P. 1
Denizli Dergisi S11

Denizli Dergisi S11

|Views: 119|Likes:

More info:

Published by: Bayram Altınışık on Oct 19, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/17/2014

pdf

text

original

Tasrada Ornek BirYaYlln: GEQMI5TEN GONUlMOZE DENizLi DERGiSi

Yard'. DOl;:. Dr~ S'iUeJlIIJan, IllNfAN /IEdilo:r P,a!lll!~a:!e UniversitelSi Ogire,~tmJDyes!
'(G'9§tml§tien GllJ.niJ:m,!ize DfJnJzlP", Ttilikl,ye'n[n TiIliih Vakf~mafm;da;n 9:1kam1Wl Mlsmn'bUill~ergr<sil1l,dem d sonr:a~ At!a(jlolu!t:lal:)i~r v~km~~i~'!ta,r~ligll.~kil'lci SUllen kanli dergisii. . ~)efgiifikri, keln,diisiin'e sonrad!!ulI ~Oeniiz~li Plarl;l1orm:rllt diyeooK ,g~all1ltbir gurup gijn(Ull1ij &;;i§ile~le dilrit ;S9ne onoe orlayal ~llktl. iMl'i3lhlkilar!a, apilalili diaeili y lop~an~llli1!rdillbufiKir geliitiriu~ci.ii. ~u !:t'ergm. D!!i'li~I~hTWIki1lllil!r ve !ianatl!,OOI1!'liklle::ri .araISll1Id.a lkiallllCI lol,8i'Cal:k blr tb::,eIHge sahif,l. ,O,mnegii!1lbir okl!YiI!J'C~'sizei C1e'l"glijmin bOwn sar}falanFli! J;ia~moo~~ I:{OwpM;nele:.itfllin m~iarlna ~en!l:e ye.Mr,e~llmr~inive e.'kSrk saiyY[liarlilaima!liil'l'l~y~pliUdllrmek ' c ~stOOi9ini ej{taJ"~YOrsa, bUll,kalu::dilg~!f! bit lkamb sayll t.li'llah. 'GeQ!l1i§,ten 'GilI'!Um:yae' DenI!2:1i ,biilUmsel IOill" d'90.'9f ta~lllmalk,ta'dl'lr. IBa,~!k:a yazllal!",a referans oIIIUl§ilUirmay,ai~, da IlSllsl k.endi s,alyf,ala1f! f1I!da o'fillcell'i:i :say~ lanndan ,aJU~y~pl!lmi!lJya, ba,~llan1~~Saibu cier,gfnin ijliiemin't~iii:pr,Mir. B~ dle1r'gli akilidemi'k B9Jdan haJi;el1liti bir dergi hUlo!iiyetino;I!' 'o~masaIbi!l!e" ya~l sa:hllbmara~tlrmla.c!J'ar dergidetki yazi iann~1b~nl'lse~i call~ma ~arH araSI~nda' gosterm.ekWdijl 'GeQffii§tein Gi:trulmlJze'Den~i•aT.}ffiJ!zamafujia . bir ~itera~ur dSU'gisid[r.,'Vani, Y8JplllmII~ veya YBPllmakta G!arn :r;a11§!fiIiiI'a~iarlal l!l~ml;l!JoylJlnu liIaberoar etmek" i:rgi~ij, Ibimlg,mlliellildirmlek gibi lbir j~l:e'Yi var d,elrginin. IQenk ,(lliaralt,(fergi~: pop'CUerlilc ile,akademik, :almsmdial yew ,a'h;ulIzer b~r ~i:zg~llIellwledi. Derg1d',ei!l:1 yaZ!~hiJ rl!l'l'! Idlm is:i iIDhf b:Ule YB!p'I~I~m;adB dene me n 1~I1a!tlwg~lmt!lakaleme al !nchl. :~imisi a'&\;aoclemik .b;iQim V'8 us'llupta; kiimlisinde d,sl vaZiim: ~,d dledWp yem ~ yOne'lime ve iil!gil!i'11ere olllerulliersul~u.!ldu. 'YiWle 'd~ yazi1liaflil ba2!~o~ik."-y;arllal'l n'clall1 siiz IEldilebnir:. B.UI1I'hi.! Irdilll'il bi]riiriilel1lellil I<oriJ,i~!iu'ln(,jJonemse~ o~ar:a'1!!: ya~ln v,e tYro~al'al<. biy,d;gmfi ,a~'~rh.l(ll:'O!llmas~l, 'Bu no~ta:d.a",Ikimi okuy lUC.ulii1llf11nI n1we :~u kO.lI1u yak,. bu yell d~:yeyakmm\~II:alF,11dogla~" Ama be~ i:~mekQ:e:jfekir 1&1)], dergide yewa"an k:onu~an I~elirleye:n bir anlalmcla ibaze :g5noiel'ilen !IIl31zl'llall". DEl',Iiigi,yaym i~lkelerine uyan \liel m:aJnltmk-orgijs'u be~ilfU her YaZ:I'Y~yay! rn ~Bm:a'lJya call!li~UI. Bil~ ba~ka loltalk nolda. der;g.T:d19'k:i y,alZlI,larm· IIiIQl'iedeysewmlamllrul1l bir :a,m~~llrmaya dayal!1:masli. l)ll1liverei~tei:i!7jl,etinl e!e:man!:ilmnlci,an ,g~e'len yaz~lardaarai~illrrmalilin QeUrdi,,1 bili!1lllselll blili yonlem dog,a11 claral 'goze 9Q1\r;l:llyor. (llniversne ,(j!§uldan ge~en yai2Warna iSli3
l I,

III!

cnizli

yazi hwmrlll~glih;lin '~t:i<SiII lhareanmasl derginil'1ln1i~elllikilli olmas!yla il91i1i.'C'Jmegin bir fij,~Qrtaj,i.QiIl1I)jr ka!:lke. g<or.i)§~meye~ldlldi,f{i.wgrafiarr cekil:d,~, ilillbOmdekiler g ve samj~kJtaki~!eir9Ikalrl:lldl,.,€;n sonda.YaiZl ~afl:II~~ldl. IEksilllJlllkle:r gidewi'lld i veyanl !:!i!iar d [l~e§tiI!dW. M ug!II~Jk kOfiJln.Uar 1~QE!lre,naill YSZlmalt Idla~e~rtrtrl:l;~~IS]11'lI '!;le"y;31 b dikk8Jt ~kilsin d ~'lf€1bilerekY8iY1imlal1ld I. Def19i1n'in ta~liCI~g,1 tl'a!~c-al e~eI~m!!~er 2lilk!~ de

ISir ltIel1e dergli", kapa;glmda v~saym,alaFi~nda hiQr-e:[I(!am~ yet v·ermedlil. Bu ~o\nruda destel~!e'"yi6i vakfln al~aKgonij'lllll anlaYI§,1 erik. a9~k,. Dell'Qlialit:a kapil!g'lnl~" yel1e~, silnatJ;~filim 8;1tll1. Kirlrtlinin ~!l!Ufil resmi. I!QIWtlwlin~~gi fo1:c:I{irafi gommek mum,klG n oll:cfliJ. 191;3!t!Je!1l ~:arihl oi-1I9m ·ta§l1l1,a n esl~~ de ~Qt:agr,9'11Ji!lJriae h'9 filitallara yer Vie'rrilldli v 19'rim kapakta. Ie l~pag!llnda ilise,. :OIE!ZIeserielifl,yapJllal'Ull1l \I'~yal 'Y'9~el'in ,§iS9mhi!le gi] numGz fQh')~lrafilaflrn I aynr persplE:k~irften vewdi.

:t1erglnln 'en iddT~~1!I,anl da. g5~1~~i., F,cit~rnlf ! velit,a bal9boo ,g:orsel maief¥aUer al'!iiv;, k.cde:ltisi~tm! al!:lijm salllibjnin iSlmi ·.ge~irilel1e,1'r ye:r alell!l•. Alnoak ~liiJ vurgulalil malill ~i" I:m !,iIergi 'f;O'iogra,filafm bel~e degs!n ~al~I'dll,gl!llnlhayaillllni sa,die ya~li:ry:an k1~1§!!~I!el['€' bile gostennT$ olO!lJII, IKlsiEI.eastll bi~iflllilliyle ,dTig.erkent derg~'I!elFind!8!1rI ayn Ian IOri~ji l'lIa~'lie ,iiJ,z:glijlll1 b,~rfc rmet b eli rl,edt Defgli:lTn gonrmfJ v's s~rm~mjl:lir hlmle:t:O:lclugliiJ a,rkar. On:a9~i'kffieldergi hedelsiz, O:st'eli~. is~:eyElil"llere 1S.~ug)ove~a k!lrye i'l'e Ulla~tlln~dl. Yiazar.lann hi i~;illTi, b ~Uf ijGl'stJ ta~~e:!l' ebw!,ed~, D~jla o;{esj. palla ,bJ!Qnm.e~ dege~~i gars!sll mli3IIZJsm:ele Ji~irnde ba'yle ta~:epr~ r karii;l!a§!lllm!adl~. I[)ergi, b~mi ve Joemfgi:DeQdl'Cgeni§ Ibjr ~esfl'ne h1lap etti va tli1Siinlarda, lDenl~llrlillf'11 tail'ihtns v,skilllQrune Uii§!kl1'n ir illgi VIE: meralk UY'i1ndl~ItI~_. b O~e'Uiiik:le:m1f11e,ls,a,oa clegi.nilen bQyles~ bir k YElYllll1l"istanbul d~'illildalij dlger M'§lia Jlj6tniriterine omsk olmatltadill[.

SA.Y.; 11

!t..4~8 .,O~irGol!1l111~jjjl'Der;jrm'll.ill~.~;

~Ond:~tG~~iin."J'iJ1I!; ~FaJmAkfa~
Q'

¥Ii

6~~fI':

,.s~ct.HII!!'!Sln',~~~
,~/l:!aijljfilj~s.H
'~~~
,i

'$r~
~~ •.

'~,Ali f,~at 1~!Iliidli.viii1ln,"{kmi:llfrklltJ ~~~1D ., F1ilruKIn~lIo;Ji:I, ·'D!lJ!i.Jfa:o ~. $, ~~15 .' Fikrot Mliii~iliaf. ~AIm:tS1 HulOli.l' ~ls'l)di":mm

Sit1ff!:.,

s. fiJ

¥~n~\!! 'O~P'I!~"i 1l~~~# Jj U~rke'ZlI ~
OI'ti}O!l

$..~·n

~1m.~·~·~·~YI!II·,

~1~1(

'. ,M;'i~p~~.

A".i_tQtrKl:!p.rSJ,: ~.

"I!J~~~~~'ya

~:, 1Z.1~

.'iIlIliiil~ Kodal. ~A!S~1l DBmlz.!r Zlyaf!liSim~. 3.,1,f!,.2't ~ Er~~,IIiiI~~'~1 "l)etJ!ll!Il' i!i'am Ga<W lsm!ill HaJOO ~ir1L11i1 i!(0!i'(I ~~l·~ !$,21.-,z~

G&flyIe

'. ,Orn~r'GOltmItJ1l. '\I\~' Qm~,J9:sl'Isi\:liNi; ~Olk!rWf~. u6-fi>
II

~M,Nilll Cli~
~~!n ~

~~p,jm~·.~.2S
G~i!iH
,Et~
~f1\'j

'mrtit!!1' '~~lfl!r~~~ Stldsn~. .2~Z7 8

ura~

~1;I'ii~wn,. ~lrm~'BOyA~jfjtl\iij .""Sffi'J~!ifI'Pll:ta'll Orol!~rl ~ 1~ .~r, ~r'";~.18-~9 B'.2().,2I'

~~
Ftll'JnAtl:r;.:lkOcll",

~$lIr!1 ~!l~!!~~ 'S1r ~ ~~ ~y.fIQe~ ~ G~-.1S,J.2~ • SUlII.yniafll~. 'KfliJp TQijrlm;j,", .t,J;:h31i ~ Oo~~lliill'OilIl!n, :t.H-37 • SIiI'Cl(jimi!i'I' In~fi.~~ Si!' ,~~. 1~'39:a~ D.~i~lj~

• HM;an Il(illlil1lu:~ ~ ~ Oll'!~r Ilill~~"" .~ ~ O~J!'!!tYr' ~l)!V',

e!'i!i:,

~~m

Hs~lm'm,AfrlSjhar;j': &2!M!\!l l1~flrJ(JH#.tlVli.~,~:, ~

~ 'C:o~Ii;w:~ O.~,n! ~I". '. O~d~r

~$~

,8..~~2'5

'G~~;n.

~lIflIi~

'Y>j~,~

'. IMl!l!r.lTI!~ '~111:,IJ'4t;o O~Wfkm~,l:,lrk,~r~ ,. :$!l.r:if !(t!~!!!1I~~j '~m ,$'rffi', ~~1 ,~~
~j

~,U--:l'@
SO'ZJM1G~ 3.,rJ7~8

~~r.

~ SiiV991 GIli$l ;!mRiZa ~'mr.l M;@f!t~~~,!:!.i%.~. $,. ~

partititm

y.!fmlrn l~i

-Bit

~ 1!:ilfUfi Hit(!~J:I.j. "KiM~ ~H~~ ~1~~ ,K~'M1hriblVll' Mi~. B.$~~ ,i 1!wtguliliDll.,. ~ ¥Ii Y~tlBll ~e1Sf"·r·; II :SDlIl:fmBn'I r,n~o:,'NJJap TlIfflrlrl11~;S.:J9

SAVI:3

~ OMl!rl1l~gjj!l!o ·~M]'I;I~J').'ii~
~'iI'ojlM

Y~""

~'.
,~~M';

~,~

~ Oooer GlI9gjlnl

''E~

,Kadrl ,~('.

6~4.g, ~ ~O

·,.I!tlJliI~' K~~Y!·,

~Ol!'l~r G~!t_mom.'~~

~

• Metln ililjjtk1!B~. ~l~,~. • eo,kuril Oi!!~l'I, ~I". Uo,~'f ~ Slilll~ 1mB. "Yil'Zytlfrk Voim.l"tll 1.s1~·,!i.22~ ~ Fal1lk Im:soililWl, '·AJllJllMt";s;;1'7 ~ie~IN{ut!u~, ~ ~~,~,l.!fmll-,
~ SIiI!I~mlii<nl Inan, "Bi'IiI:li BIl!rn!J'lI~~··J;a~Il' ~e~Oentz1i.!i'~~; ~9(l • Lo\t4i1iI; liilli'gilifi, 't\rutl Aa'lm,oll-, &J'f • AI~ Rwi IlRllilm. ~·oo ~ 'O.VOOillU~lIilir. ~A(:~ .. M:emdifJ1i ~~lc. ~

4":·~ ~,14·~.1l ~,~6-''9

~SDI&~m~n In:an" ~ B9mmi5'~'de ,NOfrn, G~i": ~,lIhmll~ ~.Imu. ~lde '~~ Kr.!lS radh~·.$'. ~'OM'er'~!I~~' '·O~!'!Il.r.~ @~i<Cf~!:Ii'!! Ul:iitliWlm!~' ,H:o~~j: NlI$oo~m·. s 'f1l'·1'4 ~ OI1l!~" ifli~Jcll!{IIm.£8sYf~,IJ'i! $W. <l'-.~5-1,7 ~ Ofl!!~r (liQlrm.e;m, WB~ 'Ci~1"': l!. 'f~',2;l'

~1·t2'

.' ~4~t
,$.:nJl.:<!I
.~!l

~c'!fedltO~ili!m'.~l!I\\m!I
~~f!1!n OIIr'!1,'~m,'~ • J,U\!!! OIn~li' ~$~,

l!!~l'gi\!j'I~, nfzR ~

DeWll!!,!j·,$.~.:i ~ G~ffl!tJM".
~~~nj

~,2>f4,:;
~,."

'!n~~"

~'~mir<;/IIK~'l:ltllJQ,

,ut~ ,~~

lrI:;-a-p", ~,~

~~o. ~ ~
?,~~'

YuI!'~oJt: ~rmr;$.,J2-<IJ ~ ~;r1lidlilfj~~,00hyast;.s::U4~

• !iinl~~I!'!<!n Inllln" ·~n' ~ 8elge'0, s',$4~ ~~~I ~m~~~Ju. ~~sr!t;liJ'tIOOIT8Jn.i!!

~AlI~·.

~;~

.. ;SWIi"'iIT!I~fi li\l~n, '~_~'Bir,!l's~~A)'tl'III:dlm~ ~BB~~K!lrsn·. ~'.,l9

~ 'S!lJ.'!.~-m~jj Im~n,'tI0lW!'ll11l.~, It:!~iWIiilz~jI'jjIM·
,K!lf~,Mii&IbII.r", B"..tll'

~ C'l)lj~II!'11 'O~lm, ~ UsB~. ~rlL4r ~ !:iteam, 11iiI~~~JU.,&,l!(iOO$ Gor~ Ki1I<hs ,atl~ Ham.~ 15 $te!lk ~1'lI'l0"; ~$~~Ir 11<_),ri:JU!111j:!, '$b~~"G'E1~~r'; .~44,.,fS ~Olll!l~" ~Ii)fm~n', '·~r;.,tl~S\ilrar~ ~'.4~7 ~SDliI~l1Il~nIn~JI" ~rlB", MB.Ilri Miinr_'ooc-Ari<Al'hskI ~,!j'z.!!Il~,~.4.e

o..-~.s.~

~~.si"rltfs'

&~~-.a

• On~~~,,~ni'

O~f@rjjjati"i!il~,!i!i~m ilrl!tim

~~~@';!

~r.lfeti!'~~~r:
YaZjCl-,

$.3·,9

• SU~iiI~Mjij, ~ld'8n~ i!3:ir'~!Im SiIt_lJi" f.IrIi~t ~:!i.I'. &~~~a ~ 0rnM-~~1!'I~!!, ~~~ Clt!llil~rl:~llr~~~:5.
.. Hill!;~1U'yar" 'fga5~
~'OO:I!.I~1~MrSr";;,$~1~~

• Ond',Of ~~IJL'in., ~'YO ,HilmiII vt! ~ ~ilIUril "OfilJ~'~~rj!:nj .$.

'1f

• VlIdlB,tOmil!uil!, "DMi~'ffl.!j,~ G!1~ A90JlOll hr:mtll1{!d; Tw;I.r~IIi~~·, .$,,~O·~ ~ • t,Il~!t'f! l!i!~II1~. ~'8If~k'$i!I~.,crk·,;!l~22>-2~ • H~$~n ~~!T!~L, "A/;Ij' ~I.f~., ~;U2~
• M~M!i01:NII~!!~II"X~'

K.U.i'tjJ.'~~: S~v.o~i ,:yJI.l\tilffi!l'li ya~a\(jml~ "ytrjR'll.\"~' ••• ,~,Q~~~~.~.~..1l'r ~ 'T:JmJY !)~rr!!:r •• ~& YQlY1l'm ~ ~!,!Illi"~' G~~~-. $..J2,a'J .$~rifl!<UilIl,II!lIlII~, ~~T:r.Iii',~r"; ,~3A45 • Sji;'l\ll, "'U'b~.t. finn GUiffl~". '~,Q:~ ~i!j-. $,36 ~ 'Giil1I!,lj Giliiillif.iill:lQifiIli:il • 'Ccy.JlJUi'llvcgltt Ullf~",r, ;,\Il&tp.D~'A~~' 2". &.3~ ~ 'CO~~I,[~ 6,~~n, ~~". ~',4>(l'

~ ,~,

~e!'!1'!~f(i!'.

':I(~yr~

~II:!W!@_~,

100~

A!rItl!!'I

,:AI! ~~~'~
~'l

• ~ti'liWULl~', ·Dt:l1L~tMi'lW;l!yt1l!i:rrt.ldo C!mlr~llfj·. ~ CQ<ll!i!.!ilOMn, ~~:IN!#.-.sf7. ..$"IQ..~~: ~ Ni!!tnli!:rtli!t!. ~Den1tlr® ,(~l~·, $, l~1'7 • Cimg,r ~trnuin, '"Mi!;!Imt.l~.WtiIt O§w-, :to l'.1J"f~' ,. Veda,t O~l1u". ''Deni'rl.i'lrhl,~ G~ rj)~'liI..i!~J'1I €D.~:vliarl l<":por9:t1ll,-,,S.,~Q·~ 1 ~ V~~$IPo)m. '~~llflW!l~' So!w~~' 've ~~ ~~$,~VZQ Mljj!ke!'lI~Bf HIl~ Arrm~:;i_~l'~~ '. COJ~n Omil!, '~1M ~~l\\l~b\~
~ ~.rtI·IfuIl~dili~' ~yff!~,
~ ~I

~"'."'!lM

a·, r

'V-tml.l!far ~

~~,

~,J.8

~.,s..~

~Ifte"le' ItII

IS;~

~ I'aii\j~; i-tlu".

"DBiiiII:W:ttilif.iy,jjr~1i~

~1lr:r91i"

••~,~

dil.{l6!

''DiJ.ram.iWli

A!'!'m.ltsmruil j;;1J''I(p.mEir~l1i\WIiIr

~iol!l~

~'O~"~!ti!!~

.fkl Diil'll:d!lUiI'lin IW;j Q.rtsM,ir'1II ~mm EfG~d1", ~J1·'·Jil'l ~smsrm~n Iinili~' "OI!miZli''dsn .fn5BfI~B\I'l'-&Irnl-m;3' ,~~ Mll1'1mg~ 4~j~ ,~40

.we~~~Meel~~

'<s~OJmyB'S.r

D(:nl~zJli
S.AYII :7

.' O!'l!gJer' G!~·~ilijn. ·j;)I:I.fllz'JIYQ Htz~et vo ,~~~I ~1IfiI);[kliil'm;jmD.ri ~hlwJL~". B.441
.' S1(j~m ~'nanl ·Bilgj",~j". 8.19' '.' l'Iaiiiaii Kalllml:l, ~~~iI"'OO rotli:l' E~rf", .'l. r~'J ., Ve~~1Mtlnl'Qi!;l~8~l'e S!lLi;!t~j w,~ ~t"~ s.,U'41
~ ~~i1 K{j~, 'A!i'll!!ln

~I'I'I:~ llIi. ~j~lfkfl ~si1imi!rldllaDa,ga~ ro TllCarsl rllrk.~'~~~' 'G!!I.'lt2men. "Y!I~rKlirJ~ ,.~rdlt§i" H,~!Se'j,i,rll' Y~~m,U"1 tr:t/<llt~ror·,~.tt .. '., NUrnl I(ah~. ~'(JOO ,fNmytJ' 'Q'apihdtJ. '" E'ie~~ fIla,)IiIoIIu, '.' ~r
{fIk~'f1j~!J~W1'

,sd!'1',O _
~t~.r7

'.' Sli~m ~(&ra~

~diiA/;if.9P ~~),~I"" II'nanl ''llenl'l!!i'&II fn.5<!il:lll'l'lIrrzstaJatr", IErSl1' G.I'liI~'~&r~.r;lrJa~
.:I\,~.

~,2.i14.4 8,1'5

'.' ~~!!t!!I_trn ~e!!k,
W' ~rlii

.' INWim! 9Ubii!:!!" 'Bin ~M~ .' !~fl<lllU~~, ~~V40·.u'1~'

~,ft]l~WUi ~W1'¥~l Kr.ri.I8m.!li\!ifl", &18'24
<~~~~(ili~

'r'I/tm!'!'1o!ro~~~.

,Sfj~

.' Ofll~" ~~9~n.,
"iil'!1l1lll1l

~'~~'i!hzysc.r(;M
~a-!..mi

KC!:!iiimuJ[MJj, {!Mrnzll

,!'IU.s.rFflIllYJ"albo~

Oe.~ri'er:

ONe!}! va~mlfl(l~ ufi>.37
~iY{r~-11Yll~· •.~

1l!l'1iIl, l'#m{N8J
'l'(~'

,., IM~ml'l1'le~hi'Wdil!l;, 'l'BlW'tIt.I!:Il!Li'r~'~~~5tcz·.

.' M!lUn,Tu~. '·Oil~1l.~·do~~~·. .' l1!la!ft!;a2an uimur;, ':SQ~~ ,~ cOJi!iunOn~ml1io~, .sA'a

~ IF~Q\~IBa:yr,;al omUii"

S,~!!'II~,oi!llfij~HOClII!m~:",

,~ g,M;i'I $!;I1'r!lfl (:$S~} ., 'f,!!I!:i!rLl,ii;o!!l~Ji' "n,~)1~~ ~

.' S!!!@(If!'!'!U Irn~", ~'alm
MilioonC\lli' Ka~rn

~~2,1J7 ('192$-1'9MJ·, ~vlle~ It;J$IIIl ~~
~
~tJV.I~.

s, :.0$.,,1'1 Yil.l wroo

"Mil

iIl\'i"Kllftat

~jla~r "'.9'67-

r,

.1l,~~

SAYII:9

.' O.n~~~iI~'li' ~K~~Idl"{&!I'I!~' ~ ~~I" $lrn~l!k, ~~rlS!:,A;lrmdoilJ ~IM ~'W Bi:r irK", ~;80nl .' ~

~~~~;
ToIffl!iB

$;~

'. ,e!ruI.r
'. ~

(Ml~9run, "D;;o1li'<Jj~ Ye~S1Il ~BIiI'er;:, ?,~1.:! '. iMlltin T(!i!I!~, ~ tfirJuimr$ 5'lliif!", $.1,6~'f.!l

c,,!br~*~·;

G;ili~1!l!eni' ';Rjd\iM ,iSge"" ~,~~.t7 .' §:a:m KliJlniJIda~'. "DMi"2'IMdmm ~. B, ~~ti9 .' ~i!I(!~'J!l!!!n I'nl~, ·Oen~~1J1'dl!' jill:r "'~"Qt1!gl~W,n{ '~Kr.rNffl;',DfmlZJjH~'..nF~a~,

.' N~e~IIIii!Qo~!l;i,'G!I!:!' ~ "T1lrl! ~P'~ ,~,1i!BIuf:~!Oil ~~j D..:In~~~"'~~~ ~ MIY~~fl~~. '"',i'!NSir:!;!!~'Mem~*'!G .$,.:t"'~3$ ~~ l:!Wilr,"'r'lliflm~~JJfr~:~,Ui'ti~Mf,Ktlr~jj ~fMksmlKQd1rM's.r;l~·. 8,3/kIIIl'
~ I!,~r~llll~

~;m~ w' 1.W<'tI&I,A!!)lJIlf", s.Z5-1{ j)MJZ'~ ,'"

IDI"BIl!t\1",U.o·21 'Ci!1'le,~~~mc!!" ~Il!l t!$1J:s!'NIl' ~ ,~~alliooi18iii,: Sllimr!i~' ,~liI:i'll\li·" ~,.2,2"2,5 '. M4IhlflHb!~I~r" ~Ui &!iit.!tSim BlfAm: .~~~ 0e1'!!g.Q'.~~~ ~21.t29 ~ iR!~,~ep ZSI~:b 811;, '~Eln12~'I1In' rllr:kf9,'.f1_~~9 ~~Il' r&oi~ ~I'.!MdJM(I~j., .$.~ ,.!ilWiiI K't.lDilMil, 'I1!iii"ZlMliID!l:lrl'll1<ijl)liI'~ ,i\j'adji G~8:ra~ .o8mJk"P~§tsmaf':, ~"J!4.J~; ,. S\!f(I~fitl!." !j'jjjii!, "ClJm~~ 'IIliJil ~~

I.

AJ(~iII

IWdql,"O!m1zl,!

Mrltl!'!

~fj,g,

,"1013~

Ayte~.

11,;'l&.1!()

5

'N_:·-N KRC ENIZLI .. I
,"
O:enizlU'de Turk IHlal<JJmliye'~1I'1in kesin olilarak.Yell1e,~mes!il
Tiirkme!ij'hl~rin. IDenizjU'miin YDlIleUmin~: ,ele geQirmele:mi

~]leniZlli'ni!illOermiy,alnogull~arllecgeme:lilllligine !girmes~ 1368
139'1 1403 IlerniZl1i'clellllla:n:Qogull !aru egemer1lllig~1 D:9il1liizili'ni n yenide'fiII Geli1"l1~;Yanogull ~arllege:merilI1i9ij fll:8 'girmesi Olenizlli'nin Osma!ii!,i~llann eriline ge'Qmesm 'TIrnur'llil De~ izllii'yu IGermi·yallQgul[lelrl·n8g€:~, n vermes!ii Dienlizjl~'nhll, kesnniliiolarak Osmanl'~11 egeme'rlIUOijnille,girmes~ D:enizili Ka1zasllwnln Kilmu'!u~1i.I [JienriziU'de' Velba S:a~g~n [)',enizJli De:p:remiVEl 12 bin ~i~irn~n ,ijlmesi [1D18nizili D€lpmmive: Den~:Z1i"1I1IIin:yEl1l'iTs bir olms:s]11

1429 1430

1699
1103
1717

1867
187,f

D:enizH'ninydin eyalet]ne ba_g!iaJnmasl A [lDreniz~i'cle 11I1k, ru§itiiye me!l~debiniiin ~artaQk!UIII)' aelillmBsl1
uza.tll~maslnia m~kin [ci~rantla~,mranm : ya:pl~ma81 '\,'ap'III"'- -.r;.nef-m'l ,..:,I"'!.i.;:'''I'jI;ji iIi.!!.De-n·i""I"",111 Pa- -r""{"'~iti' 'I' EI':'ld"'I"I" v,'" ~a: 'It,'••,,,, """""ala:I'1'ln· 'n _",,111 y... _ ·d.'_ ~''':;I_y~'''_II.~!1_~.""_ .' .1.'-<. ~, ,"-- _ _ ''''1' g.... "" _., bag~!ar:ld'llg ~ bJ'r sanca'lk. Oivs:) :!lialine, gi€:tirilrmesL
f

18716
1,879 1.8.°'3.'. o

OieniZlH'de ~~kbeil:ediyerwin ~i!J ro~lmasl rIZim~r;,.AYcl' Demi,ryolu",rn,uro Sar,aykOy'e delt !'m
Ii, _.

Q

_

I'\,V.)

,~i . _ "''''

N;!,..

_. __'-

.,'_

1884

1B88
1889

Q:alkazasm In Deniizli Sanca:O~lna ba~'~anmasl Galloi Ka'ma,g:aQ, (Aollpayam)1 Kia~asl"riI~ n, D,el1lizi'i Sancag 1II11!abagiailil m!a5~ ,8arayiwy demiiry,alu haUl nm I[)iinar".a dek u~at~lrma;s1llnn kalr,ar~a§,tllrl~mas'~ ~

D:en1iryo~.ur; Galilcal~~OeI1lizjn l1al~yil!acn;lIlllmasl 1,899 [Dletni~i DiEl:pmmi i!)eniziWninr~6ia.~wms!lz MutasaJlrI'~lllk,' haUr1!reIge~irill'mesi 22 Mlart 191[9' ~Zlm]r;dle toplallll:a.~1 R,eddi-i~ ~Iha[k KOml!gll'iesi'lnHi~: Deilllillllil'den b:tr ilkurulun 1~8JlIIilmas~ 25 lilAn 191'9~staril~UII~:tjikOmelti'ninl' ~e'h!zade Abdlurmlhi]m Efendi Iba:~kalli1rII19mdalk!i nasiha~ bir ktI:ru~Uiliu IDeniz!n!~e ,gonde!i!me'si ~:':":':';~;':';:::z!'_;_9"1'9 iliZim~r)l~n 'I!JIfi!ranllla;rea i~gialli i(j~erine. IOeni:zln'de! bir Pl1ot:esto mi~ili1g] dOz'El'rl~enme8i ¥ 9 Yunan :[liiga~~nin p:rot'e!sto edi Ilmes~,,amaclyla Tavas!u.. dal bir mi~ing dUZ'e:r1Ir!enme:si

~~--.~~
• I '

.,:;..::...,;,;;;.;:;;:~.;::;.:...,_.,"-o,,="'-,"'~."~

kal~1 'Calli, .Acilipaysm

\!'~

S8myi~Q:ltde

mi~li1lg'~erin c!lu2lenlern'm:lflisi

291 Ma,Yls UJI19 Del1lil!i1i Redd·i Ilhal< Cem~ye~irnin l!;;urulmasll, 08, Ha2!lr;an1g,19 S~,~aykoylde K!ul\i;;l·'Jiil MIUlye' Cephes<l'nin al'I,!Ii!l~I.lI,!'l.Irmrna!101 blw 1,0 IlMiailimn 19,19 DerniZili'de l-iIeye~"i lMillliye'lI'iIin ve, Saw~kOy oe!iphesinin QIILJI~llLlIlri1lJltmasl 27 T~miiiliilu:z;19'19 03 AilJlsI.os19,19 lJefil~ziIij Devlet H~itslal!1l€'$i!ili[1i'I K!!U'roh"lila$1 ~stcm'bllJlllHukiulmetill'lirll Oelfi112!I'i'de inoolem~leird,e b~LJI~ul1llFrlak uze:re JliaOOiflillTlla Gen!i!1 !KOml)Jllan ~Ali Kem;a~ P~it~.a'ylg6ndermesiJ. 07 AglJIslos 19119 DelFilizili Muta$ali!1~1 Falrk IBey'in ID1lIhi'mye Ne:Z1lim~rne bir mlgrn~ ge~er1'lik • Kil.JlVa·Y:i, Milliy~lf!in d!a9)lt!lmlSiSI! blIy~gunu geri Q~\I'1rmesi 1'8 AgusI.Qs 19,19 Del1lizili de~ege~erin~1i'l g~v,a!!i Ko:rng)'\8si'[Ie 1<i!li~~h1lfnak U:m~e llolen~ten <3Jyl'll:~asl 12 Oeal( 19120 Bmin '~fen.d1~'!Ie; Fam~,IBey'in 1s.1anbul'da 'toplanafll Mecl:is~ MJeb~safll'a Del1i~imt'llmelveki~u elarak ki!li111Imas~

:3,1

M~IS19QO

21 Ha211rar!19~O 136Temmuz: 19\2,0 '!(unanillann Buldafll'a ve 'Ca~"~n kOytalii~e: glrmes l I~u oa; Tem~llIz19~O Dem~mi Mehmel Efe'nin adlamlal:lIl'1dan g5ke~i li Efe'inln Denizli'de fi'ldlUntll'lIlIlesii A 09 Temmuz: 19\20 Oei1li~i'y& ,giren Dernlroi Meflme'~ !:fIe'11i11inl, Si5ke 1i All ,~fe'i1Irifil'clljrn1t:lll1Ldlan SQ~urn'l~liu,ttLl;g11..l
l 1 1

De~..IzIIi 'bagh o~dlJ1~l! A.yd~fI Vl'I~etindewnl Ba1!:anlar Kurul!.! _k_ar,aJl~TaaYirlldt Qop!IJllr Musa 'ce~esinin Oitvrill'u OaSma!l11

60 ~~dar ki~i,yTroldOl'itEllle'Sil 18 Ocal!: 1S!21 Yarbay NaZIITIi IBIJy'in 67" TIimen l~mu~afllil

Vie Mutasarnr 'VIekili ~Iaralk Deil:'ll\ZiI'i~Y.$ gelm&si

01 Ni~!il c19~1 QiwWin ¥Unan f,~g;;lli!iU! ~~rama'Sl 30 Agustos 19\22: 9h/IF'i'I'in lil!!fnci ~.z: Ib'iir iig<l!~e l!gramalrHI 04 ~ylm19~ QiwWin IBOyijl< lIIa~~ilUZ ne~cesinde ¥Unall1lll~9alinden ~, ~-~.-.. 19125 Ehj:l(jalfli'~n ii~9ifl1td!emI<IlJIMnlmi1lisn

'kulilar'll'masl

ao Oook19~:1 OeWili~ijTIoaret ~e Sanayi IOd~!l'Illln i[;;urolmai!ll! $ems·jlFew,al[;;kd Deballat $frke~Wi!~J1l kurolmas~ 04 ~ubat 19131 Oernizili Iklisat IBanka~II'nllll'l a9I1m~s~ ~:9$ubat 19\3\2: M~i!ltarh1!KemalAitaW~'ijn OEN'!l~I'I~l;!i1i;y,are~~ ~ ~ ----cc-- 19~1 Dell1li~i'de lcI!a~l1iieVil'ninll<urulmiffi!;~

06 Kas:un 1903 lJei'ili~ij Hall!;evJ'nif! '9lka!'U!)~! '·~1i1~U!9~ dergiSiT"ln v-ay~m!I~'nmaY~1 b~~lii!!Tlas,~ 26 Majus 1966 SIL]meribar'llklDe[lf.zU ~'pJil<F.abribsllf]11n Kuru1'rnas u _, _ ... - 19173 lJe!1!iziliSiporr'Kul[]bunuf! :~\(lJru~ma$l!1 24 Oc;ak19175 Del1i~i'nin ~a~knlrliliil'llada ,onoo~ikili iiner kaps1lIm lIna a1unmasl 1"9Aglusoo~ 19'76 lJea1i~zili'O,~gani2:.e Sal1lay~ Eh51g;esinitli'llK'!~n.dm~:S1 013TummuiZ1900: Merrke~~Oei1lizili Ollaillilmta §iddeMe d!1!ipmm Yi21§and~" Pa:m)'u.d<!kale 1[]:ii1ilv'il!rs~tesi'niii! Kurulma:s!

Danliz:U Va.k":asII mil?

III.

IBernim Vatan Hainl
On ll:~.on d6n. ya~lannda olm:a~IYlm; rnahaUemi2:dJekil a;g:abeylerden bin", 0 gelllooO,lk 'beYlniml b!!llam:lIll~llln",0 l8!Zecik. g:onh)mc:ie -lileredleyse.- yam ar.;:anIbir cilrnle sOylernii~~I.Dalha somak1i; y!lm~.m:f'B"benim, ya~:~mliin civar~!'!!da_kj hemeJI heirkesin dtlllynlU~ (lilduijunu cgfern.e!cegiml bIJJcumhlll,hi9biir zaman akhmd8Jn 9~kmiad~ve bElililisillrekli ,ollalrak mlilatslz etti •. Nasl!1 e:~me.sindi ki,. ata m ~n. babatm! iii, ben im dogclrug u mu!z b'(uyUg ti'gIOmij~ ke nt i,Cin en 8§ag:III'a.ylcl sluQ1amayi ifa:de ediyor,du: ~;~stikl£ilHart:iind!e,[l\eniz~!I!~iler; biz: hiliijl e~meyeoogizj, De:ni:z~ii'Yii 'lr"lman'al teslim ,edece:g~iZdemf~I:e!l";.De{mirci IEfs: d,e ge~.ip1.onlarll kestmi~L"9ol< net bir cGmleydi; yaJ!'!!l, Deniz!!11 ner vi31talii18 ~hanet ejtm,Ti§<~e'li" vs C:ezalannr da ,gaffiil{l~lerdL Okuldu, a:s.kerillikti, i~tid'Elirken, Y!llnaj~h8JYaIta tll.lbJlnmaJya 'Qa~llimakla ge;Qti;alffii31 0 'meril1il:.lr,O,0 'me:nhus~ dU!y~gu tnliQ i(;im.den Q!!kmadL Ne zaman blraz: .dnm ~ll<tlmj,ya~lm da blraz 'ikemale erdj' dahablr 6nemle dQ§lJnmeye b8Ji~ay,abndim olaiy~. Once, 'O:eniII~lliler't:anillm!~!\l.mas~! 90k soyutgorilindu gOzilme., Oy!e· 'lfa~ kimd:~acaM bu Deniizlili~er1 Onl!ann ella.•AiI1met. Metlm:et gib!l!bire:r is~m~ern oimahydll •.Once babaml dQ~undum: 10 ta'rihilenen [lz be§! altl ya~lall'illnda :bjlr ~oCiukmu~. Somal dedemi d ili~;!l:indilm: Evett. 'Va~an hainleriM:en Ibhinisaptam!~I!mcA(h Al!i~i; yani benim (fed~emL Olarihh~ffie kllll'kill yaJ~~alril!r:liI sUrtiyordu. EU sTllifj[hhatar; ist:eme Oe:nizli'yi Yunan'a llE!slim edis[J',is~eme:z5!e de milca:dele ederdi, Oiay~ bQy[I,esomultla~brmca, ii;§itil raz ld!altn'91 aClbc~ ol'U~ortabiii Vel dlede!lennitl!ln, nedsn ve naS.iI~boyle brr davli':a:m~,gGsterdi~Ini sorgu~amai!1lnZ gereirJ~yor. Brunll.ln da yolu, b~nleroo sayt:e. kitab~ bir 909unlU da bir lka~ lkez almak ijzere1, dklliJlf'lIlarlktan ~giSQJyorEll!! ugr;a~:.bir 'piliJzzle"11O parya~la!rII'nl loir .. aray.ag:sltirmeye 1b8rnzed~. b:lmz d!a.. Ba~l<a tUrlU, 'at Izintfn",~t~Z!tne'buk:adJar kaw.ll~tlgllbir o!ay~ anlS;)malk mlumlrJun olam IIl!Oir. Bu ya!lICia ok!uyacakb.lIml filiI" y~niaroa sij~en b.u ,oikliJmag!~!1ir1,~ak;aifcli!l<lanmchr.Yal~y~ Ina2~rlarken. e~den geld~gllna81, belg,e~eri birinc~ e~'d'8n !i!1Iceled~Cinev,e nesne~1 bi1r§:ekilide deg.erlendiilrdigine inemd ~g!1 yaz:arIBrI!1il ~itaplanna ~Ub:are"~m, Helf' olay m ve lkii:~iIhakR!!nd1a, biJW n ya!Z1 lainIlan ,ollk;utmayal Qall§arak, ",_ar~~ la~Urmalar yapmaiya '~Slil g6sll8irdilm .. BUgi olarak. kaydemC~m her~BiY ki~aplarda yi121 hd Ir Vi9 'k~yn:ak9il'd!a; gijs~erilrnii~1iir. B<en bir tar~tnQli, Ibir o~llirm adlam! degliliml, Vakil fill tarihimiz,e ilgi duyan Ibir IDenizilliU'yim;a.ii1calk, billlQ~!sdi irnmi:§oltman~ n dogal sonucu Q:I'a.rak,konu hakklnda ,e~lbetts~fikir ve !lk:an9;a.~erim olu~tu. IEhunlann dJo.gru!o~dugll!.lnu idclia etmem, Fildr ve' kanaatlelritmclen bir ta nesi]ni'tey1rvey"a 'tel<z~p' edecek diana mu~s~ekl<\ir .k:ahnm: niha.yst aranan ha~i'kaIlitir. Ym:IYI ,o[kumen de, Denizlim sade b'iir'1fUrtla§tar.\lifundi!in yazlldll9llmn lI!n~~!!.!lmeJm:as~ diile@lfmdir.
I

De n izli 'Vatka.s'I'lna fadth bilir ,ag.d,an bakllll,an btu y,az:I(la, Delmilrd M,ehmet Efe daiha, Q,ok Den,lzlii"liIlin toplumsal~ l1Iafizasll1i18 yer ,ed,en an:latEI1arl,a
dege~lendl~ri ~iYDr~Yan~, irgeride:n

yo,rum ge:tifellil billl' yazi .. ,',

D,emirci Mehmet l~fe

(1 6S5-1. 951}

8

MII!JS,I:afa Kama IIP',a,a.: h,arelcet ,0,Imu§lur;' anciJ'lc, b',1l mua'mel~.i terJilJ'iyefJiz;m:~ Icu.mlemizin takld;,. etmeye,r;e,gi

"fJen'iz'i~tJe bethalde Ie':dibl isfilzam ,edecelc

ve' tensip etmeyecegl ,bil' Ijekilde olmUffur.

II

TBMM'~de 'ya.pt~gl:Ik,onu§ma.dan, 114,Agrus,los '19,2D,,,

'''Te',cUbi IstillzBrn Edecek IHareikeL."

;'c!ddi" bi:r bh;imdea;ra~tmlarak ,g:ef~ek Tunk '\;1'·9' YUlnan Ordl!l'lan kalr!iil kaV!iilya bUilunmalct'a ve yeni bir kap'l~imelil'U n han rill~la n n I yapmak:tad I r~ar. k bOtC III e'V~~,ltanna ,S'o.zijn geli~i 'fa-rz'd~ r karumca, Ak)Si~ Nliteicum. yaklae;1 Ii\: dijrl: ay' som·a I. InoJ1!;@ ML!IIM~e!besj hail'de., lin bi~si5y~enen, bu gun 9Ooultllarllmll!Za, yanrn y,a,p'~lacak~llr. Mlli.Is~:af'a K.emal Pa~am 11, de§il d ton.! nllan m JO!l:as6yl!e:i1meye devam edecektir; 'C:dlnku, C,a,m akka lie:'de! sa '!;i',a:;;,"11! §i. ala ha S,O flir·a T II men 5,7. TUmem Kornataru ,A!llba,y $efik (Ak.e!") Beyln ve KlJmam:!af'lil&gllyapml§.lkldemlll ve tecl\li;leli b[r mira/laya Deml'n::i Mehmet Efe.'nill" IDel'lizli'l'lin IKuva-YI Milliyeye (allbay);: bir tek neteni!', h.att§ Ibi:r 9ift ~anga ,(Tekalif-i iisy,an eUigini ve harelk,ietin, basbnl11arak faiillerinii'n Milliye, KanummUi habrlaYlnlz) ihtiyaolnln oldugu ibir oe.zalandrllnldllgl 1111 Ifade eden-bana, ,giOre,gen;ek d~~I- zam,aJfldlr~ Dollia·Yllsllyilla bu hamlesi de anl,a,§llarmaL: 'r'esmi' rnpoiilan alrljiiivl,erde durmsktadrr. A:yrlca, de-gil, son dare-oede! ilsabe'tli blr hamledir. Il3u kabil ham,lele~il~ Q,er~e:z IE'lhem'e, Demilrc~'ye. YijrGk ~i Mustafa Kamal [P,a~~anm;meOllJsin '14 AgllliStOiS 1920 efeye· \1'91 [ham. kendi bUI arkada§liarma ,da, lCir sa,tranc, tamiI'D Iii toplantllis !nda" bu ,I!oOIilIlJ orO§OIOrken yapbj)1 g ko,nlllJ'i,mada :soyledigi, ~I[)enizn'de her:hakie ~:e'diib~ lIIiS'IJaSII maha mtiyle uyglil ~a:m~ ~tJrr. Herlresif'l. 'bllwln yi!!Z:~lan~arl ok!uy~p d,egr'larlendl[rell'iek i'stilZam e<:!eook Illareket o'limu~wr. aillook, bu :muamele.~tedlblye bizi m, ,CUlm ~emizi 0'1 ta kldlir etmeyeoegi ve bir ~Ie,yler yazmasl bekil:enemez, IE!'IJ n-edlenle, saz tensip e1tmeyeoegli bir ~Iekilde OlimUi:jtliJr:. oiimrllesi: de; konusu ild rapordan ~dlla, 'ylklll!l:lll"akYalZllml,pek i;Ok ~ medis za~f:IIt1afllncla,dumlaktacl!f ve ilslebel ,duracakbr. klitap, gepek kitapell!arda, gerrel<.sa, IkOtGphane!liC!lflannda , I "tOl'lmet' altlncla tu~malya Bu cumlenil1 anl,amll ,udllUr: Denizili de' oeza:)I'1 ,d'urma,lkm ve IlOenizii ilnsanll 111 gereklill"ecek bir hareket ollmu~,. ancak eeza, bizim deli/ami emne!kledir, edeceldir de ... l)Jygun gont!ey,ecegimiz biir §eikilde, vah$lce verilm:i§'Ur; yan~, Il'lsamllsT 3ii1l'11lmalafil g,ereldrken, kesi~ml:§lerdk ~ Eg:€r,.donemii bnlUJiny6'nleriyle inceleyip, ,so,yhmen M lin M ilcade Ie ~~In lO'enlzll'ni n An~alli1lll••• Eg,e IBoll,ges~indeld M iII~ M uQacl,el,en'~n i ve·y,az~lan~an, s~enj~, !ilaz!lcI~ I<lnan zaman ve :!}artl!arl !b~slmmah~ncl:a' .lJell'lflz~i'yi 9,orulfsQIII O:z. IBu bo~: bimdikk_8lte,a'liar:a'k iegerh,;mdilrmezsemiz"yapabileaeginiz. d hh;:bir ,e~jI' o,lmayacaktu. H8it:UI aktorl'€Jillll, i~inde 5g unme ir-ad,esli dJegiil'dk .2:3 Mart. 19191da" Izmir~'de, burundu'k1a;!i1 (j'urum, ve 'halet~ii ruhiyelerin,in' de dTkkate Vali ve 17. 'Kolordu KomutanllNu]lleWin Pallia taraflncla_n ,allnmaslll'ger,ei!(mekl:edir. Mustafal·~emal Pa'P d!a bu toplani'3!ll kongl',eye Ikatllan'lar 8lraSIndia i:l'IJll!Iflan MUftU oUmleyi", adll:S€gen raporlar 1§lgmd!a ve A!Ibay 1M. ~e.fil< ,Ahmet Hlulusi Efendli, N'lIJr,eftinPa1iaya:: "Bu hilkiimet, Beyi ,D'iviln-I Harbe v,srilrmekt,en kurtalrma,k i,Cin ooy,le bir zamanda;slizin gibi vatanperver bir komutanl soyl,emi,tir. Mieclis'te, ba,~a Aydilin Milletvekili IO.r. ill ba~1nda tl!litmaz. Sil;zi ba§!ka bir yare l1alkliedew1ei':, Mazha~r IBey (iGermEm) clrnak (ilzere. D,emizl'i hatlf.l te:1ifi elitirirler. istimam ederim. bOyle bfli du rumda Milletvekllfen! IEletevdliYlusuf ISey (Ba~ka¥a_). Tavashogh.ll I'stanbul'a gitmeY~!l', OeniZlli ',a, geUniz. Bi:zler 'g,erekli Mustafa Els:Vva daiha, ball bolge' miUet1itek!lIIeri~,fddeUe her feyi saQlamaya haZlrlZ; yeter ki, ba'§imlZda iSiizin ve de, g'€',re[k9'e:~er ~gloster'er'€'k ~eJli k Bey~n gli bi 'tecrub,e, ve Imevldi gliJjveli1veren bi r Y'u ks,ek m yarg lIanm'a!sml isterler. liall'~ih,1~, Aglu stos '1920'd ir k,1)J raMe r:iI bUlllu n S u n ... ~dle m i~ti r (1). IBu iFa'ola BuoliaYln.
~nun erita~a (;lkanltmaslilS 'oah~mak, bl!.!mem~eketin
l

9

DelnizU IMlilftusUJ .Ahrmet. H 1II11 u:s,i Efend ii ::

"Fetvi ve'~:VO:rum; s,'#iiJ' ve eep.hane azlljl ve:ya y.okluguhir;,bir za'ma'n' mucadeleye main'; te§.itil etmez. I!Ji'IJizds' ."Igb.lr sila.h,,,,z olmasa dahi~ yerden life" ,alara.t dUlmriUl' iize,rine a:fm,ak sUfeltiyle

la, mu:tlaka

fiili m,ulc,abeiede

:bui':u.nunuz u~

Bay.ramye,rj, 15 MaYls11919.

Denizn"n~fll, daha i:!iQidden onoo mneadele ,az~mve kalran ncla eldu 91UIIlU QIOl$tei'Uf.Dalha SOn'll a Mono r E~end~n~n ongorJtisu ayn~n gen;ekil!e~eook" ancsk, bu NllLllretUn IPa~a Den id')f,e' gle~meyecekJil!", ~ii::mi ' in r i~aU.ncie ~se'l[)enriZl~.ayn~ g,un~yani '15 Ma,ylssabah~lmn erksn saatlerilnde, mkedelki ililk. pmt:elSto m,iUngh'lli yalpaoak,. i~k: p~ot,estohll~:gll"afl n I i(;l,elkecektir. Bu miUn:g~ bilr 'cain ~I tan~I<,tan dllm ~emenin I1!!OI~ bir dlJlygu yarata!oa,gm~1 diu,unuyorUlIffiI .. Tanll~lmlz pek. g09U!1!'MJZ!un hacas~ Hl1amdi Gie:reli'clir (Olm .. 2005) ve '0 U!llrihte on u(i y~§Indachr. Ben oiaYI lkie'ndilsinclen d:in~eme:k. vetesrp,it etmek9!a,ll1sma 8I1i~mi~tim: '''IEhtlyramy,e:rl'nde, §imdiilkij Beledi)!'e I§ Hamnm a~d!Jt9u ~el'de (I .Z91f1l8n be~eci~yebiwUi:S.!1 v:a~ffiil; uting 10' 'binarliln m ,oli1lund)e: y,aplld~. eayag~g:!ll'I!~~m~~b~r QOciuk. oldu:g.ulm i9i n ben die: kat~'~ m m. IBayramye;ri h mica h m c Oenlzli:llilJe~lre doluy,du. MllJift.O Alhmet Hulusli I~fefl!.di Qlkamlk, !ulilJn Ibir IroniU~ yaptl. MUilJaka kallU likot1ulUip sava~!lm.asl lazim g,eldig'iin~,. dU§man!ln. mutlaka kol!lulmas!11 lazlm 'geld&gini" ,t;;Ok g!Re~bir ~md:eile 8n!alttl. DUlalial~lla.~~ i bitiwdilk ve oiilirndan mbaloon, DenflZli'de sava~a '9lid,ebUeceK ne kadar iiinsa n Via rsa, hepsi hlaz ~ rlaln maya b8§la.d I; hatlta 0 kada r Ilki, sUaih bull'a brl!€:nlll!€,r silahlany:l!e, ~ubey,e, yazllld~ lar; binek at II ,olanlar a~llarly~;;L.<0 zaman babalmo'a" as,kier olclu; Sam~kBy"deOubukda~!I'rIId1ak!l bnT bTIiIi~ekatllci,ll. 19abam askere ~egi Us g~ID1:i~. Kendisit1€t, e~€@ii!e-D zaman kaza me·rkezi (1118 ~ D u aOlllih 'd an e raa k all18railt;,~ 111 CublJj~kdag'a glet~.nmek. gore'll ve'lrmi§!ler~(2). Den iizlli IMUftGsdl .Attn met H IlJ lusl Efe,lIldintn bu top.lali'l!t~dla y,apbg !';'iecii' konu~mJa, M~niIMGcadele l~lrihilffi~zin 'aU11n' maUnlennden Ib~rilsi o!l,ar,aI'k:kabul ednm€ik ge<~1<ir:Bu iiinhii ve omi!i:k klo:n~:;;ma~(I bumda b~rk~ daha, okumak yefind!e olacallKUr. "H@m~e:nnlerim", Mul1temm tiel1lTltllUliler,

~,~!

S!.:!:gllnsa bah ~n erken s8i!!tlerin:d'e', izmilr Yunanhlar tamfU'ldan r~ga11edUmr~~jr. IButecaiVi]!Ze!'1l~'1 M'rek:alsi~ " Ikalma:lk, din vel devile[e~han€'tl.ir. Vaitslna k'al'~~hilil<ap edileootk c~rij_mle:r'in"AllahvetaJit1i ol1lGm:feaff~imka_f'tiSI!!lZ gOnal1!lbr; CllMdtam lffianJ;1!:slyla ~e§ekkOI letml:e ,rj ~fI!Ii Faliim o!arak Ik:ar'ilmlmad Ilr: ]~gal,€dilelil mem'lek.eUer halkJl rill111 sililha sa;mI~masl furz"'II~!'ll~ !.W3Jkmernlle~eitter ihallkl lein far.z.~1kif:§yedir. fetv.a,ver~yorum; 6iil!~'~ v,e oo,phailile azhgl v,eya yoklr~u ht~jr.zamalil m:[jcOO~eye mani teikil etmee, Eillinizde InirQbiirsiilla.h 1Ir11Z: olmalssJ dahl!, yerden ij~r·ta§ ·a1Iiar:alk: u§:man J[lzefifnea~ma,k: d su,li,eUyle rn utll:aika fi i~Iil m uka be ~ede bUllu nun u z, Hem~ehlriler,rm, Kar§ Im]z,aI ,cml<arlll:a.11l dUink:Q '~eb,a;a 12:;Yu nan'a bla m me,g~lIJp' o~ma.dlk, oflll~r ,otiek~ dU§manl,anmlllzllilI vasdasu:llirla .. IsUklal a~lkl, vatan sevgisi~! tna.ysiiy,et ~ :§uufumlu,zla, ~;a~bimlizde'd~mafiliia mIOcade~!e:m n i2:]1 sonulIfl:dal .zaferi ka218naCa~1 IBu lUgurda cam m iZ. veren~er~e,flit kaJ!alnlar gazldlhll!e:r. Bu, muUak o~Ia~Jk: :bif oltMd~11 muikadldestir. Si2:lere va:tal1llmlZI (j u§m~anal te~imJ ,e,tmenil'll,~reSlliz otdU;gu f1usOy,f,ey.enler,du~mal"1ll eS8!'1elllalUn.da olall1!lliardl r, Onlar ~'rade ve kalrar!a r~naJ sal1!TpdegUdirier; Bl1I: .a.ziyetteonlanfilemir \118·fetv.MiI'l v a1kllefill ~i~Hi"'ancaiz, makbul ve mlu~eb,elr deglildk Vie Me!§;fU!io~an yal n izea vatan myd,af'alas! VEl isti klalll 'ugrlJJll"laJ ,cuiiJadalllr. Kork;"""ma-yu flIIZ. '. Me'yOiS Ollffiayfll1lIZ., .. Bu liv~y~ hamd'~flI a~tll'1ld:atoplalFlII,nlz ve mu:cadle1eye ha2'.!rianll mz:. MOOil n[lz ,oIarak oihad~11mlllkeu:tdes fetv,as! .i1anve teb~ig ediyorum. Biz, bir 9Ok: ij[kele.]Il9 h@kmSitmi§ fatihilierin torlUl'li'lar~y~z. !3!'unlhl':lr (olrada bulunan In !Iristliyanlam goolterel!':ek), biize birei vooiadllf (emanet), o:nlaJradJo!kiunmaY·llmz.~(3) Denizllii hal kl, I.zm,ir' in~~gali anllndan, k~ rlili.lll'~~ anUi!18 kacliar. bullin lnsen gGcUnU vel maddi va~l:lg~n! vata I'll In :ik.url!1lI11:u§IJI.~~in arcam~ ~hr. I[)en~zn IH,E!y,e:t":11 h

10

ve :fai~ IEley,,19 May.s 19.20 guml Denrel~'den aynlma1<" z.orlJlli1ldakallacalldlf. 'Ge~li,§meler VElgelll §melerin yo! ar;tl;9 ~sonu:~ara di'kkatle bakl~aoak otursa, meseienin klfUIm!B no!Ktas~n~n Faillol:Beyin Denizli"den ayn ~malk" zorundla kall~§~aklu~.IlJ go.rulm!sI<Jted~r. Bu aynlmillya y'Ol aean 'O!ilIY da ,llJdur: 11Ma~l'Is gO nO, Oemijjrci Efenin 8/o'amI1 an ndan'fav'8Js:II! KaraAJi \Ie ark;ada!§~an Camllk1tar sOYllllur. $onuQta, SoygUf'l11ll y:ap,!ull!ann DenizU hallkllndanZelyUnlnog~u Kaz,lm adllnda roif cle~ikann lie! D.uao)!h KQ:yfinden MdllaAhme'l: adllf1lda.'birisi dldugu sap.tamr ve yakalanarak. adliyeye verniirler. l~az~ml,tLli~ukluIUlgu slf8i5!lnda ha.csmlalillf ve hOkJyrme~tab'ibita raJ! nd:an has~aneyesevk ecliiillr; af1l.cak, U:C glCinsonra InasWl1led:en Ika~caJkt~r; [)emircii IEf€: bu lo~aya 90k sinlr1enir. Fai'l~, Beye, '(i!.r;gUn h;itm:i:e' Kaz!mr~ buldurarak hapse ,E! tmasU11!.e,ger ya,pamazsa hi]t'umet dlairesif1le gil1me:meslni,i3lksi ha!de kef1ldisin~ ij~dureoog,iini b~ldirerek, nuk!umetin I';ap,llslna,da birka9 z.eylbek gijndie,miir..Su ,ei Urum k:alr1!S~nd:a: Ifalik Bey~ Afilkaral'ya OahilUye Vell(;;§~Bt;iI1edurumu bil.dr~rir ve' ev~ndecev:a P' belk:lemeye bB§i~ar. K~ ,zamanda sa cevap ge~~rve If,aik .6:eyd:en! kendf;s~lneyeni iok gorelV vs:ri'lm.ek: Uzere, vekaleU,lIi tahlfh':aJt m!i:dUliine blrlllkarn'k Anlkara 'ya 9 elmesl is-teni r(:5). Olaylla r di klk.i!itle incelernd~gincfe'g5rllTeceklfr 1<1, bu ola,), almasa". ba!llita bilr olay b8lh,lfillS edill'Elloek \(181 Faik 8!8y DIEl'iI1f!zli"dI8n mU!Ua~a ulz8!lda~hrillaca.ktll:r~ Bu. O,em~;l1oi' n~n, IFaik 16eye alan antipaUsininy,anlslra. Deni~Wye del,ijmO~!e hal!lfm alab:lIme'k iQin, fai'k, Beyg:lbll, mevki~ v,s!§!ahsiyeli itiba~il¥~e:IkiuvvetU bh1iisiiinli varlilg In~ n is~ememesinden I<a,ynal!danm~~tlr. INa wlr I(u ~e!hi~,0, gilnden b~la,yarak, h~,zlal'faciaya" diQ§ru yuviilifl1anacakJtJir. 'faik Be~n 8iY!l1~maslndla!illoomaDem;rlRi~. hukilime:u i§leitini de 1<91i'1dliiSi yiUllOlmek M~esine cI(J~er.;ome"iin, blrglun cezaevinitBiliti\il ederek. Iffiahkum~ar~a IronM~ur ve OnI6!m1all'l ba_Z~!a'_rilmn ~i'k:aye~i Gzeirifilie, Ceza. R!eisi IHakim Kalhraman Seyfl 6eye, ~:8end!e:nQok.§ik&1S1 Meselen iiii K~rdmaN'o~kta.s~ \lar, SrEl,n IhIfSIZ !b:Tradams ~n. seni a2!ll8Ittim" dlElr \118 Simcli Katiiama nedJen c!an claya dogruacl~m :achim Ja:ndiarma Tabur ,Komutanlna da, ~Buadaml blilrdlaha glidelnm. 6~2)oe,olay, Mutas~lIrnf Fan~:Oztra1iK) Beyin ( hOkumet I~naglna sokmaya,calKslnidli~e! emirl,ierij~~6), Deniz!I'ii'den aYlrullmak:zorunda ka~maslyla ba,l:ar: Itaik. Su ve ID EH1ZJ6:ri ollaylalli nedsn iyh~l Den~zn ida re "die Bey • 3 Aralilk 1'9'118'den berri Deniz!ii IMUJt~u3ial~n~lchr. namlna bir :liey kaJl'mil1'm~~, :koca.,eh~r, eani~ blr ereniln MOIk!lye m.&unu,~eki., bllgil~ VEl wmnsever b:lradiamo ~r:; iclar,es1irne kelJ[llanma:k; LlorunOia k;all'mI§'br~ Kald ~Ri. I~va dl~ IPolitikaYI tryi bn!d~gi i~1Ii'I son de('l€cede ~y,ibalr 1920 M:ay~salYlllild~MiI beli l[lem~rolllEm'nintum a~II'esi yOine~~mgoslermiiii. 'tunan ~~gaIUer~ Ylmjll.!n h;;lerrine IlDenizli'ye yerie§mi~ ve ,[)enizlil~ll;erta'~fl ndan en iyi doglru iil!erlledlik.ce de. [)!e'nrl2;I~'yi Ib~r d~N!!nh;; m:erklezi §ekild1e ya§ab~imalldad~~llar. halline gelill1€'nlle'liiifil:ba~,mda yer ~llmll~tillr. Nevar ki, SOliluQta Dem~rol, tahr~ra~: ml:h:lUrunun vekiil:lietijni 'lijla,fQiJ:' bir 'lak!m jmuna,fl~kjann' do!ch.l!ru~~annede!1~yile de tammaJZ va 0 S~ rada lDeMlizli'deng:e;(jmeid.e ,ollen D:emlro] E'fe1y'ei3 ntipalt~1kgOmnm.ell<Jt:edlr. IMu1Jl\ak. ,gl~oU IMiel1lte§e MUltasilllmfl M[l:~tak LOtfi 6'e,yi lJenil~iridle elindJe bu~un.dliJmlanlnV!e' bUi anti patin in. g(b::llii~emesiyJ'e alllk.oYilmak. mutasarnf vakili ~ayin ed 9rt('7). I)e:m~ro] Efe. s!k sik [):en~~Ii"ye' geUr olmL!1i ve ~iclawi
1 i

Mimyesii, Jwd~n cephesinfn IlWru~l!.I~unaondierll1k lmi~, e klIrtlJlu§al ka(jlar da ,s!tklTn ~ekil(je! !ca~l§mrl.~itH!r~ b:ir ~ztI1irr'in il§ga~indensonllra Denlilzl~ sa ncag Inda n gos:~9rihHill te.pkiler, lflll§ki:ladanma\!ie luyarllma, ,ruhumm dUi~maSlnl te!~viIK ,elm ~§tii ,(4). Bu husus, bijlUn belge~,e roe Vie r €Hile rlerde, tum ayn f'lI~1 ~yl 1 '9IQ,n1 Im8lkte:d ~r. hu 8 liElbi IS,utespiti-hakk!ylayapll ktaln5!(;Wllra sonl!!i'I,cak OOIlU !~L,Idur:Nasil ,o~uy,o:r da bu tlii91k KU\l~~YIII lMimlHyeye i!syan ,ed~yor?.

m

I

Dl€:l1Iizlli haikmdlan ve He1ye:t-i Mm~yeden de '2lorlla' flsteJlderd!e c'ulunmaUadl! r. Bl!!1 h:a~.gerek FaiK IBeyie., g,e1reks,e, Denftzll i H6iyet~i Mliniyesiyle [llemi'mGi :~re CU''aSInda b:~rsogulduga ycdil;~Sillr .soliltuI9la, bl r olay . nedeniyl!e [lemirci ile Fail';; BellY aras!oda ipl'erkopaoal<

~§llere!doDru

dan ,dogrlJlya :k;aJl§maya b:a,§laml§t~r.

1Kolk Cephes~ ~Ok!iliY:Olii IDen izU'de Panik. .. 24 Ha.ziran 1920, QllinOlba~laJyan gil.glu. bir "!1unan sa:I(j~lr'IISI sonucu Ko~k:oophes~yanlmn§. kll.Jwe~lerimiil2: galn1 9skU,erek, Sa r:a.ykoy'de , Menderes''inguney sahilinde yeni birsavuli1ma cephesii klmJlmui~t~r. 4

11

Otumnll1ar s8!gd!8n ill!dm1l:a] rada. Sanli IE. S~
IJemirci
Mehmet

IEte" sola. de goru ~ijyor~

I

~eh~ r K.ong n!l!si)

Cerk'€,s ~ti1:'niem.R,ef€t (Bele) Pa'§i8 \fie
.

• Bey eve [Jlemir1Ci Efe! G!onoalll'd~H:hr!a.r.Bu dUfum ,go,KI'[igO gibi, lava:s'a gTltmle.sine d,e i2:ijn verm:i§~Tlr . BlilnUr1I u!Zenne MlliiO ,alUe ferllerini ve on kadar ye:Um Tl!mmUiZdla dla 57, TumBn ve ~uva~YilMim~YEl 'karn'i'g:!1rn 'Go(J1u::::all ismsyo:nuna allll1lllr;do~aiy~ s~:yla ,AJlbay §lieiiik 'QOOll!.Qu yanlllf'la alarak, 16i l'emmuZ-da TaviIIs'a gider: DeniZ!i'de IbOytii< bjr Iney:ecan ve pani~ haV9_S! yaralml:$. Heyeit.j !MilHyeye mensup bnr Qoklki§i de MOiu'YI[f mK!p gocler aadan ~yl.'EI' §eh~r m iHhi~ kala b\a~lllklla:§:m~§! VB ,sdeo9,l<itir: ..A:yr1l~ gum, mltgmsa mt vekili Mu~ta'k IUltI1l VB yirY'Elook: k'lltlil'g:1lba~g:ooterm~~,lulr. IlDil~m,an ko~k!usu ve pd is ~m~s)eru Hamdll Mugla'ya! Ag Ir Ceza Hakim,~. yUye.cek karabo~asl necleniy~e",goQmefMerin\!\e! ~alllllJn '-t:ail~rat MOdQlr[i Muhasebe M:udGro" m mli I",o~is ve 0,1r kl em ~I Tanlas,. AuCI paya m yonUI1Jid'8 ka.;;malyal ]aill1dalrma.l!all'diaTil\las'a. ,g:i:derier. bl11l~lamI§br. Ay,d'1I1',dan ~tibal'\e;n~[if,ekli,o~an~k genye, Den~2Ii'y'E! nakil'edilmei<Jte ar:an IRum ve Em::l;eni nO]u,s!U, 1i"ltilristWyan KaQ!s ••• Sbz .l';;o!'ilUSU :ka~m~lar nede!!1iyh~, 'Ch.rlaoane IMlkum.el M8:ham~sifilde (~1mdiki IstiikiallMahaUesi) ve Ikilise1erde li1Iede b8!lKa, bir oitOi~tekalmll!~tir; §le:li'lirde~ajm bir k:aos oarlndllru~mak:tacll r, Elurnllarlnsayus~ cn:emli :bir miktam Reisi Haci Tevflk Bey:, !JJla~ml~, halfM"Yunan baYlm~k1i3irllhaz~~ayarak, ~Merak: hllUldlm sitirmeld:edl ~r.f2!,€II',€diye hGwmetlekil va Hleyet..i Mi~'i)fMekj ,d~~llma emareler!irlj etmey~ln, b:iiz :5~zikurtantrlz" gi:bi ~iIi1:ar,edeibitecek k:ad!ar daoeiS:arle:1Jlenmii~l!el'lJ:iir;. Ir:;l,u durumtehl~~~eI~ loulun'mU!§i gO rOn ce. §.eh irei ekial an e'§.f.aJia n Ik! rn se~'e'rl e 5 v'8:5 TemmllJi!z gunG, Den~zli Hlleye~-u M illlliye Reis'i hllrils:~yan/llalnm lien gJ€~en~€irini~, Temtmllliz"da. ibelediye bTnas l:ndia ib1irroplantlya Qagmr. 16~to;planUda! 'Rlum MluUO Ahme~ H ull!.!si EJend i, G(mca~ ~ 'de bulu nan olursa, Oenizli'y 11J g,e~d ~klefi Demlflroi Efecle;n" a§ag ~olal<itelgraAia. RliJm~ail1n fi!aklini~ ,erkekleM goO ,@!U~rlir~eoelk t:akd~rde, YUl'1lianh~arm. Alfc!hn ve N!~:z.ij~llli'deldu§u gibi o ricae~mi~tir: y ~.Eie, 'og~'um, D\einizl~"deRUlm~ar mUhirn bill' ek:5Jell"iye:l ~ehri ya~l\:llllrJ I kaQaf;iI vehaHca i~ke nceedeceg i d ij:e.il lIl'O@!!si ortaya i3JtJillir. atb'lll biralra, .§Ie!l~~ H "(una-n w§kiill etlL 'GeQE!ll1 sene is~am~araleY,nine" "(taoalnl Iliarial iUIlilharllg Ina terk.e:tmelktell1s!(il, Antalya'da bulunan bQm_bsr 'fa.dalar i~temi~f;8rdi .. ~1iJ hal.ds: [)eniz~il'dl8' lkaran iislamllalf \fie eephe Ikil!!weU te~~iike:d'e kalaooktlr. IlHii\~ IWJya:nlal!'!nLerolh edilmesii, lE!eJed~Ye Re~si H2:tOII'Jevfil<~ o'llm,8:zsa, Rum, ,eml<.e!l'tllerifllill1 Oeni~n'icle,n k:alldlrl~afak Mu'dems GiereH!2ada Esat Hloca &.§raftan 6ara:~~~u dalhii'~8sevld n~ is~,;i'm ahall~ na m ma Inca ederim~(8),. Salih veG'ly,a.s:i Etiendliler tallail'~ndan lbiirfllkiir olarak oFUalyaallllllf. Komr,ser Hamai Beyin mOdahalesi u!Zenne MufitiJI bu relgmfla biwlilkte, Dem~U'cii Efeden. 'lavas's gimn:ek ij~e;re ~~in ist6!mi§,. D,emirdii"de,. Incasl n I liIiygurn i:lrufikir Iben~msenmeyeoel<itir.
I l 1

va

1.2

HLliylu H!uyund.anl ... Tam burada, Deliba, isy,anllll'ililbastllrma'lic g:5:revlyUe yola ~~II:ktl'k'arinda;1M.~efilk IBe,yil',el Demiroi a~a:slll1da -baZlllannda dogrudan dogruya dil!jmaf1lll :~hre davet ebnek_ ~e1<!1 ,olmal<. Utzelie~y,a~a nrmrll§tlr. Kalldl~Ikji gecel1l bJr 'kOnlJ§maYI naklelme:k: IOnQm(i~O 'biraz dahs h':!d'e bu nu kOi11J1 'edii"lIip ta rtl~ an heY'81t, Denizii hal k 111m aydlmll,B.tacaktl r; so~ kOnll!SlII kOIJilU~mla,'!Jam. 'm:illi 1b~1i yaJP~ Imalkt8Jd! r~ ~I[le mii:lici temsii~den mlmam:en luzak, kendi Io;~ndine i~eesslus," gore\!' h;;i11' yola glllk.1~1I:rken run etm ii§ii,yeUm2ioa~ dakuz ki§,idlen mey-dana '9,S),lenIb:lir lE:ren~l1Illuzal1i'lla~1 soygun yapmamalSl i~n M. $e~k, heYlIUIr:. BliIlnitl:Ul, Den kli hallkma "t~m! II' edlilm,Ss,Li'lun Beyin ~Wlll"ila. Demlrd M~ehmet.Efel1lin verdrgi ~u C8\1'lilP ilgi'n9Ur. "i1K1~lflla'1i1 blr bl.!QU'Ii(51enede:nbeJi i~i gUru rrnn manb'k \I;e insa1lllab'lgd!a~lr biryarlll ydId.l!.lr~ BUlin:sanlanl1l ~ Heyet= buh!, yll9 Inlillk. va ';2I1itesiZillilk~erianll 8.§! ~I al: ,de'glill llili'. dO§man 1<a11,ISlllnda h~ma'k ol:(lu. IBen ),aIl1,12. m e i Milliy;eden kie:ndlleriine Wtun parasl diyeoek leader az. Kar§llnlzda koskocaman \Ie iyi donatllml~ bir ordu bir lhafC;;lll<:.alll.p veriyordllm. Anuvur 'is'yanlilla, Bolu vSl'Chr. Siz lilse, imiilislerden ve getelerden meydarna. i6,yaWlina glden zeybek. ki,zanlanm asilerden alman gelmii§, zaYlf k1iwetil1lizle, bir seneden ben y,enUerek. Menderes'o kadar geril:emlfsinlz; Ca,nll'lIZI dh;;iniZie paralarla oepleri dolu geldUerr. Egil:u bu 9 i:dleoegimiz taka;rak, y,apacitdigilfliz 'tek. :~y, d~alfllilfl ileri i'na'l'i9ke~n'i: yer;d,e asl Ikiilh1erin Ipar:a,slna ,ei silr:aulli'mey,eoe ks<e:m ben lou i§e gt'CIemem. 'CUf'I'k,u, kllzan~an men edemem, yava§,~atmalk olmUi~tulr. AAlI'k, rop sesleri ~ehrinizdelil ler dUyl.Jl~makta,dIf:" Ost.e<llik A:y,dlln VB N1a2iIlIU'dl8! da~man~ ni as~i olrma~talli1ll\ara el :sulr,(9:111 olursa SOil: veriY0rlurm vurururn, bane ana gloll1e soz ver yal gideyu'mr :ya yaptl'lllJlan m b~~mek~esijniz" Kar§ II koyaca:lk bir ordunuiZ doneyffimi"'(1'()). NHeki m, 29 :Ksis 111m 1 '9Qi(li tari hinde, o'lJlunma,dlg ~'9 ibi, as ull a,r,daJIili eni sizi idare ede ill b B,uyGk. Mililfeil: Medsi Ba:ljk:snhgl'lI1a Antalya mebusu '1I-Ia1ife-i u-l zemin padi§atllnlz ,efandinit de, "Oil§mfma, r mukaJVe:met le'mneyilliii"' demektedir. ,13'~I:e' Ibir dlulrum lHa~mdulllah Sll,phi VEl Tahsin il'1ll'!lZaslylaQekilen te!grafta o~eUe:"Aksekl ve Manallgat kazal'anna ge;llip danen lKalr~lsmda, eillbeUe, ki bu sese d,e! kula'l!; verenl,el' IDemirci IE~e''ta'IiB~lnd,a'l1blJ iki lkaza Ua bUill lara baglll olacakhr •.olmu~t!Jr dar. Padi~ah v,e hOkUm8l~i:il iste?ii' nahiiye 'lie ktiylere gionderii len Qeb~'lerQ y,aptlklarrr n dogrultlJi.lsun:da han,:~;ke~ edilme:sinii istey,enler:" kllissea 'hmu~1' :diiye ,adiand Inlliu'l 'lie a dQrnemch~!',(W§uncelerij'" yagma, lu-za ,gecme v,e dnayet sebeblyle AJntalya nk~darda o!lan, HUrl11yet. e, hilj3if IFllmasl ~araft.alrlarldrlr. v merk€:zi buralard!an g5l;: ,edenlerle do~udulr' d!eni!eiI"'elk:, I'la~k ~n bu ~ik_ayeUerine' Ikat§! ~ ke'si n leWmatls n n~lIn D'e.lfl~zjlli'de, sox: k:onliJ'su heye~wki ililsalflllialUlin bazilian d,a ~i~ii I~~'QIola b,ni~r; anel Ie, "k IlymeH fialmb,iiye'llleri rHi! bekllll1id~i ifade edil'mekLeycli{1~)" A1bay M" $:e1iik:'Seild'e Ifl:emilici ara:s~lIiIda g,ecel"l, yuksndaki ibret verici kadalwd'~r Ikl?' Itl1~rt:lla~. De:nizli'de, ne'deAI1a.dolu'nuni n.s konu§lma. kuvay-I mrlilliye iQindeld bazl, unsur1arlln, ba~ka billi yerinde e~lkin olablilmi~:lel'\d ir; aksi halde vSltanm kurtulu,u mucadel,es,ini !kar~~lhkslzj I!<curtulu§ m:umk(iill olalo:i:rir miy(liii? y',apmadilklannl gos;t.erdi~jI1 gllibii" Mustafa Kemal Atatilrk'i:i.n. a 'mu.azzam" mUloa,ci,e'!e,yi. tlengii ~,alrtlalr RUD'lhlli' 'Tehicir EdilliiYOlf alhnda v;e l<lTmielil, l1asll" sa'bu ve zek.§ lIe idare edemk RI.I m erkeklerinin go!t ettiril meSH karanl i:lz.e:r,ine ba~a ny.a lUllSll§!brn 19 I nl g6steren 6rll'lleklelrden bilnisi alm'as II haklml nda'fn oak :Olnem'l iidiilr. Elu lo'l!aydall'il sonra ,ecefilk Bey, Jsndiarma YlU'z_lba~1 lwat ve Tegmen Failill R e'~end ih!lf! bl!l g'orev~,e, trenl'El,rlle bil~lllll'l.teDenizl ~'y,e MiU:SIta;fa. Kemelll Pa§alnl fII da isajbl~~ ta:§a.caJlk., Damin::! gond erllli.. S'I!J bayl ar hi u~:Cimelt, d a~r'8,si:ne· g~de relit de "aki beitine' doglliiu YUI;'8wlan maya ba~'~8iyacalktl r'. YukandageQen, 'kl!'vay~! mil ~i}lle;unSH.I llarllnm m gor-evhllirlI1l1; sOylel11'er. Burad!a bazill Ikimselertar:afllndal1l
Akhisalr'da, Manis,a.'da" Odeml§,'de', Aydg n'da
i
i l

Dalla sO!ilm~hri!il nasil iidalr!elMil!ecegi ve ,a:say~§ilil l1asllll6a~'lanacagl u;z,elnn,de tartu;;~11r. Sonucta, "H[ON'l Etmeyeceklerin IHukukunu M dldafaa il!;.;in H ulk!umele I'!.th.lzaheret Cem~'ye~il~ ad ~InI '""ereoek:l,e,ri b~r h:eyet oh..l§'lumla ~karal'lail'~rlar:IHe:yetJl1ba§1ll11a, Itlemtrd E~e'nin azldigf Hakim Kahlr:armalll'lSe,y1fiBey getiriHr, Elelediy,e Reisii HaclTevflik; Kara lHa,c~oghJ SaUl'l, FeyzUiUatllloghJ Ahmet. $il"VanllOgrlu Naklip, AhmeiZiya, S,ara.;:ogl.u Hac Salih. Odaibariilogiliu Hal'ill, ~irv,anlloghJ Glli)'asi'!J\e emekJi Jlancl:arma IBiinba$IISI 'Ibrahim Naffillk E{Jendii de! lleye~lnlirY'eleridrll1er:., Ibr,ahim N,amlik EfendJi, asayi§in 'lemJililiii~9il1heyete ,allnml~tlr(9). Y!.!Il<afll,cla sQ.z. e;dli 1'19111 :Italy,anlan n rel\ciid mese!es1jl, D'ell1luzlJ Ihalkm m b~~ a:ylbiym I§, glb~ al'9 1~alfillmalkta.dI~. Baz,1 he:m:~ehrilel~imde'n bil'e, ~Deniznn~:er, 1,920'de mem~'ek:eti ~tailyanllaml venyon191i1'1'11§'" anlamru'ida if'ad'el'er duydll:fjUr:l'l olm.u§;~ur:, HaUl bunu, Derl f!ZIiVak'aS.ilni i1 sebebtzanned enler deverd I r, Oysa, donemi iM i nceleyen'ler bi'lirler kii, buna benzet§iey,I'er, 6a1.llke~jr'lde.

, Yuna:n Ordusunun hlnClnl ijnlemek Ih;:in 'ou i§ten vazge,;:U mast say~ielil1k 'Elbe't'h3: lid subaY!ilu v~ge9meyece:lklliertif'~r: ancak~ !polis '!I,e jand:armalarln dSI Ta\las's 9itrnii~ ,ollmalsn I'Iiledeniiyle, l)en~Zilli'd!e', :bu go:rtervi yen1neg;etirebllecek bir k!IJwetin bl!Jlulnm!adlg~~ II anJay,arak, duruml.! t:elg ra~'aka!l!lnya~a 'bi1dirilrler; IBurum O~e!'ine IJemiroi E.re; Qluvendigiadamlan Man S6lkeli Ali E.fe,yl., kirk kadar zeybek ve millislten olu,an bilf' mlirfl'ie'Zleyle OenizJii'ye 'Qonde:rill". Ona dis aynite'llkin yaplla,ca.!(, ada dinlemeryecektirr. 6ayramye:ri'ndeki Maarif Haml1a y,erle§e'l1sa~en Ali E'~elmOfre~esi., Rum M!ailallesini ;k!u!jistn r v'e 10:1fl Ibe§ yaimdan bliiYu:k RUlm er!oeikJl',elriniClplayarak ~isteyenlelil ,ailleler1iyll~e t lH~I~kte~ trenlerle IE,@rndir"l(9:,Sl8'vk etme'YB ba~lar. Bu i§iil9m 1 Temmuz 1920' a~mllS'O\na erer; Rumlar Denizli'd)en 1591'10 ~r'e 9ijnderilmT~!leroi~i'.

13

S!ndl!:rg~ II.SU ~yy.a.'n In ~[JemMdiIMe;hmet -Efe~a"d~1-l<itaJbml! nlkapa.g ~

bm:!llll.!ril' ro~llOOf!!lflha klUnafilll~ml~ degijldir. Bu unsurtarm. en 6nemlilenndefil Ibhinin lioen ,oIan ve Mini M{uc~u:.lele.fe, ['I:kmtllan 'torok. Ml Ere" kurt!lJllJI,ea ka:darlilm vali! t~llyla. ~h~mll~, omru:mln sonuna kadlar d!a, dlirils1 tbir insana yal!i;~~ma4'acak kiUQijikbir ,olaya 'tenezz~1' ememl~tir, en Tanhl, onu claiboyle yazlyor; 'IMe§'iU fIilI· G e eEl Deniz~ i'ye doner.5iek... GOl'levifili tama.mll aid Iktan 'scmra~ notma~ol!arak.mOfreler:tln Maarif Han!lna ,r,;;ek)ilip I!stiraha.t ,ederek, ,eiitesisabah". yal1~: 1emmul sabahl 8 oephedeki g:oitrevine:don mesiglefrekirdii. Ancak boy~e olri1aliy,acak~~Sijkel~: b~~kJ!ISII Ali mad1amlanyla yaml ugill 9 i:dlecektir. Ajlii'1~ gece K~us,n Murat Eh3,yink:~.lanlarI HI r,iisliyan Mahaliesililldesa~kmt!h k1arda bu h.J n<9Joak:, Sijkelli Alfnii:n klzafl!ia~11 da Qayiba_$! Mal1al~l]esi.n(h!!, ~ehr~n vawllilldillnsan~an r1Idan, KU~~~IU;:I i Ahmet. .Agay!a" DlEi),g.irmendii Sadl~k' In e\l'i,e'min~~oyacaklard:lr. Yine '0 gece, clu§;mamn Cal Ozelrinclien Den iilli'ye geimekts o~durJlJIisoylent!si, zeyibekler tairaff~ndlaf1lmahalleler'8: yay ~lllmll~tl r; B II.! ndl!:llin m u rat, pan~ k n,avasl yarat.1 P. ~nsanlarm yiJ:!ds, h,a'!iif palhad1aa,gllr nelerivar·s:a, a,hp, Tavas yo Iluna IIh kli o zaman Camllillk:''tan ,g18t;erdli.I l

kacmallarm~,sa~lamakhr. Nitekilm de Syls o~mu~,; , 0 'Q:eoo pek 'Qo¥;:kimseCam'li! k'tesoyu~m!!l§; dlU§milJI1IIII1 ~gelmeiMe old:u~,y habennilil yalan 6I:Ch_l!'9lii 'dasabah~ey~rn a.nla;i!11 mI§tll r. llE,IJ'it:e,si buNlll'l ha!lklgia~€yal'1la.g)9ti~en 1 gun '0 g.ecede' !liellier~n ya~and ~~hm. glUl!II ~am oWaralk" bu blll]E!imiyoruz. ~nsanlarm, ':mUhi8lyyilelelindo' canlandmarak. b'liJ kadar o:l:a:y~ yazmallaru mUlmlk;un mOdOr? 'tazu lanla:r, y.a§!!lll1lan'l:ann Ipek alldll r. Birom.etR vennek: isterim: Hii.Q b~r y,erde: yalZl~mayan,allilcal<, SOI!<J8~t A~~'n~l'1Ia.damlalri tam11lnda:n .wYUl'rilfl!!l~ olan evJerden ollis-i, yine De!1l~i'nin va!I1:I~I;d!ailelerin;d,eln 'labakTopa.~6'mer0:911 Hlaol S.aU'h u V'9:'Haclll Ra:~iitkarde~lel'~1iilevidir. Hac~ RaJ~it,me:mum Ra~it Ozk_a~de·i'in ~o~m.20(5) ,g'edesii,ci~r. Iki keu-de§. Kru)rU!,'lfiI'ar Mahau,e>sinde IOmf ilJ;Umilfi!l (~ilkmaz $ol<all<) sO:l1unda, blJlllunan'i' btliyuk blr :Oah~ lQlndle!kiBVilerfinde, '9:eni§ bir aii:le olarakya§;amaktad Irlaw, ilB~lbUgiyi barite vefe:nl, ayni i~rimlln ba§ Uildald evde oturan". merhum Hlamtdli Geren'dir; haUl!, halilk aras~lnda", ~GumGI~leri Hiiaci SaJlijh, aJl~!nl!arll Haci Ra~it saym v~ wrmL ire denTmi'" ,d~yeanjaJlril1ll§'t~r(~I.2).~em, m:emum Ra§~t19eyle ~kimba d:a ,o~maliHn verdi@li fmkanlade~alarc8. ve saaiUeroo ,gtiru~mel:it flr:sal!nl i:n.!~dum.Hemen lne;rgow§memizd!e, oo:zQ _bu oray civanndal ,(jo!a§tlrma:ma, ~gmeflll, Ibir 'IOrlOI, "lE.vet; Ibm de. Soyn1.u~j8iron"· dedignni diuyamadllm. 'Cilink!l:i il1lsan~ar. kerdlerisaw nmas~~, ar$,da~mlndalkilersi'lah111 k olmasmai ragmen, sO'Yl:lllmu~: olm.aYI! 'ar'mesellesi ya,ply.o~l!ar.; bu daSion derececi',e daga~dl!r; lkaldlll ki. b!!.l W r olaylarda. Ibilyuk ,o~aSIII'lkla 'claJP" Ida SO!:!:. k!OIlI!.lSIU ,ci~maktad:'lr. :Bu ne~,elnle ,duYiu~:mamll~ pek. col< <ClmaYI,n. ya:~anm:l~ alma ala:sl~'lgll'~o!k yGkse'Ik~1<r" 0< I,)!g'l!.Ilrsuz 7'~8 l'emmu~ gecesinin yansu'i!l bir iki .sa:a,t ge,ge. DenTl2:n A!h2H Asker Kalem~ Rems!ll '(as~e'rI~IK ,uOOSll ba~kalil~) A!lbay "fevl'ik8*Eiyd€:n, lUmen Ko:mutanl A1ba.y M. Sefik iBeye bTrtelgmf 9;el[r; Tevfi'k Bey telgrafta: "'BiIlIrs!d1al bulu !!lIn .z.eybelder hal k!lln ma~~ na. Irllilna ~!ll'(::avuz ed iiy<o~ar, b]r h:adisle .~~ kaoaiQ lin ~ arr:z.ederiml'" deme·~;;tedi:r{ 13). lBu tell'g r,afian yalk~a§~k yarllm saat SO.liIraida [)emiroT IEfeye,-I[)enilli'yi g'eQici o~i!i:rali:rdar,E! €<bm€k[iz:em iki!Jl1UlmJu~ alan heyeien bjr te~glr:a.f'9€kilir; aUl!lndlsl. ~e}l\eUrll !reisi Kahlr:aman Seyfi Bey 'lie (J'~g.e,r :sskftZ azaf!lln, nrnzalan bu1unmakta<hlr. rle~rafl:a:~Buraya '90nderdigir,diZ .ze~ekJIer hal kin :malilna, 1112:~natecavijz: ,etmelkte o~dukll:annclan.vukua Ig,e:~eQek uess~f ib~r m h'i!ilriisenin me!S'ulUyetilili~nsi2ie racl o:lla,caQlln~Ibey:an ,ooerilZ'" den~ll'mektedir(141),. '9llin iQTn.~a~ma '~~' 91e~enlerindert!erini anlall:p' b ~~kayet ciehl'1ecekjeni iki ~merclr buluf1lma'klt~dIf: Asker e olarak Albay le,vfik Bey' ve hiJkliimEi)'ti ~elmsHen so:z: konusu l1i,eyet Heyel~inoeldigite~g!mfa. d~ll';Ikat g'iiUr'S,e e Oemira1 Efey,~ad~£al tehdit eder blr <iii kulllanlll'm~!~tlr. i Q diOnemde D\€lmiroil'y~ !ehdU edie1bileoek. hir;bir kuvvetTn o11madf911 ve,mtn;m ,emnenirll cezasMlll1iIi de ol'Om 0laOO911 bml1d~~i alde !bOyle bjr em ~ullal1llllma'k: zorum:JIa ~hnl§!I. h neler duyu~.up" nelere ~ahilt olundu9lun!l.!n blr gi5stergesi giibjdir,
1"11

o

14

8, iellilmu'l~Salbah . Posta IMiudu . 8ey, hukilmetilnkal1,llslnd\a 0111Uf!l8 ' . sonn:a da Ke!nramairl S~l(fi B ve Y' Tevtik Bey g,eillirler. Ha~k postanemn ill doldu!'m!.l!I~ ve hali IIldedi:r. HI:alktan bkrsii ~ancJ,arma yok", ne ~pa _ ~el,~[)1;1 nOmllale rum donOnce,ye cadar l1!.ew~e:sRendi mahallesin] lk:orusun, HI ristijya 111 aMlllesine M de k.om§u mlall'ltaUe baRs I Iil" d!uye cevap verir. Bu saJaUen i~iba.Mn de. cepheye a.'. 'IIn.lmalm.I~ o.· ~ ..·.,.I.an "1I':l.~'.taJ. .e.lm]III.I",.. ,111.1.8'.d.-,.e.,..~.i.f·~.el. v.e .•. .• klil . ..ri r1. Ellr. :SiOlPalar~a ~o. a k b.a;~:II.a .. ~ .. r.lnda bekl:e. meye t.u~~I(\l)d !.k..I!an 11:armda!1!1 tun de blzee al8iym klllr!~lma nakta ,g'li!v,en~likh'iirini aglamiillk s In lite,nclis~ne i\lie,rriil'mesidillr" Emeldlii Jan Eliiin'ba§lsl I t;i,ral1liml NamH( Efendi da, a.6ayii~ i§l.eriyle IJJgra§maktad~ r.. ' GeeB I:h9rmirci Efa-~ :saibahlBy1n ike'ndislne, i'dsld ,aSIIIil~, bm:lll!arlll1llll1l siliu c) u ~r~nahk:. .acakJa flll:n soyl,€'y,ere k, hakJ,e,n nda ~ ikayet II oldugunu sOyrer~Caf!llslllolan Demiroi, ~N!€yalpm'!§iISlJr aea ba1 diye serunea, ~Glalliba maJa rza ,cio!~llInalll diiye cevapv'E!rijlr(115h Bunun ij:m~ine D:emirol! All i' y~telgralf ba§llna cag 11111f. MOdOr $,1] reyya Bey, Oemirc~ IE.fenin emrini,. Malalif Hamnda lkalall1! ild zeybekil!e, knza '. -rip otlJ.lllI'ImaJklta1 0 .Ailli ~ . yEll b~ ~dlirir. 1i VEl Iknmnll!an,. k~misuwlii, kiilmi 'Y,aY,9, de' -.do:n€~~r; sake Iii dahil, hepsi ,aglr salrho~tlllri Busllr,aiCIa 'CaybQ§i1 VElSaltak.'taril'gegen b[likaJ;: m~be:Qil'1lsilliah'l~m Wialk taraf!!lclan el'lertMen ,alllnarak hapSeclili~er; KSJ}lahk Ma'hailles[Men 'g:eQen bir gruba cia 91yini§ey .. ~Ill same halkll n, I(efl!d[~il1!isawnmal VEl OOlki _ duygl hareket ,eUi!}i anls§ ~lmakta(lItr; f1lie de 0,1188, ini s.a.vunma ,glore:v~ ·..iba~ka bir 9U~ o~~a 'resffi.eni'kel1ldi!ell'ine verilm:l!itir. "I!i Ib~~ bi2!Si' v,e'r~lil" v i ~alralb]f'lidliQin~2ide'~ad1a 'E!,ci'l!!rll!z;. bir ~emhk.o.1masl J blr sayl~mi~. bllJliluni Uzeririle dla SO!keli'y,ii, mala, silahhlmnl vermi~~erd ~ .. !rz3 dokulm:fl!!klar'l!iQin alZarl!am:6i_ktad! r, Oyle V~yB bOyiI:e, Sij~€'l:i .A:ili Ere ve on b€>~kedar SOikelide, loo¥l!e bflr .~e.y,ol'maci ,gln~,ounu l k.~zi!n~". ij~m!an In ,g,e~d~giii d habeinnin y,al!an 'o~d1~gll!!nu klendis,linin olciOrece:g , ogJle donen Ydlz:ba~1 R'II~at Ikl:mn~anngan baz]lafiltlilll1!i,Rum :". a~arl rnI vEl ' birl'iikle'. .!BaYlralmy,eri a~d:llklarlnllls5yil:etr:. GcrrY.§m.e·IOeml = erhal y6 aim as!!;:i tabak.n·a,ne ,Gonc:a II '1'8 d,5n~emrIlY~ 8 sena 8Iner.. Sa bah!~eyillil h~'Z:a$ma _ IK~z Me!sl,el< IJse6~) Mesarmt Klraathani9si ,enu ndJe,~oiplanml~ cI~anlbuyuk ge,11,·tabal<hanelier yOl1,ul"I;~dern.l<aJ'~ye:mlllm kalll!ll.b~~lllgl'n da, Sakeli .Allli birnkte pOlS: ate~ a~ElsonuclJllmila, SQ!k:'e~~M ~~9 lie Kara A gelmesiel1t~e, ii!Q~erinde, dia builL! MiIJJstaa ve ismind,eJki~n.za.n~all"il' rulilr;" k Bldu ':a ibbydl k -biiir ka la ba~lillk pesta ne diger klzanlarsa, ;~dmi yarahl" bahr;eler !~.nley.e,ca n ve O'~k1SiVQinde beklemektedir. arssm ill da~arak. kaQ! p Iku rtulll!!s ~rasuilda I)e:mirci I~fe ~1:!1i! Stike:lli I~fenin ka!~Ued1e tUJ~ulllanY(Jma~~RI~~;fIE;f:e:ndiniiirl opugl!ncl8i~l" ~ bulu n!!!fI:lJan Ifa2d I~fendin'iin de Ibileginden bfirer kiiJllil.m~n S~Yimlgll' J,~Ulr, -. -. ' ederek, "IEfe tHJ ha~:ns 8_ o~acak?" die'mesi . ~Hla'llklll11 ur,l:<imemesi ndan 6'(mra. 13011l!cal ka.;:an I]k:lulnlardan ~'yal il9lin sUahllanm IZ II siz.e verelim" lMaaJiw IHsulilllndaki dummu G~r,einenI~e.mirci, birl'Op, ~ m~'k:i!1le!Jli kl Uilfr;:k e"iiyala rI ' . m IZIII ,~darak ist6l!syona v.e.c.8. p~e..d:s..... 98:lI\:tli~II Zei. ,yb.e. ,klenyi. 1.IIEl.' [1iSIi1II,zII'y,e ge.~llr. . :n . ... .. ine~imf' . . ' ,eIDll~~w(1'7).,Birrba~ka Once, Ist:aSYOlildrilll cepheye un :S<9Vk. e~mekte olan A anilial!~a 'gore lse, postaned!en Q!I<t!I!\~an bir sure, sonra, Kambacak. Kiadri Bey oldull1U1Ur. rd~ndlan. kend:isini ·sagda blrsoKa,gin Iba§lm:da 'oeklem:elk:te alan silliilhh ke_r~ll'liamaya gelen .AJbay Tevlik lBeyJ~kJzali~a:nn, ~Istese bir ,g rup tar;afEndlan (J:ulrdlulruluriar.G:rtJlbun ba}il~ncjalki, biz~ k..uritarabU ~rtW dlemesi Uze:rirHlh A!Ib.ay M. S~M,lil< aIO'81i1i .alrllk!llll,iln v'el s:al<;31111 lorr ,adam ( . $ rI onUnd!e, k.en,cj i tab.a.noa;sl.yla vurarallc am:aslnda bulunafillSiO:z kOlillUSIJI, ~atnsml., I·Wa.ell _. . _. SO:nICi!,,ga topu, namlUlsu !~:elhre'gonGk Efe:I1,tl'i iQilidlil'~ anla§lllmaldad If;; ,cllinkul,. e done:mde u o~arak !o{l~raya.,ma~neli tn~ekhl!n de tnOiirumet ornurndleki kll ·~.~.~Ik~~imlln y~g.r.lt~aIIIS~ lid.L.M.-, $... '0 efi.~k"Bey, ~H. . kikait.e;n.' ca.dd'eni rnildyon[J ~'e y8r~,e~~'~rt.ere altml~§l Ika.dlar 8 )lfI:g.lilt10:1~. rde~'tl, .... d alVram p o:I,a. ... i8!.. kk'lfil:d.if! hlQ IDelilb:liliyi, SQn"gIIiJSLlIZ sualsiz boQazjllat~r. Takip 'eden iki .. y hi .' nca de lbijtunieh~r \fe' ,zeng'illll bir ipl!!cu _ _'. . emek~edir - y~~rm !"Vow)Salkeli gill. AIW'Ye, ~Ah,alii :stzden §,uplll,eleniyoJi. Bi,v w,enahk. lie 9a pliJIlcul.a.rlall!,af'11 nd:a f!l scyull!! P yap'mayacagm.lza ahaliyiinandlMal< ~Qin silah~aflnlzl ~ir~

e

'!

••

ElJ.

'-«1

j

~

1

1m..

.

15

Evet, Iblillb~r kalilia::mdll!1 !;:i]nk:U, aldurU~n'ler aras~l1Idj[j Deni!Z1i Vai<Jasl :n? ,.. Demiro1'n:iln [[)e:niz:l'~Katliaml ml? ,.. bur Iben~eMil<:tbir 'lunsiicam' yoktu!r:' cemiy,eil Milll~ IMucad,e!liem~2)]n, KJUVa"'Y:11 Milll~iyed6nemine, yijnlelil1;: ~ ~llll\en'~er ~Denli!ZliVak"asl~ a!cll~yila a~~lmlli~ 'olan i:lu olia~l g:er"Qekte. glibi belili bi!rzumreye y bUiUin 1'1l~.te~iklller~H~barlylal· tam bliilr kirtlilli a mid III. arasmda ~lilm d~evaili'd~r,cahil de; 2i€nlQiiin de v8Jl'lc:il:r, r IEvet, bu bir kal~l~aimdl r; ~unkU, infm::l!ar yaplllllllikem, falkir ,t'j,E[!,: alloay dla v·am II[, nefer de; halk;im de vardl r b liraklllnn~:: ulnaRemeyi !sorgrU s'ual dahi yoktur;. Hler esnafda ... m Evelt;, ye,ryIi1zilndeki t::u]tun dillerde bu f]ilinsOz:~uk haysi, bjr kll!zanln ~lki hJldagl1aras'llndilich r; e" e1);lle~1e~e! C c kesul!e'oeksiniz., haYI r derse ya~ayacaks In ~Z. Em'lli€r,i kalllllilQl1 ka:tJiamdlr; '1unkl1l, 6lduru1'enlsf alrnslnda yetm~~ ol(i U~[IlllmM~ alan 'kl.zanlalnn gOiZu IiHj,S bUitliin IEh~iiilr!z:n be~ yai§:m.dia IbiW I<:adln~ P\E!llim'ba~rdan 15m~1fAYFje v'e, su'Q!udl,.llr~ or!l,.IIn 'f:Qin.58 I<i~ijold:~kraf!wvvetii .bir ,o!aslh k seklz ya'i,!lII!daki tOrunl:!1 IHaliiII'ibr:ah~m de va.r..:hr. Em,ir n ela Id, otalll otdurul€n1er I[cst1€sinin 90k daiha lkelbank '~m8:d~glna Ay~€'~~n· '(ilde!1iI ijld!utrilldU9ilnuanlayabn~riz; lelre' bal§! o~mu§ ve on lalfl, ID,erll izU'yi ha rp §ukretmelo;. ,g~~m3Ikilyor: 9iu i§in iilas~~cer,eryan eUi~riil~ bir Oenit~i ~i 1 canll~ tanllktaI!"1I0Iin~eyellim,. tan igllmlz R8§it OZlkar(je'~. e:tmedsn Yuna ra'a~e:s~iim,e,tmeyesevk etmi!slir: ,d!egill ola!'iihte 9~11 ya~h;!ln ndad ~rVel an~a!1it~g 0 ya~ayan. ijldJUrrullmes~! parl;8liara a !llmas!1 b:He ',carlZ'C1ir. P~l!\ii'! neden01dtjru~d!(j~ll ml babasl Haei Ahmet. O.zkarroe,'tir: u'••• : lkiumatill'1l selrJl:zya~ll1ld!alrJllbfr avWusuf1Ja bir ~UJrsukuruiWOr, yakala,yalbildil<len h.erkes!l b~~e,lou 'gOn kiml anlaltacak.?'.. Hangli vicd:an". l1l!angli'e~II, rmlak ,eiUr§ ill rebl Imi~~tir leU k bile, geUni;p, SoRell AIi'ninaJ:lamrl!afm~na: gcstererek; ~Bu var hlang i iPia Bay,a,r da, trirny(h?~diye soruyoriar. ~E11em oimaya.n yok: 10;1. bli.! da demJilrikJsn: li.sya n edip du~me,zdi. kOrluyia Illg~ln ,o:lla'mk, oak yerinde b~rlespme,~blllg(jj11J, validl, btJJdla. v8'1idl ••• ~ disri'kEl!n." tmU!ruz.am b~r tliJ~lJilolJllama. oluyo:r. IBu arradlal balt)amll va u§ ,ortag I Dian M Mslara diaili Denl~iimer, bunun haliraStlnll1 !sllmp' iQinde ya§aJ~ar;~ .. . Tmiincil:oglu'nu cia gij~(jrilYQriar. Babam; ~Fll!!Z!L!1i esna di€imektedir(20). klymaYl1!! ,- ben hoca:ytl m {bat~aJmAr,a:sla Camis!ul'1lc,e hOC8i~lk yapa:rtc!l}tavlJI'k bale kesemem, dlegfll k~ in~afll da cant! I1ma klyaYlm. ~ 'd~e·mi§,. Bunun Ozerin!e D!emirci Efe, MaQera.··yw Ibrahi I'rIII N'a !1'iI!k KenUe. bu terorsu rerk'€:n. herk:es C81'1l111n ~nd:€fdlin€ k12ls.!nl~S!rr:a initrleniip: '"'D'oglfli.! dUtrust !balkln, orllma.y.an s ~nsanln canml yaldlilill P' benir '9Iunahar(!') sokmal1f1n!~ diye d:[j~mu§ va -birQO§liIl:av<3!l?/a oltmalk.Gzere- b~r yerr.eil',e' Ibag t!.fIyor. KIIIZ;3,n cia, ef,ani 11! sintiirl,elnmesi [i:zelr~ne, kaIQmlll§l!tr,Demiroi E;"fe. olarydan ,bir haHa: ,<adair ,S!onra (,15 .•Temmuz 19,2.0) Mlug~a'dan DefillHzIi'ye gelen, ,€slkii ko(irusu:ndan kekeleyince !labam kI.UitU·II~ycr. iMustata Tu~(jrnciJIoglllU lse Imaaillese·f k:lul:ulamarwmji ve di'9'er Aydilin SllIIlh Ha·l!dm,i Sn;l,ch.rg Ih S[ilreyya E1eye SI k. sl'k, t': ~L!litu~ular g:ibl, iIDgazllal1lmak: SU]:1B~¥r,ealiledHm:l~Ur"'(19). "Mustafa KemlE!111liU i§ i~in nil!' dU§U'GlrUf,. Ankara bur ~~e, k ne der?" yollu .$orularoo!il1laya.~ y,ap~:g~ i~[ Jg!ndarn korkmalya ba§:llarml~tlllr. SureyyaBeyirn . nl~eriy~,e, Ressam Ce:VdSit$e:msiog~IiJ'n:un~i~Hen1yle Demjrcl oia:Yln e~·8ba.~llan be·~18d·~g~.'Ie ~rmlilJUaka Methm:et IEfen~ncelladl. oe·;za~llandl!rmcagll!rl" edigiUdol<uzki§i ha.riQ, lJ:en~ililere, d ("20. YGz.yill Ba~!arlln.da Den:iiz!tr' kUablndJan) ilif (!)iilan ,e'tmi9 ve evletnine, ii~le'rine, dO'filmeM~rinii sagllamaY~1 ';;;8 ~ §t~r, Affediillmeyi p' kesin o~arak cezalandlnl,acak o!l·an doklJlz k~l§i ~urnlardlr\(21): ~. , Kaya~11<. Malhallesinden H:a.ol IF,e'VzizadJe· dL· ~htiyau.Zabiti, [le:1iklli:C~ ar iMahaUes,inden Ha,el HalJi11 n ~'It:Halh~m: Efend i mlal~\Hjurnu IRu!lito Efend l. JafltOOr!'1I'LIEl Bn, m(U~:ekait!brahimNam~k Efundi. De1ildi~ln8ir'd8in IFiacl.Ali oglu ,lJ!lccardan N:!lJr~ IBey. Beledi~ye Reisi Hllaicll~'k lE!e'y. MilllU E'~e:ndi mahgumu f~EJendli, Kayahk MahaU€!sind€rl Odab8i~~ogllu Haliil E.fendi. GQ rcall1llMalhaliesinden Be:ldr o~lilJJl AIL GiOrcan lMahallllesirndelll L 6!bip oghJAh met Ibmhim Nam!lk BeY,Siokeli'nin vuruldug,il! gUI1I'lercle. hem m.a'U:Jlm b€iyetin rLiye~$i oldr1i.!911iJ, h,€'m as,ayi§li saQla.ma.k: uzeresi llahll grupla.n n ba~1 nds gIOiriJn.(i09IlU nden, Sok.'elii AIi'nin kartiiUennclem say~lrhyor. dioillaYls!yll:a o~:ay!n ba~ 'Imusebibuplerind'€'IIl' biriolarak gOll'lU luyord!JJ .I)emkd'n in, ~lnUk;8m f~~nDenllzlli 'ye, ge!digirncle Uk alraml~:lla,n mdan biliSu o!llma:sl ooga~d I r. N~m evlne illk gi:dil'enleroeneiir; ancak, eeirMn '1eitaseiti' \Ie ~ansl n mYs.wer gUmesii s,onUlciJ ijlumdefll k!JJrtiJjlalbi~mi~l~r. kaPISllG"llS Evin. darysnan zeybel<l!el"e e~l, ~Atill e\ll~d! m bizd:e Rend iisiindernr'bijrrl<ac gOn~'[ir halber ala m,~ yerlltZ" I::IUiI:urrsa mz: bize de ha ber v!ermien~lzii
l

~,m:~

i

de

~k rfiCa ederim" ,tj,eyinoe z'eybellder; evi aramay~ak:U
e,(j,emieye

gideliler; 'oysa l:bralhim amllk Bey i~l'il'dedir. BUlnda~ SOI1lr:l3I, e§!ifil~n yarollmlyla bir mmceye: burulilerek kad~n k!IUglll'I'aglren Ibrahllm Nam! I!\ leecy~evin arka, ~p,~s!I'Man kagacalk ve bu "'_;a9~ bira rk:a,dla~~nIn kayma&l:am ~h O~dtlligU"iJaliba~ Kl!!,~aclaiSl'ndia son bullacaldl r.Almacl e raden Rodlas'a ka\imak~,llr;illil cak bu ,d,e:fa§iansl yaver gi:lm,ez vea;rkad!a~~emu, deha onoodefil ve!1i~mi~ o,llan ,emre' uya ra,k tutuRllalr ve Denizlrcle bulunan D€:mrro~Efeye h~iberveI111r", Ondali1 gelentergr,aia. ~se, derhel •meveuden' Denizl~'ye gOl1ld',€'willlmesi rlsitenmeld:ed~r. Vo~a, Cll<anllan ~bffilhum Namlll< le,ay, b~f 'f'llmatYlm btularakAnl:aliya'da bU~!lIn!aJill'lie Mustafa Kema~. Pa~a!ll!n awkadla"§-!oiaJl1Ia@albeyine~eIQrafll:a_ d~lliUmlu loild~r[r.J!\QaMyin~!il Pa§03:'yal ba~vumnas~ ~erine:" dlaha D'en~:zlli"ye varma'(J an, M lJJista:r a Kiemal Paiada nI Denizillrye bir telg!raf emrl ge~ir V,S! ~ibirra:him INamlk Bey lJel1!~ruWdeMulm~arak.~ ya'Fig ~Ianma!k O~sre Ml<al~'ya gonderitlifr{22). IBu kadar buyUj(, yani idamhk b~r&u~ ·,-11'-" liy-b' ,- 1\1.: -, '" _ElY, _n.~ra ,:,-.I: .~.:' "I B- A ~lll..... !,.Ial yargll_iullaoa "" 'c .:,Il.. !,eye~ _~_r;a,l!lm . am! 11:.0 , ve beraalt ed!eceldir:
I'

r-e,k,ID,a,~*aa

ram ak

luzere

Qekip,

SQ!'Il!ihut!,'Cwapl!ar
O!Ellyl taiimm edle:billil1ek 19insoruiHarsorma'k ve onll\ar~, YiUka;nldakj bCgll'em~§!g!nda ceNpl~!,l(hooa$21"~h§m:ak. dO:!ijp1Jl! blr yQrltemdlir diy.9. dO~OndiUlt Scru :Sol«lli AilnEre, RJumlan goy: eMtrdi~i icfll'l~d~rulm~§; dlab:1lirmi? ~p.l Haylr. Olar meydaoo gelrneclen Ibfr '9iJ.rtOI'1lCe Rlumlar gOimQ'.e:.ril_" y:iI!lubir ,anlali!ldaJ yottgan·gjtmi§., ~ I))ilmii~r. SC:nI,:1!ioplijJ ollarak. yUirriliyen 'o'i'iI", on be~ kii~ill1t::S!lIaiims,jiZbclr gruba, s11~~lt! lejr £1M;!' til!rai!ndan pus!.! kunJ'tarak, ansI:!!:!! 1m yayllm alle~i :aQ~IIr$~I;sede~e u9 I!diii filil!p. diger bir 111<11$1 s~~~krcar.§el!'il india hafif yaralamlr,geri~e kalOl!lm'll sa~lam, ise glalrOik: Itoflul:abiflw Im1'? Oevap~ HOlIYtlr. Sir kia,e; dOlJl::ik:a. IQIIl'lid:e he~sll [kolaJyhkil:a. ~"Li,"irii.~~r:BUII"";,.I 111if!!.!lli! 9O_'IL.erE!_. <11""8' e.dl-' i.... ilI!I_:e_ llil' ,-k -1.... · ... ''''. __ ~..,!/!! .... __ o.""",a __ !:;II" __ d-f

,,-,~,~iZ

olli!'l~yal'll~a,rrlll'il da 'vurulmama!l'~ g;oWfIII1!3'Z' rei, 'Q:efl}el!.tfr;

f,9irl 62ie!ll gtl.,s,terildl~~ ii is!~

SC!"JJI; So:k~liAliv~ K~~aMY$talr!ll'\flI!iITl: oo$~~teri i~IJEI~Y~llil'il·
91eiU~lldi~r1'llde, bir dmll bir goml!ek ooyuld:ul<1lar,l, c:eseUerr~1iiI

y~~mi!lln Uln!!'IIDa~a~k" !deF@~de .~~rpata~d!9~1,1~ Sakemf!i~
gi>zleainln oytllmu~ (lIb! O!dU~ill g(iFiil~mil!~tllr{23'). Ilf3ir~n5an. RilJml~nwhcir 'etti dp v,e,yOll lkendisa'llilift,;;I' ,0 'ItrI[ho!~!~ ,diy,e: lieya boeJ'ltsP}liup pa:ralanml aldl diye i1'a$m~m 'oTdlli'duj\;leiii! S01i1!ra, hlrSln1 a&amaYIP. ceseidinin y[!zunu 'lekmeller veya dlip91l<1e;rvee de ga2~eni1ioyar mf? Cev:alP, Kesfnilide Ihaynr: blflikl'lilll2: oosediliili hlrpa!amalVII, bWl,

!1!i!defireM' aQ\arn b~e01dUjriitm!lZ~
SO~: Bu
SOimJliIlIliII2:IJI,

soraCOi!@lz; once ROflJ!,litO:Z:kaJl'de'i:"". A~ ereytl,~imdildG~
< . ,•..

CElnlll:anlkf,amirn2illmli3i!'llmll!lldan I~Y!:ilnda Denizli'ye -gelen, Demirei'l'Ill'I adam~:anm:!all $okell ,Ali ~f:e·ve Iklzaln,li31l'i1, kad~nrarn. klziafas<l!!'kJlt1'llMtlk: etmi!;lleu:,9>1.1eoople de Sokeli s

~ltkQ'JWrl,!ni!Jf! ~f§':S!f!d~ bl,lll~n!l!iIl. ~~t @
-.>j<', ~. '

IJabalkhall1e d:1'lIOnde v,un:lullar"(2<'I,),. ·~Imdi dE! IHamd~ Ger'l'l~i: • •••~ _:emlrc. v<:! __s'! neyQ!,! !li!eYy'<!!1a gEl.yr •. B U h a!yusem1'll D~ k:a - ..i.. ,~ .,i~ "- . - '1'..1"') - __ sebebi, dO~lmdaJ'l ,dl'lrJruY9i rJam.us 'Ie irtf{ste dok:unma:k:htr: Ti:i~k \Ie MiJiSldlmaliil oral'l linSOlnTall', amus ve iff~tkoolillsu1mda n til~e vermekl.enl

~I\!;:tt:llrne.zter:: ka~d I, kJ1a.dam old'urme&i:. l!ita! drjl~y~. blr~~!$ eter.efe l!i!tn ba-..ro:liyonl'~ taba'kh<lilile l:I:alh!\I'esIIlJ~ penoef1e,Srililldeil'il ate'~ ,edelrek:, Dernird'niUliI Qmil sElvdj~iiO!!dlarI'U, SokeJij .Ali'Yi ohj!Liriiyo.r'~(25). Demnek,l!1i,ofa,yyaiall(!lgll zamai::l Denizli'd~lbjlinen !:lUI, ~imdi SOf!!IfIlH: ~nS<'l_TIlarun .airrllai1lkla1'llfldaJg:e~k payll vaT'mr.d1r1 K~lllli~l~ ~ ID~has!l.bUi tnsai1!I~Fi!n.l:la~!lila '1il~ili!lJ$, mesetesrgiEllm:l~ol\:m en aiZ bir k~~lnilnalllgnJ b~lly.or o~m;ar,I1I" btiy~k btl ot<as!h~l!: eli'!dil~rim!e ~FdYm. il!:il$~(if!: 'iBitm!yorum. k revabilnJv,amjfer.::ioylilmeYi b'lfe 'ar' meselesl yspan insanllard!an. ba!,llina boy.1 e 'fect' Ib~r melt k;et g elmi:;;i & h~m~ehnilerrH"d 'OO;§i1ir'~Ulr!eleri Ibe~r~ne!billir ml?' y~ ba'~lnij, boyle lb~r'I§~gelen lIillSa'I'iI... '-Y:9iu·E! gogesl~amaz" &;:ifl~Ii'IT

~, ha~M~ifial', 0 lkad~r h~s~~lnfarki, lOU 'ugurda, canl\iln.Fu

by ha~a$'iy8fl8rt!

c.~,;

au

ocrum·

yi1re9lIn~lJ;: b~:sl~[f;
SOl'iUll D,em~rdI IC.iemlin nade51!jtle"

Denit~tlhadi~e'5lnll'l

tia~i

'm~seb:bip1el'irt!dEln' 'Ie kendistnirl @tduru~eoeklew liS~Qsil!1dllll' butunant, mU!ekal! Jandafii'O<lI8~ba~15~ Ibmhlim Namji!; ~ertdi, ArI'k.na'd.a hang:i mahksline' tlaraimca1i11 yaligiUlanmlf~ w, nowI:1
~IJ~U~ bi;JihJlnll!'lu~'~IJr? C·evaIP: Bu In~hi;lhik:eme saplJalllll rr' \1\9 ~l'IllevoLll,tsa~ ,zabltlan

ir1l00!eneb!lirsaiGI~lmIZ b~1( bir glasll'l~ 'veWyiik (lr.;!ndol!. aydl'I:ilIII~'ill k:avl.I~:ebneoe'~,tir. Bu YOld8ki uCn3i~lI:EllnmIZI

Refet (Elele)' Pa§a.'wrll~1(1B~n-·~i963) krlmuta!s'llnda~i !su:vari bidikleri 19,20 Yllllnl~n sonunda. yaptl.ld.8Irl ba:sk~lnda Demi,~dMehmet I~.fel'illin k!t:llwetleri dagllml~,~Efe'de be§l Olml k~iliyile l~a~lp kur:liU'~mu§.1lW.

Ehmlara bell1~r (la'lla, 1l1r QOJ~OOI'l,JI :s~ruliJP Qely,apI8fi1abilir. Oollan d~ ,olWrl\arn bl.1lak~ytm"'iZ.

sU.rdiJInm.ekley,iz.

••• DlemillCi ~fe. 'Ul Arahk 1920'de, R!e,fel.(l3:el~e) Sey [;(:0m IJI ~a:S~IIrHj k:~ IBuyG k. M ill!et Meclisi a KtIIlvvet,lle ri larn,fllnd~I1'mnkill' Eidillmi§1jr;T13nlkil;!J;sner:t9nl uyglil~anai11 Ib~rliiamkettir: Oaij,a once AnlZ8rVur, Bolu :iisY81r1cll!sm, ~fiilisyal1l:cl~~m. Di€~~ba:ii ~sy,a,nd,alr:11 e ben!ze~i€lI'i v I€dilmi~ ve elebliljlan id1amla looz\ll!landmilm~ ~hir. Hatm. bu isyan~aml 9Qgul1lu~.enk!i~ea'Jen· . them de lJenkii edl~ii a rl a s! fUn !Ell iei n e,~e 'rilliem ise, h,snl]z ,if tnlareke~te oasU r~la.ral< I\<:uvvetll ri oa:gnb Im I§, e kem:l]sii11irn fS6:,yakalanlp ya~lllanmaSI milm'!W n dldu~,Ll halder,ka.Qrnaslna . ~umu~mu~tljlr. lDaha sonra da (30 Arah k. 1'9 ,2 0) ulyuk Mlilillet Mledisl~ne 'dehall'9!t' ederek, "af~a mazlil,t::u' 'o~m:!!.I:ii,t!Ur,. Buradak.i dliWlile, tam o!ar:a:k, gUl1Iahllll'il1sevebma dle~nk , ~eklli nde olmu~tur~ Bu deg,emIJell1d~ limedekj abeti ~arilne lo!rakmal< yelri nde o,~;aA::akUr. Tarihnn O,if QoR dij,neminde. bir Qol<. ik;ailrarman, ii~led ik:llerii:. s til Q. n e,c!e 111 ~y haUii hayat~,aJnndan c~mU§ltardllr; Bu" tid Ilr; h~~kim!Si9,ka,i1w.\'31 ... h;i e akkma :sahlilp o~talma:z . . hi ~~bir donem:ci,€alediillmez, Valkl nmrih~mlizden b~r '11"18iya:h m: Ala' m 1211 otl,dl~rmek uze re plani.a sui k8!lst~ nedel1!~yren~cemini kahlrramalolar y,alffil!lafi!m~I$<. iiceleri n de. sel1lp 9il'a rna loa n vermkleriyle k~lmlam 1~!I,a TUlm r; lalri h iin~n§!an~ I ·sayfala n ndar! ~b~rellncla~ ka pkara ,saryJa~anna. ya2:d Illflffi1~lalro 1r ad lalfl n I. E:llbe,t~e,i5yle ola:caktl; 'ku su9 i§lemi§~er veyargllial1lQrak, slJl~an d,bit .Ulkb'1iiii son ra da ceza ~andIlrl ~mlll~I!;lllrd Ilr; imlillr:a!l'illanJlllklanve Ihizime'l.l€ri o:nlaru kurtambmr miydlU? Tarih de ya~8!nanlilte5,pi~edeo€lk, heir:i'ahs~, he:~o~ay~ yerli 'Yielline oiul1c!caktl clogal olalrak. . Bli~jm' olaYI!imI!'2!aiel . Il<ar'il olcluglu gibi., dla! na,rmalll 'm,e,crBr$lnda' . . a~H(ardllilf'. ~u gOn, lJemTrci I~wnin, Deni:zlimerin vfooall1!lnda 'afifal ma4:l1:ar' o!~albi,llm,esi mumkOn flI1u]dlur? Bi~ IO!enizllil~'y:er kulak VEtir:Elllm: '~•.. Oenlzlifdle bu vak'a QOkdZialimane . . y,a~anmll ~ll r; .tl!.IlimJi.!uII18mas~: git1n, ZEl:l1Igi da gil'li, velh~sll r;ok bGyilk bk felaltiet: o~du.I~il'illmtij tamfl, her §ey !linUituldu ve Demiroi Mehmet lEfe, 'tawihlteitd ~ e ~g,e~dL IlHalbuki Demilroi IEte _ lou,yUilk bir fenahk yap:m~'~t!'l1(2.6h E:vet~ b _ Jzlii'l'mer'in v,!!ooamndan all{sed!an budur; cnea k:au:!yerde kallm I§tlit vessel~lm!
1 1 i

~renk: ill" Edfl en Mii!l~iiKalh raman

lDemin:ri Mehmet Efe 15~16 Arra~llk, 192(1~de. lReret (Bela) Pa;;an In suvarl bi~ ikle:rinin baskl n Irla u~lr,aya'lll IDemi~mi IMlelhme~ Ere, kU'V'\fiei~meliiida§ I lell" k.end~s!~e§' on ki$iyle b kaQ~p kUAll.iIldu. Sonrada n Hl]lkgmefe s~QInalralk: Ibagll~lllan:an Menme~EJe .• istlklall Salva!?1 SO:Irn:6I lennoe Naznllljiye yerle§~] vie 1951'>9, (uamu~;elka.da.r bl.Ulm.da. ys¥sdl.

S~k.llrAll Efe. D~rnl1,1~l'iIrme! :lSfe~t!ljll!lt!I $erer O~kiJp a~I!Ild~n
:O!lilili'l'l!~r. lti'dli'l'lkir~ loin ~¥,i" Cart'll(J~p'et(l~kldlr ed'eiril':•.

r. !MIIII Ml!k:adEiIede

I)~

Oeniz!1 MlJtIlj6!lllJ!llJmB1:

HuIIJ~er8nd1

,(1001-

~o!I'Ilil! ilmlvlillC!!'e!;J'M:,Iti!~mdl G~\ C

G~I~Gimu!!lYD~

18

80'0. Qjda
ZAMAN BiR A1LI GiOi GEtLjp GIEiI!tMi~ [DENini'oEN TO'L D'UMAN! [1~li~IDIE:f,p.,ReiH, IiIAJtMAM KIl:NOi G,ifM:I~. H.A.flflASI. SUftyp OlMU;:r E~I.E.NM~DEft,l1

i\AIl ALlI IIIDJ! "'API KA.P I OZOM V E:Rt£N [I:2:.0 M D EO E HACI HASAIH FEVlEtF:ENCi
j~MEf,jI!:U"

holM, IRFMI. III(!RAMI iEOE
GAYIit::t MUSIL.iIfl~DOljNIIDE

G,liM!,

N,Ubl.I1NME[lt:~

O:EMi~. SijME:I.OL.SINAN!.

YA~~Mt§ IZ U1~R

i" ot: yO Z

Y I lLA.Fi:tl IiItl fAR KEfM sn t:N

!1IIER 8 iR:is iGONU

L E f;i ~ G,:li:ZIl,R: O~ IUI!l G,Q f;i:ij" MEIJ,EN
D ElMi~1([ il:illliN Albl P B:isMiIIIJJl,l!4iU

~~I-dll~R
MEblMH S~RnR
VnaNINJI.

i H~ R

OEM ~~JliT

I

!flIER B i RiB

iRl1E

PIES.hIlI).E

"M u!FlID AH MEf"'FU:lllllIR VlI,'[;AN

tTl;

'IA~ iliuM ~~

(;,Ili.zi !iiERi!)AFI ,gl.MU~ E;IN Up~'K;~r©I'FlElE;:shHn;:
GAl: ~ SA:~ "'lll,~
["'ma
!) OU:~

I~~NHAR!I3HME'I'1E:
G,~[l~~lfOLI!)A

~MZ,!l, ATMi§ IFHIMiAfl KATMr~

~TNAR !,,1Ifl: ~~ G a,",GE:si

NI LlIE

"tHUllJ.lSP· I(~U> DUAsnUt

DUJ'NYAURA
·"VU.IIM'"

'O!!._MY~ MltKoIl..M RdJ1r~'~ BEKILt;:M";D~N

iSTiKlilE

o~IMi~ ~EldNM!;;O~IN

•••

I S Uil:.'l"A'N" Y E !!)I!!)~~ O~. n,l) i ,G;tiN 0 ILB~ R AIlADA no I 'Ii' On ~IL. Y,Elo,iH U R:~U,{U MlU~ LARst R s,~'RA.DA
'(lEO f'ATMA Ya.:O.tz [lI!:STAf1,IUiMli ~il R,VAN,ZA'OIE l<iOMiU OLIMUi R:UM"CANI GELU HEll: ynADA D'E;STUR, BILlE: DiLEMIEI:lIHr-1

El

g:M~~I.A!.J!IN

TEFli, [O;A,:Z:A~C!MIZ A:Z:~~~M !'Z. "'Alii: Y!:I:.!!)~ZI~tIZ. O'E\H ..E.'!I"iM~Z. MIlL.ET~MI:z"
a:AK~YORU:Z: DEf1,I~nPiOIEt! •• "

SANI'IJflOE

TIc.AR:EITI!l: PAR:l!YOR

Y"''iJo.''l,,tICAK 'E:BE,[!-MOODi;
SEI(II:z: 'dOZ Y~tLijHLIERE

tKAB R: iSlA NI IJ iIf! HI!.'l'.AL ~f: H iR. S Ilfl
EI!1FtTIUfil

s 1\1'111.1 Ri irOPRAGdt 'I'()

Ni.6lA

N h:;!I1; AD~m,: i1:VlilY:AS~ ~ iN B iR GiA,R B UCA~~ N I)'A ill'
tllM tl§ MAKAM UlIil!1 IfA1~ ~AlbAIFI l'liJCA~ uiHJA GI2UI' GIE;~MJ§1 ;[3.{i1l"ih;ILii~0ll3ljd"MIW[NI

N!CIt

BuhuK

KentseI Dt~ u§u m Fiilkrine O'neri: n

Den lzl ii' de Can lan ,dIrm as I G e re ke n Ta rih i Yerl er~=----·~ ~
IHa:salnIKALLIMCI Yazar

donu mun ~z:" da, ve,

bl~~blilr. !'1,I<.O~et!rtml~ei ta .. yok cilliteoek. ka;diar aa ka m r~Ur, 1<~lal1llaril d:a k~Ii'l{j'~ene!iniil~f;~ YII<:m!i1iI'~~~ }ley~, ya&:n:w~,~ :$ay~ca, 9O'k az k:<:!Iian e'skil Demz:ll~ evile'nnln ibiliEll dUWllImll,:J, onaGa,. UI,~IJ.II CemM I<oendielt~rmil~e ylkmi:l!m~!!i'I ~e~tr:!den lumO~ ka~ YII geQli kL.,.
, .. I~ir cog l1a'lil1e" 8lirme
Q!!ilO@k yl fetli'le~m'ek"lcadar, O!r<lyl V<lil:riil!'! eml'idilr, li'opragll valtall'll ee:ememi!j. o~aya 1_. Ohn'lm{l~O vuramaml$ i~e:k kio_'ulrnalmi:z: 2ioria§<lIcai!:. yoe~~denm~hetme CIl:ll:,umil.l b~~e'5ij:z l<onU8!l.1

Vo9 ~lari'hli o~an lIl;~imiz. \lar?~

'©lernl~zli'lnllr:l lOIik:I!eli 1,:g;~~hndanj:"elJhii!'1lilil8001. y~1 Duygulu hilimlzil bir sum ~yle ,bir ~~!TIf~ baJ

.,

mil

j,elheldanl li.imen ~si.yenld~!'I y.apl!!IF~IIj~. Ama Denizli'de c1liha pek: Qok tariM m,ek,an ea n la,liIdi~n IImay I bek~ en melded Uf. 800. F'eU h '(IIII!I mUli1aJselhe~ly~e,bi . Imnek&n dah<li oanlamilrHl1r lse, btl oo~ ~afyay~1birka;9 . m~lhru d~lli)~ v,ul~UlmlNj o~l:acakt~. 11' . :;;~etilfllml[z:dletanl<llndm~lifn1asl 'gem,kan t:l,rllM
y3§:1limaSI

k_omulafllaflnda

S~rllerG~"niiilm

Ilanidl,

Deniz:li'~i

m e:kanIOiitlfl!~

demek:Ur. Cal iIQem~z(h2i KaYI Razan o~an\lk IbU~lUirian mevklid~kil mi!1l:a11"e yen~,dlen y,ap ~Iarak dah..;l IlJ'~J!11 'Y,~lIslr'

,oneni".

, elan hi erl elalllfu'jai, der~~ IIlJP~1l.I b:ir kaYl11a . Z8r)r:)ll'IlCal AYil~ zamnanda bu yazil rnn, ill,giU~erin d,e i:~iin bilr lIlJIGlIJndian tulinl,Uan nil k?1a~1:a~tu~aOOginll d[i:WoOyorom_Zarnan .iCl~'fd'e:.[)efili2:ll~nr!'i!, blr Ehm.a ve.y,a sl:arrnlb:u~ ki1lidaJfolmasa da, tanh so11J1masii mijmk.un 'o~,oa~1 (lmldlim:le)'ilm. Ttilbl:kli bizimiki$i ~aJde~ biir bellek~eri biWla'bil~e~

Il"!I

b~ 9aJi!1~IT!Ia. ok~lr~alr:~mllzl -

n

VEl. ruk, ..'-8de !c:I,'_e.a .-.a~! ~vr~lannd~ y~r~htrl~!kJWidlr,!( I o!amlk gOn:LimulZekad.u' IJlla'

. 7 .,. -',. ~'r,k1~e.~, l~a~hl~a\!a~larl

S;:!VOl§!!1!l!

Ai~lt!:~OIrnkun'l~ran kil;sabaSI"nl~IY!'lrl alij~1 '~Zlkbeli ml.fib~s/~ 114,7YVlllln'l~ &l~I~nl,'l~a sa .Ime _.1.J'ilwr_ K!s~ sra I. attorn _IJ J!I!il:S!lIVa§. KazL!;Ie I Sava:;;!an 't:nl~,jj!" ,00FU!1 . ~rin!, 1~I!3Jrnbf:jl 11009) Bll ~va,t1!3irdan Iltalan i:<;;le~, UUl;e~hit.me~1,m be§ .' ran IKaoobas:IIFlda;

i:Qinde. Bel '" i~~de. Dede loti! ¥Olilm Me~,d~h$i~de ,G5:I()I,I!1( [)ed~$i Y~(iln. -Qemmk m • k De(lesilfl3illrl a~mk bilii:ile1l ~~rr~m'll, ·~l;I~1 s8va~Jann.da ~ehit dUierile,!i1i"l1 mez13J'1an" otd~~u sBy1eliilmekled~r. .' (;On(U Su,1tanilanDenRzli'de,s. 10.5,113). . . .._ IBu :&a\!\a§lannv.ulrill! liJlld~u lmeV,kide b v,e, .nlalya,'ya ba~JaJljialill' kara 'yPlu ge!jl1l'lakl:e:dir. ~nlwrtafan A me\il~isimlljeki dfntenmB a!omlafl!'!ll'l l!;!,ygUI'! bfl!'ye. . . ' gos~l3'ni§lllbirabidie dikilmendlir. Abl{:le:
l

~:::,rJr~:ib~~1i~rahd:~~i~~r,~~~d:~:;~arla,ya2Jil.malma~laji r. ilgili birgi ve~'M T,'~e~I~:Uv~ dUlara'k S-eJrilmleyipse:yretlj&<reMi yazlilan okllihJk'tan sOrlm ,ge~eye
Vi! cali'll I

98~el~:

. g,egeJill~ef~~$ bu~da

Ser,~UlI<.I~lwm>&,!!1kOrfllJl:arl!t;i!f. D~nillli·~i. I(;en{iis~ignbliwm:ef! k:Oml,ltanl Qf\anS,el!¥erGil!~ taraflJimdaJilbir itirk Kef'Vl'IJi1Ii, soygll , SI1)~9uil!:ilu SUi~,rrul G'liya$eddi!iil 'roI, Meihmet ve SeNe~ bii"li'lrluman asker,je :Oenizlliyi 't!e~el .1 istlr. Onca, Hlone~1 iSunu taki;pedel'!Elk De . . mEliil:arh!:jlnU1J ana . Meh ya;rcd.mmu§''I!\e, yarah otou,gu halde :sa,vaija devan'i 'et . .. ,. Gazi'· m1.Ql QroUJ!'U.!I[J1 iid~~;e-Sii!1is1,ne al;:liIiilSefVfil!' Gazj. [).efli!i~I'nln ... i!11 'ol~~'k,re. Jni~i'liI;ilii1l1ila~I~!l!lll '0 blr ok :ile $e,!nil edilmi<Ii~,ffllmoe:r B,ayll:em, DenizlT lsnihlFllkfnci Kils,rm, ~07l1-14 s anoull, col,) Melhmet GaiZiI'nln 'Iilroosi, Ilbadl Mezainlllk) h:;inc:edir. TilmanTin yar~sll:cp~iilIkarr~lIma gom or" Tome, n,r,k- s~am mimariTa 1'il13Yi:~lnalg~'Nl y,e,nideolm .I~mmel'idrr. . ~. ,. . .

~'206, yilindo!'lrffiMlilili~lir"l:aQdi~I~I\ar

MehntlQt Gatl iijl!iD!!s:I:

n~

dal

.

.._.1i1da d,a

YQdUl;lf "ijlrb;Qsffi:~lba.d! Me~~uglMl~~ k!i1ls!ka:!l'I:SII!'!d'~ku ¥i3diler Ca:mls!Il!U'! ,. -dedi" brikeH.en lI'aipdm!~Jr. 1~J1;de yedH:anl~"'Ii1~~r Vl!llrO:! 1)~i1~li ~y~erilli ~e r. ,. ~~V~Ali, e~ EL. ~~~:!'lfHJ IB~y' ¥e' y~I~1!11anml ,a;it };i$:ileMin me:~8tii31~1larak;biUnmeicJtedir.' (Tama I'll laker; [J~l"Ii~i Th.rn e urba'$in:in, l~~ ~I~m mimalri$i~ellilde1liiI'le UlytI!JIliI bir t~lrbe fulatine, geffrllme ~1'I~mal!an lb~aIJlml~ ve yaj:)llmasl, ma;:1I'eSM :zrnir Mlillar Yilksek KlIriUllII'n:da Ifeddedllml~jj[,.

20

ire

By
d

nrn OfdUSiliIfl!i.n1

illbadrl Me'ZA:!

l!ev!'!lelam . , ve J~'lI'lt1a~.e ma.l«mulmalu:llr: _. .. Imn tariM v'~HII .. • "M'I Sinanr lKapl'Su· ,dla dlahll bLiwl!'lllkapllram~ adl.m belirlilen I<Jrolf( ,en, yaplnafaikgijri§i I!ozapllaJillna 1ki00JuJ'lrnall!d~f~ Alr'f!~' me-~fflI~k"m\l'cill!t rm~darra~rra~'!!·emled~!'I! h!llNf tlir kaz~d!i!ng'eQ~rin!T!.eti:~cprl!!k altlndar ikalrnrl~ ~a:r1hi] megar ~~I;;I!i!IIQpl!1l!,!![lJr8k kl)~m~ !31l!rna;3I1! !'1ma:lri(hr, M~fhk, ~~rin]b'ir ar~nO:I:lI~~k" Iwmlflll!flahdu", rRa PISI: ·Ha.ol~ar Camilnd!en Illlildl me:zartl~m!a dikey olarnl!;; Qirde:n caddenlli'ladl" AIllr Silnan Caddeslcir. Ibu1umrnmezarlik !k:aPIS<I' .. [hiOIlkaIJalSllnd'"aMi Simm KaIJI'SII o!a~ak blnmr. Bl!.!rk::;lp!!lIfl ad,!, rn~~rI!k" 9tri§i~del!ilaml! m tevh<a$md~ yoklur. ' le\lih~$1kQtmu~m',aIl". ~Plflilli Winlt!li!fU !lrI~fllkl:arirlt! m kroku~lnde y,~j' atm'alldlf. Atill sr~~nr Kap!!$lflln .• ~Fk ~,e,klirl'iHje diJrile!1!'lelnl1lli~t~r. IB,ulreyal cia S~M!.a'r11 ar~11 levllii!a,SlillVE! bl;il l[rervhaY8r, P zah ta,rllliCI ItlH9I1 k.(lr1i"luimal u:h!'. _ "Ahru Blllan IBu caddeflin maza i!e yap!!;:!n g",

06'da,Ik!i,r

libadl IMe...a:rl~~I" t201} Yilinida, l[)enizm~li'Iin d'orclWino[i ve, sen derf~lre~hedillme'5lndeSmans o~diusul aJla~dl~r.S<:!va§ alafl~ ~,[ltfrehildw ~mtif!d~~ig~l'l!i§OL1.m· ~amanTok_er; .De!l~zli 10 $OlrV~.lt<'i! ~ehit di.l'~ilJT'~, ba~la TUrllf)Jrl Kom~t<i!irnJJ _me!~,(hlzli olrnak. YZQJlI dl:ger Me

Ahri

bUI

Ah~i Sinan'l!lI Meika:ll'u; .Ahl Sinan, c-<l;ddesininl Sial l<nafm.dO!! D,U.za!m lekkesive Iu!dlartijw~'Si Yard!. ".Mil Si!f!:afl,··n!.a!~mfl· nilan,14. iO\'l,Sml b~\\ll.mnda

teJl!'J'ke iindeki

s!~~'ri~~:::!i~::1~~~ef:r~i:~~g~~I!:,
I

~.a. 8;3)~~:~~:' :fsianbu, 19171),

blnadla, 1970'Ili YIIHarn kUl~CUSUlI' tcak.llgl!!lr U

misaJlin Q~mu~lu[. (IJnIBaM~1

cail!;;bl~v.a'k:lifhHaflln.da!li'ilrsa.tln all~nabUirr ve A!hll Sil1'an'u'!l liIleiK:am yapllacak lbirr' pr,_ C<lnlaniJ Irnhr. , - a-dl. ,caddenin hEl'J" -. rI ~IS<!i I'la :e k.on,ula~mr. ~n,n IP~lis . n Pdis M olaJ;ak . bUi~.B~Icadde!Flil'l bir d~rnekta~rnlil~a~r ~Irak lol~ffil( ~~~~n g~i:lQlePifilb;annmalan r\jirl y~plllrr:18ji1jr bl!1~ya '"AIIli.s~nal'l
i§_ ~anrllnll!nr bUlh,N'lldu~u rni~cio~llucad~esv Urie_

e

mekan buh.!lil!afl

6o:!;iam~~<l!~: 1Ha:lkm filtiiiil'lUlmesillile,l1aQhlanliil1 1 yJyooek.V!il iQeoek i'krl1lalioo ftirsat"!.l·e:ri~rrr:tedfi, :F:atmi!! 'II"~~dl2iHia:nrrmm mezan, ~~tj-a~1 .. meffi'ler blr sancruka Ir9ifld'ed~r:Slol.rliayi lkar§fl'Smdaki lKa:p:I.dafl : sol ta~, y.am~~d~r: IMeza; ,~tJlide~r ,e~~~n ie['I" '~iijtJlibig' IdU~Elin!ilIfIi!e l!r'lli!lilll;llkkn SOl'1lfOlly;:1i.mll bi'lg~ v·erenr mI<J ~I~dl!~; . Ayl"loo(;: Fa~ma YI'I'ch21Han Imill'l, leniln'nd're&!:]bfr1l'kle, [lHaQlIs!llru~jjl1i[i k9.l'§ill9JYil!;) Qestrnirn batlSI rnClak'~ lHiils~' v.e Kafa~rran 1OO!!I1:ei11 IlRliSIIlS'a'1!;;lIlJam!i11blry.erfne:,. b!llr:adaki 9iJ!rpf!jmalarrll an1alarl ii as de! uygun tlft.acakhr ..

FOiitma Vruh:h~IH~I'l~.!if!; ,2'. Ha;~1iI:se~!;j:ril :Slras~'!ilda (M. ·1HI9·~lIi!;l2h Flra:!lsa K.rall.,. Lo~fI$'irl kom~!na$!!1d~:l;;iH:aClI! O,rdus.Ulnd~l1rZrlilk.·re~y,r~l:an Alman a~~flefind~!'illrn,ijte!ieikkill b<1r I gru,p,~~h~rke~t (l1h;!rmatrQiy.e yaklnllaMd'~ 180:fuli: 'M~odeme$~~ geg!!. Fell"lil<l YiITd~:z &;om.LII~eSli!iildal[;lIITil~1t; -c::ndusu, hEl91~llanmad<l 1m1l1~adll, tllrpa~adll v'!'lg:eri '9e1kiild'L. Qel!;[nr&lern Ileni2ili'y[i de
l)

M !.lIrat A~IOlf! Bllry; O~r1lz~~ fi'y~i!lrlnd!l\:r! IflO\l!'1,9 B 8ey'~!'! 1~lurjJ!!.!!,. [)efli~iBfil:yiidur{139i6'd<'!X1 so:~ra b::ilba~!l!!'! 1B:IU!il1UI $>():I'!~$~ mid:ave~!ill ~ltli!j,!~ir.), n~!il!le<m'Mi~le ya~ill!il 11.b~rF.$l,ijh~ ·1i'~r$i!'i,.1$1~~r~~b.ul O l Yl'lliv~i('S'ite~i kuw,Pha. _ a:d~g~el!;;!ed~r; I<elild~ adli~'l'a '9El~n~ ilg PBt;;I :oo::oU ParaWda .:Ia. acllvai!"dl . .~ mmanlrnda. ilil'lltr:l s.ew,ah Ihl'llj 1I3a!J!Jta)'llr,:~h!rillill dl~lndakl a: misall' rr:Mez_aJ~ll~en] i)e'r,r'lei Hiastiilnesr. _ y bulum:III.1~!!! yer-deki ~epenTnll'Dnnde Idi. Burasl" Ilbadet: . 'li1amn~n:lI.[rlalk: bUi yelle "Mural dede~ de [·all!. 'l1h",.aHllede mil aJlna He,si HOlis:ta nre' ya P! , rll U·OlIf! k.ddlm Im .. llO~1 H~$W~~dQk~ '-. b~~lte!<imMiiIl~l OUISR'i!1l OO.~$l!ltI,dekonl,i~w:m. "Il!'lr b:lr,)!ddBliI, ilibarenr yU~I~ii'!. bir '.Qdk O-Y;rrIiooult:, ku~ ayliad'i'l(.. ."f~llbir!epe-y~ ve me,2:aJr~ haJtnlllllQI'IU . . ded~. . .' ~I va maar a~iilSill1ldeki mesaifeyl d~~(jWle~,ek bir hesap l{apa,". i.ak.,:: :~rh1z~r. 00 aSlmn blJil!U1I'l. d. ~~ .... ]lI1dOl ;~a.bilur. rdemt~~I!, Uygun bir y,are, Murat Sarin adlnll13 yakl§lf bir kilabe dlkitmeflr, "atill '\IIeIhlak!kllnd~I\i!3'J'\!\!:!rilirlilel1d1lr"

O~rin;~ be!{

I

-

.-

..

II:§lll~.

Me:ndere:s, ne.lnil rtDelrin:de, lek&.le [K6~ kBphcala r,1 hemen aU yal'l~liilda(hr. iiiI~n . 'lI'lk!lnm Bieym:II:'1n lk.um.ali'ldiilnla:nllilda~ liImlitIlarj ~a~ . nnda. li1am<lm1 .adam .tl!1lnijlrli Ibul\mdiu~IWI "aradorn 'kayn.w<1ll'lk ",~t.• ~1 ,kal<i!!f1 ham,inn odan<!I11,ia§ran WI d n~a. Iki . k5;prii ~arf!:~l1fU~~IiiI' k;r)l'golm~d;j,fI!.r. 'lanruo 'I~~men ortay<'!r I'I!)!liI1i'lara~Ii:Qruif'lma~.aJa~mrm~SII a)t!3: 9 ve' . deJ~~ ~arrli e$el~e:MI Bnliatal'! kilap ve br'Qj:i!1rJ~rde i!'IdlF!lli'h 'ge~lirilmi3'~lrgemeJ~r!' diye dQ~uiiili:lYQrum, (Veysl AIcIII:!I, MIII!~ IMflo:adele'de[ Samy'JOSy, IDellillzl~ 200 ~)

n!iJflu~ l~~nan,tnl~rrll yl'k.I~ml!l o.

'Uhl CamilKitabe:te ri; UluCarni. Os~z1i'de Ukyapl~~!fIcamiI9rd~ndlr. Birk~(; rdefa yapdllnJ§;Ye tamir ed ilmi§ ve $Q!i!uru;fayam~1iIr ~fmisl y,~pjtd!9i~11~[F! y!lli;il!lu~I!r:. IBy ~!l!f!Tr!l!l }fap:!M' v~ liamWllie, ! bir kj~be!milfi!: m~e of4ygilii bilifl!'!'ie~e~ir. iBu ~"",inlnlarihi a~tln~P'ak y8~la,¢l1\: yefli blr ~i~be ile l:iu1i'kte mtli~oo~i ,e,sku IU y.erilSlapl!aI'lUf,u Ciamiriin lr5n~nO~ ~lI':gunl bir ¥ere liIiIonle edirm.eUldfr.
r

Dleniz~iil"dleT'L1lrk~§,cUe:r~nin Kurdugu! Biir E~,e!ktronik IEabrikas,~
"

BIR'-EM'EK
Ce:n,gi:z ,AIKSEKi
Pa;mukkall~e On~VemiresmOgre~im Elem:aru IDenil!!1Ii halkmllll'li kJendi 0.:1: ka'lrnlak~EIiI'ilyla IkurdlL!lgu~ i§l!)jiil 'lie mlulhend'iisiinirnoftak :ba.'ia:f,IS~ iQ,Ja!nl eUiil:,.. &:M EiK. Eilielidrornilk FaDrilk;as,~ 1'9i73~ta faaE;y,ete g:sqtig'ilnoll as:ksliii ih:allerlelm,e ,amlaqlll Q,llall'alktelsiz: ij,reiMeye ba§Ja:dltll s'on lI"a l!teind iis,dllll,lm§ ~yall'llle'~eYizyo'lI1luIFeti.~y.l~e'f:aaliiiyeti ni t g,ellli!j!!I:e"HJi.. ifasfiyesureci halli ('h~vam ed:enDlu, §iii II'ket~'lartll§i,lliIallllll' ibilrtalraf:a,Ele niZ:lli "deki g,1lii§iinu:d SIIIInf'lfll bOiyllesi fciUlkh iDhl' a~,a II1diay,alullMllln,1 :Qos:telfM,es:i: ba Ilulmmdlan oll1lemUdlili.

!i!

22

1960'h yl UalrTli lildye'sinin, ro;plum'sa~1ar,;:ldaifil, en one mlliiolaylar! nolan bil~: lu rkGlier,e Jlom,aJnl>a,ra. fimmll,errede IKoll1u elan, va,t:anola~~a:nlmlllzlirn i~9~olara'k .AVrlUrp'8 'In 1n s 8m.liyi!'8:~lmfll§i IU11k:€:lerine ,g;8~r1.idiur. B u clijnemde Dem i:zli k~lsa s!yrede, SCIZ kJorH.!s'u (illkelere 35.00(]< i~OIIQlocndleJiem~.Ti]Jikiye~deyurt dll!§:lna em Cak iJi91 gondeoon y,edinciil ollmu~t!J.Ir"(1) BUI'1l!J.Inlai ibjlrlikte, e yilliafda, YUill:,d'li~~naiilk gide'<Ilvalaim:l'BiSlanml!:z m:Oml<!Gn oldlil~unca kll sal surede Ibir Siemilaye 'burriktirip,., j,Q,oyillf'lle tas,abas:~naJ ,don m eyi dijiu,n m Ul1iiie'f,.bu n edel1lih~: tes,arruiulilalrm! Tijrldye'lol'e deglerhiHnd'ilrmey,e .;:all~§mll~~ar,c! U':. YI!J,I d I§ I nclaki ~ leri m izi fill bmru:k.imllle'rtiln'9 rt ~~i TUrkiye'deki valta ndla§,la r;lm!z ~ lbiriliki~ml rUrruin de, ra e Ik:atillmasiyla",1970'U Yilillarda ~QcikortaJkjII§i~lrket~e.(iya, ' da '!'i~9~~m€itI€rr adllylaard ama ~irk€t1€;r Iw ru~ml1J~~lUr. ~ Tilrkijye'de1981 y!hna kadark!.l! fulan223 (2) i~~Q:ii §irke6nden2.1 1(3} t3l!1es~IDell'lizli'defaalJyete it)a§lamlc~tlr, IBu,ir~€'~l:elu ilge'risiinde, belki de en illtg<i~~oilialliH, IB!R~ IEMEK:~ir~ 'Cunl<il al~§Uage,~enSBJlayiiii ,d1allllaJIcI ~:$~no!al Ibir alalnrJla, erektl1Q:nikle '~aaIUyet,gos1el1'i!i1ekted'ir. cisteUk 1:6 .00I[)'"i bu Ian o:li1I.ag.lyla ,engeni::ji, tabanll ~~~~€iUjlr. . Is,IR:rEMEK'in ~ullllu~u!1!clBJ UkaJ:h m A:vrupa."dal a~~lm~ii.t~r;, 1973, '11111111 senlannda H1a!Uafilda'da ibulunalfiJ; 6a Turk i~s~.*iili1mtin kuruhJ~ siEeiimesifilu Rolte~ml k'O,nsolos~I!.l!19I!.)1Jna onayi~ahMa~, KUfli! lu§;tasermayesiii 500.000 Tl. (4) 'OIUPI, her bTwi2S00'Tl. ,O:I~fiIl2.o0 tnlsSsy.e oomnm~tur (5,)" KnbrliSf!~lrill9<Ha:~talnln yurt. dlli~'I:nd1altlil TUrk i§Q.ilerini~n mmluyetQ~ d'!IJ')fgu ~an!1!'1l{of!]klecligiinU3: §iupne yoktur. iE!~MZ'dal bu etk!lMe", !hem Hilo'lllan:da hem de HoUandaty:a y:a!kliin AIIl'lIllUl ~e:niMlerindeki TUllI'k ~<.i9H:eri!1liin II m ~ sa,g~an~ r; IKab B~IR~EMEIK~ ba,§laf'llQ~,~tal TUlrl< SH,a.h~:1 IKuvve~I,€r~l1Iiin.EfiI"Ifilliyet le'~kna:ll r:1iI ve diig:er kamu n ~urumlaJu nillni,IDa~,h91 telsll cil'malk:'C!ze~, inatlerle~mecle ~hUyalC duydufjllli 9B§itlll~c~halzlalm-1 uretmek. mCin kurrl!.!lmu~,~u. (6) ~i~'II'k.et~irnkll!.!rUlM.!§ul'Ila" Sanaylil 16a;k;afll'lll:gl! ndalo;]] Qijrevis~lras, nde 1:1I1yijk te!knjik Ilk;atIK! sa~layal'lll NaZIII'ffi Kailkancll,·ya g<5re l~nr~It!:mek'lfili kurulu~u, Turk o'!1dusll!.!l'IIll.iInda d~:!iia ba,glmhhk~;afil, ~!url!lIJ~lmakiQ]l1Iiara"y~ !i'la,r iilQincie omd u:gub:ir djijnem,e ralstlamaktad Ir. {l')$irketin ku ru~IIiJ:§IIiJ, yurt i9~ve yurt. d 1§i1lli'lda,ga!2ieteierc,e i'~arlllve reklamlarla ,ciu'yu III!.!~Uf. Irlenizli Qevn~!s:uni~n lk:ij,yleri h~!k le,k dola~I~~r, 1<'alhvehal1l'8~:e'meyalP'llan llo:pll:ilntliawia p:mjeanl11atlllll r. :;;:iI'l!let~n IwruluiUllllda ,8Iln.a so:zle~me gel\egiii (m:adcle22) bir ki§i en fa~~a; on hisse alaJb ]lllmeKtediir. HI] sameU:inPitamJ8Jn '~-S,U,<0 giJnJarf'n hail<; .sskUJrlJ fflodeJJnl9 fOk uyg:un geiiYf)·rdu" demekt:edlir. ~Kil~Qk kCifjuk pafci3,farla hir sGffl1aye o~u§tu. yurt #;1 ·ve· d/~Joo8:n, hiSS88:1anlarm baz;Ilarfmn bekiefl'/isl kemlJen Vie' ya y€d<'I.rd:an /gin i!j jmkfjmnl$J dogacak: O/tTU1Sl i'di, kimi s.u1millly,etIQi duy,{}uta'tlaortak ,o.tuyorou"" .. IB~R.-E.M EK ~~rketj ~1915'~el, (itaJlyan tiirmasl tAR IMART lilisansl illJel' Orman Balk;a nhg In I n rell!siz ~'halesiin~iImzalmr.$irk1et~IU~ma hayarllrna- boyleoe ~!Yiii Ibfr ba§!langl'C y.a.pma ~llliSat:llm Iblu~IJJ'r. AlI1calk 1<.1813: b~r
j,
1 1

i

y~rt

sure SOI!lIr:a O~ma:1rl iaka'l'lhglll, r(llikiye~deldomnan1Iann B g.eli~lil'ilme~i amaci lie Ifnnlan.cliy.a;lcJan i:l!ilfIkre.cli sagmar~ I~.glifil:C; olali1~se by !kredi lie b~r'Jikte telsf!Z allmrllnwil da Finla Ii'ldiya:·ya v,ewilm.esidir. IEB,IIR-EM daha' son mJ ibi-r EK. Bah AJm'ellnflrmaS'11 ROHDE UINO' SOHiWARZ ~ijsanslll Uero rk Silllah~:1KJllIwei~'eifininil1il;l~esine katwllr:. c$iwket. l'SK1'nin ordular araslUd'iiltllflirn sa:giayacak buyulk tels:r~erin Ilfle,timinel talipUr .¥eriifim'l'B" olaUQu ioinleri1ih ~SiebebJdir. ,6i1a:nll KU'il~e~Jer V'e ,Salnayi Bak:ai'lllli~11BIR~ EMIEK IUl'un'II€'rineona!)!' verUlfler~Ama 9Okge,;;m:eden nK~lS~"!.1 birbak.arlllaif IflJuru:h.ll' ~74) kalmn file TesTAs. ~e ASE1.SAJN ktlliru~mu!ii ,s:ilahhkuweI(!ere ait. ID:lJUln ,e~eklrofilit cihazlanQIilUI1li ijretmesifil~ kalrar 'Vieirilml~tir" DolaVls'Ii)lI!a B~R~EMEK li't1a~esi~~wllledilm'itir. Bijy~ece l:e~siJiZ l[iretmek" sad1ece bir projeolairak kalillr; 'cOnl<U 0 :Ylliaroa '~el~iz:kunanlm lzini y.a1tmzC81 dev1let I!ll!.!l'iUmlarliliUll alitl~df.[)ola'y~ls~yla te~!Si~jn aho!lan benfici:Jr.0' pazar da l Bir'-iEimekt~in l<.apanm1itu,:. BUnJI!.!fiII uillea1lin9 fa:brikanlntelevizyo:n uli€1timiy1e yola cle'vBJml ,e,tlnes~ii1ekarar veWiilUr. Kezal fizilbiiiliiite :a§amaslfilda, ,ardunUIl1bazen ~hal8lerl ,ert&~ed~i biliflldfQi h;nI'll, baiijika neler uret.eb~iecegll hes.a.p'~anm~tl. (8) ~ FalMikamn 1<1IIIrohJ~J.lrtdalk!i: tekrniik :k:acilriOCla e!1:ek~nik ik~ miUherlldis!il ('tavuz Karalhalili VB Ersallili Kmni3lyytQU), Ud S8Ilfillii1lyi luhe!l'l(jii,si ,(An Dilllger "",dah~sonra Ankara m Belediye, IEMI§!\a!1!<! o~d~ve MetmnetYa1ikIn)" btr makine mDrnem::l:~si(Uigur E,m~:afill ve bi r ·e:leldrijlk MuhendiSI (INazlm KalkanJcill)< vardllr (9). .AY!l1~eaPIT gib~idevlet seklWrCinde 'Qall§an d!e,neyiinl~ tel!\!~nik"ka"dr(l~ar~a Irl!iloat k:ur<IJJ~u N!o.rI!mend8le~~eViz.yo:nlalnn ~n Mambu rg'taki r. :!:\!ra~tlrma Iri!bomLUannda~j, Ibir Tu~1l;; m(iMlmJlis, iwalnbul Profl'I'(! ve 16ekdclan OreUmi Ibil!3in rmQ'nenclisilertraJnsf~r ,sd ilJlk. Bu kad ro ~o:~u 1"111 a OO'WOr ko ke filllidm~. ull~d Bluarada B IR~EM EK muhend~isle:rlii,. Yugol$~avya',gial ~'MI~ps ~ ~sanSI ile, Or-slim ya~an bit fa'birilkadan. emektroniilk: par,~aiU,al ediereik,· 31 elkran modOlersisrem birTV diza1lfih e'limi~~ieir ve: U re~irmine ba~lamlr~larclllr. "eJe\i'l~on markas! ,o'Jarak ilem ~i~ke1in ~smi,hsm ,die:mliiliyetQ~ lbiranlaYI~I!a, r.alk!l,plerl!e:ma~kn g.ijstermek~'9i!1lI, 81 R-EMIEK ism~ SiQ9Umi§Ur. Sana;yi l~al<allfl'llll:gIn In B IR~EM EIIK'~y:erlll, b,ir Hrma'Yia IlisafilSi3nJ'a§masllila zorlamM~ u2iernne, y8:nelim Proililo iill!egloru~e!1ek, Profllo'm!!n TV 2~ ,~1\aral!;, l:iiltinen moclelMlii uretmelltt iQ]n anla§mayal V8lnr. bu moo:e:llin ~asJ!8if1llureltmek, ~:Chill Pmfilo teknlkhe}letiD!8:iid2iII~'ye gelerelk, g,er,ekl~ ijreti m banUann I b faJrlali. Alrloak P~l1Uo'daln parQa' allnmall'u~hr. 16ifTV aIICiI'S~ ,g~e~ldi i9Tn alan" par;yalar Be~91kaJ'da.1I1 (Philips1ten) lu91:al d:i~m8ktell e W Pi Istii.m1bul'd!l!" !kiab~'n \fie •.ana baku ~asi Deniz~i'de ijl~tilnp, I:l!flontljlll yap~lm'ai~taalll';, Ku~k ,sleikih"onik paryalann (transistOr, direlilClI' kondansa:lli.r: ••) §atSi u~enn,e ImontaJlllmIbir ,e;melk li~9i1e:r'i yalparmall', blill :montaj o~alri'nte ,cj;t'ger falbrika'llalwa cia 1311 ~~B yapllllluil'k,tadlll~. BllR:·~EMEIKli~nrnl)e,t8~ plilastik ka~ ve· ~p ialolliYie,sivardllf,. ,gefek~'i paUQallafln bilr klllSfflllJnll' kend'i Ore,tir. c$asiOretimi i[~n gerelJ<Ji clan IbooK'~devrei @nitesi o ta~MeTilIri~d,ye'del<i ,e'niy1 'itillilit~dir:.61 ekw8m siyah
f

24

bey2!1:zte~evizyo:nunser~ ,dllre~ilffiineise197 9
1

1

bae~!lianmr.

111'11111 nda
W:b1lirun
!iil1ru113:QJ;u

~.".t:ele\lilzyonallllc!lsl salhibi Q~ma~ ~op~um[isa:llaJfld8Jn s'mvfatJa_ma gB:s~erges! saYllllml.~ oldUigundan" b!lYUik: birruketim Qwlglllf1llil:g~ .•.~' ba:~lay,a:cakt~r.(~11)1 B~;R.-IIE:MIIlEK tam da boyll€ bi:r cf{jn:emdefaa~~ lba§laJm~i'tilr~ TaruUm ,amac!yla ~imIir ruanna kaU~a:111irRef:. Yeni Mllr gaze,tes~ lie y.a,plila n § anla~masQnI!I.Io!J. Igram~enin okuyuculan na '9eikm~~'le televizyonlar \feffl1lii~tir. Tij f1~;.$y,e'nifil Qe!jiitll~ yerlerinu:i,e bacyililder a:~llml~ v,e: birYJ'11 ga~mntisi olal1lte!f:8vizyotnlar i~iil1lel!lnikse.iN1islerhizimete gr:rmi~'I.i[" S~1Vis,ele<man1al!il,

o ~n~~ardarmrkiye'de,

.MMI tlilii$ilB'

!@PlfaQ~.~

~pr~:

~abril<adla le,g~utimielinitamiamiliadl ~dain senra ,g:or-eviI9, bal§lamll§Ii3lrd Ilil'. $irket ,g,M,~~ul rakiplerine kaw§~ d U§il[llk
1

Tlirkiyo'de IN iirelimi Reloill1do ba_adl .
II

ker oranlanyla ~a:h:!i'llr"1:2} ( IHdlsalme~Mn A,~amaflll~ Alrallrrt 1917"0Ie mlu d ij,rll]l~Uen a yn I u, ya lm zcaYioneUIm k.lJlllwl~lIiJ. baikalli1lll~glln~sl:im::iihu,r (13). F:abr~ka liiIfIudurl1ugUIIIle, Hava IKlilIwetllleri KOlrn !J~alli'!! 9 II e l,e!ldl~olli'!k clair,e I i bal§kanllg Indall:1 emekU' ,(Tu9general) MlIIl~tafa Kani BGr'kegetirmr: Amman 19811 Ma~(ls,. m,i Illelvekil:~ s€9iI€:~ B·ij rice. 19:8,3, 'Kesl m,lnda §;mrkeU:en !ayr~W~Ir. 19u ,glul'ld~aha QO!1!l; televiz.yon Ureticisi ,olarall't ammsanal'll Bi~R-(EIMEK.lbai!k:a Itiliinier d~g)eli~~rli1Tilii~tir: 1'98a'dJere:!Ill<lite1~izyon", ~kiii:0 UllliltElfllJlO ga2ete~ewUn(fe, TUIl"kirye'lI1ll1i1 Uk r:elilikl~ teievi:~y'onUfiliun Delllizli"de ilretildigini 'glulliU~I'a olwdllJgum!l.l hatillillyolili.!m)i, tel~fo:n s,an'tra~~eruvie deneme am8Qh tlil'91isayar lilre~]mi ge~ekl~trrililr. Oste!llik oret~le1l1bilgis:a(yarun anallk:artl, illl1lgiitere'd~ ya~.yaJil1i!l:irt mGtnel1l.dlsYavuz ,Alhllisllahlar tamf~,n(jlan gleWi§ili l1iilmi§I~~r.Bu ililk ,orn,e:lI;,biiilgisa.ya:~Ja.r ) Ata:tiUrk (j n~v,er8itesi- 'Ie Hlacette'pe Oln,~v,erslte:si Hastanelerii~Bm~illl1l:dan sa,t~na~lrU'iI1Ill~,tlr: IB,IR~I~MEIK {h"E!~ime gegtigi alf'ldan Uil~are[n T'l,l"k~ye' pazalnna gin'ilil9ye, ~allll§ar:l, buyuk ~rmi3llann dill! ilgJsnni ~I!leir. On:oo TIJi !'kiy~'de 56, 'e:~ll!1iItelev~!Z;ycm uretmel<: iQ~il It:):]r ofilalll;, aray:an. IHnac[~~I'nin l'~~kiye ~8msil:ciIeri,~abriikl3()i'll gezBilil:er. F\9k.I~k:.lml'"mdaan~a§<1ma sagr:afll~r"A!ma. cmls!r YOlle1lmktlrullu ba~kam'lFlIllIl,iirilmle' ! )I;a~na Ihissesunin .ol'mas~nl'bireng:el olamik Ig.ijri;)~'er; ,Oti S(mrak:i~ar,~hlr,8roe, iler,di8 Manisa'dlal Ves~:el'i kura.cak. (.'!1!a!1l bl'Jslndaad~ noon h~p',K~'bnS:hipdaml ve ol.9lrakstiz eUilren, Asil Na.dilr,. B~R~EMEIK'e! tallli:Pr' olmLll'~tlJllr. IHii:sse~er~fllI 51 'i.li1~t:oplama'k: ister.Aincalk %. bk orlag ~,Inle,"~ll! zi~a 01111: ms:se s;abn :ala bil:ecegli h Slrl!lr!amaSI necJen~e ,bu 'seroElikls,§mez. Ash nOlaba§k:a i~9] §!lrk:et11E!'ninde be!i1tz!e:r!illlnr!amaman vard li~. Blu IdIS, s~lnlllrIBm:aedel'll'iryll!e 'JUrk Silah~!arl lK)uweUeli'i Vakf'l"fill n B~R~EMEK'e Ol~tak .ed~lp. 0, p,a2:ar,~ ,garantiilem,e dQ:§unces~ de ~g'eIf9e:kll)e§memi§ltir (15). S €limaye ,arilnm ~ once 1974'te 60.00[)I.IO~l[]1 TL,'ye (16)1,.,sonra '19!80'dle, 400 ,000.000 TI~~ye (1'7') (;,1 kalrlla.rak. .sagl~aln I r. '1980'deki se rmaJyear~1 nM I S'O:rl~j3!1Mia ~enii hisselerisa.tind". yel1l'i Ql1iak~ar ibl!l!rnm'Sk, Y'eni kaynaRla,r si8gla m akamaci )lilla, yor~.e~iminin hallwnadl~iI ve~abrikad\aki l~h~fiI1iIialanntanl~~{:h~1 'fil!1n1er 9€kirerek, Avru:pa'dlaki T(n11<i~~ile:nne gos!berilrfl1l.ek li!~eil"Je

yu rt d I~~llilia ,gand'er~mr. .A-BD'd,e, Ja!p"onya, A.v u at ra iy a, 5, u u d ~ .Ara'bis:~:a m',dalki fiU rklllelJ!1€ h,nta bJlrka:O yabancl:ya ,ola hfis!8 sa.tilfJsal(lilli, anla§l~clIQI ka:da rtlylal ~irket s,ull'\e,ki~~ olarak finansman Slkll'1bs!
.;ekimektedl~r;1'961~d~ana

vadell iibo:r~lar ~I ..soo.O()OI a TL iilke!1l ('18) ,1 '98:3'tie, i§I elm e IllUI,ed~51 ,oliia r·a,lk all'illna,nlarial bOWl!; Im~k:tarl

1,6,0.000.000

T'l' s~

IYAS'a 'olmak. IO~IH,e' :2 2 5. OOI[U)O 0 Tl'y,€, ula~ml,lIir. 198.4'te aync-a 150,OOO.OO!(~1Til daha bon;1 8:111111 ~mas,mY~IB ~!iriket kri!S giml~§ijr (~19)1. IKu ru I~u§ III rlllrIIlll rII a ilmrilil.den yIl18lf'~9€n, 901 ortakh §~I~etlerinbioi~9,ynhemen hi~ t)~!l1iayaRta 'd:egil. aJVll"U isl:ml:emaliy-etadevaimed:efll.lerifseba~k:asemil3.ye. grup1ar,11 mmfln.dal1lS8,tllll'l all11nlrTlfllii durumdal. Hlusa!me,tl:i:1il Ataman"a ~y'at1~!§/~nerede1'" diyorum ..HIlalkseldijrGnuln g~ ndemeg:e~tlii:Ji 'gund:e(!ll belli, biankaicl~'lk siste:mind~el, kredi ko§uUarmda gerekll'i degii~.i~jllil(il~erin~maale~e'fl' Ylar:l!lamacli!g~lm sOyluyor. "8l.in)'le~~fNf<.iyfJ'deii ekooomiR .yal'f flu .yeni,o~u katdimmOOI,bur §/1ket1erin' ba~nJi oi'fJi:J'llmes:i ifln bankafa:n.n ha!k~rlretlenni'n p.rojsierinel kredi vsrme1eti tleref(j«/j~ oysallWkiye'de kredJ fJroje~ de§il :'.i8mlnaifa (gayfi me.nkul (ocd;ege) 1IIe:rillr. 1~1
~Ikeileriflin bankmara '~cfilk!eri t;€lmiootilaryaklur,.

[IES

ama

F,a:bri]kaalrsa,sllln ~I' ' binal ar IIIiIi I ve~Qind eki Imakinneleri s,d!n alan 1[):~SIYAB ~[)evlet, sanay! ye! m!jlQ~ ¥a,tllnm 18iank:as~)' isembi~ika'YI i~r,etrin:el<, '!(tewinekapfslna lkii'iml ViurmaYUI te~f.)ih e,tmi~Ur. F'abiriKal binasu: lou gun l'e!k:el'e ail iij~Oncleposu om;lralk ~Iunanll~m'aktad,~r.$~rk:ete alit. buradacliJlll!Ilnan roijtli n evmk S:EKA~y,ajgijnderilllm'i~Ur. nUGn dieposu ·01'1c :Jii~c i B!i~~EM EK'ten . "alan u~ _l;!§ pa~,-a elJL_ __ "--.0 c ktmnik: )Ii-- _e_m __ "'" . __ dhall Ibir odayaW'plam3'Yl saQlal1m,tlr: Allhcak Oe:nizii'l1in ~€ih[rtarihi ,8i9~Smlda,n,burasl b:in:amngl€'~miliine 1:~lk tutacalk:f'etogmf 'liE! tleiligieWerlle de!Ste:lk.~ernien Ib~ ml]i2e r iItlaline getiliii~melidir
C -. ~."

tJu §ir~/et yat;mmsermayesi fJ~ldular,; 8i'lic-ak i'§ielms' VS'pS:l'sr:lama t,ln gerekli S,9rn1'81¥.eyl bulaln;a:(1tla,." INiMilm Kalk:anQl da "h~l_~k.seklorul'n:um~§ai'llliasl iQif! 'g'ea::e~t~ yasal,ciUz:enl\e'fll1e.n~'!l1yaplimaici ~g~.,. devle1!1 n ilzerine dllJ~f'li yapma.dlg ~f'l:a.inanmai~d If;.-GSJQ8lkt:e:n del bu durum ooWn ~§9~ :~Ir,mtieliii~rn OOllUkb:ir h:am::likil!f;l' ol!l!.Y:$'tur~ It'lenlzli AsI~ HU'kukMahkemesi 1986,SOOUfilda B,I~R-fMEIK'ir:li inasma kar.9'r verm~~,tUr. An:oa'k; lbu gUine kaclartas~ye's] talmam!ianmamJ!i§omulp. halen lJenTiZli Tlcare~Od:as~'nalIkaYillth garDliilI1I'I:9~tedl!r; TUirk. h8ilklnm keilifdli oz. kilYfil:aklSlmlly~a. kU!I'dll!gu, i§9i 'lie' .mUhe:n(JiiIS!Tnin eftak" ba~alfi~slolan B.~R~EMEKi~n l<a,panmaS!11 bQytlk ta~~hsfiziliktnr.Der:@zii'n~iiIblr e~9i1Woli!~l[;( Ureti m m e rKez~i el maf~1 rs at I !Ik,a,ybe Im u ~~u r.

_""""""", __:"'".o...,~,i,P"=.!i!~ = _ . I~,~~at!~

IOJ}<-,,"_.$bii"

'Iii~

(lOI!lll ... !.. ~

!!!1.1Ili!!~1I1' !!!r.r~l!iJ'i41

~l~_. "~r~~~~~
Oi.i r~!'!I#JII __,m "

iV.~ .. ~aI'
~!!iq);

,.doL ~.I.~)'I!!!. ~I
.&11),11_

~

1~~d*'

3,

1.,...

0

.dot ,b~y

.• !

..);i!~_ I
r;iI!"-~

ll),jri1!!!~

Qr.::..,.~!.!, _m_I_1 la~=~,(ifi!lJIliii!,~i!'lI!'~LI!!Q.Lf~ 1~_~·~, i~,. "~~[WiI'

26

"

DelniizUi hallk!11iyi ve $Ik giyinmieyi sevenl bilr halk [cllldugu i~in 198,0' n 'y~ ~ardan Orl eel k i ta,11i' I~erde, lie rz iIe r Iii ~h ne,rede,yse [!iI',ece''gilnd1uz .;a,lujlrhil:I'nIIII;. YIII'maz GOkg8 Usta~nln ,anllattJl,(j;lna, gore 5ICi1'·61!!)' III YIIII!ar,diain sa n la r bayra m'lalll'da mutlak,a tailium [eilibise [gllyedermli§ ve sabu ra kadliu c;all§m,ak, z,o,ru ndla ka,111 rm I §, v'e rU e n :Sip,a ri" I elri I r:~a

'teill'Ziller de 6:zelllilkme Ramazan ayil.annda

Denizli'de Terziliqin Dunu-BugunO
MetinTiIllRKTA$
Pamulkkale Oniveill'Siil 8Si
1

Og,retim

Gomvillisi

'Giyinme ya cia Cirttinme ihtiy,etol insanogitunun ha,ya,tanldewm e'llreb:ilm~si i!;;fnern'leme~rntiy,a~iardan birisi ,o~mu~tlJ!I1·. Giyinrme ihrtiry,aclyla beraber giyjlecek e§.yal'a ~!If!Qeiitlii ~Jkiillere $,okulma ililtiyaol da hJa"sli olmll§ b5~teoo de bunlan ibimlrine,tutiul1l'la ,gemkstnnmi duyulmu~tur. Bunun ilk olarak nasI! yapddl9uilll' elbetl:e bilemiyoruz ama terzile,r ilk [e~lbisedilren j'nssmn Idris PeygambeJ ,Q'I[dugrUnlll oylei1er. T-el'Ziler. Pirleli Idlis s Aleyhissetam o'ltll.lQ,u i;ilii mes'lekie!l1nin kutsal ol'dugurna va ,onU!1IIcia cenneUs old:uguna inanmakls"d Irllalr.ldris A,lleyhisselam'm 'Cienf'lle~e giriii§,ini de ,cyls anlallmaktad~lrl\alr: ~B~iigUn IdrTs A~eryhisse~am elintJe maka·sl ils AII"ah'al YanpyalvanYOf. Ne olur :;lUi cenliletei bir balklp

gen gelley~m diver; ,Allah da bun:a ifzin ",e:riyor; Cennete girip baklyor ame m'akasil ,ol'8da, b[~rakarak:g;eri gel'iyor. I)a ha sonra da tekralr Allah'lII'I huzurulils ~llkly,o[r ve mak:as[1m I &~ride umuUum 'gidip alaYlm diYlJ/. Makas'll ahyorama teklJ'ilf geM d'CinmLiyoll". IElQy.l~eoe! cenn.ette de kallyolir" [(Ylilimaz. Goik<;e"'denderlenmiitir). Bu anlah ne !kadiar dogruduf bu lkestirebilmek milmkun d!egildir ,ancak bJritelii1 Ilk deta mut!akal bu bii1~~irmeyarD! dil~i'm iiljiini y,a;pmI,ll r. BIJ ilk dikim h~inlber n[e[ I!;,adiar g!i.liI1Umuzdleki IerzU ikle ayn~ kefey,e l!\.oy.amassk da rlnsanllar lkendi ihil.iiy~u;;larll kar§!~!adllklan ~,Qln ru tertiij:~in ,a'lit, yap ~S,I [o~anllk degerlendilme'k: pek yanh:~i(.dmaz, IltamsmdaYlz. !C)~nkul dildlm i§ile~i' her Ui.!malll saci,ece ~e!ncl'i ih,tiyacialfU'lIII Ita r~llamak i~illl d'e'~liI bazen de

,27

Terz~ Mehm:et YilldlZ Usia Qeket] :2'. prova.dan QI~l<arm regala e(fe,ffl.en~.2006 (Fol:Mie·tin '11[lmtaj~)' I§ cevresi n dJetki insan la r~n l'hUy:acla,rlllinIkar~lll~amak:

;a:m8Jclyla y.apl.lilrdtZa~eln terziler de bu nun b~1r meslek ,ejlallol.aralK g,e'U.§eb:tilmelsi!il l, cI ikJll!1 i~~i yapanlliann,
ba:§k;all:a'l1'nnihtiya.;narU:f1Il dal kar'§ll~amaya yall1i t!Clilil1 ama~la bu I~~i yalp maya ba,~a.malialr~ IlHill b.aglamalda(!'llrlar. GUIiliUmlbdeki tell':ZUilk keUmesinin ,aln~amrltna, baka.ca k oIIIUirsali;., alitl k ta rna men di:g:er ~ santa rln n '9Iii)iinm:e il1J~iyac~ ~ k;al1'lll~m'al<amaclyla ya!=lIllan dil<iml n i§i aklllliam gelmI8'.~ledlir. .Ham.tal ~tBir:z1kenrd~ soki]'.gllirlilJiI d'~ke!mez" diye bir a~a~OO!ijmliilZbjllie vill1chr ki "terzinin miU§1enlerinin i§ini ya~maktan ke:ndi sokug[irne! zaman, 8JYllmm:a.dll:gll~ anla.m ~m31gelmeJkledir: Bua:taso:zu tcin Del"lidi'de konu~tu'g,umuz ~:erzU,e'r, wnuya biwCJ)zdla mizalhi yakia~alral(. ~sadece zamlal1!ill 01mad 191 iQliJili d!e·~n, paralslliz oldu§u i9ln, ya;nl~ kena'i sok.u§undsn para a~amayacai@1111i9in di keme.z~ d iyoMlar. G,er~J.~

'QlunUmi]!Z-de lOUatasOOiOnun tam 1efSi birolu rumlsilz kOli1usudl.lr: Artl~. te:rzileliill1 ~o~unuli1 i§ii e~b[iSedi~k~ilfern iyicea!~aJ!d Ig,~ iQiln, ner-edeyse sadeee sollf\!uk dik_me&l: Ve. lamir y.apmak ortmu§. buyOz.cCIen de Ike-neii .sGkukleTfn~ d~kmekt9ilili de bo!eazamafllilrilr:II,ollmay.a lba~latm l§itllr. TeliZin~k mesi,eg'inin Deni~Ii'dlek~ diUlfumlU!fiI,i!) ~g~lecek. OIUIl'Sak,.bu me~llek de d\aha. ,(inca,yaz:dllglffilli2': dn~er mes!J.lelde:rgib~ Ibir :z:amanlaJ .h:alk nazanndla 90k: ~glijzde o:lan Imes,liekl,erde n bil'iymi§. lerzi olabillm.e sOlree1 .dijler loil' ~ok me!3leg~edin,e!bilm.ey,e, g:O:fi'6 claM .zor bi~rImesl,el~m~i. Bilrterzi Us~\~ullmnyanma ,~ua'k: ,dl!arak gij~eook.tlir 'Qoouk ijzen~ese91ir:mi§i mesela, Sir 'd~efa'QOoukta ma.tem!atik kaJfaslllalr.all1!lmlli1~ kite:l1Lilikte ~Qk on;€ml~'cdilln,oi9lliti~ini komayca ka,vrayabilsin. lyi~ bir terzi mO§i~erisl~n e,k,u"$!,(jI;;uiI,b,a¥i:!nea en un vlkil.llt ,ijrCmerUniac:§a~11 yukan ~a:~mili!, etmelliymi§. ielunt:linicifill de ~Imatemtaltik. kamas ~ oimasil la:Z.llmt:erzi !';Iragll nm d'el1l'e:r bu iel]n ustalaru. Yinebl!J me's:~eld.e9!wak o,ylle k.otayca usta ,olalmazlffil§. Sir '~;:lragm talm usta ,olabU mes~,[gin y8!kla§llk on y ~~98ml:~m8sl .~ili!iZnmmI~. il,e Ulkbailjlliayan Qlf,etglll!'! erta pa!imag ~na sag "yuk:sij k;" (/(tMlmeninas" "y,r1ks,O;Jc" §ekiind9dlr anGel( J",urkr;enln t8,R'hi'S~yrl j.~Jnde te.rzile.r ams/.nda lfyiJzuk~ olamk k:tJlla.nllm~ih.r am.a 1:;)'1) MUme I1alkaanlamma geien yuzli/{ li(e~ifflesil1cJsn farklrdu·;Ti9rzlier yOMf1Qu eJle dikj~ dikeff.r:sn igfl'Gnih parrRaklan.ru ac~tmi!imaSI 'Ie' ,g,e:i'ha s,sti diki§ dlkefJlUm,ek amaCtrla kuiia.nu1arj'jak:llllf vie palrm.aik ice dcgru ka~l!alf1H3Ir,a k baglamnm I~,. C I!r.a:k billr ha.fla bO)liu nest eli~yuksCtg:e al!~§,!W!caya k..adar bo~ b e~~e!ie, iiig,ne Ibabr.~p 91ikamna cal~II'§ mas ~ yap<F.Ilwena,ll~tl ktalnsonlra !Cialpal'lmag I 90:z{]tlurmij~,. Yine ~I,mksabalhlal"ill mutlaka dilkkana erk!englellr, kijm[iIr!lij urb]yIJ yakar,temiizligini yapa!r; m!i3'k~nlelyiyag ~alr ve lJIstalsllnlll be'k:I!emeye ba§!larml~. Clllr.alkilka~fahk. a§am:a!slna 'g:e:llinoe, ya\l:a~ yavar~o~~l:il i,liII!lil!91 ve [it~ yapma i§iij~lre~i Ilirmii~, (}to yapmalKdla ,oyle ko~'ay bir i~'d!egl~arir hall1!i..iifer.z11111~dliki§~ kSh]I, n ilIyubl fill orten, ~Uitataso:zumtlh:iu dikkat:e ah rsak llitul de ne l~dar5n,emlii dld:uguml!l gOflmO§ oluru!Z. . yalpmada kUffili3.§U t!l mOnu i:y111lb~~m:8k!llalz~ el I~. fill m MEliSiela :runMi Iku ma~:I!ilir bu ~,a'rJII (Uliillerle uU,Uen;~r:s:e kuma§ boz:ulliH,. ya.~i Ilk.l,lIma~agore (UltUklllllanmak lazlltm:chf dmll,or Melhmet YIII:dIZ Ust:a .. ,(fJ~CI, Turkler~filI 9o.k. 'Eliski :zam:alli'lll:a roan be:l'i1kJL!~llland lik.lan billiara<;ll r•. Ka§gaU Mahmll,ilil. '11"yi]!ly~ldayazm~~~oh:lugu ,e~e(fl~ !:)iV3I1iU LQgal1lii~- Ulrk. aJdll~ eserino:e:mu(yu ~oy~efil1llatlr: T a Ma~a bi;;iminde' ibir de'milr paJ~s'l:dll r Iki d~lkii, yeirlerin1i ba)sbrmak iQiiin I<JzdIlr~hawaK,e~bise (U~e(li'n'e bastillrQ hr" DLT, Bes]m Ata!ll.a.yCevirisi1.cm $.,69). Kalfalil~lln en son a;~amasll'llda ise kesirn og,l!ieUllirr v,e bu ii1lrt]k: I<al~fanIn ustalllmg 1 halkkeUig ian lam 1 na geUr; Us!al ka Ifas.~ri1 akesimll oQ reH rkI9n"Uzer:]nc en elkmek yemed igJ:n kg~iye k.els-im 09 l'Ietme~ diiyere~k yemi fill ettirimli§ ..SuMan sonfa k;alf'a keniCIi:hal'ine her §eyiyle, btli taklm eib~seyii,a:il<ip duvara asabirrrs9i~le 0 zamsn l:iJstasml rrl9fiz:UindJe lusta o~dUlg,uona~a_ni r VElye:lfli bir ,(j:O!t;l<aJna Q.ma:Sl!1Ja. y;a.roi!lmcl Ollii nurmufj;, Bll! nlar talbi kli
N

ya.ylld II~111iI1 Qy~'eme'k yan~11§ o~lma:z.IotBIIiIBB.Undeyiz. s iiIiimiizdeki eskirerzJlI!er~11Ii8 1iIlllaJtt~ : klaru:na go're onlarm usta1lialr'i11 butipolikim'~e;ri gemellii:k!le~staln:buli ~:Zm~,~ glibi bU!I1i(lIk:§ehi ~~er'd:e ofjrenerek' g!e!~ml!lil!er v,e buradla ustaihillf yeti~tirmi~hlltrdir. 'Bu IJIstall:alnn baJZllannm da !E!alkal'il~aro!an 'gor,;:erek &1~ldiginid:e gO-z. omJine a~'~rs,alk rbllJ tOw dikim -m§m!lJiJ1! B,~hdaJn Ibftze ~glekiigi konusUFilu dsha Ida peki§~nrli'lli~ OIUftlill •. BaJt~ullk1eleri h;il'llde 5:ze1lik!r:eFranslzlali1lrl ,stkisinin baskm oldu§lllli1U h€l.m giyim~ekliy:~el' hem de rerzilerim1i:zin kuilmand IId~HII ~erim!eroen anilama,1I;,mllmkundUr.Zira~e!!'Zilerijimizin I<!u~ landillo:ll!alfiterilm~,er,iin Qogu FranSI~ca l<.o!kler1!nd~ r. Tef2l[l'U<deyililoo illlklilmllZ!il1her ne kaidla!r tali!clm el:buse vb ustahk ge:.fI€kdrem dilkimler gelse d:e (m<l€mlzde kllJmal§' n Qok.yayg.1 n o!llmad Igl~ye ha~k! m~z.ah m gO'C[inOn tazlal o~tma;dlgll1YIII~a'roalli~l'imizdek:iten;;ilef de zaman Z81ffilan tamir i:§:I,sriyle de u" ra§m 1.§lI.an:Jlllr. O,zellilkJle 1950'1i YIII~arda ha~k.! eskimeye y.uz tl!.!IDILl1~ I'nyafeij,e,miniii ge~li mi ,.cnu tel'%iye ters Qevftrl:jr~er,! yalrni r IuJma.§111ter:s dilz. ,e,ttliririller ve teklmr giyerierm~~; ya, cia y~nekul laamaksan 9i§1 nm ~§i aian pa filltall:on~ In I n ar d~lerine ya. dOil! arka klsmlnSilI ~siljvJiitlTilik" ap~ur!lrlil!m:1II~ y .. Sijva:1Ti1i1< a$lllnan bu yerlerun i~zerine kll!mas d~kime lse §ekillinde olurmU§i, Bu S'llkl n~!hY:llllairela nso:nra ilimiiZ.de bu me:s:~ek.,da.lllrn~ lna~lrl~saY'IIII;~ bir halle ,ge'~m,j§ve n hakii k8iten~ok. rryi ustaler ye~il~mti§tmr.. Mesela Izm ir il"i.l6!irnn aci!'ll!'~~In:da bu~ ((Ok. :meslekt,en insanllar kend'i hijFlle~~e~~filJi ,serg]lemi§ler,~uafa: ~atl~aJfi!,,~iein~iZli' bir n terzi, s,lyah bircekellT b,e,y.az b~r ipU'fde ipltglin r'9!fiI:gi gO:[jIufllmeden diker,ek bu:yuk beglen~ k:azanml~tlr. Son Y'I,~h.uda~ilijtmizde es&\iii nlamd!ald terzilerin a say~sl o!lduKca iailalm~l~btr:,Te~: dOkkan'llatrJ!inlrlsaylls~ ,gUlliitl mlUZld €I, en azmdan iUmiZ!CI devameden pel< :az dei~ild~iiama bUI'II~ann Qo{jUi tamira't y.a ,da di~:er €I merEicsi~mler deg!~!ditr arllk. ~:eks~i~1 luwUnlerini yalpfll<Jl:alr~ i9in tam ,o~a,rakt.€:l'2!i yan Yuk:afldla da bahseUigl~mmz gibm terzililk: grulbuna dahl! edirebmr mi blTm~yoruz. ISilinen b:lr ge~k mJElsle~~ninilk. halifaJrrklll1o~sa d!a.terzilik dieyincBI ak~a. v'ar ~ii,arli!,k terzilere YEM1~i 'Clilraklair geljlm iiyor.faz~a .(llaJha Qo!k takllm eWbise, pal~;o" rnante, gomlelf;;glilbiii s'~palf~§ ge Im!:yor. Gel,en s~~paI'1Ti§!i,eri'rI8 artl k ~(J;k ,e! incall ~I.£Ie ustalill k gerek:tiren giY'i!,oe1klenn d~iKillmes!11 p~hahyaimallbldi!Jg:L!I'll~ ve bu yUzden de artllk herke:sin \ glelmekte{JIir. I~ imlizde de bu ti] r g~:y'9:ceklerer~,~belt sipari~ ver"E!medigin~oo~luyor rerzilelr~ QGnkii b~f taklm t9aO'liYlliliara kad!ar ,ol!d!!!kga fazJIayml~~. enizli ha~~k! elbisen~ln sa~eood:ikimrnii n yak:la'~lk :;m~250YTL'ye O iyi ve, §Iik ,gi[lyifnme:yill eve:1iI bir h3111k oldlilgU h;:irn ~198iQ'i~ yaPllldllgllm!, bunul!i111KJUma§1lie berabs,r Iml]i§iteri~efazla s ylllUarrdan allilceki ~arihlerdJ9:'l.el':Zi~9!r neredeyse 'g:8I019: gef,digini b€:I'~liIiy(jr,~,a'r,Sl,ncak dlaha once tak 1m elbise ~glUndbz 'cal~'i~rla:~mll~. Yilmaa 'Gijlkge Usta'nllll'iii diktirenve :bu!11.1! rs haUlgl!m bilen sz sS!!y!da inSallilll!1 n slillatthg'lll11a go:r;e50~O!II!1 y~lIa'~a ~nsanllar b.ayram~arda. bu masrafl gi:i2ie alabi~dil~~ni be:lmrwnei~tedl~rier,'yClnklJI muUaka takltmeJllbt&'llJ9il;yert8rmi~ ve~erzUer die am~tild9 bu 1<I§!i!sli biliyo:ria'r kil, ,e!!l'e' llkilen ~a'klm~iar sl~ca.~ d suda RSJma.zall'! ay!aJf.~!lJda san1ur,a k_ad1alr ,ga!I!I§im6~k OrllJlndai Ylkanarak. tak'~~,r:Hll, Z klilitehil.iaras:ai"nip o'lidUilklan i~in kalllr!alm1U§~eilih1lrls~parr'§~eri y"etTi§'lir>e!bilmel< ~c~rt¥ine! Yilikalilsa Ibile :kolayl'rolay gekm:eyen bir lo;ali~e'Yesahip e:s!1icl YlllllardJa dJamaJUar dij~Un~e:rrin,depal~o, 91el~:riiller Ve·~tm I<encliI!erinin isted:igi §iie kUde hallll1a nm ,~,tI die r, mlii!lI'!~.Q giye~I"elrmli~. Bu bir ge:~enekmi~ve bu ihiliyQcl! [I~§!alndal ~k"d.alha ilJWZi31hallr giyiml ~klm elh]Sieller (Jla yin-e- iyi yeU!§mi:ill terZlllill'E!lr kcalr~llarla,l~ml'~. bullJllil:dilJl:gllJl e ust€,Uk bunlam'l dahaez zahmtetH v A:shnda~erzmik deyJinee i'llk al1\ih mllza gelll€1ilI otdugu, yaJ'li en a..zlndlarn 2..:3, defuJ proVlill gerekltim1edligi Yl.I!lkalmllola. clE!hsetl!r!Q~:miziysUerin. TUfi~eliin h'aya~lll1iaj g iQin - insanlann Ibunillan~rcilh ,elikleri beliilrtilmekl,edir. 'Qlirmesi 90k. ,esld Zal man lara iciaJyanlmaz. 02!e,1I ik!'I!l! 02!e!111lK~e k~:t pan~'Q;~onll!a:f:IlnI k,ma:s~" Iko!nfelKsiyon i C Tal1lzilmalt.'t:an sonra Turklerin Batl Ine tiUlll~maSI vie: sekJton]'riIun lililzla gell~mesd, mia'lliy~t1eri azanml~ 'Ie kayna:$mas! iil:e bu giiiysi lerin !hayaIUm~[za. 'O'zelll:ik~:e ijy,atl!elrl 'dlu,~u~mO~tDr. Su ve be:nz.e~olaylar d:a bu ayd'ul kMlm 'taralflndan sokiu~dliigUfitU vesonmklli yYUama me~l!egin ·arlJR yava~ y,ava~ a2!a'~maSI!lna cia ~elf\jii~ ya bHhassa CUlmhu rryelUJensQlnra h ~ bi r~elki ide de{l:1~Unlile6Ine :nedEfrl Oimu§ttllf. z:11 ..

29

160~iI YlIIllarda Oen~lzUi genQliIg ~nei ~ilr sanatn v,e $i ir dleg elrl ~ I8IQ~iUmci, 'Se,~ldn 'Ie Qluze~ ifiSalrl;

DetnizliJl3 l1izmet veg.5n.~·11 \Hnen lier:

(I

kumaYI sevd i~en

'Ta,llu,r' linasi Alllp,er

'Irof. IDlr~ O,lu:t!er 'GOCG,ON'

lr?amul<Jk:a~eOllrnirversitesi Ogre;~mOyesi

rhan V'eH, A~I k Veys:ell ."v.b. gelmi~ ge9lffii~ b]n;,oik ed,€:b~ya.b;1 ve fikir ,!:Ildammm hemen hepsi,

$i if; iE1l a 1111, inSi3lna s iyi, g1U2i81 VEl etkill i §elltdl,c:!,s:a r1Ila~ma sa.nahd Ir. :Bu ba,klilmdi.n lnsan deIil1l:e:n~Ui,esmrh varill<, en denin ve ,an~amh ,oillamk.~iir san8!tlll'llda ~fiu:f€'silni bllliluir. Nitekim, dUlfIlyada, iJn'SaJI g9rQegTni en iyi yal!;alamlll~ VEl '~lITe get!inn~§ bulunarn M!evh1na,. Yll.mus ~mre, Fu.zun" Shalkesp,eal'll1l!, INamllk K!ema~, Victor Hrug'o. Goethe, 't:ahya Kema;~,lamartine, IKaIIi13lC;3jO~!an., Eimrah. CaM Sl~kl Tar~lncl, .A!hrns't Hllalmdi T~np~ nair,

o

ayni zamanda d:e·geriili blrer
!iai!'idii~er; Bu :ij'aklmdan §ibi ta n Imak, insan I ~an Ima &tla; §i,iri seville kd!e, insa n I :sevmekJe 9!l!d]eg-ercU1i. ~te bru gle,~e~,~ !ern iyi ~ lkavramll§ blll'~1JInan e~filumd~i9ifd!Em biniSl ,alarak, memUlm TaylJm ~il1asi A~p~r liiocamlzln", 6:011111 Ylillamll biz l[l,en iz!lli gen.yUgil uzerindeki son dereo€ olulmhJ. ya PICil1v·e k:a'~11 CI e~kisiherwrlultakdirin l.lr.mrindedir. IU~okul. Olril~okll!~ve IIs'e s·!raiJIarma:a ,~Hrimm m~§, bu ®il r es'I!Hleri ko,n u Ian itibar~yle· ~ncelemey'E! ba§!aml!~ f:dli!k.AI1I!cak

~Hril1!.okunu§:la bijtOnle~e!rek ~nsa'nruhu uzelind!E!l<i son dereoo,
bUiYmeyici ,stkisinianlama ¥s· OIilIiJ der,jlnden ya:§:aya!b.n me yo,lunda gli!z~i kapl1(1 biZI€ a,~an merhu m Tayfu r ho'cam 1% o';~m.u~ ldl. K~mdl~ir, ayfu n S;~nas,i T AJI'iPer?,Onoo', kendi~ini tanly,ii!_hm,;

30

Kendisfl de s€;ykin lb~re,giitimcioian, degerU ,e§i, ,ameklli m [izilk: 09 flstm,eni SaJY~n, Nuran .A~per h,almm~ IiII 'verdl,~Jll kayriliak bUgiye gor,e'; 1'9123 Yillmda 9o liUlm'dSii dogan Tayfli.!r §lHn8Js;~ Alp€r;, ~ni;;ve ortaokiulu blll racla ,okudu. 1E!,vtiriince"Sivas OgnMme,n Ok,uiu'na ,gIUI. Sof'liMs~lI:1da iSle, GlUT 'Egitim 'Ernsi~Lustilnl]n Sed8n Egiim~ IB,a;~(ijmU'neglirerelk! oradan mezun oldu, Ilk. ta,yfln yen! M!eiFZif'cm icli. ASkerii'k hiM1le11l1li lakilben, :De.lilizli Erkel<.Salna~ EnsfiltUsu'lI'Ie atalndl. O~ YI~.sUI'i€:lie ,Beden EgHimli 'Q9retmen~ig!i yaip,UKlan sonra, Tilr~~e! Ibran§!lnal geel! vel g75 yl lma kadsr bu 'gQM'v~ni stlrdurer'B'k;,i8,yni ,o,kil!.!ldBrll em)€tldii,oldu. ray~ur ~;inasi AI~e:r: edell)iy,a.ta.! milz:ige ve Uya.troYiill ~§!I'k bir~nsand II. Callitu~11 'II llama, diger ,okiullarila. die! i~birm~ii~"a,parak pek90k oyu n sa~ne~edL KU1t Oanak1ar; Oca,IC. I#:ayoo's~ Poltyanna, Milfeifti§ O!iJ oY1iln~rdlallillba2:Jj'I\1';Uld~Ii., TiyaooYli 0 kad!ar 'iok s8IViyamu k~!bu eserilerin Q09unu e.ziber;e b'i~irdi. Yone1m:enilligifilln yanll$1 ra~tem$,illl~erin suno~~ gQlFe\f~nide" bi~zal [i Ie kendisi y.erin8 geurnyomlil. BUI 9S~II'im'Bliar1in1nyam Sil r::a,,~iir diW mag,ufilleiii " ' 'g:soeleri ,~~e dOzenlllercU. ~d!ebiyata ,olan ba,glllll;~g!lml, 'C u§ldlnIQ;@Unu; aynca yaz:J:IIlg I I< IIS81 niik1i:yeler, roman ,d€nemele!'~ \Ii€ §~'irieriyle !peI'i9~n'I!€yere!k. bunllall"lll;!1eirel ,g!aze~eVel a!s;r;glilerde yay.!lnia.m II§b.
ii' l

Kiell1idisin~ I'1lI banaanlaU~g I na 'g:5re, 0' nUin mGzige ve Qzelllkle it1e;ma!1la olan bGyUksevgisi lse, '90k k[i!:;Ok. y;a§lan:laIM~hlllml§ll .•K:emancalmaYI, kllfi!di kerildine oglmnm il~ VB: bu b.l~!wSUlIil!JJo~Uncey9 k!\1dar
s~ rdI]MliJ~Mlr,

Di~er taraftan, DenfZli'n[n vart ~l<lllaih~llemna'en a'ldlg~ maddi ,d:esrekl!e" lW.Ilil Yllla!r y,ilnElilidliigili1i yap,tlgll Deniz!m EIWJ;)i( Ogretna! Yl;mclurn;L!n~:emel'iniinat!lmaJ;;lnda bClyGk. rol oyTiJ;aml:~br. Talyfu Ii" <$\~l1iasi Alper, yaliamdan her yo:nuyle zevikalnlSiY'I! I]relken o'~mJajy,~ Qev:resindekillere ve po2::mf '6lne~i verme,yi bmr; elQp cail:$mas!1na ya(kln~lg~. v'S ampaU Jlapab:mmegilou lie ~vmsinln ve her Yoil'9ilan ir:J:s9InJi1n tal<di~inii kazanmayl bilmi~U. 216 1~k:~m1'9186 talrUihinde. amallil!$IZ hastali~ k; 0' nu! '90 ksevd~:g~,!\1,i1esinden, og rend lerl I'll de n" . d'ostl a,r~ dan .sa nat eel elbiyat. Uyatro'llei~ii n r ,(j:ul1lyaslll1Idan k!Qpanp aldr, Rluhlill ~i!!Id o,lsun!" Deg:siilli €"ii" Sa~fln IN!Uml1l.A~per ham m lin da yeri m:i:e,~e:spitlleriyle me,rlM.l!m Tayfur Bey, Ihayata S!ms\~klf ba~I~I,s;ali'lait iE!ed'E!biyat.a§k~ ile dolu. 'gi5nlu V zengin" ruilhuengirl biv kEms.e ielL ~erk.esl€" i~n€ndikle:ri kenu cer~evesii!'ll,de' duyalog lk!ilIlrrabi'~me,yeten.e,Qline sahlpti,. Ne .zaman m.en1ll1 babamla biramya geJrJSe, m Denizn'de: y~ti~mellde: ,olan VEl: oze~lik:le Ye~'i~titrm€:: Y!.!Ire!!,!II' nda ka la n ve ke nali s~inilin seru ml u I ~gu nu

31

listll e n c1~g glEl nQle'rl~spora. vesa nata i yO,n~e:nclirebilme yolund!a neler yap~ labilecegli ve ya!p ~Imaisl g~e.rel<tigi l1usllIsundafikilr al~§veru§:in,de bulunurolu, Bunla!rllljl,bazlillimndla ben de btdundum vs lilJe,r1I (Hs~ndek~ bu kar§ 1111I k bekl'emed'e l11 ve.r~:d '8111 srj,irye , o9s:ill: y,ukselk duyguy,a, d:U~'u va nceye hay rani ~kla :~ahit ,o~dllJm. K€ndis~, IIDe:ni~iIliseS!l'nde goretVli 'o1m:adilgll ~9in,dogrl!!dall hocamrz o1madl. BUlnunla b~~I~k1e, '11961~63 :y!II~a:mllalrasilln:daQe~itli ~iir matinle1Ile:rind'e" laplantl 'lie geoe~erincle ,8,.10'arkada§lla" bilrilikre ,~e'l1l(ii~siy1lie !lie;!ik:; 'COk:. Ou !gij:Zie~1I ,rj:l,lIygluV1e,lileyecan yOkIQI, olumlu V8 ver~mli taanyetler 'gisr'cel<le§tim'ili\. I{) ,alr,adal, pl'Ow1ardal, ,9dlebiyatlin 9ya,tl"O' ve ozellillille de I~i;i;rb1n'11etmflndia. col< uzunsohbetlerdlrnlz: oldu. Bize, §iliir Yilizmak. kaidar; o!Kumlanlll1l!da b~r SSlII'"N\lll. ve hem de son derece o'ne,mU biir sana! OmdlUI9~.m!l.!iUs€:'deki edebiyat fuocarm~!i:, merhum Ekre,m ErkJmen'le bi!'lilkte~ 0 ogreW. Elk!rem 111,000 g~lbm.1rayfulF Bey die, ~iirr ol<umaYI bir tiyBllro, 'fH$le:ri i oynama,k 'glib! gorur ve o'i2:~le,r,elou konuda ~ok d ~kk;aIUi ,ollummas~ ~gl'elrektig~:n~ vurgllJlla,rd I. Salnalt~1 va ~Hr~ s8vmeY 9nin, gen;:lsl< ' anjamda lill1sa!n o1ma yoturndIay,eterinoo ~n~€fiI'1~di~j gl€lrQeg.ilrll lsamen .zamanvurgulardr~. Gen;ekten ~11I,sanl;hisseUigi, yani duyd..:ngluve dil.!Yll.!lrabilcligi. dU§ulrldO!@G ve dUiiuno:dlreb~~digi; :sevdl~gi! sev~~dligi 'IJ'>S. sev,cliiireb~lo i:9J1 nispeil'tre ifliiSandllf" En sevdigli§alirlerin ba~ !Inda lse, Ya1tlya Kema~'in 'geldflgi muha'k!<ak~ll, Bu bij')!'uk:§alrimizil1l, ta ruhle bUt![jnl,e~e'l1I 'lie dlulygulalnn yo'll unll!IJI~llIIlie kJayna§8m hB'men her ~uiril1lln.zam,anperdesiili1den akamk, bu engin I'I!.Ih~u ocam~2:llfiI ~r1Ieribirazpe!ltm: h '91kallclir:lsesind,e aYir~birah:enk ve daha del1ilij b:illi" anlam kaz.andllg~ muhakkakh. Oze~llikle:
i i

~Bir :uylwyUi

cana;nla beimoor uyllyan11lar,

Om run ItJUtu'lil ikba'llrn~1\I1iJslatta, duyanlar; err hia~1 tU:keinrnLilZQece san'mak.!a, zamran~, Gorm~lleil", 1II1fllJklarda ~arnk ,sfijldQi:ji'lanll ..

:ez~~~ tlIah(}elitir a§!Ic~: Her mevj,jimi bir ~e esen mz:gan :boa~R(,II ••
GilrdOI(!e'ri ni'Vlt

vaz

B!mbGI~del"l'o eglen~dereryad

i~ililm.e'z;

Gill solmalV1! l'iIle!n~1bazah,p bimmslyi bilmli9z ••~

32

.28 Mayms 1i963 lE~k.ek,S~na;t E~stlltus(jsalonUlnlfdal yapllan iiir matinssinden so:nra, 'QeKilmi~ lOir nanra (AU C),rI;aa!a fayiiur i8€!y)
mllsralarliyia ba§layan ve uzunca ~iirini, 'Yahya kamal ile aYin~dluY91UdGnyas ~n~ payla~lrcasl na derill1den dluyaralk ve duyur8ralk oku;rdu. a,rao1a, kemammn lirik.titreyi§iieri d,e, IkencHshil,e, 8§lilo; ed,9lrdL Fe!ek her tilitli 'eSba'b-l OOfilSdln toplasln geisin, [}ijnelrsem ll!';ahbe'yim, m'~ yo~uncia Ili r n,e~ azim:e~ten! laml nda m~sMlar 'o1i:ur:bamn de. gen.e Nam~~, IKiernal"o'en h!arek!elle :

a

YI!llllarda~ Deni:zl~ g~bi, Kerd ha~incle bir ,A!nadalu §<ehlrinde Yahya: If<jElmal'~n fnsa,m UrpEliIi'il.€In m~'srala fl ile k.elfil1a n, kblsi It; mrGzilk:form IjJ rndaki n! na,gm.elel'rln~ arada ya§Blmak, yeti§me va ge!l!~~me bir 98iQlndlarkillbizlel'l9' apa¥rlll v,el dayumsU!z I:ElUettBI~i,lbir ~;iir ve ,ec!ebiy,a:t chlll1yas In I n ka p'liann I i!9!y,ordu. 8a~eil1 de, yQlziunu Baltl'Y2li 'rtev~wie:mik.meS'sltaJ Lalmal1ine'fildeMI: "Ebe'dlg:e(8sind'e bu d0I'!1,U,SOZ, :$fdarin, Hep lba§k~Jsahillere ctQijru, stQrUl~en~n biz; ~maln ad!! deniZ~e, birr gij,ln; Blir Ilih!Za Qisum. demirleyemez Miyiz9" ~ld~ru:J:ebl3i~layan(jnllJJ"Gol~§iiiril"lliowyarak: zami!'mn g;e~i~lf;gil1ld)efill hil:rIil~.e'lJe:,,~!i.!dunya hayat!ndi:ll, tU!P' ~iyi IlilklercJen, g02'!sUil<l~erdlen yana ollfflalk. h,e,!> :bunian payla~m\al<.•ya~ma:k ve y.ai§a,tma~. 91e'Mk:U~t haklill inanCiII'ilil dile g.e,tirirdi. Nlam!11< Kelrmall ioin ijse, ~QO(l!.J!kil1ar,heyecaJnlili m~sra,~al"iylaA;h3Im~. gibi lbir blliy(]k:dielha)fll etkileysl1I bu kudl~€ltli~ire hayran 'ol'msJma:k m'limkullI mu'?" der 'lie ke n cI iliua hals 9 ijr ses iy!lie baize n HI[i ni yet KaJS:f:desi'ndleln:

o

r:§,ie'adO ka~lda Mzwl' si~ah,
.Ar§. )!i§I~ler vallaln iimd~d Ina!'

.A'~.ill!enJi tiizjmdirf~llh, a~.
AtJr§ }1il:gnfe:r 7!la.uan imch§d Ina~ clef! veheplm,lzin ,gene ruhunu mmr ineyeoonTa doli(Jur.amk, ro~tlJirur.(ju.
,~

IE!.iz!elli'e okuclugll.lll~ii ~,erde olclugu gibi, Inep g[l2ielin ve g[j1!elli~erin pe~lnde b:lr insall1ol'arak:, bumn benUgini kapil1ayan d,erin sanet ve iiir 2levkiyle dolu dJoh,il1 ya~8n, ay;nca DenlZli'mitze bedeniyil:e v,e z.en91in mhuyl!al YI~~amboiYU f,zmet vermi'§i Ibulunan merlilliJJm iii TayfUr :;linasi AJpeu ~OcaJmI:Z:I. bu glEel ifllsarilil m~nn:e,t. ve §ullkJran duygula'rumt!!lllaamyor: ~ellld!isine,. Alla'h'tan rahJmet, de~lei~~ 8§i ve QOcu killatFiI ba§t:a almial<. uIere, l8illeb€~erine! dostlJan na ve bUI~unseven~erine saiJl['lar diliyorum, NUf h;:il11deya1sml'

33

Eziler
YO!riH9itmen

Mustafa Nladill" ,ONAY
ve Senarist

Kayu ve

Kilimi
K.aye va rd ~glilmll~d:a:haJva karnrm I~tl. K,ij'Yiun g~ri§indieki kalhveye vanp sorouk ~Ba~k.an·l. 19a§ka b~r k:alhveyi '90stercliil,e,r, Oraya vaM ~ kta k:at 9J§ikan Denizll i'd:e imi§. OJi1'llii'US ~OI1l U!yuliliinlaU:lk. I,clerinclen ba:z:llaru yard IIriu~molma,k; h;in bizilmlegeldiler" E\fI]nde lsgi!lhaSllll1 ,oianv.e oa!il:~anlai'l si3(ydiElar:Onl;ann i~nde!ln c·- -. - 'c"tf'1<.~..-_.me-t__ Lm~!n c ev~ym!§.smu __n.c y-~.c--VI ccc c' - '.-c·.- 1--c"l1, a . ! .maz ~r'fl'Vegul I!. Mve E.llf A§~! dokumaya hentil:z ara vlermi~ler, dinl~n.ilyoiilafrrnn~.Ricam nZI klr.ma.yamk lekirarrtm:s§hln ba§;lna. otun:!uirar,oir bUQu!< saat Kadar II~Ok.lid yai§!11 kadllrl!n ilmik" {irmeik)at!~1!a1~1!J1~ jrkjtoos~e!'ini kaydelL'k. k Sir sali1aJ~~hassasiy,eUyle yaplyoiilard~ i~l€:rini. S~Pii1Iii~

1'9,91 yu In !'niI1O AglllSWSayl sonlannda. ~Oenizli Bellgl€'Si~ ekimleri miliz esnasll~da! bir gun Guney ilQ8sins -rrada ,e!lftle \!'~ neh~r ~kimleri ya(ptllk. AR§@mij$iW :bitr kO!!;!!tUimJfli6u:;;a ~Ie cak$-tll<, ~ayn11!lmeng(Un ba.~mak Ozere,ydL VaJllm~Zid'.a, ,oracle 9l\1!i1,~§an Illspslrtah bir memu r '!larch. Onun!a, IkGItllk ve s8Jrnat uzerine sol1lbelt '8'ttik. iE'i!i!,ar li<ioyl]l ve ki~if!l1llerinden ballii seW. Ke§ike e!~n birsaJat etsa da 91itseydliifc. lcieclik.. Ifaklat !o.Fall'ke!~mezglece gUlndu!Z dd.kUyan b:ulul"Sufnuz, dedL Belediye Ba~kanm'nm da y.arei ~mCill lo:ra<ca~ ~ta hi min In ,aligTnisQ,yledL Bil de! 6uhjan mrafln~iakibu kQye,g:ec '!/,61Jlf;Jilde elsa '9~tme:y,e"'jUS" ve<Jtlik.

e

ca~

34

u!Zerine bu kmmlen d)O!wrYO.r!ailiTI'iWij•. Sir 1iirma, dalill!.!J1!an kiliml~eriah p got[lrUyo:fTiIil.ilJ§. Cel<~m~,eMf onra.sH'Jioli3i ya p,Ug 1m iZ schbeUe,. s 1921aogumlu ev sahibl ~hmet YII~ma2 $iunilaflliooY.ledi~ "B~IZ az~la r yowOguyiLiz.. Sonradan ez:i~ere ~ev~rmi~ier. IBizim bUrYU!<illerdien dluydu9 u m l!IZ bu. Es~den 9~1ik: v,e. hawanCI!'~ll<la. ugm~lrdl!k:, 11946'(jren berimtJ[lnci[j~ u kdJe vsr, :Ekserisi~ kOylun bes~!e·rd ~ ilk.• ~smiilhan Ylilirm8Z v€: Eilij~~~1 'lkendl~ ddlkiudukilal!w killlmleil'lanll:aW. Eslkl1;den"GedU Cuval:ll~ ve ~He}libe~ dilrrurtamnJi~, Gecm~I cled~k:I:erii unta~lnan hayvaw!!n ulstUne aU11lan ch:lkum!8. BirtanJe 9li.!val! gost.eretre.k. k m;Ol~ilfler~filidea.n:~athllaJ. CiliJvalllli1 ba~11 en nld:ak~ ~r!Zigli haminele clan motif ceprez adm ~a!lllyormu§. Ceprezin yew aldlg~ siiyal'll kJ! k~sm! 4~5 palrrTilal<.llk.alil I nhgl!ndJa. 'Ie bu ku sml8 yo:z dokuma dli~()lriar:. Daha SiO:nm ,;;uvala kaml<lerhllf kalZandill!lMI yaln 1§lardarn bhi bltlralk y.an ~§~i va!':. B !IUrralkyanl!$lndalr! ,S!onraeglfi y,an I~. Adll gibi k I!\!'irllmh, egrL Bilr .bdniil,k; yilnl§! ,daha yer airel!ktan soma yJne 9€iprez li:le ·lamamlal'lllyo.r ve bundansof1lm Quvalaas~ I karallder~ni k:az:alnd Irain goea Yi3If11I§.. Su ~ekncle blirkaQ~ekrarlaQ~va~ 'tamamlarmyor, Tabiii >c)'nlar motH~ dielmiiyo'r. ¥anl~admll velJ"iuyorlar motifle.l'le. 8flr ba§ka 9uva~d!a isa rt;llngen jlaJrlIl§II" liS:lr,8ilillll, Qi!1l,gen yan!~.I~alk QLl1v.a~ yan.I§~~. IS,11C8Ir1lll,. Qi:nge:tl y9JII§I! UJQ defa tekrar rediyQf. H€:)Ioode iSiEl yifile yuk,8ndan ,(ii.§@glya ,~klldlak B:cllndla bir yam~, soma cingen yam§II', yrlnecaklh::lak v's Qingen yarilIl§1 tel<r,ar ecleifek heyioe tamam'llan!yor. Dak~dUlldarll kilim Se,lIinhnsalr (Kl:dhisar,). AOlpayarm, yatagalriitarafnal"iUll.da en ya.ygull §ekild'r€ g;o:rdugi]tmuz. bir Idlim c;;e§idL fall;cat onlaroa tlu~ur kililmi es!k1lden be~i yapar!aJfm !§. Buna da kur.bagah killiim dliyorlar~ Ba:~taIbirku~ga ,ad!verilen yanl!lh-OOl1ra QeUn, sO-TIm llmen, ddldurmlft diliJme i3Jdllvenlen yafilll§lal'yerallryor " blll !(ulimde. B,ir ole· gollO Io;mm gosterdiillier. iGelin, 901, limon. dJo~d~rm~Ji dikme yarll$li!Jml y·e:r bu kli:l~mde de. GrolliUidugulgibi, her' IKr1'llim, n:all a dolay~s!yla
r

,art@~arllml!zd8in ogwe.lIld'ik. SuriJJp geliyor:. C'8yr!limli~dle cuval, ~eylbe" lornal olurOllJl. dliyorlar; . ~Bir l'l:i;ll~mbe~ Iki~o' yUndenr Qllkar.Yilnu kefildi kOYlunundan kes~iln m~~yi oll.ur. ira.ba.k yUnu: ,(j,eriller tatlakhianed:e:ng:e~di mli ~yi o~tma~. ii' ~~te b6ylesoh!bet ,devaml redefken Belea~y.eJ BiB.ikam M~si\li Y~lmaz: dill! ge:lldii. 8ahbete kiatlliil. Ricam IZ jj2ie.r~ne bir EzUer turkusu die soyi,e,y,s:relk Qalh~ma YO'fglllnluglUlmlJl2:U alell.
II'

yogSti.l .•Al"la:l:arnm,l~darn

E:zile.r dog/an ezelden ezel IIn1, surat.igal.tlr1, meZDr E~1ererdr ver.m.il f<oi ko/ageZit!1f .Hep garrJzfbQlna rTuyat2

OyteJek Ilit dugme dikdireyim ,,"f!'Vrl: yaru mot s:u S,oyle gtJzet

Berdm ;~imr man.ner it:en zior

soyte gon/u.n'

drili'

Kar$"dcJn ka.r§f¥O' k,oyun gfiriersin Su GertJi gonlumun kamm allr5,m Bem goror pelxJe ardmda .aUffll31Jll, Ka"maguzei ka~ma VOICid]'n kiN rdeg.il .••

B:dllanOIII~lllllly.or.

B~'z Ibir namalzla,g I te2:g:a'h~n:cia oekimY,9tPUk. Kiiilim te'2iglaih~ bundan b~raz daha bUyUk ar~urmUi. Dokuma tl8~ah~ ve par,~a~~alJI~IB lallilii~lerin ad~1 yap~ §'oy,lle·;

\{a:rangele"uzlJn Sink, dil"lleili(¢C~gmetiil)tumnaya yamrr.

r~gah

$ak~ ~d!al<. Kill'l<il K_U~I gijW~n·Dilille!1i ayariamay,a, on Ian denlk h,l!tmaya yamr; Grewl~atkl Mellii gUle~6ir ~l.ItaJmatl1\:i• .AvlIJQta atmry,a. g:s,Cilen ipe m,elii gU~edefilk KilzQi.Jp ylJlma~11 Nla mlalla 9 I ,alireg i-Tezg,@J.hlll1!i y·a~n hl!lhta$~1 ~lpagac!I ...e~ah! n ya~:ay olaralk IY~Mjleve a'Uaa~ll;:!n!m t s8Jild~g'l 819199. . 8irglelr:~m ,(!j oktJI mlak- is a:n'~acak kadardiolklJllmla!k .. ~sm,ilhanl.!\e Eliwteyze~ef bliJnlan sab~ fJ!abize SlJnllaU~tansOililm k . ~etM.illn yarn 1:9'1.8.al~d m IIZld ad Ir, B,a kma.rCialn I ederiz. Gozum gormluyor ,glayit'1. [Haps! ~Qumde YaJz~ III~

Giere ge9 vakil ald~gU! ~91n rekrar goru~mek. dilr91~liyle_bu gluzel ~l"'lIsan~ardailil n'lUsaade i.st.eyip ayrl:~oll k, SOI'lI'l3rOlalfi! 1988 y I~I nda d02enienen furk KIiltGrunde l[)en~l~ Sempo;z~l.!mu!na, emeklli ijgrlSm.en Ahme~E~gin'in sUriidugu bm~diriiiyi aku)duk. Ez~]er kOyG follkilor va edeb3yalt Ulll!surianlMan b;lr ha.yl~s~nidel1eyiip ~opalflam u~. Oylle an ~a§II1II yor k:i bu kiOyUmrijz~a ~k .k{U'I,UiruaQ~s!f'lda!"l daJ1!a !pe};; 9Ok. ara~llI'!TI~ya ~y!lla_kjlk rsdeo€ik zen,gWnUllllle ...

35

Yunanlstan'da Honaz'h M ubadsle ~ nsanlan
"

Y,ar~lm Saatllk Bilr B~rUk11e~ik],e alen GuOlll Brnr Turk G YIlWFruBrl Dos,mllugu
Z~y.ar:IKI~R,OGllU
Mlimar~ OESAV Yon" KlUlr. B§~
a.

199,9' Marmara depr~m~elake~isom,asl nda, ¥i!!lnan alrama ve k:urtarma ekijplerui T(U,rkiiiye'ye k:!)§>~p gelmi§II'slrd:ll. Hlem:em son rillSIrnda A~llns'da meydana gl€'~en deprernde de, Turlk kUllr~arma ekipleri Yunan istan'a )laird!rna ~o$tular~ ~6ijy~eoe iki 1]11 k!e aras~ndakil gergin liia,va b~r ,;'ll!mda yolk: ,olmu§ v'e i[~~ kam~u Ollkle insanlalr~, '1:<.1 Y'1111111 Uk iI,~§killerine rk k dost~ kaVIiJ'$ml.ll9gibi ,o~dular. l3aJJ,c;ostluk h,avas,1 ndan y.a rall'lanarak, 2000 Y'III! l1I~san aYllnda:, luyesi ald:ugl!!lm hl~llllrval Inlemationa~ taHI de~i:§im programl ,af8clllglli~e y,UI!arca, merak ,si1:tigrim Yunani!Stam'a" b~rarkad!a§IJmla,b:lrm:le glszi dGzern!edik. , Selliinik'irn gO km guneYi1.nd'eki, H!alkvdikiyaXlJma:das:n'lllln talil be!lid,E!sm Sifiviri\d,e!, Elani 6ay isimli taU I ~klij'y,[lnde, b~r Iilaftasulr:e ile kor:l!aklaJmJll~tlk.,.Tab1 ki !bu lkonaklama bO')lluncal. S:e~anikye ~vresii,l'ldei gijrmek istooigimiz bazIMlg,ele:re u la~abililmli~, ols·ak cia. Yuna nistan haIKk:~lIi1da ~ok: alZ bililgi m iz .old ugll:l lei n,. yO'~lun b ~r y,aJb~!iiol[iIIlk elhmta gekinti igeris~ndle'j pel<.ba~an h Ibir V a~'tlm[1'i3 gezliiSiclalmaml:eib. 6u 'y,aZllmla, Yuna nistanlll tan:~~ma gaYIM~m iQ8nT'sinde ollmaYI du~unmuyorum., C uln k i.i oy! eSI~ bl rtam t IIm Y,8IZIII ve belg e le'r'~nl, haz~ riamaga ,~al~III§UgHn ucOncO I<~fiab! da, uzun m LJizadllya vermege 98111§i3;cag'lm. Ta!tmn son gill1l~IIilG filJZ~alu:mklara gi~meden,. olelilmilzilil rb'u~ mig IIJg~ b5,~gled~ek:ilk(lei] k KJassBIn:dlria u kasa:bas IIIii~ gemlr:e!kg~l'im9;yi dalla, lJJyglun bu~muituk. ~y:ikj de oy]e 'yapm ~~!:l>Kasab~YI dob3J~!rken! m:agaza gez!~s~ de lilhrnal edUiemezOli. Hani~Iffi~,aryan 11m 12(jia

!o]du ~daIUlSionlra., iba§il!;_aHill'iilsU de dU~!~nijleme~i~, I~h'j,ylle'ce, hediye:~ik e,§!yalar satan :tl,irhawillimn dUkki1lnllll1la'gim1lT,tik". Rumca'dan ba~kaJ dilb~~meyen hsmrn, 901( samllmii ve dost~alt:avu rlilawia I~i:zehl!Ullet vermel< rstiyof,ama k.o'I1liU~UPan~a~almamali1ln slkmf~s~nl ya~'lyorduk. e,u ara.da magaz8Jya, Iba~ka b'ir ham mi ge!ll:Ii ve dOkkansahibi ,omu :bize '9ijs~eirip, "fulrk~e biliid ig Irn~ia.n iatmalga, ,t;:8II §II yo rdu, Y;en~i t~liIil !§~Jligll m~z VB ale!!Anna elan bu hanl m bizi evins, kahv€! h}mege darvel 'eli!. [Biz de.l)irYulnai!i1 Evi gOnTle isclegiyh!l herrnen kablli~ed'f\p. pe_§ifil!etaklldllk. Esal$en kU~llicCl'k bilr b€'lde o'llalili Ka:ssandri,a'da, Alii na'rnn ,e,viine'9lUmek u9un!o~o,mob]~e bile g,ef1ek yoktu. Annal'n Uil '6,vufil,de!y.anm saat kad:alrk:ar.cj'l k: am!a, bu SUI119 i9~liliIj'El hanl m bi2!ll, 7-8 'Q€!~it ikraim1la mila adeta bll!lJlla!I~I. 0 k:adalr cafil;~la!'i'l ill:gli ilile [b]izi a'@I!'lam!a;g'8 'Qalilyordu ~ll,Salii1ki kirk yllhk.1ci'ost vea:hba,~,g:~bJydik. Anlla ~albi Id,iiQimi~'Z veal~'11 r I ikra m~iar a ra Sillmda konu::lialbJildigimiz keeler artak cJUim~!2:le. adres ve blliefo:n num~r,aiaflml:Zla:lllp ver'E!Cfeik: orao1an ayrlllt!ilik. BIU nolkta,d,ai vurgulalmak~s~:erilffi :ki" [b[,z aynh rken Anna llltk a~(h.!I.gum.uru~Iiyo~u. ama_hangi~hiroen 'oil!ciU'9umu2:Ubullm~'YOI';diu.. 'fillll1i8lnlallfebesul1Ie gore de bizilm ya!z.~m~!zlakaydemg~m~lZadmslim~zi !okulyup, Den izWdlen olh:;ly'9!.!!muzu an:~amas~1 cia mijm~q] I11i d.regildL BIL! ik,lna.mra r araslllIlda ve zertukle anla~bm~digimiz ikofild§maml!z1a,Anr:ha'n~n anrneSmnifill 1'ur:k~,ye'den goC e,den ailele:rden ,ollldU~I:unlJli

[Hona.z;' In UnUl kiiraz; bah<;e:l!eiri~nd!el~1 biirilrnde S!ohbet dev.am ederken, O~JtJI~ns8ka[I[11 dede, muba.d!e~'e yoluyla

[Hona:z'sJgelen ,um'le~dend'i.

.

36

Atall'li8lsiCS· i~e diger I<:nzkal!CIe§!] ~vgenia. v,e, Oinun Pavll:os [)en~zli'ye' ge:1 incEI, I!k. olallrak IOIEl'nden, eril!ll)s~(]n kenr:lUerinii HOfila2.'ag6:tilmlem'ii listemi~terd~. 1!;!:E!in e ce\i'a~en,,~~yanll1 saat 10.00 ,~lal6elediye d IBa§b:nl ~ !biz! bellidiilym, randevl!lJ allidllm .K.e ndliisi almkada~ ~mel! r;~delm~~Um.Ain,nB., ~~Ibizmml onaz."a H gi~melk:~ste,ye'ceglimT~i fil!E!!ired~rnbiliyol'siJInuz?~ drye s():mu~un:dla, lbsilil de SOJlIISl!lIrii:8. lb:ir ba~ik:a soru lie kSIr§lhll!<ve:roilm.. '~-iPeki slz fiI:edie:1i1 Honillz'a gnmek ~$Ijl)l"Omul1i.u:t?"dedr:gim(feA!nI1Jia,~ ~iy,al. biliml AJi!lnemi~ 1~J,c)!iUltlirl, biz bu rayal Q:El'Uwk:en l~hJililaZi'l nbu rela rda olduglU!'flIUbiilmiy,orduk. Afyon yonu nden IlDenizlil!ye ge~:if'ken Fh)nalZ §mUi:n:~ Qorunce :~a'§~lrd~l-k, heyecalillanidilk VB dlilrup~ii~in "o~ogramumb1ie Qektl'k. A!nnemiz mente k_a;di!~~ IlHon~'! say!l<ladl dumu. Om.:!!n iioin Hon az' I gorme<yi ,colk i:stelriz.'·'cle mli §.~ef(n, IBu lkadalr gUlze~ bir ras,~laliltl. bi.z:i de I~Qlk h eyeo,a.n l,allli1 I rm I!~. 0' a k:!ia rn yeme kte d I<Ol1lue<ma1~mml:l!:.Ho:na!2: ve arme!l~rffiil!e 'Mgili dl'mu~,tU', TUrk K:Urtu~u~ Sava~1 suw,eci ve sonra,SII, Ioonumunm dlli~!lnelachr.Sava~ 6:noeSilnde OOki~1Iiil clost' elan Rum v,e' 1"10 rk:ai !e~er, 's,alva~yijz(lll1iide[n Ibo21.1:fim:a ViE! II: ,glrenmi~tik. Ainnesi, (~ilr gUn nasI! elsa dij!le~riZ)diye ay r II mak zaru nda ka,1 1 a rd I 'r. 18,!!IJ bezu lup' m ~,I pek 'ffi]mca I«:mu§mam If, ~unlulda TU~ Immufl~~u I'iJlh;i,u~,mege sebep o~ian S8VBJj!, T(U~ talra~1 deglil, i9irn de, Anna vie karde~I'€Ji! lTilik9€i konul~maY~1 v,u~a,ntaraml i.Stem~ .W!ll k!{ybetmie.tir. Her i~ltaAlftan annelerin:g!eill o9.ren mi§lter. Taibi ,80 y!~ 5!11J:,e:k'lll~I1<Qe Sil,VI hls'llkSI klntl ~kllll, kaYillp~Sl r verm ili't~r. Yerrind:e'lrI ~ i~e:,Mese!l\§. ham m dilieMiKk.ecn gam" diamat h;in de h;§ia )II!(!lrclundsJfiII o:l!aJn'~ar cia, sadece, Rum ,a.ilelell'deglil; '9lulvey ,di'll'Orlalrd I. Bunungib:~ 1~~lk ye:miil'lleJ:ia"k gi b,i claylarma u~alk:tan yaj!<:lnda,n lr'IiQ Ugisi olm!a.yan. G~lrit, lerimleri i~iitlli~Qe gGIU!$UYOT, Ibjzim uiIll.liili!.U:gumuz I<.enme Saklliz Adalawill,. Sel@inilk v,e Adessa keliliti siall~dnleri v,e,,deyim~eri I1HatJ~ad'll~ da, .;ok: hO§iumw ,g~diyo:r,dilll. urk ~!i~ie,~er ker:lolile!rrnin flzas! ahnmadan vel T d!e Gezicie:n dondUik:te n5iornraw iWgTsidola/y~s~lyla" m(]'bad'ele yohJlly1a" yeriter~[lden YUllflifranndan edilmTi~, l'E!§ekky'r ,e1!ne'k:Vel 'ken~lill:einniTilrkiy,e'ye davel elmeR silrgtin hayatl ya!;iaml~la;mllr. 8u:g.un bun'lJan yelilidelil ic!n, M:na'yll te1efo:ntaaraYIl) I~o:nu~mlil,tum,ilk zalf1ll'lalillarr cI e~el e meR ye rffine, un.utm a za rna n! cI,~ rdliye teieR.millll llirom:.l~lup,anllslim:alk. olduk¥fl zor ol'!IJ}fOwdu. du §llllI1iiUlr[a,rn!, ya'@,~,daan nasi ve k,arde'§ill'er~ lie n Hle:~ u.maJ! 'oIJclug,u Jgi]~j~e!leifonu a,Q~nCa., Mrtta"iNeeer :H,oinai!'dallrl ~Ii~~ IQidernVarvara IFIACIIIBAIlOGLU, p 1~I~eba~mrll()\rve ben de, bizim dmmlzie ibana bir !lie)' Yun'a nijistan'da doglr,u 'd~l~s~ Rumoa o,gjrenmemi~. soruyo:r .zalnln'll);(;iiyo'J1'clii!!lm. "Nisi" demeninl IRu mea'da IKornu§mraSII:"llllgeneU'll!<h!l! YOrikce olaralt;(:s:lImu roQ:~,u ~EveU" cI,emek ,olclugllilJnuoglrE! rH~'ilden SCM!f,a'i)lliIna i911il kl!zlan da bu yGzde'l1 annle~erin;in 80 yu I,onceki .• ajll~tlml. Bua,mrla e dal,benlraradll.2l0J daldls3 ko.nu§:up rjo:JQe~ elm ole Hona~~~i~esiyl e :k;on.u~may I h anla~abii·llmi1i!l.ik. '6,A')j kadarsonmAnrn"ateJ~mr a~arylp" ogrli!:nml§ler. Varvalia'n~111iI bu ,~illdir'i1Mlcl,'''lnas:~lo~sa 3 knz kalffile§"e~iI!eriyle bi~~~k:te 'fijrl~i,ye'ye' ,g:e~ecek!~e:riAib~rgluil1il Hotllara l€fvilmi2!e: donerir' dTryedU::ji[muli soyllem~.~ti.Bu arada bi:ziB,die llIi~r.amak;isle;(j~ldenil1ll olmasmC'!alillkaynaklamr:m~.INirekJim Varvara~ Honaz so,y~~yil'lloe '90.1< sevil'llid,iik.Ozami8na kadla r lOu "(unan ai!~ememle:n B;dece Anna ire tan~§m!~tll<• s .A,yni ,!!uh eyllillla,Ylllsonun.da gereoelderdi vlelbe!i'l" Htmaz. n Beled~y,eBa~kanill MelVlCilt TO~ek911!yialraYlp lrr'cmdevlJl
8§l1]
j 1

!IU

j

~Mm mi. Mallf;;sad~lm. h.emr Ho,~"az'm Rum aHe~,e'rin II§b
(ir,duk.ca yogu n ya~adill~1IIblr beldemiz ellamafY'(h, hem deoraya yaklin Organize Sana:yi Bijlg,esine ge9ip" bizim S1lI111ayiclegerQel<le~!~i'rcIigimiz'g:e!U§meyi c:nlarn 'Qlos:termek istemJii~·UIm. (:Qinlidll ba,zl ya:zal!!'~alrl mIiIIZ" RUlm'~e:r'~ln" istiklall Sava:il oncesinde T(j~k~~:€'rsal1l:ayi i§indienan~:amaicjllik'l,an~ dahalQok: kar,8saban Qii'tl.'Qi.~igli yalptllkil!an~~in,. naslll o!s,aA:tamrk,g:5~ eo:en RllIm'lanll Va:rvs.rain I: n y.a~ad Illig fa 11 mhl ed iIe~1 evi n i~ tekrar "!if! rkiye'Yle: '969 1r~r aIFlI~am~ndajki ,d'UI§IU n eesi (Ulz,e,rijnde hayaller kUifduklalnnl y.alz!y,orll.al!d~l. bSll1cesinde 9'ezilP tnua.~1ra.~~arl d~n~llerl!Cen. Anlili8. VEl ,e§:~ Yor'9!OI, Am:1aln In ikiz.kalJ"de~i Sofiia, vee.~i

37

,di)ie! diye ijlOp gi.tmi§. Anne' VSNara, li'HliIlzalman 19!1cJillllaziye d sl:z~ar1isa kl~lan! ~ Anne ye~eiiartllk, bu i~bini, madian b~nca YIIII g:e,Qti,. a:leJ nreden Ho:nal der dli!lrurs!.liln.?" h ,dedllll:Jerind,s, ..Ahh. slz ne bileioeksmniz, IHo'l1Ia1'II., Z 'ev~mizi; lkom~ularmlillZ:10 ka:dar o.zlerim lkii;'omlaJriIva '0 k»miiu1arQok iilyi 'Ie gl{Qz,e~r,d birim ~i 0' kaol91r I, bin seven:! lie ikit" ~ der dUI1IJl'mu, .. Varv,i:lra'run karde,lleri Yummistan'a ula§:amadan 6Imufj,ler. An neslil ,d:e,YUlnanis:tan'a va'irdlktan klsasure sonra allmO,. Va.IVara bnyOnoe,. Salihli ~Aedeffi'C!)'111 Kozmoz I[)UILKERIOIS'te' evhmmi,. Anne Va rva ra, 80 YII dlahl9: ,0 m 1[1Ir s,!illjOp. tam'imam ft2!.dan4-5 Yililonce oimufij. Ke~ke olmede:n 'once tajnll~ab:i'I'mi§iolsayd Ik. v,e Vall'VSuaYI IHoli1i8Zile bulustu rlmak ,bizle',re'k~smet ol[;ab,ils"ey,dli, .. YIJI iilan a~lell'erden o,IU§l3 i1 miSlilrfllliil'erimlzle ,e'rt,esi '91un IHon8z iEh~lediyesi'ne 'giiliglrmizde,. IB:a~kan MevlOt TUfe'klQi, Rumca bilen v,e'ya YUIiI.anislan',oan glo~ sdlp g.s:lmi~ TrOrka,ile,I,erden birka~, kl,iyi hazlrlaml~, biz~ belkliyorlar'dl. So,hbet de.rinle:!i,ip., kar111111kll haJs~e,tgideren konU!~ma,lar arasmdia. l:Iilr 13'r.31 A1I1na:'lililn ~'klz Iicarde;.1SafJIa. ~H~klnkjara bCi~liJldu. Hsp dUY9!.llandllk. Sakinleif.nce sebebfni somWQumdal; ,,' Anne,miz Hon!!lz'l 0 :kadlar gU~e~'lJe detayllal1l'la~ I§ kl, sarnki Honaz'l Ylnan::ll~r biliyordlal, yeniden geri ~gle i~iz '!,:IIi old u, !H€lIP' anne mizii hat~llrlad Im, 11m bii Konu§.mallar sOresince salnki 0 yaOlmlZtla gibl,ydi.., ~ df!yE ania.'1m1itl. Ma,kam odaslnd,aki bu sohbetten :soma, H'ona~liiisoka:klal'ln!. ,aski evle:ri va k.iliseyi ,gezmege ~I ktllk. IE!.sikl iUse. ,imd~ cami ollarl3lk :k!ullanillyor. EUr k evin lbah~esim1egiird~k. ofia bahr;:eden, annesinin S kab~ine dlokme k; ioin bi r po~e~ ~O!J·ra.kdlol,gurdlu. Ho:naz'ln unlu Pmanb8~11mesire ye:rilildeiki gurull gluml ,akan Honaz Dag~\mn lkar sularmdal1 dJa,biilf pet "lie su Ido,ldurulPc. anneieri Varv.a:ra'l1ln kabr~rne ,gilillrmu~len:li.. '9UI'lUn.a.kiama kadar Imisafirten, Orgs_nile Saiilayi Bolgesinde'1\i11m'al1.k.Ilbi~kac; fab~ikaYIge:z;olilijp,. bill' 'tsikstil fabrikamlzllil1 oate'yemegiini yedik. Modem bir tek:sUI fabrikasml gez1miii§i, m.lIltllu biir §iek:ilde Denizliiy;e, d:5fii:dUk~, O·g~edlen sonra onlan ..•IsUlkllal Mahalll'esindieki mubadele y,(:)illllliyla 'fun~llil'llislalilrdan '9.09 elmi!j v.aland!a~Ia_nlm!zla ko:nuf~tulru:p'j,ge-zdliwere:k, '!tlnar ijl1lookll.lOrk Rum ari'elennin ll[irlnk'my,6I_§2mtllarIUlI a n~atma§a 9811~itJlk Bu ikil1lcil gUflli.in ,ak§aml yerneginde, mifsalfirleriimizi gerekli 'o2'enili gostermege oalll~arak ho, ibilr geoo ge~irmeDe '~'ll:,tlk.Yemekiten '~I kl:~ta, Yeni Aslr Gamiesi muhabfrlieri bi~ kal1llay!p, reSiimler Qeikerek il9\1 gOste.l1lll~lerdi. Bu ola,y ,(iraonlar r~n ayn bir I1iIlIIiilulukvesilesi ve guz.el bir haiti ra 'Olffilu~,tl!J ki, iukran ,d'Uygu!ann! !facie etmek iQi'n9111PInlf;l' dumular. B~'r' dm§, '9Iezid,e,n yeni' donmuii! olmlsm "Ie bin !emi§ i§ilelimin yogul1'1:ugu yuzilnden misa~r~eriaJ911Irlamak

o

e'iime lkaldl. E§im misafir:leri, Pamukkahiyi g~dirme Q!orevini Os.Uenml~,1ll,A!c~amal Ikadsr birJikte olmlJf~alr. akiama do~ru don(l,p' :buroma geldlkler]liide., yor'Q;un faka~ m.emnJ:unve mutiluydu~:.ar~ zamana :I:owda_r be:n .0 ha,mmlsr8 hep (madlam) ,5111 tak~S'11 hittlip 'eder~en. ile ,Anna tlzeillikie rica ediyo r va ii,-ZlfiYaJ, bu ndan btlyle (madam) y.dk, (Anna) die'y.eter~ deyip, am.m!Zda doot ve samimli bir havamn olu§ma,slm sag,laYlvermi!~U. ,Arkiaslndan de. ay,aga kalkl!plI!boynunda, kulaJklanndia ofdukga degel1i ne kadartak!sl vsrsa r;ltkarml'. ,e~im:e zorla vermi.;;: Vie! ~biziml i<;in: i;ok yo,rul.dlUIil~ ,gliye te~elkkur,ter ,9ilimi~tL AS!Ifl.ll da bi~. y',eilerl kada r illg iI enemem~§ cddug u mlUZIJ d LU§O n:Otp dUlrm u:§tuk. Bu iL'leni mli m yinl2Uliiden" ild yd SOl1llrB ikim:llke:z git'ligJmiz YlmafilflS-tan gezimi.zd,s. Anna'!'11llln bilUgln aile~,erUerinil1l blze gosten:lildel'i eandan ilgi Ika'l'iiSlllnd:8 bayaQI!1 mahclJip' olmlUitlillm. 0: ge~mi~dle bizi nereleliil gezdimookJe.rini bilemediler: YunaJnii~s:tan'!fI en gOneyinde Atinai'ya ve batldal Korint BO!}8Z1 I(lil!a!raik IbUdlj)imiz. mOhendislik harilkasil kanela, €:nteres.an kiliseler oolgesi Meteora tepeferine, kl.!wyde lMakedonya. Slnlrllna yaik1n, esikidell Tijrk~erin Y~lJn-'olamk Y!'(1a:digl tanhlli ,Odessa Ken~lle. mlag sra Is r V€1 y,en~ yeni g ijn yuzune ~:I ka rtl! an hazin:e1r,e:ruml. clliundu;g u TOmm YS y·e g:omUlerie kad!a r YliJnanl;stan'l kafl~ kan§ Q!e:Zdirm'[~~e~li. Biz: 'gelee,agi,z diye" birilikte gitUgimiz. arkada§111ilula ko:nallidayabilme,m Iz i~i;)in,,evlerin in tM katmlll bJ!zim i:!tin hazlll'l,aml'ilar. KOQ£joOk bir k,a:s,aba elan Kassandria"da, bizi otele 'gondermeme'k i~iln QII~plnmll§halJ'ch'. IBetaber oldllguml.!z alrka:da~la ...m!~rn azelli~il'e'otemISrarl. Sllklllma, railiats,l:z e;tme v,e ra ha~ edememe €'I"ldi§esinden kayn,a klan ly,ordiUl. CUnkU awlta,dla~ Irn ve e$i ~ Amna' lan ii1 iQ So rmem i:~ ve 'tan Imlytirlard~. M risaflr ,o:tu:;;umuzun da.h'8 ,!1l:l1esi ,g;un(l, ben:den daha saJmimi va yaklnl d,ost. 'o~upJ9Iktl~ar: aha D sonltai arkada~1 m G5t.han va ie~i,~Alla'n ,A;l!ah. bunla.r nasil insa,l'Iiar iooyle''? e'lJ kadar samim~ V8sevgi dio:lu nasI! olabmyloil1ar?~ diiye ia,lunllklanm

Yunan'i$ta.n'dal~

ge,I'en yelrnii dosUanm~zla

ilk

'Qe.csmiz.,

38

gizleyememi;§ll!eirdi •.Oiillarlln1 taivU di€diklel1~ bmim ta~lla o~rakbUaig1miz eyunun ba~mclanhi!; aY~ll'maml§!arclt le.~lim IOUil<~ncrl YIJIrnallil~8tan g[9lzimiz.den :2 YIIIIsonra , .Anna ve Sofia'y~,e~leil'i Vargo 'lie Amnasios (kls8i1:~II'ml~ $e~nyme!Sal<ul) ne, Ibe~ki onlalrl cia Ibasil!!;lallUna ala n ~slrarl ~dlalv·etimizl I!(Jlramaml~lar v,el ~eklJiar Del1l1zUliye ge~mt'9!erdi. Geld:ilde:ri ak~fII'1I oonden, t~kJr;alr HonaZa. Rendi ifaodele;n lie ~~bye~ gijtUlrmemi~ i~M.emi§lercli. Ben . hem eskl ~aJ§:ka.rn Me\llr[i~ Tllifekci'yi velii!E!m de yerni IBla~kaIil Turgluil Dev'llJicioglu'riliUi amy lip. 'g:e~eceglimJizi c1Uiyu~l.I!~t!iJm. Sabalhleyin Honaz'a (J!ogrul '91tg,erltlen, SofliaV\e '9~i b!zimIQtomQbUde'lerdi ...S()lfia~,'9§!im Elinnur Hamma bir ri]lyasm:~ anla~lllikf.m. ben de dire.ksiyo,n ba$~nclakl.l!llal< mlisaflln oh:lum. So,iilia ruyas In I §oy~ie an~a;tlyordu.. ~Gece rn d efa. yam i 4- ~m 6nce ki geli~imizd:e H'oil1:az'dald lb~!ievin bah(,1esindiera roprak al,~palnnemt~n ~alonne ~gijllir.mij$Wik: 'Ya,. I~t'e 0' ak~atm anlil,em l'iuyam!a. ginjli 've lba~!llnl amzl!Iima kOYIJI,p', em h a@!a,dl~ \!Iehem de te~kl(![.irier e~mi~ti. Sanlii ri.iya degn, geroel< gibiydli.~ dedi. Eliz cle kenclis~ne,"iOnlar bf!l~m gorG~Glm tiZOE!! lbellk~a11lm [i~~8r, O:YSiiiI, lbe~l:dbr~zi g5rll ~Ji izIiYlor,aJm!al biz ,onlan goremiyo:ruz. IJmanz. 0 s,izi !;JOWl!) mzlemi!l; va te§el<kijrfjl~, ,dua yell1ne geQmi~,'I_n1f."·' dedii'k. iEski B!a§kan M~v~m.Bey i1e bllrliMe BeledilfeYi ziy,are1 redip, nirk Yunan iIi~kJisi ,!'Ieli'lgili sohbe,t 'eift~k:ten so I1III~a.Mi'8Vlut IBe'y b~ize" 9 eQ'en gel i§ Ie ri ndle anlatll klanna gore" anne V.af"!/,a ra'li!!1n1y,a:~adl'gl~evi bu I,dug uma s,oy~ey-ili1,ce Q!Q'I<.sev~nm i$U1k. G,e,cen ge'lli:~I'8rillild8" Am·MI.a.'mntaI11'fil1u3: uy.an Elvin yelm~VIE! bahgesindeki ooviiz ag:acllndan9~lkarak, Iilesiliiip yak. ecmmfi§ yafJ;II,oeviz a;gaclnln yeJi, kom~u~an taralf~ndan ka m tllatnlilnca" V:airValli"a;m n allesin~11Ii,e:vr bl.lll tal"ilner neti:oes~lI'ldelbelir1enmi~. tiemen o:raya gidip bii1.!kah m istei~:lilk. 6i,r cle n:e, Qoreli'ffl, dort 'ill 6l1!ice: IbahQesHl,e 9i1riIP" Varvara~ilil ~n kaibr'~i~~fiII {oprak ald I~ ImllZ bs hlQ8 degillmiydi? 0 and a sa_,,"I';J epimiz 1ii0l';, h !okh.;u~. 0< 'g,une l<adaJ.rniras~lal'i!lt!I'ann en gij~rys(ibu d!ay olmu~fu. Tab~ helPimiz bu I<adar raslllaliltJi ka~llsll1;da d:On:lJJp!calm II~tllk. IlHol1l!f!z.'a ikifldiiziyaret~miz i~~ng:e~lmi~~iilk, ami! lbu det:a y:a1nll de9~~. ve ui[usal bas~ln)!'-eI:Hi~eri le gelmi§i~i. yereill c Tab! televiz;yon lkameni'aman '1,118: ml:liliiabir~lll:ri de var,dl. IlHona!i~ctaya.§aya!"l ya§h gogmenlll€:rIe uzun uzad:lya bi~I'r:kJteolOlugtllmu!2: bu ikici Hcnaz 'g1e~sill Rala'oall'lli: bir baSI rn~Dpl'u Ilugu la rafllitd'alill ca'li1'II~CEi.ri1 :[lZI'8111 ~I~ mm~", ()i ak~amlki [J'EHAN. 11!i!!,berPlroglram~1I'1I1 al!i'i;~, Ql1IluS!u I n k o!llmu~h,l. E;rtesi gOn kO gale)en~n ba§ I 1!91:!1 , ,(AN.A TOP RAa I 'CE KT~)! §elliillinde verilm~;~, gerek b,izi m, ge'l'iElik.se Yun3fi!iilsllS_§)'1111ostJ'C1J"lm!ZlJkendli5leslenl:!den d fII velill~en ro:porlajlarl,oli!l!Y olmui§;w. 18C1tun bu birlikte~ik ve :sohbetlll'E)iliden 9!ks!U'l(hgH:m!.z s,onuQ, ne 'tunani:stan~'da vie: ne de Hil1kiye,'dS halklar b~ri bT:rine hUQ: y:aioanci 'Ve ,de du§man degmer. Bu!~un bu dIU§I1I'1I1E1 nh§III,. h:91ilid halkmili mSIIIil:!i,I gire:n dl§ gW;ler, ve hell' i~il mkeyi yone~n poliUkacdal1ln popull~st tU!tumlaj'~yaratlp Y8§atu:y,or; Biw-de" clOnryaYI y6nl9iU!l,kl'Ellrini~ zannede,n bUlyulk d'91VI'El'tleli~n., kend

ve~:icareth1Jilrine pazar ha2ullamak~alil kaynal<~a.myor" 8 1lJ, ooelllikie savai s~liIila,yi i~in Gok b(U~m,,: e(l\ren ,dl:uyor. l[ir\k VEl'Yunan l1,allk:lan ,ayrlilimaz Ibilr bu!lI] n gilb:1:pek 901:<()il!tak yan~an o~an dost hil:sar1l~ar: BUlnulili ern ,olilemli kan ~tIda,z~\!'ik!~eri, lkiedle~l~eri,tylemeik!~eri" muZ!]k ve adl,eltlll,e~f !:;ok yerde ay-rli 'Ci.z,gide blrle§iyor. Musakka. YEl'megilll8 ,o:nlar ala iimusakka" d~yor, Somun dec i9 imiizfl rli nekmegi.ne~som l" dliy,orlar; ~ Mulak, onlarda !Ikuzllil!a~" Pat! ~Clal'lll kamillyar!ga YpabuQa ki" diiiyo:rlar da, h;;i kaJtlk:UI pid:eye., '!'arruyarlk~ ,d ~YOrialr. . K:a,za mdi bi Iilte ,on~ar da~ kazan,di bl" d:liyiO'r. De ma k taUar! ayni biziiimki 9 ilbiii. If·olklo'rik QYilJflrllanb.miei,Ibizim z,eybek ownul1Ia tlpa. Up ibernZiyo:r, MilZ!iik~erilidies'ElJl'liz. d~m~edIUde:rli ~arlUalinn belki y.ans~ b~lZi kii gli bt AY.fI! zamanda bi~jm die I'IIIslij:derin m i OYlimll'.al~,~n~ IH!ly.ranl if'lsa:~ll!iflrr. Bi2:im gibi neil'elel1lrJYOr~ I1iI VEl: hilziln~Jeniymilar. . Yu na f! lsta n!a ilk c!:ilii§i mi~zde. $e,1 iii niik'te AmW,m!<'ijll'l!evini aral!'kel'l!, niri<~e ¥eiYaing'li~i2iCe btiliern bi rin~1 bulamad ~llt Sokallktan g,er;en b:~r de~'ilkaIiltIIY ~ durd'urup". i~areUem1!eY9 yaln!z<ea Ata:tu'fk .Ev~veya Ata!lurk. MUIZesi diyew,eik am,dllg ~mlIZadres:] ~f.l!nmeg:e ~all~!iI:llrkl8Iil, birUilrh]1 anlata.mad~,k.. tlzun u~lr'a~lal1dalil sonw'CIJdell~kanh, anlalffl~il~ tavu'nan lie; ~Kemal.A~Uiwkl'i diye '0 blze :sorar gibiym. Ta bi 0 .zaman ~ar (nee) clem€,,s~nib~llem.ed~g~mizli~ln.ba~llm~zl sa'll'aya sallaJYa l ~evet} dey~nce, :sdkaktan geyen 0 dellikalll!l ~yavan b1:~ TI~l'koe H~e ~~Ooo!' BUiYuik adam. buyuka.daml.~ d!eyJp, h8Jrita llizerind€l:n biz.e At8JtHrk'u'l1l EVUlilil gloste.rmu:~ti. KYr~UI~lu!j S.a'va~! 'nda y'Y na.n 'ol~dlYlalrll:n ~ Anaaio,llu'dla. perlli~an ed!Sin l'urkO:rdlili~a:n'lilililil Ba:1ii,ikom'UtalnI w muba:d!e.le Y1111I1'an1il11rl US~ duz.ey en yoneficisj Atalturk~ i9ii:n~!oluyulk adam, bUyll It; aclam d1~yebill1lrrisnlitadan YUfllan [:nsanl, T-Url{'e dO§ma~ olaibm!i" mil'? Asilinaia T'il:irk:~oiPlumuImJlnda "(ulilan Hail kma ~~~ binjY!iimaniUglll yok.¥'eter ki :biriWelliyaralar~ .~§~ maS!irl V8 amrm ~la g~m'il,e8in. MuUub~1i' rastlal1ltl SOil1UCUyanm saiilltlik bu bullil!(iima Be gal'en d<eri!1lJdo'sUuk: saye's~ncl,e" 'lTilrkFYunalll dlos'lIIuglJl ria d:aha ~k ina:~dillm. .
1

i sanayi

'Gtlikha n izliyor ..

VEl

'forgo ~avha ,cryinarlke:n, Sa:~don lar!

~brahimoglu

,ail R.um evl ..

AJli 16a~ulr'a

BllirMOlbadell'B Clna.n:: IMusta'la Akaln
Yard., D'o,;;. Dr;. Ercsln IHAWTQC:lU
P'am~ kka!e Onhr,ersit:es!ii ,Ogretim

'Olyestii

Yu n allil is:tan"ln '0 zam,an i'g;iinM'alll1iastillrVlii~,ayeti ~ G'liellene IKazasl~ Kastro (Hisar) Ikoyu!mde 1;:116i~da cUllillya,ya g,elm,i§l ye !bugilin 90 ya,§lmdia. 'ollan IH'olnaz~da~. Hiiis,arMahla,I'I:e!sinci!e Olllll! ra n Il,o',Z8,11I1 1m U ba d i~ III"i n d e'm 1M I e! us'lafaAlka,:n I 1111
1

jl

a I'IllaUII'kl:annd!a !billf gloguln draMI. ruyenid.en h:atIIFia,yaleaks,1 rl'lz.

~hU~aUn,:in onemlli sonUlQlaWillncla!1l biri alan mlilllliye~9ii Ililt\" 6a ~kanillaraldog ru bi r ro~alr mif!l;:;'llli eSml€ll/it'll b8l.~laYlnca 18'8 ~kanlar h~lzla li;arekeU~m"'i~~i. Bu ruz:ga!'il:arh1ioell~kfe t Avrupa'dal P,rljlisiya •.Avtastruryal, ~ngl1ltere Vl9 Rusya 'YI sal~i,ayacalk ik.e:n! btu imparal~.o:rhlklal!'1 8,1 S Vii~eJr!a Ko:ngire.si i!a,zararh gQ:~U1lUei'ii lou n')rz:.ganl'1 'omOnO k.eSlmeye ~'lil~ml~!ardt An:cak 'Oli1UI1l[i keiSlf'Ileye '~II~t!lkJaf! ridl:ZgJal~ yonOn:tl1 n Osman I~Iya gev~irme klev,e e'hlll~1< unsu.rla n O:smanh d'81V1,eltinu.~1 ka,r~1 k! ~!kl~rlma bk ~eis Q6rmedli le,r. Ida AvusliI,Jr}al 'lie IlRus.y:arnllilt Ball<alli'l'a~a:ki kl~!kI~liImalarl~V8 dunyadalrli ge~~~mll'!)ler ka~~slnd!aOS!mlla;nlll: dev:~eiUl'I;~n 'g~!'ieikli aiel II m lain ya p!alf1l1llamaS~le,al kanl~afl bal1Ji ve :i:s~kram: lrIasm:t bT:rhare ,g:eUn:li. 1829 Osman~il Rus Hlarbi ne 11 ;8,7'7~ huzlU,r ka lm asa de B,a~lk:alnllla:rdalki Ti1i~ld\eirijn bu tOiPwaklard1a~ yogun b:ir f;ekilde g6~l]IrII!e: (!IE!!perk: f~:sti:arnl1l'il!adl. 1877-1878, O:sma:nlill Rus IHalrib~i1nd€ Ruslan ne(!(isiyie 8~llJlmar;¥una,n~I!I~af v,e Bulganar halwek:eUenO.lI.18n~1678

franslz,

1818 Osmanllill IRus: IHarib:i araslnda

Osmanlill Rus IF! a,rb~n~!e 0,13 an I~, m dlev~etinirn yenilmelSilly,li9 IBalkanlilrdaki Mlillsmlmallnlar~n tlilayaJUa!'malkast ,eclUmeye ba~lalnd ~I. 0 ci,onl!!!md,em m'baJreiIilBa!kanlaruan Osmari'll II I[)mttlieli topralkla~1!na gQ~ ba§!iadl~. O~e,n ikjlie B alllo:,an Sava~la fI d on elm In de' bu Muslu!ma'n IgOiCU 9ak daha bt!Jyluk ,glram~l!a_lrasahn:e olclu. III,C:Ul'lltya Sava~I'1IiI~!1i'IardIIM~:II1!1 ya§anan Tliiwlk KU'r~:IJlI~'§iSavar~~1 do,rnemillilde Y'IIHlan me:gralllinde!irI ig IbtMgelere MQslO Ililan - 10 flier. III '90'Cill deV!3lm ed~eril1e'n! Ru,sya'dSlI1l v,e, TUrkiye'den ,ale Yun.emi:stan",BI '9loQl1e'f ol.uy'orclu. llilri~Tiye'\nifrfill IKlJIirtu~l!Il~Sava§SQnr·a,s:~ I IiIUil'IUSS, ,olan ge:l!leksffillim~v'e h,er iki Ulk£!nin Ilo',fu!slan nt! flomojenh;!§~iimme ~a'b!allia rill yen~ b:]r g,o~rU k.aCII:li1llma:z: k.lllmll~~I. t.ezan Kcmfe1ranslnda, 19'23 'tiEm Hio,a re III '¥Ylnan islan'd a y'i31:§laly,an MUlslulman fijrkler lie Tum'kiiye'de,ya~yalil Or'tOObks Rumlml'l 2!olllnlllJ m[lrb'adeh~si Il"talmn al ulm~~h. Arlllk.mkelenn.den, k6yrerinoon: l<~satasnl y,eU,1Jlllfderi

fot09r8fl

MuS'ta.fa Ak_an"'1ln8skerUk

w:pJa.ldardan kop!lIJn b~lIllerre in!saJluli draml ba~~adili. B u '9,0,9 ru~ga f! yilia savrU'~la n la reia n bi~d cI e., Yunanistan'l~n c .2;;!1Illli!lanilllilin Manas~lr' Villlarye,U" G:mbel1l€: K.azas~I" IKa's:tro ,(IHliis:a) kO,yilnd:e: "191 e!da r dun)!'aiYagelm'i§ 'Ie b~gun 90 Y~Ir1:da olian Honaz'da Hlis-alr mi,a:l1lalllles,~nde ilkiim~let eda.n Il.c,zall1lJ muba.dUll:eriflliden Musta,m ,AJkan~dL Mustafa ,ty<an'ltn cia Ibu gOQleelegiie:n fa!1klh ha~t bir il~kaJyes:i 'lair; IBIJIicalli'll! ~ahidil!i'lgr5:llifyle, tmubaolele t.c;eliisinde' neler ~d~lklarmll, Imubadmerin Ibir QlI~eden d i9 erl n.es a VI~Ula n h a ya tl~a d a ne~I,e r Ue ru'l kal1llaJe<~llkJ~aflmve n81 ,(jllJy,g,ulalf tcerisilildedkluki~af1n~ rgiirmek ge.r:e:kir.G&;:., '·~nm ~~clan her :~il arlimda il! !'akarak yen~i ~~r hayata Iba§lalflak'" ,c(lmle'siyi~e rgfln(U mu!Zede ,ook baMo~amk anli3i~:Usadl1" 'g€ifQekJt:e Igor; yqanllrllleli1 ;b:!!.I cUlmledfeild kad!a:r leasi,! o1'maYIlip hera§;a miaSI nels e n~li ~ernelr, .kaygl ~!~alrv,e f!;9Jsret
1

MUI!s:'!afa~mcaire H~saJ IMahaUes l ,nde ya!iiadI9~1evde
1

i

Mkjmd'~r.

:gQru'i~[Jk. K:Ulaklan yaJ~1 n In v'9m"digi~orgunr uk ilea!Z. d'!!.lyma<ya ba§'laml~'. anoa'lf;: :saglng~v'efeli magll gayet s!1IjgIlam, gi)rm O~. geQilmll'i§ birinsi!lln omarak hayata ,gl[jve,n~e baklllYOili. Sir sevec:enlik il:9inda aM'a. cid!di va bJr Q kaQar de say'gii Il!.!yaflllchwarn as'~rh k :b~1!i' !;lU1!'1ial!" gibil ,c!iuruyor,. Yan~na~.a-ro1lg.lmlzcladoksany,a'~IIi1d1a'k~f blill d,egerli bill~ugCinrJIi:iiZ okudu!~i!!.l kitabl yanm!al koyup, biii2iimle ~O!nuimaya b<a!jiladll. Ben,. g,QrO~metnin geri§imi aQls'llMan bnrta~~lms.oru!ar tnazllI:layar,alk yan~ na glitffili~tim. Sorular!s ba~ladil k, bensorduflI 01 s,ijyh~,dW. Sir ml[jlakJ~1tll yapUan kendisi~re",ma~katben tRu:;adal tM mUTaka,tgib:~v,emlek is<temedim. Buasillrlll k'~lni!llnn hil<~Sliioomnme:yecek kadlar s(:] ru'kieyi:ci 'lie Ibiro k6tdaroJa itgi Qek~oiydi. IBen de ba~'lndaln s,onutna, b~r butOtn (l'.lalr·a.kMustafa AI1IiiIIC~nlln h~k~IY'€'Siil'lli erffile¥l] dog!1u b!!.l~dlUm. Se!kilZ v y,a~UrU::£al mijba}cI~11 !llan Mlus:l:a~ .Amcanltn hil<ayesin il a

42

1~9e'!'1!inijbrGr klyu$:lncian ba~lataraK gOnlimij_m kaclar g8i~rrelifiliil. SM MluiS,ta~al.Am:cadal; ~Sekiz ya~l.lmdJa Iffilil:l1iliClir citdu;QUm ~9in YUflainistarn',dla ya§ad!9!m!Z h,e,~§i1e!yi hat]~rMul!am mum k.CU Iglelg]l, n Aln Cal k - Ibugl'[i n k6yu f!IiiIlUze hl!,krallr '9lh:le b iIs,elm lOOyum,UlZun hii9bir yerine yalb:a nc~'I!k gek.eoeg imi dO~ijnm.[iyo:rum 'K;5yQtmyn bir I&::roli:.j:sirni '~tzmi:§'Um.• Za ma n za ma fill !balk Ip scm 9 onJil"ig j]'m hallyille ha~IDlmdll:l kOyl]muiZu ,can'liItuwlyorum. Tepe ,canmiiinin ya,nmda iki Q~IQe'~me vO";ilrcl!.H~isar!n Qe§R1e~:eri derlewdi. SU bu t:e~tmel'8roelil ha.yv,a nI ~alrla evlle~e
a.
II,

ti1i~ln111d'1. Hsla hatn1achgl~d:a;

~Ey tm(ijibarekler-, l1I,ScJen :f/UYU evlerilnf,Q[ne almadlllnl!Z der dUlil.Jrum. K:emal¥aI19InbizilmkBy.umuzegiUi!hal.ii.i Hiis81r Qe§ n'le~ielli'in die fIIi sl.llllarak~lyol~m.U!I§..Tekrar gwcHIP knyumu!Z)u gamn:9ytll ~ok f:s:lerdilm" Alma, olmad~l. Ar1:lk
9Qk zo:r{2}.,

babarmn bleni Kazamlz olan Gre:beneiye pal1lay,nra ga;tl'lrd[l~rUnij h~ ulI1ll1tamllYoru rn, G!rebeme'die ,alk!mba:ll~mmlzvilifdl. Onlaru: daziya!1e't ettik. GreI:1I3ineko:yum!J'ze y1!lJlflyU§ mesafesi 'o!lal',al~ ~kl s eat uzalkllllk~:ayd I, G re!belb 91111'9 K,8istlr.c.!' u n fII dog,uslUna dCi~uyord:l!. KO'yYmOz :navas~1Qok ,g,Y2!e~.meyve aga~IJanylal(folui I yal~nlliz.TUrkl,srin G~!!!Jlrdu~iI.J VIe geQ]mini 'cifllCilik. \1\9: 9dbanhlo;, ile sagiayan jnsarg!!lilJ~lnuh.l!.ndl!9u b:lr ko¥du. b IBaJbam 'Dra:dla QiWilk, saJl1lib~, ieli. 6ahQeil!err(!,e, kirnz, arrmlilit, ,e~:ma,ve badamaQa:91'an.bl~d:e, k(5,YUIffiOOe ¥9 Mtm~e!l!erimi:ze bi~§iktapulu me~eag6i9larlUe ,dld,lu roir cJagm:i'uzvaroll. A_ynGaloaibamm Ii)ir sijfli) keQijsi v.1!' birsu,ru de koYUlrill:.lvard~. Tar:~alar~9' bah:yele:1i S'!lISl!lZ oldl!!!g:u lhaldJe VleJiim!ei~ 901<gO~e!lldiii. 'Ciunku ya"glmulr

Qoc,ukJugumdla

61k y:a;glyordu.

IBallkan sava~!llann:a kadalli, y,al~8)[h~11 bu y'8~l:e.r mlz Osmarull IlDevlefi'n:~n.iidefles!] altlndla tm'mlll~ •. bundan

43

s,oma i'diar,e Yunanistaniln eline ge'i!;imi,. 1::jIte bu doneme ail bTvo!aYln dogl'il.ldaJ1 iah:idi elmasarn dia, !bana anlatllan1ar ile! hala ben ya§am~§ g1biyiml. Baikal'll s:avs,1 8111"1i~iiIidel h U!z,unJ n bimgli bilr .z:ama nd,a, :l IIkO:yilmUzdle }I"!.\!!iililan brr olay: 112Kas~m ~19~12'oebir Cuma 'g!lnOllroWmOz 'e:rl<el(ten :Cumel na mazr 19iin camiye' gittiklerind'e camimiz. Yunan 'Qeteleriiiw!':sJlIIrlldan k,11I§atllml§. Cete b~! Zik,o ismiindeki Itl" ktl,ytlmOzun muhtaliiiili c;a9'11lTI1!§:. "Bi~e! koyulnuz narruna kadall" IP,8ra Vlereceksiiniz'. Vemlezse'niz hepirli~ 6!duru ru.z,'"' demiif. Is,tediklellii Ipara. coiklmU!,. MlJhtamilllZ bn~im k6yden iste(!:LgTni;: lparaYI V,9i1Triuil:miz:e imkan ydk demi~(3.) ,. Ce,le b8!~1
.

,U

.

akrabalan d'arl vro,nah1liu akraibaJannlalll,l;l Vro~l1ar'ya donmliJ,I'Ei),r. Bi'rkal; 'IJlulnS!onra ortahk iIb~r,a!z, ,daha sakinle!lii nee kayOmOzthlll ked Inisin ~ Vro:!irl,a/daki ,a:kr,aba'llalrl ",.,a ~alm: ,8 111I1Id',a, ~O'yde bUilunmayan I Kasiliro erkekh~'Iii;iile kaye donmiJI}~ler. Ourma gunu ,camlde olclura~en ,al'lrabalanOlio cese1Jlerin'i, cami "",eni 'yapll<h{j111 i;;in h,alen l:<.alP,alb~mamll~ olllal'D kire !; kll.l'yusunun i!;tine ,atml~lar. Yani cesetlerl 6'Y~e ,d'e(netmi§1elf. Bundan SOnl';B 'l!(ioyOn I<adlnlan ve ,e'l'keklerinin kiml yal!ulml§, Yllklll'ml§ '8,\I1'e"nil1i 'tamlre. kimi de y€'niden ev yapmaya bailam:l~l'allr. !Boudan n SOOtS hayatta kalarll~f on ild sen.e Yunanlillal'ln [daresu ,a'litlnda, 0 k5yde y8!§;aml{~~alli.

ka~

l

'z,i ko bu s5z1 e r 1[1 Z:9ri",9 ~etial:e r~,",e d a ha "'91 Ist.uki1:a1 Halibil1l:de~ :soma Il,OZ'aI'lll Alf1dl:a~maslyaplll'ml§, Vie 'Tl1Ilfiki'ye'dl,e:ki Rumlerl'l n YUlII1I,arUltsitalil';a, duru~rolsunIlZ. '1:Ite~'" deyil1lQe. caminin 19inde bulunafll yetmi§ dort kJ§iii,ijld(ijI'iij'lmiJ§ •. Camio!en iki ki§i kaqarak Yu na nij.stan 'd.,a,ki TO rlKI,eriiin TO(k:iye'y'e gell me s~ kUlrtu'rmay.al 9lI1Ifl~ffill~ lse de YSII"alal'ld Iklan h;in dahal llits,rslrla,'hnlll m 1'!iI. B rlz normllal ya~a.n'tilim Iza dev,am senra o:llmu,ler: .. Vani lou tOlplu !katlianlda 0 Cuma edel1ken R!lImlar Yunanis:mn'a geTmii. ,Bill oradE! ,ikel'll gilnli Kas,tro koyOndle yetmi§: allltllki§i oldurOlmO§. go~men Rumlar (lsijkla,IIHa~bi :SlonundaJTOltiiye'den Ben:im erneamda oldO:rulen'lielraraslllndaydl. Babam Ika~n'liar) kQyUm£i~ede' gel'dil:Br. Bmm kOy-egefenferi ve ollunla biflilde' aSker-de olanhmn hay-at! kllIriu'lmu§. yerleJUrmek i9[1il 'VillnClJIlihijklime1:i, Tllrk, allelerin bir l Ondisn sonfa kOyiln elJ,r.elii'liIibas:np, ,e!Vlerin~yalann! IkiSffillnm ,eVlerini bo§al11!llrch ve ge~etl RlJmillaf'a.ve,l"dli. 'lie?; mal am I~I r v,el k.6,yum[i,zQ ateiB vemii!i ~~:eli., TIln1<. ,aTI:Blerii beJlirlelili9111 ,k0 yde1kli di~;erTuiTk. e·vlerli'l1diel a BUI "'lI~UaJmlll duyan kadmlar 90cuklaf! I'll ;ahlp koyurn ~'Iij ;9aile bira:rsda yen;e§~irin:dilerve ijy~e' ya§81may:a U yak ~n~'arll1!ldaJddef'e y,a'ta9lI1na lita~m~I§~'a:r~ iam IKa~i iba§!liaiCIlll:a.r.le:ae-alan eV~e're gelen RI!i m mul'n:ac~rlef i'naberi kom~u kay \froina'yar(4) ula~lInca. ,KaiS1r,o~da yerhEl(iitirildi. Idar,e:lelii i.;inde biz TIJ iilderin evlerlnde'
1

44

bulunal11Jin:e~lerin, 'llkillleirin, keQileril1l, koyurUa.nn ve tarilalann y,f[Il'IISI ornlara v,ewHdi. 8iz kloydle S;.a 8y kladali onllarlal ibirlikt,e Ibijyle klald[l[k. Sir m(idd!e,t o:nla:ria bOYJekah::lII~~arllISO:lflra.,bi:idere de TUrllJl:yecYe Igelim€ emri 'Qi€ldi. Memes T(irikiye'~"e gelme emlrini loglreninoo, t1taJZwia ~ rid!. iE!,ir y,almd1a_1l e:!wa1ar hlaz.~lrlan d I, bi r ta rafta n rna ~ bey~m name'l e!ri. E~yalaman palhada a:g ~r,y,ukts liIafIif olanlan lbaJl;yalar Mlinde Ibaglachll~.!f;Ozama'ri vesa~ yok. Hemes av,er kt1:ylerden e§yalarUfill ml~llm:at iQitn ml1!tT!Ya!~lla,rI k:adar hayva n ki:ramad II illr \l1€yCilkll€ri lilIi blJ Iii ayva nla ra Y'ul{~e~:melr+ Ihtiy.ar'!!ar ~Ie ,~ook!Jar yiJlJI;Jenenhayvanlann ijls,tUne :bl~ndliIliJldU!8r. IB,Oyul<~:eJ enim Mtl~iad~iijuwl b
l

,~slKe~esin!E! ,undirdik,wnsonra billeli y1J,~ekye loir Y'efl!e goUllrdCiler: Omsi ~9hrilill fkJ!J.Izeyamfu nda idi. O.radal t ,e,l;!yotk:k!. BaYl!le bir yertli. Se~all1~l<'in§eh!'i ved~elni:zjil g,[i£e~1 gorunuryord u. Ora,cjla bellk:~ain gun b,eIJ:ki01111 be~g,lin kadar lka!d ~k. ~pur lb€!klI~d]k. ihayet vapuf V N ge~di. Vapur y,~kindirdigm i¢in lbirka;~ :g~!'II,d'aha :lkaldJk~ N I'haye~Ibili vapulim bindirdiler, Va.!Jur ham!ket etf.il:v,e iboylece deniz yoh::u [ugum:l!Jz b8i~!s!'\:h.Ne kadar yoW ,ald:~@ !lmI!Zi~ :ilmiyorum ..Ben birkaQ a~ad~,!mlaibirlUwi)1 b 9 Over~eye CI~kmI~btm, Va pu ru 11!1 nas I~I 9 itUg ifiI[11 seymd:i(Yorduk llE!iir ra vap!J.Irun p€'liSo:neUndilen g€~en a sesler )'iukseld~ii ..Valpurdla,'Gefila2ievar,. meydana 91karin, yoksa vapur
l

(Hacl B,ernu:lu oglu) :Ha~kl o~lu Zube')lur Turito~~u 'lie Huseyirn oglu HamUfuli!lQ~llu' Rumlalr(i:tlin kl.llima I;' V.

na ait

Ikad,amyla yaya ollaralk 41Mart 1924 9 thH)a~llay,a aglaya YUJZYlllardIr ya§ilJd!klan kiO)lit€ilTil1lii, h8Jtimlall1l[fiIll vie Kim ta,~~rnmazh!iIr!!lI1 alrk.ahl!IFlncla b~.ra$\arak yo~.a CIkltl'~ar. leu '~§ ko~.a:y,alimadl. 'C/ok iJ:dln~~Hu loldu. IKo'yu m G:z Kastlro"'dan ha r~ketetHgiim iz 9 Ci~ Ramaz:an'ln birij nci gOnG jdii. Hal(van~lalr i:~e dart gun ~olcu~liIk" yaphlll::talfill Si()irlra IKalli,afe:rryadenen bi r ~eh"e' gl€ld it. B!il'tal99lilin Qacll[~larcla kalJld Ik, K..a[raIFerya i[l~eSelan~'~ ,i3,raSInldaj tren va rdili. Son ra Is,§!yall,anl[lm 1.2: I ~r,erle lfiU kl edmk. I~€m:litmizde aymtl1lilille bjndilk. Eiyalarve insarnlar ayilfu vagonlarm iQinde icli,Tren ile K~[ramerya'I~lanJ $e~ an~k.'le gl8:ld ilk. Se Ian ilkt.ee§,yall an m ~ vapu r ZI

bahlcak" h,epimnz 6leceg~ Is~eriSltemez sEi'SiTn geJr,cI~gi yere yEineldik.K;(ijiQOI< bir COOJI<; OJmU~1ijJ.Co.clllQUI1l cese:dfn~msydanal 91'JmwcliJar \Ie pe{r.iI(m€~d€1n ti~i!€r gUlverilooen 9Pcugun oosedin~ deni~e a~Ular:. O'an§!1.Il1 am gibi gij~l!e:ri[min o!r10n;(J!e!, :Nliihayet. denliZyoih::u'hJi;]umlu:z bJlt~]¥81 I:z;m~rle ,gie~dnf(:. Tepecik dl€n:m yeme br~er t~ili'llbamkalar yapllml~t~, IHepimizi by barakalalraye~J!e:§tirnliler,. Ya~aklI\orga!n VEl y~,yece!kV8!mJut9rr .. '8;uwa.da da .;ok lkaldlk. 'Gelerilcm ij9 :kolliun iinsanlannll'Orki~e1n~1i'I muhte:li~ yerler.h'nl€ clag[l[ttJ![lar~Gelenlerin IMpsi:nii cla9~:ttn:k[an somra ,en son bizler ~'k!]k:6:y Ika![M[litl k:. Ki3Js~rokSyu I~~elro§:fil!i!1I V kQ.Ylu. 0 ,zaMa nl~ar yakllll'l koyumulZ Vro§iJI'U~I'dan b:iir

IPa~ vallOll,.sme~man Fa§aIS) . B~ Izmlr',e gelmeden 9Dk once i2ll'il1ir'egel'miller 'v,e Ilizmir"e yerl!e,mlii~:l'erdi. I!zmir'd'ef~d iiiskan ~<!i!er.i~I!ea~all:iwll'ly,dl.iar;. Oglru MIJ ra~ bey. HCllihij3IZ'1 1b~II!diri9] ha\l'6IJSI. UIYlIIiYOir Kastro h;;in diye, ile Vf"o~!I1a IkOyunun insflIlJIllanni IHonu'a:gEilm:ielrdl (6) I!zmifden trene Illilldik. HOl'11la~"a ,srlyakm istas,yo:n oillalil II!,o'cei~ ~s:tasyonlJna ge,I'd'ik. 'IE§yalanmillzl indflii:nooye lka:dar a.m ,olmuiiw. Istas¥Qnda burumm insanll'ara dil bilenler IHollai'11il'! yalkm rrn, II.!zalk Iml Dllldu~IUnlJ s()!rmu§l.ar. Onlardla yalkJiIl1 d'eRlii§Ie r.. IE~¥a!lann bq'llnda kalan~ar haricin:de herkes ikadeliin bizij salvU!lrdugu Banez's, bilr an ,onoo, lda~malk iein yay.a 111 ,olarak yO rO me}i'\e baf,ll:ad I •. Honai 'yurOlyO§ melSamsi ikisaa~: tllll~UyOrdu. Geil1~er gece Ho:nu'va geldner. Ilh:tiy,aJrlari,KoYl.InalUer kOyune ka"clar ge'~dile,r; oran an Cllmiindesabahi 8,dll:ISlr:.Ben kal'l:ie§iI!eriiiill'l, annemle ve birka9 ki§ii~~e H:o.n~lI1ta~mlanna. kadar geilebitdik Yatun lken:anndla, ·SIJal'it91Iv,aroi!. Biz engln kenannda Sililbahladl'k. Hava sog,u1litidl. Yani bOlifln gooe re~lIik ;;ek~ik," Ann:emin Ikucagmda Dian kii!9iik k.ardle~im. orada 0 Qleoe .Sogukt.6In hastailiandi • .As~ India, 0 zamaJil<1 hiJ~Omet bizler h;:in iry~terU'batla r aim I~tl. HlDnillz'da (iii mdu biizim ya§ad 19 Im IZ liis,Bl1" maha:lllesinde ecskil:ien RlIm'llar !l!'a~lyofllam1III~. BiZ bllJ IRummardan lliralan 8vlem y,eili'lef~r1lece!kmi~il •.Arn.c:ak planlanan ollmamll~, b~z gelmed:e'1'I once yewU halk tamfjManr e~relin all'i~p kil,Samlan,.Ika,p:I, Elpellcereleri V sOkiUmu§. gOtillrll:llmu,. Y;all'lii Iblliz Boceli"detr,ei1den iRdi~limizin ertesl glinu Honaz'a g,eldigimirzide, ba§lmll!Z:1 sO'kaoaglmlz dogll'U dyrli,~:;t bir ,ev !lo!<Jtu. 11:.·Ylel'vl,raneyedionmQ.§ blr iekildleydi. Hel'i~es 8oceli'ye geldiglim izil1ll ikinei gilnlir HlDfI:az'a gelerek t·oplanabiltli •.'1 Mart: 19~4'te Qllk~lglm~\Z yoloullllk iNiSB'r1 ba§,1nd.a, ~:armalmh!i1 m I~t'l. Mle'Vsl~mli'~kbahalro I. EUz geldinlden ikJsa b~r sure scnra ikimziar kil1z81ri1i1laya ba§;laml!$il" lRumlalrdan k:al'alll vie! hlarap IMide c~alfl evle:re girmey,e b~!I'adlk 0'.) • El:ilZ.'CIe harabe eYle~'de'jjI bidne girdi k, lI~eride biz ve 0 zaman it;ine giilrdigi hamb'~rer,e,yen~eienler. aymy,erfefe iskan olllJnd'ular. IH,er'lces,evleri talmilr etmeye ba,l.adl v,e evll.lllr ya!jalillliabilir Ibir hale ge:Ulildi. Evilierin 90k azlilkiiremi~. oatil! icH, QaQu Ibizim 0 gURe kaJclar hie QQl'!l!edigimiz ,ekilds cat1:SI loprak ,damh'Y'd I. HDnaz. b:iizim IkCyulmilz IKaStroya Iberui~yordlu. A~a_gI y:uksfI aynIIJyd~,•. Ancak KaJstro, :su,suiZ'ciU. Hlofl!,a,z ise !:;Dk :slI!lalk idL Her ~araia aJrlllklar ve c~meler Yard I. Ho:na_z~da yel1jlelfi :sornadan CaybogiiilZ! d~ SOyl'elle,n de:renin d09iU taraflnd:a olup bizelen aynychlar;.Yani kan:§1lk otul1madlk:. Biziim ,otllJrdlll~ll!Jmu:z mahall:eniln adl ~llstiildal" idi. D,aha sD:l'u:allian taflfl Y'lllhm haUriamllyorlJ m, Kastro,'nun ka.r,llllglll tn isar ol',dugu iQ,ill maha:l!emiZlln adill dal "H'isalr" o!:llr.a'k;de~i~~ilrildi.. Honaz',a ~g,eldlijjimlizde en onem'li prDblem dil o~dlliJ. 16izim'l'e ge~enlei~'en sadeoo' 09 kj~i T(Uk'Qebmyordu. eil~~ da,ha :SOIIl'f.a, u raida dla ij'~re'~m enUIk: y,alpan b ogr€11men 15mai'll iEFend~:, iikii de 'oamii hDcasrn "Ii,a rttl. ef~l,er TOrr~yi zaman'lla. oglrendik{iI)

119.2A"de ge1digimiz yilin ma'nslilUinu bize vermeciiij'er. Harabeler-e s:ird~kj ems illk sabalh neekmek ne de Y;iyecek birr §lEl!y v,ard I. 'Ook IliIIU tnta~ bir l1Ialde ieli k. ¥oklulk ~l!lirYDwdluk. HiUkijjmet &,6, ay b:i!i!llli him:lr' ,ekmek 'Vel'idi. Eklmegin 'dlagdl'm~ndasi klln~ y,a~am!i!dlilk ama e kme!!!;jill1 kallU,e's i i le IIIgillii Ibi'r s'~ k: 1ntll ya.§alndll. YlYe~imiZ.,ekmek!l'er IHoli1E'daki tek fmlnCl~Ekmek911 Sadlk~ diye, billineln kli§i tal',aflllil,d1an yap.lllyorclu. IHOkOmell)u flnnel ill~e -:an'lla§m". O'e,n,izli'del!c:i un fabrikalanmllal'l un a!llll'Ilip bu fllrllne:lya 'g:5I'lderiliry,or, ~11'I!nc!da bO~Gnmull1acirllerin ekrll1ek itiltiyaolar!nI temin edliyardu. 'Herkes ith'liyacl kadar ekmek!llelinil 'Wmndan ahyor ve boylece ekmek 'ihitiya~aJl"lnl hrlmin ,e!tmlr~ olUYOriSfidli. Bo,yle dievam ede!1lren birr ara ekmekler bOZiU~:duve :siya1h '!;il'kmaya. ba~liadl.S!llyUk:I'erimf1zbu ekmekle~i allp [1,eini2l1:ivalisin.e· 'g:01iulimi:i~Ie:rVel Val il lbete'; ':Vali bey:,. bu 'e\lkimek:fer y,e'l1ir mii? demriil'er:. ~Mustafal ames nadena!r ibilinmez. bu sozleri soylediginde !;Ok duy,g.ulancl'l.) Va.1i bey afllrla§ma ya,pbgll un fabrilk;asl sall1iibl,olafllr !Kl]lahl~I:Dgllu'm; '~aJgllm I~ve· ekJliilileklel'i gQs~erer,ek; r ~SenirUe ne kC!1iu~luk! niye kolli un veriy,o:nsun? NiiOin b,(i,y I,(9, bD.:Z:U .un g;5I'i1iderr~Y'0Irsun? d,e!m'I§. k KUlah!;I,oglu d:a.;'Vali Bj,;~yJe!; -Ben yapbglffl'!1Z 3nlaimaya gore Hon~a aim, !ranll binl1l,cu run ,g:dnd~e'li~{orum,demt:,. Tail1kikat netioosinde un~an ,fil1ll11el Sadllk'in ,d€:giitiTidigil anla~!lm!§ .• le:i.zden Vali IBe,ye §ikayete gidenler \lalil ibey'e':; . . -Bize oguHillUllmemii bU'glday verin, kendlmlz deglililTlenlerde o9iiUilr ve evler:iimizde yapa(~ag ImlZ ~tl901k flinnlama., ·.eskiden k:oylerlmiz:de 'yaptn'~~ ffirlZ gi:b~kendi ,e:kmegimiZlir kendimiz P~iiririz • .a1emi:~~er. 1E!:~ndlalil:~anra" bizimlkiler Ibl!l;gda~ ah11l'1!B:ya oo§la(hlar; 180)l'le'(:;'8 ek.mek i~~m~.z- I1I.all oj~m'IJI~- cldu, IHmlaz':d'a Rumlarll'l bllil..ktlkJiaJ1ll arazjleritak£im etJneye ba!liI'ad!lllar. AsIDUl,cla bizler IITIGbad!ele ile· geldigi'mitz il!:iin 'Qli:ada blraktl{Jlmlz amzi kadar vel"l'll1eleri lazlmdili. IF,akat oyile yapmadillar. HOkumet "adiyen is:kan'' diye Ibir kanun ,Clkardl ve h:el'kese bir ~kjlde mal vel1d:fter. iHer hane rels ii18 on donum tarla, n(liflJs ba~lna dal Ibe~donu!m taria, her lIiulne:y,e,.aoku!mr d,onum ba'n9e1 verdiler; lE;ski m:e!ililmekeUnde (tillile sahib;] olamda. h~C ma.IIDI mayalill ,cia aylFII ma ~I :a,ldil~.EI,8lba ffil esk;il memlleketimizde ,gill iik :sal1iibi idi.•Orada m:ahmlza Imyk..alor];l malyerselet iidli.• :tHlnada ,daj eifllllo;: sahib~ oiliurduk. Nede:flllln~ lbilmiYDrul'ill"l." ,am'a ml:.lha.c:illih:i'n31 vell'dikJeili ma'ilar yani araz:iler eksik ~!kitl. Dokuzar d5nOmr diVe y·en:liklerli bail'ige!ller yedi§er d6::nQm'Qlk~l. Tarifalarda be§8r a:ltl~ar dOI1i:im '(9kslk'~lkb. 0 mmandal \IIeril~e:n yerl:er il~e jI'QlilUdcnumlerin kur;i:ik 'DldlJ'QIUIi soyleniyordu. 19131YIIIII'II.da :l!cadBs{r()ilg;eQinoe apacttk ortaya '~Iktl. Gelenler '~ift9.iY'di; dOkkan 'l;l'e n, kims,eyIil rUe Ihatlrlam ~yoruml am·a. Hi'a,yrul11alh 'oQlu Mi~ Kumalksntal m "K.emeli d!,sairm'El,ni diye billnen e·8·klden Ibir
J

46

Ru'!a a~ deginmen lIei Brio oglu Nluman og~lu ~smaijr,e ,de ~f£.e§Degirm:en" diye biH:nelil bir Ib~!<a ,dl3Qill1Tlelilin v'911iIdi9Iirn~haiti rrilYQl1l!.1m. Her.l<.es, Inl~ikijme:ti ~ v,er1(iigi atr:azi~eri '92111 ~bt~maya, b~ladil. F;akalt.1dare~-erin~ Qak. zorluk!arla 9JkE:nymil~~. Koyd!en 1:m1 ire ~111~maya 'QidJeniller ~~ln'Cia d taflll'l!aM.en H~ona:~X~la!l gOQeden Halro~m a~g\a '~Hy'e biW1!1 ,olellU. Ka,s:~rolda ikia~a valml. I~nnl aoom, bin HI.arun :aDal. b Haru:na:ganl n og!u diana once geJ~mi§'fUim,ye'ye '\,I!e valim;; yapm II§!. H1arun age ve aUesi!1i] 'oglua'llp 1ilre'y,s' gij,~urdU" BUf,a!CIall1 K.OI1JlCUlk~al a i!illidI8f11~erde dlld:u. d Mahanel'ill~n g:e:m;leri'ev~ellin idaresi i:cin ~izmifetliJtUl'iII 'ciikMe:y,s" ba'llQ!vanh'l':;yalflma,ya, gittiile:~ Biirwk m:yhacir Narlldere, Sefe'rtni~r; Bah;olila, In:cira1tl, Karaba,O!ar'dal y,el\lmiye i~e IUZlUnzaman ayle idal1e o~may,a9ahiill. Ben de 0 zaman onyedi Y21!i~ '~h~maya IZlmir',e mota. g~llm. :zal1Jn!anlaf all'alba,~lar hep mrlaydill .. ~zmirl{je 0 K Karabaglarda. Giril.'~e'nge~me U9 kardei varo I. I]~u ,de aga idi, Mmet, 6i1al ve: Gie~.a~~lga., (~enQleriiim~ bunlanln r'§;l:erind8ca!~li~lyOtrlar(ll. l8iirk:a~ Sieme b5ylie ]dtare olan,1ialioldu.Ben die 1933' se.rnestlinde b.ir y.az otadaga~l~itg m. Yevmi~e, 8{11lcuru~a IDtQn cJikiyordUk. Ma Iil!all emil!zde n ~Z'm:~r'e g~den:~ewilfil1 i r k !sml~1 da, ~ b N!aJ'~d ewe~'de ba fa 9111V:a I~!kta '9,i1d ~tI a r, Oradai I n ~I ogrel1ldik~eriini Honaz'a gellil~ 1a~oil<,eHiiler. Ya!1J~Eilb~e s yeti~ititm'ileye ba§ladlllar. Bl!Jndan sonra b[]U]n mahalle se bzeci I iIt; Y,8ip'cua k idarehl=ri~ni te mi ri- . eUner. Malhall@mj~'n l1alk:~Qall$mall:anl sa'yeslnt:le :hiCIk:imse¥e muh~'aCelmadan arhk kendUsmlnl ~ idar,e !ed:rryord a, 1'9J48 '11hlf1l:diabir lk:amyon akhm. 1'953 '11hlna!J kBd8!f kamyolncu~uk yap,bml. 1'9154 y!~ birmC1glunOnden In~111 ~~llbeM'el1l bakka'llof,dum,. H!alem dukka,ndai b8l11im; ad Ilml va!!':.~imd~ oglafll'I:ar~'!~iUrlyor~ 6iz ~:e1!clilk'l:enoo:nra' UZUIili )'lllllarr HcmaZ'IU1!1 yel'liler~y~e h ~C klZ a~11 verm,ed~k ...Yaklla:~11 k.llrk, ~(It SOilillM l<liZ p 'iill~dllk;lklz \felrA1edik. GeM dtinme: 'fikrimi:zde yo;lf\:tu ama yine de R.eru(Jlimiz.clenIkJl venll:eci ilk.k:I:l all.d Ilk. D Ci §)UIilIUyo ru m be'll k::~ adieU e r f:a,wk hyd L~ k:adInlarlmllzla i ~tay~~lanm IZ;. Amlii,l ~11 di artl iii. m boyle bir aynm _ . Bizler buraya geldi§imizdelill sonlel'ayemekler]mr!Z~1iII ve OZ,€Uilkle ta,tllla'ri ml~ZI fill ~og i.mu unuttuk. AmaJ ,ebeg[lmeo] vegelinciklen bOrek~y.apma,Y11 UllilUilRladlll<. Bur-aola, eskiden yeril'I:I~Elir llIiIla.,. b]z ekmslk; yapaardl k. Y Yemek ade,~~erimtlz ,glilb:~ u'g,liifll ,a:d'eUe:rimizid €I de d 'e~!<iden fark!IIa!l'va'ro~., Klymet olarnk. hatn41adlglm bJ!Zim m!1Jhac~rlerpant'Oltm ve cek.e~ g~yer'~eflll Honaz'm Y'ew1 eri 'i:alvar giyer, U ~u:!iak ku~am rJaro I. Hl:llilazlda briZloon9.slip yerlei'~i~~ ,evlflll'de kaybal'ma.yiiill y,uz tUl.1il.l. 0 zamand:an ~opm'k d:ami~1 kireml'l: 'Qa~n 'W;) h 'QO,ka'l ev kald'I,. MUiilitlin Yavuz'un. Numan Akman'ln, Fahre:ttin Canil'm evleri ki IJ"emi~ ~altllhyd I. Gansli il<i ka'U I olan b'U evler terk ,ed~~d.ilk~ haJap dl!dll!.Yll'l<~hp 9 uUi'!iegid~y;or;. COi~a!z- ev Iik;adili. Ot!l,liru~'afil,er'll iiS:9 I hemElin h:El'men yak. '91 i'bL - --

B,~~ki

gellld~'~li m lzde h:avayal UYUIIi!i1I saig~!ayama.yan"rukal1'al~gal \!!Ieg09un yorgul1l~uglUna ,oayarl!alm·a~arak.'QOk 61en lol~u, S:aYIYIhatl!1lam~)rorum ama I]~(;,.sen,e~.;:~ilil:de bizlrn ai lem~:z:delrl balba min ilJnn €lsi, ,ann em ve IdJI.yUk kaWid e~ii rn oM Uilro~~.. Honaz'm Myabncla baz~~e¥leriji degli§;tirdik mi c1iye dO§iJnQiYO'l11LIffi!, degi§,tirdik: samyorum, 111': de:m, IHo:ni3Z:3 bahguv8il'lllllgl biz, getirdik.lzmir1'c1el"l,ogi"~ndjk. IHaRal bir Ouma gUnuAIiEJencli diilye, bir Hona:: MiUlliOsO; -GidiniCIe maiculrlardarll balh~~vall1lll:~11 " oW'lla;nn ,~pa!arll dafui sizinldle:lCdern dlegi~nk,. die llgrenrn, ,oedi. Evler,ln ba:dana:~a[liImJaslndia etkimTiZ olmlJl~'~uf..O:nlar ,evlerifli 'beym: t:OPlat ile S'llViyoria:i'd!I. ¥rnca, H'ona:tda A Ke~ter v.9Jrdl,6iz !~my:on:cu~Ui kyapar'ken lou uygun Q11i!i1:ad~R~1I kasa lriul!anlmllna ba§!aOllk. Kelter yaVa§ i~nn yavi:I§ kaybQldu. kasaya do,Wl(Hj n,er'l!;;,es. ~ B.u so~l:e,~ :g.6ru!}me'niln ,die SOfl!iI,IiIlU geUrcli, Mustafa srnea, bunca ,bUglTl'yi anilaHlktan scmra ha11~ :§8ktlde blr yo.rlllllml:!li~!J. IKern(j:isiirnden mU:s:a.ade: list:edilk: ve bu mlubad ei e '~H nan Ue g,grO~meni~n fl!IIlUtiU ~ug i~ UII e yall"l IllildaiI1l8,ynldllk .. Oan i!timd:en i§iunlarg:e'C~ylorou. HloWl,iilZ,ih;;;llin 1t:)i(~lId90k ge!;;; kal mmam I~h.. Kerns'li Yal~~ln'In~Emanie,t .Qe:yiiiZ"iadll~~U§mas~l, IHo!li9Z i(lin bOly~ik bir ~a ns olmlJl~tllll. FakaJt,Tu rikmye~IIi1~1i1ba'§:kal yerlerindeki mUba:d'ii yelrie§i'~m~efi bu kada r §ialn:sllil 'o~ 1mi$ m iyd i'Jl' Sa nm 1y'ofuma'ma, abi be", !Co1<. :~ans!liIydlilml.bir m:llibad]ele donemi §a:hid'~ i!lll: goru§ime y,alPabji'lmi~tim. G erge!k;te bundan bellki otJJ!!Zylill oJi1ce pel&;; 'Qog.iI,I Ihayatta ve hilitl!1f911ar tMa'l!al'ook lalla uken toplu b[woo:zlul talrih ~allluiimasl ya~)IlllmI~ olsalydl dalha faJrkJ,llollalbilir d~?
1924 ~'teb,iz

19124 Mubadelesinde!
(Fot: 1~lreanHaytogl!U')1

:gelen Hayn;lIlllaltn, 0:9hll Akif KtIIlla"tSlllz.'aJverUen IR,umaa i~ .K!emet De,giirlmen~

N:OTl.A!1ft 11

. IImasn kOfUJ!5undayardlmlaJrI.rrl

:3i .
,zj

~. . .. .... .al~I!'I. Effl~net C'lI!lyiz Insardan, 8~r, law ~aJYII~ICllillk, 8,.eask~,Istanbul :2Q05, s.l?9·180. II. V.·O.;: ..§:.mJ..\\l k&y ta.. K.. ~.Im o.·ry. ..f ..... ~ ... ... ltill. ~ rnme' m~$<lIlf~.$.ii Qf,i'!rak. bir Sa<llitm!li; me~~foo~ ,o:IuP. 0;1.1 yaklll ~~ Ikl~;\Itlty,e:ri\iliQ!ld~~IJ.n"dan, ak~~I!klaJr mevwllii;if. Hon~L'da ,d1.a i'ki k~u bu . 5 Vroljnall Smeyman I?Ya~a ~Id. I<:! .. . ...<II~I·· deini~eln dehaJ som:eJ InleiOlar!ali" oradan IkJa!dmllllb'<i§i!:.<I

Vm~li1a Q',ogl,lml!J M~lfI:z:M~lnlrru~t KI~I Kamj:l@ Ye§ilpl!I~~r (K8~lb@nllli) I, 192Q1 Vr'otila oQgum1u S~~bri kl~! z.~Y!ill@P e lka ] bOr,i.ik brll" ~em h;Rrlll:l1ele:r; . Y:El~c;m'ln .sim1i eser,lm:l'e ,eli" ail "y.or. Olley" Balkan Sava~la;nnllni dewm ettl~i bir z:amen<li de:nk. J.91n eyilillCle. n Ip,ua Inliarsadin Il!.;a rim! kai'1,l1ihan!lit ,etm~§ olacaldiil!li1m d[j~une re. dllgi

bIllirim.

,~:sirg:ameyel'l,

.

kendileril

de mubadll torunlaril

,o:JaJliII

:6aym Nilloolmln Da.vr<lIriI~a\!'.eSaym

lnel

~i·.'....

b~hOElde: c:!!1I§ml§!ard!r. 110 ~ilQlllruin k~fillildaJ ~,.. M[iba.d~ Q'J~rak. flIOyO't~ S~m s .., ..'liram~rlar d~'di~ .. ,159, HOllllat: mezarlln~,ll'ilda,

Ulloa MucStaf:a A~n!\iiill, :Ho:rnm"li 9I(i:z.ellblr)l~n~.m~!$1~d'!r; 7 . ~dibadiU(irder!!· i(f !lanel IFIQ~ai'(h;!1 ISQiiil Oll!jrUill~.~tuf. 8 Mlus:l:afa A&:all'i! -Be,,, Il:ullal~11m He du¥maiCiIl iiiI1 .i'miii!'li 1H,.onaz'da ·'iflJlnairn!i~ :gIW, 'if'1.lnal!:il ~llla,r 'Qleld i.·' dilye sloYh:mmi~.· diyow. I"u, 9 MlIJlhaoir kadlnl'annm &I.d'.ece ,ewsi, QOcu~kJa:rJ yeti!;jmlmesil"liiiayvan I'iI bal!;ml! va do kuma rle ~~a.~fm~lar. A'onaz'!!'IJ yarD kOO.llnlan ~sela1:lada

meiilaJI!Qam~kiledilirken 6.

OI'lU!f1 oolillaDsin'i1'l hlQ boulrrnlOld:I!ijlglONlrrno§.

..

..

-.

HO:I'1l~d

.

'.

tilillaciililer bum~ az:ellikJe be~lIIr¥Oilar: ce!'lIle~1 Ege •. Ege'nln 'ct3:nnmi H@ml!<l:.~

n'llln an nesin~ ail: rnezar taljll dl~lllillda, e;s;'ki rnezarlarn

. . bPIlI'!IYQfiI~rdL Ge~r • ~Im~Z OO'I'8d 1!law 6Imeye" .. G~ffilCi. k~11 ~as'!Ii1a •.SQ1'iImdharJI rrn.:e~al~!1m yaPt.~rdi1a~,~~.rUmla. 'GI'i¢.~e . ..rnal'!i',,~ .. na!~'~a.. zdlrdular: , . danlaldl!)lmlz bllg:l d~rull~lJsllliilde ddla~IBkJ,a.ncalk dana sonm 'y'B!P~IIrIII'dli:ll an~a~lran ..
ban~,~illl11!1(
!.

alit t<li~'bu~l.ilIlmac:IIQ!~ &gTnyeteiinQll

bllglfsahitl~

olamac I'k.

-

.

48

Builigaristan'dan [Dlei n] i,z Ii 'lylel Gelle'n] OiiGm'enlller
Fe,ddun AI..PAT'
YljJk. Muhendis - Mlimar

TarilM iii ,9i!c! §JIll iQE!!ri:sinde 9n$,a,1ii Ilalr" aill'E!,ler 've kavimlelli ,zaman zaman dogdukl,a,n ve buyilld til kleri iehir ve bijlg:e~erdeli aynlmak. 'lie' daha ba~!ki!!oogmfi be I:ge.lelfd,e!hayatla fl m devam !eWnme,k ZON nda kalabilirle.r: Bunlannl blr krsrrn k'811di hiUr irade'l!eri lie oldugu gibi ibilr dir!£ier b61umu de iradeleJiii dl,mrda me.ydana gle:h!lnsel:leple,!lnd!e:1fj olur. Gensllilde ro,praldan klilomen, slnlrhm Mria:;lan Ulke: \I,e impartorillidani:! me.il<ez:e doQliUl901;;:1'18:rekeUeri baJe;llaJ", OSJman~1imlparoJrorluQliJ nda daJ blu Ihar'E!,keUer 17. y-ilorl(11111n ,scmlanndla ba~llam~:,tlr. Gir:del"ilFllk: kCi:r;:men impaJ'ido~~uglUn ~rlarl dl,ll'IIda Ik;a~antopr;a,kiardan Sin ,Ai'iadcll iJl'iya dogru goO lhareke~lleiiidlecvametmli§Mr. 8U Qo,;;;! Bri iii s,onucllIInda Anad,olu 'y,a, d6rt tflraftan ,g;elen gBr;:menleF ilie. 1920 YI'linda Anadolu"'nl.ln nllfusu 1.2 milyon iken 20. as ...n :sonundal10 mily,onu ge;;;mri~tili". Bu ~90911Brln 6nemlli bir bolUmu as~rlarca beraber ya~adlgl m IZ Balkan liIlke'fe:liindelil ,ollmlu§wr. Bu 'g.o.;;ler iQin:c!e Bulgiaristan'dsln .Anadolu'ya, :;fapUan 9,o!;lsrj hatlr~i!lrsak:::J1lI YIUan sirala,yabiliriz: 1Sn, 1912, 1923, 1938, ~950,1968, 1984, 198.9. Bulganstar1!"dan 1'9 va ~'. asulllarda vaki o~an bu gO~!EirchJllaylslYla. tailrnben 3 mi~na yakln gOQrnsn ,Anadolu"'ya gelmi§tir. BUl'lllal1ll111Anadolu'yag.eliilerinde yel'lil ha.lk va devilBit. bu Qlocmenierin yelrle$me:le'ri,. hiEIIl'IIl'1lmalan, i!ll kunma~l:an i~in elinden geJen gaymi~l:eri sarf 'etmi§Ur~Bu 909mernl,er,~, Anadollu"nun uy'gun iiiahii rllerina gu irll.",~I!alr aUiMe genderillmh:;;, va lskan h edilmelerine dles,tek veril'mi§ltir:, Go~mel'ller baZ,11iI VB ih;:eler;;:!e }!'erli halkla kim§mrl§" bazi iI ve iir,gelerde lse ayrl malhalHa~er kurul'mu§wr. [llel\.i\l!e:tbalZl2aml~lMlI ve 'yerlerde 'g,oymenh.:m3: paraslz ell VEllmni(ii., azlll,r:llrlna o Ulrlm 'Y,apabilmeil!erl jOin bai'lQe ve ta!rla lal!&iis e'lmii. ba'zll!arn ns da i§ kUln1J1iallial'iI h;:in IJZUf'i v.adeli ve uygun §iartlarda kredi 'tiflilsis. etmi!iur:. Anadolll!'ya 'gelen 'go9menler iise yeniii halkla kayna~mlfJlar, Balkanil'ar'da'l1 g,etri'dikteiillbilgi, @oehiya,1:" §larkll, wrkG, mCiZlik l,IIesanatlalliil iTa Anadolu killtOrunu de lia dazeflginle'i1imli§lertiir. 8ulgalr gOt;:mel11l!eti kOltull1erlni \Ill til'a.yatlalnnl .Anadolu ha ~k.1 IiIe bGtCm le~:tiralrken. do~d u kla n VB ge Ild,~lderiy,erl,ere o~an S'Qlvg i vel ,Ii,alsr,etiteriiniii de unutmra m l§ilai'dli f. GelEllrl go.;,menle:rII n 'iJuilll!ll1!,dlidaru IJ k6yierin isimierinlll'l '1?l~,U"iflsdkla'l, Yenibosna. Sevirndik
1 ,

1951 'de go~eden 'ilsmaill Sever , Yeniiba,~II:ar, ,¥enldamllalr,,~ soyadlan da; Kapda~h, tuna Balkanll]l, Ri!.!sguklu,. Vardar., Pi1rili'tine, Dioibru\Qa, Tunallll, Tum::a" rOnca eoYlu, tuna, 'BoY:liu, Merri(ff" BUfgaz glb~ GIlI,smin i d uyd u klsn is,iml~erde'lii. o:llu~mu ~tu f. :Go9men1e:r Ru meli'd'en ta§iirdlklantop~lJ.!m'sal o·zelilliiderini yafaYI:~ tar:zlarma uzun sOredievam ve eUimni~ler. Ev y,aplmmdan ba!lli1ay,arak tarim all,et 'lie iirunleri yaparak \lie ye'filli i:!i' kaynaklarl Y;!liu,alarak YSf,jamlan nI sOrdCif\mO§:Ie:rdir., Bulgaris:tal1 gij~menlei!1ii dana 901< Edill'rI1e, Istanblll, B IIrsa ve Ada na giiibii. buyliik ~:eh iirlere' yerl e§ ffi]§]er iI~e:n. bunlarm bi r 1<1 sm I daalral[IIIId I zama.irllar~a Oenizli'ye gelmiiilBimir: Del1liztirye ge'leralerin ~9inden Der:lijzl~,eko:m:ml'lii:k ve scsyslll hayaUna olu.ml~u katk I ve hizmetllelrde bU~I.mmu§l. O~,al1hilrdanbhika~ O:lInek Yeirmek. is.'teliiim

49

Alhme:~AJI,tJnma'kaiSi~ Bf'l1z1Wnili11945YlllanndanUlibamn O el1liiyi tellZUlerinderl o!anAJtlnmaim5 Varna ,dog,umlu:du r VEl Varna oklu~uncJJan al'ml§ oldt:lgu 6u1g;aroa ,diplO'maSIli!I~ 981I,tl§ I ,sOrece d ulk:k;liUllna asrn ~§!hr. Bsnlim glelillclik, y~UBr~mdaIbk I~O:1!t ~d~i e~biselle[r:~ni~ A:~hnmakas'B diI<Jtirmi§tir. ib~ah irn K[I rg Iz: B 1.111 ri~s,ta:n Esk!,Z,81i:) ra g,a bij~ge's,ind1endir. 1940 YI~ larllnorta;smda i1iU[ltJi;ye'ye gelrlll'T§~r..Hava liKuwe'lte:ffrnOe Ast5ubay UQaIk IMlak1nisti olarnk. 9alllli~tI kta,r1i oma. ayn~~p, liDeni:zilli'de toma \f8 s tezgeJ! atolyesi a~m[I'~11[r.1959 )Iii IIInciak!.JIm:ll!gui.! Den'i~i Sanayi SUesi Yap ~ Koopera~iifi va.s[~tasl'yla lJenizn esnarf VEl s:3lnalkan1ann halGin ii~inde ,~h~lt~gll \1',9 OenilZli ekonom'iis!lnin 'I!olromatif gijclinU rei$kil ei~miij; olan 24~ dij~JtEU1~[I[k $an~ Qa~!liS[[n~k:lIJrmu§tur.Halen, lou $an~ sumsin:de bin'l:e:rce J:i:)iti[ 981~§m'al<!tad.lr. Me hm:e~ Ciall ~keln; 1:9,50 y,I[III,I[nda sadeee gogmen 'ol!amk Kiz;;linhk.'I<.an ,5,I<j§i~~'kilesi ile b~~i];(te a D:e'rniz~iiy,egelm~~tilw. SI8:cj,ece ellinde 'b,]rka~ '9~all'eti bu~llll!nma~!na w,a.gmen kijguk b~rdUk!k_ilr:tda relliekecilik li§lenl'iH!:! M~llamll§lltr ..Kel'ldis~rae Sevirnclik m'ahalle<s~nde 40 m2 bfli fN verilml~~U[~. MehmlE!,t Cah~kan 'El'V'ale~tetri lif,e seba ve tafilm maJtinellleru imalatlanna ba~!latm ~§i!, IbOyllk.,g~eUooeherrs:el1le i~irniveo!t1k:kamnl b:lJylOlemR UI12 y~ hda Turki~ye'[J:1iilil en onemH so!bau r,eticHeri

9imnii~~r.1989 y!l!oda Denlizli Organim Sanayl ba~lgesinc!e 5 bin mi2'I[IIk: ~abnl<akU[mnlu~,tur; Cal[I!§kan ~S[I C:iihiazil:an A.§l. 'filrkiye'de saba, boru, 'emaye \lie 115! ii'hazl13ln C yapan ill< !oln fi~madan birisiclir ~:sma,i'llSe\!ier; [)enizli'l1!ln e~onomik ve :sosyal haya[till nda enbiJ'y'u k hi[i zmeU ya k.~ 'lI'lz,amalnda l<aYbetti.giOliz gOQmen Istmai~Sewer yapml~t~ Iismail r. Seve'ii" 1924, YII[lllIilda IEskicilllffia'"1lrgo'v:]~te;' d(}~mu~ 19511 YIIII[lda TUrkiye'ye ge~mi'iiUr. 4 sene Detrliz:~i Beled~yesi'n(l\e su ri~tiiis~ olarak Qah§ara'l!;::, su ri~Qil:tgllni 5grenmi~t~r. Daha 800m! be!ediyed~naJ1l'U !amk ~195i5, YIIII~nda 4 m2' Ilik. birr dlii kkall1l ki[ralayara:k,sl.!Il resisatl yaJplm ~~~eirineIba§h31lm~§br. -Sana ,gen~m:<:'IlatU'.9.llannlve~krli1c~ C~naiJ'l hall'bl I i9inde!kii B~~gsi'liistan hil!tlralar~1iI1tiiltrllatan Seve!~.kendi beyaln ~l1!a ,g,o~eBu~lgariisl(a,n 'es!<i,clev~e,tba§k;an~ '"Fodor Jivl<:oflllJn [mahane arkads§ ~mml;~.ikinci 'C:~Iii!a!n Hlatbi h;ie'ris~nde A!llm'i1!nilalr Todorjivkof'u .~ml:dill ll'armda! k Jl~vikoru n amnesin~ kend i ,evlllelFiincl,esa k~:aml~lar, So:nralalrl IlE!ulgarismn"a grrttiQ~ nde ~e,fII,d~sinmOevlet Ba~kam "odor J~vkofm~sar.r ~mrui'. e Kend[i ifadershil!e, rgore 19511 YI:llmda birr toriJa kl!liIilill ekmeK~8'Oenizliiyelgr8~en ~smaifServer hell'ser:t8 diuiklklan[I[11I1 ve [jiiil1l!i dialha da. buyiU.erek zam:anla hem ~sutesisah y.alpan. hem clesutesiiS8Jt~ma~~e:melen saltana.dam[ halina geimil~,tlr.
a:!:aSlna,

50

194,0'111 y~llaro!a gelen i~b:rahr\flfl K~'wg',Z, iii' ba~;lIIllda !E!iirind Sanay:~ Site'S!!

1900 YiUanlnda Deniirzn'm~s'U~esltsalil satan d.Gkkarniar KOQ,. Necat EC:Zilcllba~ I ve Ibra him IBod IU r" dan yo,k ielt Biz~ef mat2:eme~erimiiz~ Izmir',o:en al! rd:lllk, Ima-Ize:me ve ni9,l<!cU yaJrd 1m temlin 'l!lItmi~~tir. ~z:m~r"dlelillHd tuccann k,endisij,ne su mlal2)effiie~erinlil :DenizUI'ml,ze gel!en go~mefillle!rin btr 'caQu saJtmasll~c~n j;;JI'~diillli ma~~etme V€mileleruylle i~,bu;yuU:!1'llI Iba§ar'llh ollr1lilu~lar ve Anad!olu ,eko!nomisiiifile ka~klda I~smail Se~ll;r. o,tani'hlercllsniilibare;n i:lina: in~aaillarlm da Ibull!lnlmLii§~alrcl! r. yapan mlCiteahhi~ duru muna ,ge'~m~~tir. 1958 Ylliina1al :BlJJgunku OO§luIII18Ird!a.dlunyada geli~e'lrl ~al1!aJ klJll~du:guve soy iismiirli'tailyall1 ~irkeU bugun Denii~i'nil'ill ~Qimje l'G~ye lie·Burgarifslim arsttS!1 m:fasevgi ve dostluk sutes!iisaU mla'I!!emelensa,l;aln ,en I)CUy®'k;IIEHden bilrisiil telrlifleline dayall licari,. ,e'k'O:nOrlrlrik, IU!ri!stuk ve yalh nrn olarakUcalilfaaiiryetini sillmi] mrlie'ktedlir. ~artliall'i\llilrlng:e1:u~Hril:me.si~ ,~mkalilllvarchr~ !~sma~il Sevefi n Den~zliii'~linoln,em:~sadeee i ,BIU,llgaristan'dan gij~ ,ooe:nleil1nDenT!ZIi'ye ole~n ekornomik kiOi!fJularelad1egil, sosyalll kOTII..IllaJrda y,alpm1i etkileflil iincelen[m~e, degef. o!du~u lhizm.e~llerden k:aynaklalmr. 1973 Yllhnda Dsniz!l'il YeUmve Ae~.zlerK:oruma Dernegi Y6netiml Ba§kan~lg I'na getiri~en Sev'ef,[)enizIiU 18 MY'llfsev'ef arik:a;da~lai'll Ue birIH~,tB 19B1 YIIIII da [)er1l~lIi Yetum" AcilZ. n VEl Mlu,hta,r;lan Koruma Vakr~ kU'rmwi'~a n~ Ilr. l:smEllill Sever bailsi geQen Sos:yal Yardlm'l~ma VEl Dayanl§imaJ VSiMu'OIIn kumllj§1l!1ndanl olumune ka.a1ar on,e~lm Klilrullil Y Ba~kim'l ~QII'nlyapmll itllf. Sosyal ~esis~e:ri yalP~llmas'llliIda gerel<tigin,cie! Rend IIdOrusU[igiJn.,e· ~nanan T'[i:rkiye'nrin en Ibijy~'k: sanayk;JI:eiri d~ali1'Vehb~i

ro

51

SOrgOnden
V:al'1dl.[Dc;. [Dlr~:Nergis [EURAY IPamul<l~ale Onivers!ites-j (j~reUm OyeSi
157B'den 1828 Ru~s~~gall ine kad1ar AlriJladlOlllJl1 Tijwkltl!:j!JII"!'Oli1'l !i!.I'tiIUi!;Z.bir p.a.r'ca.slo1an Ahlska. blJ:gOnk!Ui ~ iQiQwdsLaI1! Sin Ilfn~1'I11'Qeri~ind!eyer<'lila~l,T'uirrkiye SIn1lnna 15 II<m. uza I<:I!k~,a,kil ,eski bi rlulrk Y'l!lriCIu merk:eziild ir, emgede" 642: l{1'liInda Hz • .osman dOfilem~nde Mils~ UIffi~!I1iiilr. 1 CU'iH:I'dleS'eh;;uklu~ar, 12GB'de Mogoillar l yonetime Mlk;lm @I!I'I'i!u~l e. lMo~@1Mfd!il!llliye~nden So:n!!"a ardllr dlevam 'I\ldern IlDelrnb~yillik yfinelimi nill1l arc! linda". yal'lI baOl1rnstz oh;!,r~l'l" 1~lhalli'!lll~." Karal<:(l!yun Ily v'eAkkiC)}uj nlu lDevletierine bagh kal.;uli b6IgiE'il. 151:8 y,llhnda !Qstm,;Hllll [)Elvle:Lli !l,5I'iN~timifil!l! g:eQmi, Vie e':yald liiiI1le~I!:e:zJT e'lllne h g:elirnlmr~~iw; . Ruslar, s!cak de!illr:z:lere ~nlme ulk[ller~ dagruHusunda X •. 8sIlidanitibaren KafikElSya'yl ,ere g~QjfJTla mi::l<;adia:lesine ba~la~llar. 'CunKuls,u;;ak deflizJieore inmek liQi!"l eo, kJIIsayol hedef Osmanh ta~naldaru;1i! ~+ A1nskal dla il§m b:1iJ stratejik. nCllk,tada yef a~dllg 111H:Jalilo:z:em'kle: 180 O'I!elrijn ba~ I VIda. (j'oi!i'l &:!e.~'es:aIVi1l:~ ya.~·';In!illi1!~ tl r. ~ 1,829 OSfm:Fi!h·Rus 8aJva§lrldi!l!rll 00:111'31nmllana:n i !;;d~meA~la§!mJls!"yIOli! bYlo~ma!kijar Rit!s:tiaraJ re~kedilir; 1,a5'~~B56 Os!manIHiR!liJ!s8ava§;I'nda Osmanh 'OrdU!5!L:I nl[lJ yard!m eml!ilell'~ gerekQeslly~e C:a~I!II7i. Rl!syas~tar.ilfillru.!an aClImil!S'ZCiI tezalandmlan .Ahlska Turide~Wi!in bir tnsm~ 1956Yil~lln!8llkadairr kii.yUniden dll~n Qlkma;sl,. obu.r '~iJ.ydlek:iakrnb.a~aJfilyla g;oru§<nraesii bile yaMk Or'llrl Al'nllska TlO:rji;r,e~, u yasak k\;Ilktlk:tan klsa bTrsOre $onra,,~95T:de b Mos!kc).va'ya gidip valanl.ull na dOilillm.ek iQi'n lba~vlJ mela :b"~'lundl.illi!r.~r[ oId~klirm \!leAzefbajfcan'a gide'bir~eri ,oevabl ven1dn,.100B,'de ~I <rll~e~ell.MI5ka'yayak;111 old~ij', i~erllkizamal1l'llarda rathatJ;ia v~tan~~.ul!na gidetlilecetk:letri dO~ijnQe!5~!I'II!e Azelrba)ro<:ln'a 9109 !eMi. 119'711J'de Tij rkiiye'niin Mlosihlova Buyukeh;iligii"ne ba~vuran Ahll!skaJ llUlrkJlieri ,onoelikle vatanh;inn:!31 d5nme, ,ege!' lou k:a!,ul edUmiyors81 ~8'i:znilrlr.;'IUlz'rd~y.e b3§iayan :bE;!lgele\l"l~e ~ ~kly,e'ye gQQ:e,tm.e Ti$~ri!klelrl!ilibi~r:1Ii!idiler,Nle T YUlk.lIJi, Sovyel makam~aJ1 bu iis~ege OO\!'.ap bil'e v·ermooL 11989 Nis,an'!!1Ild~ OY1IiIZMilZMrIbu.~ oYlH1~ar ~on:L:lwnda IIG.lJ~1 ka~l!fa gefirilenOmek va Airilllskalilj~eri a~s~IM:alo;;i 'OllItl§!'!'\ailiatrdlaJ m:aaleser k.a!'ll d~'k[!ltl\ul. Y~~leroo rrJj~a~'i1i! ,5Ien. YUZiJ!eroesi de yaralanal!'ll MI5ika TIUI~k.h3'.riI!ne yazlk kiI, Rtil!Js a:ske!PI'erirl!iJl'!l himi:liyes:lnle: $:1911 ndli<l!tr. Kilminin dliQufl:oij, ~<im~ do",du IIU,lUSOrgU nu y.a~adl,gll Ahiliska nim Turkleri, savai u(;a'klalflly~a lR;uS'ya'nlllll:c I<esimlerins, Azeib;l,Ycailii'a, Kaza~l~an, IKu·9!~iislan v-etllrkmenl<slan'a la§ll1dlllar. ByglUIi:'!1 yan!'llli mli~YClLf':la y~:IiiJlnl Ah l!Skafijl~k'[), Kaza!i;[:sl:atrn ,(114.5 b~n)" KI(ijllzisl<!1'I1 (57 b:lnh TI~rkmenisl:arn" ~rbaycanl (1 Q6 ,titnJ), Ozbekistaw! (:a,o bilil), T-O~ldy~ (ZOO binh IRusya f70 bin). IUI.krQlyna (18 b~ri), Sjbii~a, KIJ!Zey KaR<;,aJSul~e!len ''Ie ~iitJ'1 mkelerde: (3bin)1 dagiumk bir l1ialde (topla fl'il 6291 bi n) nayal mOcad HI,e~lerijn e devarn ,elimekiteciifierr. ~99!0'cia Sov~E;!Uer 6i ~lligi '!ilhi! dal'll ~m~Sll!yli~ oagllmsl2. cir ch,)i'l!'~el alan ,QiufiCi:SLan" su(jlan .sebeiP~ef,fie M !,S~ lOrklI:eil:fnl!Ir'!1 vatali!a ,d6ni]~I:e!'ilne ~~il'!lverme:mekle:: vtmna. OOrnu~uefilge1~ iginse ooya.d~l1Im ve·UY,ruklilrFl il n 'G(l~oOoeyapmal:a1n vs, gib~ asimile~dlic~ ~"r~l~r ,(j!'il!~ sOrmekmd~r; .~992'de, TBMM'den Cllki:lI1i '·il._h~s'kaTOrklierirHln K;abu~'!.I1e iska.mna D<lIir Ka IIUlltn~ 9 eire gij nce" AhI5~:a TI[lrk!lennin b~r !k~smli!:.irkiye·ye g.eTtltua1<tedir.nrkiiye1yie

~ni

sUire MiII]~:ura Hij'ku me~11YO:rlietimindJe bagllms.~z alan lbol(gie.19'19'dla GQ~istan mtr~r~ndal!1!\i~g!i!~ledmr. fl\!hll~ka, li.na~,delrlt bu ya.lrlt1ll 'Gurcislan yone~iminde,dir. ~919 ~ngili~i~gtal~~ SII~S:lnd;1 Oi!;lm~nh'd~irI yal"l>aJ tavllf 8!ldll[;;lafil i(jin SSCB yB:rlimimnnoo de dl~lanan Mli6k'a Turlde~ii'!d:e!'!! :bir kls:lm:u sava~ biUminde y.aJs!£irgijne g:ondeiii~~r v.eya o~dltl riilUf. Gumu~oveni;mraiyil~e soyadillQlrrll '\Ie !IJ!ill!klafii degi§~~ilir. III. [)Cinya Sav,a~(I~li.l!:adar askere bill.e a IIII mad IMa,I halde S<ilIV3!.i ba§illayn'lQal An ~slka n Tul1lRte:rioden ·.::!OJ:u:m Ikadam Alm:a!fil~~na, s:Ii!v.a"'imca:lk.ij~e:fe, tecrVbesiz Q1u~1,;;llJ"ma b,e:lo:llm1:llkSIIZ'!!i'I oo:p!l'He!lere 'gonderm~. 25.000 kadan saval~la c,liur;, b!lin;;cgu cia yarala mr ve saka'Uann r, .Si1.liVa,~al !gil:m'eye n !tad:1n, ya:!jjh ve ~oGul<lar;, yap~m!I!'!.dIa ~I!~t!nld ~kilam! demi!¥olu v,as~tas~yila yOlk.~ lhtayvalr11 vagonlarn'lli~ d'oldurularak Sibiryia, Ka!Za'kisrnln, Ki!rglz~sta!1 ve, !Ozbekis:ta!o'a sUNmrie'r. VagQnlar,8-lO !>aal arQiIilk!lal~aSQd)ece',@Imen a'helaoele a91~a'!1I1 Q!Jkuriaral g:ommek li'Cin dU!1uw. IBulillUiO d~~ll1Idllil !,I'.agonJlanl1l kapl~alill siJrekJIi IkUlijtll1uttJJiru~. Ybla (,llkal~[,anl'll.:heme!!'11hemen ya.n51" dlaha g,udeook!l:eri yelle 1lI1~a~mad!an ,51IUJf.Sag :1;tai~al1l.~af Ikel"lldini$~lbirya ve,)!,a Or~:ilI A!i:va'da -bulytr!ar. S,iliva:fjtan yarra~~, sakal donenaskerlerden bir [k!sml!yurtllannda bl;!~ama:d!kllan ai1e!If;lrine Qok l!~li,In s{ilrefl <lIramai a f son UGU nda Ikav'li.l~liJ!lrll f,. baz I ~af'll d:iilI hiile a Ikawi§amaz. Ru~a'OIn bur sUfQurldeki amaOII, .MIIS'k.a1'iljrlderiin~ d:igl&r lJoy!ar ~.;;i'r'l,d~e! el1ltm:eJk,. aS1mm:e: €ltmelklL ~akat Olf'lll~r;, dlil, dun, kuhti]lr ve, ge:l:en'ek~erin~. b:!lrakm"u:h~ar.asimile Ol'mad ll!~r.
1

E::rz~rum'a ki1!ca~: 191a, Morndr'os MOtarekJ;!si S011!ras:lndial Ik~lsa b~lr

ge1enMI!s!k~lilJ$;l~ri Etmrum\, ArtvJo, Ir~dl! Kars"lstanbilll, r.
81UlfS;';! 'gib:i,~ehiirrrh3Feerrle,mi~I'erdif. Her e~ylh8fin~ yolk y ,!)ahasma ~11P Y~'k. ()'ell"ac$~!'i!I1 ~opl![lr toplam~1irOrkJl~'y.e gO~ilII.AJ~lIsl:i;a iurkl~(rirr1lrl'lldurumu Ulkemizde d~ iyi deg!iiL Bligl kQnlul~ardalki -ozeniKh~reslmi i~I!l1!mIEl!r- S!li;!llnt!llali lifI1Iaareself dlei\!'am ,e'imeidooin;, Oi{tlllikle ottunma ii2!nl, 9<lh~<'lI llZlrlt d'iploMI1! d·en'~Uklefil ve T.C. \fiCl1tal'!!da~!I!dllnlla~ma k.ol'llusundii1l1 dlilzel1!le:me~eriitn bfr;;!!i'I on oe '~:8ipllllllaS!1 gerel!i~EI!kl:edi:r. Ge9H~~mnz6-7' y!lllJik;!:;ama,n d'i,lim~ni!i'lfa~kl!1 di.;1(flIemlannd:e Deniziir,IfI;1n Flb:rnaz ilOSSi"e de 70 ai[e, (l'ahmin,] 400 ~i~) 'civa!ilnd1l M~slk:i;lI'fOrt';.1QI y~,rIl~~m:j~ blJr,ui!l!rria'k:~dlr. AYlfilll !pmblem~ell' onl!1lIF iigin degegerlr,d~r. B'ul y~z:~d~Ah~:skalUrklelrini s~e:re hlll'liitmaya '9'lIl~§;tnm, En enern1i birik:a,Q pro:~e:mi belirttim ..bnnediyomm kJl~,ehr~mi;zdeyaiayan Ah l:s!li;.a ~kJ,eril'i! en l:Il~nio Ta d kalemilrllden 'CillkalGakdsha a91k~aYlcll saliiTIl;alr,kendi problemle:rini d\aJha iy~ dUe g:ellireoeMir.

H'onatda Mu,k'im Blir Ah 1s,lka~~nmSOy~lec,e AtrnIIatt Iklan
:Said ISrERl[lZI:
Ben BaLd BtER~ID'ZE:. o'zbe'ki!StaJlI dogL.lJnl1i bir AhISk~ln:lr~ijyijm.,. llBMM'de ~19912'ch;l:k;arblll~ edi'l en AJusl<a. TiUk11eti "rJiin Kalbu ~u\l1e I:Slkarni hakkJlnd'~ Qlkao ktl!i!!.ma b~rti!;l,e!'il 2000 y!:I!~ln Ka$:llm aymda ailemle Iblnikle Tun'\!;:frye"ye geklim, 1'Iull'kiye"ye! n~, e!l.d~!:iimgtlfil'i glimrOld.e il'i:i.!II!aJmlrm~e::?y.a:l!anm! g geQiimme!kiQLI"lQE!ktiglil1!'l,e:ziyeiI: o:megin televJZYOfl! i!:{in tidedif:jim 86 do!ar, lOll kall"lunu!l 'lam ilsleif'ldli~i gibi lIJygulanmadlCll!i'llo bir gostergesiydi. yukJseit(.ckul meZU!lIUIVi]Jlm. RUiS [Dr~~i'lie: Ed!eb~atl ijOre,tmelil~yilii!ii!,. C~b~kis<tan'da ~i!$eleme, t2 )I'll o9Ir'8~melnl ilk yap:III'm,. 09, 90C~.!ll baOi!.l5iYlffi. fil!.ll end!;'! Oenlzllinln, m~~in ~9€~i HOll"l6rtdaik9imet e~meikmy~m ' l'Q~ik:iye'de o~ retmenlilk:, yap!m:am i.;lin dipil:oma denkmigli gler>ektigilni .og~el1ldikterl 50:ma evrakll,aJnm~. VO:K's Q:ofildierdim., B~Fsene: SO!fillra oovap ,ald~m. Bende~; II Milli Egilim. MOrl{irWGOIn.de nfled~pll;)mamlln deflkJ&!:'iif:iiy.a;pt!m1am\te e.vrtaklillin tek:rar YCJrI('e 9Qnderme m, ~$teni'YlOniu. bise! dfplomarnil:n ,OiiWekist3n'oa Oniversite'ntnr all-l'!.!'inde· oldy~unu t~~rljl'i!la g;erel\\1!ye~lere blfdTro'im. BI1IIi!~ lise duplomasll, ohiflJdan dlenk~iik yap,llamc!dilgllnl So5y~ecmer. ,O.zb e kb.hlH1I'da n bin;:okZio~I:l! kJ:ar sonU0!lmda lise diplonnal'iJill ~ gie~ilrtlim, M~duw~figeb'il'!.ivurdum. aana ~i:s!':! d~ploli1liilaS:11 denkligii yapl'iTfaiilddafll1l!1 s5ylediler .. mrkiye'ye g,e~elli Ibe!$ YII oldu. IHIlala vPbrnda~ Qlamadun,. HOkJlme.tin y.aba !ilo~lar H9ifi! 9il&lira ~ i kanunlar, Mllska TrLJrkJlennirn vatand1a§ ol~S~ m ZOJ1I~§brliyo:r;. l'uru.:iye'yegeliElO bi'r Aihllsika Tlurm'no ikJl Yll i~~ltsinde ~~;kametTiezk!e:resi· veiFi~llryor; B!J tezkerenin veril:digi tawihlen sam:a vatanda§iliga ,g'8{:ltt'8k~n ikJl 'ill'l bekJeme:k 2loruliideYlz. Bu :sure i'lliRdre p~lI!;,tilpgrtlarin k!l,II~all"!lu'l'I$,Oresi biters!:!'. pa"'S'llip~ftlan d,egi3iiirmek zeru ndaYI.Z:. , Ben~lII1nanem g~bi be~ k~~!H,i'" ira~ll!~milil b vatamJa~lllg:a ba§,v!JITIl~s~ i~naJ~a9IJdakij i'§!em~erli yaptlrmamlZ \I'''€ lb!l~TmIQlI1l Ok yOkhl o~an 1(j:ore~le~l Q 6demern ilZ:ge,n"!·kllyor: De'\llell Has;lanesi 'aden ~I!~ II!flPOru(hey~t fa,~i)r ,aJlmai':"iCiiil kj~i ba~I!'i!~ 100,0:0 YTiL ~gere~i~yor; EW<l,~alillrnl er'Cumesi, neter ~ tasdiki \1:';". di~l!i,en IliIUI!$~liIar 1 oao YlL'yil buluYCf. ~ "r~imk bir ,ail:ei~n b~ hQ'l"QIm<ln~nl!:1l~uilan,her ~tiI~ yak pah:aJsvna. s:aIbp, iii.meak lu;;ak p~Haslnl topartayrp T[!rkilji1e'ye, 'gelmi,~ biu aure iQfFlI n!i~liS~il bir yd;'~nl'1~Ir1 2003 y,lhna ~!d3~III~rne.tl'e~l(e~~le~ndfi) '9i8h§ma izni deveriliyomllJl. Anna. bu dla iku ydchr liald! nrcll, .soylKmma mai!t!!Z !(.aJar!Miska, T(jrkij'nt:l11l sliles! bif tii~Ui' bil!miyar; 8!J:jclJlmmda, "}ah§ma iZlnl oImad'an i~ time bu~arM:Y,;m bizler ge91mrmizi nasull ~Ia~a~,~? Homll~ ih;;esind!e 80 aile Atnlsk:1i.l! Turkli ik;amet ~tm ek~~d:~r" Bu 9 0 nl;! :kad,a rr aya'kla. k:almalml:z:dia tum iml<a.nl~,nrlil k!l.lIlanalrak, bize· ~1!aJYI!k~.ar$atl~Oilmaya 9ah§!p de-stek. v.er,en yere!1 ~rnetlcilerilm:il!rJe te§lekkuilerimb:ii bu \l'e'!l~lie ile! bndil1"OO~ JsteJ'~IiiIiiI.
J

'"~BAC~Y,AN!-' RUM" G,e~eneg i I§~g'II n da ! ~ Denizlili '~FAT'''A 'YI'LDIIZ HANIMI'~~a Bak.ll§ I.. B~r
,elll'if KUTlUDA.G
Pamukk,ale, Oinive'rsitesi Ogr,etim GOirEl,vlisijj
IBa~i,all1"IIFWm te~kilat!~ Atnadolu kad! nlann! gerektiginde dij~manlara ka!'$lvata'n,sarVl!llnmasnn!laJ e§i!~:ri!fliirn ya,Allnda, mijeadele etmes~ h;in6:rg,i]Ue:mi'!jtir. ~,An,adolluK:adll!fl!lar Bi!l'iliigiil'yaJ eta!! Anad,oh.J K,11Ka,rd!e,§;ller Te$l!c:iil!at!·,arnEaml!n,a dial geJen blll tet$killat, yetiim vekJimsesi:z: genqiuzlalrli hi:rnaye'siine' alml$l ,eSlilim'lerindenv,e, ,ev barik: sahibi ,ol:ma~arlndanSiOli\lmlu ,o'mnJ$hi r~Sumslealc efsanesiii~e, ,arral'!~daJ ya!§aYllIP 'ge!elfl FatJmaIYII;ldu:~ baZlla,ra$b rmae !lara gij"re de du,nyanull iililieIkadul! te,§lkUaU o~a!i'allc ~albu I edii~en Bae:iya~N Rumi'lulfi IDelili:z!li ,esiinttiiSi:diir"

Her l1edlensetarihi ha,di:se:ternn ol:u~um!L!rnda h:e:p erltlek Ik:ahr8iman~aroan SiOz edill iir., Hadii'5ie~er,iin ba~ansl cia bili~atr~,~HzJjlg erlreldere ma~ edilir: Bu ~,Ca ,o!glu,larida er~eklef\d'e[il soz: edlilii~kl€ln, kadllnlardiaLI'll, bahsedilme.z. Onlar yolkmu~ g~b~ ,sukut ge~m r; iB,u ken ucla ~'sUsna:lar yok mud ur de rse n iz, cI l'l nya tarih~U1del1 cAlma~nh;m, lBe~:k.!s'!, Kieopatra·y! omelk ,o1arak sayabmrii~ elbetre ... Bun~ann afOOlliJdaachyla. san nl11a, sosyal olll.tilumlarda!k,u i~:lie'\fii e eilil<!i ig i_ v nil ~~el kend itarihi:m~2)cJ.en de loiir QOlk enu;!fji 'Ilerelo~nri~<"" !sUk Iial Sava~~i y~Illan nd alk~Se riife Bao! 13'~.Ne ne Hlatunlar, Kera Fa~malalr. 8aime Ked I n:1:9IfHand,e Onb8i§iI,ltar". " OrtaAs,~{a'cIlan 1071 'Ie bill1ilkJte e~en Tijr'k g boyllannoa Madoh,liI"I1IUO,. O:laYls~vila Denl~i1nirn yen~ d b!lr Yil.lrl:edini'ldigti don-erne bak!tug uVIIWa., merlk~ezilndel kaoii n~n b~lllJl'loug IlJ Oc anemlli o.~9'llrylakar§lIIa~1nz Amadohg'da bi9iml!enen Turk: kiUIl'tl]lrtarih~n,ci,el.". Sinn-ci olgu, RiQ{ma~I;lllarcaAna~.oI:Yln diy;e, aolandmlan blJlllop,raklamll "ana'", yan~ "kadm" k'a,Vfalffi Iyla Hgli kliJlrularak ~ anat 'Ii' ~ dolu y3n~ anall!al'll a{lka.d ~n larla) dotu b~r 'tolP,ra.k ,i1!.nlam1In I
j

l

m

,

93.Qn~lran inee ve zalif bir fflSC3Izila lllli~kile:ndrrrilerek:

ANADOlU diyei.simleootri'lm;es:ldjr, v alan mvmm IIill n. r dogllHgOllinllk:, .oorruyliJouluk. m:e:ma met, ~efk:at:. sabl.r ve 5!e,vgi dlUyg ulannl sanp sarmalayan ana kavmm I I[lz:erjine in~a ed il~m.esidir. likiinci o]gu" ~ Ilk PaJ!}a.l:ilJdle'niin .AIla.d!o1Iu'da ehJ~n dOritoosya~wbaka.la,ma i~ndle yer 'Vie:rd:tg~. dU!'ly8id:ak~ nk ka:dm olll1uUenmes1 oi8lm B.AClvAN-1 RUM'dur... D~gerleru de; .Ahiyaf'!~ R~ m (Anadolu Ahi'~eri) Abda ~a_nm~ Rum (AJnado.~u Albda Iliarl) ve 'Ga.liyanl- u R.I!.! (Anadoillu m Gazitle'r.~r dur, 09u noll o~gu lse hakJomd:a §Ii.! ana k.adla Ii tan:hik3yr~ar"da hew i13_ngibtlr lbilgflyernS'tlanama_)'a_n. an.caJl!tach, bu roprakilanr'n vatsn eyl:end[gi done:mde!ll IOIi.!'g loe Den ~ztl Q i'de· YUIZ yl lie ri0111 efsa 1'1 el.ell$erek r ya'§i9lbIi! p gel en tlfr kadll n ka h,ra man FAJ'MA VI LIJ IZ"dlll"." " .~i]!l!::rD 'i'e'l'tiimi lKap,t:ani"IIIl,. D'erl~~1 GionOI ~ il"de SuUan~1n~ a,dII Qall §ma6~ nda yer \I",erdig~! ha Ik a araslirldan dler~ediigi anlahma 'g,QtEl. fahlfil<1!1 Y~ld~z: §oyle t9111lih r: h ~iQQuncu lHac;:hS;e:feirieri S ir·a,smda ~18~ 111 '[)enlriZl~Vie·'Qe\l'msiiil~Ha~ ~Iard!an I<nruyan Y~I(J:IZ: '912 Be.Y'~ k~Z:B:hr, Fran!i5a Klra~ I Slem lui'nhll yBnemgi 111 119O'daki HaCiI ·$efen S!lrn~!i lda Sa~:5y r BuMmen:t cevres ]nd €I IBuyu kmenderes'l g,s.;;:Wderind e, Bu.y[ilktmeiilderes kelil31ilna. plUSU I<uran Ihall<.ond:ewi
j

olmu~ Fa~a Yl,ldlz Hanllmi"liIIl kuvve:tlerini9 ~rpan H,ach1ar peri~an olarakyenijllmi~lerdir:. Fatma Y~tchz Deniz~i'ye ge~,e,rek '§iehri bo"atrtmJ~Iii, haillkilldag~;!ua gonderm~tj., Takviye kuwetler a"an Ha_,~hI8r eni2Ji'ye D geld'ilerse de ~ehiibo~I~ldllgll i91n a~sefil kal'ml~l!ardllr~ Ailtalyaya gilm:ek i~illyallsflna devarn ed'en Ha~hlar 'Cukul"k:o.y Ca n kurtsrans 11111 a nnda birker;e dalla baskll'l'l:a daglt'llml~lard 11r.~ Denizli Tarihi" ad III 9allimasmda, aym kolludan II.Heu;?1ISef:eri1nden sQ!z'edel1llProf.Dr. Tuncer Baykara ~il! bilg:Ueri '\/,erir: Fransa Kral:il VI L louis'i 11 IloJ mendas mdak;i bir ordu 1147 sonlarmda Efes'e daha soma dSJ Menderes yo~~y1aLEtodiikya')fa doQru ydl NY1U§J[l surd dllrmU~lerdir:. Sar-aiykij:y y,alk~niSin nda TO'rklewin ,nllenme~eriine ra.gmen Menderes"i geQm,il~I!,erdif. 4 Oca,k; 194·,S,',d-,e'la;odikya'ya gelcl:i!Ii!!I'erinde $ehlin B~ansh komutanmm TiJlr1<ie(l.e i~,bifligJ yaparak 'bOljaltbgl bir ~eJhrrfe kaF.J!II~J:rillil'ardllr; Antalya'ya gitmeik iUze,re yol.a devanl ed!en H'alQh Ordlulan 6 Ocak 1148 gOlI'lO Oa,nlkuftar,an K:a?l.kb'E!U'nd:e Turk IkuvveUe,rince b,ozguna ugr,aUlm"r,ardil r... Falma, Ylldllz bi:lWn bu ,anlalUanla:nya§aml§ rmdrr, talriihi hadiisei,e,i1cieki i§I'e'vi nediir, gibi tariin bHlimlnnin ortalya, k.oyacagil lbiillQu\Ie ooll,gelle:re dayall cevaplan b,1limada:m'liafllna, blral(aral!:: I<.onunun Denizili ha!kl 9ra811nCa ya§3tlllllPge!1en efsalilevl oowtu i:i~eriFl;e' dilkk.at 'Qeikmelk:i.stl,yoru ; m r,atma Ylliclil:zadl elr,aflndia olll~ail1lef.sanenin tariihli birr hakllilk pa,)" y,e' dayarna,~mm gergekligini ortaya k,Qyslbilmek iCin onoe~I'ikle Bady,an-I Rumii'a bakmak veirdelemek gen;'ldr. Irene Mellikofa glore 8aciyan;-l Rum, bri'r FuiliiVVBt 'te~ktlat dial'll. ,AhmOfn kacllnlar kolunu '~emsll 8R181kl:edir",Ma:dal!LJ Ahil'~~~n~n kuruCiusu ,Alhi IIE:v,raJl1I:-,s:ey:n Naslr,(jdd~n Mahmllld'uirl haimml Faitmal Ba,cl, Ba.ciyan:-~RIJI 'Ul1I n:deri va mUf§idesf:dir .. "' IOm.er LGtfi m Barkan da Klz Bacl, Atl i Ana" Sagrl Hatu n, Haci Fatma, Haet Bac.1I giiibi bilr ~ok. dergalh yoneticisi kadm, ismi bulmu:", AI'man Fnmz Iaeshner de AhUikl,e bir1ikte baciyen-I Rum gibi bir le~k'ilatllni varf'1911'1'lIIkabul etmi!jtilr. PIrOf.Dr..Mikaii Bayram," Al'lsdotu Sel9Uldlu!an Zaman,l ndill lEvhad i Dervll§iiler'" adll ~alll~!mas mda, Xlll ..YUz Yilidla TlJrkmen aSlilill Evhadilddfn H\armid ellKi~rman~'~in F'ulu\fV,et te~ikilatlll1ll Anado'lu'da k:adro lesn rd I'gllln I; Ahi Iiik te~lkUa,hn I n oncus,i} Ahi Ewan'llrI kaylnpederi, 18aciyall~11 Rum'u te$kllatJIsl1Idlrall Fa11mB. acI'mn da babasi oldlugul1u, bu reikilatlianll B Kayserl'den Anado~u'yayayildllgml ifade' eder, AJhilikte el'kelkler'!i "Eline, beline; ,dilline sahip 001. dO:sturu verilirkell Baciiyan-I Rum te~kiliah .... araclll.lglly!a da kadmlara '''iE§il'le.- i§ine "Ie iI§illnad:i'ld~aJt at! ." prensipleJii Ibenimsetiliyor(fu.. G.e:rekUg iinde de ,ehirlertnil1 savunlJlmaSI 9rul1Idemeg;e!diginde orgiUm b:llr ~,elf{ilde hem oeiplhe gerisi Ihizmet -yap II makta hem; de ,dU§mr"u"dasava§ illm:ak!uy:d I..• BI,J b~l!gl'l!e'r I§ ngi nda §ute5&l!jijen yapabU i'riz: 11070"te' Sultan A.lpars~an GiazT'nin
H i

komutanlanndan A'f§:in Bey'il1 Sultan Alpars:raln',a. isyall1!. ,sden Y~va Bey'~Erbasan'l ta:k:ip ii:t;:in Hronaz',a 'Ie lli-aodikya'y,a IKadar g:elmesiylle ba:;;'-aY\i!lnve120'ij'y,a, katlar ,surera. yereye sahlTp o:lmay'a IIgilli BiZan!Shllaria, k.a,f§ I ~ I k!! bl r m U Cia dell e s Oi r ect ya=i,l,·a111d11f. (8 kz , Prof. Drr.Ayfer OZ'yellk TU rk Hak:i m iyeUno e IOenizlU Talih ine Balk." G ecmi,tI1H'I G,unumilze IrlENIZLl '(eMI Tariih ve .Kinturr Oergilsl, ,sayl 9-2.0017),,) 12.f:106'dia - 80.0 YII '(IIiIOe- 'Q!Onlimi:lildelki Eski K.abri$'tal1hk~Zahire ,Pazar~-ID,ere Tekke il,e! Se:rve~zi (¥'e~il.Imy) ,2Ir,aSlnaa 18izansJ II:arla yapnan ,sa,va~kazalililimasl na m,~melil, once Mehmet GaiZ~, sonra da S'eii'ver 'Ga.zi §ehit d:ulierf,er. Mali! met GiiElZii bUgOrlilik!u Eskjk.abris~:aliiIIIk' taki, Server Gazi de kendilacbmla~lyal1l Serv,s!r 'GllliZii sl,rtlanndiakJi ~lIIuulall" IiIIr8smdakiturbesimle zamam ve bu ro;praklallil - ,800 Yllfdlf- beklemeye devam ederfer. Onl'!!:l Amp gezgini illbn-i B8IMa·lmn14. yliJz yllda ziy,areUerindeki tespitiyte Dernizlljl, nadolu'nun A .onemlli bir Ahilik m:erk~zid ir. Ahi Evr,8n'm D,enizli'de biil[ Ylllk_:ald 191 ve d!erilcmk mes!legtni ,ogrendigli bi!gisin;j ho~ bits6yl!enoo say:sak blle, Ani Taman ve Alhi Sinan Tek!lmlerinnn varhga Ibn-i Batula"nm bu Alhi te'ltkelerindel misafir kaldlgl ijjlg~s!yle Ttl rk kmtil r wrihlnde ve yazlll! kaynakllarda! yerini allma'ldadl,i.( Bkz.Ramazan i1Jyk!urj Seyahatname;1ero'e DenjizJi, DENlzLl Dergi:Si, sayl;72005) .
c,

Fanna Yllidlz'a ait mezar't8J§1

.56

~~J. (!lIitu

~H_I~Io.

IJIN~~ .
• 1cS'.5a

il\Tl~ii!I

mszann Illstune: kcrrsn mermer blr kavuk bu m€'zarln~op:lama lmalz.emleylle olu§itum l!du§unUi 891kya ormya I:royma:ld.adlr. k:!JvveUE!' [~:;lifSitetm.11H!de!dlir. C [i Iilk:G, Denizil'i ytlres~ Yazm ~nba~lndlalki tesiPit~e"tal"ih~ hadiselerin Al1ado~uSelQull!llulian itj)lnblr tiC OOI\gesiciir. tBu fileclf!n!e G,aziya.f1H Rum denilen Allip'8J·EHll.ga,zBer ~~ilil erikek ka.hmm~mliara mal ~dilll.digi ~l1alil~lafrimyaryma" gerekilme §etn~~ dUi§lme ve t:@,pra~11 gPrUiDd1kkate a!liIndl,jlnda, bill ro:pmkJmn lurk wmm ohJl~'l!Jnun 8001. yddonilm:(jncie, vatanla~'~lmilaryla ilgm UIZ1Jili1l sUr,ecin ya~alil,dlgl Ib~r M.ehmet Ga:d VEl:Server Galzi ba~ta olmak uzere bolgsdir. Bu nedenle de Denizli yorsiS1nde isimli v,s nii'oe'SiJIpe ren g.a z in in to:libes,iyie ka rljiuh~I~1i n., !rke ~simsiz pek Qok galZit[ilrbesi vardlr: Nta,hmut Gazl, kad ~nkiah ramantla n miza ait bir yap In In ,o'~mla.d'g!~ ~ H uls.ame'UinGa2i, Ya,taf)~ul Saba, Abdf Bey Sultaii1, dikka.te 81111 nd ~g~ea, D'en·i:~tride m ,eiSEmetlerfe S~mkmaJk ISaba ~b ... deelsa, kmk d:o~uk: ir mezarrl.a da olsa, :birca..dde b Dliger y~lndan [l1e'lillzUi gICl'9IIl:i, bir .AJh~yalil· de ya~8it!~:anilod~ylada elsa, birkadll n Rum(Ahilliik) rmewke:z:idir.A!n~!1iIf;: l'e~kill8it m lin yog U r1I kC3lhra~manla;~k fSJtma,Ydd!z Harllilm"!n hat! resIn ~n o old ug!lJ blr me rkezde B aciyan~~ R.um(AlflaJdohJ $00 yu!(hr Y6J$3~III~IP geliyor olm,aiSm~. Bac~ll~m)'le~kilatuimn Qlmajm~t$11u~unm€imez:. Ahil'igin d g:e!!1ek Den~i'de ya~~arda:r ad!na .•gereks.e Anaa:olu ondlsG clan Ahi IEvran'l n ha'li'llmll !Fa,tma Hammi'ita. tOrktarihi ad!lna .~e~;il~li~ yonlercleri Ahmg:ln biir dI~geronemli merkezi Denli:zl~!d:€iki !F;affi:"1la ta§!dIQII lie ifade 'SHigi ip uQlaTl baklmlndan ~."i[)Onyada Y~!dl:tllfil ayrl!l ~:srnita~'lma,l!a!r" a b~rbaij,1m ilgi Q€kioi d 9ijrdluI910m:ij~ her· ~:ey Rad! n In eserldl rt •• ~ IIInSUIIiU OhJ'!i~l.!rmaktad~r: -tbuyuran AitaW f1k'On s(izYlniden aid ~g~m ilhalm~a cia e.u a nda lDeiilizU tEskikabrist:an'~a Bak.llril k.onuy~al ~~gli[li ara!!lili rrnaci tbWmada m Italf~ YO!!J S a~nayiKap I sr'rn n hemen ustijnd,€· ad:1fII8 dikJkatQek~oloU1l:dugl!!ml1l t;Je11[rlmek ~stWOrum... Fatma Y~ldI!z adl!m ta§!Y~Hill bir mezar Ue! Del1!r!Z~i"de y.a§jayalnilawil n YOfiH!!;ijeUerin, kaf"i! la~llyorulz_ Fot:ogralnarda ciagrormebi leoegu sana:t erbatb ~n:1 d.uyar~~insanlalfl n s(iZUII':! kll sasl n, g ibi ,. '!iTUl!~a rmcl:()rt tilJfatlnda ki !nerinero~Oklllgrla. he rkesi fI! :eli kka.Une sun rna k. isfiyoru m ... ~Uft(U1ilbfiJ saly;cilg Ilm,I!;2 :b~'li9il e anlahmialr V Deni.~IiI'd1eirf'a~ma Ylldlzolg'L:lsunun va~I'llglna. b
1

I

is'ti kla.IS,a,V,a~,11 da Dien Iizll' n l n Fatrna Kad IIn III n B,ir IKuva-'YII M Ullye H an ras II va d a.

Durmus Nine'nin Atlan
Pamuikkale:

'Yard" D'ot;:" Dr. ,AU :O'OINBAY

(llniversitesm 'Ogretim I[) yesm

l1uyaz,llda. an'la.t~llan hat.fil. Den~zU'(h!II' !E!ski adilly~a Ya.l1'angluli1I1e(favas,)'y,e b'a:gh A,baz: '(Aydoidu) k:orullII;ae ya:i:anNII§,~llr. Ad&ta gi21Ubirll' kali1lll'aman ela 1111 DUrNiUI:; IElbe'il'1linha.t!ll~as!lm 'onell'!lilili 1!!:IIIIanl~kQcasruI'1~n III. ,Ii) ull1Iya.SOB§! 1I'IndaIcelpheden 'do'II'1II1i1'es,ilnillbek;~e;cligl~ ve bin 1:1111' zo:.~hJk~gell'isllm'le hayatlm Ils,ulIldun:t:ugu 'gijllill~eirde~ ,en.teresa:n b~'F bi~~l1liIde!lKuva';YII Mlllllliye !i1liiuelkeUne lie la,b irartilyle Ku li'tlli:lillu~ S,av:I:i'II"l'IIa destelk veri,," II§, o'llmlas:I:I:::II~r.. ,

DI!UTI1lU~I~, 192.0 Y'I:~II'1IJln ilkbaharrll1l:da Abaz ,(A!I1dog~u)' koyu;nun :Y"ayl'asl ¥oofafil!'da :br~ KlJliV,a.'·YIM! II!lye k:e~illf kG~uyta kaf§lla~1f vel l<uman'CIanlil is!tggiu~rine yOteden i lid y(U:~ ~hn ~:oparl~l.nmas.!na o!'lllcmldlk eder; AS!III ad~~Fatmai·' 'oman [lurmu~ Ebe, bahaml HIQ:seyin Dcmlba:Y"ln n~liles:idlir: IlOur:mu~Jlallillln gelinid'ir; Babarm, OUlnnlll~ lE:;be'y~O~k m~IIII!eliin~n yUksek. ka:rakJlerisUk T en V~$!f11' 'o~a!1! h!]r ve ba.g:llrns~~ ya~ama I il~usun~ imil!1:an ve btl u~,l!fdasava~makl.an 'r;eklnm€)~elilt i!!Zf.efOO, ,ha~1 y bTnlEM'08 ,Afilad'olu kagllliJ"Undlan bii" k:ab!uled'eir;olillJl tnpkl De[ni~li'delk!l: atma YI:I!CI~!z Han U1!1I, :E:;Ir'ZUII\II!l!i"dlalki F Ne'n'{! HalU!lr:I. Salka,ry:a"d'aki~Haliide ,(Edib): Onbia!ji~ !gibi kahriffiiilJn1'lklanTU(l.;, mmietine maTolmu~ Iki:u:fmUmm1lere 00:112l1l,terek MI1l9 <:Iuyaml .. f\yd*1!.I mY~rllde ya~nml~ o.1a:nKiliJvaFY~Mil~il{e t'Cini~ :{u2:.abn: f:oparu.nmasl allay,1 m ba,n,i1I fi!llaU~gIncia hay,lli meraklanm:I~~. iayW.1t1 lat! I'll:! a ogrenll'll1l)eY'E! '9Sh:!i'f1IIiIll~tlm. Onun deyi'iwie~ Durmui:ll Eoe v,e ikiilyuz atln Oylkllsune §iahul.llik edenle:r, '9lkta n gGiZe!~ atlara '1:)]11p giifmiii§lerdli. !J1$~:eHka:kl p giden za maIO i kar§.uSInda oiaYI n d,e!sta'!'l!s~ huviyeUde' .osn ~11111.g~ rn yiUrmi~,U" 19501~i Y'llllliua 'geillil"llirkenol'il'oe balbram ve kar,d'8!~:~erif1llin,Slonra d,edsl'iIi'Il AU l[lonba,Y'1n Royden alY,r!II!I§Unn

.8a:ko:mllJJmn 'Gia:zi, iMusmfa lK.ema,IIPaa 8(}yiIJik Tai1Jrru~ta'kal~rv,e.rdii:g[Jnlerde~ ,(19l22) .

ar'd u;uj1a'!l'l. belki de yall'm~cadl~uibllr aile Qevlies~li'!de h:ililillrlanal'lll 'C'~aIYllln i:i2!er~lil.e b~'f l!!.!nuh.!lmu~h.!lk h~les:~ ser~lmfi~tir.,Maf.§e,tderd~ille dlil~erek ,5,ne9 Oenrtzli'ye yen~ern. oornfa dlaJM ve:nmliiropmkJarn, QiHllik (1B;tI~.ran),

veaiSI~all'lfilJesi DlI:Jrmu~ Eb~'nhl

olum(JJn1un

58

y~1Irf'd.atOfiUlr1ItlII
I

E:mt~t) onbay

Nulll1".Aydlnl, Inc~rl:io\!'a, Qke~sine S g6~n ve nil1~it AVl!'Upa.~yali(ll!Qi olaraJkglide:nk;by~(i h~;r,~mi~ birb]r:ifl!d,en kop\ma~ya ba~lilJm~~" hay:a~I!I"I giUirkQe zorla;an ~arrlialli1ll l<a~~iSllfida .ac!e~a. s;;ivn.l'lm.lI!~'tuT; Ismini loI15;yijmofilasmdalki Abbas lJedeya~lIrll'l(hllln a~an w SemQukhldan Osmanl!1 imlPalrajto~rygl~n:aintikal eden, TOrlldye OJmhuwiy,eU'nin kurulu~L!lilda d'aij~ a~1l11 ertel?iim b1rimi.l1!ln il1~rilmesiryre y b bugQn'kJu adl n iailian Aydogdlil~lrn.u,n m'8!zisil1l ~ ha!tilFlayarn pellt.az lkimse· kailmrl§~II. 19BO'rI ydlarna, AydDgdu kOyunc'etl begun lZ. IkQP'i.!!1:oay~ diegil'il'! DUIm1u!ii Ebe'yi ~iyiiltalrlll'yan yaJ~1haJYil] ihll'demi§i aki_raba ~eVlr'eiSUlndel"!l1~!'IendH:kierfm

birbTrini rek!ml~ayum:;a, iki y"ijila~m topar1anmas~ al1aY!lnI neUe~Urme gay~etinden babaffi' ve ben, ~ikimiz:d!e va!Zlge9mek zorundla ka'l!m~I!l;tlk. Boyh~,oo.,~ki at~111ilI yl11z ay!WsuJ!1le 1Igm y;er"itanh VEl ifs:tfililh3111.d'lmne bllgimiz o.Ul'llTlU~ IEbe v,e k!OQGk ,og~IIJAli Don'Oa(y (~D., 131511[·89g..0'.197'4), lle o:m,m,ogtu HIUi$~t!il Dtmbaty (D. 134011 '923-0.200!'5,}'!!'nI ve kOyd€~l h~S<IIi'I"Hlk_rabamn ali1l\dllklany~a SUnirtlkatrnnll~tl, dennebmr. (~I) IBa!bam HUse:yin Dcmooy'dlan (jrjril~ed!iQimi kim1i yerile:niirli] ve, IO:J.ll'llagllll'llilid;;:l1 "'a~an lmaham so~ley~~ 1b-:z~mlil~derUjylely6J ~ 9€9irmeye ~u:~~lIigllm KlIJva-YI Milliye h;:in topmtamaniltilli y'O,za.tl n ve DllIfimU$E:,be'lilii n [hat I rasl ~:5y~edIlr: 1920 y 111!mlllo iIlklt:,.aharl~... DernizU ·'~le,..."(tmaln i~gall! kl!!iWeUe:rin~!il bir kQh..!!1lun Ayd~ln~NlaO'l:iUii. digier kolu!'IllY!1II Afyol!l:-IDinali'is:t~kamdlll'ltfe:n ~gelerekE!iCI~'11A!il!al!:h;)l~u'yu 9Smber t~fI!e allalc;aglli'lll'i l!Iulaktan Ikula{ia.ru:zJa yaYlllldlgl va Kl.lIrvaFyl Milliye'inin, Mustafa Kemall Pai~alrn!n achl1!ll1!t ~Qnl.l!l~u!dugu gUnle!mlr.,. IBu gOn~erde Aib;JZ koyonOn l'ifiteydan yen O€\I'i~dibiilile

roprailida,roa ren:Cberllijl{ e(iiip oor1l,€lrnleif gei~irmj§ olmall ~dIf
bu hav~disi: Va reiiigIGime'dle.,

bir IlfIal"leir dl:1,~eil'. A,ydilf'll, Sake, Ir:la@iarnisl gibi V"'er~m~;1

~ H;abar~fi,~z via(r) 1m! Ab;;!ll~IUar Dei'ii.zli!degonu~Il,!~llJ!lp du ra nd:am? l[)ei'i~zWd:er MUf1I.Uiemlltdi vatan eld1en'gJdilP gicler dleye ~~va V>E!lfl9!siYlmi§.KUllvvalcllllar ytinan CtMf!lnal gall1§:1 kaya}Sl)li!i'I'l!$ Me~de(resin oro:a", 6(lil!":1:51 emral Pa~ill K deyor, bazls,1SS!mllPa§'r:!... Sir P;I~ vanltll"lili ErzurumSivas yanll ndi.an. ,. Angara'llI!a m:endlis ~op~ay:a o:ymu~ g bli nl;3lf..• Gooa pafja KUiWac~ ~almu'; ba§~ndeymi§ •.. Ida Sefei~en dijnO;r;D g:eler:l1cOm!e~lbfitr n.efe~,ih;ijyat ondan yaniSCI~lJ!tPdU!'llJ(I')ml!~•.•. S5ku'dJe, NOiliZimu'de· IK.IJ!W8Qlit:aIilJ gab~meyene;ffe!~ere, fe '9Izal'l!anni8, .zeybekilem duze e
efliiSinleJ[

gina, (1ia\1lu,d fU1mlurrYllup, sa'llmlll ;5,a~ !noel!!!mi§ if;;ij,vler-de, •• !1D1J!¥dunuz.mu o~enAbeJZiJ:llilJr ~ ? I!BUII habsn tel, eirden birbT~l'erine cye!H~lireli1 bUlifln 1~6ymler I1eyooanhbi~bekile¥i~'iQTrl'iegrren~~. 18u~ksefem.er'l~k'tl1lf1l beli1:tC~~h,eyeasker 19ijnderen Alba~lI: 6ydll'ildeki O~rtil'llJ~ k IEbe ve 0 emsal kadmlann hepsifil~ Ibir 'h]~ijn.cedirahr glder. H~e'rnaslilisa Clv'af,ej.alklii .kij~l~erden de celep~er, ge:fQi lref vas Has Iyliia IOlel1llz:ert 111:1bel~llergle~I~~i§Nr. TO,rytnll!J HOseyilli DonbaY'ln alli~a~b9'~~ ,8S y~1 ,Q'fIloe ye§all"!ml~ ibu ha~!]ayeJ90re: Fa~ Ika.dllr'!, ma_n.!fa,d~yl~ IItU.lI:rril'ilu§ Ebe •.Abaz l:i:fiy(ln&ln hsmen Ustlilndeki '(man y:alylaSI~1"opJU~uba§~, IflI'U1!V~mu~]eat ~guQerikJ1m swanii bitr tta~lm! to~~(h.llm,a Q:~Ik,a!glehl!li~tiw, [1~.!iimu$ Elbe'lnml1!t n 1 deyi~iyh~ Si!;uiiba.diillfil dag~ ii'lifj!IP,gel'li'I1Ii~leroir. '" m ~Qohan ~,dlllilanni v.e SUI plf1lanialr,lil1 go:rtn"il.ce d'urup mala verrsn II asl!a3:rl erim dii~katil'nlli iO 9lrek~el<i alia r .;!ekmh$tii.r. IDlJImu;l!~ I~be 100nlaw!'""tave!§ yavef,! geliii bakem. beygir a1lanm IIurkillm€n~ diyerek kallllar ve bir yafildi:n gOWJ@ul atlalrl ~:oparlar,.diger yal1ldan da ~ban~arlll!l caJl1I,avar ~1:italn Ikocaman ,lktipe1:i:ier~n~i liIlZal<la§'lllltllf;Yalnllanndakiil 1!:1!llal~U!l ~iiYJlij; ~6i;dm ,gilz,&rorikma,. bunlarzajbit~ onllar cia nererl~rii" derw Oankur!aran'cian o~ ikadarsurup gell!dil~lerh1~, yayladaki eu l<J.JiYli.I~arlnllve at 5~weklllerir1l11 g'oirulirl CI(1l1 I~,U m 031 dal rn IIIn ltDu r a ,~ a dl u ra ~ I m, n d,alc! i:giirn i50Y I,ar.

(Ita ,a'a d!ij;i')lfl(lle

19aUII~;~l1Illa1rl dEMlm~§....YalKlllflida

TOfUlrnu Huseyilrru Doobay .... A$~e!r<€J Qlittigi
_'
-

-

1'943 ydmda •.",. Pi~()1t90.zlu'kl\eriyiie 19t1:5 yllll~ln,aa

ZabiUer ~BOyle ikiiyden uzakda nEl' yapall'Sillnl" dlliye:5iL,lal ,edi!1!.oeDuwmll!~Ebe "Goxmeyoih.llz mU;;I: glanjla.§~mi? B'eygir gUdUp gMewiz i~te~' diy,~oev,alP verir: Koyde!ld ka(!'ln-e(kek, Ikll. kllS'tiIfIl va Qo~Uk~~oCiuk,her'l(es, ~~~[ndle 9 UICU n d,edliilr. .0 glllllliJ .A.Ii d,e! bu I1IlU ]:::j ,ed i n riIliIliii§Ur: ¥ar:ai'1!gUme'ye,Kr~.dca~'Ya, atsaUn>i!llla gitti.gi gOnh~!roiEl o.~rekte~ndt:sidu lI'Il'Ia:kJt:adltr. gon de aUan 'gGiIiJiliri.e 0 ~!§i o~a kalm~~,~~r. liSmlive klim~erden old!lJg,u :SOrul~UI1I,ca da!: ~.i),e'Yvere!m garcle$Hk, ismlilrl!lli If'alma. hiem kijy[h'l lebe!5Ii;¥~m, hemg:ooey.ip gidielnm o!1!da!1!lDu!'imY~'(laii,) Ebe(s!]) .~a(I(), DU!rmu,la{r') dan ,oiil!lln.!z, gocam IJUm,IU§. ,(~luSeyJiiI),'i biihllll'l '~g,!lJd!u, ,ei~me !hame giW glldeli dijiimedi, 'yolurI!u baltap ,dlJl ruz" tevabln! venr. IElus!!ll!l!;da,kesin ,dJ!rTIl1lE!ma~~ biri~k~e'i'Fa~ma kacl!n 40~ 45 Yi'l~!anawasHldadllr:. IGe~,e nil Sir, [) !1.M1M1"1llJi ~ Ebe:"ni~n anlaUI klarllll'illOla '<OOalS il n HOseyin'in ve 'o'iger al~ranh!l[r,~rI!:IO I. l[lu nyal Sava§,u'lMla ah~~! ashier dlavull.l!igal,llfiunC:anlasd,gittukJerinli,,~gYm.:!n 'C,a nakkall e'ye m~,. 'Fizillf1ll'a 1iiIrI111 yoksa Kafkials'a em g8l11derildli~ inu 6!}fiene!medill:i:il!e~ini riKasl ndarn bll:yuk ,a ogl~u Muhammedl'in deaskerrs, ah OOl19m,alrlcak om)!n i geri dijndUglLU!1!dl ve K:oinalk Ik:asalbas ma QagrlllliE!~k 'CiJ\I'Ufjill!.!kverili,[J koUulcla :gez:durildil~;in~ ' O@,",~mirier. Di~er og~u Ali de', afl'ede.n ~kiacS~er91Idl@llr:ldan il1itiyat (yed1ek) aynlm~,Ur. IOgrek~e,k!ii bO~Yn~Uarm ke:ndis·]n~n 'Oi~uPc' o~ma:dlg lin~ Iffie~ak edElwler; D'ulrmlU~E:be bek~eili'lm!edik lbir ~rmn~,a
H

zabiUE:fin ne de'm.ek ist~lgini
IMIfII,

an~aii 'lie "B>elil~m olma:(z)

(lglum .Allil~niin, Ikoyllili'i1klu de V2I'(f),i!:=inej,e'; IMlribe gidenlle.iifi aIUalr!nl!1910dijve~iiyo'(f): ijQi be~ !;it, beygir ~'h~ijya~goroe,(k)se be'nilmkile(r)d~e:n ahn gidinl, hal~1 :

olsi!!.II1I, Glsun~ dleyiverk hlO§! SiUVafiih!!rirn kUm<lfilidanlll ~Hlalrne halZlr~llk va!,:, dUiYif1!lladll'l mil Fall!!lll!akad 11111:1Ata". ibeyg,llr1E!, katlr:aihtiyaQ olma!(: rm hiy?~ dey!p di~in~ndondil~ unce. enu n adim I i~klkez duyduiju i~ehilil:erin IiI>8SII ~~gai edndi~ln~alillatlr. YliI nan'w duymu~~l..lr,falkal ~Ingmz:, Fr:aI'lISlz.lie lta~yanlllrmn ~sm~ni ' ~pek bil!emem~!li~ Fa~ma[ kaelin, yan~i 1):l.Ir.mu§EM. .Madoh'!\li'Iun her yerinde olup b'il,eni ve Musmrfa K:em'al IPal~a'liIl n Ank:a,lis'i',d.a 1ii'I'G!'ha:r' yapt,IQ rrn, hallilb'G! nas II Ih.a.zlllrhllfi!d~'k:~laflnl ·usu:1I IUsul (jllillfilelmi§,n s~h!'ari kUR':IaIMarlfl!ndan. DUmlu§ Ebe de. ~6enim akiHm elffileZ bunlara :~;rardlEl~likil!er! deyverin beikem" de:mhi; '''Yonan CaMUI'!!.I ~ m~? Bu ~ gada(w) ~!llkar :rnl ~eherde!l1 bUi Qlll'ali'l giresioele:r?'" 16'UJr;ada. ilQ Ibe~iaftan daha Qok, 'CTiy~u'1daki sij rullero~ei!1 binek, an .se~m·ey~vebeyg~ ~Iie~iln i~'e yauay.anlannlll ~oplalli'IU!liYII d~:§i'ill,iiieni :s.uva,~~ ~I!.!mla,ndan~n ~1iI [)u rmu~

mkla

Icbe'ye nas!! OO\I\aplar vemigin]~ahmin ,ellfil'l.e:i<mumkUlI1 ... 1[)lJIlITI1u~ lEbel, bunu 03!lnlarlTiu!j:ollTiIfi'iflh kiil,~D:e~elim ben bu ha,va'li'dell"l be~ at lop1iaYlve,(r)dlill'ili!l. N:asliletoo(k)sh'n~~, ba,9hseng~!lrn:€z buf!lla(r):; lblill seni" nEliferle(r)siC!rU)IlLi 2;a:pt edebm{r) 1'iIil,~ acabdl'a?" diy,e .SOfi!i.li1l.caJ, kumarndan ~:nUya.ti oI03!lrak:;~K{i~IOniin h:aUbeUi(Jlir••. Ver~ril!e mi1 I r

611

Ostelilk" b:u kOylerden, bu 'oi\f,ami:an ~ka~,at, ibey!gilr '9!lkar ki? ICUyesorar. [)UM'i!:U\Ii Ebe,. ~Verdik!8I1iga(kil~iC},ba~ efen.di., l.!9" be§, l1I'olee:k. ii.§.gOllu(r) I1l;er(n)al(jla~~er. Arala.nn~la gl€l>Qen kOI1l u~ma'lill n mahiyeti tam ola !Fakbiiliifil rne:rnekl,e Mrl~ kte kumandall'1 '"'Atlar selnin ogrekm bir 'toptar'~:arntS!!i!... Oo:netrken balklanz.1kac ait dr!acak.?' ~ dell" 'lie ekJI!er:"19uradain d.ol1llmezSl€!k. §<ukllavu~ llIk edlen ge:nQle l1:alber gonde:r!nz; sen ,de 0 AWyiedii:ge~ o.g!uliI IMuharmmed Qa\lUI~ habersalars'!lfiI. a,tlan D!imizli'ye indil's~n~er,~r'elnistasYO:rlu n yaIlllln:a, ('B'urasll. fekail'i,f·i IMrilliyetoplanlElm yer ofsa ,g(l!r;ekUr.)! OM.d!ak!llsskG!rf,ere AfyOfnk.:arahis:ar'a yukh~l1!.eook,Kuva~y~ IMi'll~yE'l umandlai1! I Ali K Fuadl Pa$a'nml ,emrine ,gidleoek d'es.inl.. te!selHJ meilsin, ~ KumilindanVl'll ask..er~er Ybr.an YaJv~~,smdakiGedik AIi'nin,. Kara,l1iasan Mustaf,a'in In, Kaisap· M usa'n In, Ke:1 H !lJs!eyin (cnm1,fI§:)'in, A~iGifiendu ~i'ra~n, Hasaln Hloca (yen fla~~~]':n~nrve A digi!1!f ko~Hllerin at ogr~k~enn~ doI1a:i>lrJ1ar;ibik!I'ii p~"amm.ba~1ka s;u klayrualklan WI II do~a~!rlii! r, M Ilhra!'iIJ~l:Ia 'tan ~g,ar:l".a n yaylan In herl:ararll ru getz:erler: .A:ydo~durnun Klllzlllca kO)liu tamflndak~ Cepi~p:lrla,rl mevki~Me all ,5g~i dian 1ic00mllierd~em~gn~a!11Iar da gellifle;~. ,onllar~a da :1k..'OnU!i?~tiI'ar. DUI"ml!~ Ebe' vey.ayil'adaki 'Qadllda nnda du ran A;ydogid1u'lu '90banlilJ.kull"li"l0il ndaln va askerJ!e,nn binek ve yUk h'lEI.yvanll top1a ~Ia nmas II isteg~ni kOllllL,UeFtlfmifl2ifl, nal<~e,tm~~ler, 8ncalk. amlalfl nda 'geoen konu'$malan n nel\edeY$le tamaml! U~liJn y!II'~arri!(jerinde Ulnl!Jtul!m!.1!'~, S~y,ah I';alpakh ve reQhT~UII bir i •• siiiVia1 Ibr;rl!i~lnll1lr :SlIiliiillbat (&mova) kOy(lIIilUIii Ostdlnoeki da~diln a§larak "{oran yaylaS!llna ~lldlgl 'Ie Ay,dogdU Io!oyiinden ge~~9i k:eSinlil!de diOg:rulamyor, lKonu~u~anlard1ar1!alo;~ Iitama ka~an ise,. k!ulmandiamln.AU Fuad P,a~'nl!'i!. maiyetinden biJrS!.J'bay 'oldugu,. Yaimrl,l:la IKllrk.keclar g:~dikli ve nef~!['I:eg~I\:j:I~idr!l":Yunan~gli1:lifile kalfi§: il Anad:ollu ve Rumel~ MlQ:daf\3;a~H ukiu!<. Cemiiye~lerinin k!Ul1.JlrcilligU VEl IBah Anado,1u"'dla ~;I!ksnla'hh(fi!rel1li§hE!ir'in bai~la(hg~ , 9 unlefid'e ge~,en bur subayil!a.r ve askerler, IHQ!"IJa~ Dag rna ~~kamk U~ak, CWriI, IDinar; Afycmkamhusar havaJl~sirl!lga~leye!l1 VEl C~nkl.l!rIa~fllm T1iI.va~ACillPayam ha.tI:~mj~ki d~~ermQstaJli'lk:em rnevlkileri, g:eQiUe:r'itesbfrl:etmeiklegi;iroevli blir KllIilta.y~ Mi~llii)''e ke~i]' Ikoludur. Kazlk BemrFIi, Tefemi!i...Ainta~yayolufl:chid<:i Aimbey Be:]i va belld d.e Kart.al yaylasl, bir ~htim:a~ Cubuk 1E!,eiii~ibi g ba~:kamlntllkarlan d:Ola~if'ili'liaktad:lr~ar. • K)uv~y~ Millli~'y.e (fesrueko~mak .f:Qilfl. nlJimlU~ Ebe 'va Ayd:o.gdu k6ylOIer kendi ar.a:~aWi! Mn i1,!§jarak,.ah, ibeygilri 'o~anl~mn nda \Ilelimesint kal~[rla§tl mlriar. KoylGllel11n ~ Idmi ,ogr,ege kendisi gotulrUlP blll'l3iklr ahnl, kimr de O'ufmu§: Ebe'nijn ellfne venf Qallt:lllrum,oglilllA~iryllecelker goWrolrrer .... :E!ir , de y,aka r! :lWy ''lie IkaJsaba'l:arahiaber 'gijnd!eri~ler; ~Kimin;;Ua ~,ar da QlonUI rillzerS1IY~il!' y,ewirse mem~letk,et. hayrnnadl!i.~ deil1i~~ir. Pma~arj\a!, KIIlzl'llca.'ya... Be'i, on, 'Y'~M'iI~at Ir;:ep!r'~!pman'n.daki 6grek!l!ertiengelir. Yamlnglume (TaIV'Bls)'de de duyu I:ur,..K!uv.itI~ y! Milliye u~lnat ~Oipawlandl,g ~.E1~raflanSl5z0 ,gegen:ler; <lAba;:>; ka,YiU ~!.i!lraclk. yerde, t:ez davra mn,~ b~z d~ \!'el1!l),l~m,iSiUkla~ yolunachr" der,[ler. Be" ,o:n,lrtrmi o1t b!iJdvardan ~I!kar"." Halla b!!f1edd m eden (l~I~Jr'sa" lll mazl ~k ecleriller; " bu al~l:al',a k ilWsl:le,. a~pa" ye.gi Imlidayan Ilf, hem b~ gUI !lk1lal1,61"1 ~ dey liP; kij~O~erin '1 if,ard'eisiyl,e "at~ ardan billr.~ni alll~:pYOWiuyuvewu rle.r." Voran y~y~as.1 an 'KIiZ!lllhlsar (Serinhisarj':a g[den kOyImeOORi1 bHllarll M oradan YOre:gii'a, Ya,tagal1l'a I;J:gra~ar;8~njeyGmnin en lbuyuk. p~!i':arl, Ka.rahGydll';. IPCljZann~..., Beillki bS'$, Gn,. yinn~i ,at lou dv~roii!:n.•. Bliro kadaratA.c!payam/dan •.• Ao~paYilr;Wln Ik:01rI~ri O,odur,ga, Ku mav\iiarl, [)'anveren. [lrirmill"denve b~I§!fI(a~anIMan", .

e,ir de kOyij n ij,smnd\eldA!~aaddiin yO~lIIMan bir at s:yn] sf! ind~rilir Aydlo~dil! kOyun€, .... Uooh Cift~~~i'ndetn ,gijndeli"ilmi~t~r t:m atIar .... DUlilmu.§EI::le'nin,lt)eklledigll ~,esas lhedaye!' gelmi~~r: A.olipayam~~1'llr guz IkoyOnden Kamhuy,ul('e ~,ar!ncaya degin O geni$ a ~llieru ve yeiti~tirdiklleria.'lJanyla tamnan, lk:nl. vewipr. kr2:aidl~glll dUfilrYf~eri lbkYBy'iardan, +. G 6,lin'~ eOll!$Um'O n ,8 Ues:i1f1lden, Sill ~a~ s~nde n.... (3) B IDurrn u~ E.be, 0 ~ IIi.! Muham med ve gialliinil GOlsUm. lbir~,e I<iJICu J:I( oglu .Alii:"Yil,E!, hlllSl1m,akrabayla, lbilMln Aydlogdulu:llli'lr 'Ie kawde~ koyIQller,~e ~,elbi 1'1k~, ge r~ek:l,e,§ti ri Ilmesi 2:0r, !)911 ,de iml('ansl2 i k~ derlilelbilelCek b~ri~~ ba~C!lm! nar.

Torunu Hij~eyin ,~on~!e[1iileneni . y
uze:r~ndle! (1951)

11II'1II.f1lh~l\J

Yoraln'da!ii;i ijO,ralderde ;1!IUa,rbifikiru:;s! ·sayl .say.mas~ rlil:billEln : I~n '~h1I~r"~rdYmrtarmN~"; ~D!"mni1,!~ !Ebe, D,Ulm1~~ Ebe!.. B~lln gine saydllk, 200 gadillrilit olmu( d'eyinoo, say I saymas<IIiIll bl'l mey,en [)uM1Iu§: IEbe, ~.EyL EyL .. ~ cler, b:8:§1n I sa~ lamn l!i. lJ.oglrusu on Iialf! n, y,8.nllm§iu biz;e~lJafllal anmatanlann.,. E!r\l'il~kitYOi'.ilin'dald ogregin!e gele'.I1 DUlrmu~Eb~", bakmasl zorla§anatlan 91[1nOO,fU kOy~!lJIeirle bjW~~~Bbekl)er:CufIIl<.G. bir korkul~aflvar(:h!i; :yard.1IITI !upla:mak ad Iina zoroahk ,edlernr tOredilerif'l, mme9!alliben~n bir ~lni ba5!kJn, atll) bmiin aUan g:asbetmeleri... iFalimt. bir gUvend!'kJ!€'rU va'l!d~r; Kluva-YI Mi'llliy,e'nin m[lhilr ve rCi~be v'ero~,gll yoreare,ki ,efe~!er 'lie l!azaniali1. Bil~.."ikLJlQ gun ... derlkerngUm g:elir Qatlilf, kijy~merin dort , gOzie be!kledr~i ilJsm~rer, g:iUilkleri . AJa.addin is:l.ikamei.ndlern klO!yB geri d.ons'rler. Sir UC!i'aAriI,a.do~u ~.ayu,nde: Kuva-YI Mi~~~ye venlern soz~utrulmlllil,h [K!I rk, eilllii.yil:!z: degil tkI yW: i(lin ol\1'a~llnda ~t~QiPar!anm~$Ur. B1ur.ad:aano.ak k.umandan 'veaskerl!~Ii[ntarifi imkial1!slz Ibir sevin~'Ve tne:yecalili duyduk~alil m, l[)uml1lu~Ebe'ye mifllnstlar lka~dillk!lanl1! I :sij~l!ebmni1Z:"msmflni,niWesilni ve kim oldlliQUrlU biilrnmeyi G' kClJda~~ok ;~stediglimli~, alnoa k ijglf,enrmekten mililhlrum kallid Ig~m IZ siyah kallpiSlkll kuma nd~ln, .zabit ~e ,askerieirin OUimllJlli Elbe1nilill'V,ea~'ann yamna g~ldikllelinde l1e, yapbklar!lm \Ie,MtlJi :ruh Imlini ya~adl!1l~lanmanratmaktan mahri1,!mu~, 9Ulnk!fl ok!~ma~yali\':mal bile!1! iiinsar! ~ old~gl.l!l r:9jn~bunu beoerikil1

6.2

b,ir ell!y,azlya, ,deftelr1ege~irmemi~ v,e' jl1ukanda de
bellGl1I!igimiz gibl. konu~m!alal'it n li;O~U IIi.IZli.liiIYl ~~ari~ind.e unutlJ~lmu§ ya da k..alrili§1InlmM~ •.• Yallnillz.ca yola r;;mkm!ii1idanKu,va-YI MiUliye k"e~Uf'k'o~'!l.!na ai'il~aHI~I bIro:~ey datna var: "Mke.r:lik taYlnslZ (elmlebTz) dlul; mu hiQ za!bit efiendiile'( diye IkoUarum k!;l,lolmJil§ Durmu~ iEre. Cdban 9OW'ldar v·e kOydenlro§up get'Emler bllr ka~ erke!;!Tn. koyunun ibo;Qazlni hemen allverme,yi dU§lunmu§ler. Kumandan, ·AtllarlniZi verdinilz: ba§ilmlz usmn.e, buildtln bOjiiuk tokiluk oImaz, katiyen ~stilll1em'" te n"Z1da bi r jeyler soyl'e~iim,e' DlIIrmU!j Ebe"illi n d;e, n

jl6fl'ill"iSk yedhi'ldd~-ini "hayAl rneyi~ fhatll"liyorum" -dtyenlerin

kuruillu§ afii.a;rn.a.sHnldal. Ali IlFuat 'Pa,§ja'·rull emlfiyl,e' , AfYon,'d'aki IKQca,wlpe'yebenzer, Oeinizlli'deki C~kel~. Babadaa. Karel ve IHonaz Da~lla rl glilb~~, a~eUik! e rasatrama y.ap~labilecek: a@lan. 'tepelei1i v'9mUstah'kiem d me'Vikile,rrj 'tesbit ebnek, yan~ bOlg,en'illfl ,as~efi titarfi®s;lnl 'y,e:nidern Qlkal".m~ It Inma'ksad!yla gornder,illen sl.Ilbay \f'e askerlerden oll!~an Ibirk,e,if birligi Tall',as~Ac!payam

hava'llisifile de ugramli olSI.III"I. Oste'lik Kuv;a-YI Mli'llliye, i~iln iki }IIi1z snn iopaJt1anara'k De'nizli~ye i:nditrilmesi de, MusWafa Kem!!i!11Pa§aJ'!'!I1'! TekiUiif~j Milliye, e:milih~i!'hli
VEl

yaYln~adlgll

YdkhJk i;erisind1eki Anad:oh.! k8yl:iilsUin'iJn

Z10rlUQUtutmll~;

,;GaIinla(n) n I doyurmldsm ~urdan

ili.li"eye gandermeln bunla.ir,II" bliJ kOy~iia(h vat ,dem:l\i, '~,atlll fiI,dakilere. Kimli kOyiO'~e:rlli:um!En:1G:arrlli elleriflnden n tutm u~. ki miil pal~Cl!s kas! !'!IIdan a S III pi kuoakllam~~ '"erndirmi,le.r allan" ... ,Artlk kebab MI. yoksa kSr\IUlima. mil yaplldl, bilil1l1iMz;. !bir ba, (gedildi)' ef,sndi de k,olll'afl slv,eYli" del', nefiel1e'r yemegin hazll'lanmasnlla y,aiR:!lm 'ederler~ IHem :iilQlI!kta,!'I. hem lezzetinde'lF! }IIemelk de' ~ukenince, ko:yden bir kOiuyu&a:I'ar ve Ikalbs ekmekller 'gel!lriillfr, ibir dei ya,§,11 IkU9Uk n.efel1'erin isted'[~U yumurta."."

e'lindek,j kllt-k.ilmst b'ilWn imkanll!a1l"lyta buna kaJtknjia bUh.ilFiidugu gUlllem drank du§mek:fe;dir. BUjnd~'g~'giibffi,23 IfillJi:Si1lI!'l19 .2.o'C!el TBM M. aC;!llldlllkta!1l
1

·sonra Mustafa IKie'mal Pa,a. TUrk millletifl~1'III Sell/r AnlaimaslnlhsJm mEld~gm IIilan ederek. i'esmen Kul'w'llu!~
SarV,ai!jiol'wu ba,~!aitll". Garb ,CIE!phesii KtlImand,anllgiltna

Sah.anda yum~li'it_;ave yanlll'lday,ogul1il, kijye gel:en misa:firlere nKmm ,ed:ilenefili glil~el )IIemekm~ 0 'gu'rll:eme. Birkel; klUlelk mr:eyaglll at~ Inu~, :!lahana .•ka9:yumurta i):ulurnduy,sa ,~akilltil"ll.§, ulZlsrln,elcolban'llaw,d,ald tull'liJldaln lo·z!)eynU,r sel'pn§~lrmij§ler, da'hal gocliJl<. $ay~la'oi~ece,k, ya§1 kil~fjfk, nefe!iler ,i~tahll:§l yemi~ oraolkta ••• D!.!rImu~ BlrAnadoh!1 Kaidmll Olarak IDuffflu, Ebe vs Onunh.l 119m B;im1kas; Habra Eoe v,e bizim Ik5ylli!lerin bTr §ey daha yap1iI,ldan.se~ilen yay,gllara 'sl,gmayan kirk k;ad,Slr asker,e, "y,an!peiin 'YlIkaliida ·anlablan hatl!'al1ln licahraff'larlll DUm1u§. Ebe'l'IIil'l '1,)~iJi'maYi. tahtalk:a§lk. ollmadil!gl i9ilfl yurfkadaln Ik!ur,e!k torunu Husey-ii! :[)onbay-. bu satlllrlairl Yillan ben Ali 'YBlIP,aralk y;e'mey·i~ g'o,~iterdilklleri de anlatdalll'liar Oonbay~ aillficr ~oct!gu ·ol!slrEi,k 1'965 ~aiZlmn aylnda arssmd!adilli. Idogdli.l~,umdla" ded:emin ismil11 i' baflla v91"Eiil'ek ad! Vlerme, Nihi811etgitme vakti ,gel'lr,~mOf'l saiilp dlr~k keylli y,apan ig:elenegTmi:!l:i sOrdOnTIU!i\. by ve.s~l!e,yteskJi yaOl:II!h ;;lliile' e is~ilrnhailll] ii'lef!Br~eM ~At bi'ii'lt .. n emlll ve~l'I'ir, IBilllden'oii'ie, ~ceresini 1965 'Teilil11muz aYlna, eoi~bruJ'lf,tlkQe bir Good¥oHm y,a,y!as I biGUi" ana r! n du rm 61k bi Ilmley'el'! Yieall!' talkvilffi yapra~ In m alrkes HliISi jI'sm I ha rfl €Ide' iQj~ine:m:eleriyle:il!llemi~ anllaMdlQlna, gOlre. .• Suvarller kaYl1!e~mril§ifil':. Me~a'li' tai!llarlYiI';lfj sabU'l!by soy kil!l:[I~lune, F~tma !<adml ysnl, IDurmu, Ebe:iYiI'e, oglu Alll'lIle 'V,e ,gore, a:ilrenin 8 Im~Qlk6.ncesilldien bi Ii,nel'! en eski masl ()'radaki Aydogdu i(ijylmerle, .;;obaf1ll,3Irla he'la'lle§up ,ei Donbay lakabl}'lal ffiaruf Bekir Efendi"dir; QoolJ.ddatr!!'!!dan opmli§. el o;p~(irm(l§", kuookla§mll§lal'. H'.Hliseyln Efendi ,(,OR 1210)'nio o{jlu VurmuiAll Efendi DUmlUi EJbel" Ehmla_re§kin atl de{Jil, 'lez surmen adan. (DI.R,,1.2:!50~O ..H.11332119116) '\19 onun ogllu Huseylin y,avel ',ave, gidln bakem" !"eldfnde 'tenbllh etse' de', Efendil ([U~.11290l0'.H.1337/192:1) lie E!lvlenenDurmu!~, sUvariler ge~ikil.elfyold'an. S.afla~bii.rl:an oCankllrtaran'a. Ebe; l""mseyin kilZl 'rat!llf1!a adl}lta kaYI~u:i1r; ~in dogum ve' ,oll'3dal"l IDel'l;zli~e. {!ogl'i!.l., iiki yOz aLIa· bitlikte ~y ta:rU'll~i ,bHilJrllm€imek~eclili. K'oCas I I: [I,ulJrlya Sava~II'!li1a dwn8'118 kat&rak: y,a1a . 1,11'. 'QaQI'l'I:c1l n ve y11!_il'II M'a du ~dU\gu • ,Ek.iny'dtdumn Illede, !da ~ lakiSlbl'yla I~iIlinen kalYII'np ederi de ,60 ya~nH,a,~;'k:H1I DClrmuI 81e n11"1 teil~. eGb! Jkeli11 dl~;~i?o~lalt:h~1 AI Fual :p* COe~Y) ~n t b{r safe, '~111 a:r:asll'1l~a 1~ldlik~efl: SOIU(!1 Ab~~ koy iJ n dekJ Oil m iyle biU~i'k W'lu1ulmaml$. Tqn!l'!lIi HOseyin. gtlay, da SoI'!I!"-aki Dl.lrmU'iilann ,e:vlnde lid o~lu ve IU~:klzlyla. otuwmU'i'wr. 191 (j,·192Q. YI'llanncll8 8:skier yo~u beldemlfitir; iki yuz !;'111an:lB erSkla elwdUOu AtatUrft18 ve inkl , Tari,hi'yie m ilglll kltaplardane saklad 1)1 talM ~ P lanillden, aim tQpalrli;mmas I olayll i§te bu ,cUjnemin SOll1unda E~rum Kong~I\Rin hemenJi en an yapila Sivas :gerQe!lIde~mi~1i!', KongrGSi (4 EylU1 1919)' : el da,filnl :: IWv'II!etlleri Dlaha sonralld gillnlerde, kocasl IHuseyln Efendl'nln. Mondros Motarekesi'ylle' duzenh!!mek l'Win 18 t Al')ladelu K V .,y' MiII'1le, OSiiliHmll1 Im,paratmlu~u!llliJn Ku andanllA11na iii' . &fIlik Ipa,am in Ali uat C:lf:ie~qy. 5i lalh bllralk;a ri V,E!iyal ,e'saretten kurt:allfllalfl balkJiyye, ofalJ~YI'lli.i OiJliI r: ~l11lmel<l'e ~,til'lmel. Kulll.lru," ii'S karl,elri nliin l:rend en tre fie na k~led iI dliig i Af'lO fI salii'ii.I~'I'n~ ~.j rn:i". ,Bfiaf &JIbe)' 'l'a g~, ~an1:id 191, ist8sYQrlunda, Yamngilme hava1istnd&.n t:i;em~Mlerlyhil' ka rilla~~lg I, -!Idm §ehit k~mgia'zi- kfiyQ fIl8: dlCinef;se tam,tlG ~ji IfiR SQ!:'ilr. ~41' VukSnda d'a beUmiirJimiiz gdbr, lahwln ~~ odJr kl, daha Kuva-YI MlIIlye'nln k:alan'I'ara habier vennek: O~elie 1S0:zJe~~iQi oglrten'l!ecelilitir
1 I'
1

'getirilenlsmet I~a~a (I"o.n{il) •.Yl.lnan i$9.. kuweUeri!'lli M 1. v-e 2. Inony .s,ava~lilrinda :y,enerek Turk Imilletinin ms'kus talithfll'li dle'gi§tiFilr'. Sakslrya kl·Yllarlfilda 'QeUIi1 '$artlarda suilllurUlen S'av8§ta dOt§;ma,113 29 If l<alYllplar v,eltdlirildiklen sonia" A,fyon'da.n 26; Agust,os 1:922'de, Buy',uk Taarruz, ba~latlhr \Ie 30 .Agustos 1:9'22'de, BS'§llmmllltan!lllk, Meyd'an SrElVai)1 kalzan~llllr:Tamamen b olZlul up Ika,an diu §:man 9 IEyrlOIlld,e' Izmir'de dle'n:i!Z1el ,dijkUlur.

63

Bi~liginin IIEskifiliehir-Ankara h'sUlna sevkedildigi,a:ncak a~asu'.dan 1921 YIIII'tda~lilitt d~liUO(l hfmfsri Q;Q1'eeek1jj[. ISu S,ilr,a,dia bluyuk oglu IMulti,aRllfl'U:ld ([I.I~,. 131 o~ 0.'1133·11'119:2.1)' IKenak k,a,sa,baslndaRi k:aral~o~ 9SVU~IUJi~h.mdia dige:r ogh.! ,Alii (OJi. "31,5,(1 m·0.1'974) ve yamnda buil.!nmak1:adlf. Oglu,A1i,1. ,DOnyaSavatl'nda 13'15,'lIIIelin Slf,a:S1 ;;Iskelle! Ca,grl1Ildlgrmda, I:ialb,a~l'IIl'lIIIi'I oepl1ede elu§undan diolaYI mu'hari;p sllmfa ya_tllmaA'!I$; 1911SYlhnda" atlara balkmak uZlere. Cana1kkalle cephes[ne, Iglyec:elk !(Iiel,e,r:zak dlest.e,Qinin yaFuldlal1 bl!l:glunkil Ayd m'da bullllllnan iaiiiefj,(j,Viazi rn ~llrkalSllllr'la g:cnde:li~mi~~ir.M(iltare!k:e dlul1.o1!l1M:!': k.oyjJ!1e d~ijruMil§i A \,lie'h~;yaM:a!'ll1 i s.!ms~mibekJer:llj~ilir. UITnl!~ Elbe'rdn lii!~artl D Kezlb€ln (Vahya Keskiin ile' e'V1i)I,Fananal (H.A1i ~eskji'n ' ill:il!!jlj,vli) ve Ay,~:e (N,azjilll~"'de Arif TokY,:i!,y i~.'ill~ , lilllVilli)ldilr. . 'ilk onoe 0911,11 Munammedlil AC!I.payam Ogu~ lkOyijn'dlen IH. Menm 'rdkyay~!1i1lZll GUlsiiml ile ,e,\!ile:ndirefl Dil!ITnu!;i k IElbe'nin bahtmda, onun da ,ehiit lo:l~du~lJImJgormek v,armlii ... Bi'r e§k.iy.atak!ibindill~ witllan jandi'llnna 93VUiU og'I'lJnl,iln"i cell1~esiisal ilzelind',e koye getir:ilmi~,. OIllU kab:ristana koyde kalan birl!i:ill;; dedeyle. erikekh~'rinin hamden di5nmesfl1i beldeyen kadmlar. nfneleii ~~rrnl\i. (5" Toredir. ~etliT:dingeride kalain ~i bab.a evine, g:eri gO:r'iide~i'I'me'~;Durmlll§, IE;be' d1e'.,!llrelini Tokyay'lQfln1 :~,IZII Gms(:im'O! diger 'ogh.! AUI"yhll' elvlendirtir. ~Ik. QOcuklan babaml Huseyin Oo:nbay (0. H .134~}/1:92:3_.O.11 ,Ar,ahk 200~)'dllr: Baham fie ,Z81111'an,do9du'gunu~o:rdug ufilda Dl.!ilTl'ilu§ ~be,~Sen elime, dogduglLinda arpa vaktiiydi; koyde CellilJdiibi'liIde Tti,lrk bayrag!1 asbl!ilr, A~atillrk"iln adlflililiniediler" QOlukQOcuk b£i1iin koylQ baymrn eUi'k" del1lTi[§... ¥anll" IClllml'lu~~lin !Ian edil:dJgi 19Q,3'1:Idm~llde • dogmu;§,... Oogumu )i'il'lllnikincialtl aYillda ofduguM'an. ~eveU(ldli134.Q )llhna ~yuUanamk ,askerlik sm;~s!\IIerilmi~..
1

TUrkiye eumtliuriy:e·tj'nii1lkiurulufililndan senra Aydo{;idu kO;ylUrtde mOil:eYaiZl1IM.ya~ln~ silrtlijU'ien DU®U§i IEbe''lrlin.

j'Qine kapanar.a.ksUiskun biQim.d'e :y,a,~a.dg:~; adela I el'k'en:den ya,lam:h~II" yani IkocadliQrl1 sOylenir. Ailenin ,at. yeti~tirmey,e devam eUigi. ancak. Durmu§ Ebe'nin dli,inyaya leyvalla'il,!Uiledig'i:, ,caliU istemeiZsel 11I'i9 ,ii§e bir ko~madllg I. ba~nS!IIiit!n3 ~opl"alktestily,isann!p. 'eli'm~ die: klrmlzl bardia,k alarak, Cllmapmarl'm.l suya. gidip geldlgi oo,yleil"lir. BUltun bunlarllnl ysnll Slim, 1[)1Imi1i11J;§, IEbe'yh~!ilgil'li di'nl.oo&,9im hatwlr,a la rdaln! 0 n u da hal ,~y'j 'lain! '!J I pan I,arna m liZ! sa!)ISjfaCak bilrkar;11rI I blUwad,81 n8ik:letm,!e,den gre~e}lecegim. Elu halJliralarDUITnU§ Ebe'rnin 9Jwl:<lal'll ve b)l'l!inllla:n i,izerindlelci tesillinU 'g6steren, bir ,a,ileye ma,hsus ,~ahsi hatl;r,a'ilar ollm,akla bilMliikte. Turkii'ye Cumhturiye~Pnin klllrumu~,una 'tsmltilhk eden Anadolu
l

sajhililda Mme~ IMe!f<,tepleri ve HaUl( O!i:uma Odalar,ll a~lIm'~~v,e kO¥ll'ere s~ar muallimle,r g5nglerilrni§1i .. 'Elu d01ne'mnde; Aydbgdu ~oy,~ de:vim yerinae:y;se :~!'iI!SJ!dlr. Once brr gem; $'9UQrlik Yarengi)me"yB' ~r"lIr, wrslan geQil'mr VEl Uiliil1 ,alfabesi o~retile,mk egi1Jmliin !rIap'IIII';" a~dll!ild,an k6yill!'1 ilk mualliimleri birer YI'IIaraylai tayin edililli: ie~irfQglu Rie~at (20 Kaslm 19130), ~smaitQglu IMustafa (15l!:klm ~i'93,1)1, Selilrn:oglll Y" Sablt (3, Ekiim 1'ElI!2:) >f6j 1930yd! nda b~'il~1!11.i1 I-llijse,yrn'lii eliin,den 'tuttl.lgil.! 19i1bi Aydogdu kOl~f'I,de 'yen! :aQIiC!!.1Il ,m;ekte'be, dim. Idogrus'iJ okuma odi1aslna g5lurG,p' ilk y,aiZdu,iilnlardsn, biri ,0:llan l[)l.I1WIiu§;E1bi1l,,ak'-iaTIllJlal11a, key oo;3;S'incial yeni hartlfffile d okuma~yaW1al 'QgI'enE;!fll 'ycli§kiinterinaras!I'IJa 1<ji!I[I§!Ir" b'ir D1iaharet 9aS'~ermese bile yaihlar ams!ndi:;lJ otulmmk sessi~ce dinler. 19G:3 YIIIIi1d!aikaye }I'f!:lili Ibir 'ogretM,efllgelir:: Nl.lffianoglu iKadri (yal difllKadiil') Bey ... Ye,ni muaillilm ge~i.. gelm:e'~ kOyde Latin harilerriyle' 'OikJJlmayll ve usteli!!: €II y~slyla yamilayl Cigrenen 90cuklaJili ~mlihan eder. Her iElY9Qk ho,"una gide~, tam isled~~i glbi ol'mu§lliJr. Oslelik. ~isitik!lal !Mia~.~ d!a gijii!:ei~'sQy~einmiu§ltir. Diiol'i~ I<alem, hoklGa va "teftef dag.~t!; ogrena1lerden deft:erferln uzerine adlarlflrll r v,e bir de baibalalrlmn yei1i ah:M~lan soy:adlalliH1lIIII Ya!ZJMalaflflll iste;r;..Yenil oQ!',etmengelimen yafllllMa b1r de' pOskevit. ~ ,getirmi;${ir. IQOcul<la,m dagitmak. i9in. 0 gun iQin ogrem.ii say!s! yet..:eriioldug!U'ndan. CUmhuriyeitln ' 10. YllllkutJ!amaslnllnAydPQdu kOyiirtd€' de y,apllmaSlI18 karar v,eil'ilir. Og Milcil'er;, mare so:y1emeyi !5greli'lilrken. ogi'etJlmlen die se.;;Ugli Ibiirogli'ie,rH::iye ~,iil'leZbe!fletlir~ 29 Ekinlll 1933 :glOnu. llet S,IIm~'h me,jjtlebinijg retrnen mla}sas:~ Cev$,zdlb~'n>e' ta:~lliI'a ra k: yu ksek!;e billi )I'elre konmu§i '\Ji',e' Ozei1ine koy,uli'I ikinci m uhta n s,meym,an GUlildog:dU'niJIn Tav,a s"tan gletirdiigif ,A~aluIlk'un b i.is~ij yel1e~llllrilmij!i'. Masar:!IIn etrafl kio,yde efelik 'g:elenegini y,ai/atan g,enijlle:1i tara'f:mdan Turl< bayrak~arlyilla suslenmii ... Kadlll'lilar 10.;; eteklerini, erkekler beyaz Im;rntanl.arum, yal<.a'lilklll ~'Qijynel!("erini 'Q;i}fete'kgelmi§!ler ve genj~ Illaika olmu~'ar. OgweillCilelTin araslnda elan babam dijl'oll' kl; "merasim ba~l\aymca 901<. heyecanlam::llktl' k'OyJU de tli~nl'andl .. QOl1n<,u,. boyle bnr ,§ley ilt&t ,cler-a,oil:uyo:rdu, ijijyOl<lelii'mi:z , QOkQQ!1Iend~er; k!v,~m~ dyydu~ar+~ Velhasil. 00001 mu!§illim [Nunr'lhano~lu Kadri IS'ey1hl nlU~k!ll. sonr;a .o;grencUerin soyJedigi ~iTulfl!lar dlinlenir •.•.
M

CUmhuri,e'tin [lam'ndan SO'llra bil!llulli. bilr eglitim sereri:li~rli!U ba§'Fst8In Ate/Ulrk. 19'.28 y IIIiI'iu:h! Alfiabe I IliIlk~!ibu11l da"g:e~.~te~1il'!lill,t~ti. 9:29 '~llmd!a, bOlOn yurt 1

i<oylUlerinin es,ki ve yeni, gelenek

VB

modemUe

a,rasmda1<i ya,§afltdanflm o.lllemii iipu9lanm L9llnn.e!ktedil'. Cl>IillillaKa,~lt ..ro' tCul'nhLllriy~Un 10. 1'Ihnda Okunan ~ii'r IBunlard1anUlk~ ID!.uTI1l.1!§ Ebe'rninAbE (A,ydogdiu)kOyCuud'e y,el1li aQlian meklebegp'li1derdi~i~ollJ'nll [Hils~yjn'il1 1933 !lNlllllilda"Cumhunye'tin 10. VIII'nln kutlaflldl~11 torelilde ~iir okumasnill~.

IHo~ g~Ii!i:ler Qla iMllistaia Kemal Pa§!ill Askerinh~' mi'lletiln bayr,alg IIiIla ()

....

lir0k

ya~a ....

Y'iliflilj

YUksel'l.oosre okul"!:anl ~ !;jll'lulJ.l'iI'1lE1ad III~i'ir de, ho~larlll'la ~ gider Aydogdu Myl,mle~I!!1 ~rEUravUJ~tan fm:la ~n:s,an .• deQil'dlLk IIBiZe dOnya d~man o1dul yenlldik; mlsmta:lr1ylJa ba§la.yan ~iilin blr dana, dkunmSlSlni is,terler \!',eoo.~~liJnca
Ii

alkl!\ilalflaJ;

64

Topumuml ,ilireflgimizi aid !Ialr (lII<iemiiZQ YiUr:lillil'lJIyU, sa~d~Ia'r Top, yokhl." tiJfen'l<:yoktu TOrI!;: )fii1ll1lth bir o;~1[J :6k gUn G~l!"!ii sij~ cy,erdidli,vand!a Yuna,nIIIY'lllb09aca~ ~zviitafilda !eu soz buUlJl gonuneri dG,1a~tl iKad In el'l<,6Ilk l11e~];(,es ar\la~b s Cumhu~i'yet bU9.~~·e boyile u!;;l)~U Dll.lmu,Jl~'E,ba de varchll 'eo 'Qnd:e, ~iiri Qkuyan tOlruOU HttiselYi,n'iall kl:~iaYiimtar ar,as~l'lI,da; hayaulndabelld ilk II{e:Z .all,kl§:lamalktad ~r:,alll!U§i1ama,y! bilmey,en elll)erly~e'.•. . A.ydiogdu k'Qy'lu,ller birbirifll~n e~~er~n,e bakarak alkll§i~amak,tad!liJaw" tlgrenciler de 'og!l'ietmern Kadrij ,6ey'fn eller:rne, bakiill;lJk. onun og,re;tJ)igi gibL.AJk!§" dlaha Qdk" daliilli.90'k a~kl~... Helrkes: a~kll~lamal!\itadl r.... Ortallilk a~kl ~taln ~nlh1!mekJb~'!dliradet.a."A8~ . mda1'~' y'8§ilmJlaki TO~kiye Qumllull1.ye,ti ailki!~!a,nmaldad Ilroir ucral Anaddllu ie.•••• ·d,e,." r!_ . ~~ lr;:..oy,ul'i!. v I .,'n'!l!<:I.' '~Ulr" Amdan ta m 65 YI~gie~€l:r;lonJlr'!l.!I HlCi:seyirn Do:nbay., 0 gUIIlOn heyec03ll'llnl biil'lilde ya~ad uklaJ,u nlnesi llOumr1l;U§ .Ebe'yi va .~6ydel!!.:aian .atlla,~~n~ u'nutmaml~t!lr. 19 98 y!:~mda TIQrkiye Cumhuruyeili'n'h~"5. Ylh~11i'l1 farklil bir ellkiinl'ikl~ IwiUame.k is;t~yen, ~imdi 'otll.!rd!u:gumll!!Z. aQba~111 B gelediyesi, kayIiUai1r1rlakli1923 YIII~M~dogan veysllml§ ,be§ y,a!iill"l'ia glren .~(:ummntliri[yel~n illk 'Coollll<lan ~ nl t'eiSbJt eder ve se;!'iIf1ibol~k ei~e~ be~g:es~v,ermek ~ere biirrore;n ~ dOzenler.T,olrene ~a~lnlania,rdan 1b~1li11 olan r~useyln tlo,1'Iioa.y, Bif!I!ediye Bia~~arill K.ema:II'Gunay'dal1l Ibelgesini alllrkE!!o bil1den n~nasi DlH'iI'1!flIU§ lE;be'Yiiive 65 }l111once onun oli'lGind!e 'o:kllld!.llQI.IlI ~Unutma"~ihinu hatu:rtar.lavas yQl'\€sindeki h~;zm,etler~nde'l11olalYI yall<,u:lidanta IiIllflian d :bir illik oku'll o~ Mlmel1l~ olall1i Belediye ~a~lkal1ll Kamal 'G(inay'ln ~smr~ U:zerijnE!' ki~rsij1ye(;!!kar; DiUmnu~ Ebe'yi, KJ.!va~y! Mi Uiiye ru i'n u nu ver;oclulkJulk. 69 re'!'iIIC~ liik gUn~erinde co;.kill.!n:ca ya§,anan Mustafa IKemal P.a~a sevgisini ,dna 'getlirfr, ezberinds' kalan §:f:in aynlli he¥ecanl'a 'yanidlan olf;Jur.
;;:1.;).;1.
1

R'enkU ve ~i~,ekU Na~UU basT-as.1 ndan ,ellbi~h.i!ilii!yle geMler VfiJ' toruni~ar(1953) Sdlldai['! .sager:IDurmu~, IEbe'nin yeni g:ell!i,r~~ IEmwlriI:€: (.M. !~.~. l ..e~. J:2:.III:....GUnn.lU.'llrve.·... G.-"UlSU. TorunS ..IIIU). v, '.k1k. :m. ,g,elul~1 M ~,fY1~ .'(Qolbal~,i!~r): ej.~~ m .ve

Hem Renkl i Hem d e C:il~eklli .~ Na:zUU Elasm:as,1 ~! I30'1lJI )III~~ara'gel11 di5fil,elim... ,BQyuk. :blr \I'·i3:tanseven1ik. 9

e

IDurmu~Ebei'n~WiI KOY(UI~I ilk foiogr.af ma.k inas 11'11 !g'eti re n tonlllmtllU IEmiilnl Do n ba.y (DUimmui~~ar)
5,ol,da,

Don bay ~lle,~cu:klafl;

Nlad UI vr,gGu I

om~1 gijstetMleifelk:~Oparlan!@Jniki yOz:;ahn BillAi\l:\(w-aanuz ;i:9~rnlOlnderiili~in iin iJ!~e[ril!1dien hayU Z;;iIlman gEH~mi§tir, g Venfd.en kaaarnlan bagllms!.z.1iI k ye:ni TGrkilye CumhU'nYEli~I'inil1il kurull!JJ~liI)1iI,atac~ali1d'rlr'lllm]§" haU:a1 10. }lillil ~ulllanml§, Anacidlul{:ia ye~erenyefli l1ayat tiler y.eme oldui:gu 'g~'b~Aydo.gdu koyOli'lde de,fUilizlerini vermeye 1b~~lam!~tlr;U!wlnsijre~ar~ada 9ifl:silireook bll'~~a;~u"i' bSygJTrin buillioougu gun~er a§llml~1Ir: Kl6ydeki he:ItBs zor g~lb~ [)urllilfllu~ Ei:H~ll de, QOGluklarl1 da yi[H~' i~i",dle gG.cOmj!edi[~ Ggli:y.Alii:l:ebifll~~te Yl;):niyeniatlaJ yetr§~il1llr':, [leif'l~Gokp~ lila!" meWilinde~j degurmerneUJ'lI,og.Olmeye." "blllfgur etlihrineye~ .gidlp g:eimek.lrolay!a§lrsa ,da, faiklnik. va zarurret :suR'!I1:el1ct.edir;. (lB, IDuflt'!u~ Bbl1i'niin. koyun Y11ne yijnUnde:n .ip' egiriE!!lek ,evirnde be~ d!Okycl~g!.! ve dik1Jlgi yen1, Uej eregky!e (h:llill§~p.gl1:inlilk hayata kan~tt~~:'gofilmk VIii 19i31"dir-ve' fl1nik:tyernin ili~.basmai samyi mU'eSSiesesi olamk alCElan N;a:l::illiSnmerbanl< fab~ik:as!'nlda r,enkU

ve Gi~l!Il~ b.asma;"p~n

u~emdig~, ~hTmekil

kadlnllafli'l

da bundlalr:!l ellbilselelr g~lIm'ey,e, ba"~lad.ig! Aydogclu lW'yiiJndede dUY'l!lmui~tUlr. IDurl'illlu~.IEbe de, 'Qelini G(UsJfjm'le blrli~t€,. k6ye 99r9meailn getilmigi re!f'~ k:n~9~'gel;di'118Mnllk~alrln nasrl ,t)lldu~gunUl bal<maya gitlfgine gore, ahir ijmlliJnde, bOy!a b~1r lbii;ge e giyebilmeyi hayall'iindeli! gei(jim1li~ ian~la~!lali!.,. Em;jla~esi 17 kUl"u~ muyd'liJ bilinme'Z ... IIErl.es~yUil, tonJlI1u Hluseyin INa~m'deiki d;il,y,I,s! Aliff (T:OKyay)lfn yam na gon.de:nlimen nil':!iesi [liurmlll!lj Ebe'y,e entarilil<, '[imne,S!i G'msij M,a de 1iistan,illk sii~ari§; ElltmeyJl ihimall etm:e!l:le:r. Yia!~llarl heniiz Iklh;dlk: olan Ibabaml Hltl!seYlln Donbay ViE: daYI,o@h.J1 lM'uihamm:ed lIIol~.yay" ikisi birlil<Ih31 Nla2~Illi Sumerb,ank f'abrit¥liS!lnagegici ~~~lo~ara;~ g~~Ftler~EliI'}fan.dan 'QaU§IP paJra ka~alli'l'llrlaridiger yand,anda yeni haYilit! Ii! yeni

.Ayd~dliJlOO,yilne, ,gelmeJk,tedir; MaJfrye~rm:iekoca koca.

fl,a~, doru aUrum 9€1W,§] g&steJit1ibli arabanllil ~eMde

pa~lar, 'emalf'll"~ l1artller,l:abfl!tler 'Ie nef;erler vard[lf. Her bin ye~ele:~i birb!MMen gQ~la,t1afa lbinmi~lierdir; rG~~i harz:re~leri, a:mbanl~!ill ilzerilil,de otummIU~, sag,1 nda ve soluMa bul.ulni.Uillikii cuv,aldan sam lira!ar sa~rak key,s Qlirmel<te, .k;ijylu'll!!r ~se:Me~aYijs,fij'Meo iill"uen yo~a cfogtrlJ 1rI000araik o.nu gOm1!ek iQifll yaiUi~~maik~adlJrla:r.AUair ge~ir. [)UIiMU; Ebe ve enu Ii'I grbi kloca al'1laJl!~ul'n" ,analann, §ad kUUU!;3'Mrali1i'i1l anufllde durur: [r::lmruil'~da bir sevin9 M~kasl dlw:$HJran kadIIJI~ma1i1f1!,d,agllbTIa.ya dev,am ed:en BUlf1iJ'k: AtatilJik~ijJil~!tjy,e_t 1i,'Qindooi:r. "'Jj,y,HJlI~!i" mem!1!~:rl~yet.,. lse Csm helvll~e uyanan baba!Suillir! bir rOyanm tesir,il11die kah:il[lglnl 8fi11!ayan 'Ce[etrJ Ismal'l'in o~~u Mmet "MUS~U)I, imkCl.J1II!a~!ln.d:ar! biriyle 'ta n li,lrclar: Sine'ma... Pal(dos l<ij,yi:infal1 fFi l100ahglni yap!i3IOMehlll1,et Efendiir~ii 'Qag~r:llr. edlld'rr~tQ1i1senra her g.et:efab:ri~anlln bt!,ytltdJlIv,annQJa IR;Qlya.n yor;u~ In rna,s! ~ro:rdYr, Kim iih~~ii.GaOl:i Pa~a'!1!11 n i~~lere va 11i~lka,8eyreliri"eJI sessiz filmleri ~a.~ll'imal!!ilaFt. K,1JJva"Y~' MllIll:iye'Y1~ il!iiyu!Z ait g5nderild~.9ill i(tiff! ~Oy,e IfnQOk GnanNe C:haprin'il'll ~~dI81 ,e:arloY'!iJ be9~mirler. ge~aoe~il1l:deri saz ,ede',r, l<imTsnde, 0' zsman bir at on DedH\J~!1Ie 9'ore, anutal<llit eder~ o~tnarl:aI~IIiiIl'II~~,.".. Bu 1ii',aY31.sa~~lcil~lu:"ldankaye iki '!:lin ~liw:aiOnderece.ginden g glll1llerde Aydo§du,'d;:m aCI bir haber gsrtr;: I],Umlu\i [E:bl! ba [Js~d~r. DYIrT!1~i. Ebe de kallill§iu i§~n i(line ve clef; \Ie '09~uA~i., Hluis9Iyin'i ,a.ce~esen '~gllrlmnakta:dl,r:lar;, .AteU:ilrk )I'akll'lda ole:ook. ve bOitOn pams~m,S!ervetrli1i has(alanan annesi GOlsym'YI so:niij~a gi5!lf1esi i~in" .. halka, bagl~layacaktlr. [Detken Q.Ok.g:e9mMell1 'l'alvals m:eyda 111 n(la davul K~Sl limmk:dl '9aWil.il~efilr l~hiteG[I'I~n@, l!i.mdiS!il'l:del'l Qa!illnang'k; l"Uilrum~a!n d Ihaber.A,_ydogdu kbyiine de ljna~!I': ~~9a, ku,ulk; ka,Yllnbir.1cieri .AJi'yll~nika!hlall'lallflSUI:SOm. . At;a·t,urk oimluitur., ..lakviml1 0 IKaslm1938'i dort c;;aey I( birden, HO$leyWn, Muihl!lmmelg, EJ'mH!'il\l'e g;as.~9rme(I<~:edir. .. . lsmihan'l 'ii'emli~Ur vermesine de, iQimfeki s ~Z!y,~~j Y YII'~ (l,nea geJifl:i1 Gij~Um..• SOil1ffil BOyuk Ata'lum •.• son ra ·an,ca Ie ',d ind ire b,i I m i,tir, ,d~nllelille b'lI m i;!!'Ur. [DUIifflU§ [Ebe, ,g;eil'iniG:Qlsilim, hem f!l1!fiItkli hem d61'Qi9f!~1i ll)urmuii Ebe'win Tal~hi:1~.I[lI(ijjfiiyaSav,aill·!1.da;\stelle Na2iilli Ilas.masllMan bitfislian giyeme'den ,BWnOO yemnii:n Gldenliofun etmHi. QI'l'll Ult Ibililiah kendis,i de gliYlnlliu~rmi~...S,o:lilwas~: [DUriffiU:§ Ebe'rnin tall'~h~b:1ll yal; ,oelphleden danme-ye," t:eve~kal va safbillr ... ~ocasl nl;llll1TI!J~ HOseyin \!Ie ~e:huto§lu Muhammed'~~m Yai~mIZlrrit.nj~oyayglll'lll!a.§lnca". IOUm1U~ EbeiJnin, 1:.899Ida senra bu sefer, R i)urn9a Savaill!mn ,ef!di~'eyl,e d09an, ~anil,ev;el'l'ij(ten 1315~i ,o!an k(l:QOkQ§iU A!V{!'edem ook!endtgi 1M3 Ylhrn:la. torunu :!"lUseyjnDO'l'Ibay asmm ve OrrlunlS!lili¥fll y:a~lta oJanliar, IMiu:zaffef SansQ!Z.en'in -aill!llillf;0 M1malnaiSlk:erlil< 4 y~I yap.lld[lgll ndall1aradla bur ¥urtmJli1 Se'sler kOrolilu,u ~Q~~illyQiokiusa da lbir dili1lesek , ~mr e1mek!t!s~~~igin i;jiilfillindanml§, !'<.bYYfldl~ll'iIakad'ar ,di~e Iowlaik \lielil1ermi~: !J!)gu.rla,iikent!'Jirl.tl"!unademi~: ~Sak!ln ela ha!, askerl~gini bi~rmlQden ko,ye dJO:l'lOpgelime,. hald<lml hel~'1 etmeml, Hey O,nbel~~i Ontie11i" Td~atyO:l[!ar!~a§1ii rahmefUiai!flan da suILijn1u, ...~ Q,nl:u~,liler gidiyflr, kn:zianlili g5zul Yi~U Cihan Harbi h!a 'Ollll!i~l"hal Q'llkacak, I[IUllrfnU§ Ebe'!1!iil'! Asl1lHIl ya~m '<Uli!!: l;enlm ad lfili [HediYE!l' pglu AIi'fiI1:n de J,kliI'llag ~ kbylin Celii'izdibi'ndeiki Ra'hveSilirle [f~is~ain ;aldllfl!'l ej1lda~s~:an y.edi¥e gretirilen akOlmCliato:rli] rad'yodadillr. IHame, girile.cekse een d:Oland'!fQillsen de do~an g:el belly€! va~an 's;3I9'OII[sUI1!i, ~rnmeyeceks@ ,og:lum sa9~sal,um g C..,) (j)ijnsOn. SOr'Uunoa, Tg.~i,y\e ~BY~ijniJn deyi~i,y~e ~AJa:man Ha~bi~ neg~l!rmlremil~t~rj afilQakalk~amiaru saait 19"·da [DUfffilll§ EOe"ye ,gelince:~ bir k~!iies~Me A¥dogdLJ k:QyOrWn verUen :ajalnSII" Yi.n~1 hab€!lilelri dinlemek. kOY1de ad\e'~ Cevizd]ibi'rrld1eld [k:ahvesinin ,olnu!1!de bu O,rFlbe~merin oimu~~u,~. [ulrlWs&inlu ena dill!dTnletmiiler... Sonnll yem~n 'etmi~., .A,Ydogl(!:u Ik;oyOnUn mu!:dp' 'gen:QI:eri. [[lUrifflUfj Ebe'll~e!, amuur billah radYO da C:~nlemeil'iliilri§ .•. radY~Iill!ln i~ine IIW~fik ibir adam,," girip kOrnJ~iw:@ll!nY st)'J'lleyerek ~!kala'IIiI:aTketlil,ro:IiIJnlJll .HGseyin de Istanbul IB~r ~ii!ya ve B~yYk. Atatul!1k'ijln IK8y,e' Geli~i Kartal'dal<i !lHa,vi11 K:UVi/!e~h~!rffi (,ephaneliginde, tam 48 aiY [[)Um1IUI [E!be'nili1 gelinn GUlslilm ~li1cehasta~~ktaliLhSili:in sumo asks!rHgirni.yaparaiklerflisoilur igel'ir. Y'i!;~ 1945'dir; b~r .bi~imdre O!I[clrUguncle tak vl~InIE!l!rKasi'M ~[9i38' i Bombaml!mantayyarelleriiiyle y,ap!~alnAlaRilarri h'arbi die g:flsrerrrneikleair.. [Herl!te.s feryad: vefEgan'annY'Ok:se~O:igi sona ermi~, te:1iI ke ortaJdialil kalkm I~tlilr. D'u rm!ll~ n I[)Yl!'my§~an!'i!1 e\!'i!'i!d'ed~r.kadl!'i!~ar yarsl1u!ltm:ak~i ,er-l!;,e!kler [Hijs~rNn afllilatbk~afln[!an harbin sona ,eil'rdiguneiyioe eOiw-saDllr dliWemektedk. I<ana'a~ eden Ayclogou koy,[:OIer ash ngta Ibif ~>eyi (!I·ahla Geoo vegLj!l1duz bll1<ac ~ez. oom:m~uMe\,,~6ydeli!lQeleb! anla:m:~§i~iUd!r:A.!t,~1': ;allann devIl; ,g)e'Qm~§Ur; dev! r ismai[1 (Muslu) §llII IrUiyaYI ,gi6rut (8): Musrualfa Kema tilJY'lIfaw:e~'elindevuicUIr.
l

T'arunlJi IlHuseyin, yaln'liZm perv,an.elitall'Yarelerden d~iT, Istlulbiil'(fa ~. gijrd[lgij,~ekeil'il~m 'otomobm' ir.evelespit (bjs~klet)I~.rdell:'l,dle!'IIr!,UlS~ D!L!rm~i~Elseye de b~hS!ede[~ Eliirde U1r;sUiZ bucakslZ, engJIiI mavi derlizden •..• Gokte !lJgail'ken 11l1)~arnnediigi ta:y-ya.1f8ve kendii lela.ffuiZuy\l:a., g hi.;; biinmedliQiYl!:omofi~i!!~. DUlirnu§ Ebe'nin k:avraY,tu::a,glll :!iieyil:e'~degUidli r. Y(rulnl!IZ:ron.!!1rl unum l~st~!'iIibru~'da Qar~'~ iiZlnleililildegitliig,l, Hipodro.m'fjIa, yalili, ,attalil mI~el/l~,tmek ~~ni1l sa.tln aldllg I, :g-alibal hir SipaJli Ocagl dUlrbunG:nO lammll§'I!!J. ~!Qinden loa.kI~'Il1ca Kall~iClaKrnl ,aaiM yalkllm:1an 9 oste r~m bu d ijlrbO n denHen a IeU bi r y:ewd ~n h:at~wlam!l.,tl r.; Neredlen m~!? Kuva-YI M~IIiiI~e keiir kolund:am.... HEimde bjr safl1d~gllll1li h;:inden 'Cll<arll!an IU9 ayal<ll~~atum.(fij~bijnijMeri!r". 11Sl.ilrabk Kostek!I;1 :S.aJilI't ya cia BII.! Para;yhill KilI~ lia n iii At AllfIIlFd I N enufII1II? '" 10 Yllla,ro:.8iJy~ Y'eU~mu~ at ~I~) bir liracian 1.51I'im,yal a,da'r k i8h!r:::~ buh.lllr,b'f!'iilil!fII, par;aslyla. da gtl~el birdO,gOn, hem de yemek~l~i du:gliMiI yaplillllrm,lli. og~u Ali'n~n (ID~ nll~alr'd;:m) Emina Musiiu ile Yleni eNiliTiiginig:or,en ngll DulI'i!'Il:V~11;00"ikiatlan bliMiriljK_a:zdca pazanndasaltll'aralk, askerden d)onenlol1u!1Iru HU'5'eyin'i de Telefi!e,l"in k~:z!~ M,eryem '(Cobanlar) i~e levl,endi,rir. iIiIllliI'cak gU9 ye1imme:lJI'er, Bvifll, b6m ndugu 1~B yllill da .zorilulk,f9inde gager: AydoQ;cIu Iolo,yijM'eyokh)lklain ~uritJJJlmarnmimk<linu da yOkiil.!r. By gl1mlte~n ~~k!:erifl!i en i~yi '1'l1f1<5!~an l.!rum, d D'urm u~ IEbe'lilin evl:en Ipiehre, g09melk isteyen gSI1l. ;[enll'l, ~orurll~liIn taml m W~U~!iJ[. . Saniillt va meslel< ~alniibii;,c)llmay:~,QOGiI,Iklal'lllnl oklJl1tar:ak ~ehirnek:i yeni hayata Ik_9Jf!§may! dij$~:ey:el!1 H'ilse)!liin, MUhammed VEl Emin". Ibalb:alan O!.i!lrmIU~.AJI'ii'tJenizin li,s,rerlefflen. onu S!lIS.tlliruFCaSlll'lai bastan bkkaC kSiZ yare :sem;evlli!ruIUi~ "ylOCIJI 10;1 I'm leiad i'9i 0 1:8ca k! ...1 §te 0 kadalW a El'I.Jil~an'd~"gQrevii o'anti1;!~eS'j AY!!je \lie e1'lii~i Mehmett Se'ViI'in yard~ mllly~alDen~!Z.U IMaliyesllll"1(~ memluro~l:arak. ghsfI1r M!useyin, Eici~n-AkkoY~'iam'~1 hava.~islnln v,el~li La'h5irdam ()IUf \Ie!bTr'jalr'ldarnr cia §!€!hi~ l1ayatlllraalulimaya ba~I~,r. Hem de tnl~1 ah1i:ul'\lie CYl.JII1TIY$ElOO'f'I~n,IllOWSlll'Uln I ad I, !go\Zl'oebeg~roru nu H {is,e)l11in, 19tHI Yllirndski ~llk baiy,mm zjy!air,ei~1Il"1e115IlJmya.saltin alid I,gll, kapa.g mda ~~ilfi!ll;erMliferr" ffl's,miDlIJluman 8:erk:iso,f mar:r:ea k.lOs~eldi s:8!aU~eQUtr\,a g;elir. ()evll;m.libi'W!id~1ij ~i1vede loplam flali AydogdU!l k6y~m!e:r. irostekJlli sae,te bakmak iQi Ill. SaiE:lt 'Y"e[lleg~fI1 aebilnde, koste,gi ,so~oeltiill1dedlir, yall1lii sag gos~en§iidij~" a!1!iCaik: araSl1 90ldllllr. p Hem DiUrITU,I$ lM! hem de ogllu An.•g~~,;;iInooik paha~!1 E saa!tialld !91! I~Qin ol1la bir Iha!yli5!e!rzenm~:tebu~t!nu,rlJar~ DUlmlu, IEbe,"' I!l;u pamy~a ka~tafl1e 8,1alll"llirdl ne:nerml'? 'oy M§mma ge:l~en~ d!iy,e' veiryans'lll'iI ed,er. AI1lf'r~anl,an adletii. O~aoaki§ deglil~ir? Babasl dla ,&t:endlW!it\!lltamae, "'e<~lhi~~i ci~unca atu, b,eyglri unu~mlu~ tlu an'a ••• O~e:n aQium, balr! bl.ll ga:da ~ pare:ylern askeridegordQ,g,un 'Mlvada lIiQupgldiveren tayyam~~ma'liS;alydll]fJ~ diY,E!I",ek bur 'ha.yli ,~~i~rlr;Huse)iin IlDonbay, ninesil IlDurrny~ 'Ebe'rifn ve bafbilslnu l'llazal11:ayu~II~'Ui unrutmaJZ. Karrd!e§ii IErmi!1ll~in maldnatSnyla, [)unm,ui-I~be'nin yeU~llricligia~~rdal'll bilftnin u~erindie ih;;iitll'a fot.o:gf.ah cek:llinl':" aiUau:,u liI nlJJtma.i(hQllnl~
'.1
j

Del1izlrye dCln.elidSnme:z,. 'bi~9Lln~f!lekli evlil"l kaiPISI ,;allilll'nil,r. Ge~eln balMsl Ali'dlir;.Ollnasl [lUFITU,II§ E:tH!!'n]rn se.Qipgijnderd~9i alb getirmi~'~Hlr. Dl.lIIl1mu'~ IElbe a~ta!1l! ~O~UI1lILlkiostekil~saalinden vaz:gecm~'Z, gek;r~irdurulr!ar. SOf'l:ull'ldla karar Iklhll1llr; hem .8.1, hem 'k;6steKllisaaiL. A!I<~oy'd9 ,o\uflIlal'ni .4 y~~.zarl'~nda v"€!rgil:ahisii! i~ine ail: O~nrndJe gidilir ,gelTnir, al1lcak Ikijs~eldiisa~lt heiP, ye,1egil1l sag oobindedijr. 1'gea Yllllinda Ayd.ogdlu kQyilr:uege:~en ve Curmiu]:riy,eitln 1O. YI~u klJltlanu'ke:n Mndisiine,§iiiir O~lJIilarl m:uallim IKadrij Bey'in y:elegfM!e g(:il.ffilQ~ VEl d!aha Qzam!;!lr! kafa~Ma koymIY~hl!,r buyQyOnce lkiendisine b~r kos~~kll l saat ailmaYIII... IlFIan~ iU sanradla n e'llin~ opmek ~)r;i:n ;l!,raYllp bulall1Mlld IIIliJlla:fI oglfle'tmern, .., KiOye 'g,E!ien illik:Ik,r:avati I l adam •.• IEski Ii'!::&YEllyellili.luj!e,t .Aga'be~l:en l[leniiiZilii'y'e ye!rle,e:rl di~:er ~orufl1rEm~ n de, askefi~'enterhis ,olupdij"er~en l<.ijyunUKfotoglr:a.f mi:kjnil>sulmge,ttm1i~tir.(91)1I[)UmilLl~ EIbe, daha 0 zaman al1l~!amil,'tlllr;iuililk Bu~oculdar ",'lil!Sild k6ye: yenia.de1t " g:rMifil'ill;eye d!eVa111!il1 e~eool<!el'. Olisuiii"l". OurfflU~ I~be yenilikW,n Ytma,chl~~ ml1llM~ebir O kez.1'9IS4 yl linda IPOZ ver~p forogr(!:f' dahi I~ektiwilr, aoardilkitarn s.oom a!itln :saX1Slfila d5nen o:rgUlQ sa-9T~ny~a. Pel< bl1ll<ar; ifl1oolem1li§ fb.tografl:m, ba~kas;~na, baMlm""en
I.JILanulml~ a~lc~k..• Burr!!.!!1Q:Qren. duyal'lll Ayd'og,dt! ~OCl~er, .iI:A:llah encamlmlill hayr ,eylesH1fIi ga(y)ri l[h.lII'lI'ili1IU'~ be" ,(j,er.,a kiiililai II~, E i<n:z:d Ilflwlalim II§••.• () ,(jla~ Hep&mz bi(r) b~ne~irdle yiJinijiii

gosreriroOOsrne, ..••

~ diye, l<.a~§lul verh" k.al~gl:~t.a i;Hllunurmu,~. ~I< IBu yll!arda Aydogdu kijyUnde krzlarm m ve tQ!'II.Jmlarmr!fn gazu: oil"l!l:inde, ancak lkend'i bai!i!nrla y~' [)!Ji1I1filU~ E!be ... K.ocasill lJulfil'lrLJ~'Olsen r(Hu'®e0f11l)'fn C6pMden d6nmesfn:] belkJlisyeli 40 sene' Ohl!illlJ:$wr~ H 15:1m~alklralba., el~dos:t kal,a ba'lllg In I n iQJI!1lde ru hie," Y6JllnIZ! yapayall n ~ ~r. zd AJmlanakltma~1 kiUlhey!a1illan, kl:smk!l!an,. tayian yokJtur; (lgllJl' v,e~o',j'unlan ~ ~eherde:~.uzaktad'lr:. IlDulilfl"lu§ IEbe, 1960Ylllindia vernl! effigiinde tahmi:ni y.a!i'l 85 cirvan!'ildedilir. gund€n sonra, g:erurde blraktl~g:! ~ocUllk:~ar, 1[)IIJJI~mu!§i~ar'dan, Ke,ski nlef'd'E! 111,Tokyaly~a.r'daln V,fj oligle,fleriI1M:leri!J, IlkilmAy,d~ogoiu koyOne ,g~iderse,¥Q:mn. Yalyl!a:s!ndiajj;i. ta~'e~ime!'i!~eirilfFlkoku!sYIr'!!.I!1 ~iQTnegeke'f, yuIklda:k~1atlarlll1lr 'kil~!I1!l)!mehnrni i~i~ir.~t:lia Ikaikl~!ar!nI, ral1l,\I'il!1il dUIiliJ~~arnllUhaiya'l'lnden gs~iri~l~n h.e:PI Bunl\ar; .... bu uzal<taA sesle:n, ki~fr"le;rllliEllelri ll.Dyu~an c ·a~la!r,[Iunnul~ Ebe'nin aHar!d~r. Hayat b'll y,a.•. Soy agacm IIIili da!~lalrU b~r kmlm!!l!ya, b~r devaml edew. :[11.:1 mllil§ Ebe'lli'lin .Aydllln~a ,go~n 'lo!\eC~I~ik (BBJ§:8m'01llri!J) kijyij ne ye~l!e~!mi§ o~a n 09 ~uAli de 1913 )'Q hnda ol~;r. o s~ne Tuwkiye (:'umhuriyeIWnillil 5)[). y~hi mefhiawe:Ue, idr.ak !8dilffiU§.1ii r. .A:yd.c0d'iiJ lOOyunde d~eleipey i~er!eme I<ayd'sidii:lmli§, kijyd~e, k:a!alrnI1ar b:iir tnl<li:{tlli y:Uksellmli§~n~. ~ehir;dekilleregelir:too .•,. 1[)1.i!!i'!'nIU~Elbe'nh1193a·de, 15 y.a§~1rIijk5~ij~(llilde SiViUliJirl1Jak heybestne lroydl.iliQU h;:in ka.hk ,slkmek VB irmuk: tU1JIiV'aslylai .a~gmmeye yoUse! ~gl ilk ~O\rIJnllJlI CUlrl!i1Ihuriyet'la bi~I'i:kte dogaollf-!ij$eyin d:e.50 y,a~'!m.!girmi~1l1r . •

o

Hava Kllllvvetierini 'G'lUl~lelndi~rm:eVakflll le'ie,kikulr Be!l!gesii

,_

~:_liiiiIiiIiiiiiiliilliiiii l~r!I!!I5iI;~·~

...........

!i!!!!!!

=~=;t,~:-~~~~~
~~L
-~fI!IIii!I!I!lI""l"i

ti .. ;:' __ '.

~~~bn.iI

G~rm~~Ur g~rme:lline de, '0 gUlnle:roe huzu:rsll1z.dIi:.l~. T,(iri<h1~rtlnvarlllgll, bu tez KlbJrl:f"!:atel1i~ikey,e dUi~mui§itur: Tayy,aWteSat!!1 Alm'alnln
i!llll1!

Va'ktl Za!l'llan:! Geh1li!~~

1914 y~hliilda, K~brris'ta ya~ayan TU:lik va~h~~I,mn yok edil mel< Istefildlr:g~ v9soydaljlafillITUZIin ibi'ri lbilr Zluluml

al~11 ~n~eoiri9igUnlerde, biJl~ijn yurtsa~hmola Oldyglll rlda, g~bi. Deni;di'de de h'eye,oanll~1'gl(lJln~ery~,;s,~a!1lmaMa, nu:rnayi§i~ei"dlil!mn~enll'il"l:ek~ed'tr.\famn ~11iI ge!l1~ev~atlaJru. 18aYrr,a myeri m:eydan II'll dan Viii ayeiol':lune, C~ r lila :meydan~ln,cian Aske,rll II< §llIbesi'n.in bullllJnch.II:9~Fllirkal b~ahQe$ine v6JrmQaya diegli,n Tilwk ba,yralkll;;l n aQ! P "Dcmanma 'Klb:rts'~aL. IFall100mlar Klbl"ll's\,aL,." slog,arda:rl
atma:k)tadl r. 1K:llorliS82!ln§ HlareikJlb\mn ba~!ad'llg~ 19114Temmuz'uMIa, bOWn Ege'de G~ldug~ 9i bw. D'en ~:zllii'd'e1k;;;u"awilll'i!l:!l;;l.fI!.! fI!I uyg'ulandllg I ]111< '9,ece'lI1in sa bah n .2lO[J'" ed!en!erdlE)n b~r~ [lUmlU§ lli:be1l"lill torunu IlFluseyilil !Joiilbay'tI~ t ~endusin] ~ffeUilr:ffieniiin tam S I f,Uid ~1', '90 nUll'll il~k 1'~llllklaln yhl

an~arUlmalktaol!r. Sir ,de ,ogle vakrU eda edildiktenoorlra Ahmet H!.l!~!Jsi,fem:Wili'lin 1919Ylhndia f YIl!~l9l'1lra l[rSyali1 bayra~ml i9tl§II, Arla.dlolu direll1i~itnifiliatet-lOOr,filk wW§;furulldu~:u 8:ayrnmyen m8y.~anllfildla li1aikdr.yardl1m tOlplanaJGa,91... Qmft~i IEcza'lllesi'nd~e!nKHaPQ~ogil:u'na dogru y{irur. l8oyac! Inmak l1Cil!Jre~.'euglrar~ :Ham ~brnhim Egeme:iiI'lle ~okalailr:i kuru Ikahveo] MustaJfa 'Yukse:llin oniJ:Mel"l ~,aJI'e kapllslfiladbgru bakar. Ka'lef19i'l'tdepa:Z;311' ~;yi,mil~leirri QOkm r, yard!!TI! top'arnacag! Wrakillan kJu~a9a y~y!lrn1~ktad Ir; Oemiz!i'nh'l "gobe~t B:a:ymmyeli~! sank! 1'9t9 )IIIIii n:da Anad!o~'tI 'Ie IRumeU M [ldalfa~i h1lukiuk Cemiyelllle'nnin ~lWrululPteGikJil!aUalndlgllgunle:~deki gibJdir, sal""'i Mijfl.ilI AhJ~e!t Huh,Mi-i E:Fe rFIdii'fD'ilnglol~gesioralard.:a b~r y€lrde dola:ijm:aj(Jtadtr. Etendi, ~imdi deibtJi K!l~ns lurk. Mu.dafa~ Hulml<. CEiai'll"liiy,etl kUlrmalda. nile~giLIldCirad!e,ta: Vatalrl'l' IbijlOnmiE!z b!if !:IliWndOr, K~lbfls bu bi]:Wn,e dahilt:diir. Sii;!nd Ilk ~,~~lllra.Q!.~m:a~ Kale~i~i'!'lIlin d5likai~ !S~.nd~n" SaraylQo,y Ci'.lddiesil'1lde:Iil", Tats::!1 '1lilr.§~;slnc:lal'1l, liFIa:s,mne caddesim:len, IlDemlrc:il'er-lBakIIFcllar sokag H"Idalil, Peynlir :p,azanndiiEII1', em.e tna'lh:lenl, 1. Tican yoldan, Istasyo:r'l S oa;ddesinde!1ll ~e,dlahta :pelk'~k Q;;l:~Ii!,i~!halil! ,oohiak VEl alJ!'asta:da n n aylon k1e;selelr '~9inde :dlem~r kUfu§,l,a r, deS'l~lel'llme¥e IlhalZltrIkaQilt par.a~af' topa~l:ali'u r ~g:etirmr,. Duyulalrl!: klWJtnQ t:i;erkesin yu,z;unde'lI1 ol<unmalk'tad~r. VaJtan,feld'alk~r QO cuklann omuzla nnda yOks:eli r. ~er ~ey Yavfi1!I Val:aJn Klbms :ili;im, IBalil;~ Hare~t~ ~9ind'rir. Seslla-I'ylik$e!dlkiye f(alei\;~Mekil bUi,yuk ~arnlah~ri~ gelilP ,gi(iien lead Irllalf da ,dahil oluf Ibu para. toplalma y.an~~na, .. KijyillY~~ehidifark. etmea, TUlrk Ik:admill lk:endis~lnden beki'en'enredakaw~ I~I~Igos'terircesine yaru§1 r, .. ~I~mirtasrr ~liJtan elil'e:li"sal"lldlgiill uzannkel"l,l' onllamrnalr:asmaotObOs dum'kla nMak!ii onluldu~k!rn,v;atlill o.k1.l!11 'QOc!,llIk!lla~illn!kal!em tJta Ii1 'eilileri die .ka:!i1~§lllr n .-,.
l

Milfl!uI

1

~1914'Ulr.

.

VI~

OQgeR.'dek~ ev~mi:zdenSGkaga.f'lu1ar. ~900iill yu'I]I~Jrd!ainberi ~indeml\an,. IM!ai~ m.emuI"U iken: ma:iSI~1 mukaibiUI vewi1lle'n Zira:at le,an'lk;asl bon aiamM n Ik!upo!lllal'u n I 'bilf zalITa d'O:I~d'iiJl'l!I Ibir die! IffilJlnaseb,ecis li t, olduglJl Albe5lteril 60skii:Vi-Gg,fre't Fa'brikasl'rnm sall/i'bi Ail'il Ih!S8JI iKllIm~lplten ~!S~edigi Oilll}/il n maa~ilrlll da ,ekr,~~~rek TIUI"k. ava Kuwelile;rini Gi:h;:lel'lrlim'i!.e Vald'l'na gonderir: N
l

,Malu~ yal nin~'s!IlDurmill.!~ Ebe'y~eba:bals! Alili D:onb~y, Ik.elf'!dl~Sll'ilde:n Iiturtayyare almaS!111'l IIli!St9I1'11l1iilil.e:rd~w:, §iU, hani ~1S IInll.ya aldll,g I kJOstekillj saa,t meselliElsL,. 0 da oyle: yalPar; IMm i)iI'1:ayyam' satin a~manll'll.'am vakli zamam ge!lmf;!(~r. . ... Zira:at Bankaslll'l'1ldan ,lllkii\Ual!;IBaymmyeri!nli d:O:I!a~llr. Az~m "mabev~'nin ,oJl"lQ'nde,sahibi Mesu~ IE::rtuiglrulljla, ayni 51 radla'klil d~ger esnaif ve m:oc;!n'laflalse~iall:l!l:lla§1 f. IB,a$ be. ka nEHu Ie !!It Eo,eY Gt'irite ~:,av yo,n d a ki~ i.z mrihllieyanatl'alil \Ie rnMM. Ba~kal'llll Fem1h BoooeyU!nil'1ll radyodllillki at.e~! i I'll utu klan kOl1lluiu1ma ktlil!.~enidle:flI,

Cuml1il.ilriyf¥l:il~1!11 ed~:!!IigiIi"ld8' d~'alil Huseyilil, bu ImalilZ:lilm lk,alF§ ISIIfIda dO§ijl1ijlr: ninesi Durmu§! Ebe"lfI~ arUafil n to:pa~ad!gl, o:m~1!1 gibijA!1~dQly kadi!ni~af!n!n sll~anll1da top ~!ermfsll ', kagnlll!awlI'nda cep:hanesand lalll ta~~d!all gUlnlleroen, Kurv,a.-YI M~I:~iy,euhundlan,. Kocatepe'd1e-n r ufka bakan MIU~ta~:aKem'all ,P'al§;a'(larn, K~rluilJi§ Sava~l~ndla!1! bu y,ana 50 y!~ geQMr~tr:i.I[)egi~en bir ~ey ~k~!JIr ashnda, ruh yine ayn~~1Ld:litulli:: Vaistild:til·ya ,Olum., .. 8ern,lbuy-uk tninero IDulfrnu§ Icba1llifil ,~iIle ve hlmJllil dolJu oykY'5 yn(a ve ofll.a baglh hatmalarl, rkjye (:umhulriyettnin lkiul'1l.1hJJ~l.Ina l~nl~Ik eden D!enizU'nin Iiler '!1l'vJnde, her aH@sil1l.dle de 'fari<ll vebeil1Ze'J:"yOl1llelriiyle,,,, ,enlelles;an bi,r ~iji~lmde ya§and:lgllla ~n:andl~gllm ,[:Qin kale me! a~dlllm, ,Oyle dlml~ed rr:fOfll.!m, I~ij.bu geQ I';alm II~ yaZI, t, Diunya Sa\l'a.~I·ndalili, Qana:k.kale ZeJferi'ndle:n" Kuval-:YI IMUllye',diern 'V1€: Kurtl.l~'l.I§ $av,a~a'dan'I' klSl1lca ofl!oo$i va ~Oi'llmsllyla CURill'llJ~ym',irlil Ilam'ndan bliJg.~ne [kalan gi~~..,sa!kl! haturalar:~fi!I,ya§anmll§ o,ykul~elrin 910n !~!gunaQ~ImiI~S!!'iha omell<,'olacaktlr. Bl.!nlar de gun 1:~!I.gl!'lli! ~Ikmca, ulii"lul~l:.Ilarlil, eSkiiil{e1'il: lhi:z!l!adegi,elil pelk -9Jk 'V1S §ey,e mgmen, Turk millet~nijn ka'ffilk.terli rye)e., 1<1lI,eaktan ku~a9la akt<1diafi!l, her .zaman '~lr,rika,I!aI'l, gereldigin.cle her ,an dirilmeye h~llr otilfl yuk~k !burv;atanperverliQin'l h~r.~le Ibag~m!S~!Z~ama arzusun:un daTma varold'ugul y goru leCBl<t~r.
I

n~

68

kuyUnde,kij;son ,ef!ler ~a,"da;zeybekillilt::gelenegi~nii :s:un:iUren Iki:§i~emefllbjr Ibij,~ijl~" '964 A_ydQgdul\l'ay,oom,,~ 1 al~1'1I r.te~e!kkml1'er~ml!zi~e m:l~tl .
,i)i~otli([l.!ltl~~!!!~eIi!llen'~I!$m4eri, ~,~~!_'I'!!!}!!!'YI!!dlll~ij 1IiII~ ~I PItIIJ ~ifnl M'MIlm~~[j',nr:e l!3mz.lm edllen beItl~8n: .~lmlJ1,]ilft. H~iI'~1 b!r Wi"'. rnsm.th<!il 0ItItI Y3§at 'Yildlilliil(. kaMi ~ ~!tI(I~WIi ~a~lk lfiin yllli~ '1BmiyIe..

'~~I!Ir~fIe!'e,!~!'ve!;lJ;l!Wll;I!'!m~~ml\'!f"~~,,~~Ii»;, De~t!Il~OO8. 9oIIa.,aOIy.ia I)S31111o }:: ~ IdfabinB [lrnRl1![~ [Elba'y!, da, da~8 ~1tIlI!!~1 d~ijirnall IrAWnlJlibabarnHil!OO;yiJ1I~if'ina~w~~baJls8irTt!Bk1ml1Ks3p~~ifii

b!l!il'!rnam~~rtl~, ;J: 6u ~1l!<!IC!~ V~~1n!I ha!:!!i!z ~~~ .:!e~!iCf.o-; r!'I!!![;(I,~~~!Fo:, ~1ilim! lE!e~ ~~:!Il~~n lI'1am :K-on~~, l;t~grn!lkO Nik;r~r ~~~~~~IJWiI~~ef!1~i! edllll1e~~~~r.r. J',~J!>d~~rnl!~~f'!!~.o!!! 'd~ !il<uraIIl1adllr':
~!IlJ

I!gm i3a~lilm!IlIIt1~'~ilI!I~Di'I'VlI'A.i'it.lli\O Cu~AI1Miil!~Qn GtJotaIlfuj)I l(.l!!:j~ ~e"~vo!CIPil.r!l!di~ iOlOgl\'!~a~ 'bir'fLl1l"'" ~twf!1U~, ~im:l~ ~<!! )I!!~ '!'e1fi!! ~.~ 3YJ!!m!~ ~~t~ "'ll3!le!\;I~ ~I ~_~ai!p!w! ~~mw~!m"
~J~ i<smdlilllB
B~

3C)iOOdBrsl!I bmDlIml'L l'I~eyin D~(iim"A.cI~tl.z IOOyfi)lIdsll;l bUylik ~1\3r,!m~~-H. H~~1ti KBtEimalliJtIl, '1:!i8&Q, '1,966J,1!:1H; G8rol! ,1li1tt8!il Giil5!iim ililda)ol'iii Halil: T~· w ~8tllkse ~ ,Ac;I~~iTiI~~E. ~~~ ~Iu ~Q ilSiU db !uly~tUlilil1Mdit: lbu I\r:inuiIa komlill ooytill$lyIe I~ IWgJ.~ l~pan~n, t:::!jljI~lr !l~~1 m ~Iil!t~rr" ell1'i~1 jj,~J'e:lJm ~fi!l·~eJ~'l~~~tlrn'!~$r .~~ l~~t!ml,~-!e~k~'(hi· !l;!l!liril!:. ~, B~lllSkederdsn [bhi!Ga~an31 t"B1llsil!l YaiJcI ~'1:8912.19!l"~):'dIF. 0iIln)\1!i Sla~~1 ~Elltll1tan,~
~ ~1!Il

ve'!!e~l~rmJ~

btl b!c:lmd'o ~m·GLre~fl:

~_,U

'~"SktITi~ I!d!!rimk

..

.

7' Ba~1fI OOSI!~ I:lOOba.:f'ln ClliI:lllluJiyBUm,l!ill'lbkutlaJruI ~fif>I!~ilfIdB 'PI Ofiui'kBmJ!I8kiI!BiiiJ ~Ii':IJin ,a~l.n::lJ '01, :yM!i:!ii)'la il:a)i!ifOjIilt, hu '~iilMi ~!iI'f, ~~~Il:imil ~ CI d~rn f~~ uu'kt!m~.~f! ~i!;lp!~rmGI! 'r<i~~!~1'1,err Ii!!!wllirl ~~un~ ,tllbmi!ll sil;lnn ,.ah;IJ~~,~1J,s~~ ~Ir ,8r~!~ m~rlndi3' Ayd~r;fu ~.:tDnB ga'!!:I!~!~~ ~1~{~~~lt.i,PJtunat~t3FBfIfldMA:yd!ndI~daJdI ,o.Wrn~·~~Ijjjjit ,~tg b8/ilm (;Ia. aJ1Il~t~ ~ UdildI, KQlfidist. D~l'IfIU~ ~, 'O!ifU ~ ytIn! ~ (Ciil!~r1!ililf'i!l ) iE:lI1il1e"®J! olrrr111 n .~~ e 'torum~l ~~Il'!) smnnur ,a.#;;1EI1i!i~,

~.Are~~,~ptr*l~'~l'!!!veillm~iIe~~,

n.

'dSI'ru,~,

~~~Vil'~~~llEIpt.eli!ftlBriilBfil~T.1hsl!iva=,li~BfIOOi!I fl949) Ok:Iu~n SOfii'"ill, IMilfOl!lIr rurJ~~ Kcm)'~ ,~,di\dllfilofl Twill!: T~iQ;Il~rli'mm ~lruiI!i~JliIi )\apiirn!;. eu g~e" 1iu!T!!leneooIlQ!l! ~O~mil!llr, El!'ie!!1J! ~K.llln ~QNI.II's!ar!b~1 Wl~II!!~1 (~~.1196(Jol' ~Pl!~~~i'l' '$;1»:11, af f@llr!!lIl!~1 se~ ~1g!~1 '\{1j~1!!4!! ~O~tI kl!llldl{ll lilr )'1lI1ii: IlEi~~1!1 [ls~ gelir. Sarl~11 G~r;lj'd!I '~OO7 ~lllnda ~~181!1 I~BtnlJll Qfisl iliilss:rtln~Ma MrnlBt Daf'lij;f ,,11Aihrrusi 8Bbiiiil IBr.I~lndS!'lsgid~lilir, ~llfamiil. dlitiJiilii; <';i1i1t.8l1r1 Im~~ '0I~j'j H~,~ IlJoi'it!ail ill! ~. !!:;l'Ii!:Jrojj(, 1a.1i!i!i"i, 'It.l!:li~!P~ni~A1ti!iid:, 1Wr:Il,i1i.:i~

~'i

n96"~

M!!~'ny" k!!li'.mpet;fenfo:ir~, 91 ;w.;eirl"f! Slrnl5lm.d:iI fol~n;!J

_iom

~r;i;jnrnias!I!;fn ~ljnd(~lmh hi1!1'[M!t

~rJllr!R!I

~JI'SiIJ

hv~~.!.Ol!.~li~ !l!:yI!!QU" ~ I1"lIIlUln":f81:!I'S~. Oemnn f'mli.M~~l'iM~d'eres, i'!'0!ll ~'o\!I!P ~'d~In;;lI~I\1l!lil ~Ii~! ~!ylelfgIU ~~m!~; ay~IIlKI!!'r.l~1!iI ~ DIlm'lIli~"bo;ilM1~~1 [kiyil.zall~gPi:lirlln~lbWilllnJTl3~'I";Izlcl ~ so~ Y!I oiild~n r.!!681 !epBleflM~!1 m~rn ~E;iiin hiiriia:SlmJ 1;lIt8~al glitall'li tllf ~~ir ~Iu OId~l!intil ~fOOm~, IH~1I.il1~ AttltUrI(lUim "]C):1iliJ1 ~~ OO'IitlMnlii yiljliirl!ai'ldiO!l ~e ~~~in!n muh~Ok:IL!b~ ~ ~u!~.
S,Owwr~,Ei~~!u ..,u~~~ ~~IMP,y~duk.O'~ ~ ~lla~!!l!! ~ ""ille[d'jjn !li!n. l~ugEin D~IIizJHl:lnlkt!lds, oiJlu'jrn, Mailma!.$!!'i'JrJn l!;pyJ~.Y!3I!i1Q!1IIC;8~m.~~. NlrnB~t!If. Ils!leml!!i )l8ilnil l'I3~tIl81f1 ~abJI1"i w Zilmsllb'iljJf:si :l'8IiiOOB~rr.M:fds, G~rn:ruW~!)lllrirn 0. ""mlll 1 ~1lNI(f~IIOJlBn lito k!imdl$Di O~ l!!:iJi:ii:'I~, ~rn 1!:Ooo!i~, ~OO1ll mli~ "'D'~~ "mJ(i'~[!fI~ (jlb1~. ifl!W!fii!eIl bi.I ~n~ d t\Ui~dlai ~ IlW:IIllru:arllUll!M lK&yd~U~f1f,

ta'IlIm iromhlUtrnll TWm. NiNzat E3Ol~liI ~EM"1JrIlB~!3rall' arllfii, ~~mGOOn~~lill:l\3n tilml1i~' ~'I: O!arn I:lm!mDaml:!aj! ,tl:lD§I~~i:I\yliii OUFmiJ§larh ~m' ~~ 1iIl~l1iilii I!~ rQ~mt!Mn! O!lilll'!!" Ib~nu Ij)ir sll~, ,I" m~s!e[O; 'ed~ten$Onrtl ~D~I.SO~ ~l~~~ me!1UO!~r!jk 'Q!~I!I; ~~ ~r!ttr1\en~ogfljf i;1rn1 ~~In! 'ole ~. Vild!llI!DlI ~tml~~ . . 1 01H~ I:lOOIflay ~IZ 'IlaiiikBmn ma~ Ila§kIaJan gQRne ~ klIJInsnttl!!l ~lilir'd""ll'lt ~,iilmif., Kava: ~DII Koi'FiLlt:!iilil"'0 Ha.Y.!!K.uwtlll!imtii G~~ltldmiiV&;fI a;['I'~nl 'OrsllMr:::!il 1:n!!!'I .~I'dm Th1~~Mire!etII'IJi ~eI!m~ ~~r !!II. sUM ,g!::il tL!rmll~. Ystnl:i!co!!'bl~ ~i'ile, e !!I!~!! ~e!li '~Uil M~e~si~ 'o!!!.1!~i~ lo4!o;ii!r OQ~~:!II ¢l!fal!r!~ Mhnds ~~ ~18k11l sssu d>l!li;;IblPparasmr gliM'el1lf11t'tIrr,. ~!ilts'::ssslin :il}!l3:JI ~,jftI BfIijfI Zii!II\an ~ ~'par.iI~I'Eltl!a!mli!lr. S;atiUnlll1l:Za.~i A!llo!!~e~ ~atfoon~' Alilll"iJ;flnli\a.l3ilIP',im, MLlMl'i'tfil Kama!p'f!l ~$~tU! 'ife:km~ ~~s!'nd~n er.etw1~M.~'O!~~~I!f!de,V!1!r:n~i!iII*· !I'!~n~Yldlr. I\I!U~~ru;!m, ~kEll~~II1!Ir1$m ~~II ~:;j;[:!I' I1l1tik~~ ~b.!I ~;iur!!C;3&;,Il1i1ldly.!!. !

aom~

,tir!mw~,

,S'B~f:erb e rlii kte

Dlrebolu (Narhdere)

Kayu
Iko,un
"ien,i cekernt: ad~ vie lI'iiId L

IPlliof. Dr~ Mehm,st AU ONlAJl Pamuklka I!e Olli1rlVersi~esi Ogreitim Oye'Si

ClirebollllJ (INal~I'Edeliie)r IUlldan
b~lrle:§ Nlesiyle

~1191'sil bag III b~r kioy ilken k:oyOnillll,el rbo,llgesi iiIli,n ediUme:sli lila g,e'I'In bell deiye

uzeriil'lle 11 '971 Yllllll'iJrI:la 7,5, km glu lI1eyi IilGie,kiiY:eniic,e k6yun UIlI'il, :van lima 'ta§~ndIY,e' ikii be~ I,d iylll iillil; iii a I ~Iille

~S!elferi:lefnk"lenill'mi§!ir. Osma:nll imlparawfil:ugul'\nun c
son
S8V'a§1

Bi ri nel d unya s illvaJ~,ula hi! 11[;;: ras Iride a

,r:d~.190B y~llmda MEt§)rU'~rye[ rej~rmi tel!<nilir yUlrll!rillngl€! klan dI'uys.a da Osma ni III I[) evl eli lii9i n ~'eMi!<!etlerinbla'~langl!lcl ,o~du.TrablliiJsiQa rIP6ava§l, Ballkan bo~ulil!J.I birbhiii1i kovala:dl. rOllkenin k:adel1~n~, elierillle ,91El9iireniMinsJt ve TeraKk~Oemijyemil~n k:adi'iOSUr ge:rn;.tecrobesl!Z:ve cOre~kjr TdL 1H~'rnlall"iml<B,nlamlrUn usWnde: idi..A1maniya'nmlsaiva~lli kazanacag~lndan emilill olanEnver ve arkads§lliaru sava~ SiOifQ!.II !1l,dal B;a~kaln Sava §i I'n ola ve 1877 ~78 Q.sm2m 1115~Rus Sava§il'ndia ~9i3,H's mi'nd~e} kaybeiUiOitmiz 'l:qpraklan gerii almaYiI' ummalktaydllillar. Osman'l ~h:u~Ometi hem;en sav8:e0ll girmre,yip, once $,e,JE!lrile[mlik"Ulalli!l tu. llalh;i!lJ e soma, biilindi~i Qz,er·e ~liIigm~119rdenka~arn 2 A.lmall1i sa;vla.§g~miS'l Canakb!e BogaZ!'nlll ger;e:~k, n~ooye'ye sll£i~n.dlil. Slma!nU DeVietii bu gemiletrrinsa~llnannd !Igllnl O biliid!rd i.. 8l1lJn~ru IEl1Iv,er Pa~a lire Altmanlar alralS~nd1ai Mo:ndr'os Mutarekesi'ni imzalamilJk z'l:li~rL!nda &!;aJ!d!. tert~pm€:nmi§i tmiza!1SeH1!d~. yu nl~Ju A_gl!ls~o<s1 '9 14 'te Bu Tu ~ie:lin tarrilhte lugra:d likJl1a.n,en biJyulk 'f:elilll~@tUi. :2 IEnver Pa§BIAl1'I'I81111arlal ,g~znbir arlt~1ll!lima imzil3;1affill§tll. Se{el'iberUktelii Tij~k:fryle halriilb "lie. bTti.lib birr vaziyeUe 8u anUa§ma ~~.e smanih IOMulanl'll11n O lk.omJUtas~, :l§dleta 'Q!l<itt Enver Pa~abirr aileden aynl~ anda ::2 iliil1§ii a.skere Almi1m Genelk'!!'!rmaYlna ib\a.g~anm!§tlil. A!~manlar aJlllilmalliasl ~eam,OIIIi] l~iDIil,emi~,b5y~eceocaklar nO Osmainli~1O·6i\1leU'nin iil:iran ewe~ s2Iva§!3I '9 irme$tn~ SiO[m'lliij]~I«i iSltiyoi1al'ld I. Niteldm, bilr suresc:mWl1Il lbu gemi~I!il:Ii.Turi!<: c;ooulcjugumda baz! YlkJI<, harabrevleri gi5rup, baJym.,g111 nda Karad~ni2:.'ea9~larak 1F!.ustl!ima~nlannl ",BalM bunlar I~imin evi ¥E!' ne~',en b5y~lelYi~l<llk?"diye all~ ~opa tuttu (2.:9! Ekim 1914). Olaiyol;an saclece! cover, sord:llIi~'Um zaman alldl~ g~mcevap ~1!iJydu :":Qi@ ~Ulml. Tatllat. va Cem~1 Pa:§alann haberi vanjllil. 8oyleo9 ,cmlarll n ogUlUe n seferbefnkte! kaJh::lllg~ lioin ooalK~arl Osmarl!! Dellr.e~~fiihllin s~ Qr!ffiili~ ol'dl.i!l.tlSlI!.! o!ayd'an !SO!il"Idi]1", i ki gun ScO,n il, 1 Kasmm'da IlRll!sla;r IKal~a;S!lfa"(I,a fl!I n '''Se'fie!iber~ i[kilt!€' ibily Ii:i k kay Iplar ve re I'lII sa~dllnlyage~!er: 5 Kasl m'da da ingi'lil:el1€ ve Fransa koylerde:!I1 birisi die Ibenim dogch..lglum Direbalu liid~. l Osmanll!1 Dw,lieij'fi1 e sava.:!i' iU'in le!ti~er. CumhuriY'I!l:t donermi nrt:il@'kia!dlyla Nali'ill,d'ere ke,y!], BilnTl'ld ,d1lllny'a !sav:aie<111Uirkffiye ~:Ci vahi~ml T n Dir!€ibolu EhJldan iI~esine bagh bir k5:y iken sonlll)~!ar ogurd'u. Topraki~aJnn be~tedolmUrnulV\e d Ito,y!] n a~e!t~olgeSl1 i~iln ecmmesi G~e!'f:ne 1'9i71ylillnclsJ 1 milyonaJ yiaJ~\Jn ,asl!rer I<aybeden TYI~iye sava~tan 7,5 km gu.neyinL1.eki Venice IIi\:OjfOnUn yanlillil!a.~a;~liIildll sos!lfall vie ,elkonomik o'amk llleri§1an bHr\l'mif\yelie (;tl~~I. VIe iki lbilJ!i.e~me,siyle beled iyeUk lhalilile gelen Til rik, ta liiihin~in ,en ,ag IIr ~artlan haiz antia!jlmlriSI olan beldey,e Yeni'ooRerr'ltad! veriloli.
II'
1

ooyun

_ .. .

Bi n nd igi giibi I Sar:aykJ5;y 'Ovasml sU!llaya!1ll B[lyl1k Me:l1lde~~¥l1lintcekel1lt yakllfillanndakl, bUglUfIIl<u'

sulama ka:llurliall'lInasu :s~ghi)fain.:egma&&rdern iUbaren [ k!.l!lzeye daglfilu clair b:~rvacU icel'isine g~ re,r. i~te bu vadin:ftn batu!um:!a, al1la paralel dl1arak:lU~nan, Oicluk.~: dar blr vadi i,cerisinde ,€:slki Dir,eboh,ill koyul tl'l.!lufillmakta.d ~r,. 1<6yOn bu~jufllldugu va.dfi 'G,ufllley ilccesl, yakm~alTlna kadar lu.zanmakla ,ollJtP. li~:sindelill wdinin hay,n ka!yna~j!I olan k{iQij}1!;bir QaryaJkma~taydl. t<oy I bu vadul1lin ,en ,dar yerlerlMen b:Tnnd~, hirnirin:e IPaml~1, bakmbir dlk. kaya blokll!.la:raslr:lda kll!.lrulmu~," DCilQusu '!Ie bat!s!11 tamamen daghkt!r. Etraftak!i da,gh!1I;: al;;ln~fdal .yam, ..;a~ II,all'dIIC •.z:eyilin 'VB •. 'I1Jn 90.1<lr::as~lianlafilbiHIi'Jlerrdfr: ,O!!€lItkle Uen.deres vil.di5!Jnebakan yama~rama ,~eylin aga~lemna~ QOksl k rasUiilmr. KaYOIn bulufil;Cj ugu Y'i!!Jdeki kaIYa,~alrdal<i insan eliiyl!e oy!lJlmu~ mil.:gara~ar.Oireoo1U'nu;n irk. ~@ha'l'daln iitiberen ~e:rle!iiimalan I o~arak leulIIan!~dIg~I!1II! ,g6s,rermek[ec3'~r.. K6,yufilllblll~1JI Mugu ye:~b~O n iQ1nsen derece ni!imOsait b1if m,e'\lk!]te!,l!kil ,e:tmesine ragmEJIn Uk. ve ,orl:a~glar yelrle!~meci I igin ~n teme ~ ijzeU igi oiliansavun rna, ~Ii!Myac!~rrlil,<ar~Uayacajk ni~ellikledir. l D ire bolu ism l, bu 9 il n k ulY'e nice k e I'illl ya'lk.!n~:awwn:dall:i!iii Tripolis ~e~rind:eln gelmekted~r, eskl An:adollu'dla. Gellioolu,.Tir,e!bolu, Inebolu cmeklerfnde o~du:gUIIgioJ 1iripolis adl dla.ru m9€'de Dilmiboh!.Ii'€klililil a~'m E§,Ur. Za.manla l1allk ar,as!ncla ~et VleS!onclai<i "u" harl'llend:e di[J~ell"EI!k ~mol~klifllde~ellafl'U1z edilmey,e O ba~lanm~~tlr. XVI. yiliz.'1lldan liitilballl~n but(jn:ar~iv b'~,~9:lerindeD~reb~lu" $el<ii~nde kiaydeciU mi~,ij ~f1 }<. m KOYiJIlnaic!llm amdl{j ~ Tlipolis ~shri X~!t, yuzy Ilia lkadar Hiiempolis: (Pamukkale)ile blriikte Dell'lizili oolgesimjeltlll 6:nem'llj Bizanis ~~elnirler~nclen b~lrisi~di. 16:uyijzYl!ldla'M fQrt; aklnilarilioolilmslooa :§E!hir harnbe halUne ge~ml~l!Jr: XI~t yU!zy~11 ba~lanndill Mende('le's nehri Bf2l~1irn:s'ma n Se:19UkJl:ulalr rasllinda S~ a n~fte'§kjl e~I~Yordll!ITripolis de •. UZLllri ~s[lre B"iZanS,'lri !slin,c:ie kaJl~~(2). Ancak Seicukiu .Dev~eti Mogo~: tah,ak~u mu aUlllnil gi,rd ik,iefll $'OIllJ9: YQ~alr.ga.roplanan T'(lrkm:e,n'~e!rzalmanla blilCi n fI,at! AliladblllllYlIIeil.e geQll1l:mer. B&ylece Tripol'ls, ve cevreSlll de iJjilrkil!erin e~iine '9ier;NIii o1du. liUlOOer sava~lan:;onu:runda hampo:lan ~eMi ~malrve~hya. etmeJR yeril1le bu YHkllmll~Bizaf1iS!§etnrriinin yam ba,ma yeni yer~e~'im alanlan kurdular. Bu yerh~§iim ail!ar:u~hr:fr cls:ft,erilerincli1Ka... ¥enice ,o1arak ~ gl9~mektedir ki, Ibugunklli 'lI"9n~ceke.i k;a;s~b~s-Id-I·r: Diili'e!bol~u. Yeni'oe'y'e '9lore d,alha ,e'sk~ blr Yle:rI!E!§l:m me~k.l!zjdir; INitekiml :XVI" ve XVill~l, y"UZ}f~ arda:l!Iliar~iiV U belgelernnde n~ifus~ da Dir,e'balu Yenfioe1den daha, ka~:abWII'kt~ r.15~O y~lIaJ'IWIday'~jp.lian bir taihrir.lil gor,e ¥enio~ :KQy033 I1!~Jnevel'S, ml[loerreg nQIJusa sahip ik.en Direbolu'da 9,;2: hane V,lEI' 34\ mucen'ed II11flfus o,turmaktadh"(3). 15,30~af~tJli Kanun~ Sulltan S[lleyman zamanll nda yapl~!rm§alan b~r tah~lr 'd'e iS9~ernic8~nifill nilfusu 16,2 he ne '!!Ie 44 mlj:i oerred e 911k,a rk!en.

Kaalir Gilzin

s'ij}rG[irid'~gYlnl~biiiyoruz. Dlenizli meffie:z~n~n dl$lnclla d,s!bbagh k: ya,p.~lllan tek ye r de Di rebolllu'dliJ r (9). 11845 '11 ilalrlna aiit bir 'JemeUiJJ8It defil:erinde lkoyd:e, Ibu~~narn emfltak \Ie. arazi sahiplsirl de ka£anc~n! ~endil Iba§l~na~:emin edienll:s:r oillallrak.k:aydedilml§llewdir.:. IB,lII deU€rde . Di r,eba~u'da b~r90klilar Ibahge ~eljii~nden b,ansedi~lmel<te·clilr k~. bugl(hl!, koy hallkl ru 111 9')~llI nlugulIilufili ~l§.tigaietti~11nar ye~i§til'iiQTIi:~~neaijt en eski bi~i~imdililik 'bu1845taliih1Iij' Tem~nllarl defte~i'dir; XV~I. yOZYJllclak~ taMr clefter~ecriho!e! ar yeti§tirclrJine' o dair Iii erharngi b~ir Ibng~ye rals~l!anmamakta!d ~r. B 1II dlUrumda fiI,al[rCI~ muh~:eme~en XV~it veya ,XVIII. 19In yO:zy!I~~rdal ba:;jllam:l§ Ol~l:igl)lnllli varsay.mak iimp, ecfer; N~lBk!imnsn n IIIilim;e~hural:l!J~u ss!bebiy!e Cumhuliyet dijnem~indemr~lbolu ~s:miNI~~lldere''ye 'gei\iTi!1 mi~,li,r. Djrellolu'dalk.i iIilUfus k;esaret~ni arl!hmn 'birdlige~ un;S'Uf de Clil ma 'gun1'enl kiuli1:.lIa:n Ipmardll~" "C8Vif'i8sindeki da~ myJ!eliil i~eyijrukJlien1n Cuma giu..ruterUi ka:sJmlma~~annl blr iJiireboillu'd!9J SElIUtl:alkve ihtiya}c~ail"tli ,o~anball, mail vel e:§iyar,21:ri1 buradan ~.€lm]n etmek, ha:yvanlanm ,dia Ilfla~ 1!ii;lJtm,all:i:.. QlI.Illlh!;;I, l'dci \Ie terzl ·esnalfu nola n gi'1iml di Iku§iam iiltiya~iarilin!1 kari; ~i·a~m·aklcinkloycle IPla3:ar ! kuruldiu~u gunlsl)1e geldilderi ;m!a'iillmaik.rtadlr. Nil~kiml !biU.duru mUlhrir die:fterJ:eriilll,e de yanslllml~Ur~15.2iO ta ~ilili cleffl1!fe 'gJor,e, biic~1 b%lzaf~1:lJir'E!lbo!llui~ " nilml .altlnda 86"Oa~11Ik bir verg~ tahiakiIJuk elmirilm~~tir(1(l'). 1571W!!ii ninde iburakalm 60(]1 a~~6~d~r. 118A,5'h!lr,(lle 124 hillJl'Ita o~lan [lIirebo,iu'lIi'IlIJfII nUfusu ~1914'eyalni Biliillilci dUlillya Sava~11a~fia~ili1del 150 hii neyi ge9mi~tir. XVL Yli]%;y!la nazaren XIDX. y:U:zydda. n~lfi.JJs'Ufill,g;O~mOf~dlmaslnllll1! ~sebeb.~ewe'Joo. xy~:,OZYllllda kll:COlk:b~rk6y ()man Buftdan'm,giiW~QEl' y Ibuyuiyerek zamalflla kwa ve IcaiZli'be merk!e~i Ihalinle g,elmi§ oilimlasidlr~ Adlil ga'een l"emet~:lJat(i:eftef11 d~e'IiIJerdgisuada Di('leiboh.J1 i~n~Ayd ~neyalle:~illi1dle D\eni~n k;a~ymakam~gl! ahilinde lBula~!e n kazis~ fii'i:l d muzi~fe Rarye-:~I:Mr!eoolu~ ,d'~nmel<t.eaiir(1 ~), Di~er b~r faiklor de ikO,~un lbullUndlui~l!iJ mevkiHn d!ah:afa:zilla nUi:!su iSUab edec:ek~ekilde gieni$!liemeye m[lsaiit allimalYI§ldli r. .

71i

Am:::ak ..XX,. yu.ZYII~akadar kOydeki ekOlilomik ve&lsyai~ h ayal! ni:sliilkra r ige rl si ndle o~d III 9 un u, kij 1<.1 U deg~§m.elerrirn meyda:nalg:elmeo'igin~ tal1imin. ,ediyoruz. Zat'911i1 impariiillto,rluk geneMnde Tu.rksosya,:11 hay,alg nd,a'ki sars ~nu esas itibariy~e 93s;ilNai ~ i:l!e ba§!laml§'~![, BUll sava§lln getiiroliJi ,etkcmomllk y,[ll< h~!m al911 el mlu" devlet v,etopl Ulm 10 nu nI aUu:ds n r u kalkalmaml:li'~I'r, FaJli;,alTilrk toprum:l!r:lI~rl eh1o:rlomik ve $()iSyal y,aIP,~slll1lia oldl[ilro:o[l da:meyu Barkan Sava~llan v,e L DGnya S8va~laJI indi~rmi~~!iir.H9nu:z, .Balkallili 'sa!va~law:~nm devlet \f\e'lO:p~lllI!mb!~lIi'!yesin:d)e:aJ9m!~ o~Klu.~IUI yam!!a1f~am~r e~IUmeden I, IlQOnya,$:ailla§.lnal gl[l~l(j bir Oil'dU ye'~1'.~tH'mn:e'k maksad Iyia halikllil~me~ ge9im vajs!~a!amll alan hayvan~all'i!na v,al'llncay.a: kadar ,e:1 kQnu~'mu~tUIr:, H'i:lUa y,uz,Yillliarolllr ygl!!J~amHl, bur aileden I~kiil u 'ki§;inin asikJe~e all~nmamaJs~ prens~lbi bo:zuiara Ie I. D.uny.alsa,va"§ln~aibir ailedeki !:lurronye~§k:ijn emek~enl1iJ a:ske:re 8111111<:1'gloril'lmekted~ r. B'lI yUlzden bi r'90k I~ I a~iiede e~~~k: n(ij.f~slun tamamm In sava§lartl:a~e,tm II':! Qi§mgoV!!1! roaiyl,ece h~rliOk oca k:lann SIOndiUg lJi bj'l:il'llmektediw. IN~~kim btl dururm Direbol!u koyi1lJ .i~il'ill de mG~he~e elmekte~i~ Bal! Kan Sava~lnd'a ","oyden bi~rQo.k: eHl<alfl! I~I i:dip g!e:ri gelmedliiligibi d 9 t Dl,linyal Sa,va'~1 nd!i11 ],0 civr:.l'mllil.da yel~k!in '€iI'kegin silah aitlna ahndlrgl!biminmeidetiiir .. Sunl!!almIJn '9091ll dijfillmemi~ve semrberllikle !jiel1i:it dlli~mO§lerdir.
1

ka ~lm!§.~a I r; K! SaC.i!JslY'un an ord u s u nu n Bab rd Alnadolu"da: ~h3!ndlelre!S:vadms~ i:J.OYiUn,ca i'~eri,edlig~ 'siralarda DJI',ebolu'nun dllrmmu hvC de i~a&ICII d.egUd'ir. 1J~l!fm cW~mi1§nililUs a:ul1'rnl~hsooya~ flaiyatsamllml§il, b&lKlnArnadolu'da oh:lU!lIU, ,g~b!1alll'l!a!k;i ,000!!a~ma da brlil§lam,I§,tillr:Nurus az:alm!asmm etkisi 0 kad1arrd!€l'in ,oil!mu§wr kl, II. Durnya s:ava~l~sonUllia kaJdar bir90k ta,r~aII1M eki!!emeciiijg:i, t:arla sa i'Hplerin~ Iil ta fl11allarma n tamp. ya:nC:I'II~k Usulullj'le ,skip,b[~k: insanlararad~~all1l biil'~nmekteclir+ Direbo~:u Ikoyu femmuz 19210'de Vtman ~alilileglil1di. YU:n8Jn iiQa'1iI Ik6yurn sosya:11e ekofllomik v hay,~bnd:asOin derece o~lL!miSil!zrol Qynad~. Halk her yaz Ibal~,evienne: ,gt)~mek i~~adlln~ yerrine ge~lmmedi. Yer yer mahisul kwdlnlal1l'lad~..'ViUI'1l:a1'll kuwettJ:eri ihtiya!;i ,gi!!Jyduklar! 1ffl~I'i' e~wa va !9!lda madclelel11ill1ezorla 'e~ kOyuyof~ard~, fakat halik:, '(unan i§ga.lil!fl~n g,eicic~ ,o!lldugu ria, bir gun 'geikrnl~p~dec€:~~€'liine hil:snll,yordU. g I§in i~i 'r.;;e!re~ ~rafll YUrn.lfiI: a~J~'Jilerinin de biLl kanaa!te d!lma~arld ~r, Oirebol~u koyundeki bazi l1~lrk.;e bilen YlUnallill ,asltlerilelJ'i.lumitsizliik VEl:~El:dlirg~n~liki~risinde bui§ga!~etaFaftar Q!'maci'~kla'r!n!~e,t:ilir gUn ,gudeoo~etr:ini kOyii(llere imd:e etm~§~er,G~. KOylUhilJ a~asm.da, k~t.:in ih,ni 'gelelrllerinden baz.1 Id§!l!!eir K!uya~y! m~~nyeile irt~b:at halind:e,~tiii, Sir defasln:da Kt:lilla.cYImm~ye kuwethl!11i Boce1< dag~im:j\aki Yi.JInan ka~aI'gah 11']8 bk baskl'ill dilzef1i~€dit€r; Ca~u~ma

Bhill'lcil dUll'ly,a sa.v,8i§uil8 O~lI"ebol!u~dallil.10dV81iln.da gell'l~ Ika~lr,ch. BunllaKliall11d:oll'l.eb~t,ell1i hlrka'i ki,~ oldu.

C;o.iu ~e'§hilii 'eep!heJlell'de,§:e:hii,t dlU1§ti .• DillI!!bohJ kCi,yirellflfru.IIz 192.iO''de, de, YUlfll3JfiI i§g,all~ll'ul!ig~lfdt ii.lna.n Y ii$gallini n kijy1liil sos:yall ve 'ek1OnOn1ik.ha:yaUnda ,e1!kisiis,on del1eee (l!I:LUiI'I'SIlJIZ oildur. H:aJlI<hery. ba:!jl
ev~ell'lilne gog.l1IIlek alli!§kan Ili9mll! yeriilG ~htiy,aq diuydu'kllaf1l l'IIiIa~iveya¥8 g:eli~c~o:ldwgunali b~1I' gin getiil1e'l1llled i .Yier yer Imrali'!:s'!J~ 'k:alldu·d:aIMlac:h. Yl!Jlnia!'ll fU.l!vveUe'ri
~,,1i11Ugil ",eken tall',8.fI l'iulllilan :as!lciel1eliin In

glidal rmaddBIe:riine :Io:rla ell kOYIUiY0l1'llanllll, Flalkat ba:lk~ Ywnian il§i9lalrinin iaskerl:eri. ilfl'lliits,izlliik ve

9Slkl1Upig~de()ek:lell'lnelfilall'lllycmtu.

die, Ibu IkiU1!a,a,Ue,ollmaJI:1Jl'lldlllll'. IDilreb·olllu 'koyilJ ndeki bUll l'Ulmk)ge 1ll1'lelnYUllln

ted'hl'!tinUic igerilsiinde b~: i§;sale taltaf1aJr o~madllklannll ve blUrgiln Igi~cef«jleriinli Ilcti,I!iUeJ1e, ·ifade ,elmi:§!lerdli.

Bu dururm IKOYUIiII:OO'S,yal bUnyesinde talhrlp edi:ci b.ir 'gel'i§meye yOI8J9fll'll~! koyi.ln ye:ti~'kil'ilie~'kJ€!Mi uZ!un $:[ilren saVa§lalldan g.en dijneme2J'k'en~ cephe ge:riSlln:del<i kOyl1n:de bllm;ktlgl 8filll1BSi, babasl, kard~i, ~a~ \lie '90cuk~,a s~ n8;9hll:: VEl I!l.IU~lld.a ii!:ha,geU IrI bir d

aqama ikad.aJ 80 rdrti. Kes!n a~lara.k bil[n memel<lie Iberabe:r, 'tllln!alrlh~!ar S..6 IkaYlp \l\e:rdUer, TOrk!I:€~del'!l de Ibir zeybek y.am:!~ncn, E:Fe~ergeriQe!kJi~lill'lI1ein yalra'~1 a~kada§laii'll ru go~OMm:edil:er:.Yarall~eybBl< ,c~varda:kii Ibir magamya. si:\l:kilianchysa:dal kan iz~e:rilil~~aki'p eden mGcaJciele igensine clij~mij~lerd~r. Yunan~l!lar zeyo~i I:nJicjil,llar.ZieybegJn i]!lerindJe' Q1 k:an Faillk!orlJl'mUIZ. iQ8 r~shlld!8 o'liu3:m Ii y:er ~:!JJtalrn mekh.lptan. klJllva~y~ milU.ye klJli\l'!.l'ederfnin ,g:eceyi koy 'I~uy,a.gider alh !91elin hasg:enn~ lill'i.inde~d~iJrkil!ler JMuihtiillri ~mamo9lu M~s'tillfa'l'illn ,evindls g:e9inj'iikr1!erilll~i b:u dOr:l:e'min OrOnleridlir. Cep!i1e ger,iisirM:le elul Kalan anl!:;lu:i liar. Zeyl:u~I<_~,era'ras! n'c!.a bul~un:aln Emilrogi!l,i : gell ~fil'ler ~'C~1iII bi~ok tud:J:n~B'r yakl~lmll§~u:.Aynca 'Qok ima,mo~!~u Mu!Sta~a1inrllfili dam:ad~l~diL ,e~le evliligifrn pelt:.y,aygllrl di'macilg! TU~kto;plumul1l.da, 1E!IIi.m:lIn:z.erirne ~lmam QQllilI~h.lisamrYI lJ~ak',a. u b~rdefll, fa~a lkadUil'lla e!V~enmie,o~aylan bl!J don:e:mcle gOWffilCiler ve, IDul~clakiask:e,ri matnltlemede yargllaY,llp ,allit~§i gijstermi~.~lt K()caJs~ saiva~ta,o~el'1l ,yocu'killil va lirullUI1!'B dli~erek. ~elThii~ ,e:mleJ. Imam o§lllI Mlus~afa1m r1I '9Oculksuz k_adml!!ar 90k d1eifaek>O:rlornik~~'IJuret£erdern o sl~rad:a13-14 ya§~iannda omanogllu Kadiir: ,~mcaIk dOI~i1!IY~1 ve yal§11emel(!h3,r~eevlenmekzcrundla evliil IbaloaSll1Mn lmezalrl!ill gorebiltdi.. Bu ol!layclan sionna.
i l,

'iiUn81I1lask.elril,eri lkoye gur'91'i€k bu~CInevleli~ ::=rl.~~le verdijller. TOPliak dernh birlk_a~ev dl'i!rlo'aah§ap elan bllltUn ev!er yand'll. Aynll ~~i Qe!kilip giderileG'kente,l<rar

yaptl~aJr. :2 y~ S¥I 'gleQen i§ga~l s!l!rasmda Yuoanhlar; II3 zaman zaman yerli I1!lalllukendi leh'lleuine kaza,nmalk:
i,~n: de bmillte~ellbi]slerde

lCu'liunidular ve p,~opasam:laj

yaipblar. Mcak yap~wklaruZlulUmler yuzOnd,en Turl!t top~lumtl n ala YIIJ nan ~I~a:r'al k:afl,11 d erlin bi f l!i'I,eifret
uyal1llm ~~tu(12),. ,Sirindil :(j(jtnya s BN8§!na Di ~e'()olil.!'dan 70 cW!i,8ImllJ1;c!a gelil~ katlld~l. Bunla,rosn donebii f,ernbirkal~ ki~i ,oldu. Cogu ,~e~i~lii cephelerd!€1 dlii'i'Uil. IBUt durll!'m ~Oyiiiln tmam uriyeUni a~li~. !reUci nIU~USUl!1l: yoldJlijg u tan m Uretim~nd:a, d u§!Ci§e s,ebep o!lldu. Kadir GOzin'in ifad!€ls,~ntego.r€ Direbo.lu'dalill Bi!rillllc~~ D,~nyaSav,a§ina k:a'~11a:nlar a~g!da }fer almaidaiCIlllr; l Kad ~rdalYI baZiI: frs:im'lle!i:haiti I'II!a:yacmadil. e~rk:~sm~ filii dasiJj't:a~e iSmliiYte:haJtltrlaySil'b~ll:mi~tL
O~A!!fJR!i: .E:!Uc!p~

Hilt!'ite:o ~
~I~d f.iI!!I!l IIflW M~~ ~~'-d ~[!IJPIJ

1\i!!1IlD~i D!i.LtmI!iI ~"HruliI~~!I1Il,

~_i
M4!!f!m!!d

IMMfIli~li.\nfn

~~,i~w!'i(;ifs;;iI~_~ :Kflrr&g~~ ;!ll!iri_in It)j!~ :RIb1~ 1~1I'i~1 Y&!i!iJ!;ro;IIe~ M~etJi,ljI!1il"!
I~~

~I

O'rnmbi'WI ~

.~!~

i'iIi!¢i ~iij!1>ilI~~ Si:t~!1U IMoI'!!i!!lQIAJii ~.~ Of:ll~~iill..:!~ !:;!'i'!!iii!I ~ffi'c¥.IJi;i M~~~ ~1~~\ifI~~W l(i\~nl~~~(\I!'i!<~~~} ~!~tml:lO'l,~tio'i'!I!!d ~I~'fiii'! 1ItNi1! '~~i!$O!Ifri ~~~ ~M~ OciHti~.\!Ii'I1n B;rj11~1 ~~ K(iM''i'iI~ !:I!i~! t!l!!I!Ii!¥I:$~~ . ~ 1~'eB !l,li;l!!Me;jiil;li !<.Ot$~

.~ t=illiJi'lmeolil OrMr kI;;a MeI'il1l'led'~ Batla!ill iHl~"~'Wm aaba$1 IBai#B;I3I118r'd~ tilIillllnl!d.

H.Q(Ia"nin !~;d,);

'flIDi.r

1i'I_

,aalJlSsarol<lrtIaR Omet""

JiI!I;!iII~MlORi' Ii!III(:i 1Mi)~of!!l'en? .Al!!!J!f;!!!'I!Il!~ MQliIll~AIl ~A1Ijp Ve!i'i'linl ~g,} ~~m "'~'[,2tafd~) j]1Ii~~oon M~ra(1~~ hII!Ia!;!) R~ 1iBl!!1t; (Reilflief'ot.en) '~b.ar I~ ~~.i)Bf MEi~n :bat==I' ~1zAhmed'~~M El.sl:la!ll) Hiad ~ Mllfll1l1ed {¢sw1!M'I1I~ kBrnBlmimI) _ HiIllhl~AI1

IBaij!aaalll;;ir'doo Hasan (;l. ~ T~k1HaalMl 11«i~!il SS~ i;oa-OU!I,~ :~'M~ l!istil~ Iu'Z\MI MuW(~I.' M!.Jss U.BJ'AII"~~man~r'm~l' 'KeIl18iLla!:'Wn ?

:Kllma1IaM.an '~
l~maLlaMaR

7 p !klllfd~

~Mirtlll1!1d1 ,II1Cl9IMOOmool Sr,jli:;rn;::n ZI~IImir!l If!iI!il Ibta!!!m, ~"9~ IKSfl3ll11J1 ., I~~ CXmsm~~lkMo~ lHam;a~lu i'IDIl ~Alldilltrr,bob"",) ,Hlr!dIf!l!oN!rr M~
1<i!f;I111l'IlMIS!ii~

,M<Ii!a.

Q\!;man

Dalial)

~:Mein_1

~Muhlli!ld

0rmL" :SU~rn'lrr.

MDiln\O!I

NJotllair 1 MeSl~lIa,blgo;, BA (ea'~bakanllilk J\JiiiVf), 1'D (liiliPIJ .[I~freriil) 369, 5.441; lDel'Leill~ 16'045, s, 116,;, Kepeci 2.64:5. s.22; Tame:tltuat 168.2, s.t, 2 IIF.A:kQakooa .AikQQI,KUlQuk Dell'1litzliialrihi, Isla,nbul,1945, s:J8.

ro .49

1

,

s.745; MJl\i1D (M~;tiiye Mlkam

1 'D 49, ~J'41tl.

P~r,5ipahijzM6" imam ""S" glilbli ve~gidefillTI!IJaf .2iOrn:~e!efbunlar:a daini IIde9ild~r; 5 lKA (Tal!)!.! \!'"'€ Kadastro Gene~MadOrij]~t)~'\I'I) ,10, 48" 160/lb. ~lle5Ja. 6 SA, .Ke~i 2645,. 5.21",22 ..

:3 B..A,TO'49. $;145. iI BA, TD438, eSI.fi3~;

a lD

48" s, il60/b. 9 DeifljiJ:l'dle&ti ~abak1!lklOOl'1!l)I$li,Inda It:I~ I~roo:nl Ha~~l)I., Dell':!liil!:I'ildel:albal!!.hl!; ~tlOnden !3ygi]ne). 15pa~1 2006. 1010' 49', 7'45, 'ihianc eii!:-defbar". yani 'tinoolki!al1~ir~e:rdege~miG!yei'il bu v'e:rgi io:alemfFli'1f'I~ber..;m!uiCeb.!~ bew:j~d-I Im!'lI]Omirtin" ka(ydl ria bak:~hlrsaAnado1l)1 E!'eylenbeyisiiirilllr1i be:ratl. ile i'h;t:las edildiQi anla~lllma~chlrr~ HI 'fem:ettuat 1682. :'3:.2 t21Bu kOll'l'uida bu. MehmetA!lii Ofllall, ~MI:lli Mij<lade~e~J:,e ICJii!i\eDolu Kfiyu 'ltEl "rfum'lan i\igali"'" OiSmaJnh DSlVn Dzeiline 'Makale:l~r-m~t!rm~lar; Ilsp~l"m. '19919. s,.2em~6'7 13 Yamr"lln nnnesal'Mn da,y.s. 14 Yaz.arr'in dedeosinin :kardesi

7'3

Kazadan lLivaya Geci§te
Vafd.· IDo!];.. 'Dr:•.M~Ya$a.r ER.TA:§
Pamul~k8ile OniV€[rni~~esi Ogl('l€:tim Oyesi

III•. ~bdintlalmlid dOllilemililJde IDe!f1lii::idiil'n~ln~ Bullldan,la;vas, v'e SaIl'8yk.a,kaz811Iarj iil-;ill!1e a~laeak :§ski'lde 11 B:3y~bfilnl heme~J1I baill Jl.dla uilliva':! (sanoak) :sta.tUsUine yu kseitililmiiitii~. a 118,84 Yllilliu:t'a<;811 kazas~ve '11,908,Ylhnld!a~se Ga'rbiiIIKaraag3G: (Aci~pa.,am)! k.8:Z8:SUlIUill Deniiiz:1 i"ye bag lanmas I 1~llle.s:mla.rnII!I'n ~[111 ylu:ZY'II,lln da.h:e:men IliJil~imlel'illDel'illi:z~:ii'lI1ifill O :s,on b UglU11l1 ku Sll1lr.la.FiIIGlnay-a ~I kmll§tl 1':•. re;:~vriiilse 19 24. 'Iillnds Diem izl ilJie bag la.nlml§!11 r, i
1

'6 §uba~18B3: Taril~II~! e:U'ra~y~lDevi~et Mal:bata.sl~

74

Osman!! Dei,l,leti:, 19'. yilzyllda uIusilaramsl1 ,geli~me~erin dee'ikis:l:yle bu~llk dCKnO~OIma!§3m ~,t~r. III.. MailmlJt: bilr y de:vJI'ind e ba~,layan ve Tanzi m SIlt: la h I,Z, ka:zanatn Iffiimrrmlar sony:oorncia. 1-1'. yiilZ:yu:IClalr1 beria,)'a,n ve e§fSW SIIIi1llf~i gibi yere~, Q'llCille:ri ortay,a, Clkaran adem-l Ime:rk,ezi:¥e~91sG~ SOfilral11dUilTm~" hemein her alanda Ika,h bit merkez:iiyetoi po:llitika Ibenimsenmi§tir. Bu dOl1lemdemerkeziye:~ ,egilim~eortay,al konan melikez. ve ta~ra bOrokmsiisindeki l'1eform!ar;,idan sistemde de IkoklO biir degi,llldiige yoill a.;;mi$,br. Tanzimat'la birlllk:le Idal1iallal1da ,onemli d\egi~iklikler yap II m Iitl'r. '1 840"la rda ujI'g ul WlIIaya kOil'la n ye n i du~en~emel'erin. geli$'til'il'mesi ve ,elKS!iikJi'k1enn 'gig:erilmesi senucu 1864 'Vilayet IN~ztlmnamelSi ve' diaha,so:nra da 1187'1 Yillilinda ~:d,are·:il mlCim~y,emly,e1; INi~mli!amesi U V c:rtaya koi'lu:l'mu§'tu f. ISIIJ nizam nam:e~ierle (il:u§il.uf'l.Jlan y,el'li yonetitm sJstemline gore i1ilke, viiaYEi't, sancek Oirv,a),kaza ve kay olmak U!!SI"eidarillbirimfere aynlm I;~b,. En bOyOk [danl biriim ,o:lan va v,all:blraf!ndanyone'men eyaletad deglfi,tirrerek: \lilayet ,oJmu§hul'. Sancalk aYl11!l1 iadil korUlmakla b:ililild:e lival adlnl almll~' ve ka,}limaitam yerineyflnetici olarak mUitasamf ta,yin eclilmi~l1iir; Kaza aynB'1Il korulirmlil'i, anesk, secim~e gOr8ve ge1 ,ell1 kaza mudu ru yerine melikeZil hli[klumet~araflndafillatE!'~an Ikaymla1k,am 'i:~Iba§ima ,geQmii;;Ur. 1)9111 bu donemcle, bilr ara lMente~e .sanca~ I'na izil b:a ghmml,sa d a A.yd In vili:ayeti n e ba'gh bi r kaza durumUIiI,d.adl r, ,Anea", 'yIlFVr,e:SindekiI<aza'iara gore daha 'gelt,mili olsn Denizii" 19.. yiizYli boyunca yapllan iidar:il duzenlemeilerde y;eterli ilgiyi gormem'i, ve uzun Ibirs(l:(re kaza oJarak: bu:al!\:ilmllihi'. ,Ss§:'ba kanll Ie 'Osmanll Af§ ivi!'l'I.d e eu lunan ri.':ylll D'evl,&t',elaH !liir mazbata, bu ia:lilllsiz:ligiiu;r!kJ!fa ViUrg ula"dlg I gib~ rlenizli'nlri nh;;in, ne zamaln, ve nas~I Illi'l;l'ftya donil~tiliru!l:d u~Unua~lrkJ~a aldadlllr:" K:llsacas Ii., m IOu mezbeta Denizlii'nin 19. YUZYI[~1fII ikincij yanslnda Iiiva olu§unul1I W! 't)olge:nil'l merkezi halina geR~inin hilkayesird anialtmaktadillr: Del11'izli'lnjnli~ o'lu~ slireci, Aydin vilayetinden tmeil'k'ezi !htillldlmel'e gonderilen ve A.ydl'f'llial bag 1I1I kazalalrdan Bell"gama" 'Qdemil!! \Ie l[)eniiZil'I1I:1n II'iivi (sllm::ak) olmaSll yani.lJndeld l:li'r yaZlryla beliilaml§itlr~,Bu talep Dahiliye Neza~tl'I'Id.e, incelemeyea.l:mm n§:.baMed1le:n O,cIM~11In Il!wru~masl i,;:nnsene de' 2 'SOOI bin kuruPlirl fmlal Imasratfi~ Q,la'cag ~ ve Ib U kada r ylUkun k'alrli'~I ana m alyac:agl:~ IbelirUlerek, Iel<lifin Ulf9UIiIiolmad!g url!a.ka rar v,e,nll'll'lli~Ur. Aydllil vllay6'tinden go~ijri,Hen 'tekll,i~ reddedilse de D:enizlililer,liva olma Isre,UillnlsurdurmU~lie!ldir. §iehl'in YOfleticrlelil, Isilal1blJ~',a, saYida IlDel'lizli'nin niQill lI'i,va 'l;Iok. olmas gerelk~~~inm izah eden mekituplar 'gOindererek lmerikezi hilkilmeti i'kl'l8J ,etmeye 9ah§ml,~lardllilli+ Sonundla:, Dell~lijden merl!i!e'ZEi yaz:llan mazbatalar va ils'risurii1'en onerller padi~a'hlln va digeli y,etkililelrin d ikkati ni oel!\;ml~~' ve kcmu nu Ii 'te:krar 9 Cindieme a IlnmaiS! IIn I s:a~11 im I §U f. DevleU, ,[I'enizUi'n in ~.M!!J a olab~~ecegililedailr ilma ,eden on:e!li iSEl', 9~md'€ki h,9ii Ibhji bag'h olduklaru IIiv,ah!llra U!lZiiI'k mesafede bullumm
1

eu

kazalla nn O'e'liliili'ye bagllanall'ak y,eIili bir idari bolge ciliJ§t.Ulrulm!a,flkriy;rfl. l:ltenizli'dem yapllan ol1El'rile:ril mallwl ve, tlll.mr~1 bu:I'an IL AbdUlhamil, konl!.!yl'a ilgiliibir iirad:e-isen~e 9!'kam"ll~I.r. Yenl !iva m n m u tntemel srm rtan, rn(Ufus, milllttafil ve gelh1erinin tesp:it edilmesini isteye:n pacuph, IDe:nizli'nin wah klan Qlkanlarak: ,Iiva statUsli ne yi.iksem:I'mes'irniin mUlffiklUf'I elup 01mad IIIIQI :konusunda ara,tll rrna yapll,lm:aslni emretmiil~titr. Bu dogllt!lwda; De!1!iil!liU'lIlin clmasllllalindle:; hangi liva k:aza, va na,l'lnyelerin 1b'lJraya l!I;atllla.cagll V'e burstarm sll:urlar~" D'llljI1Uls~ali:I" gelirterl; eskid!enaldlldan odel'lek miktarlaril run fliEl o~dugu ve Uva [e~kil ol:l!.!r:tdugutaldiroe §'ehlirde goreviie'rld'ir-ilecek mlUll(jirye~adliye, Ifflanye, :~etiyye V,e!;,zaptiye mem !lJlrlaru i~il1lne kadar m!asilra~ y,a.p'I~'acagI kenasunda Aydiln Vilayeti tsrshnclan bilr ca~I~ma, yaplllm I§tu; Aydlil VIII:aye1iiniin melikeZlil hOikumete v,erdigij bilgUier oldllkQa ol1lemllidir. Buna gore. 'Tanrlmatsonras!ndakl idaii dOzenlemelerde DeniZl'ilnin lkalzayapllmasll, ~hre Vel bOlgeye bilyiik bir Clarbe vurm.u~ ve lDenizJi'yi buyuk a:IQude ,g:erilelmi!i,Ur~ Be!fg:edEh eskiden durumulilun da h a liryi old u -i:fade ,ei:me,n :Dle'liiii2!lli'n~n ·l88,3; yl h 'ba~lnda, 26 .. 000 han,e VEl52.000 nufusa sahip o!du@u 1 ve y~~II k g,elil~,in in :2,5.:500 alb na ka r~ III k g!e:l(ji9 i beUrtilmelded:~r. Aydin vilayetinin kOl'luya i1i~kin rapoliunda, Denizli IlilJasma B I.Illdan ve lavas, kazalarl nIn ,eklenmesinin uygun olduglll belirtiil'mi§'tir. T'8'vas ka~aslnlil1.. Men~!!ie IrM'Isma IUzaklllglll32 sam iken Denizli';ye messfesi 7,5 seat dl:mas! ve Bultlan k~Sllflllfl dla I[)en~i'ye ,oIdu~oa yaMm bill' me:s,aied'e btlllllJn m as ~ Iboyhi1!! karalrm biir o!J:!IJ~lmasm:a yol au;ml~tlr. Aym:::al, b'l.!lik,i kiWImn eskl ta.hs,~satlaru,~t'op:lam71' 4 .132 itu ~11.1~, ~kie'n I[)e:niizli'nin ttval ,almasl dlllrumun.di31 bahsi ,g:e~ntal"lsisata 800.525 leurU:ii da ha ek ode ne k ve'ri I mesl nmn 9 er,eldig i 'b,eliirtilmi!jtir. ·Ka!Z,asmntan iQ]l1de olmakla berslber:! Denl!Zli'l1I]n IIvaya donO§'ti:irOlmesi hallnde Saraykoy nahiyesiin'in kaaa y,apilmasl; SaraykOy"'e ba,gll Kadl Koyunun ($imcliki Ba'badag il'ye'sinin) ise nahiyeye donUfti,:hlllmesi anerl'lmli§tlIr.Sara~koYi:ln kaza yapllma 611erisillilde:. nahiiyeli'l:in cog rSlfj kionumu y,f~, ticare~: ala n I nda ki '91elie:mi$,U'9Ii i:Ilerii su rOil mii!ilUl r. Merlkezi hQ,I!dllme( IIEI Aid In vi 10'11 a r,a'smd alki ye:tlll yazl§:mai~ann:oor:ruclUnda, [)enlizl~ye'haksl:zhilll.yapll~d'~g I 'lie DeilliizU'ni~n ~olk: d,e IH!i, 6ncedEHQ '~ivajya do.nQ-§lllrUt.mesmin gereki~i kabul ,edMmT§'dr. Belgede:ki bilgilere ,gore,. bUyuk!ugul v,e bul:undu:gu;t,er gOIl oniline ahnalr,ak dah,a 6ncekii vilayet di.izenlem.ell(H'inde Denizlitlin IlivA dimasil kara:!nIia,tlnlml~I' ancak. uygulama ,esnasmdla bimhlmey,en bilr sebeple, kaza olarak i:HlmkllllR'u~br, Btl dll.lrum. Oenizli'nin hem n{i.fll.!s,!lam de, ekonomisi 1'1,] oillu ms,uz e~I;<.plemi§VB yapII:lan idari dUz:enlemelel1den de beklenen fa:ydag:O\rulmemi~~ir. Yap,llllaln iincell:em,eler sonUClHl ci a:!, Dlenizli"'nin kaza olam'k, ib:rrakilmaSlf'IIln ~g~yr-ici.~ ,o1du~u vurgulam'il1II§, ve Denl'i~1 i'nin 'Iliva yapl! masl durum:undia e~o.lilom:~l1ill"l
~I~

_

_.."

¥
,~!!'!tIi'ii' ....4If;;';

16 ,§rubal1 8S3
,"~,

.... ~J~

.

Tarihl~ ;;;:Ulra~YI lDeV~et Mazbatasil

~l

,

canllallacagl" [irelimifl artacagil, h~neye b'WOlk: ka,tkl!ar sagillaya.cagi na limna:a,tgetirilm n~tilr. Yine.,€!l1rin kllsal sOredJe' ma;mur ha'l!e, ge!l:ecegl~i hSlikM'ISe'rvet ve tMJZUr kaaa i!'Iaca{~ IOlilgOrllllm(ID§'Ilul':. Yeni :nvfi re~ld:llinilil bOlyliik bir masraJf:a yol 8g,maslllna r,!glmen, liva olmasu hallin,d'B' Den[Zllli'lnin klsa ,silrede kalklnacagll, §ehnil1 v,e bBlgel1il1l bilyO!k kaZ13I1 r;;: elde edecegi, ,eldeld veril'ede sabit ,oldugu il9in IDeniizliil, Bul~d,ani 'Tavas 've Sar,a,ykoy kaza:lanmn k.ablllm!y'lla 188,3 Ylhl1lfll Ocalik aymda k,azahktal1 ';1 kallillaralk, gedkilTIi~o!sa dill Iliill,e! tatusul'le' yukSieltilmiitir. I[)aha s senra 1884 YlllUnda Cal kaz.as! ve 1888, yHm,(j!a ise Galiibi Karaa~a{c ~zasl n In [)en~2I1 ye ba§lal1lmas~ ne W Osmanhi'nm son yUiZ,ylllhndla hernen hernen [[)enizli'inil'lll bugOnkO ,smillrlaln ,ortaya CI !em! $'~llr, C~vril lse " '92,~, YiIIIlll1l.da Oel1liZil'Wye baalsl1I m'1,tl r.
I

Iklls,ad i ~alll"i:lh aQIS Ind an o,l,du.koai tiD yO k on em i
'l8!j1l11lulktadlf.Osmanll D.e,vls,ti!'nirl resml m:akaml!annln Vleirdig~ bilg~[riere b~kl~dll'gilrida; TanZi~ma.tsonraslnda 'bli(yUk b]rg:eriileme ya§a.yan IDefilizl~fiI1n kUlrtulu§u 1883 yrh ndalki bu Ika,rarl,a lolmu~'tur. Bu Ikarar ya'lmzca Denizlil'yi bir !Iiilfii merkezl hii.d'ine getinnekle kalmaml§j aynlll zamsnda, 1I~.,gie bolges,indelK.i Osmanll :lidasik donemil1in id!ari :slnll~l!anm likokten degi,Urmi,Ur. D:eni21i Iliva elurken, !jimdi:ye Ikadar higbir tarihi ge'9mi~i olma:yan yenl bir ida.11sa~a ,ortaya (i!llkmi§., bolgedeki SI mll1ar yemiden <;i!Zilmi~~ir. Btl s8'beple ds' bllQ1unkil D'snizli viilay,et.i'n in d1oglu§unu 1883 y 1!llma taril-nI!endiriilmelidir.

DenizH'nhil liv,a oll!!~5ijreci

§ehriln idlari. 505yall ve

Denlzli'de Yazhk Slnernalar
Mlehmet KORKUTALP
---

"

ISir hadise var can i~ecanan Clrraslnd',8J ~llk.i,ahanle 'fililm oynluyor bu ,ak,s.m VenUs ,8,ine:mI8slnld,.
ErliV',eJ, Cma[r'clakik:a~!abal

a:~llk!k.aip~ 81mlna.1«>1u:ntJlI C d8~aml~cnulildski mikrofcma yOk5!eik ses:~ekonu~uy'o.~chJ'. M!a'll;jinis~Ihsani'~'a.~lIktlglll §ehir tuwn,dan d{jnijyon~IIJI.$irvalnl~1 Musa, Ayna~ Ikavak" Kiremiillti maha!]llelerrliU:f€IIrI,g,e~mi'§;mu rika ba,lhQesilinin yarundlan l~ili.!§PI nar ve Fesli'glan mlatlaUelerind',ell1 ~,enUiba[g ve ,Kaiyanlk,'a cion mu§ve Cllllil:arla ~llkml~~III. Bugulil fil~milil~I~lk gumuy:dQ. Ada!m im:g ~n'1allu!1Ids,ldkllbk yashkl!ii! ner agaolll1lil y,aslanan sedlffldern dogrul~u levlrn iQil1leseslefl:di. "iJFIa:di 98blilk haZllr~8.IillI~n,fUmiinba~~amasllila az. Ikaldl. Tertemiz giyjinlmi$sal':llid biilr rnisalfirlige gkleroesine hU!lfianmi~~ oOOtJI~lan VIe,e~i l're ,s<inemaya dogru yo!a
M

CO~fmlJl~.tak:srrlinoforiln yanU'lgak:i ko~~u!laya.Yilllm ~§ :a~a.~iirllryilaminare!e:rin gorundilj;)lli Deniz:r-llg,On'l~ri¥di. §

~g[~ijru ~oo g

iyice

Setllinclil!:,'den tl'ak ~nca sadeoe

Y1e'§iUl<.ava1k:

Tele\lizyon hemJz '1aiamIMIZa'l1 !girmem[~lkom§u~!Jgun ~.yII)olm:ad ~g~y~lIan:JI, Uzun y·a\Z geooler~n.de hai~k:1 n en blllylu k:e~I'91ilIcesi ya.zll k s~nemaillardl. Oz:amanda yazlilksinemaia ~ Denizlli'ninsosya~ ya§:ammd;a bOyO I< yer ~ijItalF(h V1e yazll k: sinema 1~le:tmedli~l de meda :bir m.eslel<bLDerili~inin l1IilltJ~lI ria. g6web,iir hayli fazla yalzhksin,ema vard!, 6~yr:almy!erindenQuflara gell'lmfli:nOayba§ll: sapagllwu 111 gini~irlld9ki VeliliUs Sinemasu"IIIIKemal Bagba§lll" Ahme1: Ibgay,.lsm!Qii lle l1liQlerHve H:ijseyin Pa~a birliilk~e! ~~I!eti(;r,e:f'id'~. ~imdTI\'jf AlaW m Pa m~lnmeski belec'Hryenin
l

"

911ktl.

78

yan tara~!na Ibaikialn lov bahQs:sinde Alii Kul"UJIi! i§!leUigl Nur SUIi!,emas~vallfcl'Ii.Tiic8Iret. 'OdaiSiln~n eslkji sekmlerierinden IElm.~sBey ~€hl\ri9~m:j~eki kepSil!11 spar sai,onurlulI'! iOUJlulnd ll!91U yeude, Zafar Sine ma!:un!n .sahib1ydL HI~eil1lflenntln Y'3ml1lda $atHap Cemifnkl§hk: a "Ie yazh k Ce m. S inemailla.rlv.sudl.O!.ili1 an ntarn kar$!smcla cia Berkman baMesinclel~!k Sinem:e!s! 'Yard I. $imd~ ki Mlilmair S ~nan caclde:s,in~n Caiyba~1 tal!'a~llr1id,aln ghri~~ Hiiallil BUlh.il~!lun'!="erah Sil'll!emililsllydll. 'Y11neC!!1Brtla §~m~li E;ge oa~!s!nlln old'U9U )fer Cangi:: G,i] lok'a! ait Yerni Sinemalydl. H,e:mena mk,:asl nda ,cia yinle Ya121hlk bir sinema van.lli. Or;9IundJe, bir oYfilayan "1llmler 'aegli~ir eg,er~ulm ludarsa bilr hl8lfi1:aon '9(i Ii!
'oynardl.

en

Hliz:a bOZJulm!as~n diyltl ~I~a!aria 'IJutbJirtIIllmu§' dar "Ie SIl<J:~~ gok ma\ll~ boyah a;rik,8sl siy,a.h .111 u marsh k tahta sal1lcla'Jye~er. Tug!adatn ijrijlm(u~siy1ah QergweU. ooyaz bac!anall, fj:nij, y,anma,y ~ki~Me,&ahrne~i beyoo:. perde, Sandialytillerim a~msln.dayapllmll' klJ.dUbevey.a barakadaklii ma1':il1lE! daire~ii. I~tesim ya.il':hk sinemahlll1 h;;: ,(jle:kowliJ.,$:il1!.eman m '91i i§~nd'e ,oynaya,n vey·a r ,oynayacak dan ~I'mlerin afiileri il'e buafi~l:erin onund€, Ulit~,ta.dan yapl im!~ :bir bGrf'S. BUiferll ~n yan Inclaka,sa kasa, Za{'e~ Ga~:o:zlajru ,oIluMU,.6ulfeniniQlnde die IbtuWk ,o.'Oekier halil'llde,ay~e kabalk '~kird€!kleri Tileon~ardalil '9011;.az hll1dllloi.flshk giib~' QiS!le,zll:eroluI~du. '(az,~~:&;,

Swnem:ilJ~Cllar ~smaill.englell"li, Ahm:e~Tog!ay, lHIUSleyl~nPa~laI KemaIIBagiba:§:I~. (1"9519')

79

S~IM!!maJ~alroaki bOy'uk. egl~e~nce gekirdel< yel1r;u!!~ktl, en Elilliaz darmag:~na du~l<lliln ela n11!alr~!ll:kil!rdegi ~!im,diki ' Ata,Ujl~k ca~dcle$i,ozamanlki~eytan peza ru:clan ,caddenili! lb,a.§md:ak.i Flstlk'Clll Ka(!IImen ahrlards, Sev~nldildeld Ak~aYI n Buz:falOrika:s.lndia.n gelle:n kah,p' bil.1Z!llar !n~~rg!a~>Qcz k ' ~!~e~erij bunla~a soglllwll:urdu. Film arasmda satIIC!I.lar "VA!RGOOOZ.~ n~dah3ln ile blllnian satslrlar ve fil,8zo!Z kap.ak;~~1JIn ~pa:Ua.mraJk a,.;arlard I. Film makines~nin laln~er ism11 v,elrilen Ikl,,!Jtl!.!s!Jli1un icifi!:clebakl ~a elektrcl~iZ~' edlilmli§ ka'lllllld I ilkiT :kOmu'r ,~utruga. \fiellille.1il ,€:~ektr~kle cdltl~an an'k, buyuk bir I~II<, 'O~ kanr. IB,lI! i§!lk:arkadlalt!:i~onv,elks ayna. yalr"(J!i~l'ny~a ob;I~kli~e'verilflr ve (lb]eklme I§I'<. ars~lIfIda gecen negatif fi 1m IP,erdeye yans ~ rdl~. B u korn ulr 9u bu klillrl iii: lin ,alli'a!suu:Jal"di mesafe I!$i!k l~yna-9 ~n! oIUi~mas~:nda en n b[iyO'k: efkiend:L Bu fli,s>Cienll!e: U b'IllIk;II:::lIfIn aras Indaki Q mesafenin aiynen kOI"UIf'lmaSI elle, !'1ubuklar~1 bagh vida~a~f!n dijn(Mjl~QII me!siyh;! mO:mlkjlill1olulrou. Eg,er mak!lnist d!alglnh'kJa dom:JIf.irmeyli liIlnullursa !birden b~r,e IiI k kesillir pel\dle IkaJraru:r~ Seyn roille.r Imakj nn,s:ti~silk, yu 11 'lie maki n~st UiH< niilclallan yl a uya rul a rell. t7trilhl'8iroe 'filmier ,0 deloocede h.ay.a:tlm Iza gnrmi~I~i!di 1.;1 '9*.mJ91er, glunl€!roe kle'ndlir,erin~ 'mmleroe,'ki ka ral<,tiSr~er ye'fin e ker b:~lrb~wl ne 0 ~,ekiI die! elri IS8<s!emirierdL iEUilyl] k:ler ~:se,an k ba§~'arlnda y.aJH~!.a n sohbetlerde gitmeyenh~)re mmianlatn~ard'i. :[Ienizli ,dlel[)ilelrver :6!erLkmanl'ln 'H]MAYi~~1 ElIFAl SilmrmaS!liyWabai~layaf'll sililema gunf,eM aIltrnuiil1 YIUardla ~um ~Cilikiyedeoll!dug.1!.!'gi'bi yazillks~nemalal1a z~Ney,e ~lla§mlit!r+

o

FQt09ra~larrll sagla.yafi!~Y!ln 8ana MrUer l;I'e !~hsanEZigin'e~e~kkuredenz:.

K I1111 da biir al l§veMi, kill Fo~: SOllleyman ~n,arn

m:erkal:!zind:ek:i sine:ma

80

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->