T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI

İLKÖĞRETİM VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ DERSİ (8. SINIF) ÖĞRETİM PROGRAMI

ANKARA–2010

Öğretim programının hazırlanmasında görev alan komisyon üyeleri: Fadime Pelin ALDEMİR Tarih/Sosyal Bilgiler Öğretmeni Hüseyin SEZER Felsefe Grubu Öğretmeni Mehmet Akif SÜTCÜ Program Geliştirme Uzmanı Mehmet ÜLGER Sınıf Öğretmeni Seçil Buket HARUT Tarih/Sosyal Bilgiler Öğretmeni Dr. Sevim CAN Tarih/Sosyal Bilgiler Öğretmeni Yusuf TOPRAK Felsefe Grubu Öğretmeni Öğretim programının hazırlanmasına katkı sağlayanlar: Betül BUDAK KORKMAZ Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Elif SEYLİM Ölçme ve Değerlendirme Uzmanı Himmet GÜVEN Felsefe Grubu Öğretmeni Şevki IŞIKLI Felsefe Grubu Öğretmeni

 

Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nda yer alan ve aşağıda belirtilen Türk Millî Eğitiminin Amaçları ve Temel İlkeleri doğrultusunda hazırlanmıştır: TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN AMAÇLARI I. Genel Amaçlar Madde 2. Türk millî eğitiminin genel amacı, Türk milletinin bütün fertlerini; 1. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin millî, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek, 2. Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip; insan haklarına saygılı; kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek, 3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranış ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır. VIII – Demokrasi Eğitimi Madde 11 – (Değişik: 16/6/1983 - 2842/3 md.) Güçlü ve istikrarlı, hür ve demokratik bir toplum düzeninin gerçekleşmesi ve devamı için yurttaşların sahip olmaları gereken demokrasi bilincinin, yurt yönetimine ait bilgi, anlayış ve davranışlarla sorumluluk duygusunun ve manevi değerlere saygının, her türlü eğitim çalışmalarında öğrencilere kazandırılıp geliştirilmesine çalışılır; ancak, eğitim kurumlarında Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine aykırı siyasi ve ideolojik telkinler yapılmasına ve bu nitelikteki günlük siyasi olay ve tartışmalara karışılmasına hiçbir şekilde meydan verilmez.

     

 

 

beceri ve değerlerle donatmayı hedeflediği görülmektedir. korumak ve hakların kullanılması bilincine varmak günümüz insanı için zorunluluk hâline gelmiştir. toplum ve toplumsal gereksinimler etrafında şekillenmekteydi. demokrasiyi de öğrenmektedirler. İletişim ve ulaşım olanaklarının son derece geliştiği. gelecek nesillere daha iyi imkânlar sunmak ve öğrencilerin bilinçli vatandaşlar olarak yetiştirilmelerini sağlamak açısından son derece önemlidir. Birey-toplum ilişkisinde bireyi önceleyen yaklaşım. küresel ölçekte bazı toplumsal sorunların çözümüne gözlenebilir katkılar sunmaktadır. kültür. böylece içinde yaşadığı toplumun çeşitli değerlerini anlamayı ve paylaşmayı sağlamaktadır. adaleti. Sosyal Bilgiler. terör ve suç oranlarındaki artışa bağlı olarak ortaya çıkan güvenlik sorunlarının çözümünde. Demokratik vatandaşlık eğitimi farklı din. Eğitimdeki son gelişmelere baktığımızda vatandaşlık eğitiminin demokratik bir toplumun oluşabilmesi için öğrencileri gerekli bilgi. onu birinci ve en büyük amaç olarak belirlemeyen sistemlerin meşruluğu da sorgulanmaktadır. Demokratik sistemlerde insanı yaşatma ve onu mutlu kılma temel amaç olarak görülmektedir. Demokrasi. topluma duyarlı. devletlerin gelişmişlik ölçütlerinden biri olarak görülmeye başlanmıştır. insan hakları çağı olduğu vurgusunu güçlendirmektedir. birey-toplum ve birey-devlet ilişkilerinde yeni değerlerin arayışına zorlamaktadır. küresel ısınma ve insan eliyle meydana gelen çevre sorunlarına karşı toplumsal duyarlılığın kazanılmasında. Bugün ise birey ve bireysel gereksinimler ön plana çıkmaya başlamıştır. başkalarının düşüncelerine saygılı. Örneğin etnik çatışmalar. Yaşanan gelişmeler de yaşadığımız çağın. demokratik tutum ve yaklaşımlar yardımcı olmaktadır. Cumhuriyet döneminde ise yurdunu seven.GİRİŞ NEDEN VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ DERSİ? Dünyayı anlama ve anlamlandırmada eğitim programlarının sürekli geliştirilmesi. Bu yüzyıldan önce birey-toplum ilişkisi. Vatandaşlık Bilgileri ve son olarak Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi gibi dersler içinde verilmiştir. Çünkü demokrasi bilinci. barış içinde bir arada yaşama kültürüne sahip. Böylece öğrenciler haklarını. sorumluluklarını ve özgürlüklerini öğrenirlerken kanunları. Vatandaşlık eğitiminin Türk eğitim sisteminde planlı bir biçimde yer alması Tanzimat Dönemi’yle başlar. inanç ve düşünüş şekillerine saygıyı desteklemekte. ayrımcılık yapmamayı. Öğrencilerden konulara eleştirel bakabilen. kendi düşüncelerini ifade edebilen. Ülkemizde insan hakları ve demokrasi eğitimi daha önce Yurttaşlık Bilgileri. Öyle ki insan haklarını benimsemek. İnsan haklarına verdikleri önem. Yirminci yüzyılda yaşanan teknoloji ve bilişim sektöründeki gelişmelerin beraberinde getirdiği küreselleşme. Devleti ve yurttaşlarını bir arada tutan bağları güçlendirmek amacıyla vatandaşlık eğitimine önem vermek bu dönemde gerçekleştirilen eğitimdeki yenileşme hareketlerinin bir parçası olmuştur. dünyanın farklı bölgelerinde gelişen olayların bir ülkede yaşayan insanları yakından etkilediği günümüzde eğitimin amacı sadece ülkesindeki değil dünyadaki toplumsal gelişmelere ve değişime uyum sağlayan bireyler yetiştirmek haline gelmiştir. onu etkisizleştirmekte ve buna bağlı olarak toplumları birey-birey. eşitliği. İnsanı merkeze almayan. toplumsal sorunlara çözüm arayışında herkesi sürece dâhil etmeyi gerektirmektedir. ırkçılık. diğer yandan geleneksel olanın sınırlarını daraltmakta. geri kalmış toplumlardan gelişmiş toplumlara doğru gidildikçe bireysel önceliklerin daha önemli hâle geldiğini kabul eder. toplumun iyiliği için harekete geçebilen bireyler olmaları hedeflenmektedir. bir yandan uygarlığı yeni bir aşamaya taşıyacak derecede yeni imkânlar sunmakta. 4    . vatandaşlık sorumluluklarını bilen bireyler yetiştirmek Türk milli eğitiminin genel amaçları arasında yer almıştır.

demokratik tutum geliştirilmesi. onları kullanma ve korumayı içtenlikle istemeleri. tahakkuk etmediği sürece. Hakların kullanılması için hak sahibi olan birey. demokrasi ve insan haklarıyla ilgili bazı temel kavramların tanıtılmasının yanı sıra insan haklarının korunup uygulanmasıyla ilgili farkındalık. nasıl koruyabileceklerini bilmeleri. her türlü ayrımcılığın fark edilmesi ve ayrımcılıkla mücadele. Bu kavramlar. neyi. özgürlük. Bu birey. Bireyler. başlangıç koşuludur. tutum ve davranış kazandırma amaçlanmaktadır. demokratik vatandaşlık bağlamında ele alınmıştır. diyalog ve etkili iletişimin birlikte yaşama için gerekliliği. TEMALAR Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı tematik yaklaşımla hazırlanmıştır. etkin ve sorumlu vatandaş. Her İnsan Değerlidir adlı birinci temada. Bununla birlikte vatandaşlık. modern demokrasi anlayışında temel argümandır. Hak ve özgürlükleri koruma ve geliştirme. hak ve özgürlüklerini kullandıkları sorumluluklarını yerine getirdikleri ölçüde verilen demokrasi eğitimi amacına ulaşmış olur. Bu dersin eğitim ve öğretiminde. düşünen. Bu bağlamda öğretim programında vatandaşlık ve demokrasi eğitimi. bireysel farklılıklar ve bu farklılıkların birlikte yaşamak için gerekliliğine yer verilmektedir. Demokrasinin “insan”a yaptığı vurgunun yanı sıra demokratik vatandaşlığın gerekleri. hakkın kullanılması ile mümkündür. İnsan. sorgulayan. Hak. korunduğu ve geliştirildiği bir çoğunluk yönetimi olarak tanımlanmaktadır. genellikle insan hak ve özgürlüklerinin en etkili bir biçimde kullanıldığı. insani değerlerin korunması ve geliştirilmesi. korunması ve kullanılması. Demokratik toplumlarda hak. bu konuda sivil toplum kuruluşlarının rolü ve önemi kavrama. duyarlılık. niçin. Bununla birlikte insanın çevresiyle bir bütün olduğu anlayışıyla ekolojik açıdan diğer canlılarla birlikte yaşama zorunluluğu ele alınmıştır. demokrasinin bir yaşam biçimi olarak benimsenmesi hedeflenmektedir. 5    . ancak eğitim ve öğretim süreçlerine etkin olarak katılacakları bir eğitimle gerçekleşebilir. Böylece demokrasi bilincinin oluşturulması. eşitlik. toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında rol alma. demokrasi ve insan hakları kavramları. öğrencilere vatandaşlık. hak olarak varlığının ortaya konulması. Bir hakkın. toplumsal yaşama etkin ve sorumlu bir şekilde katılan birey amaçlanmaktadır. insan hak ve özgürlükleri vurgulanmaktadır. birlikte yaşama düşüncesinin temelinde “insan”ın olduğunu vurgular. farklılıkların toplumsal zenginlik olduğu. bilinç. Demokratik vatandaşlık eğitiminin temelinde var olan bakış açısı da budur: “Talep eden. bu hakların neden korunması gerektiğinin bilincine varmaları. Demokrasinin merkezine yerleştirilen hak ve özgürlük kavramlarından. Bu açıdan bakıldığında “insan hakları eğitimi” de demokrasi eğitimi içinde yer almaktadır. demokrasi ve demokratik tutumlar vurgulanmaktadır. Hak ve Özgürlüklerimiz temasında. demokratik devlet örgütlenmesine ulaşmış bir toplum içinde tanımlandığında “demokratik vatandaş” olarak adlandırılmaktadır. vatandaşlık ve demokrasi eğitiminde birbirinden ayrı düşünülemez. etkin bir vatandaş olarak kendini ortaya koymalıdır. birlikte yaşamak için gerekli olan diğer kavramlar türetilmektedir. bir ideal olarak kalır. bu anlamda bu kavramların birbiriyle iç içe geçmiş kavramlar olduğu söylenebilir. tüm kültürel etkinliklerin kökenidir. Hakların tanınması. görev ve sorumluk gibi demokrasinin temel kavramlarını içselleştirmiş. insan haklarıyla ilgili uluslar arası belgelerde yer alan insanın değeri ve onurunun korunması.” Bireylerin sırf insan olmaları nedeniyle sahip oldukları haklarının farkında olmaları. Demokrasi Kültürü temasında. düşünce. işbirliği ve iş bölümü gibi beceriler ön plana çıkarılmıştır. önyargının olumsuzluğu. Programda dört tema yer almaktadır.Demokrasi.

barıştan yana ve kendine güvenen bir birey olarak demokratik ve adaletli bir toplumun oluşmasına katkı sağlamaları. Paylaşılan ortak değerlerin korunması ve geliştirilmesinin önemini benimsemeleri. sorumlu ve demokratik bir vatandaş olarak toplumsal yaşamın geliştirilmesi ve güçlenmesinde rol almaları. topluma ve bireylerin birbirlerine karşı sorumluluklarının farkına varma. demokratik tutum ve davranışlar geliştirerek demokrasiyi bir yaşam biçimi olarak benimsemeleri. kamu mallarını bilinçli kullanma. • • • • • • • • PROGRAMIN TEMEL YAKLAŞIMI Bu dersin eğitim ve öğretiminde. bilinç. Görev ve Sorumluluklarımız adlı son temada ise birlikte yaşam alanlarının demokratikleşmesinde bireylere düşen görev ve sorumluluklar ön plana çıkarılmıştır. tutum ve davranış kazandırmak amaçlanmaktadır. toplumsal yaşamı düzenleyen kurallara uyma. Özgür. GENEL AMAÇLAR Bu program ile öğrencilerin. çevresiyle etkileşimine olanak sağlayan bir anlayış yaşama geçirilmeye çalışılmaktadır. Öğrencilerin karar verme süreçlerine katılım. bilginin taşıdığı değeri ve bireyin var olan deneyimlerini dikkate alan bir yaklaşımla hazırlanmıştır. bağımsız. demokrasi ve insan haklarıyla ilgili bazı temel kavramların yanı sıra insan haklarının korunup uygulanmasıyla ilgili farkındalık. hak ve özgürlüklerin ihlallerinde demokratik çözüm önerileri getirme gibi beceriler hedeflenmiştir. 6    . Etkin. öğrencinin kendi yaşantısını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan. duyarlılık. Bu bağlamda öğretim programında vatandaşlık ve demokrasi eğitimi. Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı. Demokratik katılımın ve demokratik yaşamın önemine inanarak kişisel ve toplumsal sorunların çözümüne katkı sunmaları. İnsanlığın bir parçası olduğu bilinci ile ülkesini ve dünyayı ilgilendiren konularda duyarlılık göstermeleri amaçlanmaktadır. adaletçi ve eşitlikçi uygulamaları destekleme gibi becerileri geliştirerek ulaşılabileceği varsayılmaktadır. Atatürk ilke ve inkılâplarının önemini kavrayarak demokratik bir Türkiye Cumhuriyeti Devletinin oluşmasına katkı sağlamaları. düşünce. Böylelikle etkinlik merkezli. demokratik hak arama yollarını kullanma. öğrencilere vatandaşlık. Belirtilen görev ve sorumluluklarla. Demokrasi bilincine sahip bir birey olarak. sorun çözme ve karar verme becerilerini geliştirmelerine olanak sağlayacak şekilde öğretim programlarının yeniden düzenlenmesine ihtiyaç duyulduğu dile getirilmektedir.demokrasi ile hak ve özgürlüklerin kullanılması arasındaki ilişkiyi fark edebilme. Tüm bu ihtiyaçlar doğrultusunda dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak öğretim programlarında yeni yaklaşımlar dikkat çeker duruma gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak temel hak ve özgürlüklerini kullanarak sorumluluklarını yerine getirmeleri. hoşgörülü. Kalkınma planları ve millî eğitim şûralarında sıklıkla öğrencilerin bilgiye ulaşma yollarını öğrenmelerine. insan yaşam ve onuruna saygı duyulması ile ülkenin birlik ve bütünlüğünün korunup geliştirilmesi hedeflenmiştir. devlete. demokratik vatandaşlık bağlamında ele alınmıştır.

Ayrımcılığa duyarlılık 17. 5. Kaynakları etkili kullanma 15. Dayanışma Hoşgörü Sorumluluk Sevgi Saygı Yardımseverlik Diğerkâmlık Barış Onur Adil olma Özsaygı Paylaşma Vatanseverlik Özgürlük Uzlaşma Eşitlik Farklılıklara saygı duyma Kültürel mirası yaşatmaya duyarlılık 19. PROGRAMIN YAPISI Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı öğrenci merkezli. 2. Bu becerileri şöyle sıralayabiliriz: 1. Öğrencilerin sahip oldukları hakları ve kültürel zenginliği görmelerini hedefler. 8. Sosyal ve kültürel katılım becerisi 12. Empati 13. 4. genel amaçlar ve kazanımların yanı sıra çeşitli temel beceri ve değerlerin verilmesi. uzak ya da yakın geçmişte bilgiye dönüştürdüğü verilerle bu derste edindiklerini ilişkilendirmesine ve böylelikle yeni beceri ve değerlere ulaşmasına da katkı sağlayacaktır. 6. 13. Gözlem yapma 10. 3. 11. Öğrencilerin bilgi. ilköğretim düzeyindeki diğer derslerde öğrencilere kazandırılması tasarlanan 8 becerinin yanında. Millî. 6. Eleştirel düşünme 3. güzel ve etkili kullanma 9. 1. Problem çözme 6. Araştırma 2. etkinlik temelli ve çoklu zekâ kuramını da içine alan bir yaklaşımla hazırlanmıştır. 3. Doğrudan bilgi aktarmak yerine öğrencinin bilgiyi bizzat kendisinin yapılandırdığı bu yaklaşım aynı zamanda öğrencinin. Her öğrenciye ulaşabilmek için öğrenme. öğrencilerin kazanımlar ve etkinlikler yoluyla bu beceri ve değerleri elde etmeleri amaçlanmıştır. Yaratıcı düşünme 4. 4. Program. 10. beceri ve değerlerinin gelişmesini sağlayarak öğrenmeyi öğrenmenin gerçekleşmesini ön planda tutar. Programda. öğretme yöntem ve tekniklerindeki çeşitliliği dikkate alır. 2. İletişim 5. 7    . 7. 14. manevi ve evrensel değerlere duyarlı olma 12. Öğrencileri gözlem. Bilgi teknolojilerini kullanma 7. 15. Özyönetim 14. inceleme ve araştırma yapmaya özendirir. Girişimcilik 8. 9. Birlikte yaşama Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı ile öğrencilere kazandırılmak istenen değerler şunlardır: 1. Türkçeyi doğru. Değişim ve sürekliliği algılama becerisi 11.Bu anlayış doğrultusunda Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı yapısal olarak. Öğrencilerin öğrenme sürecinde deneyimlerini kullanmalarına ve çevreleriyle etkileşim kurmalarına imkân tanır. kendine özgü bazı becerileri de kazandırmayı amaçlamaktadır. Öğrencilerin fiziksel ve duygusal açıdan sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetişmelerini amaçlar. 16. Sosyal uyum 16. 17. 18. 5.

Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Ders içi ilişkilendirme Diğer derslerle ilişkilendirme PROGRAM’IN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi Öğretim Programı 8. kaynak kişilerle yapılacak görüşmeleri ifade eder. sınıflarda haftada 1 (bir) ders saati olmak üzere toplam 36 saatlik bir süre öngörülerek hazırlanmıştır. Dersin öğretmeninin bizzat kendisinin. Bu sembol. örnek olay incelemesi. rol yapma. bir kısmının ya da bazı aşamalarının ev. afiş hazırlama. görsel materyal okuma. yaratıcı drama vb. ilgili kazanımlarını ve konularını gösterir. bir sosyalleşme biçimi olarak görülmeli ve ortak demokratik değerler bilincinin oluşturulmasına dikkat edilmelidir. tartışma. Çünkü bu eğitim. etkili iletişim. Bu sembol. Vatandaşlık. münazara. ilgili etkinliklerin (çalışma kâğıdı doldurma. 3. eleştirilere katlanabilme. 4. doğrudan yaşam pratiği ile ilgilidir ve çoklu zekâ yaklaşımını gerektirir. hak ve özgürlükler bağlamında ele alınmalıdır. yönetişim. Bu sembol. sanal alan gezisi. 6. yapılandırmacı yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. ilgili temayla ilişkilendirilebilecek diğer dersleri gösterir. konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılabileceğini. mektup yazma. film izleme. kazanımların gerçekleştirilmesinde hayati önemdedir. Demokratik tutumlar. işlenecek konuların sınırlarını. altı şapkalı düşünme. beyin fırtınası. hukuk kurallarının okunarak veya anlatılarak öğretilmesi şeklinde değil kazanıma uygun olarak kurgulanmış etkinliklerle kazandırılmalıdır. başarıyı takdir edebilme gibi duygu ve tutumlar öne çıkarılmalıdır.VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA KULLANILAN SEMBOLLER Bu sembol. turnuva/istasyon. görev ve sorumluluklar olarak değil.) sınıf içinde yapılacağını gösterir. 8    . yani sadece bilgi düzeyinde gerçekleşememektedir. 5. eleştirilere açık olma. hoşgörü. 1. 2. Vatandaşlık ve demokrasi eğitimi kuramsal. kullanılması önerilen araç ve gereçlerle dikkat edilmesi gereken noktaları ifade eder. Bu sembol. diğerkâmlık. Eğitim öğretim sürecinin her aşamasında önyargısızlık. Bu nedenle yaşama daha fazla nüfuz eden öğrenci merkezli. drama gibi öğretim yöntem ve teknikleri kullanılabilir. sorunların barışçıl çözümüne yönelik kararlılık gösterme. tolerans. ihtilaflı konularda soğukkanlılık ve yansızlık gibi demokratik tutumlar konusunda azamî dikkat göstermelidir. grup çalışması. kütüphane. ilgili temada verilecek beceri ve değer ifadelerini. Bu nedenle öğretmen. grup etkinlikleri. insan hak ve özgürlüklerine duyarlı biri olması. ilgili temayla ilişkilendirilebilecek diğer temaların adını. Soru-cevap. ilgili etkinliklerin tümünün. Kişi hak ve özgürlükleri.

sanal alan gezileri düzenlenmelidir. ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMALARINA AİT KAZANIM SAYILARI VE ORAN ÜNİTELER Her İnsan Değerlidir Demokrasi Kültürü Hak ve Özgürlüklerimiz Görev ve Sorumluluklarımız Toplam KAZANIM SAYILARI 6 10 10 12 38 ORANI (%) 15 27 27 31 100 SÜRE DERS SAATİ 6 9 9 12 36 9    .5 ölçülerinde ve 9-11 forma Değerlendirme. CD-ROM. Dersin işlenişinde fotoğraf. Öğrencilerin gözlem. Etkinliklerin tasarlanması ve uygulanmasında pedagojik esaslar ve öğrencilerin gelişim düzeyleri göz ardı edilmemeli. öğrenme sürecini de değerlendirmelidir. film. Öğretmen tarafından temanın yapısına uygun olan değerlendirme araç ve yöntemleri seçilmeli. 11. telekomünikasyon hizmetleri (internet vb. gezi düzenlenemeyen mekânlara. 10. 8. temaya konu olan insan hakları. Ders kitabı:19. Dersin öğretiminde kullanılacak ders kitaplarının ölçüleri aşağıdadır: a. bulgular arasında anlam ilişkisi kurmalarına yardımcı olunmalıdır. ilgi ve ihtiyaçları da göz önüne alınmalıdır. 13. öğrenmenin ayrılmaz bir parçasıdır.5x27. seçilen araç ve yöntemler.5 ölçülerinde ve 4-6 forma b.7. 9. benzeşim (simülasyon) programları. öğretmen bu konuda gerekli hassasiyeti göstermelidir. Programdaki değerler. çoklu ortam (multimedia) araçları. Öğrenci çalışma kitabı: 19.5x27. özgürlükleri. Etkinlikler tasarlanırken okulun bulunduğu yerleşim biriminin sosyo-ekonomik ve sosyokültürel özelliklerinin yanı sıra dersin genel amaçları ve kazanımlarıyla farklı zekâ türlerine sahip öğrencilerin öğrenme stilleri.) dersin bir parçası olarak kabul edilmeli ve imkânlar ölçüsünde uygulanmalı. vatandaşlık hak ve sorumlulukları ile demokrasi kültürünün konu alanı içinde ortaya çıkan uygulamalardan hareketle verilmelidir. 12. inceleme ve araştırma yapmalarına. sadece öğrenme ürününü değil.

Dersin öğretmeni verilen etkinlikleri aynen kullanabileceği gibi okulun donanımı.TEMA VE KAZANIMLAR NOT: Kazanım tablolarında verilen örnek etkinlikler. öğrencilerin ve çevrenin özelliklerine göre ilgili. . öneri niteliğindedir. fiziki durumu. “kazanımı gerçekleştirmek” koşuluyla farklı etkinlikler de düzenleyip uygulayabilir.

8. [!] İnsanla birlikte. [!] İnsanının çok boyutlu bir varlık olduğu açıklanır. [!] “İnsan onuru”nun. Her insanın değerli ve onurlu olduğunu kabul eder. AÇIKLAMALAR [!] Kendi varlığından hareketle insan olmanın değeri vurgulanır. 3. [!] Kişisel özelliklerin ve farklılıkların insanların birbirini tamamlamalarına ve birlikte yaşamalarına yardımcı olduğu vurgulanır. [!] Kendisinin ve diğer insanların farklı özelliklere sahip olmasının doğal olduğu ve bu farklılıklara saygı duyulması gerektiği vurgulanır. TEMA HER İNSAN DEĞERLİDİR. 1. SINIF ÖRNEK ETKİNLİKLER BEN İNSANIM: Örnek metinlerden yola çıkarak metin analizi yöntemiyle insanın değerli ve onurlu olması ile ilgili kendi yaşantısından örneklerin de yer aldığı sunum hazırlanır. . insanın çevresini oluşturan diğer canlı ve cansız varlıkların da değerli olduğu dolayısıyla onlara karşı da duyarlı olunması gerektiği vurgulanır. Kendi bireysel farklarının topluma neler katabileceğine ilişkin çıkarımlarda bulunur.VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ TEMA KAZANIMLAR Bu temanın sonunda öğrenciler. 1. . Her bireyin kendine has özelliklerinin olduğunu kabul eder. 2. HER BİREY ÖZELDİR: Her öğrenci kendini fiziksel ve duygusal özellikleri açısından anlatan bir sunu hazırlar. [!] Öğrencilerin.FARKLILIKLARIMIZLA ÖZELİZ: Öğrencilerin kendilerine has özelliklerini ve topluma yapabilecekleri katkıları drama tekniğini kullanarak ifade etmeleri sağlanır. insan haklarının özündeki temel değer olduğu vurgulanır. kendi özelliklerini fark etmelerinin önemi üzerinde durulur.

TEMA HER İNSAN DEĞERLİDİR. dostluk. yaratıcı düşünme. kardeşlik. dışlama. sevgi.) [!]Atatürk’ün insan hak ve özgürlüklerine verdiği önemi üzerinde durulur. eşitlik. İnsanın varlığının ve onurunun korunmasında insan haklarının rolünü fark eder.4. hoşgörü. dayanışma kavramları için birer kart oluşturulur. iletişim. aşağılama gibi davranışların olumsuzlukları ve insan haklarının özündeki değerlerle bağdaşmadığı konusu. [!] İnsan haklarının önemi vurgulanır. saygı. evrensel yönü. onur. adalet. 1. Türkçeyi doğru. saygı. DEĞERLER KARTI: Özgürlük. [!] Önyargı. İnsanlığın/toplumun insanî değerler ve insanın çabaları ile korunup geliştirileceğini kabul eder. hoşgörü. kardeşlik. empati. barış. araştırma. afiş vb. sevgi. örnekler verilerek vurgulanır. [!] Bu temada verilecek temel değerler: Saygı. sevgi. güzel ve etkili kullanma. ayrımcılığa duyarlılık. ARKADAŞIM DEĞERLİDİR: Öğrenciler ikişerli gruplara ayrılır. Öğrencilerden grup arkadaşının olumlu özelliklerini listelemeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir. . 5. bilgi teknolojilerini kullanma. sosyal uyum. eleştirel düşünme.maddesine atıf yapılarak özgürlük. [!] İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 1. dostluk. [!] Bu temada verilecek temel beceriler: Gözlem. dayanışma kavramlarına ve insan olmanın bu değerlere sahip olmayı onları içselleştirmeyi ve onlar için çaba göstermeyi gerektirdiğine değinilir. Her öğrenci kendi kartındaki kavramı farklı yöntemler (drama. resim. ayrım gözetmeksizin tüm insanlığın ortak değerleri olması vb. eşitlik. sosyal ve kültürel katılım. farklılıklara saygı. (İnsanın kişiliğini ve onurunu korumayı ve geliştirmeyi amaçladığı. eşitlik. Kendisine ve çevresindeki kişilere değer verir. ) kullanarak anlatır. özsaygı. 6. girişimcilik. ZAMAN İÇİNDE İNSAN HAKLARI: İnsan haklarının insan varlığının ve onurunun korunması açısından nasıl bir gelişim izlediğine ilişkin zaman şeridi hazırlanır.

kullanılan renk. Demokratik bir vatandaş DEMOKRASİNİN ÖNCÜLERİ: sosyal adaletçi. Demokrasinin insana ve insan “CUMHURİYET FAZİLETTİR. hak ve özgürlüklere saygılı. Öğrenciler. sivil toplum örgütlenmesini destekleyicilik. milli [!] Demokrasinin. bulunduğuna değinilir. BİZİM SINIFIMIZ: Sınıf gruplara ayrılır. Okul Öğrenci Meclisi faaliyetlerine sergilenmesi çerçevesinde ele alınır. desen. SINIF AÇIKLAMALAR [!] Demokratik yönetimlerin hukuk devleti olma. insan haklarına saygılı olma. özellikleri açıklar. yönetim biçimi olarak cumhuriyet. 2. 4. [!] Toplumdaki farklılıkların doğal olduğunun kabulüne 5. ilgili biyografi çalışması yapılır. katılımcı. TEMA DEMOKRASİ KÜLTÜRÜ .Farklı tanımlarından yola çıkarak demokrasinin temel özelliklerini kavrar. uzlaşmacılık vb. kavrar. [!] Önyargılı davranmanın bireyler arasındaki ilişkilere olumsuz etki ettiği üzerinde önemle durulur. inanç. ve bunun korunmasının önemine dikkat çekilir. figürü kapsayacak bir [!] Farklılıklara saygının dünya barışına da katkıda hikâye yazmaları istenir. katılımcılık. özelliklerine değinilir. Atatürk’ün sözlerinden örnekler verilir. SEÇİM VAR: Demokratik bir seçimin bütün süreçlerini gösteren örnek uygulama yapılır. sosyal adaletçilik. ailede. birleştirilir ve ortak bir tanıma ulaşılır. olmanın gereklerini örneklerle Demokratik ortamların oluşması ve yerleşmesi demokratik davranış biçimini içselleştirmiş vb. 1. çoğulculuk. Bunlar tahtaya yazılır. Demokrasiyi bir yaşam biçimi OKUL ÖĞRENCİ MECLİSLERİ: ve insan haklarının özündeki değerlere uygun davranışlar olarak benimser.VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ TEMA KAZANIM Bu temanın sonunda öğrenciler. amacıyla çeşitli faaliyetlerde bulunan bireylerle vurgulanır. Farklı görüş. egemenlik ve demokrasi arasındaki ilişkiye [!] Milli egemenliğin anlamı ve önemi konusunda yönelik kompozisyon yazılır. etkin ve sorumlu.”: Bir iradesine verdiği önemi fark eder. düşünce. aktif olarak katılırlar ve gözlemlerini not ederek sınıfa aktarırlar. insan onuruna yakışan ve bu özelliği nedeniyle diğer yönetim biçimlerinden ayrılan bir yönetim ve yaşam biçimi olduğuna vurgu yapılır. [!] Konu. 2. eşitlikçilik. [!] Demokratik bir vatandaşın. 8. okulda ve toplumsal çevrede demokratik 3. Resimler birleştirilerek bütününde sağlaması gerektiğinin önemi vurgulanır. eşitlikçi. ÖRNEK ETKİNLİK DEMOKRASİYİ TANIMLA: Beyin fırtınası yöntemi ile her öğrencinin demokrasiyi tanımlayan bir kelime söylemesi istenir. özgürlükçülük. anlayış ve kültürel değerlerin Her grubun sınıfı tanımlayan resim yapmaları [!] Farklılıkların toplumun birlik ve beraberliğine katkı toplumsal yaşamı zenginleştirdiğini istenir.

milliyet. [!] Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin insan haklarına aykırı olduğu üzerinde durulur. bölge. Karşılaştığı sorunların çözümünde demokratik tutum ve davranışları benimseyerek bu konudaki eleştirel yaklaşımları olgunlukla karşılar. Bu özellikler cinsiyetçi bakış ve kalıplaşmış roller açısından tartışılır. unsurlara dayalı ayrımcılık ve toplumsal dışlama küresel boyutta ele alınır. EŞİTLİK GÜÇLENDİRİR: Kadın ve erkekleri fiziksel ve duygusal vb. din. 8. özellikleri açısından tanımlamaları istenir. afiş ve broşür hazırlanır. KIZLAR OKULA: Eğitim. TEMA DEMOKRASİ KÜLTÜRÜ NASIL BAŞARDILAR: Yakın çevredeki meslek sahibi başarılı kadınlarla eğitimleri. konuları kapsayan sözlü tarih çalışması yapılır. iş ve ev hayatında yaşadıkları zorluklar. bu nedenle tüm insan hakları belgelerinde yasaklandığı vurgulanır. sağlık ve benzeri alanlarda cinsiyete dayalı ayrımcılığın önlenmesi için düzenlenecek bir kampanyada kullanılmak üzere konuşma. yerlere sunmaları veya göndermeleri sağlanır. [!] Her tür ayrımcılığın. bu önerilerini sınıf ve hukuk dışı yolları reddeden yöntemlerin gereğine ve ortamında paylaşarak tartışmaları ve ilgili önemine vurgu yapılır. Ayrımcılığın çeşitli biçimlerini sorgulayarak ayrımcılık yapmama konusunda duyarlılık gösterir. yaşanan bir sorunla ilgili demokratik çözüm [!] Sorunların çözümünde kuvvet ve şiddete başvurmayı önerileri geliştirmeleri. dil. [!] Ayrımcılığı önlemenin hukuksal düzenleme ve önlemlerin yanında bireysel çabalar da gerektirdiği vurgulanır. ARAŞTIR-YORUMLA: Ayrımcılıkla ilgili duyarlılık geliştiren yazılı ve görsel materyaller incelenerek. başarı hikâyeleri vb. HAYDİ.6. sosyal sınıf/tabaka vb. mesleğe başlamaları. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesinde kendi konumuna uygun sorumluluklar üstlenir. . tüm insan haklarından eşitlik koşulları içinde yararlanılmasını engellediği. [!] Edinilen bilgilerin farklı bakış açıları da kullanılarak ÖNERİYORUM: Öğrencilerin çevrelerinde analiz edilmesinin önemi açıklanır. cinsiyet. mezhep. konuyla ilgili rapor hazırlanır. 7. [!] Irk. 2. [!] Atatürk’ün kadın haklarına verdiği önemi belirten örnekler verilir.

demokratik toplum yaşamı için taşıdığı önemi örneklerle açıklar. araştırma. ayrımcılığa duyarlılık. sorumluluk. EL ELE BERABERCE: Deprem. karşılaştıkları sorunları nasıl çözdüklerini sorgulamaları sağlanır. salgın hastalık vb. [!] Herkesin fikirlerini ifade etmesine olanak sağlamanın önemi vurgulanır. kaynakları etkili kullanma. kişilerden konuyla ilgili özlü sözler sınıf ortamında birlikte yaşama açısından değerlendirilir. her düzeyde işbölümü ve işbirliğini zorunlu kıldığı vurgulanır. [!] Paylaşma. farklılıklara saygı. birlikte yaşama. problem çözme. Türkçeyi doğru. diğerkâmlık. dayanışma. 10. sevgi. H. iletişim. girişimcilik. Yunus Emre. eşitlik. sel.9. KONUŞUYORUZ: Öğrencilerin araştırmaları sonucu elde ettikleri olumlu/olumsuz iletişim örnekleri sınıf ortamında drama yöntemi ile canlandırılır. eleştirel düşünme. [!] Bu temada verilecek temel beceriler: Gözlem yapma. empati. Birlikte yaşama kültürü için diyalog ve etkili iletişimin önemini fark eder. Bektaşi Veli vb. . [!] Çağımızda toplumların karşı karşıya bulunduğu sorunların. hoşgörü. yaratıcı düşünme. adil olma. yardımseverlik. BİRLİKTE YAŞAM İÇİN DİYALOG: Mevlana. İşbölümü ve işbirliğinin. yangın. paylaşma. olaylarda toplumların birlikte hareket etmelerine ilişkin kampanya hazırlanır. güzel ve etkili kullanma [!] Bu temada verilecek temel değerler: Saygı. kavramlara EĞER İSTERSEN: Birlikte çalışma süreçlerinde vurgu yapılır. işbirliği vb. hoşgörü.

Bu panoya öğrencilerin haklarıyla ilgili sorunlarını ve önerilerini yazmaları istenir. hangi sorumluluklarını yerine getiremediklerini listelemeleri ve bunları birbirleriyle ilişkilendirmeleri istenir (1 ve 2. HAKLAR PANOSU: Bir pano oluşturulur. dilekçe hakkını kullanma. Kendisinin. Öğrencilerden bu hakları farklı yöntemlerle (resim. seçme ve seçilme hakkı vb. 8. eğitim.) anlatmaları istenir. özgürlüklerini kullanabildiklerini ve hangi sorumluluklarını yerine getirdiklerini. çalışma. [!] Kamuoyu oluşturma. sağlık. konut dokunulmazlığı. AÇIKLAMALAR [!] Öğrencilerin kendi haklarını ve özgürlüklerini örneklendirmeleri ve bu doğrultudaki sorumlulukları ile ilişkilendirmeleri sağlanır. yaşama. Hak. 4. [!] Demokratik ve barışçıl hak arama yollarına değinilir. örgütlenme. Sahip olduğu hakların korunup geliştirilmesinde demokratik hak arama yollarını kullanır. idari ve yargı mercilerine başvurma konuları öğrenci düzeyine uygun olarak verilir. fotoğraf. [!] Adalete kolay ve hızlı erişim ve koruyucu hukuk uygulamalarına değinilir. ailesinin ya da çevresinin yaşantısından hareketle hak ve özgürlüklere örnekler verir. haklar üzerinde durulur. drama vb. İnsan haklarının ve özgürlüklerinin herkes için doğuştan ve vazgeçilmez olduğunu kavrar. 1. inanç ve ifade özgürlüğü. afiş. BM Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi metinlerinden örnekler verilir. [!] Temel hakların Anayasamızla güvence altına alındığına vurgu yapılır.VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ TEMA KAZANIMLAR Bu temanın sonunda öğrenciler. düşünce. dilekçe. . ÖZGÜRLÜKLERİM VE SORUMLULUKLARIM: Öğrencilerden bir gün içerisinde hangi hak. [!] Hak kavramı işlenirken İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi. 3. kolluk kuvvetleri. özgürlük ve sorumluluk arasındaki ilişkiyi fark eder. 2. hangi hak ve özgürlüklerini kullanamadıklarını. Çocuk Hakları Sözleşmesi. SINIF ÖRNEK ETKİNLİKLER HAKLARIM. kazanım) BENCE ÇOCUK HAKLARI: Çocuk Hakları Sözleşmesinin maddeleri fişlere yazılarak öğrencilere dağıtılır. TEMA HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİM İZ [!] Kişinin hak ve özgürlüklerini kullanırken başkalarının hak ve özgürlüklerine saygı duyması gerektiği vurgulanacaktır. özel hayatın gizliliği. 3. [!] Kişi dokunulmazlığı/özgürlüğü ve güvenliği.

Bu konuda bireye. HABER YAPIYORUM: Öğrencilerin çocuk haklarıyla ilgili çalışmalar yapan STK’ları araştırarak bunlarla ilgili görsel ve yazılı haberleri sınıfta paylaşmaları istenir. Hak ve özgürlüklerin demokratik bir ortamda gerçekleşebileceğini fark eder. şiddete maruz kalma. Çözüm önerileri geliştirilir.5. karikatür. SİZ OLSAYDINIZ: Çocukların. Münazara sırasında öğrencilerin demokratik bir ortamda fikirlerini özgürce ifade etmeleri sağlanır. En başarılı çözüm önerisi demokratik usullerle seçilerek sınıf panosunda sergilenir. [!] Hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği durumlara örnek olarak yaşanmış bir olay. TEMA HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİM İZ 6. Hak ve özgürlüklerin korunup geliştirilmesinde sivil toplum kuruluşlarının önemini kavrar. örnekler verilebilir. [!] Düşüncenin üretilmesinde ve özgürce ifade edilmesinde demokratik ortamın önemi üzerinde durulur. Örneklerin seçiminde pedagojik esaslar ve öğrencinin gelişim düzeyi dikkate alınmalıdır. [!] Demokratik ortamın özgür ve bağımsız kararlar alabilen birey olma açısından önemi vurgulanır. Sınıf ortamında tartışılır. topluma ve devlete düşen görevler ile ilgili üç ayrı broşür hazırlanır. Hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği durumlara ilişkin demokratik çözüm önerileri geliştirir. çocuk işçiliği. film vb. yaşam ve onurunu tehdit eden sorunlardan özellikle dışlanma. ÖZGÜRLÜĞÜN OLDUĞU YERDE ÖZGÜRSÜN: Öğrencilere demokratik olan ve olmayan iki ortamın karşılaştırıldığı drama/skeç çalışması yaptırılır. MÜNAZARA: Öğrencilere belirlenen bir konuda münazara yaptırılır. eğitim hakkından yoksun bırakılma gibi sorunlar ele alınır. . fotoğraf. 7. 3. haber. ÇÖZÜM NEDİR? Medyadan hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği örnek bir olay sınıf ortamında tartışılır. ayrımcılık. [!] Çözüm arayışlarında hukuk ve insan haklarını temel alan demokratik çözüm yollarının geliştirilmesinin gerektiğine vurgu yapılır.

problem çözme. çevre. vb. bilgi teknolojilerini kullanma. araştırma. [!] Eğitim. 9. KİM NE YAPAR? Öğrencilerin insan hakları konusunda çalışma yapan kurum ve kuruluşlara ait bilgi toplamaları ve sınıfta paylaşmaları istenir. sosyal ve kültürel katılım. [!] İnsan haklarına ilişkin gelişmelere örnekler verilir. NE VAR NE YOK? Öğrencilerin insan hakları ile ilgili gelişmelerle hakkında gazete. kadın ve çocuk hakları vb. araştırma. uzlaşma. 10. yaratıcı düşünme. [!] Bireylerin hak ve özgürlüklerini güvence altına almanın hukuk devletinin bir görevi olduğu vurgulanır. Türkçeyi doğru. dayanışma. Hukukun üstünlüğünü kabul eder. . İnsan hakları ile ilgili gelişmeleri takip etmeye istekli olur.8. adil olma. kültürel mirası yaşatmaya duyarlılık. değişim ve sürekliliği algılama. haberler bularak sınıfta paylaşmaları istenir. güzel ve etkili kullanma. KURAL KOYUYORUM: Öğrenciler sınıfları için kendi demokratik kurallarını oluşturur ve uygular. dergi. [!] İnsan hakları ile ilgili gelişmeleri izlemede kitle iletişim araçlarının rolleri farklı boyutlarıyla değerlendirilir. girişimcilik. [!] Toplumda demokrasinin. TEMA HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİM İZ [!] İnsan hakları ile ilgili çalışmalara gönüllü katılmanın önemi vurgulanır. 7. sağlık. 3. milli. TV. Demokratik yönetimlerde sivil toplum kuruluşlarının işlevini ve sivil toplum kuruluşlara katılımın önemini kavrar. adaletin ve güven duygusunun tesisi için hukukun üstünlüğüne ve yargı bağımsızlığının önemine vurgu yapılır. eleştirel düşünme. internet. manevi ve evrensel değerlere duyarlı olma STK OLUŞTURUYORUZ: Öğrencilere kendilerinin belirleyeceği bir konuda faaliyet gösteren Sivil Toplum Kuruluşu kurdurulur. sorumluluk. kazanım [!] Bu temada verilecek temel beceriler: Gözlem yapma. iletişim. [!] Bu temada verilecek temel değerler: Özgürlük. konularda faaliyet gösteren STK’lara vurgu yapılır.

AÇIKLAMALAR [!] İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi. [!] Sorumluluk üstlenmenin insanî bir davranış olduğu ve sorunların çözümüne katkı sağladığı vurgulanır. KATILIMCI DEMOKRASİ GRUBU: Öğrenciler kendilerini ilgilendiren konularda görüşlerinin alınması ve paydaş olarak kabul edilmeleri için bir grup oluştururlar. [!]Atatürk’ün ülkemizin her alanda kalkınıp gelişmesi için yaptığı çalışmalara örnekler verilir. kitle iletişim araçlarından okudukları ya da izledikleri ve insan yaşamına ve onuruna aykırı olduğu tartışılmaz bir olayın kahramanının kendileri olmaları durumunda neler hissedeceklerini yazmaları istenir. metinlerden düzeye uygun ve konuyu destekleyen örnekler verilir. [!] Çalışmak. Yapılacak çalışmalar demokratik bir şekilde planlanır ve bu doğrultuda gerçekleştirilir. üretmek. Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslar arası belgelerin yanı sıra. yardımlaşmak. Demokratik ve insan haklarına saygılı bir çevrenin oluşmasında görev ve sorumluluklarını bilinçle yerine getirir. [!] Veda Hutbesi. Öneriler geliştirir. 1. konularda görev almaları sağlanır. 4. toplumsal eşitliği engelli ve ihtiyaç sahibi arkadaşlarına yardım etme vb. gerçekleştirmek konularına değinilir. Kendisinin ve toplumun yaşam kalitesinin yükseltilmesi için sorumluluk üstlenmenin önemini fark eder. [!] Özsaygı ve onurlu davranış kavramları kişisel sorumluluk açısından ele alınır. 3. YARDIMLAŞIYORUZ: Öğrencilerin daha toplumun ve insanlığın refahı. [!] Ailesine. Kendisinin ve başkalarının yaşamına ve onuruna saygı duyar. TEMA GÖREV VE SORUMLULUKLARIMIZ 2. Mesnevi. İçinde yaşadığı topluma ve tüm insanlığa karşı sorumluluklarının bulunduğunun bilincine varır ve bunları yerine getirmek için çaba harcar.VATANDAŞLIK VE DEMOKRASİ EĞİTİMİ TEMA KAZANIMLAR Bu temanın sonunda öğrenciler. önerilerini ilgili yerlere sunarlar. [!]İnsancıl eylem kavramına değinilir. 8. [!] Atatürk’ün yurtta ve dünyada barışa verdiği öneme örnekler verilir. 4. TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ: Öğrenciler okullarında eğitim kalitesinin artırılması için TKY grubu oluştururlar. okuluna ve çevresine karşı görev ve sorumluluklar ve bunların önemi örneklendirilir. barış ve küçük sınıflardaki öğrencilere ders çalıştırma ya da huzurunu sağlamak. Makalat vb. . SINIF ÖRNEK ETKİNLİKLER EMPATİ: Öğrencilerden.

yükümlülükleri belirtilir. [!]Ailede. 7. Karar verme süreçlerine katılmanın önemini bilir ve kendi konumuna uygun sorumluluklar üstlenir. ahlak. özel hayatın gizliliği gibi konularla ilgili bülten hazırlanır. [!] Toplum yaşamını düzenleyen (hukuk.4.) BEN DE VARIM: Aile. afiş. KURALLAR OLMASAYDI: Sınıf gruplara ayrılır. TEMA GÖREV VE SORUMLULUKLARIMIZ 5. [!] Devletin hak ve özgürlükleri korumak. örf ve adetler vb). okulda. insan haklarına saygılı olmak ve vatandaşlara karşı sorumluluklarını yerine getirmek vb. . hikâye yazma. çevrede ve toplumda karar verme süreçlerine katılım örneklendirilir. Devletin vatandaşlarına karşı görev ve sorumluluklarına örnekler verir. 6. (Drama. işyeri kuralları vb. [!] Katılımcılık ve etkin vatandaşlık vb. her grup toplum yaşamını düzenleyen bir kuralın gerekçelerini farklı tekniklerle sunar. okul kuralları. okul. kavramlar ilişkilendirilir. Toplum yaşamını düzenleyen kurallara uymanın sorumluluğunu üstlenir. konut dokunulmazlığı. film vb. maddesinde sıralanan devletin nitelikleri ile devletin görev ve sorumlulukları arasında nedensellik ilişkisi kurulur. [!] Anayasamızın 2. ailenin korunması. VATANDAŞ BÜLTENİ: Devletin görevlerinden. [!]Örnekler günlük hayattan (trafik kuralları.kurallara örnekler verilir. arkadaş grubu içerisinde alınan karar verme süreçlerinde etkin ve sorumlu olmanın önemine ilişkin örnekler sınıfta paylaşılır/tartışılır.) seçilir. şiddetin önlenmesi.

din. Kamu mallarının ve ortak yaşam alanlarının korunmasında sorumluluk üstlenir. Vatandaşlık görevlerinin ülkenin ve toplumun birlik ve beraberliği açısından önemini kavrar. değerler vb. konularda ödüllü bir yarışma bütünlüğünü sağlayan. 9. [!] Cumhuriyet’ten sonra vatandaşlık hak ve görevlerinde meydana gelen bazı gelişmelere Atatürk’ün sözlerinden ve ya uygulamalarından örnekler verilir. üzerinde durulur. toplu taşım araçları. 10. vurgulanabilir. 4.) [!] Toplumun bir arada barış ve huzur içinde yaşayabilmesi ve ülkemizin daha da gelişebilmesi için vatanseverliğin ve birlik-beraberliğin önemi üzerinde durulur. [!] Kamu mallarının ve ortak yaşam alanlarının OKULUMU GÜZELLEŞTİRİYORUM: (okullar.) dikkatli kullanılması ve bunlara kendileri için daha yararlı hale getirebilecek bir zarar vermekten kaçınılmasının gerekliliği proje/etkinlik çalışması yaptırılır. insanî. ilgili değerleri korumanın ve geliştirmenin önemi kurum kuruluşlardan kişilerle görüşmeler yapılır. sosyal Öğrencilere okullarını/çevrelerini güzelleştirecek. ahlaki düzenlenir. afiş.(Askerlik. SİZ OLSAYDINIZ? Sınıf gruplara ayrılarak. yakın çevresinden. [!] Dayanışmanın. [!] Toplumsal birlikteliğimizi sağlayan ögelere ÖDÜLLÜ YARIŞMA: Toplumsal değerlere ilişkin örnekler verilir. kişilerin toplumla uyumlu ve mutlu bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli koşulların sağlanması konusunda önerilerde bulunur. BİYOGRAFİ ÇALIŞMASI Toplum yararına çalışmalarda rol almış kişilerle ilgili biyografi çalışması yapılır.8. yaşlı vb. her grup engelli. ahlâkî. vergi vermek.) GÖRÜŞME: Toplumun birlik ve beraberliğine dönük [!] Millî. manevî ve kültürel değerlere hakkında ailesinden. yaşlı. oy kullanma vb. resim. Engelli. kimsesiz çocuklar vb. milli birlik ve beraberliğe etkisini üzerinde durularak Atatürk’ün bu konudaki sözlerinden örnekler verilir. parklar. vurgulanır. tarih. kişilerin hayatını kolaylaştıracak çalışmalar planlanır ve sınıfta sunulur. 11. tesisler vb. film vb. dil. TÜRKİYE İÇİN HEP BİRLİKTE: Birlik ve beraberlik ve bir arada yaşamanın önemine ilişkin örneklerle ilgili sunu hazırlanır.(Bir milletin/toplumun birlik ve hikâye. [!] Vatandaş olarak sorumluluklarımıza örnekler verilir. TEMA GÖREV VE SORUMLULUKLARIMIZ . Toplumun birlik ve beraberliğini sağlayan değerleri tanır ve bunları koruma/geliştirme konusunda sorumluluk üstlenir.

empati. yardımseverlik. sorunlara değinilir. trafik. . sorumluluk. vatanseverlik 12. kaynakların azalması vb. millî. farklılıklara saygı duyma. özyönetim. girişimcilik. problem çözme. araştırma. hoşgörü. onur. israf. özsaygı. bilgi teknolojilerini kullanma. eleştirel düşünme. sosyal uyum. dayanışma. değişim ve sürekliliği algılama. göç. yaratıcı düşünme. eşitlik. Toplumsal sorunların çözümünde konumuna uygun çözüm önerileri geliştirir. çevre kirliği. barış. işsizlik. [!] Birey olarak sorumluluk almanın sorunların çözümüne katkıda bulunduğu vurgulanır. birlikte yaşama [!] Bu temada verilecek temel değerler: Adil olma. ÇÖZÜM PANOSU: Belirlenen bir sorun ile ilgili çözüm panosu oluşturulur. kültürel mirası yaşatmaya duyarlılık. yoksulluk. [!] Bu temada verilecek temel beceriler: Gözlem yapma. küresel ısınma. çölleşme. insanlığı tehdit eden hastalıklar. sevgi. manevî ve evrensel değerlere duyarlı olma. sosyal ve kültürel katılım. kaynakları etkili kullanma.[!] Açlık.

çalışmalarını değerlendirmesidir. Grup değerlendirmede. eleştirel düşünme. Aşağıda Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi dersinde kullanılabilecek bazı ölçme araçları ve yöntemleri ile ilgili kısa bilgiler verilmiştir: Kısa Cevaplı Sorular: Bir kelime. Her iki ölçme ve değerlendirme araç veya yöntemlerinin birlikte ve dengeli bir şekilde kullanılması önerilmektedir. eksikliklerini belirlemek.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ölçme ve değerlendirme. Seçenekler de öğrencinin önüne konulan muhtemel cevaplardır. kazanımın ifade edildiği veya sorunun sorulduğu kısımdır. Yaratıcı düşünme. öğretme sürecinde öğrencilerin başarılarını saptamak. raporlar vb. uzun veya kısa cevaplı sorulardan oluşan yazılı sınavlar ya da testler kullanılarak ölçülmesi mümkün ve yeterli değildir. Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Öğretim Programının temaları. beceri ve tutumlarını sergileyebilecekleri çoklu değerlendirme fırsatları sunulmalıdır. öğrenme. süreç içerisindeki gelişimine ilişkin geri bildirim sağlamak amacıyla yapılır. Bu programda değerlendirme. beceri ve tutumlara ilişkin doğrudan veri toplayabilmek için alternatif ölçme değerlendirme araç veya yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir. araştırmalar. grupların çalışmalarındaki yeterlik düzeylerini değerlendirirken kendilerinin eleştirel düşünme becerileri gelişir. Bir soru. karnede öğrencinin bu dersi aldığı belirtilecektir. Açık Uçlu Sorular: Bu tip sorularda cevabın içeriği. Öğretim programlarının öğrencilere kazandırılmasını öngördüğü üst düzey bilgi. doğru yanlış. Grup Değerlendirme: Öğrencilerin. kazanımları ve kendine özgü beceri ve değerleri nedeniyle ölçme ve değerlendirmesinin de kendine özgü bir yapı taşıması gerekmektedir. Ancak. projeler. Öğrenciler. analiz sentez ve değerlendirme becerilerinin ölçülmesinde kullanılabilir. sınıflarda haftada bir saat okutulacak seçmeli dersler arasında yer almıştır. arkadaşlarının hazırladığı ödevler. soru cümlesi ve seçeneklerden oluşur. Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi dersi. Öğrencilerin kazandığı bilgi. zihinsel beceri ve yeteneklerin ölçülmesinde kullanılır. öğrenme sürecine önem vererek öğrencinin gelişimini izlemeyi amaçlar. problem çözme. Soru cümlesi. soru cümlesi ve eksik cümle olmak üzere iki türlüdür. boşluk doldurma. 20112012 yılından itibaren ise zorunlu ders olarak okutulacaktır. ilköğretim okulları haftalık ders çizelgesinde 8. bir sembol ya da en çok birkaç kelime ile cevaplanabilen soru türüdür. niteliği ve uzunluğu açısından cevaplayıcı serbest bırakılır. Kısa cevaplı sorular. bireyin kendine özgü özelliklerini ön plana çıkararak herkesin sahip olduğu bilgilerle yeni aldığı bilgileri kendine özgü biçimde yapılandırdığını kabul eden ve bu nedenle de öğretim yöntem ve tekniklerinin mümkün olduğunca çeşitlendirilmesi gerektiğini vurgulayan öğrenme yaklaşımlarına göre ölçme ve değerlendirmede de öğrencilere bilgi. Öğrenmede bireysel farklılıkları dikkate alan. beceri ve tutumların sadece geleneksel ölçme ve değerlendirme araç veya yöntemleri olarak bilinen çoktan seçmeli. eşleştirme. 23 . Grup değerlendirme. karar verme. öğretmene öğrencilerin gelişim ve yeterlik düzeyleri hakkında geri bildirim sağlar. 2010-2011 öğretim yılında ders notla değerlendirilmeyecek. alternatif ölçme değerlendirme araç veya yöntemlerinin kullanılması geleneksel ölçme değerlendirme araç veya yöntemlerinin kullanılmayacağı anlamına gelmemektedir. Çoktan Seçmeli Sorular: Daha çok bilgi. öğrencilerin yanlı davranışlarını önlemek için ölçütlerin öğrencilere verilmesi yararlı olur.

Verilen proje konuları öğrencilerin düzeyine uygun ve yerel imkânlara göre yapılabilecek nitelikte olmalıdır. yeni bilgilere ulaşma. araştırma ve yorum yapma. Proje konuları zümre öğretmenleri tarafından belirlenebileceği gibi öğrenciler de kendi ilgi duydukları alanlara göre bireysel ya da grup hâlinde proje konusu belirleyebilirler. Bunlar öğrencinin hedeflenen düzeye gelip gelmediğini belirlemek için kullanılır. fikri) değişik yolla açıklayabilir misin? _ Bu etkinliği tekrar yapsaydın aynı sonuçları bulur muydun? _ Bu etkinliği daha kolay yapmanın başka bir yolu var mı? _ Bu konuyla ilgili “gerçek yaşamından” bir örnek verebilir misin? Sözlü Sunum: Sözlü sunum. Yine de öğrenciler daha fazla deneyim kazandıkça aldıkları kararlar daha doğru olacaktır. • Sınıf içi tartışmalara katılımlarını. öğrenciler hakkında doğru ve çabuk bilgi sağlar. Gözlem. Öz Değerlendirme: Belli bir konuda bireyin kendi kendisini değerlendirmesine öz değerlendirme denir. özgün düşünce üretme ve çıkarımlarda bulunma amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde yapacakları çalışmalardır. kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. Kontrol listelerinin dersin işlenişi ya da ilgili etkinliğin gerçekleştirilmesi sırasında doldurulması daha yararlı olacaktır. Kontrol listeleri gözlemlerin kaydı için kullanılmalı. nasıl düşündüğünü ve nasıl yaptığını değerlendirmelerini gerektirir. öğrencilerin deneyimsizliği nedeniyle yanılgılara neden olabilir. Kontrol listeleri. Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. Proje: Öğrencilerin grup hâlinde veya bireysel olarak. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında iyi bilgi sağlarlar. dil eğitimi. Genellikle kendi performanslarını değerlendirirken yanlılığın varlığı göz ardı edilmemelidir. • Kendilerine dışarıdan bakma yetisi gelişir. Uygulamada hız ve zaman önemlidir. konumsa. Öğretmen. Bu tur değerlendirmenin olumsuz yönleri de vardır. öğrencilerin kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarına yardım eder. Öz değerlendirme öğrencilerin okulda yaptıkları çalışmaları. Öz değerlendirme. Görüşme (Mülakat): Öğrencilerle yapılan görüşmeler. istedikleri bir alanda/konuda inceleme. yöntemi. 24 . beceri ve tutumların listesidir.Gözlem: Öğrenci performanslarının görülebildiği bazı alanlarda bu yöntem kullanılabilir. öğrencilerin: • Soru ve önerilere verdikleri cevapları. bireyin kendi yeteneklerini kendilerinin keşfetmelerine yardımcı bir yaklaşımdır. • Öğrencilerin değişik durumlarda davranışlarını kontrol altına almalarını sağlar. Aşağıda bazı örnek görüşme soruları verilmiştir: _ Bir olayı (konuyu. • Kendini değerlendirme ile öğrenci surecin bir parçası olduğunu hisseder. • Grup çalışmalarına ve tartışmalarına katılımlarını. dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. Başlangıçta kendini değerlendirme. • Performansının düzeyi hakkında karar vermek için kişisel ya da kişiler arası kıstas koymada ve öğrencinin motivasyonunun yükselmesinde öğrencilere fırsat verir. • Kendini değerlendirme. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama. gözlenmesi istenen bilgi. Listeler sıklıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Kontrol Listesi: Kontrol listeleri. görüş geliştirme. öğrencilerin çalışmaları hakkında ve konuları nasıl anladıkları konusunda anlama düzeylerinin daha iyi değerlendirilmesine yardım eder. not verme amaçlı kullanılmamalıdır.

eğitsel ve kişisel yönden daha iyi yönlendirebilecekler. öğrencinin yeni bilgiyi yapılandırmasını gerektirir. • Performans değerlendirme. • Öğrencilerinin sahip oldukları yeterlik alanlarını belirleyerek onları özellikle mesleki. • Performans değerlendirme. Ödevi tamamlamak için değişik yollar bulunmaktadır. performansı tanımlayan ölçütleri içeren puanlama rehberidir. • Öğrencilerine başarılarının karşılığı olarak daha güvenilir notlar verebileceklerdir. bunları eyleme dönüştürmelerini sağlayacak durum ve ödevler olarak tanımlanabilir. velisinin ve öğretmenlerinin izleyebilmesine olanak sağlayan bir çalışmadır. En faydalı dereceli puanlama anahtarı. zamana bağlı değildir. harcadığı çabayı. oluşturulan ölçütlere göre yeterlik derecelerini ortaya koyma olanaklarına sahip olurlar. öğrencinin başarısı için bir yol haritasına dönüşür. aynı zamanda hem öğretmen hem de öğrenci için bir değerlendirme yöntemidir. Belirtilen çok sayıda ölçme değerlendirme araç veya yöntemlerinin uygun ve etkili bir şekilde kullanılması sayesinde öğretmenlerimiz. Öğrencinin gelişimini. Ölçme ve değerlendirme uygulamalarının eğitim sistemi içerisindeki kullanılış amaçlarının geniş bakış açısı içinde ele alınması bu uygulamalardan elde edilecek faydanın en üst düzeye çıkmasını sağlayacaktır. öğrenciler kendilerinden ne beklendiğini bilerek çalışmalarını ona göre yönlendirirler. Bu nedenle iyi tanımlanmış bir ölçütle değerlendirmelidir. Öğrenci Urun Dosyası (Portfolyo): Öğrenci urun dosyası. • Dereceli puanlama anahtarı. • Öğrencilerinin öğrenme düzeylerini arttırabilecekler. yansıtılmasıyla oluşan öğrenci urun dosyası. kendi yaptıklarınızdır. öğrencilerin. • Performans değerlendirme süreç içine yayılmıştır. öğrenme türleri gibi bireysel özellikleri dikkate alınarak. • Performans ödevlerinde. • Başarılı bir değerlendirme yapmak için her bir performans ödevi bir dereceli puanlama anahtarı (rubric) ile esleştirilmelidir. geçirdiği evreleri gösteren başarılarının koleksiyonudur. Performans Değerlendirme: Performans değerlendirme. • Öğrenciler performans ödeviyle dereceli puanlama anahtarının bir örneğini alırlar. öğrencilerin bir ya da birkaç alandaki çalışmalarını. Böylece değerlendirme surecinde. • Öğretim yöntem ve tekniklerinin ne derece etkili olduğunu değerlendirebilecekler. • Gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle sonuçlanmaktadır. Herhangi bir çalışmanın puanlanması için geliştirilmiş ölçütleri içeren bir araçtır. öğrencinin günlük yaşamındaki problemleri nasıl çözeceğini ve problem çözmek için sahip olduğu bilgi ve becerileri nasıl kullanacağını göstermesini ister. 25 . Sınıf içi etkinliklerin öğrencinin secimi sonucunda bir araya getirilip. • Performans değerlendirmeyle öğrenciler.Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubric): Dereceli puanlama anahtarı. • Öğrencilerinin öğrenme eksikliklerini zamanında ve yerinde tespit edebilecekler ve bu sayede sınıf içi öğretim uygulamalarıyla ilgili planlama yaparken öğrenme eksikliklerinin oluşumuna yol açan etkenleri belirleyerek bunların giderilmesi için gerekli önlemleri alabilecekler. sınav saatleriyle sınırlandırılmaksızın geniş bir zaman diliminde çalışma ve tekrar yapma. tek bir cevap yoktur. Bu noktada sorumluluğun çok büyük kısmı uygulamalardan birinci derecede sorumlu olan öğretmenlerdir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME FORM ÖRNEKLERİ 26 .

ARAŞTIRMA. etkinlik süresince öğrencilerin. Araştırma ve inceleme sonucunda genellemeler yapar. 5. Görüşü sorulduğunda söyler. 6. Derse değişik yardımcı kaynaklarla gelir.ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU Tema adı: ……… Adı ve soyadı : ……………… Nu. Kendisine verilen kaynaklarla yetinmeyip başka kaynaklar araştırır. Yeni ve özgün sorular sorar. Gözlemlerini dikkatli bir şekilde yapar. GÖZLEM 1. Hiçbir zaman 1 DERECELER Nadiren Bazen Sıklıkla 2 3 4 Her zaman 5 BECERİLER I. Ulaştığı kaynaklardan etkin bir biçimde yararlanır. : ……………… Sınıfı : ……………… AÇIKLAMA: Bu form. 4. Bilgi toplamak için çeşitli kaynaklara başvurur. 3. 4. DERSE HAZIRLIK 1. 2. Derse hazırlıklı gelir. ETKİNLİKLERE KATILMA 2. Gözlemleri sonucunda mantıksal çıkarımlarda bulunur. İnceleme ve araştırma ödevlerini özenerek yapar. Belirttiği görüşler ve verdiği örnekler özgündür. İNCELEME. 3. Toplam II. 2. Dersi iyi dinlediği izlenimi veren sorular sorar. 4. Toplam III. Bilgi kaynaklarına nasıl ulaşacağını bilir. yapılan çalışmalara katılma düzeylerini gözlemeniz amacıyla hazırlanmıştır. Toplam GENEL TOPLAM 27 . 5. 3.

kütüphane. Projenin adı (1–15 sözcük arası olmalıdır.PROJE ÇALIŞMASI Seçilebilecek konular 1. Bu çözüm önerilerini belirleme nedenlerinizi ortaya koyunuz.). istatistik ve çizimlerinizle destekleyerek poster hâline dönüştürünüz. 3 sayfayı geçmeyecek şekilde anlatılmalıdır. basamak: Çalışmalarınızı rapor hâline dönüştürünüz. 5. gazete haberi. 28 . 2. Bu kaynaklar. TV. basamak: Bir önceki basamakta yaptığınız incelemeler sonucunda belirlediğiniz konunun önemini. hazırlayacağınız proje sonucunda neye ulaşmak istediğinizi belirleyiniz. 3 sayfayı geçmeyecek biçimde olmalıdır. basamak: Çalışmalarınızın sunumunu yapınız. Sonuç ve öneriler 6. 3 sayfayı geçmemelidir.) 5. Süre: İki ay Çalışma içeriğinde yer alması gereken konu başlıkları 1. konuyla ilgili kaynaklara ne düzeyde ulaşacağınıza ilişkin inceleme yaparak konu seçimine hazırlık yapınız. neden bu konuyu seçtiğinizi. 3. internet. 4. 8. basamak: Ulaştığınız kaynaklardan elde ettiğiniz bilgileri değerlendirerek çözüm önerileri üretiniz. 2. Proje çalışması içinde belirlenen durumun ya da sorunun ayrıntılı biçimde tanımlanması (Bu kısımda projenin amacı belirtilmekle birlikte durum ya da sorun net biçimde açıklanmalı ve açıklama 2.) 2. Kaynakça Proje hazırlanırken izlenecek basamaklar 1. basamak: Seçtiğiniz konu ile ilgili yeterli bilgiye ulaşmak amacıyla gerekli kaynaklara ulaşınız. Projenin konusu (Konu açık ve net bir biçimde ifade edilmiş olmalıdır. Öğretmeniniz ile araştırmayı düşündüğünüz konuyu paylaşarak konu belirlemede ondan yardım alınız.) 4. grafik. radyo ve konuyla ilgili kaynak kişiler olabilir. basamak: Bir önceki basamakta ulaştığınız tüm kaynaklardan elde ettiğiniz bilgilerden faydalanarak oluşturduğunuz bilgileri metne dönüştürünüz (Oluşturacağınız metin 2.) 3. basamak: Raporu resim. tablo. basamak: Bu aşamada. seçmeyi düşündüğünüz konuyu araştırıp araştıramayacağınıza. 7. 6. Geliştirme sürecinin açıklanması (Bu aşamada toplanan bilgilerden yola çıkılarak bir ürün ortaya koymaya yönelik ya da öneriler geliştirmeye dönük yapılanlar 2. Not: Bu konular dışında ilgi duyduğunuz bir konuyu da belirleyebilirsiniz.

Çalışmalarım sırasında değişik materyallerden yararlandım. 5. DERECELER DEĞERLENDİRİLECEK TUTUM VE DAVRANIŞLAR 1. Çalışmalarım sırasında planıma uygun hareket ettim. 4. Araştırmada çeşitli kaynaklardan yararlandım. Öğretmenimin önerilerini dinledim. ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………. 3. 29 . Planlı çalışmaya özen gösterdim.. : Sınıfı : AÇIKLAMA: Aşağıdaki tabloda çalışmalarınızı en iyi şekilde ifade eden seçeneğin altına (X) işareti koyunuz.ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU Adı ve soyadı: Nu. 6. Her zaman Bazen Hiçbir zaman Bu etkinlik sırasında en iyi yaptığım şeyler ve yorumlarım: …………………………………. 2. Sorumluluklarımı tam anlamıyla yerine getirdim.

Adı ve soyadı YORUMLAR ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… Ödevlerini saklama 30 . Görüşlerini gerekçeleri ile ortaya koyma Farklı görüşlere saygı duyma Görev almaya istekli oluş Zamanı verimli k llanma Ödevleri tamamlama Çalışmaya hazır oluş Sorumlulukları paylaşma Grup arkadaşlarını destekleme Tartışmalara katılma Başkalarını dinleme ÖĞRENCİNİN Nu.GRUP DEĞERLENDİRME FORMU AÇIKLAMA: Aşağıdaki form. Grupta. gruptaki her bir öğrencinin değerlendirilmesi içindir. Eğer grup arkadaşınız okuduğunuz ifadedeki davranışı gerçekleştirdi ise o ifadenin altına (X) işareti koyunuz. birlikte çalıştığınız her bir arkadaşınız için ifadeleri okuyarak değerlendirme yapınız.

İnsan Hakları Gündemi Derneği. Remzi Kitabevi. Der Yayınları. PEGEM. İnsan İnsana. Remzi. İsmail. Behn Robert D. Doğan. Council of Europe Publishing. Yücel. İzmir 2008. Korkut. İstanbul 1998. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık. İnsan Hakları Gündemi Derneği.. Tüm İnsanlar. Ankara 2001. Öteki Olmak Öteki ile Yaşamak. İlknur Aka. İnsan Hakları Teorisi ve Hukuku. Herkes İçin Demokrasi ve İnsan Hakları. Central Asia and North America: A Compendium of Good Practice. İmge. İnsan Hakları ve Eğitimi. çev. Gollob Rolf ve Peter Krapf (Ed. Yaşadıkça Eğitim Dergisi. Günümüzde İnsan Hakları. Eğitim Hakkı ve İnsan Hakları Eğitimi. Remzi Kitabevi. Council of Europe 2008. İstanbul 2002. İnsan Hakları Eğitimi İçin Elkitabı. TODAİE Yayını. Ankara 2009. Gollob Rolf ve Peter Krapf (Ed. Orion Kitabevi. ERG.). İstanbul. Council of Europe Publishing. Ankara 2008. Vatandaşlık Bilgisi. Bilgen Nihat. Ankara 2007. İstanbul. Gündoğan Gülsun ve Günay Mustafa. İstanbul 1995. Living in Democracy. Kıncal. Dersimiz Yurttaşlık. Levent. Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı Yayını. Savaş. Yuttaşlık Tartışmaları: Yeni Yaklaşımlar. Ankara 2004. Tarihsiz.. Dağı. Filiz. İstanbul 1991. Exploring Children Rights. Ankara. Freeman Michael. Gündoğan.). Human Rights An Interdisciplinary Approach. Giritli İsmet ve Güngör Hasan Atilla. Vatandaşlık Bilgisi. Teaching Democracy. Ekinoks Yayınevi. Mesut. Beetham David. Demokratik Hesap Verme Sorumluluğu( Çev: Paradigma Tercüme Ltd. Ankara1993 Büyükkaragöz. Ankara 2006. Volume V. Ankara 1990. …………………. Şti). Gülmez. Demokrasi Eğitimi. 2007. 2002. Ankara. Volume VI. UNESCO. 2008. Ayrımcılık Karşıtı Hukuk. Ahmet. Kepenekçi. İstanbul 2010 Heater. Habermas. Çeçen. Council of Europe 2008. Jurgen. OSCE/ODIHR. İzmir. Eğitim Hakkı ve Eğitimde Haklar Uluslararası İnsan Hakları Belgeleri Işığında Ulusal Mevzuatın Değerlendirilmesi. Yurttaşlığın Kısa Tarihi. Türk Demokrasi Yayınları. Çağdaş ve Demokratik Eğitim. 31   . “Sosyal Empati”. Eğitimciler İçin İnsan Hakları ve Vatandaşlık. Derek. İstanbul 2009. Milli Eğitim Basımevi. OHCHR 2009. İnsan Hakları. İlya Yayınevi. Liberte Yayınları. Polity Pres UK. ‘Keşke’siz Bir Yaşam İçin İletişim. Council of Europe Publishing. No 303. Demokrasi ve İnsan Hakları. Ankara 2007. YKY.. İhsan ve Polat Necati. Kabapınar. Arı Yayınları. Sayı 76. Gollob Rolf ve Peter Krapf (Ed. Erdoğan Mustafa. Hakan. Etienne Balibar. İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi. Nobel. Liberte Yayınları.). Yasemin. Kesit Yayıncılık. İstanbul 2002. Kartal. Ankara 2007. Demokrasi ve İnsan Hakları (Çev: Bilal CANATAN). Çiftçi. Egemenlik İnsanındır. Modern Toplumda Vatandaşlık. Demokrasi ve İnsan Hakları. Doğan. Council of Europe. ………………. Volume III. 2004. Anıl. TODAİE.. Ankara 2000. 2007. Ankara 2010.ÖĞRETİM PROGRAMININ HAZIRLANMASINDA YARARLANILAN VE DERSİN UYGULANMASINDA YARARLANILABİLECEK KAYNAKLAR Ataman. Cüceloğlu. Council of Europe 2007. Human Rights Education in the School System of Europe.

Tüzün. Türk Demokrasi Vakfı. Tarih Vakfı. 1996. Vatandaşlık ve Kentlilik Eğitimi. Ankara. HEGEM Mardin Raporu. Bilgi Üniversitesi Y.. Türkiye’de ve Dünyada İnsan Hakları. Nobel Ankara 2002. Tezgel. İstanbul 1998. Takiyettin. Pogge Thomas. Recep. Raif Kamil B. Uygun Oktay. Yeşil.G. Türkiye’de İnsan Hakları. İstanbul 2010. Ders Kitaplarında İnsan Hakları II Tarama Sonuçları. Özpolat. Ankara 2006.Peker. Üstel. İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu Yayınları. Anı. Yeni İlköğretim Programlarında İnsan Hakları. Ankara 2007. ve Mollaoğlu B.Kömürcüler. Umut Vakfı Yayınları. Remzi Kitabevi. İletişim. Gençlerle İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu. Tübitak. Rüştü-Aydın. Çanakkale 2004. Elli Yıllık Deneyimlerim Işığında Türkiye’de ve Dünyada İnsan Hakları. Ankara 1999. TDV Demokrasi ve İnsan Hakları Serisi. Davut. İnsan Hakları Kavramları Sorunları. 18 Mart Üniversitesi. Adem. Tezgel. TSA / Yıl: 11. Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri. Bilgi Üniversitesi Yayınları. Solak. S: 2. Demokratik Vatandaşlık. Ankara 2000. Pusula. Bülent. 32   . Üstel. Yurttaş Olmak İçin Eğitici El Kitabı. Öğretmen El Kitabı. İstanbul 2004. 1998. Uluslararası Demokrasi Eğitimi Sempozyumu Bildiriler. Ankara 2001. TDV/DİHEP Demokrasi Dosyası. İonna. TBMM Yayınları Ankara 2006. İstanbul 1988. Julide. Bilgi Üniversitesi Yayınları. Füsun. Füsun.Kuçuradi. Yurttaşlık ve Demokrasi. Türk. HEGEM.. Bilge Köyü Olayı. Mengüşoğlu. Rüştü. Yeşil. Vahap. Hikmet Sami. Veysel. İnsan Felsefesi. Ağustos 2007. Türkiye Bilimler Akademisi. Ankara 1999. Ankara. Demokratik Değerlerin Eğitiminde Yöntem ve Zamanlama. Ankara 2009. Ankara 1999. Hacettepe Ü. Sönmez. Gürel. İstanbul 2009. Küresel Yoksulluk ve İnsan Hakları. Çocuklar İçin İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu. İnsan Haklarının Gelişimi. Ankara 2009. Türkiye Felsefe Kurumu.. Pusulacık. çev. Recep. Raif Kamil B. Ankara 1999. İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi. Türkiye’de Demokrasi ve İnsan Hakları. Dost Kitabevi. Makbul Vatandaşın Peşinde. Okul ve Ailede İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi. TODAİE İnsan Hakları Araştırma ve Derleme Merkezi. Ankara 2009. ……………….

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful