You are on page 1of 2

GAZİANTEP 27

15 MAYIS 2002 – ÇARŞAMBA

ÇİFTLİK
Dr. Türkay Dereli

Kalite mi ? FORMalite mi ?
Medyada kalite ile ilgili haberler neredeyse her gün yer alıyor. Herkes, ama ağzı olan
herkes konuşuyor. Konuşuyor, konuşuyor, konuşuyor... Kalite, toplumun her kesiminde
ilgi çekiyor. Üzerinde bir ambargo da yok. Herkes istediği gibi kullanıyor, istediği tarafa
çekiyor. Elle tutulamadığı, ölçülemediği ve bir meslek haline dönüştürülemediği için,
kalite, elden ele dolaşıyor... İçi birilerini, dışı başka birilerini yakıyor. Her kafadan bir ses
çıkıyor. Kalite ve toplumdaki yansımaları çoğu kez tartışma konusu oluyor. Kimileri
“kalite, kalite içindir” yaklaşımını sergiliyor, kimileri ise “kalite, insan içindir” tezini
savunuyor. Kimileri ISO 9000, ISO 14000 gibi standartların kalite’nin ayaklarına
bağlanmış prangalar olarak görüyor, kimileri ise bunları kalite’nin “olmazsa olmazları”
olarak değerlendiriyor. Herkes benzer şeyleri, farklı yollarla, farklı platformlarda söylüyor,
dile getiriyor. Efendim; kalite, paylaşımcılık, sürekli geliştirme, müşteri odaklılık,
müşteri ilişkileri, vesaire. Peki üzerinde bu kadar konsensüs olan bu konular niçin ve
nasıl oluyor da üretkenliğimizi ve gelirimizi artıramıyorlar? Cevap: çünkü uygulama yok.
Sosyal adalet yok. Gelir dağılımı düzgün değil.

Bununla birlikte, şu bir gerçektir ki, yeni bin yıl ile birlikte "kalite" artık bir kavram
olmaktan çıkmış ve yaşamın her anında aranılan, tercih edilen bir standart haline
gelmiştir. "Kalite" sadece yüksek gelir tabakasına ait olmaktan çıkmış, toplumun
mutluluğu ve refahı açısından anahtar bir konuma gelmiş; "ihtiyaç" olmuştur.

Ortada bir kalite rüzgarı hatta fırtınası var. O zaman bu rüzgarı kesmek için uğraşıp
duracağımıza, bu rüzgardan fayda sağlayabilmek için, örneğin yel değirmenleri yapsak
daha iyi olmaz mı? Elbette yel değirmenleri ile savaşmanın da bir faydası yok. Ancak
kalitenin, bazılarının abarttığı gibi büyük bir balon, ya da bazılarının yerdiği gibi kötü bir
oyuncak olmadığını savunuyoruz. İki – üç yaşındaki bir çocuğa isterseniz en pahalı
oyuncağı alın, o renkli bir teneke kutuyu ya da bir plastik topu ona tercih edecektir. Çünkü
aldığınız oyuncağın değerini bilmemektedir. İşte “kalite’yi ve onun oyuncaklarını, oyun
oynamasını bilmeyen çocukların eline verirseniz olacağı da budur. Onun kıymetini
bilemeyecektir.

Oyunu kurallarına göre oynayacaksın. O halde, ilk önce oyunun kurallarını öğrenmek ve
öğretmek, daha sonra da insanları bu oyunu oynamaya motive etmek gerekli. Burada
eğitimin de ne denli bir rol üstlendiği ortaya çıkıyor ve söz dönüp dolaşıp o iki kelimeye
varıyor: “kalite ve insan”. Kaliteli insan yetiştirmeden, hem ahlâklı hem de bilgili bir
toplum yetiştirmeden yapılacak her türlü çalışmanın faydaları önce başarılı olsa bile, bir
süre sonra sönümlenecektir. Bu yüzden, ilk önce eğitimde kaliteyi yakalamak hedefimiz
olmalıdır.

Sonuç olarak biz, öncelikle iyi ahlâklı, kaliteli ve bilgili insan yetiştirmenin önemini bir kez
daha vurguluyoruz. Bu bir maraton. Daha küçücük iken başlayan bir yarış. Kaliteli bir
yaşam istiyorsak, kaliteyi arzuluyorsak, kaliteli maaşlar, kaliteli evler, kaliteli arabalar elde
etmek istiyorsak, önce kaliteli insanlar yetiştirmeliyiz. Peki, kim bu kaliteli insanlar?

Kısa yoldan köşe dönmek için uğraş vermeyen, gerektiği yerde çekip gitmesini bilen,
paranın her şey demek olmadığını anlayan, insanca yaşayan, slogan atmak yerine iş
yapan, işlerini severek yapan ve çok çalışan, işinde sebat eden, hırsızlık ve hortumculuk
yapmayan, ülkesini seven, paylaşmasını seven, yalan söylemeyen, müşterisini ya da
turisti kazıklamayan, başkasının hakkına göz dikmeyen, bencil olmayan, emaneti yetkin
olana veren, menfaat peşinde koşmayan, ihtiyacı olana yardım eden, kendisini sürekli
olarak geliştiren, dürüstlüğü ilke edinen ve yönetiminde adaletli olan kişiler belki de bu
kategoriye girmeye namzet olanlardan sadece birkaç örnek.

Üzerine ISO 9000 ve türevlerinin gölgesi düşen Kalite’nin topluma ve organizasyonlara


daha iyi anlatıldığı günlerin, Kalite ile Kalite Sertifikasyonu arasındaki farkların
insanlara anlatıldığı günlerin, Kalite mühendislerinin mezun olacağı ve topluma ve
işletmelere kalite bilincini aşılayacakları günlerin gelmesini özlemle istiyoruz...

Kalite’nin ve kaliteli insanların sayısının artması dileğiyle...

URL: www.gantep.edu.tr/~dereli, E-posta: dereli@gantep.edu.tr, Mobil: 0-532-7490019