P. 1
90KG00001

90KG00001

|Views: 784|Likes:
Yayınlayan: Sefer Çeliktoz

More info:

Published by: Sefer Çeliktoz on Nov 05, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/16/2012

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-1
  • 1. BİREYSEL GELİŞİM
  • 1.1. Bedensel Özellikler
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–1
  • 1.2. Zihinsel Özellikler
  • 1.3. Ruhsal Özellikler
  • 1.4. Kendini Tanıma
  • 1.5. Kendini Geliştirme
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-2
  • 2. MESLEKİ GELİŞİM
  • 2.1. Etkin Problem Çözmek ve Proje Geliştirmek
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–2
  • 2.2. İletişim, Sunum ve İkna Becerilerini Geliştirmek
  • 2.2.1. İletişim
  • 2.2.2. Sunum
  • 2.2.3. İkna Becerileri
  • 2.3. Zamanı Verimli Kullanmak
  • 2.4. Strese Karşı Dayanıklı Olmak
  • 2.5. Kişisel Motivasyonu Sağlamak
  • 2.6. Birlikte Çalıştığınız İş Arkadaşlarınızla Uyum Sağlamak
  • 2.7. Yaptığınız İşlerde Özgüven Sahibi Olmak
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • KAYNAKÇA

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN
GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

KİŞİSEL GELİŞİM

ANKARA 2006

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılan değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR ....................................................................................................................ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. BİREYSEL GELİŞİM.......................................................................................................... 3

1.1. Bedensel Özellikler ........................................................................................... 3 1.2. Zihinsel Özellikler............................................................................................. 5 1.3. Ruhsal Özellikler............................................................................................... 7 1.4. Kendini Tanıma................................................................................................. 8 1.5. Kendini Geliştirme .......................................................................................... 13 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 16 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME......................................................................... 23
ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 25 2. MESLEKİ GELİŞİM ......................................................................................................... 25

2.1. Etkin Problem Çözmek ve Proje Geliştirmek ................................................. 25 2.2. İletişim, Sunum ve İkna Becerilerini Geliştirmek........................................... 28 2.2.1. İletişim...................................................................................................... 28 2.2.2. Sunum....................................................................................................... 31 2.2.3. İkna Becerileri .......................................................................................... 32 2.3. Zamanı Verimli Kullanmak ............................................................................ 33 2.4. Strese Karşı Dayanıklı Olmak......................................................................... 35 2.5. Kişisel Motivasyonu Sağlamak....................................................................... 39 2.6. Birlikte Çalıştığınız İş Arkadaşlarınızla Uyum Sağlamak .............................. 39 2.7. Yaptığınız İşlerde Özgüven Sahibi Olmak...................................................... 42 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 44 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME......................................................................... 45
CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 47 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 48 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 49

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 90KG00001 Tüm Alanlar Ortak Alan Kişisel Gelişim Toplumsal hayatta gerçekleşen insan ilişkilerini gözlemleme iş yaşamında, sosyal yaşamda, eğitim yaşamında ve kişisel gelişimde bilgi ve beceriler kazanma materyalidir. 40/24 Kendini tanıyıp yeteneklerini ve mesleki yeterliliklerini geliştirebilecektir. Genel Amaç Kendini tanıyıp yeteneklerini ve mesleki yeterliliklerini geliştirebileceksiniz. Amaçlar MODÜLÜN AMACI Bedensel, zihinsel ve ruhsal özelliklerinizle birlikte, kendinizi tanıyıp kendini geliştirme ilkelerini öğrenerek kişisel gelişiminizi başlatabileceksiniz. Mesleki yeterliliklerinizi ve iş ortamlarındaki başarılarınızı geliştirebileceksiniz. Ortam: Sınıf, işletme, kütüphane, ev, bilgi teknolojileri ortamı, kendi kendinizle ve grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar, Internet ortamı. Donanım: Sınıf, televizyon, vcd., dvd., bilgisayar, kütüphane vb. materyaller Modülün içinde yer alan her faaliyetten sonra o faaliyetle ilgili verilen ölçme değerlendirme araçlarıyla kendinizi değerlendireceksiniz. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Uygulamalı değerlendirme ile modülde kazandığınız bilgi ve araştırma sonuçlarınızı değerlendirip arkadaşlarınız ve öğretmeninizle sonuçlar çıkaracaksınız. Modül sonunda modülün tamamını içeren modül değerlendirme ( Yeterlik Ölçme) ile kendi kendinizi değerlendirecek, öğrendiklerinizi başarısız olduğunuz bölümleri saptayacak, eksik olduğunuz konulara tekrar dönerek bilgilerinizi tamamlayacaksınız.

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ii

GİRİŞ GİRİŞ
Sevgili Öğrenci, Bir yolculukta esas olan, nereye gidilmek istendiğini bilmektir. Hele ki bu yolculuk bir ömür sürecek olan yaşam serüveniyse, varılmak istenen hedefin önceden belirlenmesi asla ihmal edilemeyecek bir önem taşır. İyi bir hedef, ancak o hedefe yönelen kişinin kendi özelliklerini tanıyabilmesiyle seçilebilir. Kişi, hedefini kendi kabiliyetleri ve beklentileriyle örtüştürebildiği oranda başarıya ulaşabilir. Bu sebeple belki de kişinin hayat yolculuğunda cevaplaması gereken en önemli soru “Ben kimim ve yaşam hakkı olarak hayattan ne istiyorum?” sorusu olmalıdır. Kişisel gelişim ve mesleki gelişim çabalarının başarısı, kişinin hedeflerini oluşturmadaki başarısına bağlıdır. Elinizdeki bu modül size, bu yolculukta yararlanabileceğiniz temel bilgileri sağlamayı amaçlamaktadır. Bu modülle; kendinizi tanımak, genel kişilik özelliklerinizi belirlemek, ilgi, ihtiyaç ve beklentilerinizi anlayabilmek için ihtiyaç duyacağınız temel yöntemleri öğreneceksiniz. Ayrıca, iş hayatınızda daha başarılı ve mutlu olmanızı sağlamak amacıyla, mesleki alanda ihtiyaç duyabileceğiniz temel yetenekleri kazandıracak bilgileri de bu modülde bulabileceksiniz. Modülden en üst düzeyde faydalanabilmenizin yolu, öncelikli olarak değişim ve gelişim arzusuna sahip olmanıza bağlıdır. Hayatı olduğu gibi kabul etmeyip onu daha nitelikli bir düzeye yükseltme gerekliliğine inanarak, başarıyı yakalayabilirsiniz. Bu başarı için modülde size verilen yöntemleri elinizden geldiği kadar anlayıp uygulamaya çalışınız. Metinlerin içerisinde ve bölüm sonlarında verilen uygulamaları mutlaka içtenlikle ve yeterince vakit ayırarak sonuçlandırmaya özen gösteriniz. Yaşamın bir fırsat olduğunu ve çok değerli olduğunuzu asla unutmayın. Başarılar.

1

2 .

kilo. anne karnında geçen yaşam sürecine ve doğum sonrası etkenlere bağlı olarak değişir. bedenin oranı. birbirine bağımlı birçok etkenin bir araya gelmesi ile şekillenir.1. Bedensel Özellikler Bireyde bulunan bedensel özellikler. 1. beğendiğiniz özelliklerini anlatan bir kompozisyon yazınız. Çevrenizde örnek olarak değerlendirebileceğiniz bir kişinin. BİREYSEL GELİŞİM 1. anne-babanın taşıdığı genlere. zihinsel ve ruhsal özelliklerinizle birlikte. duruşu. Bireyin kişiliğinin ve yaşam tarzının belirleyicilerinden birisi olan bedensel özellikler. kendinizi tanıyıp kendini geliştirme ilkelerini öğrenerek kişisel gelişiminizi başlatabileceksiniz ARAŞTIRMA Kendinize örnek aldığınız bir tarihi şahsiyetin yaşam öyküsünü okuyunuz ve değerlendiriniz. 3 . bedeni oluşturan organ ve sistemlerin yapısı ile dış görünüşünü etkileyen ten rengi. boy. saç rengi gibi unsurlar akla gelir. Bireyin bedensel özellikleri denildiğinde. biçimi. sizi anlatan bir yazı yazmasını sağlayınız. kemik yapısı. kas yapısı.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Bedensel. göz rengi. Çevrenizde size değer verdiğini düşündüğünüz bir insanın. biçimlenir ve kişiye özgü bir hal alır.

Ergenlik çağlarının sonlarına doğru ise erkek çocuklar yaşıtları olan kız çocuklarıyla aralarındaki boy ve kilo farkını kapatırlar ve ortalama olarak kız çocuklarından daha uzun ve daha kilolu olarak gelişirler. civarındadır. kemikler. Gençlerde büyüme yaklaşık 2021 yaşlarına kadar devam eder. lise çağında ise 38-66 kg. aylar arasında çıkmaya başlar. kız çocuklarının ergenlik dönemine daha erken girmeleridir. Hareketler refleks olarak başlar ve zamanla bilinçli hale gelir. fakat iki yaşına doğru bu hızda. birinci yaşın sonunda üç katına. Bu dişler 6-9 yaşlar arasında düşer ve yerine yenileri gelir. bireyin fiziksel gelişimini etkileyebilmektedir. kullandığı ilaçlar. çağına geldiğinde ise boyu ortalama 148-170 cm. Okul çağındaki çocuğun ortalama ağırlığı.Bedensel gelişimse doğum öncesinden başlayıp 18-20 li yaşlara kadar insan bedeninde görülen değişim ve olgunlaşma sürecidir. Bebeklerin boylarının uzama oranı. zararlı maddeler. iki buçuk yaşında dört katına ulaşır. Bu dönemde kalbin oluştuğu ve atmaya başladığı gözlenir. Bebek doğumda genel olarak 2500-4500 gr. doğumdaki boyunun hemen hemen iki katına ulaşır. uzunluğuna ulaşır. Köpek dişleri ve azı dişlerinin yenilenmesi 9-13 yaşlarına kadar sürer. çocuğun büyüme hızında önemli artışlar olmaz. yeniden bir hızlanma görülür. ağırlıklarındadır. Bunun sebebi. İki-üç yaş arasında ağırlaşma hızı oldukça azdır. denilen ilk sekiz hafta içinde organizma yavaş yavaş biçimini almaya başlar. fiziksel ve duygusal durumu. Bu süre içerisinde kıkırdak dokular. İki yaşına kadar dişler tamamlanır. fakat ergenlik çağına doğru boy uzamasında yeniden bir artış görülür. İlkokul çağlarında. Bebekte dişler 6-8. Resim 1. Lise. Bu dönemde kız çocuklarının boy ve kilolarındaki artış erkek çocuklarından daha hızlıdır.1: Bireyde bedensel gelişim Bu dönemde annenin yaşı. İlerleyen yıllarda bu oran gittikçe düşer. Böylece bebek beş aylık iken doğumundaki ağırlığının iki katına. 13-26 kg. beslenmesi. sinir ve sindirim sistemleri şekillenir. ortalama 48-53 cm. kemik ve sinir gelişimleri de zaman içinde olgunlaşır. Örneğin bebek dört yaşına geldiğinde. yavaş yavaş azalma gösterir. Tıpkı boyca büyümede olduğu gibi. Bireyin bedensel gelişimi. Yedinci aya gelindiğinde bütün organlar yaşamsal görevlerini yapabilecek olgunluğa erişir. anne karnında başlar. arası. 4 . Okul çağına doğru. doğumdan sonra bebeğin ağırlığı da hızla artmaya başlar. Bebekte kas. dış çevreden kaynaklı etkenler. Embriyo dönemi. ilk yıllarda oldukça yüksektir. Birey okul çağına geldiğinde boyu ortalama 100-125 cm. Bebeklerin dünyaya geldiklerinde boyları. arasındadır.

her bireyde aynı anda başlamaz. Bireyler ergenlik dönemlerini tamamlayıp olgun bir insan olduklarında. gerekse dış dünyadan edinilen bilgilerin yorumlanması ve düzenlenmesidir. yaşıtları olan erkek çocuklarına oranla daha iri yapılı olmaları. bireyin öğrenme. bilgiyi belirli bir anlam çıkarma ve sonuca varma amacıyla kullanabilme yeteneğidir. öğrenilenleri ve algılananları. son derece normaldir. fiziksel unsurların farklılığı son derece doğaldır. Muhakeme.2: Bireyde zihinsel gelişim 5 . soya çekim. yaşanılanları. Dolayısıyla aynı yaştaki kız çocuklarının. Resim 1. Bu sebeple kişiler arasındaki boy. Zihinsel kapsar: faaliyetler şu süreçleri Algılama. iş yapabilme ve uyum gücüdür. bilgi ve çözümlerin sebep sonuç ilişkisi içerisinde değerlendirilip yorumlanmasıdır. beslenme ve çevre koşulları gibi diğer etkenlere bağlıdır. ve bu değişimler son derece olağan karşılanmalıdır. gerek iç. Fakat oluşacak bu vücut boyutlarının farklılığını da doğal karşılamak gereklidir. Zamanı geldiğinde herkes kendi olağan vücut boyutlarına ulaşacaktır. geçmiş ve gelecekle ilişkisini. Bireyin bu zihinsel gelişimi onun hem doğuştan getirdiği özelliklere. hem de çevresiyle etkileşimlerine bağlıdır. Kız çocuklarının ergenlik dönemine erken girmelerinden kaynaklanan gelişmeler. Çünkü bu tip gelişmeler. Hiçbir bireyin vücut yapısı ve görünüşü tam olarak diğerinin aynısı olamaz. Yaşıtlarınıza göre daha uzun boylu ya da daha kısa boylu olmanız normal şartlarda endişelenebilecek bir durum değildir.Bireyin fiziksel gelişiminde birçok sebeple farklılaşmalar meydana gelir. Bu sebeple farklılık göstermesi son derece normaldir. Zihinsel Özellikler Zihinsel özellikler bireyde gelişen anlama ve yorumlamayla ilgili niteliklerdir. Bununla birlikte ergenlik dönemi. Bu dönemdeki fiziksel gelişimlerin her bireyde bir dönem mutlaka yaşanacağı unutulmamalı. kimi çocuklarda bir müddet daha geç yaşayabilirler. zamanla gelişir ve olgunlaşır.2. bilinçli olarak zihinde saklama gücüdür. İlkin son derece sınırlı olan zihinsel faaliyetler. Bellek. diğer insanlarla aralarında boy ve kilo farklılıkları mutlaka olacaktır. Bu yüzden kimi çocuklar ergenlik dönemi gelişmelerini önce yaşarken. 1. Düşünme. erkek çocuklarında bir iki yıl daha geç başlar. kilo vb. Bu da son derece olağan bir durumdur. Çünkü bu süreçten geçmeyen hiçbir birey yoktur. Yetenek.

uzunluğu. varlıkları adlarıyla tanımaya başlar. Ardından hecelemeler yapılır. Bu özellikler gelişerek. bireyin sözcükleri. İki yaşından sonra gelişen kavramsal zeka kendi içinde dört basamağa ayrılır: İlkel kavramların kazanılması (2-4 yaş arası.) Soyut düşünme (11 yaştan sonra. dilde ve düşüncede daha ince noktalara inmeye başlar. 7–11 yaşlarındaki çocuklar nesnelerin yüksekliği.) Sezgisel düşünme (4-7 yaş arası. daha çok çevresinde gördüğü nesnelerle ilişkili durumdadır. Dil gelişimi anlamsız sesler çıkarmayla başlar. somut düşünme basamağında bulunmaktadırlar. sayıları ve simgeleri öğrenmesi ve dil kurallarına göre kullanması ve bu kullanımının gelişimidir. Bireylerde zihinsel gelişim. daha çok refleks niteliği taşımaktadır. İlerleyen aylarda bebeğin çok basit düzeyde hareketleri tekrarlayabildiği ve bunlardan etkilenebildiği gözlemlenir. refleks hareketlerdir. İkinci yaşın sonlarındaysa bireyde. ağırlığı. 7. Ağlaması. Kendi düşüncelerini eleştirebilir. 18-24 aylar arasında çevreyi tanıma ve çevreden gelecek etkiler hakkında muhakeme yürütmeye başladığı görülür.Bireyde kalıtımla gelen temel zihinsel öğeler. en önemli zihinsel değişim gerçekleşir ve çocuk sözel düşünmeye. 6 . Daha sonra ilk basit sözcükler söylenir. zihinsel anlamda pek fazla davranıştan söz edilemez. Dil dediğimiz yeteneği kazanır. büyüklüğü. sorgulama ve yeni fikirler üretme artık daha da kolaylaşmıştır. İlkokul çağındaki çocuklar.11 yaşları arasında çocukların parça ve bütün kavramını anlamaya başladığı görülür. bağımsız olarak soyut düşünme yeteneğine tamamen ulaşmıştır. Birey soyut düşünme basamağına 11 yaşından sonra girer. Birey. Bu nedenle bireylerin zihinsel yapıları arasında farklılıklar oluşur. kısalığı ve renk farklarını rahatlıkla anlayabilir ve yorumlayabilirler. Yedi yaşına kadar çocuğun kavramları. Bu gelişim ve değişim hem bireyin yapısına hem de çevresel faktörlere bağlı olarak gelişir. Sorun çözme ve yargılama yetenekleri gelişmiş. daha karmaşık imgeler kurmaya. sözcük dağarcığı oluşturulur ve artık sözcükler cümle içinde kullanılmaya başlar. zihnin yapısı da çevrenin algısını etkiler. karnını doyurması. Konuşulanları basit yapıda anlamak ve telaffuz etmenin ardından. düşünceleri üzerinde de düşünmeye başlayabilirler.) Somut düşünme (7-11 yaş arası. Bu dönemde nesneyi ve durumu görmeden de anlayabilir ve yorumlayabilirler. Dil gelişimi. farklı farklı olsa da gelişim sürecinin ortak evrelerinden söz edilebilir. Fakat soyut düşünme ve soyut kavramları algılama güçlüğü çekerler. Çevre zihinsel faaliyetleri etkilerken.) Bebeğin ilk iki ay içerisinde gösterdiği faaliyetler. Dört yaşına doğru çocuk. Bu dönemde çocukların bire bir görmedikleri durum ve nesneleri algılamaları ve yorumlamaları zordur. bireyin çevre ile etkileşimi sonucu gelişim ve değişime uğrar. Birey 15 yaşına geldiğindeyse artık somut olay ve nesnelere dayanmadan. İki yaşına kadar zihinsel faaliyetler gelişim içindedir ve kavramsal zekanın oluşmasının hazırlık evresidir. dünyaya ilk geldiğinde.

Bebek büyüdükçe hem duygusal davranışlarının türü. Ya da sorduğu sorulara karşı alınan tavır olumsuz olursa. bu özelliklerini oluşturan duyguları nispeten ortak yaşarlar. olgunlaşma yoluyla şekillenen ve en çok şahsına özgü niteliklerinden olan ruhsal özellikler. diğerlerine göre farklıdır. kıskançlık vb. etkiye en açık öğrenme. her birey için tektir ve kimse kimsenin tıpa tıp aynısı değildir. Çocuk kendisine yeni gelen her şeyin ne olduğunu. çocukta öğrenme arzusu körelebilir. bütün bu sebeplerden dolayıda. okul öncesi çağdır. Ruhsal Özellikler Bireyin. nefret. okul öncesi yaşlardır. Öfke. Altı ıslandığında. duygularını biçimlendirir. Çocuk ailesinden ve yakın çevresinden gördüğü tepkilere karşılık. bu tavrın çocukta yerleşmeye başladığı görülür. duygular bu çağda belirir. Ayrıca aile tepkileri. Duygular. Yine bu dönem dikkat ve özen isteyen bir dönemdir. İki üç yaşına gelindiğindeyse çocuğun soru sorma çağı başlar. çocuğun öfkesi dikkate alınarak bundan vazgeçilirse bir dahaki seferde çocuğun yine öfkeyle karşı koyduğu görülür. kıskançlık.1. Bireyin ruhsal özelliklerinin oluştuğu esas dönem. Bu yüzden bireyin eğitimindeki en önemli dönem. Her bireyin ruhsal özellikleri.3. birey dünyaya geldiği andan itibaren gözlemlenebilir. bu çağda ailenin tutumu büyük önem taşır. çocuğun bütün duygu türlerinin ortaya çıktığı çağdır. Korku. çocukta yanlış bilgiler kalıcı etkiler bırakabilir. Resim 1. üşüdüğünde. hoşgörü. paylaşım vb. Bireylerin diğer insanlarla örtüşen yanları duygularıdır. sevgi. Çocuğun sorduğu sorular özenle cevaplanmazsa. diğer ruhsal özelliklerinde şekillenmesine neden olur. Bebek doğumdan sonra ilk tepkilerini ağlayarak gösterir. gibi özellikler de aile tutumlar sonucu şekillenir. Bu sebeple. Örneğin çocuk öfke gösterisiyle istediklerini elde etmeyi öğrenirse. Okul öncesi çağı. Sevmediği bir işin yapılması kendisinden istendiğinde. acıktığında ağlayarak durumunu belli eder. fakat bireyler. nasıl olduğunu sürekli sorgular. Bebeğin genel davranışlarına bakılarak memnun olup olmadığı gözlenebilir. Bu duyguların oluşturduğu bütün. üzerinde kesin konuşulması güç olan bir alandır. hem de nedenleri belli olmaya başlar. Bu dönemde temel kişilik özellikleri gelişir.3: Bireyde ruhsal gelişim 7 . canı yandığında.

yangın. Yani insan. yıldızlar. gencin son ergenlik dönemine doğru normale döner. O halde nedir evren? İnsanlığın bugünkü bilgi düzeyiyle tanımlayabildiği evren. Trilyonlarca gök cismi ve bunların akıl almaz sonsuzlukta uyumudur. kendi bireysel dünyasını görmeye çalışmadan önce insan olarak evrendeki yerini değerlendirmelidir. başarılarını ve sevgilerini önemsemeye başlar. önce birey olarak kendisini değerlendirmekle değil. İlkokul çağına gelindiğinde genelde. iyice azalır. Çocuk karanlık. Okul çağında çocuğun genişleyen çevresi ve yeni ortamlar. Yaşı ilerleyip çocuk ergenliğe adım attığında. Bu utangaçlığı onun beceriksizleşmesine. 1. çocukta akranları arasında olma ve onlarla birlikte hareket etme arzusu da artar. Bu dönemde gencin gösterdiği sevgi ve sevmeme tepkileri de aşırıdır. gezegenler. hatalarını veya gülünç yönlerini. sanıldığı kadar kolay olmayan bir süreçtir. İnsan çoğu zaman kendini adlandıramadığı ve tanımlayamadığı duygular veya tutumlar içerisinde bulabilir. Bu nedenle kendini tanıma çabasına daha temel yaklaşımlar getirmekte fayda vardır. İlkokul çağında çocuk. Bu dönem. Çocuk korkularından biraz daha sıyrılıp sakinleşmeye başlar. galaksiler ve bunların bir araya gelerek oluşturduğu uçsuz bucaksız bir bütündür. beğenilme gibi kaygılarla uğraşır. Sevmediklerindense uzak durmaya çalışır. çocukta belirginleşen aşırı ruhsal durum göstergeleri normale dönmeye başlar. Kendini Tanıma Kendini tanıma çabası. Kendini tanıma çabası içerisinde olan kişi.Bu yaşlarda çocuk yeterli düzeyde sevgiyi bulamazsa içine kapanık bir kişilik sergiler. varlık olarak insan kavramını ele almakla işe başlamalıdır. 8 . Bunun aksine çok abartılı sevgi gösterilirse. Sevdiklerine çok bağlıdır. Bu aşırılık durumu. Bu sebeple çocukta sosyalleşme ve duygusal olgunluk da gelişmeye başlar. Zamanla imgelerine dayalı korkular. Bununla birlikte kimi utangaçlıkları da daha etkili yaşar. Çok kıskanç ya da bencil olan çocuk daha ılımlı bir karakter sergilemeye başlar. kaza. kendi bedenlerindeki değişimlere ve karşı cinse yönelir. hayvanların zarar vermesi gibi korkulardan sıyrılırken daha çok arkadaşları arasında sevilme.4. Bu dönemde görülen bir diğer değişiklikse çocuğun kendi kendine kurduğu korku dünyasından uzaklaşmasıdır. Gök taşları. Bununla birlikte toplumdaki olaylarla ilgilenme bilgi ve düşüncelerini geliştirme çabası da bu dönemde yoğunlaşır. daha çok arkadaşlarını. çocukta ruhsal olgunluğun başladığı dönemdir. onun kendi dünyasından sıyrılıp diğer insanların dünyasına adım atmasına neden olur. ifadenin yetersiz kalacağı kadar büyük ve sonsuz bir varlık düzeyidir. kendini beğenmelerini istediği kişilerin bulunduğu yerlerden kaçmasına ya da bu gibi ortamlarda sıkılmasına neden olur. Ergenlik dönemlerinde gençlerin ilgileri. çocuk hırçın ve kendini beğenmiş tavırlar sergileyebilir. oyunlarını. onların şakalarını. yıldız sistemleri.

evrenin içerisinde bir parça olarak görülmeyip kendi bütünlüğü içerisinde değerlendirilirse? O zaman dünya da koskocaman bir varlık âlemidir. bütün bu inanılmaz ve sayısız güzelliklerin tek sebebinin insan oluşudur.5: Varlık alemi ve insanın yeri 9 . Denizleri. dağları. bu inanılmaz güzellikteki varlık aleminin nasıl değerlendirileceğidir? Bu sorunun en güzel cevabı.4: Varlık düşüncesi Bu insan aklının algılamakta zorlanacağı uçsuz bucaksız büyüklük içerisinde ufacık bir gezegendir dünya. Resim 1. Peki o halde esas soru nedir? Neden bütün bunlar dile getirildi? Esas soru. o da eşsiz ve benzersiz bir bütündür. Peki bu ufacık dediğimiz dünya.Resim 1. kuşları. bitkileri ve saymakla bitmeyecek varlıklar topluluğuyla.

kendisini ve çevresindekileri hak ettikleri değer içerisinde görmelidir. Kişi. Kişisel gelişim süreciniz için atılacak ilk adım.Resim 1. insan değerlidir ve siz. O halde ilk ilke şudur. Her türlü özen ve güzelliği fazlasıyla hak ediyorsunuz. kendisine ait herhangi bir bireysel özelliği ele almadan önce. başka hiçbir şeye ihtiyaç duymadan. bu gerçek asla göz ardı edilmemelidir. zihinsel ve bedensel anlamda kendinizi değerlendirmeye tabi tutarken.6: Dünyaya bakarken Yani insan yoksa bütün bu sonsuzluk da yok ve anlamsız demektir. 10 . hiç fark etmez. Kendisini hangi düzeyde değerlendirirse değerlendirsin. Kısaca insan o kadar değerli ve kıymetlidir ki. Bu. Kendini tanıma yolundaki insan. kendi kıymetinizin farkında olmaktır. sadece yaşaması için sunulan hazinenin büyüklüğünden bile kolaylıkla anlaşılabilmektedir. bunca özen sadece onun yaşamasını sağlamak için var olmuştur. ona bu değeri ve güzelliği katmaktadır. Her bireyin sadece insan olma vasfı. Yani herkes gibi siz de biricik ve eşsizsiniz. Ruhsal. insan olduğu için son derece kıymetli ve eşsizdir. bu gerçekliği kavramalıdır. sadece insan olduğunuz için bu değeri zaten hak ediyorsunuz.

Asıl olan bireyin bu anlayışla kendisinde bulunan iyi özellikleri daha da geliştirip. en başta fiziksel özellikler olmak üzere diğer özelliklerin oluşumunda insanın kendi emeği yok denecek kadar azdır. zayıf yönlerini güçlendirmek için çabalamasıdır. kişinin kendisi ile kuracağı olumlu diyalogdur. çevre. Hiç kimse. Yoksa hoşgörü ve olgunluktan kasıt. yeterince algılanabilirse kişisel gelişim ve değişim süreci doğal olarak başlayacaktır. 11 . birçok faktörün bir araya gelerek oluşturduğu bir sonuçtur fiziki özelliklerimiz. kimseden her anlamda üstün değildir. Her insan kendisinde bulunan nitelikleri işleyip-geliştirmek ve insan olmanın hakkını vermekle yükümlüdür. Hiç tanımadığımız atalarımızdan gelen genler. ne de iri ya da zayıf olmak bireyin kendi elinde değildir. Bu aşamada gerekli olan. birey insan olma onurunu yaşatabilmelidir. beslenme vb. Bu nedenle kişi kendisini herhangi bir niteliğinden dolayı yargılamayı. her insanın mutlaka üstün ve zayıf yönleri olduğu gerçeğini hoşgörüyle karşılayabilmektir. Çünkü insan kendi kıymetini algılayabilecek ve daha iyi bir insan olma çabasının zorunluluğunu görecektir. bedensel veya ruhsal özelliklerinizi değerlendirirken. Zihinsel. Bu iki temel nokta. Bu nedenle hatalar ya da eksiklikler bireyin önünde aşılmaz bir dağ oluşturmamalıdır. Bu da ikinci aşamadır ki. yargılama değil algılama çabası içerisinde olmaktır. Gerçek şu ki. kayıtsız ve çabasız kalmaktır. Hiçbir birey hatada ve eksiklikte yalnız değildir. Kendisinde var olan özelliklerle işe başlayıp. Bundan sonra gelecek olan aşama. hatayı ve eksikliği kabullenip kalmak. İnsanın insan olarak sahip olduğu değer bunu gerektirir. Varlıklarını kabul edip onları güzele ve iyiye doğru işlemelidir. Burada kastedilen bireyin kendisine yönelik hoşgörüsü ve olgunluğudur. Ne esmer veya sarışın olmak. ya da güçlü yönlerini geliştirme çabası içerisine girmemesidir. Birey eksikliklerini olgunluk ve hoşgörü içerisinde yeniden şekillendirip. Gelişim sürecinin başarısı hoşgörü ve olgunlukta yatar.KENDİNİZİ NASIL DÜŞÜNÜYORSANIZ ÖYLESİNİZ. Kişi bu yetersizliklere takılıp kalmamalıdır. Yani kişinin hataları ya da eksikliklerini olgunlukla karşılayabilmesidir. hele hele onları değişmez süreçler olarak görmek değildir. ÖNCE DÜŞÜNCELERİNİZİ DEĞİŞTİRMELİSİNİZ. aile. Her insanın bir başkasına göre daha iyi olduğu ya da daha zayıf olduğu yönleri vardır. Onun oluşumunu şekillendiren. daha iyiye yönlendirmesi gerektiğini unutmamalıdır. onları kendi yaşantısı içerisinde nasıl daha iyiye götürebileceğini anlamaya çalışmalıdır. Her insanın yetemediği yetişemediği durumlar söz konusudur. sonsuz etken söz konusudur. Yani bireyin zayıf yönlerinin verdiği eziklik duygusunu kabullenmesi. Bu noktada yapılacak en kötü tercih. hele hele olumsuz yargılamayı değil kendi niteliklerini değerlendirmeyi tercih etmelidir.

bir yerden başka bir yere gitmekten çok daha kolay ve zahmetsizdir. iyi ve güzeli de daha iyi ve daha güzele doğru geliştirme çabası içerisinde olmalıdır. DAHA GÜÇLÜ OLAN İSE ZAYIF YANLARINA HÜKMEDEBİLENDİR. Kişi üstün yanlarını belirleyebilirse. eksiği iyiye ve güzele. Kişi üstün ya da zayıf yönlerini bu bakışla tespit etmeye çalışmalıdır. bu özelliklerini daha fazla geliştirebilir ve beklentilerini daha üst düzeyde elde edebilir. insan da ancak kendi ölçüleri dahilindeki sorumlulukları ve hedefleri başarabilir.7: Alınan kararlar kişinin kapasitesiyle uyumlu olmalıdır Nasıl ki bardakların alabilecekleri su miktarları şekil ve büyüklüklerine bağlıysa ve konacak su miktarı bu ölçülere göre belirlenirse. amaç ve hedeflere ulaşma aşamasının olmazsa olmaz kuraldır. Kişinin kendisini olabildiğince iyi tanıması kendisiyle ilgili alacağı kararların başarılı olmasında temel unsurdur. ZAYIF YANINI HERKESTEN İYİ BİLENDİR. Tanınan ve bilinen bir çevrede bir yerden başka bir yere gitmek. yeterlilikleri ve eksiklikleri gözlemleyebilmek. Her iki niteliğin de doğal olduğunu içselleştirerek. Bilmek ve tanımak. üstün ve güçsüz yanlarını belirleyebilmesidir. 12 . Resim 1. Yukarıda verilen bakış açısından sonra kendini tanıma konusu ele alınabilir.GÜÇLÜ OLAN. mümkün olduğunca kişinin kendisini tanıyabilmesi. yabancı olduğunuz bir yerde. Kişi kendisini tanımak kaydıyla ancak yapabileceklerinin doğru bir biçimini oluşturabilir. Bunun içinse yapılması gereken.

Kendini geliştirmekse. Elinizden geldiği kadar bu işe vakit ayrınız ve mutlaka yazarak düşünmeye çalışınız. Kendinizle ilgili değiştirmeniz. Bunları gerçekleştirebilmek için nelere ihtiyacınız olduğunu saptamaya çalışın. kimlerle yaşamak istediğinizi. kardeş rolü. akrabalarınız. arkadaş rolü vb. Mümkün olduğunca aşağıda verilen bilgilere uygun olarak kendinizi tanımlayınız. Kendinizle ilgili olumlu özelliklerinizi düşünün. saygılı olma. çalışan rolü. belirli bir duruma doğru gerçekleşen değişim sürecidir. çevreyi koruma gibi bazı değerleri vardır.5. bu olumsuz özelliklerini daha olumluya çevirebilir. en iyi kendisi tanıyabilir. Başka bir deyişle kişisel gelişim. Kendini Geliştirme Gelişim. bunların getireceği olumsuzluklardan sakınabilir ve eksikliklerini gidererek. Kendini tanımak. Örneğin anne rolü. Her insanın öncelik verdiği değerler değişik olabilir. açık sözlü olma. insanın olmak istediği ve belirlediği bir kişisel durumu elde etmek için gerçekleştirdiği değişim sürecidir. Sizin güçlü ve zayıf olduğunuz yanlarınız nelerdir? Her insanın dürüstlük. öğrenmeniz gereken şeyler nelerdir? Bunları bulmaya çalışın? Her insanın çeşitli rolleri ve bu rollerin yerine getirilmesi gereken sorumlulukları vardır. Bu sebeple aşağıda size yardımcı olabilecek bir dizi ip uçları verilmiştir. İşte bütün bu çabaların sonuca ulaşabilmesi. kendi sınırlılıklarını ve yapabileceklerini bilmek. Nerede. 13 . komşularınız. 1. Kişinin kendisini. güçlü ve zayıf yönlerini görebilmek. kişinin kendisini olabildiğince iyi tanımasıyla mümkündür. arkadaşlık. Sizin öncelik verdiğiniz değerler nelerdir? Bundan 15-20 yıl sonra nasıl bir insan olmak istediğinizi düşünün. En çok hangi özelliğinizi beğeniyorsunuz? Kendinizde beğenmediğiniz özellikler nelerdir? Bunlar en çok hangi zamanlarda ortaya çıkar? Beğenmediğiniz özelliklerinizi değiştirmek için neler yapabilirsiniz? Başka insanlarda beğenmediğiniz özellikler nelerdir? Başkaları sizi nasıl tanımlar? Örneğin arkadaşlarınız. geliştirmeniz. rolünün ve sorumluluklarının farkında olabilmektir. öğretmenleriniz sizin nasıl bir insan olduğunuzu düşünürler? Başkalarının sizi nasıl tanımasını isterdiniz? Her insanın diğerlerine göre iyi yaptığı ve diğerlerine göre daha kötü yaptığı bir şeyler vardır. Sizin rolleriniz nelerdir? Her bir rolünüz için ne gibi sorumluluklarınız var? Belirlemeye çalışın. neyi sevip neyi sevmediğini bilmek. olmak istenilen yere varma çabasıdır. ne iş yaptığınızı hayal edin.Eğer birey eksik yanlarını görebilirse. öğrenci rolü.

hedefe ulaştığında elde edeceği sonuçları tüm detaylarıyla incelemelidir. büyük ihtimalle zaman içerisinde o hedeften vazgeçilecek ya da hedefe ulaşıldığında istenilen mutluluk yakalanamayacaktır. Her iki durum da ciddi kayıp demektir. İlk aşama kendini olabildiğince tanımak. hedefsiz imkânsızdır. AMAÇLANANDAN DAHA YÜKSEĞE VARILAMAZ. Gelişim. Ne istendiği önceden belirlenmelidir. Hedef olmadan ne bir yere varılabilir. Bu da çok değerli olan insan ömrü için göze alınabilecek bir durum değildir.Görüldüğü üzere kişisel gelişim için önce olmak istemek ve olunmak istenilen yeri (durumu-yapıyı) belirlemek gerekmektedir. Resim 1.8: Nerede olmak istiyorsun? İnsan hayatında hedef belirleme çabasının önemi çok iyi anlaşılmalıdır. 14 . yapabileceklerinin-gücünün farkında olmak ve istemektir. Hedef belirlemede kolaylık sağlayacak bazı noktalara değinmek faydalı olacaktır. Bu nedenle kişi hedefini belirlerken. ne de bir sonuç elde edilebilir. Kişinin ne istediğini belirlemesi çok önemli ve güç bir iştir. Eğer hedef doğru olarak belirlenmezse.

varmak istediğiniz noktaya taşıyabilmesidir. Hedefin belirlenmesi. Hedefler küçük ya da büyük olabilir.” hedef belirlemekte kişiye yardımcı olamaz. Hedefe ulaşıldığında hissedilecek duygu ve düşünceler yeterince hissedilebilmelidir ki gerçekten hedefe ulaşıldığında bir hayal kırıklığı oluşmasın. Olumsuz cümlelerle hedef belirlenemez. Ulaşılamayacak hedef gerçekçi değildir. hedef için oluşturulacak cümle ya da düşüncenin olumlu kurulmasıdır. “Başarılı olmak istiyorum” cümlesi hemen ardı ardına yeni sorular getirir. Hedefin gerçekçi olması gerekir. Resim 1. Hedef için doğru zaman olup olmadığı. Olumlu bir cümle. 15 . Bu başlangıç aşamasıdır. Demek ki hedef. Birincisi. Fakat belirlenen hedefin zaman ve koşullar açısından da değerlendirilmesi gerekir. Hedef belirlerken “ Bu hedefin benim için anlamı ne? Ben bunu gerçekten istiyor muyum? Bu hedef gerçekleşirse ne olur?” gibi soruların da sorulması gerekir. yeterli kaynakların var olup olmadığı gözden geçirilmelidir. ne kadar başarılı olmak. İkincisiyse.Kendini anlayabilme ve gelişme arzusu ile başlanan süreç içerisinde hedef belirlerken.” Gibi. Önemli olan sizi. Örnek verecek olursak. Bu basamaklara uyularak kurulmuş bir hedef cümlesi. “Hangi konuda başarılı olmak. “Başarısız olmak istemiyorum” cümlesi zihinde bir hareketlilik yaratmazken. elbetteki yeterli değildir. Netlikle beraber. olumlu olunmalıdır. Olumluluk derken iki şey anlatılmak istenmektedir. “Başarılı olmak istiyorum. hedefin ölçülebilir bir düzeyi de olmalıdır. düşünce üretimine daha çok olanak sağlar. hayata ve kendinize olumlu yönlerinizden bakabilmektir. Bu hedefe ölçülebilirlik kazandırır. Kişi olumsuz cümlelerle harekete geçemez. gelişim sürecini zaten başlatmış olacaktır. ne için başarılı olmak” vb. Bir asıl hedef ve buna bağlı alt hedefler de oluşturulabilir. “Ne kadar başarılı olmak” istendiği ortaya konmalıdır. kişiyi sonuca ulaştırabilir. Bu aşamadan sonrası düşünceleri eyleme geçirmekle olacaktır. Ölçülemeyecek nitelikteki hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı anlaşılamaz. Hedefe ulaşıldığı anın zihinde canlandırılması. aynı zamanda ulaşılabilir olmalıdır. “başarısız olmak istemiyorum. “Başarılı olmayı istemek” yeterli ve net bir cümle değildir. Hedef belirlerken olumlu olmak. değişimi sağlayabilir. hayal edilmesi de önemlidir. Nerede. Ancak olumlu kurulacak cümleler zihni harekete geçirebilir ve düşünce üretebilir. hangi alanda başarı istenildiği açıkça ifade edilmelidir.9: Önce hedef belirlenmeli Hedef belirlenirken hedefin tüm detayıyla ve net olarak ortaya konması gerekir.

Soruları cevaplarken size en uygun seçeneğe XX işareti.A. Eğer sadece tek şıkka işaret koyacaksanız.C ve D seçeneklerine verilen puanlrı toplayınız. Hangi seçenekteki puanlarınız ağırlıktaysa. Bu yüzden testi işaretlerken şu anda sahip olduğunuz düşünceye göre işaretlemeye özen gösteriniz.B. XX işaretlileri 2. o şıkka XX işareti koyunuz. Hangi seçeneğe daha çok puan verdiyseniz. Test Uygulaması Farklı karakterlerin özelliklerini tespit etmede bir ölçü olarak bu bölümde bir test uygulaması yer almaktadır. Test sonunda. Seçeneklerden sadece iki şıkka işaret koyun. 16 . dört şıktan oluşan 15 soru içermektedir. baskın karakter özelliklerinizin o guruba girdiği anlaşılacaktır. X işaretlileri 1 puan olarak değerlendiriniz. Seçeneklerde belirtilen özellikler size ne derecede uygunsa ona göre puan veriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Aşağıda verilen testi uygulayarak kendi kişisel özelliklerinizi belirlemeye çalışın ve kendi kişisel özelliklerinize göre önerilen tavsiyeleri değerlendirin. o seçeneğe karşılık gelen karakter aşağıda verilmiştir: A: Kırmızı Karakter B: Sarı Karakter C: Yeşil Karakter D: Mavi Karakter NOT: Aşağıdaki test sizin ağırlıklı olarak hangi gruba ait olduğunuzu ortaya çıkaracaktır. ikinci grup karakter özelliklerini de göz önünde bulundurmanız faydalı olacaktır. Punların yüksek olduğu ikinci grup karakter özellikleri de sizde bulunacağından. o seçenekten sonra size en uygun gelen ikinci seçeneğe ise X işareti koyunuz. Puanlandırma Her sorunun altında 4 şık yer almaktadır. Aşağıdaki testin her biri.

Ayrıntıları önemserim ve tek bir konuya odaklanarak çalışırım. İş bitirici bir XX X 1 a b c d 2 a b c d 3 a b c d 4 a b c d 5 a b c d 17 . ama gruba her türlü desteği veren bir yapım vardır. düzgün. Çalışma temponuzu nasıl değerlendiriyorsunuz? Hızlı bir tempoda çalışır. İnsan ilişkileri odaklıyımdır. girişken ve doğuştan liderim Düşer kalkar. kararlı. İşlerin. rutin ve sıkıcı olmadığı ortamlarda yüksek motivasyonla çalışırım. düzen ve disiplin Çalışma tarzınız hangisine uygundur? Yoğun ve hızlıyımdır.Kişilik Testi Bu test İnsan İlişkilerinde 4x4 lük iletişim adlı kitaptan alınmıştır Aşağıdaki beyitlerden hangisi sizi daha iyi anlatır? Güçlü. kusursuz olmasını isterim İlişkilerimde saygılı ve mesafeli olmayı severim. Her anımı huzurlu ve sakin geçirmek isterim Kavga gürültü sevmem. Ön planda olmayan. yoluma devam ederim Hayata anlamlı renkler katar eğlenceyi severim Ömür boyu herkesin mutlu ve neşeli olmasını dilerim. Ayrıntılı düşünerek karar veririm. Genellikle hangi tempoda ve nasıl konuşursunuz? Hızlı ve sonuca yönelik Çok hızlı. takdir edilmek Guruptaki arkadaşlarımın desteği Etkinlik. Geçde olsa üstlendiğim işi bitiririm. işlerimde en kolay yolu seçerim. çabuk karar almayı severim. heyecanlı ve eğlenceli Daha yavaş ve sakin Normal ve söyleyeceklerimi aklımda tartarak Bir işe motive olmanızı sağlayan en önemli unsur hangisidir? Sonuçları düşünmek Onaylanmak. Nadiren aceleciyimdir. Her şeyin mükemmel. Özgür bir ortamda çalışırım. Aynı anda birkaç iş bir arada yapabilirim.

kağıdımı görmek isterim. Toplantı eğlenceli bir şekilde devam ettiğinde sonuna kadar kalmayı. Hocama teşekkür eder ve saygı duyarım. sonucun belli olmasından hemen sonra çıkmayı tercih ederim. sıkıcı olmaya başladığında erken çıkmayı tercih ederim. Toplantının huzur içinde geçmesi ve güzel kararlar çıkması için üstüme düşeni yaparım. Hocamın nerede hata yaptığını merak eder. nasıl bir tepki verirsiniz? Bunu zaten hak ettiğimi düşünürüm. rutin işler yapılan bir ortamda bulunmak Beni aşacağını düşündüğüm sorumluluklar üstlenmek Düzensiz ortamlar ve eksik yapılan işler Bir öğrenci olsanız ve öğretmeniniz sınav kağıdınızı ikinci defa incelediğinde puanınızı artırdığını söylese. dağınık ve programsız olmak 18 . Saatler sürecek bir iş toplantısına katılmanız gerektiğinde aşağıdakilerden hangisini benimsersiniz? Konunun ana hatlarının konuşulması için. Hangisi sizi daha çok rahatsız eder? Zaman israfı ve işlerin gecikmesi Tekrar gerektiren işler ve monotonluk Çatışma ortamı ve anlaşmazlıklar Yanılmak ve yapılan hatanın tekrarlanması Bulunduğunuz gruplarda hangi konumda daha başarılı olursunuz? Olaylara yön veren ve otoriteyi kullanan İnsanları motive eden ve neşelendiren Uzlaştırıcı ve grup içindeki uyumu sağlayan Bilgi sağlayıcı. araştırıcı ve olayları takip eden Hangisi sizi daha çok strese sokar? Olaylar üzerindeki güç ve kontrolümün azaldığını hissetmek Sıkıcı. Kendinizde gördüğünüz en zayıf yönünüz hangisidir? İnsanlar işleri istediğim gibi yapmadığında ve seri olmadıklarında sinirlenmek Düzensiz. Toplantıya vaktinden önce gelir. Çok sevinirim ve sevincimi belli ederim.6 a b c d 7 a b c d 8 a b c d 9 a b c d 10 a b c d 11 a b tempoyla çalışırım. tüm detayları not eder ve bir değerlendirme yapmak için geç çıkarım.

ama benim aradığım her şeyi bulduğum bir masada çalışırım. Sık sık kalkarak enerjimi harcamak istemem. Sorumluluğun üstümde olmasından dolayı tedirginlik duyarım. İyi bir iş çıkarmam için masam son derece derli-toplu ve düzenli olmalıdır. sevimli ve muzip Barışçıl. Önce masamın üzerine gerekli olan her türlü araç gereci koyarım. 19 . programlı ve düzenli yapma huyum Aşağıdaki ifadelerden hangisi sizi daha iyi tanımlar? Güçlü. otoriter ve yönlendirici Popüler. kararlı.c d 12 a b c d 13 a b c d 14 a b c d 15 a b c d Kimseye hayır diyememek ve başkalarının işine koşarken kendi işimi aksatmak Her şeyin kusursuz ve mükemmel olmasını istemek. çünkü nasıl olsa işler bir şekilde hallolacaktır. disiplinli ve planlı Çalışma masanızda nelere dikkat edersiniz? Öncelik verdiğim şeyleri yapacak şekilde düzenlenmiş sade bir masayı tercih ederim. sevecen. çünkü ertesi gün o işi olması gerektiği gibi yapacağımdan eminimdir. Çok tedirginlik duymam. Ertesi gün çözülmesi gereken bir problem varsa o akşamki ruh haliniz nasıl olur? Çok büyük tedirginlik duymam. İnsanlar buna uymadığında sinirlenmek Kendinizde gördüğünüz en güçlü yönünüz hangisidir? Kısa sürede karar alan ve harekete geçen yapım Girdiğim ortamlara neşe ve heyecan katan tarafım Her türlü ortama uyum sağlama ve çatışmaları önleme gayretim Her şeyi planlı. düzenli. İnsanlara karma karışık gelen. uyumlu ve sakin Tertipli. neşeli. Tedirginlik duyarım ve gecenin büyük bir bölümünde problemin nasıl çözüleceğiyle ilgili planlar yaparım.

Herkesin onlar gibi düşünüp hareket etmesini isterler. Önemli olan onlara göre işin özünü anlamak ve sonucu elde etmektir. ayrıntılar üzerinde düşünmezler. ne çok dağınık ne de çok düzenlidir. Son derece bağımsız insanlardır. Ancak bunları hayata geçirme konusunda büyük sıkıntılar yaşayabilirler. mantık ağırlıklıdırlar. Ciddi ve ağır başlıdırlar. Her şeyleri uyum içinde görünür. Bir organizasyon içerisinde büyük projeler hayal edebilen. çalışma alanları dağınıktır. Kuralcı olduklarından kolay kolay değişmek istemezler. İlgi çekici ve karizmatik yapılıdırlar. sorunlara ilginç çözümler bulurlar. Standartları yüksektir. Az laf. Detaycıdırlar. mutluluk ve enerji yayarlar. Mavi Karakterli Kişilerin Özellikleri Mükemmeliyetçidirler. Daima tedbirlidirler. Sonuç odaklıdırlar. kıyafetleri ve her şeyleriyle çok düzenlidirler. dikkatsizdirler. Meraklıdırlar. Vizyonları çok geniştir. onları toparlayacak birine ihtiyaç duyarlar.Sarı Karakterlilerin Temel Özellikleri Sarı karakterli kişiler. Çoğu zaman karar vermede büyük sıkıntılar yaşarlar. hazır cevaptırlar. meraklıdırlar. Hayaller kurmaya yatkındırlar. Dışarıdan bakılınca sevimli. Geniş bir tanıdık çevreleri vardır. Çalışma ortamları. Yüksek. girişkendirler. Genelde yalnızlıktan hoşlanırlar. Gereksiz konuşmalardan ve işlerden hoşlanmazlar. ancak gerçekçi hedefler belirlemekten ve bunları gerçekleştirmeye çalışmaktan büyük zevk alırlar. Birebir ilişkilerde çok aktiftirler. Olayların olumsuz yönlerini görüp kaygılanırlar. Bu karakter grubunun genel özellikleri. Kırmızı Karakterli Kişilerin Özellikleri Güçlü kararlı tiplerdir. Yeteneklidirler. ikna edicidirler. bu 4 ana kategori içinde en hareketli karekterdir. hikayeler anlatıp güldüren ve gülen birini görüyorsanız onları hemen tanırsınız. araştırmacıdırlar. Bu yüzden kararlarını uygularken gözleri başka bir şey görmez. Zaman yönetimi konusunda üstün bir becerileri vardır. Her şeyleri planlı ve programlıdır. Çalışma ortamları tam anlamıyla mükemmel ve profesyoneldir. Konuştuklarında ses tonları alçaktır. Hep yapacak işleri ve alınmış kararları vardır. Duruşları. Heyecanları ve duyguları ölçülüdür. eğlenceli ve hareketlidirler. Kurallara çok bağlıdırlar. Riskleri önceden görürler. Konuşması hızlı ve tempoludur. Bir olumsuzluk esnasında sakin ve akılcı olabilirler. kıpır kıpır. çok iş derler. Yabancılarla kolaylıkla ve özel bir çaba göstermeksizin ilişki kurarlar. Konuşma hızları düşüktür. Duygularını açıkca ortaya koymazlar. 20 . Ayrıntılar konusunda titiz davranırlar. çok daha büyük ve parlak bir geleceği düşünebilen kişilerdir. Hassas insanlardır.

kimseden yardım istemeyi sevmezler. Çatışmadan çok çekinirler.Hep dik durmaya çalışırlar. Gruplarla uyumludurlar. En belirgin yönleri her yerde mutlu olabilmeleri ve hallerinden memnuniyet duymalarıdır. İnce ve düşündürücü espiri anlayışına sahiptirler. Başka insanların katkılarındaki değeri görme konusunda oldukça yeteneklidirler. Karşınızdaki kişinin beden diline dikkat edin. Sabırlıdırlar. 21 . İçten içe çok inatçıdırlar. Üşenmeyin ve vazgeçmeyin. Başka insanların hislerine karşı duyarlıdırlar. Kendileriyle barışıktırlar. Asla ertelemeyin. Çok sabırlıdırlar. Konuşmalarınızda daha net ve açıklayıcı olmaya özen gösterin. İçlerinde fırtınalar koparken dışarıdan sakin görünebilirler. Lider özelliklidirler. Az konuşup çok dinleyin. Daha duygulu ve heyecanlıdırlar. İşlerine aşırı odaklanırlar. Barışçıl ve fedakardırlar. Pek fazla kimseye hayır diyemezler. Kararlı ve iş bitiricidirler. Aldığınız emaneti zamanında ve zarar vermeden geri verin. En çok önemsedikleri şey çevreden saygı görmektir. İnsanlar bir şeyi sizin kadar mükemmel yapmasalar da beğeninizi gösterin. Projeleri yarım bırakabilirler. Olayları fazla büyütmeyin. Kendilerini daima haklı görme eğilimleri vardır. Sarı Karakterli Kişilere Tavsiyeler • • • • • • • • • Aldığınız emanetlere dikkat edin. Ayrıntıları hesaplarken bütünü kaçırmayın. Ani kararlarıyla insanları şaşırtabilirler. İnsanların sözlerini kesmeyin. İçinizdeki çocuğu canlı tutun. Özgüvenleri yüksektir. Çok rahattırlar. Eleştiriden pek hoşlanmazlar. Çok haraketli ortamları sevmezler. Dikkat çekici hatalarda bulunmazlar. Çocukluktan ve saflıktan kurtulun. fakat sonuçlar konusunda yeterli değerlendirmeyi yapamayabilirler. Kimseyi kırmak istemezler. Daha düzenli olun. Yeşil Karakterli Kişilerin Temel Özellikleri Orta yollu tiplerdir. Yaptığınız işi nasıl yapacağınızı düşünürken niçin yaptığınızı da unutmayın. Kendilerini ön plana çıkarmaya çalışmazlar. Doğal arabulucudurlar. Ayırt edilmesi en güç olan ve zor anlaşılan kişilerdir. ama her yerde ortaya çıkarmayın. Uyumlu ilişkilere çok değer verirler. Mavi Karakterli Kişilere Tavsiyeler • • • • İyi bir şey yaptıklarında insanları takdir edin.

Duygularınızı açmayı öğrenin. Her zaman lider olamayacağınızı kabul edin. Konuşurken emir kipi kullanmayın. Yeni şeyler denemeye çalışın. Yeşil Karakterli Kişilere Tavsiyeler • • • • • • • • • Başkalarının sessizliğinizden istifade etmelerine müsaade etmeyin. Motivasyonunuz için başkalarının görüşlerini beklemeyin. Sabırlı olmayı öğrenin. 22 . İnsanları küçümsemeyin. Kendi kendinizi motive etmeyi öğrenin. Hayır demeyi de öğrenin. Her şeye evet derseniz evetin bir kıymeti kalmaz. Daha enerjik olmaya çalışın. Kırmızı Karakterli Kişilere Tavsiyeler • • • • • • • • Hatasız kul olmayacağını kabul edin ve esnek olun.• • • • • Her zaman ve en iyi olmaya çalışmayın. Sorumluluk almaya gayret gösterin. Tembelliği bırakın ve işlerinizi ertelemeyin. Herkesin zayıf bir yönü olduğunu kabul edin. Başkalarının da haklı olabileceğini kabul edin. En kötü kararın kararsızlık olduğunu bilin. Her şeye karışmaktan uzak durun. İyi olmanız zaten yeterlidir. Hayatın olumlu yönlerini görmeye çalışın. Küçük şeyleri dert etmeyin. Kendinize güvenin ve potansiyelinizin farkında olun. Kendinizi fazla eleştirmeyin.

öğrenilenleri ve algılananları. 2.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki sorulara cevap vererek kazandığınız bilgileri değerlendiriniz. “Gerek iç gerekse dış dünya dan edinilen bilgilerin yorumlanması ve düzenlenmesidir. 6. 3. 23 . Bireyin kendini tanıma sürecinde. Aşağıdaki tanımlamalardan hangisi bireyin zihinsel özellikleriyle ilgili değildir? A) Anlama ve yorumlama ile ilgili niteliklerdir. B) Yaşanılanları. D) Evrenin ve bireyin değersiz olduğunu anlar. B) Zaman içerisinde gelişir ve olgunlaşır. önce varlık alemine bakması aşağıdaki kazanımlardan hangisini sağlamaz? A) İnsan olarak evrendeki yerini değerlendirebilmesini sağlar. C) Bilgiyi belirli bir anlam çıkarma ve sonuca varma amacıyla kullanabilme yeteneğidir. D) Bilgi ve çözümlerin sebep-sonuç ilişkisi içerisinde değerlendirilip yorumlanmasıdır. 1. C) Evrenin yaşaması için kendisine sunulduğunu ve bu yüzden kendisinin çok değerli ve kıymetli olduğunu anlar. geçmiş ve gelecekle ilişkisini bilinçli olarak zihinde saklama gücüdür. B) Ergenlik çağının başlangıcı. C) Ergenlik çağında bireyde fiziksel değişmeler görülür. Kız ve erkek çocuklarının ergenliği ile ilgili yargılardan hangisi yanlıştır? A) Ergenlik çağlarının başlarında.” Yukarıda açıklaması yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Muhakeme B) Düşünme C) Algılama D) Yetenek 4. C) Hem kişisel hem de çevre faktörlerinden etkilenir. B) Evrenin eşsiz ve benzersiz bir bütün olduğunu algılar. kız çocukları erkeklere oranla daha iri yapılıdır. D) Refleks hareketlerden oluşur. D) Ergenlik çağı tüm bireylerde aynı zamanda başlar. “Bilgi ve çözümlerin sebep-sonuç ilişkisi içerisinde değerlendirilip yorumlanması” cümlesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır? A) Muhakeme B) Düşünme C) Algılama D) Yetenek 5. bireysel özelliklere göre değişir. Muhakeme kavramının tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? A) Gerek iç gerekse dış dünya dan edinilen bilgilerin yorumlanması ve düzenlenmesidir.

Olumlu düşüncelerden hareket etmek. Aşağıdaki sorulardan hangisi kendini geliştirme çabası içinde olan birisi için gereksizdir? A) Ne yapmalı? B) Neyi değiştirmeli? C) Neye ulaşmalı? D) Çabalamak neye yarar? 24 . Yaşam insan için bir fırsattır. Kişi kendisini yargılamayı değil. A) B) C) D) 8. Her türlü özen ve güzelliği hak eder. Değişim ve gelişimin imkansız olduğunu anlamalıdır. Aşağıdakilerden hangisi hedef belirlemede yardımcı olacak unsurlardan Kendini mümkün olduğunca iyi tanımak. Kendisi ile kurulan diyalog olumlu olmalıdır. Zaman ve kaynakları dikkate almamak. A) B) C) D) 9.7. Aşağıdakilerden hangisi kişisel gelişim sürecinde gerekli değildir? Kişi kendi kıymetinin farkında olmalıdır. Hiçbir değeri yoktur. 10. değildir? A) B) C) D) Aşağıdaki yargılardan hangisi insan için doğru değildir? İnsan eşsizdir. değerlendirmeyi tercih etmelidir. Gelişme arzusu içinde olmak.

Problem kavramı. öncelikle problemin varlığıyla mümkündür. Öncelikle problemin anlaşılması ve en net biçimiyle ortaya konulması gerekir. Problemler son derece farklı ve sayısız olduğundan. yine hiç kimse de belirlenmemiş problemleri çözemez. Etkin Problem Çözmek ve Proje Geliştirmek Bir ortamdan veya durumdan.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Mesleki yeterliliklerinizi ve iş ortamlarındaki başarılarınızı geliştirebileceksiniz. Bu aşamada ne kadar çok düşünce ortaya atılır ve üzerinde tartışılırsa. 2. iyileştirilmesi gerektiği düşünülen somut veya soyut tüm kavramlar için geçerlidir. olması istenilen başka bir duruma geçmek için kullanılan sürecin adıdır. problem çözme süreci de net olarak sınıflandırılamayacak kadar geniş bir süreçtir. ARAŞTIRMA İş ortamlarınızda veya okulda çok başarılı ve yetenekli olarak gördüğünüz bir kişiyi gözlemleyerek onun olumlu davranışlarını ve özelliklerini not ediniz. Muhtemel Çözümler Geliştirme: Bu noktada yapılması gereken sorunun tüm yönlerini değerlendirebilmek ve ona uygun tutum ve davranışlar geliştirebilmektir. var olan engelleri aşmak suretiyle bir durumdan. Bu sebeple problem çözme süreci ana hatlarıyla dört kategoriye ayrılabilir. istenen durumu etkileyen olumsuzlukları tanımlamakla mümkündür. istenen durumu ortaya koymak. Bir problemin belirlenmesinin yolu. MESLEKİ GELİŞİM 2. Nasıl ki kimse sorulmamış soruları cevaplayamazsa. En uygun çözümler. Sorunu Tanımlama: Bir problemin çözümü. daha çok tercih edilen bir başka duruma geçilmesi esnasında karşılaşılan engeller ya da zorluklara problem denir. 25 . en doğru çözüme o oranda yaklaşılır. Çevrenizde gördüğünüz başarısız bir kişiyi tespit ederek. güçlü tanımlamalar ortaya koymakla elde edilir. Problem çözme ise.1. onun başarısızlığının nedenlerini tespit etmeye çalışın.

GERÇEĞİ YARATMAK İÇİN KULLANILMALIDIR. İyi bir proje için. Yeni fikirler ve projeler üretebilmek için aşağıdaki önerilerden faydalanılabilir: 26 . Bunun için istenen sonucun çok iyi belirlenmesi. Yaratıcı düşünme. çözümlerin istenen sonuca göre değerlendirilmesi. engeller ve fırsatların değerlendirilmesi. zihinsel bağlantı kurabilmeyi gerektirir. algılamayı. Çözüme başlandığı anda. problem çözümü aşamasında yapılması gereken işlerle benzerlik arz eder. Bir problemin çözüme varmaması çeşitli sebeplere dayanabilir. her biri dikkatlice değerlendirilmeli ve en uygun olan seçilmelidir. HAYAL GÜCÜ GERÇEKTEN KAÇMAK İÇİN DEĞİL. çözüm yolunun getirebileceği risklerin gözden geçirilmesi gerekir. yaratıcı düşünce oluşturabilmektir. elde edilenlerin ulaşılmak istenen sonuç açısından değerlendirilmesi ve oluşabilecek sapmaların düzeltilmesi gerekir. Ancak proje geliştirme. İstenilen sonuca ulaşmak için yapılacak planda beklenmedik durumlar için alınacak tedbirler de yer almalıdır. Proje geliştirmek de bir anlamda problem çözmektir.Çözümleri Değerlendirme: Belirlenen çözüm alternatiflerinin muhtemel sonuçları karşılaştırılarak. daha fazla yaratıcılık ve ince noktaları görebilme yetisi ister. tecrübe ve bilgileri sıra dışı şekillerde harmanlamayı. Bu nedenle proje geliştirilirken yapılması gereken işler. uygun yöntemlerin belirlenmesi gerekir. Çözüm tamamen uygulandığında ise sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı ölçülmelidir. Proje daha iyi bir durum oluşturmak için ortaya atılan planlı ve organize görüşler bütünüdür. varılmak istenen amacın belirlenmesi. Belirlenen Çözümün Uygulamaya Konulması: Çözümün uygulanmasında planlama ve ihtiyaç duyulacak kaynakların temini gerekir. Bu sebepler şöyle sıralanabilir: Metotlu çalışmamak Yeterli istek ve kararlılığa sahip olmamak Yetersiz bilgi Sorunu yanlış tanımlamak Gerekli teknik ve yeteneklere sahip olmamak Çözümü etkili bir biçimde uygulamaya koymamak Sorunu farklı açılardan görmemek Kendinizi iyi ifade edememek Başaramama korkusu Risk almamak Esnek düşünememek vb. Bu anlamda sahip olunması gereken nitelik.

Düşünce Üretimi Rahatlığı: Hayal gücüne yönelik eğlenceli bir egzersiz olarak düşünülebilir. potansiyel engelleri fark edebilmeyi kolaylaştırır. resim ya da çağrıştırıcıyı ele alıp onunla ilişkili cümleler kurulabilir ve kurulan bu cümleleri tamamlayan bağlı yeni cümleler oluşturularak düşünme gücü geliştirilebilir. Yapılması gereken kısa bir zaman dilimi içerisinde. alışılmış kalıpların dışına çıkmayı. Hayal kurma. eylem gerektirmediği için sınırsız alternatifi gözden geçirebilmeyi.1: Oluşturulmş verilerden faydalanılmalıdır Çevreyi gözlemleme ve ortam değiştirerek yeni objeleri değerlendirmek de yaratıcılık için bir fırsat oluşturabilir. Serbest İlişkilendirme: Proje ile ilgili her hangi bir sembol. Hayal Kurma: Pek önemsenmese de yaratıcılığın en önemli kaynağıdır. Ne kadar çok kelime ya da düşünce not edilirse o kadar alternatif yakalama olanağı ortaya çıkar. amaca yönelik akla gelebilecek tüm düşünce ve çağrıştırdığı kelimeleri yazmaktır. 27 . Tartışma: Oluşturmak istediğiniz yapının veya projenin başkalarıyla konuşulması yeni fikirler edinmeyi kolaylaştırır. Resim 2. sadece size ait olacağı için orjinalliği. Benzetme: Daha önce tecrübe edilmiş yaşantılardan faydalanılarak yeni düşüncelerin oluşumuna fırsat verilebilir.

2. Görüleceği üzere iletişimin alanı son derece kapsamlı ve bireyin dünyasında etkisi oldukça büyüktür. İletişim. gözlemlenen bir cisim. algılama. kişinin hayatına denk düşen bir kavramdır. Yani iletişim. Bu nedenle iletişim. yorumlama ve aktarma sürecidir. anlatma.2. hissedilen bir duygu. İletişim İletişim.3: Anlamak dinlemekle başlar 28 .1. kişinin kendisi ve çevresiyle oluşturduğu sözlü ya da sözsüz anlama. Resim 2. bireyin dünyasında oluşturduğu algılama ve ifade etme düzeyidir diyebiliriz. Sunum ve İkna Becerilerini Geliştirmek 2. Çevrede yaşanan herhangi bir olay. kişinin kendisiyle ve çevresiyle oluşturduğu bir iletişimdir.Resim 2 2: Çevreyi gözlemle ve değişik açilardan gör 2.

Yüksek iletişim kalitesi. Anlamadan iletişim kurmaya çalışmaksa. Hastalık belirlenmemişse. Olması gerekense anlamak niyetiyle dinlemek. Anlamak için dinlemek. ancak ilgili oldukları hastalık durumlarında fayda sağlayabilir. bireyin başkalarını anlamasını ve istediğini anlatabilmesini kolaylaştıracaktır. anlatmayı ve dolayısıyla dil kabiliyetini gerektirir. İçtenlikle anlama çabası. Resim 2. önce anlamaya çalışmak. hastalığa teşhis koymadan ilaç önermeye benzer. daha fazla kişiyi anlamak ve daha fazla kişiyle anlaşabilmekle mümkündür. Anlaşılma çabası. Bu da ancak karşımızdaki kişiye değer vermek ve anlamaya çalışırken kendimizi onun yerine koyabilmekle mümkündür. sonra anlaşılmaya çalışmaktır. Burada beden dili üzerinde yeterince ayrıntıya giremesekte. İletişim kalitesini yükseltmekse. kendimizi ifade ederken ya da bir kişiyi anlamaya çalışırken bizi daha net sonuçlara ulaştırabilecek bir araçtır. İlaçlar. Kişinin bir duygu veya düşünceyi aktarırken kullandığı beden dili. Oysa iletişimlerimizin büyük çoğunluğu. karşı tarafın farkında olmadan algılayabildiği daha ciddi bir iletişim unsurudur. 29 . karşımızdakini anlamaktan önce kendimizi anlatabilmek düzeyinde gerçekleşir. bireyin kendisiyle ve çevresiyle iletişim kurmakta kullandığı semboller ve sesler bütünüdür. insanın karşısındaki kişiyi samimiyetle dinleme çabasının bile ilişkiler açısından olumu yapıcılığı görülebilir. insanların dünyayı anlamasını sağlayan. Amaç genelde yanıt vermek. Yapılan incelemeler beden dilinin iletişimde yaklaşık %58 oranında etkin olduğunu. Dili etkin kullanmak. Etkin bir dil kabiliyetini geliştirmenin en kesin yöntemi ise yetkin bir okuma becerisini kazanmaktır. onaylanmak. kontrol etmek ya da yönlendirmektir. kalp hastasına gözlük reçetesi yazmak kadar tuhaf bir durumdur.4: Daha fazla kişiyle anlaşabilmek daha yüksek iletişim kalitesi demektir İnsanın uyku dışında hemen her an gerçekleştirdiği bir etkinlik olan iletişimin geliştirilmesinin temel noktası. karışınızdaki kişiyi hissetme çabası içinde olmaktır. başlı başına güzel bir iletişim atmosferi oluşturmaya yetecektir. Dil. karşınızdaki kişiyi dinlemek ve anlamaya çalışmaktır. İnsanlar arasındaki etkili iletişimin anahtarı. Beden dili. yüksek hayat kalitesi olarak yorumlanabilir. bir fikir vermesi açısından beden dilinin gözlerle ilgili birkaç verisini ele alabildik. ses tonunun %38 ve seçilen kelimelerin de %07 oranında etkili olduğunu göstermektedir. Anlaşılmak. karşınızdaki kişinin kafasındaki ve ruhundakiyle ilgilenmek demektir. değer verilmek ve takdir edilmenin bir insan için ne kadar önemli olduğu düşünülürse. Dinlemeden anlamaya çalışmak. yazılacak ilacın işe yarama ihtimali son derece düşüktür.

işitsel hatırlamak ile ilgilidir. Bunları şöyle sıralayabiliriz: Karşılaşılan durum. Daha önceden görülmemiş kişiler. Karşınızdaki kişiyi hep yanlış şekilde değerlendirmek gördüğünüz bir olumsuzluk karşısında olumlu söz ve davranışları algılayamamak. kişi. Bir duyguyu hissetmeye çalışırken. Kişinin yalan söyleme çabası içinde olduğununda bir göstergesidir. Herkesi kolayca anlayıp çözebileceğini düşünmek. tekrar yaşamakla alakalıdır. detayıyla dinlemeden hüküm sahibi olmak. Çabucak genellemelere varmak. Her zaman doğru olduğunuzun onaylanmasını beklemek. 30 . Önceden duyulmuş. görsel tasarlamak ile ilgilidir. Daha önceden var olan bir nesne. Bu konuda daha detaylı bilgi edinilmesi. kelimeler organize edilmeye çalışıldığında ya da yaşanmış işitsel tecrübeyi farklılaştırmaya çalışılırken gözler sağ kulak hizasına kayar. yaşanmış tecrübelere ait sesler hatırlanmaya çalışılmaktadır. işitsel tasarlamakla ilgilidir. görsel hatırlama ile ilgilidir. içsel diyalogla ilgilidir. Sağ üst tarafa bakıyorsa. nesneler. yaşanmamış olaylar ve durumlar ya da görülmüş ama içeriği değiştirilmek istenen tecrübeler oluşturulmaya çalışılırken sağ üst tarafa bakılmaktadır. Düşüncelerinizin kesin doğru olduğuna inanmak ve düşüncelerinizden taviz vermemek. diğer yönlerini kaçırmak. Sağ alt tarafa bakılıyorsa. olay ya da durumun görsel olarak zihinde canlandırılması yoluyla hatırlanmaya çalışıldığını gösterir. Sol alt tarafa bakılıyorsa. bu amaçla yazılmış kitapların okunması faydalı olacaktır. Ön yargılı davranıp iletişime fırsat vermemek. olay ya da diyalogların yalnızca bir yönüyle ilgilenmek. Sağ yana bakılıyorsa. Önceden hiç duyulmamış sesler. hissetmek. Sol yana bakılıyorsa. İletişimde takınılan bazı tavırlar olumsuz sonuçlara sebep olabilir.İnsanların iletişim esnasında bakışları kişi hakkında ip uçları verir. Bakışların taşıdığı ifadeler aşağıda sıralanmıştır: Sol üst tarafa bakıyorsa. Bu bakışlar çok kısa süre içerisinde belirip kayboldukları için göz hareketlerinin dikkatle takip edilmesi gerekmektedir. İç konuşmalar yaptığında bu yöne bakmaktadır. dokunuşları ya da yaşanmış bir durumu yeniden. içindeymiş gibi canlandırmaya çalışılırken bu yöne bakılır.

tarz ve içerik açısından farklılıklar olacaktır. iyi bir hazırlık ve planlamayı gerektirir. Bir sunum planlanırken. Bunun için. sizin sunumunuzun içeriğini belirleyecektir. Şikâyetlerini eleştirilerini. hedef kitlenin konu hakkında önceden ne bildiklerini ve sizden ne beklediklerini de tahmin edebilmek gerekir. Önceliği dinlemeye ve anlamaya ver. öncelikle sunumun kime veya kimlere yapılacağı dikkate alınmalıdır. Karşındakine yeri geldiğinde teşekkür etmeyi unutma. Dinleyicilerin sizin sunumunuzdan elde etmelerini beklediğiniz tutum ve davranışları ancak bu yolla belirleyebilirsiniz. Konuşmaya ilk önce olumlu ifadeler içeren cümlelerle başla. Bu tahmin çabası. Konu belirlendikten sonra. Karşıdakinden açıklamalar bekliyorsan soruyu detaylı. o kişilerin düzey ve beklentileri mutlaka belirlenmelidir. Sana söylenenleri doğru anlayıp anlamadığını kontrol etmek için sana söylenenleri karşındakine kısaca tekrar et. kavramları aktarmak istediğinizi belirlemelisiniz. Sunum Başarılı bir sunum. Çalışılan bir şirkette müdürler için yapılacak bir sunumla. Belirlenen konunun içeriği bu soruların cevaplanmasıyla oluşturulabilir. Bir sunum planlanırken. Sunumun içeriği hazırlanırken aşağıdaki soruların cevaplanması faydalı olacaktır. Bu da iyi bir sunum için gerekli olan ortak paydaları belirleyebilmenizi sağlayacaktır. aynı zamanda ortak noktaların da gözden geçirilmesine olanak verecektir. Bu amaçla hitap edilen kişilerin düzeyini ve onlara konuşma boyunca hangi bilgi. Sunumda başarı. kişinin konuya hakimiyeti oranında bir hazırlık süreci gerekir. Sunum yapacak kişi. Hedef kitlenin sizin anlatmak istediğiniz temel noktayı anlamaları ve hatırlamaları için gerekli olan bilgiler nelerdir? Hangi bilgiler. İnsanların seni dinlemediklerinde ne kadar rahatsız olduğunu hatırla ve dinlemenin önemini aklından çıkarma. 2. Çünkü sunumun esas amacı. amacın en iyi şekilde ortaya konmasıyla sağlanabilir. temel noktayı anlama ve hatırlamalarında yardımcı olabilir? Sizin hoşlandığınız ve onların da öğrenmekten hoşlanacakları bilgiler nelerdir? 31 . konunun belirlenmesidir. bu sunum içerisinde çok fazla şey anlatmayı değil. hedef kitleye ulaşabilmektir. eğer net bir şey istiyorsan cevabı evet. Sunumun yapılacağı kişiler. duygu. önemli olan noktaları aktarabilmeyi amaç edinmelidir. Bunun için ilk yapılacak iş. Bu değerlendirmeleri yaptıktan sonra sunuma neyi dahil edip neyi dahil etmeyeceğinize karar vermeniz gerekir.Genel anlamda iletişimi kolaylaştıracak ve verimli bir düzeye taşıyacak bazı tutumlar ise şöyledir: Kendini başkalarına ifade etmeden önce düşüncelerini bir gözden geçir.2. ricalara ya da taleplere çevirerek anlatmaya çalış. hayırlı olacak şekilde sor. sınıf arkadaşlarınıza yapacağınız sunum arasında konu aynı olsa da planlama.2. düşünce vb.

Konuşma denemenizi yüksek sesle. Konuşulacak konunun ya da söylenecek sözün niteliğine göre benzer hazırlıklar yapılabilir ve aynı yöntemler denenebilir. İkna Becerileri Başarılı bir sunum. Sorulan her soruya olumlu bir tavır takının ve her soruyu yeni bir bilgi dağarcığı olarak düşünün. İnsanları ikna edebilmek içinde etkili sunum yöntemlerine dikkat edilmelidir. mesajınızın ulaşıp ulaşmadığını denetleyebilirsiniz. Sunumunuz esnasında sorular sorarak ya da soru alarak. hedef kitlenin beklentisi. Bir sunum yaparken heyecanlanmak. her an sonraki adımını gösterecek titizlikte olmalıdır. Temel noktaları tanımlayın. Ne elde edilmek istendiği. kolay okunmalı. Sonuç. Konuşma esnasında dik durmaya. elinizin altında olacak ve size sunumun bir İyi bir sunum için yapılması gerekenler şöyle özetlersek: Konunuzu ve amacınızı belirleyin. konuşmanız esnasında Bir sunumun tamamen metinden okunması notlar düzenlenerek sunum yapılmalıdır. iyi bir sunum için güven verecektir. okunamayacak ya da anlaşılamayacak kadar küçük ve sıkışık yazıların bulunmamasına. Eğer sunum esnasında heyecan hissedilirse. Sunumun sonunda kısa bir özet yapınız ve dinleyicilere teşekkür ediniz. Dinleyicilerinizi tanımaya çalışın.2. gülümsemeye dikkat ediniz. düşünceyi en net ve kalıcı biçimde aktarmanın yolları önceden 32 . 2. fazla detay içermemesine özen gösterilmelidir. daha çabuk elde edilmeye çalışılmalıdır. son derece normaldir. dinleyicilerin dikkatini çekecek. hatta birisini ikna etmek için kurulacak tek bir cümlenin bile. aslında bir sunum olduğu unutulmamalıdır. görsel verilerden de faydalanılmalıdır. hazırlandıktan sonra. Görsel desteklerinizi hazırlayın. yavaş konuşmak ve hareket etmek yatıştırıcı olabilir. Yaptığınız hazırlıkların amacınıza uygunluğunu görmek ve konuşma esnasında daha rahat olmak için konuşmanın önceden provasının yapılmasında fayda vardır. Ancak görsel unsurları seçerken. Bu gibi durumlarda anlatım daha kısa ve öz olmalıdır. başarılı bir ikna becerisidir. Bu noktada sunum için gerekli olan temel unsurlar dikkate alınmalıdır. Okumak yerine hatırlatıcı Hazırlanacak notlar.3. bazen de bu kadar ayrıntıyı gerektirmeyebilir. görsel desteklerinizi kullanarak ve zamanı kontrol ederek yapınız. Sunum metni ve görsel destekleyiciler bakacağınız çalışma notları hazırlamalısınız. tamamen yazıdan oluşmamasına. İyi bir hazırlık. bazen sunumlar kadar ayrıntı ve detay gerektirirken. doğru değildir. Ortak paydaları belirleyin. Fakat her ikna çabasının. Faydalanabileceğiniz etkili notlar tutun. Onların beklentilerini tahmin etmeye çalışın. Ikna çabası gerektiren konular. yüzünüzün insanlara dönük olmasına.Sunumunuzun başarısı için.

ne kadar az zamanının olduğunu düşünebilmelidir. Kişiye verilen ömrün yalnızca bir kerelik bir fırsat olduğu ve çabucak akıp gittiği düşünülürse. Ardından zamanın kişiyi yöneten değil. Bu amaçla yukarıdaki bölüm tekrar okunarak ikna etme becerisi açısından bir kez daha değerlendirilebilir. çok değerli bir kavram olmasına rağmen. yok edilen insan ömrüdür. kişinin mutlak anlamda hedeflerini belirlemesinden geçer. 2. hem de durumlara bağlı olarak yapılması gereken diğer ara hedefler olabilir. zamanı amaçlarımızı gerçekleştirmeye yönelik faaliyetler yaparak değerlendirmektir. Kişinin birisini yok yere öldürmesi. Zaman yönetimi ise zamanın en verimli şekilde kullanılması demektir. Zamanın verimli kullanılması için şu noktalara dikkat edilmelidir: Önceliklerin belirlenmesi. Şu halde yapılması gereken ilk iş. biriktiremez. Zaman. temel hedefler üzerinde düşünmek ve onları biçimlendirmektir.sorgulanmalı ve yukarıda anlatılan unsurlar dikkate alınmalıdır. Bu sebeple yapılması gereken ilk iş. İyi bir planlamanın yapılması. Hayır diyebilmek. Peki ya kişinin kendi zamanını yok yere harcaması? Boşa geçen ve yeterince değer verilmeyen zaman. Bunu gerçekten algılayabilen bireylerin. normal insanların kabul edemeyeceği bir gerçekliktir. Verimli bir hayat. meşgul görünmek değil. Boşa geçirilen her dakikada harcanan insanın bizzat kendisidir. ödünç alamazsınız. ilk olarak onun önemini kavramalıdır. insan hayatından daha değerli bir şey olamayacağına göre. 33 . Zamanı doğru ve etkin kullanmanın ilk adımı. Bu hedefler. SADECE ŞİMDİ VARDIR SONRA ASLA GELMEZ. harcanan şey zaman denilen bağımsız ve soyut bir kavram değil bizzat insanın kendisidir. zamanını daha iyi kullanmaktan başka akıllıca bir seçenekleri yoktur. hem hayatın tamamını yönlendirebilecek ve hayat beklentisi olarak düşünülebilecek temel hedefler. Hayatta başarıya ulaşmak isteyen kişi. Zamanı verimli kullanmak. kıt bulunan bir kaynaktır. kişinin kontrolünde olan bir kavram olduğunu algılamaları gerekmektedir. Zamanlarını iyi değerlendiremeyen insanlar.3. yapılabilecek en ciddi israfın zaman israfı olduğu kaçınılmazdır. Zamanı geri döndüremez. zamanın değerini bu ciddiyetle algılayabilmektir. İnsan hayatında. Zamanı Verimli Kullanmak Zaman denilen kavram insan hayatının ta kendisidir. ancak ne için kullanılacağı belirlenmiş ve bu hedefe yönlendirilmiş hayattır.

Bu durum çok yoğun duygularla yaşanıyorsa. hayatta birer alışkanlık haline getirilmesi gerekir. yapılacak işlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekir. Zamanı verimli bir şekilde kullanmak için. İşte zamanımızı çalan bazı unsurlar: İşleri Ertelemek: Erteleme davranışı. Hedefleri belirlerken esnek olmak ve olası aksilikleri göz önünde bulundurmak önemlidir. zamanın hangi işler için daha fazla. Bu planlar uzun dönemli ve kısa dönemli planlar olabilir. boşa harcanan süreyi azaltmaktır. Plansızlık: Belirlenen amaçlar doğrultusunda. bir diğerini engeller. İşlerin bir kısmının devredilebilmesi vb. öncelikler sıralaması yapılmalıdır. Ertelenen her iş. çünkü birçok etken bu önceliklerin önüne geçmek isteyecektir. Yapılan birçok plan bazen karşısındakine “hayır” denilemediği için aksamaktadır. Böylece zaman yönetimi için ayrıca bir gayret sarf etmeye gerek kalmayacaktır. Zaman yönetimi için uygulanacak en önemli yollardan biri. verimli zaman kullanımında da. Önceliklerinizi belirledikten sonra onları uygulamaya koymak için mücadele etmek gerekebilir. Çalışma ve yaşam ortamlarının düzene sokulması. Ama plansızlık zaman kaybının temel sebeplerindendir. Gereksiz Mükemmeliyetçilik: “Mükemmel” bir zaman planlayıcısı olmak gibi bir hedefe sahip olmak. Kararsızlık: Başarmak istenilen tüm işlerde olduğu gibi. belirgin bir amaç olmalıdır. Tabi bunun için ilk önce yukarıda da bahsedildiği gibi zamanın boşa harcanmasına sebep olan unsurların tespit edilmesi gerekir. Amaç belirlerken. zamanı planlama da engelleyici bir etken durumuna gelir. Hayır Diyememek: Zamanı verimli kullanmak için bazen çevredeki kişilere “hayır demek” gerekmektedir. zamanı planlama ve başarı karşısındaki en büyük engellerden biridir. 34 . Tüm bu ilkelerin. hangi işler için daha az kullanılacağı belirlenmelidir. kısa bir süre sonra hayal kırıklığı yaşamaya ve vazgeçmeye neden olur. neler yapılacağına karar vermek ve bu yapılacakların önem derecesini belirlemek gereklidir.Olumlu ve geliştirilmesi gereken yönlerin saptanması. Birçok kişi bu öncelikleri belirleyemediği için gereksiz bir sürü şeyle uğraşarak zamanını boşa harcamaktadır. Kendine Güvensizlik ve Yüksek Kaygı: Bazen bireyler. kendi performanslarından şüphe edebilirler ya da yaptıkları işin yeterliliğinden emin olamayabilirler. Zaman hırsızlarının belirlenmesi ve önlenmesi. Kararların hızlı verilmesi. Yapılması planlanan işler arasında.

Herkesin olaylar karşısında hissettiği sıkıntı düzeyi başkalarına göre farklılık gösterir. ne kadarının aksadığı. 35 . ne kadarının işlediği. Zamanı planlarken. Zamanı planlarken. yeryüzündeki her türlü girişimde rolü olan başlıca etkenlerden biri ve eşsiz bir kaynaktır. planlanmayan durumların da ortaya çıkabileceğini göz önünde bulundurmak önemlidir. Bu nedenle stresle başa çıkma yöntemleri de bireylere ve stresin düzeyine göre değişir. bireyin kendisine daha uygun zaman planlaması yapmasını sağlayacaktır. bireyin çocukluk ya da ergenlik döneminde yaşadığı sorunlarla bağlantılı olabilir. amaçların. Bazı stres durumları. kişinin kendisinden ya da dışarıdan kaynaklanan etkenlerden oluşabilir. bazen işlerin planlandığı gibi gitmeyeceğini. planın aksamasına nelerin neden olduğunu değerlendirmek. Herkes. Kendi hayatınızdaki stresli durumların neler olduğunu ya da olabileceğini düşünüp sırasıyla yazın. ne tür düşünceler aklınızdan geçerdi ve bedeninizde o sırada ne gibi değişiklikler olurdu hatırlamaya çalışın. Strese Karşı Dayanıklı Olmak Stres.4. zevklerin ve sosyal yaşamın bir arada yürütülebilecek şekilde planlanmasıdır. Bu durumlarda. Herhangi bir kişi için stres etkeni olabilen bir durum başkası için stres nedeni olmayabilir. huzursuz ve kaygılı hissetme durumudur.Zaman. Zaman biriktirilemez. Zamanı verimli kullanmak. her gün eşit zamana sahiptir. başlatılıp durdurulamaz ve geçen zamanın yerini hiçbir şey dolduramaz. BAŞA ÇIKILAMAYANLAR HAYALİMİZDE YARATTIKLARIMIZDIR. 2. Bu süreçte bazı engeller ortaya çıkabilmektedir. sorumlulukların. Zamanı verimli kullanmaya başlamak kararlılığı gerektiren bir değişim sürecidir. GERÇEK GÜÇLÜKLER YENİLEBİLİR. Kendiniz için stres nedeni olabilecek unsurları belirleyebilmek için aşağıdaki uygulamayı yapmaya çalışınız. yapılan planların. Kendinizi kaygılı ve sıkıntılı hissettiğiniz durumları bir gözden geçirin. Belirli sürelerle. hem zorunlu hem de zevk veren etkinliklere zaman ayırmaya dikkat edilmelidir. Cevaplarınızı bir kağıda yazınız ve üzerinde düşününüz. Stres yaratabilecek durumlar. kişinin kendini gergin.

Çalışma ortamınızı.Kimler hangi durumlarda. Bu şekilde programlı yaşama alışkanlığı geliştirebilirsiniz. Kendinizi en yukarıdakilerle karşılaştırıp kendinizi üzmeyin. sizin stres yaşamanıza neden oluyor? Bunları not edin. Genel anlamda strese sebep olan temel duygu ümitsizliktir. ulaşılamaz şeyler düşlemeyin. Herkesin içinde bir cevher vardır. (Masanızın üzerine sevdiklerinizin size verdiği ufak hediyeler. ama devamlı çalışmanız gerekir. Saydığınız durumların yarattığı stresi. dersi daha iyi izlemenizi sağlayacaktır. Ayrıca dinleyebileceğiniz bir müzik açabilir veya size güç ve moral verecek özlü sözler yazabilirsiniz. Defalarca denediğiniz halde istediğiniz sonucu vermeyen yöntemlerden vazgeçin. o kadar önemli hale getirebilirsiniz. Öğrenme için tekrar temeldir. Düzenli çalışarak. hem de çabuk unutmanıza ya da karıştırmanıza yol açacaktır. resimler koyabilir odanızı sıkça havalandırılabilir. Şu ana kadar gelip birtakım şeyler öğrenebilmişseniz daha çok şeyler öğrenebileceksiniz demektir. Hayatta hiçbir şey için geç değildir. verdiğiniz aralarda uzanabileceğiniz bir yatak bulundurulabilir. Onu ne kadar işleyebilirseniz. Örneğin. çalışmak için uygun bir hale getirin. Ümitsizlik ise en kötü hastalıktır. Daima sizin de başkalarından farklı yetenek ve değerleriniz olduğunu düşünün. Kendi kendinize yaptığınız her olumsuz yakıştırmayı gözden geçirerek. İşe yarayan ve yaramayanları fark etmeye çalışın. Uyamadığınız maddeleri gözden geçirip.) Bir önceki akşamdan yapacaklarınızı programlayın ve ne kadarını yapabildiğinizi ertesi akşam gözlemleyin. hem stresinizi artıracak. Kişinin kendine özgü stres durumlarının yanı sıra. Derslerde daha başarılı olmak ve başarısızlığın getireceği sıkıntılardan kurtulabilmek için şu tavsiyelere uymak faydalı olacaktır. Çok kullandığınız bilgiler kalıcı belleğinize yerleşir ve istediğinizde çağrılması da çok daha kolay olur. nasıl azaltmaya çalıştığınızı düşünün. ya bir sonraki günün programına koyabilir ya da uygulama dışı bırakabilirsiniz. öğrencilik döneminde karşımıza çıkacak ve sorun oluşturabilecek noktalardan birisi derslerdeki başarısızlık durumudur. Sınavdan hemen önce çalışmak. genelde görülebilecek stres durumları için yapılması gereken kimi davranışlar vardır. Bunun için çalıştığınız konunun kısa özetlerini çıkarıp arada sırada onları gözden geçirebilirsiniz. ne kadar size uygun düştüklerini değerlendirin. Her zaman bir maraton koşucusu olduğunuzu düşünüp belli bir tempoda. hangi olaylarda. 36 . ders verilmeden önce belli bir süre konu ile ilgili altyapı çalışması yapmanız. ancak bu düşünceler içine girdiğinizde de gerçek dışı.

Etrafınızdakilerin size yardımcı olmaya çalışan dostlardan oluştuğunu düşünün. Çevrenizdeki kişi ve nesnelerin göze.Resim 2.5: Çevrenizdeki güzellikleri görmeye çalışın Başkasının göremediği hoş şeyleri görmeye çalışın. O kişinin ne büyük zorluklar sonrası başarıya ulaştığını düşünün. doğru ve daha güzel için uğraşmayı hedef edinin. başardığınız şeyleri aklınıza getirmeye çalışın. Bu hem sizi ruhen dinlendirecek. Geçmişinizde yapamadıklarınızı ya da yanlış yapmış olduğunuz şeyleri değil. Yanlış yapmaktan korkmayın. kulağa hoş gelen yönlerini görmeye çalışın. hem de manevi olarak zenginleştirecektir. Çevrenizdekilerle ve geçmişinizle dost olmaya çalışın. Çevrenizde ya da tarihteki olumlu bir şahsiyeti kendinize örnek alın. 37 .

6: Büyük insanları örnek alın Spor yapmayı ihmal etmeyin. hem de vücudunuzu daha olumlu etkileyeceğinden kendi bedeninizi daha çok sevmenize yol açacaktır. Stresin tamamıyla kötü bir durum olmadığını unutmamak gerekir. 38 . Bu hem geriliminizi azaltacak. Bu da kişinin daha gayretli ve başarılı bir tutum takınmasını kolaylaştırabilir. o olaylara daha çok özen gösterilmesini sağlayabilir. Sizi üzüp karamsarlığa sokacak şeyler yerine heyecanlandıracak. Bazı işlerde ve olaylarda bir miktar tedirginlik. Stres eğer zarar vermeyecek bir düzeyde tutulabilirse. Aşırı olmadıktan sonra streste insana olumlu katkıda bulunabilecek bir duygudur. insanı motive edebilen bir unsur durumuna dönüşebilir. eğlendirecek ya da azminizi körükleyecek şeyleri düşünmeye çalışın ve okumayı mutlaka alışkanlık haline getirin.Resim 2.

6. Birlikte Çalıştığınız İş Arkadaşlarınızla Uyum Sağlamak İş yeri. Sürekli değişim gösterebilir ve hayatın her sürecinde vardır. yani varılmak istenen hedefin sağlayacağı doyumdur. Kişisel Motivasyonu Sağlamak Motivasyon. Hedefin büyüklüğü-küçüklüğü. Dolayısıyla iş hayatındaki başarı ve mutluluk. tüm bu ihtiyaçların karşılanmasında kendini gösteren bir kuvvettir. bir ihtiyacı gidermek için gerekli davranışları başlatan. başarılı bir yaşam anlamına gelmektedir diyebiliriz. gelişen bir süreçtir. o işe yönelik motivasyonunun bir sonucudur. Çünkü insanın hayatındaki mutluluk ve başarı onu bulunduğu tüm ortamlarda etkisi altında tutacaktır. 39 . insanın bir gününün en az üçte birini geçirdiği ortamdır. Sahip olunan bütün güdüler. bu gerçeklik daha kuvvetli bir biçimde kendisini gösterir. Kendisine fayda sağlamayacağını düşündüğü durumlar. Bu sebeple başarıda ille de büyük adımların atılması gerekmez. Küçük işler de. Sadece bu açıdan bakıldığında bile insan ömrünün büyük bir bölümünü kuşatan ve vaktini geçirdiği yerdir. insan süreklilik gösteremez. zorluğu-kolaylığı. Arzu edilmeyen-istenmeyen bir uğraşta. en basit anlamda ihtiyaçların karşılanmasıdır. Temel etken kişinin alacağı ödül. bir sonraki başarının habercisidir. Bu sebeple başarılı bir iş hayatı. EN BAŞARILI SAVAŞÇI. motivasyon ise doğru seçimleri gerektirir. Küçük de olsa gelen başarı. Motivasyon. Motivasyonun insanı yönlendirdiği durum ödüllendirmedir. Ödüllendirme. Bu nedenle motivasyonun ve başarının temel şartı. motivasyonda temel etken değildir. arzulanan hedeflerin var olmasıdır. Hele insan hayatının bir bütün olduğu düşünülürse. Kişinin yöneldiği işlerde başarısı. kişiyi hedefe yönelten büyük motivasyonlara sebep olabilir. insanı yeni kazanımlar için güdüler. Motivasyon.5. Bu nedenle insan yapabileceği her olumlu iş veya davranışı küçümsemeden ve sahiplenerek gerçekleştirmelidir. hedefine yönelik içinde oluşturabildiği güçlü arzudur. harekete geçmeyi ve sürekliliği sağlayan kuvvettir. Küçük ya da büyük kazanımlar. kişiye mutluluk vermeyen çabalar sonuçsuz kalacaktır. Bu nedenle başarı motivasyonu.2. bir ihtiyaçtan kaynaklanır. HEDEFİNE KURŞUN GİBİ ODAKLANAN SIRADAN İNSANDIR. 2. Kişiyi başarıya götüren. aynı zamanda insan hayatının başarısı ve mutluluğu anlamını taşır.

Kişinin iş hayatında kendisine bağlı olan etkenler. yapacağı işler.İş hayatındaki başarı. Severek çalıştığında. Bu noktada verdiği cevaplarda bir olumsuzluk varsa. “Ortak bir yaklaşım ve ortak performans hedeflerini gerçekleştirmeye ne kadar uygunum?”. konu ile ilgili ortak bir yaklaşım kullanan. Kişinin birlikte çalıştığı iş arkadaşlarına ekip diyebiliriz. beceri ve yeteneklere sahip miyim?”. kesinlikle kişinin gayret etmekten hiç çekinmeyeceği ve hatta mutluluk duyacağı bir gaye olacağından. harcayacağı zaman insanı yormayacak. kendilerini ortak amaç ve hedeflere ulaşmakta sorumlu hisseden bireyler topluluğudur. Bir ekip. İyi bir ekip. “Çalıştığım ekiple amaçlarım. mümkün olduğunca seveceği bir iş alanında çalışmasıdır. İnsan gerçekten severek çalışırsa yaptığı işte başarısız olması oldukça zordur. arkadaşı en başta “arkadaş” olarak değerlendirilmelidir. İyi bir arkadaşlık. kişinin çalıştığı insanlarla uyumuna ve bu insanlardan aldığı olumlu etkilere bağlıdır. kişinin en başta yaşam amacını iyi ortaya koyması ve bu amaca uygun bir işte çalışıyor olmasını gerektirir.7: Ekip ortak amaç demektir Kişi. sizde de aynı zamanda bulunması gerekir. uyumlu mu?”. ortak bir amaç için bir araya gelmiş. 40 . Bu amaçla “ben ekibimi tamamlayıcı bilgi. tek taraflı olmaz. Ekip. birbirini tamamlayıcı bilgi. “Ekip içindeki sorumluluklarımı yerine getirebiliyor muyum?”sorularını kendisine sormalıdır. kendisindeki özelliklerin ne kadarının ekip tanımının içinde yer alıp almadığını düşünmelidir. İş yerinde başarı. çalıştıkça başaracak ve başardıkça mutlu olacaktır. bu olumsuzlukları mümkün olduğunca ortadan kaldırmaya çalışmalıdır. Yani kişinin en başta dikkat edeceği nokta. O halde kişinin önce kendisini ekip içerisinde. beceri ve yeteneklere sahip. bir yönüyle bireyin kendisine bağlıyken diğer yönü ile de çalıştığı ortamlardaki kişilerle ilişkilerine bağlıdır. önce iyi bir bireyle başlar. ortak performans hedeflerini gerçekleştiren. iyi bir birey olarak konumlandırması gerekir. Bu sebeple kişinin kendisini ekip kavramının gerektirdiği değerleri taşıyıp taşıyamadığı noktasında değerlendirmesi gerekir. Takım arkadaşlarınızda olmasını istediğiniz niteliklerin. Kişinin yaşam amacı. Resim 2. Bu noktada şu unutulmamalıdır. bu amaca hizmet eden işlerde nihayetinde kişiye mutluluk verecektir.

Fikir birliğine ulaşmada başarılı. İlişkileri korumak ve yaşatmak için çaba harcar. İş arkadaşları tarafından sevilen. Kaliteye önem veren. Bu gibi özellikler daha da artırılabilir. Başarı için yardımcı olur. Genel kültür düzeyi yüksek. Özür dilemekten kaçınmayan. İma etmeyen ifade eden. Arkadaşlığı. Alçak gönüllü. Aksi takdirde arkadaşlıktan söz etmek mümkün olmayacaktır. Sır tutabilen. Aktif sosyal faaliyetlere açık. kendisi de aynı olumlu tavırları sergilemelidir. Açık fikirli ve yapıcı. Bunun içinse şu özelliklere sahip olmaya çalışılmalıdır: Takım üyelerine karşı saygılı. Yetenekli. Hiyerarşiyi atlamayan. Sorumluluk sahibi. Hatalarından ders alabilen. Görüşleri ile takım gücünü artıran. Arkadaşlarının fikirlerine olumlu yönde bakan.İyi bir arkadaş: Arkadaşına ilgi gösterir. İşini seven. Çalıştığı yere bağlı. Dedikodudan uzak. Karşısındakini dinler. İlişkileri olumlu yönde ele alır. Çalışkan. Yapıcı ve yönlendiricidir. Sadık. İşine hâkim. Uyumlu. Başarısızlığın sorumluluğunu paylaşır. Gruba uyumlu. Tek taraflı beklentiler içine girmez. İş ahlakına aykırı davranmayan. Davranışlarını ayarlamasını ve gerektiğinde ön plana çıkmasını bilen. İşte kişi tüm bu ve benzeri olumlu tutumları karşısındaki kişiden beklerken. iş yeri arkadaşlığı olarak düşündüğümüzde birlikte çalıştığımız insanların tümüyle uyumlu olmaya özen göstermek gerekmektedir. 41 .

Çözüm bulucu. içe dönük. sorumsuz. sizi arzuladığınız noktaya özgüveniniz ulaştıracaktır. Kişi kendisini iyi tanımlayıp. kesinlikle hedeflerin doğru ve tutarlı belirlenmesiyle olanaklıdır. iradesiz bir iş arkadaşıyla çalışmak istemez. insanı amaçlarından uzaklaştırır ve kişiyi olumsuz etkiler. Yukarıda ifade edilmeye çalışılan özelliklerin tamamına sahip olmak güç görünebilir. Değişime açık yenilikçi. Bu dört özellik. Yaptığınız İşlerde Özgüven Sahibi Olmak Özgüven. yanlış inanç demektir ve inançsız özgüven sadece bir yanılgıdır. 2. pasif. saygısız. kişinin yapacağı işlerde ve varmak istediği hedeflerde kendisini dinamik tutan ve başarıyı yakalayacağına olan inancıdır. uzlaştırıcı. öğrenmeyi öğrenen. Özgüvenin hedefe varması. fakat yapabileceğinizin en üst düzeyini arzulamalısınız. Özgüven. Sistemli. İnsanlara sevgi ve ilgi gösterebilen.7. bu dört unsurun dengeli ve bir arada tutulmasıyla elde edilebilir. Bu nedenle olabildiğince olumlu özellikler geliştirilmeli. bilgi. Bu dört unsurun ateşleyici gücü ise inançtır. Bu yolda size yardımcı olabilecek basit ilkeler: Yaptığın işi sevmek. başkalarının da seni öyle görmek istediklerini akıldan çıkarmamaktır. kontrol ve inançtır. Yanlış hedef. mazeret üretmeyen. Özgüvenin fazla ya da eksik olması. Özgüven dört temel unsurun varlığını ve bir arada dengeli işleyişini gerektirir. Kendini ifade edebilen. Bu nedenle fayda sağlayacak bir özgüven. en basit anlamıyla kişinin kendisine inanmasıdır. sürekli aykırı. tecrübe. kolaylıkla ortaya çıkacaktır. tembel. varmak istediği hedefleri kendi yetenek ve yapabilirliklerine uygun olarak seçmelidir. kötümser. Kendine yapılmasını istemediğin davranışı bir başkasına yapmamak. kendi değerlerin kadar iş arkadaşlarının değerleri ve beklentileri de önemsenmelidir. bu çok fazla gibi görünen özellikler.Söylediğiyle yaptığı uyumlu. gündelik yaşayan. Hedef belirlendikten sonra. Sorumluluk alan. Amaçlarına kendini adayabilen. başlanan işi bitiren. Elbetteki hiç kimse. fakat eğer kişi basit ilkeleri kullanır ve onlara göre hareket ederse. Hedefleri seçerken kendi potansiyelinize uygun seçmeli. 42 . Nasıl bir ortam ya da arkadaş bulmak istiyorsan. düzenli ve tertipli insanlarla çalışmak ister.

Kıyaslamalar yapabilecekleri ve yaptıklarını değerlendirmek biçiminde olmalıdır. Olabildiğince amaçlara yoğunlaşılmalıdır.Resim 2. Ulaşılabilir ve gerçekçi standartlar belirleyip yapabileceğinin en iyisini yapmalıdır. Soğukkanlı.7: Başarmak inanmaktır Kişinin faydalı bir özgüvene ulaşabilmesi için şu noktalara dikkat etmesi gerekir: Önce kendini bilmek ve ortaya koymakla başlanmalıdır. derli toplu ve azimli olmak başarıyı getirir. güçlü ve geliştirilebilir özellikler belirlenmelidir Kendisini ve çevresindekileri yapabileceğine inandırmalıdır. 43 . sadece kendisiyle kıyaslamalıdır. Yapabilme inancı güçlü tutulmalıdır. Kendinizde olan değerleri doğru ölçümleyip hedefinizi iyi belirlemişseniz azim. başarıyı yakalayabilirsiniz. Yapmak istenilen işlere gönülden inanılmalı ve asla vazgeçilmemelidir. Yapılacak işlerde hazırlık. Hedefler hep akılda olmalıdır ve hedeflere ulaşmanın mutluluğu sık sık hayal edilmelidir. kontrollü. Yeterlilikler. olabildiğince tamamlanmalıdır. rahat ve cesaretle arzularınıza ulaşabilir. Kişi kendisini.

Öneriler Amacınızı belirleyin. Çevreyi gözlemleme ve ortam değiştirerek yeni objeleri değerlendirin. İş ortamınızda faydalı olabilecek bir yenilik tasarlayın. Kısa bir zaman dilimi içerisinde amaca yönelik akla gelebilecek tüm düşünce ve çağrıştırdığı kelimeleri yazın. Dinleyicilerinizi tanımaya ve onların beklentilerini tahmin etmeye çalışın. Anlatmak istediğiniz temel noktaları tanımlayın. İş ortamlarınızdaki güçlükleri veya aksaklıkları düşünerek. Oluşturmak istediğiniz projeyi başkalarıyla konuşun. 44 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Kendi meslek alanınızın geleceği ve mesleki hedefleriniz hakkında bir sunum hazırlayınız. bir fikir oluşturun. Faydalanabileceğiniz etkili notlar tutun. Daha önce oluşturulmuş ve denenmiş projeleri inceleyin. bir hizmet ya da bir yöntem geliştirerek proje oluşturmaya çalışın. Görsel desteklerinizi hazırlayın. Yapmak istediğiniz şeyi adlandırın. Bir ürün.

Aşağıdakilerden hangisi iletişimi olumsuz etkileyen tavırlardan birisi değildir? A) Çabucak genellemelere varmak B) Herkesi kolayca anlayıp çözebileceğini düşünmek C) Karşıdaki kişiyi anlamaya çalışmak D) Düşüncelerinizin kesin doğru olduğuna inanmak 5. Yeni projeler ve fikirler üretebilmek için aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmaz? A) Düşünce üretimi rahatlığı B) Tartışma C) Benzetme D) Alternatifleri azaltma 4.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki sorulara cevap vererek kazandığınız bilgileri değerlendiriniz. Aşağıdakilerden hangisi problem çözme çabasını olumsuz etkilemez? A) Metotlu çalışmamak B) Sorunu yanlış tanımlamak C) Risk alamamak D) Esnek düşünmek 3. Aşağıdakilerden hangisi problem çözme süreçlerinden birisi değildir? A) Sorunu tanımlama B) Muhtemel çözümler geliştirme C) Çözümleri değerlendirme D) İhtiyaçları sınıflandırma 2. Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sunum için yapılması gerekenlerden birisi değildir? A) Konunuzu ve amacınızı belirleyebilmek B) Dinleyicileri tanımaya çalışmak C) Olabildiğince fazla bilgi aktarmaya çalışmak D) Temel noktaları tanımlamak 6. Aşağıdakilerden hangisi stresle mücadelede etken değildir? A) Ümitli olmak B) Yanlış yapmaktan korkmamak C) Stres yaratan durumları önemsememek D) Olayları ve durumları olumlu yönleriyle görebilmek 45 . Aşağıdakilerden hangisi zamanı verimli kullanma çabasını olumsuz etkiler? A) İşlerin ve sorumlulukların tek elde toplanması B) Önceliklerin belirlenmesi C) İyi bir planlamanın yapılması D) Çalışma ve yaşam ortamlarının düzene sokulması 7. 1.

Aşağıdakilerden hangileri iyi bir arkadaşın niteliklerinden birisi değildir? A) Arkadaşına ilgi gösterir B) İlişkileri korumak ve yaşatmak için çaba harcar C) Kendi beklentilerini esas alır D) Karşısındakini dinler 9. Aşağıdakilerden hangisi öz güvenin oluşmasında etken olan unsurlardan değildir? A) Bilgi B) Tecrübe C) İnanç D) Tevazu 46 . Aşağıdakilerden hangisi iş ortamında ilişkilere zarar verecek davranışlardandır? A) Takım üyelerine karşı saygılı olmak B) Açık fikirli ve yapıcı olmak C) Hiyerarşiyi önemsememek D) Arkadaşlarının fikirlerine olumlu yönde bakmak 10.8.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ 1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D D D D D D ÖĞRENME FAALİYETİ 2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D D C C A C C C D DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Doğru cevap sayısını belirleyerek bilgi düzeyinizi ölçünüz. 47 . Bu faaliyette gördüğünüz konularla ilgili eksiklerinizi öğrenme faaliyetine tekrar dönüp işlem basamaklarını yeniden sorgulayıp uygulayarak arkadaşlarınız veya öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz.

kişisel yaşamınızda ve iş hayatınızda sizi başarıya ve mutluluğa götürecek yöntemler size verilmeye çalışıldı. 48 .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Bu modül ile. Cevaplarınızdaki “HAYIR” sayısı “EVET” sayısından fazla ise kesinlikle modüle yeniden başlayınız Ders öğretmeniniz sizin bu modüldeki yeterliğinizi ölçen farklı değerlendirme ölçekleri kullanabilir. Aşağıdaki soruları samimiyetle cevaplandırarak elde ettiğiniz kazanımları değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Kendinizi değerli hissediyor musunuz? Kişiliğinize dair temel özelliklerinizi belirleyebildiniz mi? Değiştirilmesinin ya da geliştirilmesinin gerektiğini düşündüğünüz niteliklerinizi tespit edebildiniz mi? Hayatınız için bir ana hedef belirleyebildiniz mi? Daha kısa zamanda ulaşabileceğiniz ara hedefleriniz var mı? Problemleri tespit edip çözüm önerileri üretebildiniz mi? İletişim becerilerinizi daha iyiye götürebilecek temel ilkeleri kazandınız mı? Zamanın önemini kavrayabildiniz mi? Sizde strese neden olan etkenleri belirleyebildiniz mi? Strese neden olan unsurlar için çözüm önerileriniz var mı? Motivasyonunuzun düzeyi yeterli mi? Arkadaşlarınızla uyumlu çalışabiliyor musunuz? Kendinize güveniyor musunuz? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yukarıda verilen gözlenecek davranışlara verdiğiniz cevapları kontrol ediniz.

STEVENS Michael. Daha İyi İletişim. Ankara. Timaş Yayınları. 2004. İstanbul. Öğrenciler ve Öğretmenler İçin NLP. Eğitsel ve Meslekî Rehberlik. Ankara. YURDAKUL Kazım. 49 . KİM Sang. Sistem Yayıncılık. İstanbul. Nasıl Daha Başarılı Olabilirim. Ankara. İzmir. Kariyer Yayınları. KAYA Canten. Hayat Yayınları. 2003. Turhan Kitabevi. İstanbul. ABİDE Güngir. ONUR Bekir. 2000. 1987. EGE Ceyde. Ünisef. ÖZEL Kültegin. KURÇ Güzin. 1990. YILMAZ Engin. 1987. Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı. 2005. Ankara. İstanbul. Varlık Yayınları. TANER Sevil. 2003. Okulda Ruh Sağlığı. Ankara. SAYGIN Oğuz. Ergenlik Psikolojisi. Rehberlik ve Psikolojik Danışma. 2005. İnsan İlişkilerinde 4x4 lük İletişim. 1998. 2005. Hacettepe TAŞ. Kendinizi ve Başkalarını Motive Etmenin 1001 Yolu. Bilgi Vizyon Yayınları.KAYNAKÇA KAYNAKÇA BAŞARAN İbrahim Ethem. 1994. 2003. 1998. YEŞİLYAPRAK Binnur. Timaş Yayınları. MCMİLLAN Sandy. İstanbul. YÖRÜKOĞLU Atalay. Çocuk Dostu Okul. İstanbul. 1998. Bireysel Mükemmelliğin Sanatı. Timaş Yayınları. YAVUZER Haluk. Ankara. Gençlik Çağı. NLP. İstanbul. COVEY Stephen. Eğitim Psikolojisi. Anı Yayıncılık. KILIÇÇI Yadigar. Sorun Çözümleme.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->