AİLE ÇİZ TESTİ

GİRİŞ Aile çiz testinin temel amacı, çocuğun ailesi ile olan çatışmalarını açığa çıkarmak, aileyi nasıl algıladığını ve kendisini aile içinde nerede gördüğünü öğrenmek ve bu konuda sıkıntısı olan çocuklarla birebir ilgilenmektir. Yapılan bu araştırma biri 5 ve diğeri 9 yaşında olan iki kız çocuğuna uygulanmıştır. Aşağıda aile çiz testinin tanımı, kim tarafında geliştirildiği, test materyalleri, kuramsal açıklamaları, uygulama için gerekli eğitimin niteliği,nerelerde ne amaçla kimlere uygulandığı, uygulanması, testin yorumlama kriterleri ve çizdirilmiş olan resimlerin yorumları yapılmıştır. ALT BAŞLIKLAR 1) TESTİN TANITIMI a) Kim tarafından geliştirildiği: Aile çiz testi, Mavrice Porot tarafından geliştirilen ve psikanalatik verilere dayanan projektif bir resim testidir. b) Test materyalleri: Kağıt, kalem, silgi ve boya kalemlerinden oluşur. c) Uygulanması için gerekli eğitimin niteliği: Uygulanması özel bir uzmanlık gerektirmektedir. d) Nerelerde ne amaçla kimlere uygulandığı: Aile çiz testi bu eğitimi alan kişi tarafından çocuğun ailesi ile olan çatışmalarını açığa çıkarmak, aileyi nasıl algıladığını ve kendisini aile içinde nerede gördüğünü öğrenmek ve bu konuda sıkıntısı olan çocuklarla birebir ilgilenmek amacı ile okullarda uygulanabilmektedir. 2) KURAMSAL TEMELLER Çocuk Resminin Kısa bir Tarihçesi Çocuk sanatına olan ilginin 1885-1920 yılları arasında oldukça fazla olduğu bilinmektedir. Bu dönemde birçok değişik ülkede kendiliğinden çizilmiş olan çocuk resimlerini biriktirme, onları betimleme ve sınıflandırma çalışmaları görülmüştür. Çocuk resmiyle ilgili yapılan ilk araştırmaların elde etmiş olduğu en büyük başarı, çocuk resminin gelişim aşamalarını temel alarak sınıflandırma girişimidir. Kerschensteiner (1905) Almanya’daki okul çocuklarının binlerce resmi üzerinde yaptığı inceleme sonunda yaşları da göz önünde bulundurarak üç temel kategoriye ulaşmıştır. Rouma (1913) okul çocuklarının resimlerini zaman içinde incelemiş ve insan figürünün resmedilmesinde birbirinden farklı 10 evre belirlemiştir. Bu ilk sınıflandırmaların en önemlisi Luquet (1913, 1927) tarafında yapılmıştır. Luquet’in 5 gelişim evresinden oluşan sınıflandırmasının önemi, kısmen birleştirici bir kuramı içermesinden, kısmen de Piaget’in daha sonraki çalışmalarını etkilemesindendir. 1940’tan sonra çocuk resimlerine karşı yeni bir ilgi doğmaya başladı. Bu ilgi, çocukların resimlerine, duygularını ve güdülerini yansıttıkları varsayımından kaynaklanmaktaydı. 1951’li yıllarda ise testlere olan ilginin artmasına paralel olarak çocuğun çiziminin onun zihinsel ve duygusal durumuyla ne ölçüde ilişkili olduğu araştırılmaya başlandı. Özellikle son 15 içerisinde çizimler, bilişsel süreçlerin bir ürünü olarak bilgi-işleme temelinde deneysel yöntemlerle incelenebilmiştir. Çocuk Resmine İlişkin Görüşler Çocuğun dünyasında resmin diğer sanat etkinliklerinden daha özel bir yeri vardır. Bu konuda uzmanlar farklı değerlendirmeler ve tanımlamalar yapmışlardır. Çocukların bu etkinlikten aldıkları doyumu çocuk resmi ile ilgili pek çok kuram farklı biçimlerde açıklamaktadır. Ancak resmin yapılma nedenleriyle ilgili ayrıntılı incelemelerde bulunan ve

‘Zihinsel gerçekçilik’. iii. oyunu açıklamaya çalışan kuramları kullanarak cevap vermeye çalışmıştır. .Dolto Marette. Gelişimsel yaklaşımlar: Bu yaklaşım çocuğun neden çizdiği sorusuna. Resmin bastırılmış duyguların arıtılmasını (katarsis) sağlayabileceğini söylemektedir. ‘Görsel gerçekçilik ‘ adını verdiği bu gelişme evreleri klasik bir nitelik taşımaktadır. ‘Yorumlu karalama’. resmin tehlikeli olabilecek ve bastırılmış olarak tanımlayabileceğimiz duyguların zararsızca dökülebileceği bir ‘güvenlik süpabı’ görevini yaptığı düşüncesidir. Sanatsal (Artistik) yaklaşımlar: Kellogg(1970) çocuğun resimden aldığı zevki ‘motor’ ve ‘görsel’ zevk olarak ikiye ayırmıştır. bilinçaltında yatan istek ve duyguların resimde saklanmış biçimde de olsa anlatıldığı. onun bilinçdışı hareket etme ya da cevap verme biçimini ifade eder. gelişimci yaklaşımlarda ağır basmaktadır. O. Çocukların ilgi çekici temel biçimlerin resimlerini çizdiklerini savunmuştur.Pignon. Çocuk resmine kuramsal açıdan bakan görüşler şöyle özetlenebilir: i. çocukların çizimlerini zihinsel kavramlarla açıklarken. Luquet’in ‘Saf karalama’. görsel ve duygusal deneyimlerin çocuğu tatmin edecek biçimde sembolize edilmesi olarak söylemiştir. Sembolik yaklaşımlar: Gibson(1979) çizimin algının kaydedilmesi süreci olduğunu. bir kısmı da güdülere ve çizimim duyguları ifade eden yönüne ağırlık vermektedir. Çocuk bazı çizimlerinde objenin kendisini değil. Selfe (1983) çizimin amacının. Projektif yaklaşımlar: Çocuk resmini kliniksel yansıtmacı yaklaşımlarla açıklayan kuramların temelinde psiko-analatik kuram gelir. retinal görüntünün bir kopyası olmadığının bilinmesi gerektiğini ileri sürmüştür. ii. çocukların çizimlerini daha ilk yaşlarından itibaren ele alarak. Çocuğun realist olmaktan çok simgeselliğini vurgulayan Sully gibi Goodman’a göre de bazı çizimler tamamen simgeseldirler. aynı zamanda geçmişteki ya da şimdiki yaşanmış öğeleri içeren tam bir kişiliğin yansımasıdır. 1948). karakteri ya da zekayı yansıtan bir yapıt değil. Psiko-analatik kuramın resim yapma güdülenmesine (motivasyon) bakış açılarından biri de. basit karalamalar dönemi 2) Belirgin şekiller dönemi 3) Anlamlı şekiller dönemi iiii. Marett’e göre. Gardner (1980) çizimin sebebini duyguları ifade etmek olduğunu açıklamıştır. (F. 1966) her resim sembolik bir bilmece olarak öznenin duygusal halini. çizilen her objede. Goodman bir resmi oluşturan işaretlerin dilde. Resmi. 1) Anlamsız. zihinsel imgenin kağıt üzerine yansıması olarak görmektedir. G. görünür içeriğinden başka bir anlam araştırmak. Resimdeki içerik yaşanmış bir deneyimi yansıtır. Piaget’in resim ve zihinsel gelişmeyle ilgili görüşleri. Resim yalnızca yapısal tipi.araştırmalar uzman sayısı oldukça azdır. sembolik yansımasını resmetmektedir. Geleneksel görüşlerin bir kısmı. Ona göre çizimler. Resimler. mekanın kullanılış biçiminde.H. Çizimi sembolik oyun ve zihinsel imgelerle açıklar. resimde rastlantı yoktur. nesnelerin simgelenmesinden başka düşüncelerin ve duyguların açıklanış şeklidir. ‘Başarısız gerçekçilik’. semboller olarak yorumlandığı üzerinde durmuştur. Lowenfeld ise kendini sanatla ifade etmenin en büyük bir tatmin sağladığını ve bunun resim yapmanın en önemli nedeni olduğunu ifade etmiştir. çocuğun dünyayı gelişen bir biçimde zihninde temsil ettiği yolundaki kuramında kullanmıştır. Kellogg çocuğun sanatsal gelişimini üç temal dönem doğrultusunda incelemektedir. çocuk resimleri aracılığıyla onlarda işlenebilecek gelişim evrelerinden söz etmiştir. Ayrıca doğuştan gelen ve evrensel olan bir ‘görsel düzenin’ varlığından bahsetmiştir. Bir resmi çözümlemek demek. yan yana çizdiği iki daireden biri için ‘baş’ diğeri için ‘vücut’ derken aslında birbirinin eşi olan bu dairelere iki ayrı anlam yüklemektedir. kişiliğin derinliklerini anlatan sembolleri ortaya çıkarmak demektir. (E. ancak algının. Luquet (1927).

Resimler daha gerçekçidir.boyutlarını ve derinliklerini çizgileriyle yansıtmaya çalışır. Mutlu resimlerde genelde sarı renk. baskıcı aile ortamında yetişen iddiacı. Resimlerde yer zemini çizgisi mevcuttur. ÇOCUK RESİMLERİNDE GELİŞİM AŞAMALARI 1-KARALAMA DÖNEMİ (1-4) YAŞ: Çocuklar bu yaşlar arasında gelişi güzel çizimler yaparlar.. çocukları temsil edebilir. Resim konularında kızlar ve erkekler arasında farklılıklar gözlemlenir. Örneğin ev çizimlerinde evin içindeki eşyalarında çiziliyor olması gibi... İnsan çiz değince baş ve ayakları olan insan çizebilirler. Altı yaş çocuğunun yaptığı resimler de artık yavaş yavaş konuda vardır.gibi sıcak renkleri seçen çocuklar sevecen.dir. Aileyi oluşturan bireylerin kağıda dökülüş sırası belirlenir.dir.portreler. RENKLERİN ANLAMLARI (4-7) YAŞ ARASI: Dört beş yaşlarındaki çocuklar genelde renk ayrımı yapmadan resmi boyarlar..erkek çocukları ise araba. Yüz hatlarını belirleyebilir. 3-ŞEMATİK DÖNEM (7-9) YAŞLAR ARASI: Resimler daha belirgin ve ayrıntılıdır. 4-GERÇEKÇİLİK DÖNEMİ (9-12)YAŞLAR ARASI: Bu dönemde resimlerde daha ayrıntılı çizimler ve gerçekçi bir yaklaşım görülür.güçlükle kontrol edilen.uçak.. Çocuklar yer çizgisi kullanırlar. Unutulmamalıdır ki çocuk hangi rengi seviyorsa ... Çocuğa dilediği gibi çalışma özgürlüğü tanınır. Kız çocukları daha çok bebek resmi. 5) TESTİN YORUMLANMASI: Testin yorumlanması fazla karmaşık değildir. ilgi ve deneyimlerini sembolize ve ifade edebileceği resimler üretmenin çocuğu tatmin ettiği görüşünde birleşmişlerdir.çizerler. Renkleri ise en iyi şekilde kullanırlar. Pembe. Resimleri beğenmeme .turuncu. Çizim anında resme ve resimdeki kişilere ilişkin söylediği sözler .sarı. Beş yaşındaki çocuğunun yaptığı insan ve evler daha belirgin olmaktadır.elbiseler. Resimlerde saydamlık da vardır.. kağıtta yer alan kişilerin adlandırılması denekten istenir. Zaman kısıtlanmamıştır. Resim bitene kadar hiçbir yorum yapılmaz ve resim yorumlama anahtarı ile yorum aile ile görüştükten sonra yapılır . kendisine fark ettirilmeden kağıda geçirilir.gemi.Bu görüşlerden de anlaşılacağı gibi otoriteler. Resimde mekansal ilişki vardır. 4) TESTİN UYGULANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSULAR: Tüm test süresince denek dikkatle gözlenir. Yakın çevrede gördüğü objelerin orantılarını.” talimatı verilir.uyumsuz.yeşil..uyumlu. Resimler daha çok oyun amaçlıdır. mırıldanmalar.gerçek duygularını bastıran . İlk bakışta resmin ne olduğu kolaylıkla anlaşıla bilinir . Dört yaş çocuğu kolları ve bacakları olan çöp adam çizebilirler. 3) UYGULAMASI: Çocuklara Pastel boya ve çizgisiz kağıt verilir .çekingen.resimlerde ağırlık o renge doğrudur.işbirlikçi. Resim yapmak için gerekli olanaklar verilen çocuğa. yorumcunun objektif görüş sahibi olmasını gerektirir..kahverengi gibi soğuk renkleri seçen çocuklar..”Ailenin resmini çiz. Bu yaşlarda ana ve ara renkleri öğrenebilirler.mavi. Çizimin bitiminde.. üzüntülü resimlerde genelde kahverengi renk daha ağırlıktadır. aşırı hassasiyet ve kendini ifade güçlüğü görülür. tren rayı vb. Ancak tüm projektif testlerde olduğu gibi. Siyah... Elde . 2-ŞEMA ÖNCESİ DÖNEM(4-7)YAŞ: Üç yaş çocuğu tipik yuvarlak kafa çizebilir... Çizgiler. Yer çizgisi çocuğun kendisi ve çevresiyle olan ilişkinin boyutunu temsil eder. Resimler perspektiftir. anlamlı davranışlar. 5-DOĞALCILIK DÖNEMİ(12-14)YAŞLAR ARASI: Nesneler orantılıdır.. Resimlerde ağırlık kırmızı renkse iddiacılığı ve saldırganlığı temsil eder. Bu dönemde kuşbakışı resim çizimleri ağırlıktadır.

çocuğa uzaklık ve yakınlıklarıyla da önem kazanırlar. her zaman ailesi ile çatıştığı anlamına gelmez. aile içinde kendine örnek aldığı kişiyi ilk olarak ve genellikle sayfanın en soluna çizer. Aile üyelerinin resmini çizerken. aynı sembolik değerler açısından yoruma tabi tutulur. bu durumda çocuk kendisini. ana-babasından araya bir eşya yerleştirerek sıyırır. Kompartlanmaştırma. Çatışma eğer çok büyükse ona resimde hiç yer vermeyebilir. deneğin en çok değer verdiği kişi olarak kabul edilir. Çocuğun aile içinde kendine verdiği yer de büyük anlam taşır. ailenin bir üyesinin diğerinden ayrılmasını gösteren bir kavramdır. kollarını bacaklarını eksik bırakır. Bu iletişim eksikliğini ve yalıtılmışlık duygularını ifade eder. ya bir. Kalabalık ailelerde en son olarak çizilen kişi. Boya kalemlerinin kullanılış biçimi de. Bu özelliklerin yorumlanması. Çatışmayı güçlendirecek başka bir bulgu yoksa bu bir ressamın yaptığı resme kendini katmayışındaki objektivizm olarak kabullenilmelidir. yüzeysel yapının. genellikle sayfanın en sağına yerleştirilir. Böyle durumlarda resimlerin yapılış sırasını belirlemek önem taşır. Bazen bir üçüncü sıra oluşturulur ki . Çocuk aile içinde çatıştığı kişileri değişik biçimlerde dışa vurur. Aile bireyleri normal olarak gerçekte sahip oldukları boy orantılarıyla resimde yer almalıdırlar. ya da iki yatay dizi içinde sıralanırlar. KİŞİLİK VE YAKIN ÇEVRE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ÇOCUK RESMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BAŞKALARIYLA İLİŞKİNİN BİR GÖSTERGESİ OLARAK RESİM 1. Bütün bunlardan başka. böylece çerçeveyle sınırlanan her bir üye bir kutu içinde yerleştirilmiş olur. Kendilerini dışlanmış hisseden çocukların resimlerinde çoğu zaman çocuğun kendini grubun dışında bıraktığı görülür. Bu aynı zamanda bir onur basamağı sayılabilir. Yalıtlanmışlık duyguları ayrıca uzaklıkla. kağıda çiziliş sırası da. bu daha çok kalabalık aileye sahip çocukların resimlerinde görülür.edilen sonuçlar tekrar tekrar gözden geçirilmeli. kesin bir yargıya varmadan önce genel bir değerlendirme yapılmalıdır. çocuğun kendinin resimde bulunmayışı. Çocuk çoğunlukla. Buna karşın. bunlar çocuğun duygu ve tutumlarını simgesel olarak anlatır. Aile içindeki iletişim yetersizliği bazen de aile konulu bir resimde aile bireylerinin çizilmemesi şeklinde ifade edilebilir.altta kalan daha büyük gerçekliğin örtüsünden başka bir şey olmadığına inanan uzman için büyük önem taşır. bazen de resme kompartmanlaştırma şeklinde yansır. Kimi kere bunları aile boy orantısında uymayacak şekilde küçülterek. Bu çoğu kez çocuk için en az değer taşıyan aile bireyidir. Aile resimlerinde yer alan bireyler. Yargıya varabilmek için konu üzerinde derinlemesine araştırma yapmak gerekir. arka planda bulunurlar. psikolojik(ruhsal) alan gereksinmesiyle de ifade edilebilir. baba ve çocuk” sözlerini yazmakla bu durumu ifade edebilir. Resimde özenle boyanan kişi. Kimi kere ise çok çirkin çizer veya bazı öğelerini. sayfanın en arkasına atar. bu özellikler bilincinde olmaksızın dışa vurulur. 2. Anne Baba Figürünü Abartarak Çizme . Kimi kere sayfaya yerleştirme işi karışık bir sıra izler. Kişiler. bireylerin çocuk için taşıdığı önemi belirleyen bir değer taşır. Çocuğun aile içinde en çok değer verdiği kişiler en ön sıralarda yer alırlar.İletişim Kopukluğu Yakın çevre ilişkilerini konu alan resimlerde açıkça ifade edilen şeylerin ötesinde çizimlerin öyle biçim ve içerik özellikleri vardır ki. İletişimin sağlıklı olmaması. Çirkin boyanan veya boyanmadan bırakılanlar daha az bir öneme ve değere sahiptirler çocuk gözünde. Ailede sağlıklı iletişim ortamına sahip olmayan çocuk resminde anne baba çocuk figürü yerine “anne. İkinci derecede önem taşıyanlar ise.

gelişim özelliğine. ÇOCUĞUN YAŞI ÇOCUĞUN TEPKİLERİ Okul Öncesi Dönem Çocuklarında azalma.Parçalanmış aile ortamı. değişik yaşlardaki çocukları farklı biçimlerde etkilemektedir.bunalım 6-10 yaşlarındaki Çocuklarda görüntüsü Öğrenme problemleri Anne babaya karşı öfkeli ve düşmanca tavırlar Anne baba tarafından unutulma endişesi Cinsellik ve bağımsızlık konularında olgunlaşmamış ergenlik ilgileri Düşük okul başarısı Özellikle matematikte düşük başarı Düşük zeka bölümü Anne babaya karşı geliştirilen öfkeli ve düşmence Daha önceki ilkel davranış biçimlerine geri dönüş Aşırı ilgi ve yardım isteği Anne baba ayrılığında çocuğun kendini suçlaması Güvensizliğin başlaması. aileyle ilgili ayrıntılı bilgi edinilmesine büyük ölçüde bağlıdır. kendi gözlerini ise ilgi odağı olan kardeşine yönelterek kıskançlık duygusunu ifade edebilir. Bu nedenle yorumun doğru yapılabilmesi. çocuk ailenin tüm bireylerini resmetmesine karşın kendine yer vermeyebilir. Yitirilen Babayı Konu Alan Resimler Ölmüş babayı temsil eden figürdeki gözler ve ağzın ailenin diğer üyelerinkinden farklı resmedilebilir. Ancak bazı durumlarda anne figürünü özenle çizmesi ona duyulan hayranlığından da kaynaklanabilir. Çocuk ağabeyini küçük. aynı zamanda onların düşünce yapılarıyla kendi aralarında ve yetişkinlerle olan ilişkilerindeki problemleri çözme biçimlerini de yansıtır. anne babanın kendisine gösterdiği zaman ve ilgiye koşut olarak farklı şekillerde etkilenirler.Baskın nitelikteki anne ya da baba . 4. Ya da çocuk kendisini anne ve babasıyla çizmesine karşılık kardeşlerini çizmeyebilir.Parçalanmış Aileden Gelen Çocukların Resimleri Resim bize sadece çocuklar hakkında birtakım bilgiler vermekle kalmaz. Anne babanın ayrılması sonucu çocuklarda görülen kısa süreli etkiler şöyle özetlenebilir.benlik saygısında Ergenlik dönemindeki tavırlar Gençlerde Bunalım görüntüsü Düşük okul başarısı Özellikle matematikte düşük başarı Utanma Gelecekteki ekonomik durumlarının kötüleşeceğinden endişelenme. YAKIN ÇEVRE ÖZELLİKLERİNİN YANSIMASI OLARAK RESİM 1. 3. . Kardeş İlişkileri ve Kardeş Kıskançlığı Kardeşin varlığını kabul etmeme ya da kardeş kıskançlığını dile getiren resimlerde. kendini büyük çizerek ağabeyi ile rekabetine ilişkin duygularını dile getirebilir. bedensel büyüklüğü ne olursa olsun genellikle diğer aile bireylerine oranla daha büyük çizilir. Parçalanmış aileden gelen çocuklar yaş düzeyine. Çocuk tüm aile bireylerinin gözlerini belli bir yöne doğru çizip. resimlerinde içinde bulundukları ortamdaki mutsuzluklarıyla özlemlerini dile getirmeye çalışırlar. Parçalanmış aileden gelen çocuklar.

huzursuzluk. Tek resimden yola çıkarak yapacağımız bir değerlendirme bize hatalı sonuç verebilir. ev içinde anneye yönelik saldırganlık gibi davranış bozuklukları gözlenebilir.öğretmenlerinden veya arkadaşlarından öğrenebilirler. dışkı kaçırma. Resim etkinliğinin aynı zamanda sözsüz dili oluşturması ve bu yolla anlatımın kolay olması.ailelerinden. Çocuklar resim çizmeyi kendi kendilerine. Çocuğun diğer resimlerine de dikkat etmeli ve toplu bir değerlendirme yapılmalıdır. huzursuzluk belirtileri.Serbest konu verdiğimizde çocuğun çizmiş olduğu resimdeki tema da çok önemlidir. Tikler.çocuk ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda içinde yaşadığı psikolojik duruma ve hayal gücünün de etkisiyle resim çizebilir. Genel olarak araştırmacılar çizim testlerinin kullanımına şüpheyle bakmaktadırlar. Resim çizmede öğretmen faktörü de önemlidir.dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır. Unutulmamalıdır ki. 3. yorumlayana göre değişkenlik gösterebilir. ailesinin genel özelliklerini.yalın bir anlatım aracı olan resmim önemi büyüktür.okul başarısını. Çocuk aile resmi olarak bir kendisini bir de boş bir insan figürünü resmederek yalnızlığını ve problemini dile getirebilir. resim değerlendirilmesi projektif bir tekniktir. . Resim aynı zamanda öğrenilen bir davranıştır. ÇOCUK RESİMLERİNİN GENEL OLARAK YORUMLANMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Çocuğun bize kendisini yansıtması ve olaylar hakkında duygu ve düşüncelerini ifade etmesinde. Çocuk resimlerini yorumlarken . aşırı hareketlilik gibi davranış bozukluğu gösterebilirler.diğer önemli özellikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.cinsiyetini.arkadaşlarıyla kardeşleriyle ilişkileri. Resim değerlendirmesine başlamadan önce çocuğun genel tutum ve davranışlarını .Yorumlar. Yorumlama ilkelerinin geçerliği ile ilgili olarak yapılan çalışmalarda bu durum desteklenmemiştir.ailede kaçıncı çocuk olduğunu varsa uyum ve davranış sorununun türünü. sıkıntı. içinde bulunduğu mutsuz ortamı ifade etmeye çalışabilir.çocuk hakkındaki genel izlenim ve görünüm . yorumların kişiden kişiye değişebilmesi geçerlik ve güvenilirliğinden söz edilmesini güçleştirmektedir.içinde yaşadığı psikolojik sosyo-kültürel ve ekonomik durum. 2. GEÇERLİK GÜVENİLİRLİK: Aile resmi çiz testinin standart bir test formunun bulunmaması. yaşı ve kişilik özellikleri nedeniyle sözlü iletişim kurmakta güçlük çeken çocukları tanımada da önemli bir teşhis aracı olmasını sağlamaktadır.Parçalanmış aileden gelen çocuklar.Sağlıksız ve Huzursuz Aile Ortamını Yansıtan Resimler Çocuk aile bireylerinin tümünü kağıt içinde küçücük bir mekana siyah renkle resmederek .okul ve aile içi ilişkileri çocuğun yaşını. Konu seçimi yapmadan 'Hadi bakalım bize bir resim çiz' dediğimizde . Aile İçindeki Baskıyı Dile Getiren Resimler Bu resimlerde çocuk sürekli dayak yediği anne ya da babasının sol elini daha uzun çizebilir. Bazı deneklerin artistik becerilerinin sonucu etkilediği düşünülmektedir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful