P. 1
optik konu anlatım!!!!!!

optik konu anlatım!!!!!!

4.0

|Views: 1,927|Likes:
Yayınlayan: api-3765777

More info:

Published by: api-3765777 on Oct 16, 2008
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/09/2014

pdf

text

original

OPTIK

A ) Bu Ünitede İşlenecek Konular  Işığın tanımı  Işığın yayılması  Yansıma ve yansıma kanunları  Düz, çukur ve tümsek aynalar  Aynalarda özel ışınlar , görüntüler ve bunların özellikleri  Işığın kırılması ve kırılma kanunları  İnce ve kalın kenarlı mercekler. Bunlarda özel ışınlar ve görüntü özellikleri  Prizmalar ve özellikleri B ) Bu Çalışmalar Sonunda Şunları Kavramış olmanız gerekir :  Işığın nasıl yayıldığını ve yansıma kanunlarını  Işık ışını, saydamlık, ışık hızı gibi temel kavramları  Gölge ve gölge oluşumunun nasıl gerçekleştiğini  Düz aynalarda görüntü oluşumunu  Küresel aynalarda özel ışınların nasıl bir yol izlediğini ve oluşan görüntülerin özelliklerini  Kırılma kurallarını  Sınır açısı, tam yansıma gibi kırılma ile ilgili temel kavramları  Merceklerde özel ışınların nasıl bir yol izlediğini ve oluşan görüntülerin özelliklerini  Prizmaları ve bunlardan geçen ışınların izledikleri yolu C ) Soruların Özellikleri :  Gelme ve yansıma açısına bağlı olarak sorulan sorular  Küresel aynalarda ışınların izlediği yol ve bu aynalarda oluşan görüntülerin özelliklerine dayalı sorular  Merceklerle ilgili özel ışınlar ve görüntü özelliklerinden sorular  Prizmalarda kırılma açısı esas alınıp sorulan açı ve ışının izleyeceği yol ile ilgili sorular  Gölge ile ilgili olarak da tam ve yarım gölgenin büyüyüp küçülmesiyle ilgili sorular sorulmaktadır. D ) Son 6 yılda konuyla ilgili sorulan soruların dağılımı : 1995 FL EML DPY AÖL LGS 1996 1997 1998 1999 2000

www.testkulubu.com

OPTİK
Işık, ışık kaynağından yayılan bir enerji çeşididir. Işık olaylarını inceleyen fizik dalına ise optik denir.Işık ile ilgili sıkça karşılaşılacak kavramlar ise şunlardır; 1 . Işık Kaynağı : Işık vererek çevresini aydınlatan cisimlerdir. Çevresindeki cisimlere, herhangi bir etkiye uğramadan ışık veren cisimlere " doğal ışık kaynağı " denir.( Güneş ve yıldızlar gibi ) Lamba, mum gibi yapay olarak oluşturulan cisimlere ise " suni(yapay) ışık kaynağı " denir. 2 . Işık Işını : Işığın yayıldığını gösteren doğrulara ışık ışını yada kısaca ışın denir. 3 . Işığın Yayılması : Işık ışınları doğrusal yolla yayılır. Gölge, yarı gölge, Güneş ve Ay tutulmaları ışığın doğrusal yolla yayılması sonucu oluşur. 4 . Aydınlatılmış Cisim : Bir ışık kaynağından ışık alarak görünür hale geçen cisimlere denir. 5 . Saydam Cisimler : Cam, hava, su gibi , ışığı tam olarak geçiren cisimlere denir. 6 . Yarı Saydam Cisimler : Buzlu cam, yağlı kağıt gibi, ışığı kısmen diğer tarafa geçiren cisimlerdir. 7 . Saydam Olmayan Cisimler : Taş, tahta, demir gibi ışığı geçirmeyen cisimler denir. 8 . Işık Hızı : Işığın birim zamandaki hızıdır. Işığın hızı ortamlara göre farklılık gösterir.Işık; Havada : 300.000 km/s Camda : 200.000 km/s Suda : 225.000 km/s 9 . Gölge : Işık kaynağı önüne saydam olmayan bir cisim konulduğunda, engelin arka tarafı aydınlanmaz. Dolayısıyla engelin arka tarafında gölge oluşur. Engel arkasındaki hiç ışık almayan bölgeye " tam gölge ", tam gölge çevresindeki kısmen ışık alan bölgeye ise " yarı gölge " denir. Tam ve yarı gölge çizilirken ; Tam gölgeyi çizmek için, ışık kaynağının üst kenarından, cismin üst kenarına ışınlar

gönderilir. Işınların ekran üzerine düştüğü kısımda tam gölge oluşur.
perde
Işık Engel kaynağı Tam gölge

Yarı gölgeyi çizmek için ise; ışık kaynağının kenarından engelin çapraz kenarlarına ışınlar gönderilir. Işınların ekran üzerine düştüğü kısımda yarı gölge oluşur.
perde
Işık Engel kaynağı Yarı gölge

Tam ve yarı gölge şu şekilde görünür;

Tam gölge Yarı gölge

NOT : Oluşan gölgenin büyüklüğü, ışık kaynağı ile engel arasındaki uzaklığa, ayrıca, ışık kaynağı ve engelin büyüklüğüne bağlıdır.

YANSIMA
Bir yüzeye çarpan ışık ışınlarının doğrultu ve yön değiştirmelerine " yansıma " denir. Yansıma, yansıtıcı yüzeyin durumuna göre, düzgün ve dağınık yansıma olarak ikiye ayrılır. Eğer ışığın çarptığı yüzey pürüzsüz ise düzgün yansıma, pürüzlü ise dağınık yansıma gerçekleşir.

Düzgün Yansıma

Dağınık Yansıma

www.testkulubu.com

Gelme açısı yansıma açısına eşit olduğundan; Yansıma açısı =30˚ olur DÜZ AYNALARDA GÖRÜNTÜ VE OLUŞUMU Düz aynalarda görüntü oluşumu, aynaya düşerek yansıyan ışınların uzantılarının kesişmesiyle oluşur.

Yansıma Kanunları
Gelen ışın Gelme açısı N Yansıyan ışın Yansıma açısı

α β
O

α α
Cisim Ayna Görüntü

1 – Gelen ışın, yansıyan ışın ve normal aynı düzlemdedir. 2 – Gelme açısı, yansıma açısına eşittir. 3 – Normal doğrultusunda gelen ışınlar, kendi üzerinden yansır. NORMAL (N) : Yüzeye dik olarak geldiği var sayılan doğrudur.

Düz Aynada Oluşan Görüntünün Özellikleri;

AYNALAR
Üzerine gelen ışığı belirli kurallara göre yansıtan cisimlere ayna denir. Aynalar düzlem ve küresel olmak üzere 2 grupta incelenir; Aynalar Düzlem ayna Küresel ayna Çukur ayna Tümsek ayna DÜZ AYNADA YANSIMA VE GÖRÜNTÜ OLUŞUMU Düz ve saydam cisimlerin bir yüzeyinin parlatılmasıyla oluşan cisme düz ayna denir. Düz aynalarda yansıma, yansıma kanunlarındaki gibi gerçekleşir. ÖRNEK :Yandaki şekilde düzlem ayna I ile ışığın gelme 60˚ doğrultusu arasında 60˚ açı vardır. Bu A durumda ışığın yansıma açısı kaç derecedir? A ) 60 B ) 30 C ) 15

1 . Görüntü zahiri ( sanal ) dır. 2 . Düzdür. 3 . Ayna gerisindedir. 4 . Cismin boyu ile görüntünün boyu aynıdır. 5 . Cismin aynaya uzaklığı ile görüntünün aynaya olan uzaklığı aynıdır. 6 . Cismin sağı görüntünün soludur. 7 . Cisim aynaya hangi hızla yaklaşırsa, görüntü de aynı hızla yaklaşır. Kısacası, görüntü, cismin aynaya göre simetriğidir. NOT : Yansıyan ışınların uzantılarının kesişmesiyle oluşan görüntü zahiri, yani sanaldır. Bu görüntüler aynanın arkasında oluşur. UYARI : Yansıyan ışınların kesişmesiyle oluşan görüntü gerçek , yansıyan ışınların uzantılarının kesişmesiyle oluşan görüntü ise zahiridir. Düz Aynalarda Bazı Özellikler ; 1 . Bir düz aynaya gelen ışın sabit kalmak şartı ile, ayna α kadar döndürülürse, yansıyan ışın 2 α kadar sapar.
2

Ayna

α
D)0 2 . Kesişen iki düz ayna arasındaki cismin, bu aynalardaki görüntü sayısı;
n= 360 −1 α

ÇÖZÜM : Yansıma açısı, normal ile yansıyan ışın arasındaki açıdır. Aynı zamanda da yansıma açısı gelme açısına eşittir. O yüzden önce gelme açısını bulalım; x = 90 – 60 N x = 30˚ ( Gelme açısı )
30˚ I 60˚ A Ayna

bağıntısıyla bulunur.

n = Görüntü sayısı

www.testkulubu.com

α = Aynalar arasındaki açı. NOT : α = 0 olduğunda n = ∞ olur. 3 . Bir cisim, duran bir düz aynaya +V hızıyla yaklaşırsa, görüntü de aynaya – V hızıyla yaklaşır. Bu durumda cismin görüntüsünün, cisme yaklaşma hızı ise – 2V olur.

görünür. Bu durumda görünmeyen nokta A noktasıdır.

KÜRESEL AYNALAR
Yansıtıcı yüzeyi küre şeklinde olan aynalardır. Eğer kürenin iç yüzü yansıtıcı özellikteyse çukur( konkav ), dış yüzeyi yansıtıcı özellikteyse tümsek( konveks ) ayna denir.
Tümsek ayna
F M R F

ÖRNEK :

Çukur ayna

d

T

\\ \\ \\ \\

Asal eksen

Bir adam şekildeki gibi düz aynaya d kadar uzaktan bakarken aynaya x kadar yaklaşırsa adamla görüntüsü arasındaki uzaklık ne olur? A)d – x C ) 2d – 2x B)d+x D ) 2d + 2x

M = Merkez F = Odak noktası T = Tepe noktası f = Odak uzaklığı m = Merkez uzaklığı R = Yarıçap m=R
f = m R = 2 2

ÇÖZÜM : Adamın aynaya x kadar yaklaşmasıyla , adamla ayna arasındaki mesafe d – x olur. Bu durumda görüntüyle ayna arasındaki mesafe de d – x kadar olur. Adam ile görüntüsü arasındaki uzaklık ise ; ( d – x ) + ( d – x ) = 2d – 2x olur. Düz Aynalarda Görüş Alanı : Gözün aynada görebildiği alandır. Görüş alanını bulmak için, gözün aynaya göre simetriği alınarak , aynanın uçlarına ışınlar çizilir. Çizilen bu ışınlar arasında kalan bölge içindeki cisimler göz tarafından görülebilir. ÖRNEK : Yandaki şekilde G noktasından aynaya bakan göz hangi noktaları göremez? A ) Yalnız A C ) C ve D
Ayna
  

Merkez ( M ) : Küresel aynanın yapıldığı kürenin tam orta noktasıdır. Odak ( F ) : Merkez noktası ile aynanın tam orta noktasıdır. Odak uzaklığı (f ) : Odak noktası ile tepe noktası ( T ) arasındaki uzaklıktır. ÇUKUR AYNALAR

Çukur Aynalarda Özel Işınlar :
1 . Paralel Işın : Asal eksene paralel gelen ışınlar, odaktan geçecek şekilde yansır. 2 . Odak Işını : Odaktan gelen ışınlar, asal eksene paralele yansır.

G

D

M A.E

A

F

C

B

B ) Yalnız B D ) A,B ve D

M A.E

F

ÇÖZÜM : Gözden aynanın uçlarına ışınlar gönderildiğinde, yansıyan ışınlar arasında kalan bölgedeki ışınlar

Ayna
  

G

D

A

C

B

3 . Tepe Işını : Tepe noktasına gelen ışınlar asal eksenle eşit açı yapacak şekilde yansırlar.

M A.E

F

α

www.testkulubu.com

4 . Merkez Işın : Merkezden geçecek şekilde gelen ışınlar kendi üzerlerinden yansırlar.

M A.E

F

Merkezin dışında, sonsuzla merkez arasında, ters, gerçek ve cisimden büyüktür.

M A.E

F

5 . Herhangi Bir Işın : Işığın aynaya değdiği noktadan, merkezden geçecek şekilde bir doğru çizilir ve bu normal kabul edilir.Yansıma kanunu gereği ışının normalle yaptığı açı, yansıyan ışının normalle yaptığı açıya eşit olacak şekilde yansıma gerçekleşir.

4 . Cisim odakta ise; Görüntünün özellikleri: Sonsuzda, ters, gerçek ve büyüktür.

M

A.E

F

M A.E

F

5 . Cisim odakla tepe noktası arasında ise; Görüntünün özelleri : Ayna gerisinde, düz, zahiri, cisimden büyüktür.

Çukur Aynada Görüntü Çizimi ve Özellikleri
Çukur ayna önüne konulan bir cismin görüntüsünün nerede ve hangi özelliklere sahip olduğunu anlamak için, cisim üzerinden, biri asal eksene paralel, diğeri ise odaktan geçecek şekilde iki ayrı ışın gönderilir. Bu ışınların yansımalarının kesiştiği noktada görüntü oluşur. 1 . Cisim merkezden uzakta ise; Görüntü özelikleri: Ters, Gerçek, Cisimden küçük,  Odak ile merkez A.E M arasında.
M A.E  F

TÜMSEK AYNALAR Tümsek Aynalarda Özel Işınlar
1 . Paralel Işın : Asal eksene paralel gelen ışınlar, uzantıları odaktan geçecek şekilde yansırlar. 2 . Odak ışını : Odak doğrultusunda gelen ışınlar, asal eksene paralel yansırlar.

 F

 M

F

2 . Cisim merkezde ise; Görüntü özellikler: Merkezde, ters, gerçek cismin boyuyla aynıdır.
A.E

M

F

 F

 M

3 . Cisim merkezle odak arasında ise; Görüntünün özellikleri:

3 . Tepe ışını :

www.testkulubu.com

Tepe noktasına gelen ışınlar, asal eksenle eşit açı yapacak şekilde yansırlar. 4 . Merkez ışını : Merkez doğrultusunda gelen ışınlar kendi üzerlerinden geri yansırlar.

Gelen ışınla yüzey normali arasındaki açıdır.

α α

F 

 M

açısı: Kırılan ışın ve normal arasındaki açıdır. Kırılma Kanunları : 1 . Gelen ışın, kırılan ışın ve normal aynı düzlemdedir. 2 . Normal doğrultusunda ( dik ) gelen ışınlar, kırılmazlar. 3.  Işınlar az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşarak kırılırlar.  Işınlar çok yoğun ortamdan az yoğun

β = Kırılma

F 

 M

Tümsek Aynada Görüntü Çizimi ve Özellikleri
Tümsek aynalarda, cisim nereye konulursa konulsun oluşan görüntünün özellikleri aynıdır.

ortama geçerken normalden uzaklaşarak kırılırlar.

F 

 M

Görüntünün Özellikleri : Tümsek ayna önüne konulan bir cismin görüntüsü daima, zahiri, düz, cismin boyundan küçük ve odak noktası ile ayna arasındadır.

UYARI 1: Gelme açısının büyümesiyle kırılma açısı da büyür. UYARI 2: Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçişte, kırılma açısının 90˚ olduğu andaki gelme açısına sınır açısı denir. Sınır açısı sudan havaya geçişte 48˚, camdan havaya geçişte ise 42˚ dir. UYARI 3: Işınlar, çok yoğun ortamdan az yoğun ortama sınır açısından büyük bir açıyla gelirse, diğer ortama geçemezler.Bu durumda gelen ışın, aynı ortamda, gelme açısıyla eşit açıyla yansır. Buna tam yansıma denir.

IŞIĞIN KIRILMASI VE KIRILMA YASALARI
Işığın saydam bir ortamdan başka bir saydam ortama geçerken doğrultu değiştirmesine kırılma denir. Işığın saydam ortamdaki hızı, o ortamın yoğunluğuna bağlıdır. Yoğunluk arttıkça, ışığın hızı azalır. Kırılma indisi ( n ) : Işığın ortamdaki hızıyla ilgili bir kavramdır.Örneğin havanın kırılma indisi 1, suyun kırılma indisi 1,33 ve camın kırılma indisi ise 1,5 dur. Kırılma indisi küçük olan ortama az yoğun ortam, kırılma indisi büyük olan ortama çok yoğun ortam denir. Yani; ncam > nsu > nhava
N N N N

β

α
Kırılma Sınır açısı Tam yansıma

ÖRNEK :
I

normal

1
45˚ 45˚

X Y
Gelen ışın α = Gelme

2 4 3

açısı:

I.ortam II.ortam

α

Az yoğun Çok yoğun

βwww.testkulubu.com
Kırılan ışın

I ışınının X ortamından Y ortamına geçişte sınır açısı 60˚ dir. Buna göre I ışını hangi yolu izler? A)1 B)2 C)3 D)4

45˚

45˚

ÇÖZÜM : Şekilde de görüldüğü gibi I ışınına ait gelme açısı 45˚ dir. Bu durumda gelme açısı (45˚) sınır açısından (60˚) küçük olduğu için ışın az yoğun ortama geçer. Kırılma kanununa göre normalden uzaklaşır. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir. UYARI 1 : Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama bakıldığında, cisimler olduklarından daha yakında görünürler. UYARI 2 : Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama bakıldığında, cisimler olduklarından daha uzakta görünürler. Bu değişikliklerin nedeni ise, cisimden çıkan ışınların, yoğunlukları farklı ortamlara geçerken kırılmalarıdır.

Hipotenüse paralel gelen ışınlar prizmayı hipotenüse paralel olarak terk ederler. Işığın Prizmada Renklerine Ayrılması: Beyaz ışık prizma üzerine düşürülürse, kırmızıdan mora doğru sıralanan görünür ışık spektrumu elde edilir.
Kırmızı Turuncu Sarı Yeşil Mavi Mor

Beyaz ışık

Saydam olmayan bir cisim üzerine düşen beyaz ışığın tamamını yansıtırsa beyaz, tamamını soğurursa ( emerse ) siyah görünür. Saydam bir cisim üzerine düşen beyaz ışığın tamamını geçirirse beyaz, tamamını soğurursa ( emerse ) siyah görünür.

IŞIK PRİZMASI
Yüzeyleri birbirine paralel olmayan, üçgen kesitli saydam ortamlara ışık prizması denir. Prizmalara gelen ışınlar, kırılma kanunlarına uygun olarak değişik şekillerde kırılırlar. Tam Yansımalı Prizmalar : İkizkenar dik üçgen şeklinde, camdan yapılmış, kırılma indisleri 1,5 ve camdan havaya geçiş için sınır açıları 42˚ olan prizmalardır. Periskop ve dürbün gibi optik araçlarda kullanılır. Tam yansımalı prizmalarda bazı ışınlar ve izledikleri yolları şöyle gösterebiliriz. ( i = gelme açısı, s = kırılma açısı)

MERCEKLER
Bir veya iki yüzeyi küresel olan saydam cisimlere mercek denir. Kalın ve ince kenarlı olmak üzere iki çeşit mercek vardır.

İnce kenarlı mercekler

Kalın kenarlı mercekler

Kenarları ince olan merceklere ince kenarlı, kenarları kalın olan merceklere ise kalın kenarlı mercek denir. Merceklerde de tıpkı küresel aynalardaki gibi asal eksen, odak noktası, merkez gibi kavramlar vardır. Mercek ile asal eksenin kesiştiği noktaya optik merkez, merkez ile mercek arasındaki mesafenin yarısına ise odak noktası denir. UYARI : Mercekler ile küresel aynalar özellik olarak birbirlerine çok benzemektedir. İnce kenarlı mercek Çukur ayna Kalın kenarlı mercek Tümsek ayna Mercekler ile küresel aynalar arasındaki en önemli fark, küresel aynalarda ışın aynaya çarpınca yansıyarak geldiği ortama dönerken, merceklerde gelen ışın kırılarak diğer ortama geçmektedir.

45˚ 45˚

45˚ 45˚ 45˚ 45˚ 45˚ 45˚

i > s ( tam yansıma)

i > s ( tam yansıma)

www.testkulubu.com

Görüntünün özellikleri; Gerçek Ters Cismin boyuna eşit 2F üzerinde

MERCEKLERDE ÖZEL IŞINLAR
A ) İnce Kenarlı ( Yakınsak ) Merceklerde Özel Işınlar: 1 . Paralel Işın : Asal eksene paralel gelen ışın, merceğin diğer F 2F tarafındaki odak 2F F noktasından geçecek şekilde kırılır. 2 . Odak Işını : Odak noktasından geçerek gelen ışın , asal eksene paralel olacak şekilde kırılır. 3 . 2F Işını : 2F den geçecek şekilde gelen ışınlar, yine 2F den geçecek şekilde kırılır. 4 . Merkez Işın : Optik merkezden geçecek şekilde gelen ışın kırılmadan yoluna devam eder.

3 . Cisim 2F ile F arasında ise; Görüntünün özellikleri; F Gerçek 2F F Ters Cisimden büyük 2F den ötede. 4 . Cisim F Üzerinde İse: Işınlar paralel kırıldığından görüntü sonsuzda oluşur.

2F

2F

F

F

2F

2F

F

F

2F

2F

F

F

2F

5 . Cisim F ile Mercek Arasında İse; Görüntünün özellikleri; Zahiri Düz Cisimden büyük Cisimle aynı F 2F F tarafta ve ötede.

2F

2F

F

F

2F

NOT: Odakla mercek arasından gelen ışın kırıldıktan sonra asal ekseni kesemez. Bu tip ışınlar aşağıdaki şekilde olduğu gibi kırılırlar.

UYARI : Gerçek Görüntü: Merceklerde kırılan ışınların kesişimi ile oluşan görüntülerdir ve perde üzerinde görülebilir. Zahiri Görüntü: Merceklerde kırılan ışınların uzantılarının kesişimi ile oluşan görüntülerdir ve perde üzerinde görülemezler. C ) Kalın Kenarlı ( Iraksak ) Merceklerde Özel Işınlar: 1 . Paralel Işın : Asal eksene paralel gelen ışınlar uzantısı odak noktasından geçecek şekilde kırılır. 2 .Odak Işını : Uzantısı odaktan geçecek şekilde gelen ışınlar asal eksene paralel kırılır.

2F

F

F

2F

B ) İnce Kenarlı ( Yakınsak ) Merceklerde Görüntü Oluşumu ve Özellikleri: 1 . Cisim 2F den Ötede : Görüntünün Özellikleri; Gerçek Ters Cisimden küçük F – 2F arasında 2 . Cisim 2F de İse:
F 2F

2F F

F

2F

F 2F 2F F

2F F

F

2F

2F

F

www.testkulubu.com

3 . 2F Işını: Uzantısı 2F den geçecek şekilde gelen ışınlar, uzantısı 2F den geçecek şekilde kırılırlar. 4 . Merkez Işını : Optik merkezden geçecek şekilde gelen ışın kırılmadan yoluna devam eder.

2F F

F

2F

ÖRNEK : 2F uzaklığı 50 cm olan ince kenarlı merceğin yakınsaması kaç diyoptridir? A)–4 B)–2 C)2 D)4

2F F

F

2F

NOT : Kalın kenarlı mercekte F den, 2F den veya herhangi bir noktadan asal ekseni keserek gelen ışın uzantısı odakla mercek arasından geçecek şekilde yansır.
2F F F 2F

ÇÖZÜM : Önce merceğin F uzaklığı bulunmalıdır. 2F = 50 cm ise, F = 25 cm olur. Yakınsama hesaplarında uzunluk birimi metre olacağından ; F = 25 cm = 0,25 m olur. Yakınsama odak uzaklığının metre cinsinden tersi olduğundan , Y = F = 0,25m = 4 diyoptri Merceğimiz ince kenarlı olduğu için yakınsama +4 diyoptridir. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir.
1 1

D ) Kalın Kenarlı ( Iraksak ) Merceklerde Görüntü Oluşumu ve Özellikleri: UYARI : Kalın kenarlı merceklerde cisim nereye konulursa konulsun, görüntünün özelliği daima aynı olur.

ÇÖZÜMLÜ KONU TESTİ
ÖRNEK 1 .
perde top kaynak

2F

F

F

2F

top

Görüntünün özellikleri; Zahiridir Düzdür. Cisimden küçüktür. Mercek ile odak arasındadır. E ) YAKINSAMA : Bir merceğin uzaklığının metre cinsinden tersine yakınsama denir. Birimi diyoptridir. Yakınsama = odak uzak. Y=
1 f 1

Şekildeki ışık kaynağının önüne şekildeki gibi iki top konulmuştur. Bu topların perde üzerindeki gölgeleri nasıldır?

A)

B

C)

D)

ÖRNEK 2 . Düz aynaya gelen ışın yansıdıktan sonra nereden geçer? A ) K dan C ) M den

  K LM

B ) L den D ) K – L arasından Y f Yakınsama Odak uzaklığı (m-1)Diyoptri m

UYARI 1: İnce kenarlı merceklerin yakınsaması (+ )alınır. UYARI 2: Kalın kenarlı merceklerin yakınsaması ( - ) alınır. UYARI 3: Gözlük numaraları, yapımında kullanılan merceğin yakınsamasına eşittir.

ÖRNEK 3 . K aynasına şekildeki gibi gelen ışın bu aynada yansıdıktan sonra L K

L
60˚

N

www.testkulubu.com

aynasına geliyor. Işının L aynasındaki yansıması kaç derecedir? A ) 15 ÖRNEK 4 .
K I L

B ) 30

C ) 45

D ) 60

Şekildeki g,b, düzenlenmiş dik açılı K ve L aynalarından oluşan düzeneğe gelen I ışık ışını¸K den nK , L den de nL kez yansıyarak düzeneği terk ediyor. Buna göre nK ve nL kaçtır? A) B) C) D) E) nK 2 3 3 4 4 nL 3 2 4 2 3 ( 2001 ÖSS ) ÖRNEK 5 . İki düzlem ayna şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Buna göre KL cisminin kaç tane görüntüsü oluşur?
K L

ÖRNEK 7 . AB cismi şekildeki paralel düzlem aynaların tam orta noktasında durmaktadır. Cisim I. Aynaya doğru 25 cm yaklaştırılırsa, cismin her iki aynadaki ilk görüntüleri arasındaki uzaklık kaç metre olur? A ) 0,5 B)1 C)2

I.

A B 2m

II.

D)4

ÖRNEK 8 . Düzlem ayna önündeki bir adam ile görüntüsü birbirine doğru 40 m/s lik hızla yaklaşıyor. Buna göre , adam 100 metre uzaktaki aynaya kaç saniyede varır? A ) 2,5 B)4 C)5 D ) 10

A)2 C)4

B)3 D)5

60˚

ÖRNEK 6 . Aralarında 45˚ açı bulunan iki aynaya şekildeki gibi gelen I ışını I aşağıdakilerden 45˚ hangisi gibi bir yol 45˚ izler? A) B)

ÖRNEK 9 . Işık ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır? A ) Cam, hava ve su gibi ışığı tam geçiren cisimlere saydam cisimler denir. B ) Ay ve güneş tutulmaları ışığın doğrusal yolla yayıldığını gösteren olaylardır. C ) Bir ışık kaynağından çıkarak cisimler üzerine düşen ışık ışınlarının geriye dönmesine kırılma denir. D ) Görüntü yansıyan ışınların kesişmesiyle oluşmuş ise gerçek, uzantılarının kesişmesiyle oluşmuş ise sanaldır. ÖRNEK 10 . Çöldeki bir kişinin serap görmesinin nedeni hangi olaydır?

C)

D)

www.testkulubu.com

A ) Düzgün yansıma B ) Tam yansıma C ) Kırılma D ) Dağınık yansıma ÖRNEK 11 . Şekildeki gibi yerleştirilmiş KL cisminin görüntüsü nerede oluşur?

aynaya gelen K ışını yansıdıktan sonra hangi yolu izleyebilir? A)1 B)2 C)3 D)4

K L M F

ÖRNEK 15 .
X Y Z
40˚ 30˚

50˚ 50˚

A ) Cisimle merkez arasında B ) M – F arasında C ) F ile ayna arasında D ) M de

ÖRNEK 12 . Şekildeki gibi yerleştirilmiş K cisminin görüntüsü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şekilde bir ışının X, Y ve Z ortamlarında izlediği yol verilmiştir. Bu ortamların nX, nY, ve nZ kırılma indisleri nasıl sıralanır?
K F

A ) nX > nY > nZ

B ) n X < n Y < nZ

C ) nX = nY = nZ
ÖRNEK 16 . Bir ışın X ortamından Y ortamına geçerken şekildeki gibi kırılıyor. Kırılma açısı kaç derecedir? A ) 30 C ) 50 B ) 40 D ) 60

D ) nX > nZ > nY

I . Görüntünün boyu cismin boyundan küçüktür. II . Görüntü sanaldır. III . Görüntü aynanın içindedir. A ) Yalnız I C ) Yalnız III B ) Yalnız II D ) II ve III

30˚ 50˚

X

Y

ÖRNEK 17 .
K

ÖRNEK 13 .
P T F M

hava 20˚ ayna

4 3 1 2

20 cm

10 cm 10 cm

Şekildeki gibi yerleştirilmiş P cisminin görüntüsü nerede oluşur? A ) F de C ) M den ötede B ) M de D ) T – F arasında

K ışınının sıvıdan havaya geçişte sınır açısı 50˚ dir. Buna göre ışın aynadan yansıdıktan sonra hangi yolu izler? A)1 B)2 C)3 D)4

ÖRNEK 18 . ÖRNEK 14 . Şekildeki tümsek
1 K 4 2 3 P K O F

www.testkulubu.com

gelen bir ışın kırıldıktan sonra hangi yolu izler? İnce kenarlı merceğin odağı ile optik merkezi arasına yerleştirilmiş P cisminin görüntüsü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A ) Sanaldır. B ) Düzdür. C ) Boyu cismin boyundan büyüktür. D ) O – K arasındadır. A)1 B)2 C)3 D)4

ÖRNEK 22 . Tam yansımalı prizmaya şekildeki gibi gelen K ışını hangi yolu izleyerek prizmadan çıkar? A)I B ) II

K IV I

II

III

ÖRNEK 19 .

1 2 K

C ) III

D ) IV

F

O

F

3 4

İnce kenarlı merceğe odakla mercek arasından gelen K ışını kırıldıktan sonra hangi yolu izler? A)1 B)2 C)3 D)4

ÖRNEK 23 . Şekildeki prizmaya dik gelen K ışını prizmadan çıkarken hangi yolu izler? ( Camdan havaya sınır açısı 42˚ dir.) A)I B ) II

IV K
48˚

III

II

I

C ) III

D ) IV

ÖRNEK 20 .

P F

ÖRNEK 24 .
P M
Düz ayna

L F K

Şekildeki P cisminin görüntüsü odakla mercek arasında oluşmaktadır. Cisim odağa doğru hareket ettirilirse; I . Görüntü merceğe yaklaşır. II . Görüntünün boyu küçülür. III . Görüntünün boyu büyür. Yargılarından hangileri doğrudur? A ) Yalnız I C ) Yalnız III B ) Yalnız II D ) I ve III

Çukur aynanın odağındaki kaynaktan çıkan K, L, P ışınlarından hangileri dışarı çıkamaz? A ) Yalnız K C ) Yalnız P B ) Yalnız L D ) K ve L

ÖRNEK 21 . Kalın kenarlı merceğe F den
F

1 2 F 4 3

ÖRNEK 25 . Yakınsaması – 0,5 diyoptri olan merceğin cinsi ve odak uzaklığı ne kadardır? Cinsi Odak uzaklığı A ) İnce kenarlı mercek 200 cm B ) Kalın kenarlı mercek 200 cm C ) İnce kenarlı mercek 100 cm

www.testkulubu.com

D ) Kalın kenarlı mercek

100 cm

göz X, Y¸ Z, T noktalarından hangilerini göremez? A ) X ve Z C ) Y ve T B ) Yalnız Z D ) Yalnız X

ÖRNEK 26 . Bir cisim, üzerine düşen güneş ışığının tümünü yansıtıyor. Bu cisim, üzerine yalnız kırmızı ışık gönderilirse hangi renkte görülür? A ) Kırmızı C ) Siyah B ) Beyaz D ) Sarı

ÖRNEK 30 . Şekildeki O noktasından aynaya bakan gözlemci KL cisminin kaçta kaçını görebilir?
1 5 2 5

K

O 

Ayna

L

ÖRNEK 27 .

Normal

1 2 3 4 P

Göz Hava Su

A)

B)

C)

3 5

D)1

 ÇÖZÜMLER
ÇÖZÜM 1 . Farklı uzaklıktaki iki cisme teğet geçecek şekilde ışınlar çizersek, perde üzerine düşecek gölgelerin şeklini bulmuş oluruz:

Su içinde bulunan P cismine şekildeki gibi bakan bir göz, cismi nerede görür? A)1 B)2 C)3 D)4

ÖRNEK 28 .

 hava
su

L

hava

K

su


II

kaynak

I

Şekillerde havadan suya ve sudan havaya bakan gözler K ve L cisimlerini kendine göre nerede görür? K yi A ) Daha uzakta B ) Daha yakında C ) Daha yakında D ) Aynı yerde L yi Daha uzakta Daha yakında Daha uzakta Aynı yerde

Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

ÇÖZÜM 2 . Yansıma kanununa göre, düz aynaya gelen ışın geldiği açı ile yansır. Yani düz aynalarda gelme açısı yansıma açısına eşittir. Işının yansıdıktan sonra izleyeceği yolu çizelim;

ÖRNEK 29 . Şekildeki düz aynaya G noktasından bakan bir

Z 

T  Y  G X  

  K LM

Işın yansıdıktan sonra K noktasından geçer.

www.testkulubu.com

Doğru cevap ( A ) seçeneğidir.

olur. Bu durumda alttaki aynaya 90˚ lik açıyla gelir. Yansıma kanunlarına göre , normal doğrultusunda ( 90˚ lik açıyla ) gelen ışınlar kendi üzerinden yansır. Bu nedenle aynı yoldan geri döner. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 7 . AB cisminin yerinden oynatılmadan önceki ilk I. II. görüntüleri arasındaki mesafe 4 A metredir. Çünkü cisimle 1. ayna arasındaki mesafe 2m. , 2. B aynayla da 2m. olduğundan, iki görüntü arasındaki uzaklık 4 m 2m olur. Cisim 1. aynaya 25cm. yaklaştırılınca, 1. aynadaki görüntü de 25 cm yaklaşacaktır. Ama bu durumda 2. aynadaki görüntüde 25 cm uzaklaşacağı için mesafe değişmeyecektir. Yani 4 metre olarak kalacaktır. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 8 . Kelime oyununun çok iyi kullanıldığı bu soruda, dikkat edilecek nokta, adam ile görüntüsünün birbirine doğru 40m/s hızla yaklaştığı yani adamın tek başına hızının 20 m/s olduğudur. Bir başka ifadeyle, adam aynaya saniyede 20 m yaklaşınca, görüntüsü de 20 m yaklaşıyor. Yani adam ile görüntüsünün 1 saniyedeki aldıkları toplam yol 40 m oluyor.Bu durumda 100 m lik yolu adam; Zaman =
yol 100 = = 5 saniyede hıı 20

ÇÖZÜM 3 . Önce ışının izleyeceği L 30˚ yolu ve yansıma 30˚ kanunlarına göre N 60˚ yansıma açılarını 60˚ 60˚ bulalım; K Şekilde de görüldüğü gibi ışının L aynasındaki yansıma açısı 30˚ dir. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir.

ÇÖZÜM 4 . Tıpkı 2. ve 3. sorularda olduğu gibi yansıma kanunlarına bağlı kalınarak ışının izleyeceği yol çizilirse, hangi aynadan kaç defa yansıdığı rahatça bulunur. I ışınının izleyeceği yol şöyledir; Şekilde de görüldüğü K gibi I ışını K aynasından L 4 kez, L I aynasından ise 2 kez yansıyor.

alır.

Doğru cevap ( C ) seçeneğidir. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 5 . İki düzlem ayna arasına konulan bir cismin görüntü sayısını bulmak için , Görüntü sayısı = aynalar arası açı − 1 bağıntısı kullanılır. Bu durumda; Aynalar arası açı = α = 60˚ dir. Görüntü sayısı =
360 −1 = 5 60 360

ÇÖZÜM 9 . Seçenekler dikkatlice okunduğunda aranılan cevabın C seçeneği olduğu görülür. Çünkü, bir ışık kaynağından çıkarak cisimler üzerine düşen ışık ışınların geriye dönmesine kırılma değil yansıma denir. Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

olur.

Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 6 . I ışınının gelme açısı 45˚ olduğundan yansıma açısı da 45˚

ÇÖZÜM 10 . Gök kuşağının oluşması, çölde serap görme gibi bazı doğa olaylarının esas sebebi kırılmadır. Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

I

45˚ 45˚ 45˚

www.testkulubu.com

45˚

ÇÖZÜM 11 . Cisimden gönderilecek paralel ve odak ışınlarıyla, görüntünün nerede oluşacağını bulabiliriz; Çizim sonucunda da görülüyor ki, görüntü M – F arasında oluşur. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir.
K L M F

Şekil üzerine bir normal çizerek kırılma açısını bulabiliriz. Kırılma açısı ; 50 + x = 90˚ x = 40˚ olur. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 17 . Önce ışının düz aynadaki yansımasını bulmalıyız. Şekle bakıldığında yansıma açısının 20˚ olduğu bulunur.20˚ lik bir açıyla ortam değiştirmek isteyen ışının gelme açısı ise 40˚ dir. Havaya geçişte sınır açısı 50˚ olduğundan, bu ışın ortam değiştirebilecektir.

ÇÖZÜM 12 . Çukur aynalarda F ile ayna arasına yerleştirilen cismin görüntüsünün özellikleri şöyledir; Ayna gerisinde (içinde ) Düz Zahiri ( sanal ) Cisimden büyüktür. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 13 . Cisim tümsek ayna önünde nereye konulursa konulsun görüntüsü daima, zahiri, düz, cismin boyundan küçük ve odak noktası ile ayna arasındadır. Bu bilgiden yola çıkarak; Doğru cevap ( D ) seçeneğidir.

Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçişte ışınlar normalden uzaklaşacakları için ışının izleyeceği yol 4 numaralı yol olacaktır.
K
hava 20˚ ayna 20˚

40˚

Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 18 . İnce kenarlı merceklerde, cisim odak ile ayna arasında olduğu zaman görüntü; Zahiri, düz, cisimden büyük, cisimle aynı tarafta ve ötededir. Bu durumda seçenekler içerisindeki yanlış seçenek D dir. Çünkü görüntü merceğin diğer tarafında değil , cisimle aynı taraftadır. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 19 . Odakla mercek arasından gelen ışınlar kırıldıktan sonra asal ekseni kesemez. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 20 . Kalın kenarlı merceklerde cisim nereye konulursa konulsun görüntünün sahip olduğu ortak özellikler vardır. Bunlar; Zahiridir,Düzdür,Cisimden küçüktür,Mercek ile odak arasındadır. Cisim merceğe biraz daha yaklaştırıldığında bu genel özellikler değişmeyecektir.Ancak bu yaklaştırma sonucunda cismin boyunda ve merceğe olan uzaklığında küçük de olsa değişmeler olacaktır. Bu değişiklikleri daha iyi görebilmek için şekil çizelim;

ÇÖZÜM 14 . Tümsek aynalarda, asal eksene paralel gelen ışınlar, uzantıları odak noktasından geçecek şekilde yansırlar. Ve şekildeki 4 yansıyan ışından sadece I numaralı ışının uzantısı odaktan geçer. Doğru cevap ( A ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 15 . Kırılma indisi, ışığın ortamdaki hızına, hızı ise ortamın yoğunluğuna bağlıdır. Aynı zamanda paralel yüzlü ortamların kırılma indisi açıyla ters orantılıdır. Burada X ortamındaki açı en küçük olduğundan bu ortamın kırılma indisi en büyük, Y ortamındaki açı en büyük olduğu için de kırılma indisi en küçük olandır. Bu durumda ; nX > nZ > nY olur. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 16 . Kırılma açısı, kırılan ışın ile normal arasındaki açıdır.

30˚ 50˚ x

X

Y

www.testkulubu.com

P F

Cismi biraz daha yaklaştırırsak;
P F

Şekilde de görüldüğü gibi görüntünün genel özellikleri değişmedi ama görüntü hem büyüdü hem de merceğe biraz daha yaklaştı.
Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 21 . Kalın kenarlı merceklerde odaktan veya herhangi bir noktadan asal ekseni keserek geçen ışınlar, uzantısı odakla mercek arasından geçecek şekilde kırılırlar. Doğru cevap ( A ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 22 . Tam yansımalı prizmalarda kırılma kanunlarına göre K ışınının izleyeceği yol böyledir.

yansıyacaktır. Düz aynaya da 90˚ lik açıyla geleceği için oradan da kendi üzerinden yansıyacak ve dışarı çıkamayacaktır. L ışını : Odak noktasından çıktığı için asal eksene paralel yansıyacak ve düz aynaya 90˚ lik bir açıyla gelecektir.Düz aynaya gelen ışın kendi üzerinden yansıyacak yani asal eksene paralel şekilde çukur aynaya gelecek. Buradan da tekrar odak noktasından geçecek olan ışın düz aynaya çarpacak ve yansıma kanunlarına göre gelme açısına eşit bir açıyla yansıyacak ve dışarı çıkacak. Doğru cevap ( A ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 25 . Yakınsama değeri negatif ( - ) olduğu için merceğin cinsi kalındır. Odak uzaklığı ise; Yakınsama =
1 1 ⇒ 0,5 = f f

f = 2 metre = 200 cm Doğru cevap ( B ) seçeneğidir.

K

ÇÖZÜM 26 . Güneş ışığının tamamını yansıtan bir cisim üzerine düşen kırmızı ışık yine kırmızı görünür. Doğru cevap ( A ) seçeneğidir.
I

Doğru cevap ( A ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 23 . 42˚ Önce prizmanın 42˚ 48˚ K açılarını bulalım daha sonra da 48˚ ışının izleyeceği II yolu çizelim: Yapılan çizimlerle de görülüyor ki, K ışınının prizmanın karşı yüzeyine geliş açısı 42˚. Camdan havaya geçiş için sınır açısı da 42˚ olduğundan ışın yüzeye paralel ilerleyecektir. Yani II numaralı yolu takip edecektir. Doğru cevap ( B ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 24 . P ışını : Düz aynaya P L geldikten sonra yansıma kanunlarına M F K göre yansıyacak ve Düz dışarı çıkacaktır. ayna K ışını : Çukur aynaya asal eksen üzerinden geldiği için kendi üzerinden ÇÖZÜM 27 . Göz, cismi, kendisine ulaşan ışınların uzantısında görür.
Normal


3 P

Göz Hava Su

Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

ÇÖZÜM 28 . Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama bakıldığında cisimler olduklarından daha yakında, çok yoğun ortamdan az yoğun ortama bakıldığında ise cisimler olduklarından daha uzakta görünürler. Bunun nedeni ise kırılmadır. Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

www.testkulubu.com

ÇÖZÜM 29 . Göz üzerinden aynanın iki ucuna ışın gönderildiğinde, ışınlar arasında kalan kısımlar gözükür, dışı ise gözükmez. Şekilde de görüldüğü T  gibi, Z, Y ve T görüş Z Y alanı içerisinde, X ise bu   G alan dışındadır. Bu X   nedenle X noktası görülemez. Doğru cevap ( D ) seçeneğidir. ÇÖZÜM 30 . Gözden aynanın iki ucuna ışınlar gönderilip, bu ışınların yansımalarının arasında kalan bölge görünür. Bu durumda cismin
3 5

..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... .....................................................................

TEST 1
1 . Şekle göre K ışınının yansıma açısı kaç derecedir ? A ) 35 C ) 70 B ) 55 D ) 110

35˚

K

K

i

O 

Ayna

görünür.
L

Doğru cevap ( C ) seçeneğidir.

ÇALIŞMA NOTLARI
..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... ..................................................................... .....................................................................

2 . Düz aynaya gelen ışın yansıdıktan sonra nereden geçer ? A ) K dan C ) M den

  K L M B ) L den D ) K – L arasından

3. Çukur aynada tepe noktası ile odak arasından geçen K ışını yansıdıktan sonra hangi yolu izler ? A)1 B)2

4 M 3 K F 2 1

C)3

D)4

4.
F

K

www.testkulubu.com

Şekildeki K cisminin tümsek aynada bir görüntüsü oluşuyor. Bu görüntü için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ? A ) Düzdür B ) Sanaldır C ) Cismin boyundan küçüktür D ) Merkezle odak arasındadır. 5. Tümsek aynaya şekildeki gibi gelen K ışını yansıdıktan sonra hangi yolu izleyebilir ? A)I 6. B ) II
III II I K IV

9 . İnce kenarlı bir mercekte, odak noktası üzerine konan bir cismin görüntüsü nerede oluşur ? A ) Merkezde C ) Odakta 10 .
hava

B ) Sonsuzda D ) Odak- Merkez arasında
1 3 48˚ 4 2

I

C ) III

D ) IV

I ışını için prizmadan havaya geçişte sınır açısı 42˚ dir. Buna göre ışın hangi yolu izler ? A)1 B)2 C)3 D)4

K 45˚ X Y X Y 60˚ 60˚ II IV III

I

Şekil I

Şekil II

11 . Odak uzaklığı 20 cm olan ince kenarlı merceğin 40 cm uzağına bir cisim konuluyor. Cisim asal eksen üzerinde olduğuna göre görüntü ile cisim arasındaki uzaklık kaç cm’dir? A ) 60 B ) 80 C ) 100 D ) 120

X ortamından Y ortamına 45˚ lik açıyla gelen K ışını şekil I deki yolu izlemektedir. Bu ışın 60˚ lik açıyla gelirse şekil II deki yollardan hangisini izler ? A)I B ) II C ) III D ) IV

4

12 .
 2F

K  F  F 1 2F  2 3

7 . Bir ışın X ortamından Y ortamına geçerken kırılıyor. Gelme açısı 60˚ , kırılma açısı 25˚ olduğuna göre sapma açısı kaç derecedir ? A ) 25 8. B ) 35 C ) 60 D ) 85

Kalın kenarlı merceğe 2F den gelen K ışını kırıldıktan sonra 1, 2, 3, 4 yollarından hangisini izler ? A)1 B)2 C)3 D)4

hava su 60˚ 45˚ 1 2 3 60˚

Sudan havaya geçişte sınır açısı 48˚ dir. Buna göre 1, 2, 3 nolu ışınlardan hangileri dışarıya çıkabilir ? A ) Yalnız 1 C ) 1 ve 2 B ) Yalnız 3 D ) 2 ve 3

13 . I – İnce kenarlı mercek II – Prizma III – Çukur ayna Güneş ışığı yukarıdaki optik araçların hangilerinde renklerine ayrılabilir ? A ) Yalnız I de C ) Yalnız III de B ) Yalnız II de D ) I ve II de

www.testkulubu.com

14 . Bir cisim üzerine düşen güneş ışığının tümünü yansıtıyor. Bu cisim üzerine yalnız kırmızı ışık gönderilirse hangi renkte görülür? A ) Kırmızı B ) Beyaz C ) Siyah D ) Sarı 15 . Bir düzlem aynaya gelen ışına dokunmadan, ayna 10˚ döndürülürse, yansıyan ışın ilk duruma göre kaç derece sapar ? A)5 B ) 10 C ) 20 D ) 40

A)Y + F = 1 C)Y - F = 1

B)Y . F = 1 D) Y=
1 F2

TEST 2
1. Birbirine
dik II iki düzlem aynadan birine şekildeki gibi ayna ile 50˚ lik 50˚ açı yapacak şeI kilde gelen ışının ikinci aynadaki yansıma açısı kaç derecedir ? B ) 50 C ) 55 D ) 60

16 . Kesişen iki düzlem ayna arasında bulunan cismin, aynalarda 8 tane görüntüsü oluşmaktadır. Aynalar arasındaki açı kaç derecedir ? A ) 15 B ) 30 C ) 40 D ) 60 A ) 40

17 . Aralarında 15 m uzaklık olan ve yansıtıcı yüzeyleri birbirine paralel iki düz ayna arasına bir cisim konuluyor. Cismin aynalardan birine olan uzaklığı 5 m olduğuna göre aynalardan oluşan ilk görüntüler arasındaki uzaklık kaç metredir ? A ) 15 B ) 30 C ) 45 D ) 60

2 . Şekildeki gibi düz aynaya gelen ışının ayna b ile yaptığı açı a a açısı b açısının 1/4 ü kadardır. Buna göre , a açısı kaç derecedir ? A ) 60 B ) 30 C ) 20

N

D ) 10

18 . 2F uzaklığı 50 cm olan ince kenarlı merceğin yakınsaması kaç diyoptridir ? A)– 4 B)–2 C)2 D)4

3. ?
50˚

60˚

Yukarıdaki şekilde ? işareti ile gösterilen açı kaç derecedir ? 19 . Miyop göz kusurunun aşağıdakilerden hangisidir ? A ) Göz merceğinin şişkinleşmesi B ) Göz merceğinin yassılaşması C ) Göz yuvarlağının arka taraftan basıklaşması D) Göz yuvarlağının üstten ve alttan basıklaşması nedeni A ) 50 B ) 60 C ) 90 D ) 110

4 . Şekilde, düz aynaya gelen ışının ayna ile yaptığı açı 40˚ 40˚ dir. Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı kaç derecedir ? A ) 20 B ) 40 C ) 80 D ) 100

20 . Bir ince kenarlı merceğin yakınsaması, aşağıdaki işlemlerin hangisiyle hesaplanır ? ( Y = Yakınsama , F = Odak uzaklığı )

www.testkulubu.com

5 . Kesişen iki düz ayna arasındaki açı 90˚ dir. Aynalar arasına konan bir cismin kaç tane görüntüsü oluşur ? A)1 B)2 C)3 D)4

dan çıkışta hangi yolu izler ? A)I B ) II C ) III D ) IV 10 . Çöldeki bir kişinin serap görmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir ? A ) Düzgün yansıma C ) Kırılma B ) Tam yansıma D ) Dağınık yansıma

6 . Aşağıdakilerden hangisi bir cismin kesişen iki düz aynadaki görüntülerinin özelliklerin – dendir ? A ) Gerçektir B ) Terstir C ) Görüntü sayısı cismin sayısına eşittir D ) Cismin ve görüntünün aynaya olan uzaklıkları eşittir.

11 . Odak uzaklığı 25 cm olan kalın kenarlı merceğin yakınsaması kaç diyoptridir ? A ) +8 B)–8 C ) +4 D)–4

7 . Çukur aynanın önündeki A ve B A B cisimlerinin boyları  eşittir. Cisimlerin M x x  x Fx görüntüleri için; I – Boyları cisimlerden büyüktür. II – Yerleri aynıdır . III – Cisimlere göre terstir. Yorumlarından hangileri doğrudur ? A ) Yalnız I C ) I ve II B ) Yalnız III D ) II ve III

T

12 . Aşağıdakilerden hangisi hipermetrop ( yakını görememe ) göz kusuru için yanlıştır? A ) Göz kusurunu düzeltmek için ince kenarlı mercek kullanılır. B ) Göz küresinin yarıçapı normalden kısadır. C ) Cisimlerin görüntüleri retinanın arkasında oluşur. D ) Göz merceğinin kırıcılığı artmıştır.

13 . Kalın kenarlı merceğin 2F’sinden geçecek gibi gelen ışın kırıldıktan sonra hangi yolu izler ? 8. Şekildeki çukur aynadaki özel noktalar gösterilmiştir. X ile belirtilen uzaklık için aşağıdakilerden hangisi doğrudur ? A ) Uzantısı 2F den geçerek kırılır. B ) Uzantısı F den geçerek kırılır. C ) Asal eksene paralel kırılır. D ) Optik merkezden geçerek kırılır.

X T F M

A ) Aynanın yarı çapı kadardır. B ) Odak uzaklığı kadardır. C ) Odak uzaklığının yarısı kadardır. D ) Aynanın çapı kadardır.

14 . Çukur aynanın odak noktası ile ayna arasında bulunan bir cismin görüntüsünün yeri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur ? A ) Merkezle sonsuz arasındadır. B ) Odakla ayna arasındadır. C ) Ayna arkasındadır. D ) Sonsuzdadır. 15 . Odak uzaklığı 20 cm olan bir çukur aynada cismin kendisinden 4 kat küçük görüntüsü oluşuyor. Cismin odak noktasına olan

9 .Şekildeki gibi tam yansımalı prizmaya gelen K ışını prizma-

II I K III

IV

www.testkulubu.com

uzaklığının, görüntüsünün odak noktasına olan uzaklığına oranı kaçtır ? A)5 16 . IV
III

C ) Kalın kenarlı mercek D ) İnce kenarlı mercek

B)8

C ) 12
B A

D ) 17 1.

TEST 3
Gölge kaynak

II I

Bir çukur aynaya şekilde görüldüğü gibi gelen AB ışını aynadan yansıdıktan sonra hangi yolu izler ? A)I B ) II C ) III D ) IV

engel perde

17 . Tabanında düz ışık ayna olan içi su dolu bir kap vardır. Su yüzeyi hava 40˚ ile 40˚ lik açı yaparak gelen bir ışık ışını su su içindeki düz aynada yansıyor. Aşağıdaki şekillerden hangisi ışık Düz ayna ışınının izlediği yolu doğru olarak göstermektedir ? A) B)

Şekildeki engelin perde üzerinde oluşan gölgesi ile ilgili olarak söylenenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur ? I – Kaynak engelden uzaklaştırılırsa gölgenin alanı azalır. II – Kaynak engele yaklaştırılırsa gölge alanı artar. III – Engel perdeye yaklaştırılırsa gölge alanı artar. A ) Yalnız I C ) Yalnız III B ) Yalnız II D ) I ve II

2.
ekran kaynak cisim
yarı gölge gölge yarı gölge

C)

D)

Yukarıdaki şekilde ekran üzerinde gölgenin netleşmesi için aşağıdakilerden hangisini yapmalıyız ? 18 . Su içinde bulunan bir cismin bulunduğu yerden daha yakında görülmesinde aşağıdakilerden hangileri etkilidir ? I-Işığın havada ve suda aynı hızla yayılmaması II-Işık ışınının normalden uzaklaşarak kırılmas III-Suyun havadan daha yoğun olması A ) Yalnız II C ) II ve III B ) I ve III D ) I, II ve III A ) Cismi ekrana yaklaştırmalıyız. B ) Kaynağı büyültmeliyiz. C ) Cismi küçültmeliyiz. D ) Ekranı cisimden uzaklaştırmalıyız.

19 . Aşağıdakilerden hangisi, her durumda cismin boyuna eşit ve görünen görüntü verir? A ) Düz ayna B ) Tümsek ayna

3 . Cisimler hangi özelliklerinden dolayı görülebilirler ? I – Kendiliğinden ışık yayma II – Işığı yansıtabilme III – Işığı soğurabilme A ) Yalnız II C ) I ve III B ) I ve II D ) II ve III

www.testkulubu.com

7 4.
I2

. x

IV III


I1

cisim L M

K N

II I Şekilde tam yansımalı prizmaya gönderilen x ışını kaç numaralı yolu izler ? A)I B ) II C ) III D ) IV

I1 ve I2 noktasal ışık kaynakları önüne saydam olmayan bir cisim konuluyor. K, L, M, N bölgelerinin parlaklıkları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur ? K A B C D
Aydınlık Aydınlık Yarı gölge Yarı gölge

L
Tam gölge Yarı gölge Tam gölge Tam gölge

M
Aydınlık

N
Aydınlık Aydınlık Aydınlık Yarı gölge

Aydınlık
Yarı gölge Yarı gölge

5.
Düzlem ayna K Top perde

8 . Kesiti eşkenar üçgen 4 olan cam K 3 prizma yüze yine, şekildeki gibi bir K ışını gön2 derildiğinde, 1 ışın prizmadan çıkışta hangi yolu izler ? ( Sınır açısı camdan havaya geçerken 42˚ dir ) A)1 B)2 C)3 D)4

Bir perdeni,n önüne noktasal K ışık kaynağı, top, düzlem ayna şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Perdede oluşan gölge aşağıdakilerden hangisine benzer ? ( tam gölge, yarı gölge ) A) C) B) D)

9 . Şekilde O noktasında bulunan bir gözlemci, K, L, M noktalarından hangileri nin ilk görüntüsünü hem X hem de Y aynasından görebilir ? A ) Yalnız L C ) K ve L

K L  O X

Y

 M

B ) Yalnız M D ) K, L ve M

6 . Aşağıdakilerin hangileriyle cismin boyuna eşit ve gerçek görüntü elde edilir ? I – Düz ayna II – Çukur ayna III – İnce kenarlı mercek A ) Yalnız I C ) I ve II B ) Yalnız III D ) II ve III

10 . K noktasal cisminin düz aynadaki görüntüsü hangi noktada oluşur? A)I C ) III B ) II D ) IV

II IIII

K 

 IV

11 . M noktasından düz aynaya bakan

L 

 P 
K Q


M 

www.testkulubu.com


T

 O

gözlemci, hangi noktalardaki cisimleri göremez ?

sonra şekildeki gibi yol alıyor. Buna göre α açısı kaç derecedir? A ) 30 B ) 40 C ) 50 D ) 60

A ) O ve P C ) L, T ve P

C ) L, T ve P D ) L, O ve P

17 .
2 1

12 . Işığın yansımasının sonuçları ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A ) Cisim, üzerine düşen ışık ışınlarının tamamını yansıtıyorsa renksiz görünür. B ) Cisim, üzerine düşen ışık ışınlarının hangisini yansıtıyorsa o renkte görünür. C ) Cisim, üzerine düşen ışınlarını heğsini soğuruyorsa beyaz görünür. D ) Cisim, üzerine düşen ışık ışınlarının hepsini öbür tarafa geçiriyorsa siyah görünür.

3 I F I. F II. F 4

Şekilde görüldüğü gibi odak noktaları çakışık iki mercek var. Birinci merceğe gönderilen ışık ışını, ikinci mercekte hangi yolu izler ? A ) 4. yolu izler C ) 2. yolu izler B ) 3. yolu izler D ) 1. yolu izler

13 .
I2 I1

I3

L

18 .
F1 0 2 F1 4

1

15˚ 15˚

3

30˚

60˚

K

K-L aynaları şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Buna göre I1 , I2 , I3 ışınlarından hangileri yansımalardan sonra aynı yoldan geri döner ? A ) Yalnız I1 B ) Yalnız I2 C ) Yalnız I3 D ) I1 ve I2 14 . Işık 2 saniyede kaç km yol alır ? A ) 340 C ) 300000 B ) 150000 D ) 600000

Şekildeki merceğin odağı ile aynanın odağı çakışıktır. Merceğe gönderilen A ışını aynada yansıdıktan sonra hangi yolu izler ? A)1 B)2 C)3 D)4

19 . Yandaki şema nasıl bir göz kusurunu göstermektedir ve bu kusur nasıl bir mercekle düzeltilir ? A ) Miyop, ince kenarlı mercek. B ) Miyop, kalın kenarlı mercek. C ) Hipermetrop, ince kenarlı mercek. D ) Hipermetrop. Kalın kenarlı mercek. 20 . Şekilde I1 ışınının izlediği yol gösterilmiştir. Buna göre I2 ışını aşağıdakilerden hangisi gibi bir yol izler ?

15 . Güneş ışığında beyaz görünen bir cisim kırmızı ışık altında hangi renkte görünür ? A ) Beyaz C ) Yeşil 16 .

B ) Kırmızı D ) Siyah I ışını asal eksene paralel gelip, çukur aynada yansıdıktan

F 40˚

α

I1

I

I2

www.testkulubu.com

olduğuna göre, bu görüntü kaçıncı görüntüdür ? A) B) A ) 1. B ) 2. C ) 3. D ) 4. ( 1990 FL ) C) D) 2.
X ortamı Y ortamı

N 30˚ N 45˚ Z ortamı 20˚

ÇALISMA NOTLARI
............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................ ............................................................................

X ortamından gönderilen ışık ışnı Y ve Z ortamından geçerken şekilde görüldüğü gibi kırılmaktadır. Buna göre X, Y ve Z ortamlarının yoğunlukları arasında nasıl bir bağıntı vardır ? A ) dY>dZ>dX C ) dY>dZ>dX B ) Dz>dx>dy D ) dx=dy<dz ( 1990 FL )

3 . Bir düzlem ayna üzerine düşen ışının, geliş açısı ne olmalıdır ki gelen ışının, ayna ile ve yansıyan ışınla arasında kalan açılar eşit olsun? A ) 30 4. Yukarıd B ) 45 C ) 60 D ) 90 ( 1990 AÖL ) aki

SEÇİLMİŞ SINAV SORULARI
M F T

1 . Bir mum şekildeki gibi iki düz ayna arasına konulmuştur. I. ayna arkasında oluşan görüntülerden birinin muma olan uzaklığı 20 cm

5cm

5cm

sistemde, düz aynaya gelen ışık ışınlarının, T M F yansıdıktan sonra takip edeceği yol M F aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir ?

T

I

II

www.testkulubu.com
M F T M F T

A)

B)

II – Gelen ışınla yansıyan ışın arasındaki açı 60˚ dir. III – Yansıyan ışınla ayna arasında 60˚ lik açı vardır. IV – Yansıma açısı, yansıyan ışınla ayna arasındaki açıya eşittir. A ) I ve II C ) I, II ve III B ) II ve III D ) I, II, III, IV ( 1990 KUR ) ( 1990 AÖL ) 9 . Kesiti eş kenar üçgen olan 4 K 3 cam prizma yüzeyine, şekildeki gibi bir K ışını gönderildiğinde, ışın 1 2 prizmadan çıkışta hangi yolu izler ? ( Sınır açısı camdan havaya geçerken 42˚ dir ) A)1 B)2 C)3 D)4 ( 1991 FL )

C)

D)

5 . Gök dürbününde aşağıdakilerden hangisinde belirtilen mercekler kullanılır ? A ) Farklı odak uzaklığında bir kalın bir ince kenarlı mercek. B ) Aynı odak uzaklığında bir kalın bir ince kenarlı mercek. C ) Farklı odak uzaklığında bir kalın kenarlı mercek. D ) Farklı odak uzaklığında iki ince kenarlı mercek. ( 1990 AÖL )

6 . Bir çukur aynanın merkezine konulan cismin görüntüsü nerede oluşur ? A ) Merkezde B ) Merkezin dışında C ) Merkezle odak arasında D ) Odakta ( 1990 DPY ) 7 . Bir düz aynaya gelen ışıkla ayna arasında 30˚ olduğuna göre, gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı kaç derecedir ? A ) 30 B ) 60 C ) 90 D ) 120 ( 1990 EML )

10 . Bir ince kenarlı merceğin yakınsaması, aşağıdaki işlemlerin hangisiyle hesaplanır ? ( Y: Yakınsama, F: Odak uzaklığı ) A)Y+F=1 C)Y–F=1 B)Y.F=1 D)Y=
1 F2

( 1991 FL ) 11 . Aşağıdakilerden hangisi, çukur aynada odakla tepe noktası arasında bulunan bir cismin görüntüsünün özelliği değildir ? A ) Zahiri B ) Düz C ) Cisimden büyük D ) Merkezle odak arasında ( 1991 AÖL )

8 . Bir düz aynaya gelen ışınla ayna arasında kalan açının 60˚ olması durumunda, aşağıdaki ifadelerden hangileri doğru olur ? I – Yansıma açısı 30˚ dir.

12 . Çapı 60 cm olan bir çukur aynanın, odak uzaklığı kaç cm dir ?

www.testkulubu.com

A ) 30

B ) 20

C ) 15

D ) 10

( 1991 EML )

B ) Odağına C ) Merkezinin dışına D ) Merkezle odağı arasına ( 1992 AÖL )

13 .

A 2F B F O F 2F

17 . Bir düz aynada yansıyan ışının ayna ile yaptığı açı, yansıma açısının yarısı kadar ise gelme açısı kaç derecedir ? A ) 15 B ) 30 C ) 45 D ) 60 ( 1992 DPY )

Aşağıdakilerden hangisi, şekilde AB cisminin görüntüsünün özelliklerindendir ? A ) Düz B ) Gerçek C ) Cisimden küçük D ) Odakla mercek arasında ( 1992 FL ) 18 . Şekilde tam yansımalı prizmaya gönderilen X ışını kaç numaralı yolu izler ? A)I 14 .
60˚ I II 10˚ x IV III

I

II

B ) II

C ) III

D ) IV ( 1992 EML )

Şekildeki düz aynaya gelen ışının doğrultusu değişmemek şartıyla, ayna 10˚ döndürülerek I. Konumdan II. Konuma getirilirse, gelen ışınla ayna arasındaki açı kaç derece olur ? A ) 10 B ) 20 C ) 30 D ) 40

19 . Bir düz aynadan 3 metre uzağa konulan bir cisim, aynaya 0,5 metre yaklaştırıldığında görüntüsü ile kendisi arasındaki, uzaklık kaç metre azalır ? A ) 0,5 B)1 C ) 1,5 D)2

( 1992 FL ) 15 . Bir düz aynaya gelen ışının aynayla yaptığı açı, gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açının derecedir ? A ) 36 B ) 54 C ) 60 D ) 72 ( 1992 AÖL )
1 ü ise yansıma açısı kaç 3

( 1992 KUR ) 20 . İnce kenarlı bir merceğin oluşturduğu iki odak uzaklığından daha uzakta, gerçek, ters ve cisimden büyük ise cisim merceğin neresinde bulunur ? A ) İki odak uzaklığı ile odak arasında B ) İki odak uzaklığından daha uzakta C ) İki odak uzaklığında D ) Odakta ( 1993 FL )

16 . Bir çukur aynada görüntü merkezden uzakta, ters ve cisimden büyük ise cisim aynanın neresine konulmuştur ? A ) Merkezine

21 . Şekildeki AB çubuğunun görüntüsü nerede oluşur ?
A T F BM

www.testkulubu.com

döndürüldüğünde , yansıma açısı kaç derece olur ? A ) Merkezde B ) Odakta C ) Merkezin dışında D ) Odakla ayna arasında ( 1993 FL ) 26 . Bir ince kenarlı mercekte görüntü; ters, cismin boyuna eşit ve cisme 40 cm uzakta ise merceğin odak uzaklığı kaç cm dir ? A ) 80 B ) 40 C ) 20 D ) 10 ( 1993 KUR ) A ) 40 B ) 60 C ) 80 D ) 100 ( 1993 DPY ) 27 . Su içinde bulunan bir cismin bulunduğu yerden daha yakında görülmesinde aşağıdakilerden hangileri etkilidir ? I – Işığın havada ve suda aynı hızla yayılmaması II – Işık ışınının normalden uzaklaşarak kırılması III – Suyun havadan daha yoğun olması A ) Yalnız I C ) II ve III 28 . Şekilde birbirine paralel düzlem aynalar arasına konulan AB cisminin her iki aynadaki ilk görüntüleri arasındaki uzaklık kaç d dir? A) 25 .
40˚ 12˚ O N 1 2

A ) 12

B ) 28

C ) 52

D ) 64

( 1993 EML )

22 . Düz aynadaki görüntüsü ile kendisi arasında 120 cm uzaklık bulunan bir kişi bulunduğu yerden aynaya 20 cm yaklaştığında, görüntüsü ile kendisi arasındaki uzaklık kaç cm olur ?

23 . Bir çukur aynada ; cismin boyundan büyük, düz ve aynanın arkasında görüntü elde etmek için cisim, aynanın neresine konulmalıdır ? A ) Merkezine B ) Odağına C ) Merkezi ile odağı arasına D ) Ayna ile odağı arasına ( 1993 DPY ) 24 . Bir düzlem aynada, ışının gelme açısı ne olmalı ki yansıma açısı, yansıyan ışının aynayla yaptığı açıya eşit olsun ? A ) 30 B ) 45 C ) 55 D ) 60 ( 1993 DPY )

B ) I ve III D ) I, II ve III ( 1994 FL )
A B d

B)1

C)2

D)3 ( 1994 FL )

Şekildeki düz aynaya gelen ışının doğrultusu ve yönü değişmemek şartıyla, ayna ok yönünde ve " O " ekseni çevresinde 12˚

29 . Şekildeki AB cisminin

A 2F B F O F 2F

www.testkulubu.com

görüntüsünün özellikleri hangisinde belirtilmiştir? A ) Düz, zahiri, cisimden büyük B ) Ters, gerçek, cisimden büyük C ) Ters, gerçek, cisimden küçük D ) Düz, zahiri, cisimden küçük ( 1994 FL ) A ) Beyaz C ) Siyah 30 . Gece, düz bir yolda sokak lambasına doğru yaklaşan bir kişinin gölgesinin uzunluğu için ne söylenebilir ? A ) Büyür. B ) Küçülür. C ) Değişmez. D ) Önce büyür, sonra küçülür. ( 1995 FL ) 31 . Aşağıdakilerin hangileriyle cismin boyuna eşit ve gerçek görüntü elde edilebilir ? I – Düz ayna II – Çukur ayna III – İnce kenarlı mercek A ) Yalnız I C ) I ve II B ) Yalnız III D ) II ve III

( 1996 DPY )

34 . Beyaz ışığın bütün renklerini soğuran bir cisim hangi renkte görülür ? B ) Mor D ) Kırmızı ( 1996 DPY )

35 . Aralarında 15 m uzaklık bulunan ve yansıtıcı yüzeyleri birbirine paralel iki düz ayna arasına bir cisim konuluyor. Cismin aynalardan birine olan uzaklığı 5 m olduğuna göre, aynalarda oluşan ilk görüntüler arasındaki uzaklık kaç metredir ? A ) 15 B ) 30 C ) 45 D ) 60 ( 1996 FL )

( 1995 FL ) 32 . 2F uzaklığı 50 cm olan ince kenarlı merceğin yakınsaması kaç diyoptridir ? A)– 4 C)2 B)–2 D)4 ( 1995 DPY )

37 . Su yüzeyinden bakan bir kişinin su içindeki cismi yerden daha yüksekte görmesinin sebebi, aşağıdakilerden hangisidir? A ) Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama bakması B ) Su yüzeyinin ince kenarlı mercek gibi davranması C ) Işık ışılarının su yüzeyinde tam yansımaya uğraması D ) Suyun saydam yapıda olması ( 1996 FL )

33 .
A 9m

Şekildeki A noktasında bulunan bir cismin 9 metre uzağındaki düz aynaya doğru 2 m/s lik sabit hızla hareket ettirilip, 3 s sonra durdurulursa, görüntüsü ile kendisi arasındaki uzaklık kaç metre olur ? A)3 B)6 C)9 D ) 12

38 . Aşağıdakilerden hangisinde düz aynaya gelen ışık ışınının ayna ile yaptığı açı, yansıyan ışınla yaptığı açıya eşittir ? A)
45˚

B)
30˚

60˚ www.testkulubu.com

20˚

C)

D) 42 . Aşağıdakilerden hangisi her zaman zahiri görüntü vermez ? ( 1997 EML ) A ) Kalın kenarlı mercek B )Düz ayna C ) Tümsek ayna D ) Çukur ayna ( 1998 KUR )

39 . Cisimler hangi özelliklerinden dolayı görülebilir? I – Kendiliğinden ışık yayma II – Işığı yansıtabilme III – Işığı soğurabilme A ) Yalnız II C ) I ve III B ) I ve II D ) II ve III ( 1997 DPY )

43 . Tümsek aynada, cisim aynaya yaklaştırıldığında görüntüsünde hangileri gözlenir ? I – Boyunun büyüdüğü II – Aynaya yaklaştığı III – Gerçek olduğu A ) Yalnız I C ) I ve II B ) Yalnız III D ) II ve III ( 1998 DPY )

40 . Cisim çukur aynanın neresinde olduğu zaman görüntüsü ekran üzerine alınamaz ? A ) Merkezinde B ) Merkezinden uzakta C ) Merkezi ile odağı arasında D ) Ayna ile odağı arasında ( 1997 DPY ) 41 .
kutu

44 .


L K

Şekildeki kutuda aşağıdaki optik sistemlerden hangisi vardır ? A) B)

Bir kişinin şekildeki gibi K noktasından, ampulün tam altından geçerek L noktasına doğru sabit hızla yürümektedir. Kişinin gölge boyunun zamanla değişimi hangi grafikteki gibi olur ? A ) Gölge boyu B ) Gölge boyu

C)

D)
zaman zaman

( 1997 FL ) C ) Gölge boyu D ) Gölge boyu

www.testkulubu.com zaman

zaman

47 .
K

( 1998 KOLEJ )

60˚

Gelen ışın

45 . Işığın havada ve suda izlediği yol aşağıdakilerden hangisi gibi olamaz ? A)
hava su

L

B)
hava su

K ve L düz aynaları şekildeki gibi birbirine dik konumdadır. K aynasına 60˚ lik açı yapacak şekilde gelen ışın, L aynasıyla kaç derecelik açı yaparak yansır ? A ) 15 B ) 30 C )60 D ) 90

C)
hava su

D)
hava su

( 1999 KOLEJ )

( 1998 KOLEJ ) 46 .
Tam gölge Yarı gölge

48 .
          

Işık kaynağı

engel

Şekildeki düzenekte aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılırsa ekrandaki yarı gölge küçülür? A ) Engel ve ekran sabitken ışık kaynağı engele yaklaştırılırsa. B ) Işık kaynağı ve engel sabitken ekran engelden uzaklaştırılırsa. C ) Işık kaynağı ve ekran sabitken engel ışık kaynağına yaklaştırılırsa. D ) Işık kaynağı ve engel sabitken ekran engele yaklaştırılırsa. ( 1998 LGS )

Şekildeki kişi karşısındaki düz aynadan duvarda bulunan saate bakmaktadır. Saat aynada nasıl görülür ? A)
                     

B)

                     

C)

D)

( 1999 LGS )

49 . Şekilde

hava 60˚ su K ışık ışını

ki K

www.testkulubu.com

ışık ışınının gelme açısı 60˚ olduğuna göre aşağıdakilerden hangisinin olması beklenir ? ( Sınır açısı sudan havaya 48˚ dir ) ( 1999 DPY )

C)

D)

50 . Aşağıdakilerden hangisinden yayılan ışık ışınlarının havadaki hızları birbirine eşittir ? I – Mumdan II – Güneşten III – El fenerinden A ) I ve II C ) II ve III B ) I ve III D ) I , II ve III

( 2000 LGS )

( 1999 DPY ) 51 . Aynalarla ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ? A ) Tümsek aynalarda görüntü cisimden daima küçüktür. B ) Tümsek aynalarda görüntü daima zahiridir C ) Çukur ayna ile ters görüntü elde edilemez. D ) Düz aynada cisim ile görüntüsü aynaya eşit uzaklıktadır. ( 1999 KUR )

53 .
 

su K K

L

52 . İki düz ayna arasındaki açılara göre görüntü sayılarını gösteren tablo aşağıdaki gibidir. Açı 180 120 90 72 60 Görüntü sayısı 1 2 3 4 5

Boş kaptaki paraya bakan çocuk parayı bulunduğu K noktasında görür. Kaba su doldurulduğunda ise çocuk parayı L noktasındaymış gibi görür. Çocuk bu deneyden sonra aşağıdaki yorumlardan hangisini yapabilir ? A ) Su içindeki balıklar birbirlerini bulundukları terden daha yakında görürler. B ) Su altında gökyüzüne bakan bir dalgıç uçakları bulundukları yerden daha yüksekte görür. C ) İnsanlar suyun dışında zıplayan yunusları bulundukları yerden daha uzakta görür. D ) Çukur aynayla elde edilen görüntü cismin aynaya uzaklığından daha yakındır. ( 2000 LGS )

Buna göre aşağıdaki hangi konumda tutulan iki düz aynada çay bardağının görüntü sayısının en fazla olması beklenir ? A)
30˚

B)

45˚

90˚

120˚ www.testkulubu.com

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->