P. 1
Doğal Sistemler

Doğal Sistemler

5.0

|Views: 7,330|Likes:
Yayınlayan: devkazani

More info:

Published by: devkazani on Oct 10, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2013

pdf

text

original

DOĞAL SİSTEMLER Ders Notları 1

COĞRAFYA (GEOGRAPHIE), “Geo" ile yazılarak çizilerek tanımlama (betimleme) anlamına gelen "Graphie" sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur. Coğrafya, insanın içinde yaşadığı çevrenin doğal özelliklerini, insan-doğal çevre etkileşimini ve bu etkileşim sonucu insanın ortaya koyduğu beşeri ve ekonomik etkinlikleri kendi prensipleri çerçevesinde inceleyerek sonuçlarını açıklayan bilimdir. Kısaca coğrafya doğal ortamlar ile insanlar arasındaki karşılıklı ilişkileri inceleyen bilimdir. COĞRAFYANIN İLKELERİ Coğrafya biliminin üç ilkesi vardır. Araştırmalarını bu ilkelere göre yapar ve ortaya çıkan sonuçları sentez halinde ifade eder. Bu prensipler sırasıyla; 1. DAĞILIŞ: Coğrafyaya özgü en önemli ilkedir. Coğrafya tüm coğrafi olay ve olguların dağılışlarını harita ile göstermek zorundadır. Dağılışı yapılabilen her türlü olgu ve olay coğrafyanın konusunu oluşturur. 2. KARŞILIKLI İLGİ(BAĞLANTI): Coğrafi olayların birbirleriyle karşılıklı ilişkilerini araştırır. Rüzgarın basınçla, bitki örtüsünün iklimle, yağışım nemle bağlantısı gibi. 3. NEDENSELLİK: Coğrafi olay ve olguların tamamı bir nedene dayanır. Niçin böyle olmuştur? Ne zaman böyle olmuştur? Bu olayın sonucunda neler ortaya çıkmıştır? Sorunların çözüm önerileri nelerdir? Gibi soruların cevapları nedensellikle ilgilidir. DOĞAL SİSTEMLER Litosfer(Taş Küre): Doğal unsurların başında dağlar, tepeler, platolar, ovalar ve vadiler gibi çeşitli yer şekilleri gelir. Yer şekilleri çeşitli özellikteki taş ve tabakalardan oluşurlar. Yer kabuğunun bu katı bölümü taş küre (litosfer) olarak ta ifade edilir. Hidrosfer(Su Küre): Çevremizde akarsular, göller ve denizler kaynak suları ve yeraltında da su bulunmaktadır. Bunların hepsine birden su küre (hidrosfer) denir. Atmosfer(Hava Küre): Çeşitli gazların karışımı olan atmosferdeki hava, insanların yanı sıra diğer canlıların yaşayabilmeleri için ilk koşuldur. Biyosfer(Canlılar Küresi): Çevremizde bitkiler ve hayvanlar da vardır. Bunlar biyosferi oluşturur. Bu canlı unsurlarla birlikte çevrenin şimdiye kadar belirtilmiş olan unsurlarının hepsi birlikte doğal sistemleri oluştururlar. FİZİKİ COĞRAFYA DALLARI VE İNCELEDİĞİ DOĞAL ORTAMLAR FİZİKİ COĞRAFYA DALLARI Jeomorfoloji (Yer Şekilleri Bilimi) Klimatoloji (İklim Bilimi) Hidrografya (Sular Coğrafyası) Biyocoğrafya (Canlılar Coğrafyası)

Litosfer (Taşküre)

Atmosfer (Havaküre)

Hidrosfer (Suküre)

Biyosfer (Canlıküre)

DOĞAL SİSTEMLER

FİZİKİ COĞRAFYA: Doğal ortamın unsurları ile doğal ortamda meydana gelen ve insan topluluklarını etkileyen doğal olaylar, fiziki coğrafyanın konularıdır. Fiziki coğrafyanın başlıca dalları şunlardır: Jeomorfoloji (Yer şekilleri Bilimi): Yer şekillerinin oluşumunu, gelişimini, bunların yerin yapısındaki taşlarla ve iklimle ilişkilerini araştıran fiziki coğrafya dalıdır. Hidrografya(Sular Coğrafyası): Akarsular, göller ve denizlerin özelliklerini ve dağılışını konu alan fiziki coğrafya dalıdır. Klimatoloji (İklim Bilimi): Yeryüzünde bulunan çeşitli iklim tiplerini, bunların özelliklerini ve yeryüzündeki dağılışını araştıran fiziki coğrafya dalıdır. Biyocoğrafya (Canlılar Coğrafyası): Yeryüzünde bulunan bitki ve hayvan topluluklarını, bunların özelliklerini, diğer coğrafi faktörlerle ilişkilerini ve yeryüzündeki dağılışını inceleyen fiziki coğrafya dalıdır NİÇİN COĞRAFYA ÖĞRENİYORUZ? Coğrafya, çevremizi insanları ve yeryüzünü daha iyi tanımamıza, yaşadığımız ortamla ilgili problemleri anlamamıza yardımcı olan ve insan etkinlikleri açısından yeryüzünü inceleyen bir bilimdir. Coğrafya bilimi insanı içinde bulunduğu doğal çevre ve insanla barışık halde yaşamayı, kısaca doğal ve beşeri sistemlerle uyum içinde olmayı öğretir. Coğrafya öğretiminin amacı, yaşadığımız alandan başlayarak, ülkemiz ve dünya ile ilgili coğrafi bilinç kazandırmaktır. Bu amaç doğrultusunda; *Doğayı ve insanı tanıyıp anlayarak mekânı (yerel, ulusal, küresel) doğru ve etkin kullanmak, *İnsan ve doğa arasındaki ilişkiyi fark etmek,
www.cografyakulubu.com
mehmetaliercan@hotmail.com

1

DOĞAL SİSTEMLER Ders Notları 1
*Geleceği düşünerek çevreyi korumak, *Milli değerlere bağlı, coğrafî değerlerin “vatan bilincinin” kazanılmasındaki önemini özümsemek *Dünyanın ve insanlığın korunmasında sorumluluk sahibi olmak, *Ülkelerin oluşturdukları bölgesel ve küresel düzeyde etkin olan, çevresel, kültürel, siyasi ve ekonomik örgütlerin coğrafî açıdan uluslararası ilişkilerdeki rolünü kavramak *Dünya gelindeki insanlar, yerler ve çevrenin birbirleriyle olan etkileşimini anlamak, *Harita okumak, bilgi teknolojilerini kullanmak, coğrafi bilgileri sorgulamak, entelektüel ve sosyal becerilere sahip bireyler yetiştirmek *Kalkınma süreçlerinin doğayla uyumlu kılınmasının önemini kavramak *Bölgesel ve küresel ilişkiler açısından Türkiye’nin konum özelliklerini kavrayarak sahip olduğu potansiyellerle coğrafî bir birikim ve sentez ülkesi olduğunun bilincine varmak için coğrafya öğrenmek zorundayız. COĞRAFYANIN DİĞER BİLİMLERLE İLİŞKİSİ Coğrafya doğal ortamı, doğal ortam ile insan arasındaki etkileşimleri incelerken birçok bilimden de faydalanır. Şimdi bunlardan bazılarını görelim Fizik: Yerçekimi, merkezkaç kuvveti, hareket, güç, enerji gibi konularda, Kimya: Su, çözünme, çökelme, karstik şekillerin oluşumu gibi konularda, Biyoloji: Bitkilerin yaş halkalarından iklim şartlarına ulaşma, hayvan ve bitki dağılışı gibi konularda, Matematik: Dünya'nın şekli, boyutları, yerel saatler, haritalarda uzunluk, alan, eğim bulma, sıcaklık hesaplama gibi konularda, Tarih: Geçmiş dönemlere ait coğrafi olayların ortaya çıkarılmasında, Astronomi: Dünya'nın geçmişi, güneş sistemi, ay, güneş tutulması, ay tutulması gibi konularda, Jeoloji: Yerkabuğunun yapısı ve oluşumu gibi konularda, Meteoroloji: Atmosfer olaylarının incelenmesinde, İklim şartlarını oluşturan verilerin toplanmasında, Türkçe, Edebiyat: Doğaya ait betimleme, şiir gibi konularda Ekonomi: Geçim kaynaklarının belirlenmesi, malların üretilmesi, dağıtılması, pazarlanması turizm gibi konularda, İstatistik: ülkeye ait çeşitli coğrafi verilerin tespit edilip rakamlarla ifade edilmesi gibi konularda, Sosyoloji: Toplum hayatında meydana gelen değişimler, yerleşmeler gibi konularda, coğrafyayla bağlantılıdırlar. Ayrıca; Jeofizik: Yerkürenin fiziksel özelliklerini inceler Botanik: Bitkileri inceleyen bilim dalıdır. Zooloji: Hayvanları inceleyen bilim dalıdır. Hidroloji: Suyu inceleyen bilim dalıdır. Petrografi: Taşlan inceleyen bilim dalıdır. Pedoloji: Toprak ve oluşumunu inceler. Demografi: Nüfusu inceleyen bilim dalıdır. Hemen hemen her bilimle coğrafyanın biraz da olsa bağlantılı olması yönüyle coğrafya bir bilimler topluluğudur.

Petrograf i İstatistik

Jeoloji

Jeodezi Jeofizik

Edebiyat

Hidroloji

Tarih

Coğrafyanın FaydaFl Faydalandığı Bilimler
anılan Bilimler

Meteoroloji

Matematik

Fizik

Ekonomi Kimya Astronomi Ekoloji Pedoloji

Biyoloji

Kaynaklar: Coğrafya 1(Zambak Yay.), Coğrafya 9(MEB Ders Kitabı), 9. Sınıf Coğrafya (Esen Yayınları), Coğrafyaya Giriş(Ders Notları) www.cografyakulubu.com
mehmetaliercan@hotmail.com

2

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->