P. 1
Uzaktan Eitim Nedir

Uzaktan Eitim Nedir

|Views: 252|Likes:
Yayınlayan: api-3838641

More info:

Published by: api-3838641 on Oct 18, 2008
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Uzaktan Eğitim Nedir?

Eğitim, bir ülkenin ekonomik, politik ve sosyal gelişiminde temeli oluşturan yapı taşıdır. Günümüzde artık eğitimin ülkenin genel gelişimindeki yeri değil, eğitimin nasıl daha iyi verileceği tartışılmaktadır. Sosyologlar, psikologlar, eğitimciler ve uzmanlar eğitimin çeşitli modelleri üzerinde çalışma ve araştırmalarını halen sürdürmektedirler. Değişik eğitim modellerinin fayda ve zararları karşılaştırılmakta, zaman zaman pilot uygulamalarla sonuçlar gözlenebilmekte ve gerçek uygulamalara dönüşmektedirler. Uzaktan eğitim, uygulanması açısından standart eğitim modellerinden farklılık gösteren bir modeldir. Tanımlanacak olursa, uzaktan eğitim, eğitimci ile öğrencilerin aynı mekanda olmadan gerçekleştirdikleri eğitimdir. Bu modelde eğitimci ile öğrenciler arasında bir iletişim yolu kurulur. Eğitimci bir uçta ders verirken, öğrenciler iletişim yolunun imkanlarına bağlı olarak evlerinden, farklı binalardan, farklı şehirlerden ve hatta farklı ülkelerden eğitime katılabilirler. (Başkömürcü G., Öztürk Y.) UZAKTAN EĞİTİM YARARLI MIDIR? Birçok eğitimci, uzaktan eğitim gören kişilerin yüzüyüze eğitim gören kişiler kadar öğrenip öğrenmediğini sorguluyor. Araştırma sonuçları; doğru method ve teknoloji kullanıldığı, öğrenciler arası iletişim sağlandığı ve öğretmenden öğrenciye dönüt olduğu sürece uzaktan eğitimin yüzyüze eğitim kadar başarılı olduğunu göstermiştir. UZAKTAN EĞİTİM NASIL VERİLİR? Uzaktan eğitimin verilmesinde oldukça geniş ve değişik alternatifler var. Bunları dört ana grupta toplayabilriz. SES: Etkileşimli teknoloji araçlarıdan telefon, videokonferans ve kısa dalga radyo öğretimsel işitsel materyaller olarak sayılabilir. Pasif (tek yönlü) audio araçları ise teyp ve radyodur. GÖRÜNTÜ: Öğretimsel video araçları olarak slayt, hareketli görüntüler (film ve videokaset), ses ile birleştirilmiş gerçek zamanlı görüntüleri örnek verebiliriz. VERİ: Bilgisayarlar elektronik olarak bilgiyi taşırlar. Bu nedenle, veri kelimesi öğretimsel araç olarak yaygın bir kullanıma sahip bu grubu temsil eder. Uzaktan eğitim için kullanılan bilgisayar uygulamaları çok çeşit gösterir ve aşağıdaki türleri içerir:

Bilgisayar Destekli Öğrenimde (BDÖ) bilgisayar belirli dersleri özel ama sınırlı amaçlar dahilinde öğrenciye öğretmek için kullanılır. Bilgisayar Yönetimli Öğrenimde (BYÖ) bilgisayar öğretimi düzenleme ve öğrenci kayıt ve başarısını saklamak için kullanılır. Bu sistemde öğretim bilgisayar üzerinden verilmek zorunda değildir, ama genellikle BDÖ (öğretimsel bileşen) BYÖ ile birlikte kullanılır. Bilgisayar Aracılığıyla İletişim (BAİ): Bilgisayar uygulamalarının iletişimi kolaylaştırmasında kullanılmasıdır. Elektronik posta, bilgisayar konferans, elektronik ilan tahtaları ve WWW (World-Wide Web) örnek olarak verilebilir. YAZI: Uzaktan eğitim programlarını ana unsuru basılı kaynaklardır ve diğer araçlara temel oluşturur. Bir çok basılı kaynak türü mevcuttur. Bunlar ders kitapları, çalışma kitapları, ders planı, yardımcı kitaplar olarak sıralanabilir. HANGİ TEKNOLOJİ EN İYİSİDİR? Uzaktan eğitimde en belirleyici role teknoloji sahip olmasına rağmen, eğitimciler teknolojinin iletilmesi üzerinde değil öğretimsel sonuçları üzerinde yoğunlaşmalıdırlar. Etkili ve başarılı bir uzaktan eğitim yolu, hangi teknolojinin kullanılacağına karar verilmeden önce öğrencinin ihtiyaçları, ve öğretilecek materyalin gerektirdiklerini göz önünde bulundurulmasından geçer. Bu sistematik yaklaşımın bir sonucu olarak, bir amaç için birçok teknolojik medyanın bir arada kullanılması gerekir. Örneğin; Ders kitapları, yardımcı kaynaklar ve ders planı güçlü birer yazılı kaynak olarak temel öğretimsel içeriği büyük ölçüde sağlanabilir. Etkileşimli ses veya videokonferans ise yüzyüze iletişimi sağlamada kullanılabilir. Ayrıca bu yol konu uzmanları ve konuk katılımcıları bir araya getirmenin en etkili ve maddi olarak en uygun yoludur. Elektronik posta, sohbet yoluyla bir ya da bir çok sınıf üyesine mesaj gönderilebilir, ödevler verilebilir, geri bildirimler yapılabilir bunun yanında diğer türlü amaçlar için kullanılabilir. Ayrıca öğrenciler arasında etkileşimi, iletişimi sağlamak için kullanılabilir. Derslerin sunulmasında, daha önceden derslerin ve dersle ilgili yardımcı bilgilerin kaydedildiği video kasetleri kullanılabilir. Faks; ödev verilirken, son dakika anonsları yapılırken ve ödevleri toplarken kullanılabilir. Ayrıca anında geri bilirim yapmada faksan yararlanılabilir.

Eğitimcinin görevi, bu bütünsel yaklaşım içinde, teknolojik olanaklar arasında en doğru seçimi yapabilmektir. Bu amaç doğrultusunda birden çok çok medyanın bir arada kullanıldığı, öğrencinin ihtiyaçlarını karşılayan, öğretimsel olarak etkili ve ekonomik bir sistem kurmak gerekir. ETKİN UZAKTAN EĞTİM Etkili bir uzaktan eğitim, dikkatli bir planlama, ders gereklerinin anlaşılması ve öğrenci ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulmasıyla başlar. Uygun teknoloji ancak bunların iyice anlaşılması ile belirlenebilir. Başarılı uzaktan eğitim programlarının geliştirilmesi anlaşılmaz değildir. Bir anda oluşmazlar; birçok kişinin uzun, zorlu ve özverili çalışmasının sonucudur. Aslında etkili bir uzaktan eğitim programı, öğrencinin, öğretim üyelerinin, öğretmenin, idaricinin ve yardımcı hizmetlilerin bir arada bütünsel çabasının sonucudur. UZAKTAN EĞİTİMDE ROL ALAN KİŞİLER Aşağıda uzaktan eğitimde rol alan kişiler ve karşılaştıkları zorluklar kısaca anlatılmıştır. ÖĞRENCİ: Öğrencinin ihtiyaçlarına cevap verebilmek her etkili uzaktan eğitim programının amacıdır. Eğitim ortamı nasıl olursa olsun; öğrencinin görevi öğrenmektir. Bu bağlamda, en iyi koşullarda bile, motivasyon gerektirmesi, planlama ve analiz yapılması ve öğretilecek materyale uygulanabilmesi açısından göz korkutan bir görevdir. Uzaktan eğitim yapıldığında hesapta olmayan, ilave sorunlar çıkabilir, çünkü öğrenci kendisiyle aynı geçmişe ve ilgiye sahip olan diğer kişilerden uzaktır ve sınıf dışında öğretmenle bir iletişimi, etkileşimi olabilecekse de bu artık en alt düzeye inmiştir ve kendinin sınıf ortamına katılımını sağlayacak teknik bağlantıya güvenmek zorundadır. ÖĞRETİM ÜYELERİ: Yüz yüze sınıf ortamında, öğretmenin görevi ders içeriğinin oluşturulması ve öğrenci ihtiyaçlarının belirlenmesinden ibarettir. Uzaktan eğitimde ise farklı sorunlar ortaya çıkar. Örneğin; Çok kısıtlı yüz yüze görüşmelere rağmen öğrenci ihtiyaçları belirlenmeye çalışılmalıdır. Farklı öğrenci kitlelerinin ihtiyaç ve beklentilerini göz önüne alarak öğretim teknikleri geliştirilmelidir. Hem rehberlik hem de içerik sağlayan kişi görevinin bir arada etkili bir şekilde yürütülmesi gerekir. REHBER (yardımcı): Öğretmen kendisiyle öğrenci arasında iletişimi sağlamada bir rehberden yardım almayı uygun bulur. Rehber, etkili olabilmek için öğrencinin ve öğretmenin beklentilerini anlayabilmelidir. En önemlisi, rehber öğretmen tarafından belirlenen talimatları uygulamada istekli olmalıdır. Günümüz koşullarında rehbere düşen görev giderek

artmaktadır. Rehberler ödevleri toplarlar, ders için gerekli düzeneği hazırlarlar, öğretmenin gözü ve kulağı gibidirler. YARDIMCI GÖREVLİLER: Bu kişiler uzaktan eğitim programlarının sessiz kahramanlarıdır ve programın etkili olabilmesi için gereken pek çok detayın gerçekleşmesini sağlarlar. Bir çok etkin uzaktan eğitim programında yardımcı hizmetliler öğrenci kayıtları, materyallerin çoğaltılması ve dağıtılması, ders kitaplarının hazırlanması, telif haklarının korunması, ders programlarının ayarlanması, notların ilan edilmesi, teknik kaynakların kontrolü gibi işlerden sorumludurlar. Gerçekten de yardımcı hizmetliler uzaktan eğitim programına harcanan emekleri bir arada tutan ve her şeyin yolunda gitmesini sağlayan kişilerdir. YÖNETİCİLER: Yöneticiler, uzaktan eğitim programı yapan kurumlarda planlama aşamasında etkili kişiler olmalarına rağmen, program başladığında ilişkilerini, irtibatı kaybederler veya teknik yöneticilere devrederler. Aslında yöneticiler sadece fikir adamı değil daha fazlasıdır. Onlar, ortak kararları sağlar, karar verir ve hakem görevi görürler. Teknik ve yardımcı hizmetler personeliyle yakın bir ilişki içinde olup teknik kaynakların, kurumun amaçları doğrultusunda kullanılmasını sağlamalıdırlar. En önemlisi, asıl amaçlarının öğrencinin öğretimsel ihtiyaçlarını karşılamak olduğu doğrultusundaki fikir üzerinde odaklanmalıdırlar.

Öğretimsel Geliştirme Gereksinimi Öğretimsel geliştirme tanımlanmış öğrenci ve içerik gereksinimlerine göre öğretimin düzenli bir şekilde planlama, uygulama ve uyarlaması için bir yapı oluşturur. Bu yöntem öğretmen ve öğrencinin ortak birlikteliğinin sınırlı olduğu ve yüz yüze görüşmenin az düzeyde kaldığı uzaktan eğitim ortamı için gereklidir. Öğretimsel tasarım örneklerinin ve yöntemlerinin farklılıklar göstermesine rağmen, birçoğu aşağıda görülen tasarım, geliştirme, değerlendirme ve düzeltme aşamalarını takip eder. Öğretimsel geliştirme süreci Tasarım İhtiyacı belirleyin Hedef kitleyi inceleyin Amaçları belirleyin

Düzeltme Düzeltme planını geliştirin ve uygulayın

Geliştirme İçeriğin taslağını hazırlayın Varolan malzemeyi gözden geçirin İçeriği düzenleyin ve geliştirin Malzeme ve iletim yöntemini seçin/uygulayın Değerlendirme Amaç ve hedefleri gözden geçirin Değerlendirme stratejisi geliştirin Veri toplayın ve inceleyin Tasarım Aşaması Öğretim için ihtiyacı belirleyin - Başlangıç için, gereksinimin doğruluğunu belirtecek veriler toplayıp öğretim ihtiyacını belirleyin. (öğretimsel ihtiyaca yol açan nedenler, planlanmakta olan öğretimin bu ihtiyacı en iyi şekilde karşılayacağını gösteren eski deneyimler,...) Hedef kitleyi inceleyin - Uzaktaki öğrencileri ve onların ihtiyaçlarını en iyi şekilde anlamak için yaş, kültürsel geçmiş, eski deneyim, ilgi ve eğitim seviyelerini dikkate alın. Düşünülmekte olan öğretim yöntemleri ve iletim sistemlerine yakınlıklarına bakarak bu dersten alacakları bilginin ne şekilde işlerine yarayacağını hesaplayın. Eğer sınıf geniş bir gruptan ya da farklı alt gruplardan gelen öğrencilerden oluşacaksa bunu da dikkate alın. Mümkün olursa, öğretmenin öğrencilerin bulunduğu yerlere gitmesi ve gerek tek tek gerekse grup halinde öğrencilerle görüşmesi faydalı olur. Gösterilen bu ilgi aynı zamanda öğrencilere öğretmenin adsız varlık olmadığını görmeleri açısında iyi olur. Hedef grupla daha önce çalışmış olan meslektaşlar da yardımcı olabilir. Amaçları belirleyin - Soruna olduğu kadar öğrenci ihtiyaçları ve karakteristiklerini de göz önüne alarak öğretimsel amaç ve hedefleri belirleyin. Amaç öğretimsel olarak istenen genel kavramlar, hedef ise amaca ulaşmakta kullanılan belirli basamaklardır. Geliştirme Aşaması

İçeriğin taslağını hazırlayın - Öğretimsel sorunları, hedef kitle analizini, öğretimsel amaç ve hedefleri, ve istenen ders içeriğini temel alarak, tamamlanacak ders içeriği taslağını hazırlayın. Varolan malzemeyi gözden geçirin - Bir sonraki aşamada, her öğretmen elindeki malzemeyi gözden geçirmelidir. Öğretimsel malzeme tekil olarak kullanılmamalıdır çünkü hazır olarak bulunurlar ya da geleneksel sınıf ortamında etkili kullanımı sağlanır. Bu, özellikle önceden hazırlanmış malzemelerden, televizyon dersleri, vs..., bahsedilirken doğrudur. Birçok önceden hazırlanmış öğretim aracı benzer geçmiş ve deneyimlere sahip öğrencilere seslenirken, farklı kültürlerde bulunan öğrenciler için yetersiz kalır. Eğer önceden hazırlanmış bu tür bir malzeme kullanılacaksa, giriş, sonuç ve özetler ekleyerek öğrencinin düzeyine uygun hale getirin. İçeriği düzenleyin ve geliştirin - Büyük bir ihtimalle öğretmenlerin karşılaştığı en büyük sorun öğrenciyle ilgili örnekler yaratmaktır. İçerik çoğu zaman öğrenciye kendisi tarafından rahatlıkla anlaşılan bir yapıda örnekler verilerek anlatılır. En iyi örnekler açık ve öğrencinin ilgisini anlatılan konuya çekenlerdir. İlgisiz örneklerin kullanılması öğrenmenin başarısız olmasına yol açar. Öğretmenin deneyimi ve konuyla ilgili verdiği örneklerin öğrenciye yabancı kalması kırsal ve değişik kültürlerden oluşan bölgelerde sıkça yaşanan bir sorundur. Bu sorunun çözümü, dinleyicilerin rastgele seçilmiş bir kısmıyla örnekler hakkında tartışmalar yapmaktır. Malzeme ve iletim yöntemini seçin/uygulayın - Öğretim malzemesinin gelişmesi ve iletim yöntemlerinin seçilmesi genellikle yazı, ses, video, ve verileri yüz yüze iletişimle beraber kullanılmayı gerektirir. Burada karşılaşılan, sorun iletim birimlerinin tanımlanan öğrenci ihtiyaçlarına, içerik gereksinimlerine ve teknik kısıtlamalarla birleştirilmesidir. Örneğin; sınıftaki bazı öğrencilerin sahip olmadığı teknolojik olanaklar kullanmak iyi değildir. Kullanılan iletim sisteminin tüm öğrenciler için geçerli olduğundan emin olun. Değerlendirme Aşaması Amaç ve hedefleri gözden geçirin - Değerlendirmenin bir amacı, öğretimsel yöntem ve malzemelerin istenen amaç ve hedeflere uygunluğunun anlaşılmasıdır. Öğretimin uygulanması, geliştirilen öalzemenin ilk gerçek testidir. Uygulamadan önce öğretim malzemenizi küçük bir grupla ön testten geçirin.Eğer bu mümkün değilse, malzemenin ilk kullanımı etkisini belirlemek için alan testi olarak da kullanılacaktır. Değerlendirme stratejisi geliştirin - Öğretimin başarısını nasıl ve ne zaman değerlendireceğinizi planlayın. Sürece yönelik değerlendirme ders içeriğinin geliştirme ve uygulama aşamalarında öğretimin düzeltilmesi için

kullanılabilir. Örnek olarak, öğretmen öğrencilere adres yazılmış ve pulu yapıştırılmış posta kartları göndererek dersten sonra doldurup göndermelerini isteyebilir. Bu küçük değerlendirmeler dersin güçlü ve zayıf olduğu noktaları, teknik ve iletimsel konuları, ve daha detaylandırılması gereken içerik hakkında bilgi edinmeyi sağlar. Ürüne yönelik değerlendirme öğretim süreci tamamlandıktan sonra dersin tekrar düzenlenmesi ve gelecek için planlanmasına yardımcı olur. Burada dersin bitmesinin ardından, öğrencilerin dersin nasıl daha iyi olabileceğini tartışması örneğini verebiliriz. Sürece ve ürüne yönelik değerlendirmelerde, veriler nicel ve nitel yöntemler toplanır. Nicel değerlendirme yanıtlara bağlıdır ve toplanan veriler üzerinde yapılan deneysel araştırmalar sonucunda ortaya çıkar. İstatistiksel veriler dayalıdır. Bunun tam aksine, nitel değerlendirme yanıtları derinlemesine inceler. Daha öznel bir yol olan ikili görüşme ve küçük bir sayıda kullanıcının dikkatlice gözlenmesine bağlıdır. Nitel yaklaşım uzaktaki öğrencilerin istatistiksel analizleri hiçe saymasından dolayı oluşan farklılıklar nedeniyle özel bir değer taşır. En iyi yaklaşım, öğrenci başarısının nicel ölçümlerini açık uçlu görüşmeler ve derse katılmayan öğrencilerin dersin başarısı ve kullanılan iletim yöntemi hakkında bilgi toplama ve değerlendirmesi ile sağlanır. Veri toplayın ve inceleyin - Ders malzeme uygulamasını bitirdikten sonra, değerlendirme verileri toplamaya başlayın. Bu sonuçların dikkatlice incelenmesi öğretim sürecindeki açıklık ve zayıf yönleri belirlemekte kullanılır. Değerlendirme sonuçlarının analizi düzeltme planı hazırlamağa geçiş olacaktır. Düzeltme Aşaması En dikkatli düzenlenen uzaktan eğitim dersinin bile iyileştirilmesi gerekebilir, ve düzeltme için ihtiyaç duyulur. Aslında, dikkatlice yeniden düzenlenen bir ders ilk kullanıldığında kusursuz olduğu düşünülen bir dersten daha güvenlidir. Düzeltme planları meslektaş ve alan uzmanlarından alınan dönütlerle beraber değerlendirme sürecinin bir sonucudur. Dersin iyi ve kötü yönleri hakkında ders öğretmeninin kendi düşünceleri en iyi düzeltme kaynağıdır. Bu nedenle, düzeltme planlarının mümkün olduğunca dersin bitiminden hemen sonra hazırlanması gerekir. Genellikle büyük ünitelerin yönetilebilmesi daha kolay küçük parçalara bölünmesi, ya da öğrenciler arası etkileşimin arttırılması gibi küçük çapta düzenlemeler yapılmaktadır. Diğer durumlarda, daha ciddi düzeltmeler gerekir. Yapılan değişikliklerin ders kullanılmadan önce alan testinden geçirilmesi önemli ve atlanmaması gereken bir noktadır. Yapılan düzeltmeleri bir grup öğrenci, alan uzmanları, ve diğer öğretmenler üzerinde test edilmesi gerekir. Bu sürecin

sonuçları, uzaktaki her sınıfın özelliklerinin değişken olduğu bilgisi göz önüne alınarak yorumlanmalıdır. Bir öğrenci grubu üzerinde kabul gören bir düzeltme başka bir gruba uygun gelmeyebilir. Basılı kaynaklar Basılı materyaller uzaktan eğitimin başladığı zamandan beri kullanılmaktadır ve uzaktan eğitimde kullanılan diğer iletim yöntemleri için de temel oluşturmaktadır. Tarihteki ilk uzaktan verilen dersler basılı malzemenin öğrenciye posta yoluyla gönderilmesi sayesinde yapılmıştı. Teknolojik gelişmeler uzaktan ders veren eğitimciye ders iletiminde kullanabileceği çeşitli araçlar sağlamış olsa da, basılı materyal kullanımı tüm uzaktan eğitim programlarında yaygın kullanımını sürdürmektedir. Basılı malzemenin avantajları Doğallık: Basılı malzemeler her ortamda ve çok kapsamlı araçlara gerek duyulmadan kullanılabilir. Öğretimsel açıklık: Kullanılan iletim yöntemi dersin içeriğini öğrencinin dikkatini çekecek şekilde zenginleştirilmelidir. Yöntem ve içerik birbiriyle karşılaştırıltmamalıdır. Öğrencinin iyi bir okuyucu olması durumunda, basılı malzemeler en iyi öğretim malzemesidir. Kışkırtıcı olmamak: Birçok öğrenci için okumak ikinci özellikleridir. Bunun sonucunda, okumaktan sıkılıp dikkatlerini kaybetmeden ders içeriğine odaklanabilirler. Kullanım kolaylığı: Sadece okuma için yeterli ışığın sağlanması ile basılı malzemelerin zaman ve yer sınırlaması olmadan ve elektrik, özel tasarlanmış sınıf, bilgisayar gibi ek donanımlara gerek duyulmadan kullanılması mümkündür. Kolay taşınabilir olması özellikle kırsal kesimde yaşayıp ileri teknolojiden uzak olan öğrenciler için önemlidir. Tekrar ve başvuru kolaylığı: BMler öğrenci merkezlidir. Bu nedenle öğrenci gerekli gördüğü ya da özel ilgi gerektiren bölümlere dikkat gösterip bildiği bölümleri hızla geçebilir. Maliyet uygunluğu: BM diğer öğretim araçlarına göre hazırlama maliyeti en az olandır. Ayrıca çoğaltma kolaylığı ve çoğaltma maliyetinin az olması da önemlidir. Hazırlama ve yeniden düzenleme kolaylığı: Elektronik ortamdaki öğretim malzemelerinin teknik karışıklığı ile karşılaştırılınca, bmlerin yazımı ve yeniden düzenlenmesi kolay ve ucuzdur. Zaman uygunluğu: BM hazırlanmasında üreticinin ilk hedefi teknik özellikler değil içeriktir. Basılı malzemenin kısıtlamaları

Gerçeğin kısıtlı görüntüsü: Kelimelere bağlı olunmasından dolayı bm gerçek hayattaki olayları sözsel taklitleridir. Art arda gelen resim ve fotoğraf kullanımı dışında bmde hareket oluşturmak mümkün değildir. Birçok çalışmanın sonucunda görülmüştür ki bu ile verilen dersleri başarıyla tamamlamak için öğrenci motivasyonunun yüksek olması gerekmektedir. Düzenli bir öğretim tasarımının yardımıyla pasif durumdaki öğrenciyi teşvik ederek bmdeki pasiflik özelliğini aşmak mümkündür. Ancak, bir kitabı okumak veya yazılı bir alıştırma üzerinde çalışmak için gerekli motivasyon TV programı seyretmek veya öğretmenle sesli bir ortamda diyalog kurmak için yeterli olandan fazladır. Karşılıklı etkileşim ve dönütler: Öğrenci-öğretmen arasında bir etkileşim olmadıkça hangi sistem kullanılırsa kullanılsın öğretim sıkıntısı yaşanır. BMler pasif ve birey yönetimlidir. Dönüt sağlanmış bmlerde bile, öğrencinin yanıtların bulunduğu bölüme geçmesi engellenemez. Okuma yeteneğine bağlılık: Okuma yeteneklerindeki eksiklik öğretimsel yönden en iyi basılı öğretim malzemesinin bile başarılı olamamasına yol açabilir. BMnin başarılı olması bu eksikliğin aşılmasına bağlıdır. Basılı Malzeme Türleri Ders kitapları: Geleneksel yöntemle verilen derslerde olduğu gibi ders kitapları uzaktan eğiitm yöntemiyle verilen derslerin çoğunda birincil kaynak olarak kullanılır. Her ders kitabını kullanım için gözden geçirilmesi ve eleştirilmesi sonucu onay alması gerekirken, öğrenci-öğretmen arasında bir bağ bulunmadığı durumlar için kitap onaylarının daha dikkatli yapılması gereklidir. Çalışma rehberleri: Uzaktan eğitim yapan öğretmenler konu ile ilgili notları, alıştırmaları, okumaları ve ek kaynakları öğrenciye bildirmek için kullanılır. Alıştırma kitapları: Uzaktan eğitimde alıştırma kitapları öğrenciye etkileşimli bir yolla konu içeriğini anlatır. Genellikle, konunun kısa bir özeti (konuya giriş), tamamlanacak içerik, anlatılan konu hakkında bir ya da daha fazla alıştırma, ve kişinin kendini değerlendirmesi için (cevap anahtarıyla) bir sınav bulunur. Ayrıca, öğrencinin gerektiği zamanlarda öğretimin gerekli noktalarına döndürülmesi öğretimde düzeltmeyi de sağlar. Ders programı: Uzaktan eğitim yöntemiyle verilen birçok dersin temelinde kapsamlı olarak hazırlanmış ders programı yatar. Bu ders programında dersin amaç ve hedefleri, öğrenciden beklenen başarı, öğrenciye verilecek ödevler, ünitelerle ilgili ek kaynaklar, notlandırmanın nasıl yapılacağı ve işlenecek dersin günlük özeti bulunur.

Ders programının öğretmenle günlük haberleşme imkanı bulunmayan öğrenciye yardımcı olmak mümkün olduğunca kapsamlı ve tamam olması gerekmektedir. Örnek olaylar: Hayal gücünün iyi kullanılarak yazılması durumunda örnek olaylar cok başarılı öğretim aracı olabilir. Aslında, örnek olaylar genellikle yazının sınırlamaları dahilinde tasarlanır ve öğrencileri kendilerini olayın içindeymiş gibi görmelerini ve bu sayede hayal güçlerini canlandırmayı amaç edinir. Birçok örnek olay konu içeriğine bağlı bir senaryo izler. Sorular sorar, çeşitli çözümler üretir, ve öğrenci kitabın farklı bölümlerine gönderilir. Bu bölümlerde değişik seçeneklerden kaynaklanan sonuçlar görülür. Basılı malzemeler için öğretim tasarımı Yazının tek yönlü bir iletişim ortamı olmasından dolayı, uzaktan eğitimde kullanılan basılı malzemelerde karşılaşılan en büyük sorun etkileşim miktarını en üst düzeye çıkaracak şekilde öğretim tasarımı yapmaktır. Şu noktaları dikkate alın: Yazı türü. Misanchuk (1994)'e göre uzaktan eğitim veren eğitimciler öğretim malzemesi hazırlarken makale yazarken kullandıkları dil yerine konuşurken kullandıkları dili kullanmalıdırlar. Öğretim malzemesi hazırlamakta kullanılabilecek önerileri şunlardır: Kısa cümleler kullanın. Bileşik cümleler kullanmaktan kaçının. Bir cümlede birden fazla bilgi vermekten kaçının. Etgen yapıyı kullanın. Kişi zamirlerini kullanın. Birbirine eş terimleri paralel tutun. Şartları ayrı ayrı sıralayın. Çift negatif kullanmaktan kaçının. Tanıdık gelen örnekler kullanın. Konuşurmuş gibi yazın. Gereksiz ve zor anlaşılan kelimeler kullanmayın. Teknik terimleri sadece gerekli olan yerlerde kullanın. Cümleler ve paragrafları mantıksal bir sıraya dizin: Önce çoğunlu etkileyenler, sonra daha azı etkileyenler; önce genel, sonra özel. Kültürel ve cinsel kavramlara girmeyin. İçeriği yazmadan önce içeriği nasıl hazırlayacağınıza odaklanın.İçerik yazımından önce tamamlanması gereken konuyu ana hatlarıyla yazın. Öğretmen plan, hazırlama ve yazma safhalarını aynı anda tamamladığı için basılı malzemeler sadece kelimelerden oluşan metinler olmaktadır. Bunun yerine, belirlenen amaç ve hedeflere bağlı kalarak içeriği hazırlayın. İlk olarak, düzenli bir şekilde konuların akışını ayarlamaya odaklanın. Sonuç olarak konu içeriğinin rahatlıkla yazılabileceği iyi planlanmış bir taslak ortaya çıkar.

Ders tanıtımı hazırlayın. Misanchuk (1994) yazılı bir ders tanıtımının uzaktan eğitim alan öğrencinin ilk göreceği şey olduğunu belirtir. Ders tanıtımı öğretmen hakkında özgeçmiş bilgisi, dersin taslağı, amaç ve hedefleri, ders kitabı ve yardımcı kaynak listeleri, ve ödev, sınav ve notlandırma hakkında bilgiden oluşabilir. Kararlı bir yapıda kalın. Öğrenicinin bilinmeyene karşı olan merakı öğretimsel yaklaşımdaki kararlılıkla azaltılabilir. Etkili bir yapı hazırlayıp ona bağlı kalın. Uygun başlık ve alt başlıklar kullanarak okuyucuyu malzeme içerisinde görsel yönden yönlendirin. Advance organızer kullanın. Advance organızerlar yeni malzemeyi öğrencinin önceki bilgi ve bilişsel yapısıyla ilişkilendirmekte kullanılır. Takip eden öğretim materyalinden daha genel ve soyut yapılarda olmalı ve öğrencinin farklı bölümler ve konuları birbirleriyle ilişkilendirmesine yardımcı olurlar. En genel fikirleri dersin başına koyun ve sonra daha detaylı konulara geçin. Örnek ve benzetmeler kullanın. Geleneksel sınıf ortamında, öğretmenler doğaçlama olarak öğrencilerin öğrenme güçlüğü çekmelerini önlemek için örnekler ve benzetmeler kullanırlarlar. Uzaktan verilen derslerde öğretmen-öğrenci arasında bu şekilde bir etkileşim olamadığı için yazılı malzemelerin içinde mümkün olduğunca fazla örnek kullanın. Aynı zamanda, bu örneklerin farklı yaş, kültür, deneyimlere hitap etmesine de özen gösterin. Soru ekleyin. Yazılı malzeme içerisinde bulunan sorular öğrencinin konuyla daha ilgili olmasına ve öğrenciyi teşvik etmeye yarar. Sadece gerçekleri ezberletmeye değil konunun tümüyle anlaşılabilmesini amaçlayan sorular kullanın. Terimler sözlüğü ekleyin. Bir sözlük döküman içerisinde geçen tüm yeni ve teknik kelimeleri içerir. Öğretim malzemesi içerisinde sözlükte bulunan kelimeleri koyu, vb gibi farklı bir şekilde yazarak belirtilmesi öğrenciler açısından yararlı olur. İşitsel Kaynaklar Eğitimciler; etkileşimli işitsel öğretim araçları grubuna telefon, sesli konferans ve kısa dalga radyoyu dahil ediyorlar. Sesli konferansda sadece ses olabilir ya da görüntü veya veri transferiyle desteklenebilir. Sadece sesli konferensda, farklı yerlerde bulunan iki ya da daha fazla kişiyi biraraya getirmek için genel telefon hattı kullanılır. Geniş kitleler için ise gürültü ve karışıklığı önlemek için ilave araçlar kullanılır.

İşitsel-grafik konferans ise ses iletimini görüntü veya veri transferiyle birlikte kullanır. Ses temel iletişim ortamı olarak kalırken işitsel-grafik araçlar görsel yardım sağlarlar. İşitsel-grafik aygıtlar olarak; elektronik tahta, video teknolojisi ve bilgisayarlar sayılabilir. Pasif (tek-yön) işitsel araçlar teyp ve radyodur. Öğretimsel olarak, bu araçlar basılı materyal gibi kullanılır, öğrenci okumak yerine dinler. Etkileşimin olmaması bazen problem yaratmasına rağmen, teyp ve radyolar daha etkileşimli işitsel iletişim sağlamada yardımcı olurlar. İşitsel öğretimin avantajları Sesli konferansın kurulumu, çalıştırılması ve bakımının sağlanması diğerlerine göre daha ucuzdur. Telefon teknolojisini kullandığı için bütün öğrencilere ulaşılabilir. Öğrenci ve öğretmenin direkt katılımını sağlayan etkileşimli bir ortamdır. Öğrenciler, diğer öğrencilere ve öğretmene birşey verip alabilme olanağına sahiptir. Öğrenci ve öğretmenin alışık olduğu bir teknolojidir ve kullanımı diğerlerine göre daha kolaydır. Diğer ortamlarla birlikte kullanıldığında oldukça etkili ve başarılı sonuçlar verir. İşitsel öğretimin kısıtlamaları Kullanıcılar araçlara alışana ve nasıl kullanılacağını öğrenene kadar bir zorlukla karşılaşılabilir. Öğretilecek olan bilginin tipine sınırlamalar getirebilir. Yüzyüze eğitimde varolan vücut dilinden ve el kol işaretlerinden yoksun olduğu için mekanik sayılabilir. SESLİ KONFERENS İÇİN ÖĞRETİM MATERYALİ TASARLANMASI Sesli ders hazırlarken karşılaşılan sorun; ortamın getirdiği kısıtlamaları en alt düzeyde tutmaya çalışırken, kullanılabilir olanaklarından en üst düzeyde yaralarlanmaya çalışmaktır. Sesli konferansın en önemli avantajı, iki yönlü iletişimi sağlayabilmesidir. En büyük dezavantajı ise, görsellikten yoksun olmasıdır. Sesli konferansla ders hazırlanırken şunlar göz önünde bulundurulmalıdır: Etkileşimin gerekmediği veya enaz düzeyde etkileşimin gerektiği durumlarda sesli konferens yerine önceden kaydedilmiş teyp kasetleri kullanılmalıdır. Etkileşime ve geri bildirime fırsat verebilmek için konu 10-15 dakikalık bloklar halinde sunulmalıdır. Öğretimi şekillendirme için öngösterim, sunum ve eleştiler yapılmalıdır. Önceki bilgilerle yeni bilgiler arasında bağlantı kurmak ve ders içeriğin yapısını anlamaların yardımcı olacak ifadeler kullanılmalıdır. Dersin içeriği ve

konunun düzeni yanında konunun önemli noktalarına da dikkat çekilmelidir. Öğrencinin katılımı ve etkileşimine göre dersin yapısı değiştirilmelidir. Dersler öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci ilişkisine göre tasarlanmalıdır. İşitsel ders içeriği görsel (resim ve slayt) efektlerle zenginleştirilebilir. Bu bilgiler elektronik posta ve benzeri elektronik ortamlarla kullanıcılara dağıtılabilir. Ders kitabı, kılavuz, ders planı ve kitapçıklar kullanarak öğrencilere düzenli bir yapı sunulmalı ve not tutmak için harcanan zamandan tasarruf edilmesi sağlanmalıdır. Ek okumalar, çalışma soruları ve alıştırmalar içeren ders klavuzları hazırlanabilir. SESLİ KONFERANSLA YAPILAN DERSLERİN İLETİMİ Öğrencilerle öğretmen ister aynı ortamda olsun ister kilometrelerce uzakta olsun, iyi bir öğretim tekniği her durumda aynıdır. Yine de görsel iletişimin eksikliği göz önünde bulundurulunca bazı teknikler diğerlerinden daha başarılı sonuçlar verir. Görsel unsurun eksikliğini en aza indirmek için Walcott aşağıdaki önerilerde bulunmuştur; Kişiler arasındaki uzaklığı azaltmak, etkileşimi artırmak, geri bildirimi artırmak ve mesaj iletimini sağlamak. Kişiler arası uzaklığı azaltmak Görsel iletişim olmadığından ses destekli sistemi kullanan öğretmen, sınıf içinde uyumu ve öğrenme için uygun atmosferi yaratmak için alternatif yöntemler bulmalıdır. Aşağıdaki öneriler öğrenciler arasındaki uzaklığı azaltmak ve grup içi bağlılığı sağlamak için verilmiştir. Sınıf tanışmasından önce öğrencilere hoşgeldin mektubu, ders programı, dersle ilgili materyal, ulaşılabilir kaynak ve ilişki kurabilecekleri kişilerle ilgili bilgiler gönderilebilir. Öğretmenin fotoğrafı ve kısa özgeçmişi öğrencilere gönderilebilir ve aynı şeyin öğrenciler arasında yapılması sağlanabilir. Ders öncesi bir sesli konferens düzenleyerek öğrencilerle etkili bir sesli konferans için gerekli işlemler ve teknoloji tartışılmalıdır. Tanışma sırasında öğrencilerin kendilerini tanıtmaları sağlanmalı ve ortak geçmişleri hakkında fikir sahibi olmalarına yardımcı olunmalıdır. Öğrencilerin adları öğrenilmelidir. Günlük devam devamsızlığın alınması öğrencilerin seslerinden tanınmasına yardımcı olur. Öğrenci özgeçmişleri elde edilmelidir. Bu tür bilgilerin toplanması her öğrenciyi diğrerlerinden ayıran özelliğinin belirlenmesinde yardımcı olur. Yorumların ve soruların alınmasında bir protokol belirlenmelidir. Öğrenciler soru ve yorumlarını belirlerken adlarını

ve bulundukları yerleri belirtmelidirler. Eğer mümkün olursa yüzyüze görüşmeler düzenlenmelidir. Bu tür görüşmelerin dönem başlarında yapılması daha yararlı olacaktır. Ders sırasında öğretmen kendisi gibi davranmalı ve dersler sohbet havasında işlenmelidir. Etkileşimi arttırmak Gerçek zamanlı ve iki yönlü görsel iletişimin olmaması öğrenci-öğretmen ve öğrenciler arası ilişkini dinamizmini azaltabilir. Aşağıda sınıf içi etkileşimi artırmada yardımcı olabilecek tavsiyeler verilmiştir. Öğrenciler arası iletişimi artırmak için tartışmalar düzenleyerek öğrencilerin katılımı sağlanabilir. Öğrencilere sorular yönelterek ve tartışmalarda rol vererek sorumluluk yüklenebilir. Öğrencilere soru yöneltilmelidir. Görsel ipuçları olmayınca soru sorma dönütün sağlanmasının ve öğrencileri dialoga sokmanın temel yoludur. Cevap için yeterli zaman verilmelidir. Devam etmeden ve cevabın istendiğini belirtmeden önce 20-25 sn. beklenmelidir. Ders planına ve dersle ilgili kitapçıklara, öğrencilerin bağımsız yapabileceği ve öğrenciler arası iletişimi sağlayacak, bilgi ve becerinin uygulandığı sınıf içi aktiviteleriyle bağlantısının kurulacağı çalışmalar eklenmeli. Dönütün arttırılması Görsel bir geri bildirim olmadan öğretmenin öğrencilerin konuya dikkat verip vermediğini ve ve konuyu anlayıp anlamadıklarına karar vermesi oldukça zordur. Geri bildirim imkanlarını artırmak için; Tartışma sırasında öğrencilerden cevaplarını telefon, elektronik posta veya mektupla vermeleri istenmelidir. Yazılı ödevler üzerinde yapılan yorumlar açık, ayrıntlı ve teşvik edici olmalıdır. Notlandırmanın olmadığı alıştırma ve küçük sınavlar yapılarak öğrencinin anlayıp anlamadığı kontrol edilmelidir. Öğrenci katılımının kaydedildiği listeler yapılarak her öğrenci için katılımlar gözlenmelidir. Öğrenmenin geliştirilmesi ve mesaj iletimi Uzaktan eğitim daha çok bağımsız öğrenmeyi gerektirdiği için öğretmen öğrencileri motive etmelidir ve anlamarını kolaylaştıracak yapılar sunmalıdır. Motivasyonu, öğrenmeyi ve anlamayı geliştirmek için; Öğrenci merkezli bir yaklaşım izlenmelidir. Öğrencilere kendi amaçlarını belirlemeleri ve bu amaç doğrultusunda işler yapmaları için olanaklar sunulmalıdır.

Pratikte yapılması istenilen işin öğrencinin ilgisine ve geçmişine uygun olması araştırılmalıdır. Derslerden önce bir öngörüşme düzenlenmeli ve ders sonuda ise dersin eleştirisi yapılmalıdır. Derslere başlarken konunun, amaçların, hedeflerin ne olduğu kısaca verilmelidir. Ders sonunda ise konunun önemli kısımları tekrar edilmeli ve konu özetlenmelidir. Ayrıca bir sonraki derste neler yapılacağı hakkında kısa bilgi verilmelidir. Konunun önemli kısımlarını basit fakat direkt olarak belirten ifadeler kulanılmalıdır. Örneğin; "bu önemli bir noktadır". Konuyu sunarken ve ödev verirken gerçekçi olunmalıdır. Uzaktan öğrenme ve öğretme daha çok vakit alır. Görsel kaynaklar Öğretimsel televizyon yayınları uzaktan eğitim yöntemiyle verilen dersler içinde başarılı bir yöntemdir ve öğretim programında üç şekilde kullanımı olabilir. Tek bir ders: Program belirli tek bir konu ya da kavramı anlatır. Derse giriş ve özet sağlar. Seçilmiş bir ünite: Dersin öğretim programında bulunan bir üniteyi bir dizi program ile anlatır. Tüm ders: Bir ya da daha fazla öğretimsel televizyon dizisinde yer alan dersler yazılı öğretim malzemeleriyle birlikte kullanılarak bir dönemlik tüm bir ders olarak verilir. Öğretimsel televizyon ya pasif ya da etkileşimli olabilir. Pasif öğretimsel televizyon video kaset ya da TV yayını, kablolu TV ve uydu teknolojileriyle değıtılan önceden hazırlanmış programlardan oluşur. Bunun tam aksine, etkileşimli ÖTV canlı bir öğretmen veya canlı bir katılımcı öğrenci grubu kullanılarak izleyicinin de katılımını sağlamak için olanaklar sağlar. Örneğin; çift yönlü televizyonun çift yönlü sesle beraber kullanılması tüm öğrencilerin dersi veren öğretmeni görmesini ve onunla etkileşmesini sağlar. Aynı zamanda, karşı tarafta bulunan kameralarla da öğretmenin derse katılan öğrencileri görmesi mümkündür. Öğretimsel televizyonun avantajları Çoğu insanın televizyon seyretmiş olmasından dolayı ortam tanıdıktır. Hareket ve görsel malzeme birlikte kullanılabilir. Böylece karışık veya soyut kavramla görsel olarak taklit edilebilir. Öğretimsel televizyon öğrencileri başka ortamlara(ay, yabancı bir ülke, mikroskopun lensi,...) götürmek için çok başarılı bir yöntemdir.

Yer ve zaman sınırları aşılarak olaylar oldukları gibi gösterilirler. Kavramları tanıtmak, özetlemek, ve tekrarlamak için çok başarılı bir yöntemdir. Motivasyon sağlamak için de kullanılabilir. Öğretimsel televizyonun kısıtlamaları Yayın yapabilmek çok masraflıdır. Videonun hazırlanması çok zaman ve teknik olarak çok özen gerektirir. Genellikle karışık üretim ekipmanları kullanılır. Bir öğretimsel televizyon programında kullanılması düşünülen yerlerde özel ekipman ve ekip kullanılması gerekir. (Açık havada yapılan bir çekim kapalı mekandakine kıyasla daha zordur.) Önceden hazırlanmış birçok öğretimsel televizyon dersi ortalama bir öğrenci için hazırlanmıştır ve özel ihtiyacı olan öğrencilere adaptasyonunda zorluk yaşanır. Pasif şekliyle(etkileşimsiz) kullanıldığında öğretimsel başarı sınırlıdır. Hazırlayan ekipte profesyonel kişiler olmadıkça amatör bir çalışma olduğu belli olur. Tamamlanmasından sonra tekrar düzenleme ve güncelleme sorunu yaşanır. Öğretimsel televizyon için Öğretim Tasarımı Öğretimsel televizyon için öğretim tasarımı yaparken en önemli nokta görsel olarak düşünmektir. Görsel benzetmeler sayesinde klasik ders vermeye bağlılığı aşabilir. Söyleme yerine gösterme kullanılarak öğretimsel etki arttırılır. Ana hatlar, anahtar noktalar, ilişkileri hafızaya alınması ve geri çağrılması gereken bilgi görsel olarak belirtilirse öğrenime yardımcı olabilir. Hazırlanan malzemede Resimler - Nesnelerin neye benzediklerini göstermek için, Şekiller - Kavramsal ilişki, düzenleme, ve içeriğin yapısını göstermek için, Haritalar - Soyut ilişkileri göstermek için, Grafik, tablo ve haritalar - Bilgiyi özetlemek için kullanılabilir. Videonun hareket gösterebilme yeteneğinden yararlanılmasıyla Araçlar ve ekipmanların çalışmasının gösterilmesi Öğrencilerden beklenen davranışların gösterilmesi Yöntemin gözlenmesi gereken deneylerin yapılması Canlandırma, ve yavaşlatma olanaklarıyla zamanla oluşan değişiklikleri görülmesi Nesnelerin üç boyutlu özelliklerinin gösterilmesi Öğrencilerin başka durumlarda hiç bulunamayacakları yer ve durumlara götürülmesi Tarihi olaylar ya da doğa olaylarının filmleri kullanılarak konunun ilk kaynaktan incelenmesi mümkün olur. Öğretimsel televizyon derslerinin yönetilmesi Öğrenci ve öğretmenlerin fiziksel olarak ayrı olmasından dolayı, öğretmenin yapması gereken sadece uygun teknolojiyi kullanarak psikolojik olarak bu fiziksel ayrılık sorununu aşmak değildir. Aynı zamanda etkili öğretim uygulası da

göstermelidir. İyi bir öğretim öğretmen ve öğrenci arasında bir ilişki oluşmasını sağlar. Basit öğretim yöntemleri düşünüldüğünde öğretimsel televizyon derslerini yönetmek için aşağıdaki üç aşamalı yöntemi kullanmayı deneyin: 1. Dersten önce Öğretimi iletmenin klasik yüz yüze eğitimde olduğundan daha uzun zaman aldığını unutmayın. Dersleri buna göre ayarlayın. Dersten önce bir kamera önünde prova yapın. Eğer mümkünse, bir meslektaşınızdan ya da bir grup öğrenciden sunumunuzu izlemeyi ve kamera önünde nasıl göründüğünüzü öğrenin. Daha iyi olması yönünde yardımlarını isteyin. Derste kullanacağınız tüm malzemeyi dersten önce hazırlayın.Teknik ekiple bir prova yapmak onların da neler yapacakları (hangi açıdan çekim yapmaları, vs) konusunda fikir sahibi olmalarını sağlayacaktır. Eğer görsel malzemeleri sunmak için sabit bir kamera kullanacaksanız, nasıl çalıştığını dersten önce öğrenin. Programda kullanılacak yeni terimlerden izleyicileri haberdar edin ve teknik konulardaki (kamera, televizyon monitörü, ses cihazları, vs...) soruları yanıtlayın. Öğrencilere sınıfta kameraman olup olmayacağı konusunda bilgi verin. Öğrenciler ilk başta biraz merak gösterseler de ders ilerledikçe bu merak azalarak dağılacaktır. Sınıfta görev alan teknisyenler mümkün olduğunca az dikkat çekecek şekilde çalışırlar. Öğrencilerin TVdeki dersi en iyi şekilde kullanmaları için gerekli önbilgiyi ve malzemeyi almasını sağlayın. İzleyicinin ilgisini çekebilmek için derslere konuklar çağırarak öğrencilerin başkalarını görmesini de sağlayın. Öğrencilere konuklarınız hakkında dersten önce bilgi verin. Derslere çağırdığınız konuklara da öğrenciler hakkında bilgi vermeyi unutmayın. Konuklarınıza onlardan ne beklediğinizi, dersteki rollerinin ne olduğunu anlatın. 2. Ders sırasında Farklı yüz ifadeleri, ses tonu, vücut hareketleri kullanın ve kamerayla göz bağlantısı kurarak sözsel iletişimi güçlendirin. Mizah kullanarak, sorular sorarak öğrencilerin katılımını sağlayın ve öğrencinin katılımını övün. Öğrencinin dikkatini tutmak için enerji sarfedin ve canlı olun. Dersi beş ile on dakikalık aralıklarla tartışmaya çevirin. Sıra ile öğretim ve etkileşim arasında değişiklik yapın. Dersleri basit ve açık tutun. Önem verilmesi gereken noktaları belirtin. Dersle ilgili hiçbir şeyi okumayın. Orta hızda bir konuşma hızı kullanın. Konu dışına çıkmayın.

Bir kişinin konuştuğu etkinliklerde kamerayı dinleyenlerden bir gruba ya da bir kişiye döndürerek ilgi merkezini değiştirin. TVden uzaklaşabilmek için vakitli aralar verin. Tartışılan konuları tekrar edin ve doğru sorular sorarak yanlış anlamaları engelleyin, yanlış anlama oluşmuşsa düzeltin. Dersi sade bir sunum havasından çıkarmak için küçük sınavlar, çalışma soruları, deneyler gibi çeşitli etkinlikler ekleyin. Öğrenci etkileşiminin artması için aşağıdaki aktiviteleri yapabilirsiniz: Karşılıklı konuşmalar için zaman ayırın ve öğrencilere önceden konuşmaları gerektiğini belirtin. Dersin ilk on yirmi dakikasında sağlanan etkileşim öğrencilerin derse motive olmasına ve öğrenme ortamında yer almasına yardımcı olur. Uzak alandaki öğrencileri tartışma yönetmek veya sınıftan gelecek soruları incelemek için seçin. Tartışma konularının ya da sorularının açık olarak belirtin ve sonra öğrencilere yanıtlarını hazırlamaları için zaman tanıyın. Televizoyn programı öncesinde tartışma soruları vermek öğrencilerin katılım için hazırlanmalarına yardımcı olacaktır. Soruları ekrandan da göstererek öğrencilerin soruları duyarken görmesini de sağlayın. Sorulan sorulara sınıftaki ya da televizyondan seyreden öğrencilerden birine yanıt verdirterek öğrenciler arası kaynaşmayı destekleyin. Unutmayınki öğretmen her zaman sorulara yanıt vermek zorunda değildir. İçerik sağlayıcı değil kolaylaştırıcı olun. 3. Ders sonrasında Dersin kayıtlarını bir teknik eleman veya bir meslektaşınızla beraber seyrederek sunumu, tarzınızı ve iletim yollarını geliştirmek için notlar alın. Öğrencilerden öğretim malzemesinin ve kullanılan öğretim yönteminin güçlü ve zayıf olduğu yerler hakkında dönüt isteyin. Öğretimsel etkinliği arttıracak her türlü yeni fikir ve iletim tekniğine açık olun. Bilgisayarlı kaynaklar Son yıllarda, eğitimciler bilgisayar ağlarındaki hızlı gelişmeler, kişisel bilgisayarların işlem hızlarındaki artışlar ve manyetik depolama teknolojisindeki ilerlemelere şahit olmuşlardır. Bu ilerlemeler, bilgisayarları uzaktan eğitim alanında öğrencilere ulaşmak için yeni, etkileyici ve etkin bir araç haline getirmiştir.

Bilgisayar uygulamalarıı dört ana gruba ayrılabilir: Bilgisayar Destekli Öğrenim (BDÖ) BDÖde bilgisayar belirli dersleri özel ama sınırlı amaçlar dahilinde öğrenciye öğretmek için kullanılır. Birkaç BDÖ modeli vardır, bunlar: alıştırma ve uygulama, eğitmen program, simülasyon ve oyunlar ile problem çözmedir. Bilgisayar Yönetimli Öğrenim (BYÖ) BYÖde bilgisayarın dallandırma, saklama ve geri çağırma özellikleri öğretimi düzenleme ve öğrenci kayıt ve başarısını saklamak için kullanılır. Bu sistemde öğretim bilgisayar üzerinden verilmek zorunda değildir, ama genellikle BDÖ (öğretimsel bileşen) BYÖ ile birlikte kullanılır. Bilgisayar Aracılığıyla İletişim (BAİ) Bilgisayar uygulamalarınnın iletişimi kolaylaştırmasında kullanılmasıdır. Elektronik posta, bilgisayar konferans, ve elektronik ilan tahtaları örnek olarak verilebilir. Bilgisayar Tabanlı Çokluortam (BTÇ) Hipermedya ve halen gelişmekte olan güçlü, kullanımı rahat bilgisayar araçları uzaktan eğitim verenlerin ilgisini çekmektedirler. Bilgisayar tabanlı çokluortamın amacı çeşitli ses, görüntü, ve bilgisayar teknolojilerini tek ve kolay ulaşılabilir birlikteliğe getirmektir. Bilgisayarların avantajları Öğrenme ve ilerleme hızı kişiye bağlıdır. BDÖde derhal uyarı ve dönütler verilerek öğrenimin kişiselleştirilmesi sağlanır. Bilgisayarlar birer çokluortam aracıdır. Birlikte kullanılan yazı, ses, görüntü özellikleriyle bilgisayarlar birçok teknolojiyi etkili biçimde birleştirebilirler. Etkileşimli video ve CD-ROM teknolojileri bilgisayar tabanlı öğretim üniteleri, dersleri ve öğrenme ortamlarını birleştirebilirler. Bilgisayarlar etkileşimli araçlardır. Birçok paket program çalıştırılabilen mikro bilgisayarlar kullanım kolaylığı ve azami öğrenci kontrolü sağlar. Bilgisayar teknolojisi sürekli ilerlemektedir. Her geçen gün yenilikler olmakta bununla beraber fiyatlar da düşmektedir. İhtiyaçların doğru anlaşılması ve gelecek gereksinimlerin doğru tahmin edilmesi, öğretmenin bilgisayar donanım ve yazılım konularıyla etkili biçimde başa çıkmasını sağlar. Bilgisayarlarla ulaşılabilirlik artar. Yerel, bölgesel ve ulusal ağlar kaynakları ve bireyleri, nerede olurlarsa olsunlar, birbirine bağlar. Aslında, birçok kurum ve kuruluş bilgisayar tabanlı kaynaklar sunmaktadır. Bilgisayarların kısıtlamaları Bilgisayar ağlarını kurmak çok pahalıdır. Kişisel bilgisayarlar diğerlerine göre daha ucuz olmasına ve bilgisayar

donanım ve yazılım piyasası bir rekebet içinde olmasına rağmen bilgisayar ağlarını oluşturacak donanım ve yazılımı satın almak hala pahalıdır. Teknolojinin sürekli gelişiyor olması öğretmenin sistemini en son gelişmelerle bir tutabilmek için bir yarışa girmesine neden olacaktır. Bilgisayar okuryazarlığı halen yaygın değildir. Hala bilgisayarlara erişimi olamayan öğrenciler de bulunmaktadır. Öğrencilerin bilgisayar tabanlı bir uzaktan eğitim ortamında başarıyla çalışabilir olmasından önce öğrencilerin ilgi ve bilgisayar yeterliliği sağlanmalıdır. İnternet ve Uzaktan Eğitim İnternet dünyadaki en güçlü ve en büyük ağdır. İnternet adresi olan 1.300.000 bilgisayar 50den fazla ülkede 30 milyondan fazla insan tarafından kullanılmaktadır. Gerek kar amacı olan şirketler gerekse kar amacı olmayan dernekler,vs üzerinden her geçen gün daha fazla okul, üniversite, şirket ve bireysel kullanıcı İnternet'e bağlanmaktadır. Böylece öğretmenlerin öğrencilere ulaşım için zaman ve uzaklık zorlukları kolayca aşılmaktadır. İnternet'e erişim sayesinde öğretmen ve öğrenciler aşağıdaki olanaklardan yararlanabilirler: Elektronik mektup (E-posta) - Normal mektup gibi elektronik mektuplar da insanlar arasında bilgi ve mesaj iletiminde kullanılır. Elektronik mektuplar bir posta adresine normal posta servisiyle ulaştırılmaktansa İnternet üzerinden bir bilgisayara iletilir. İlan tahtaları - Birçok ilan tahtasına İnternet üzerinden ulaşılabilir. İnternet üzerindeki en yaygın iki ilan tahtası USENET ve LISTSERV'dir. USENET her konunun bulunabileceği binlerce haber grubunun konu konu düzenlenmiş toplanmasıdır. LISTSERV ise konu ya da özel ilgi alanı olarak bölümlenmiş tartışma forumlarıdır. World-Wide Web (WWW) - WWW, İnternet'in heyecanlı ve yeniliklere açık yüzüdür. WWW kullanıcılara İnternet'te bulunan çeşitli kaynaklara (resim, yazı, veri, ses, video, ...) erişim için uygun yöntemler sunar. WWW'den faydalanmak için Netscape veya Internet Explorer türünde bir İnternet tarayıcınız olması gerekir. WWW'de ev sayfaları yardımıyla dolaşmak mümkündür. Her kurum ve her kullanıcı kendi ev sayfasını yaratıp istediği bilgiyi sunabilir. Ayrıca ev sayfanızdan kendi sayfalarınız ve diğer sayfalara bağlantılar verilebilir. İnternet'in Öğretimsel Olanakları

Uzaktan eğitim veren öğretmenler İnternet'i ve WWW'yi öğrencilerine mezun olduktan sonra nasıl şartlarda çalışacaklarını göstermek için kullanabilirler. Öğretimsel olarak İnternet şu olanakları sağlar: Birebir çalışmalar için e-posta mesajları kullanılabilir. Öğretmenden alınacak yanıt normal mektuba kıyasla çok daha çabuk ulaşır. Öğrenciler mektuplarını istedikleri zaman okuyabilir ve sonradan tekrar başvurmak için saklayabilirler. Sınıf için bir ilan tahtası oluşturulabilir. Uzaktan ders alan öğrenciler genellikle arkadaşlarından yardım ve destek alamazlar. Sınıf için oluşturulacak bir ilan tahtası öğrenciler arasındaki etkileşimi arttırır. Her öğrenci kendi yorum ya da sorularını ilan tahtasına bırakır, diğer tüm öğrenciler de ona yanıt verebilirler. Sınıf için bir ev sayfası oluşturulabilir. Bu ev sayfasında ders programı, alıştırmalar, kaynaklar, ve öğretmenin özgeçmişi gibi ders hakkında bilinmesi gereken herşey bulunabilir. Öğretmen ayrıca dersle ilgili İnternet'te bulunan diğer ev sayfalarına da bağlantılar verebilir. Bu bağlantılar kütüphane katalogları ve her öğrencinin kişisel ev sayfası da olabilir. Öğretimde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar İnternet'i uzaktan verilen bir derse eklerken, şu noktaların dikkate alınması gerekir: Sınıftaki tüm öğrencilerin İnternet'e erişiminin olduğunu bilgisayar çalışması için eşit şartlar sağlanması açısından kontrol edin. Öğrenciler tesadüfen de olsa bilgisayarlarla ilgili sorunlar yaşayabilirler. Bu sorunların çözümü de öğretimsel sorumluluklardan biridir. Donanım ve yazılımlarla ilgili sınıf toplantıları düzenlemek öğrencilerin sorunlarla başa çıkabilmelerini sağlayabilir. Bazı öğrenciler bilgisayardaki toplantılara katılmak veya elektronik mektup göndermekten çekinebilir. Bu sorunu çözerek öğrencileri desteklemek gerekir. Her hafta belli bir adet elektronik gönderme kuralı öğrencilerin aktif katılımcı olmalarını sağlayabilir. E-posta kullanımı öğretmenin normal mektup ya da telefondan daha hızlı bir şekilde yanıt vermesini sağlar. Anında alınan yanıtlar öğrenci ilgi ve başarısını arttırır. Anında yanıtlar her zaman mümkün olamayabilir. Bilgisayar toplantıları öğrenciler arası etkileşimi arttırır. Bu etkileşimin sürdürtmek için, öğretmenin vermesi gereken bazı yanıtları vermeyip diğer öğrencilerden toplantılar sırasında beklemesi daha uygun olabilir. Kaynakça

1.Algan, Ertuğrul. "Uzaktan Eğiitimde Teknoloji Kullanımı ve Geleceğin Teknolojileri." 1. Türkiye Uluslararası Uzaktan Eğitim Sempozyumu, Bildiriler, 1996, Ankara, s.19 2.Başkömürcü, Gamze & Öztürk, Yusuf. "Uzaktan Eğitim Sistemlerinin Tasarımı." 1. Türkiye Uluslararası Uzaktan Eğitim Sempozyumu, Bildiriler, 1996, Ankara, s.55 3.Cora, Adnan. "Uzaktan Eğitimde Telekonferansın Rolü." 1. Türkiye Uluslararası Uzaktan Eğitim Sempozyumu, Bildiriler, 1996, Ankara, s.104 4.Dick, W., & Carey, L. "The Systematic Design of Instruction." 4. Baskı. HarperCollins College Publishers, s. 176, 224, 294 5.Gürcan, H. İbrahim & Yılmaz, Ruşen. "Uzaktan Öğretimde Basılı Materyallerin Yayımı – Açıköğretim Fakültesi Örneği – " 1. Türkiye Uluslararası Uzaktan Eğitim Sempozyumu, Bildiriler, 1996, Ankara, s.297 6.Markwood, Richard A. "Computer Tools for Distance Education." Barry Willis (Ed.), Distance Education: Strategies and tools. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications, s.199 7.Misanchuk, Earl R. "Print Tools for Distance Education." Barry Willis (Ed.), Distance Education: Strategies and tools. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications, s.109 8.Oliver, E. Lynn. "Video Tools for Distance Education." Barry Willis (Ed.), Distance Education: Strategies and tools. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications, s.165 9.Wolcott, Linda L. & diğerleri. "Audio Tools for Distance Education." Barry Willis (Ed.), Distance Education: Strategies and tools. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications, s.135

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->