues 12. Ho. P. WUU. G. Downey. G. J. W. Bakhshai. Yang. Liu.. Rhodes. F. pp. “Effect of gold impurities on the superconducting fluctuations and the upper critical field of YBa2Cu3O7-δ single crystals”. J.. Chien. Y. L. Streitz. 1993. Shiohara. Kluwer Academic Publishers. J. Gavrin. K. 817-820. Zhou. 99-105. B 38. XIONG. H. Yb)”. Q.. “High-Temperature Superconductors: Materials. Hor. Lee.. Izumi. 9. R. Matsuishi. S. B 47. G. U. Z.. Z.. Appl. Y. C. “High temperature superconductivity in Rare-Earth (R)-Barium Copper Oxides (RBa2)Cu3O9-δ”. D... H.. W..3Oy”. F. Gallagher. 1988.. YAO. G. a XIAO.. Neumeier. Cieplak. Chu.. C.. C. H. WU. Solid State Communications. C.. Massachusetts USA. T. YAN. P. Streitz.. C. pp. 1987... 1987. Wu. A. Y..8Mo0.9Ti0. J. Vol. M.. B. Müller-Vogt. W.. X. A.. H. W. L... M. J.... T. F. Rainer. Erb.. Torikachvili. 63... Tm. B 35.

Z.. ZHANG.177 YITAI. 2006. B. J. Physica C: Superconductivity Volume 152.. Cheng. T.. YOKOYAMA. H. 1398–1403. 2004.6 P. “The effect of tin substitution on ferroelectric ordering of Cu–O chains in YBCO oxides”.. Supercond. Dravid. ZHANG. Inosov. B... Zhao. A. W. Pages 75-79. W. H. P. Q. 1988. “Local structure of Y1−xCaxSr2Cu2GaO7 superconductors”. R.. X. S. 2002. J. R. Physica C 412–414. Sci. S. S556– S561. YULEI.. ZHENG. Zhang. Kita. ZABOLOTNYY. V. Zn or Ga) large grains”.. J. Gd) Elements on formation of (Yb. M.. Sci. ZHAO. Z. Poeppelmeier. Geck.. Chen Z. Zuyao. Sci. Y. Kordyuk.867870. 460–462. Physica C: Superconductivity Volume 202. C. G... Zhao. “Enhancement in transport properties of seeded melt-textured YBCO by Cu-site doping”. Marks L. 722–726.... T. “Effects of ionic doping on superconducting properties of Melt Textured YBa2(Cu1−xMx)3O7−δ (M = Co. S. Y. Y. R. C. J. X. Rukang.. Vol.. Sm. 15. 2005. Y. H... “Oxygen content is not the predominant factor for high Tc superconductivity in Y---Ba---Cu---O system”. Technol..... “Doping effect of Sr or Ca on single phased YBa2Cu3O7−y”. V... D. Lo. Tang. Zhang.. R.. 1992.. Y. Ni. Technol. “The synthesis and superconductivity of a new type of Bi-1212 phase (Bi.. Pages 51-60. Q. 888–889..” Anomalous surface overdoping as a clue to the puzzling electronic structure of YBCO-123”. Zhang.. A. Fink. J. “Effect of RE (RE = La.Gd)BCO superconductors” Journal of Rare Earths. Borisenko. Solid State Communications Volume 72.. Peidong. P. Issue 4. Nanlin. 18. D. Ling.. R. Wang. Salama. . K. Büchner. D. R. 1989. Technol. “Fabrication and properties of (Y. Pr. ZHOU. Groenke. Knupfer. L.. S. S34–S37. Zhang. B.. DeLoach. Issue 1. Guien. 2004.. A. S. J. Kaibin. Physica C. Supercond. Yuheng.. V. Keimer.. K. 2007. Supercond. Minghui. X. Y. Technol. Zhang.Cd)Sr2(Y.. K.. Hinkov. Supercond.22 No.... 15. Liu. B. Pages 516-518. F... Salama. X. K. D... Zhang... Koitzsch. B. 592–596. Follath. Hongtao.. ZHOU. Y. Scruggs. A. 1993. H. H. V. T. 19. “Roles of silver doping on joins and grain boundaries of melt-textured YBCO superconductor”. ZHAO. Z.Ca)Cu2Oz”. Issue 5. Issues 1-2.. I. 2002.. Sci. Y. Dabrowski.RE)Ba2Cu3Oy”. S. Q.... Pages 513-517. Sun. Physica C: Superconductivity Volume 209.

X.. R.. Patton. B. Chakraborty. .. F.. D. A. R. A. Chen. “Anomalous magnetic properties of Y1-xScxBa2Cu3O7-δ”. Solid State Communications 68. Gaines. J. J. 239-243. 1988.. Epstein.178 ZUO..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful