P. 1
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ders Notları

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ders Notları

|Views: 886|Likes:
Yayınlayan: Oktay Yılmaz

More info:

Published by: Oktay Yılmaz on Jul 01, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/19/2013

pdf

text

original

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ

AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Ders Notları
Daha fazla bilgi için ; mintshare.blogspot.com

507 sayılı esnaf ve küçük sanatkarlar kanunun 2. . 4447 sayılı kanun (İşsizlik Sigortası).50 ve daha az işçi çalıştıran tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerleri .İşçinin kişiliğinin tanınması . 3) Sanayi devrimi XVIII. . makinist. 7) 1909 Tatil-i Eşgal Kanunu. parça ve makinelerin yapıldığı atölye ve fabrikalar .Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarım ile ilgili yapı işleri . bireysel iş ilişkilerini düzenleyen ilk kanundur. hostes) .dereceye kadar hısımları arasında evlerde el sanatlarının yapıldığı işler . Borçlar Kanunu. 4) 4857 sayılı İş Kanununun Uygulanmayacağı Yerler. Deniz İş Kanunu.İşçiyi koruma ve yardım .Halka açık park ve bahçe işleri . hukuki ve ekonomik olarak ifade edilir. alet.Su ürünü üreticileri .Rehabilite edilenler . yy sonlarında İngiltere’de ortaya çıkmıştır. 1936 yılında 3008 Sayılı I. Umumi Hıfzısıhha Kanunu. pilot. Türk Ceza Kanunu. 1802 yılında İngiltere Dokuma Sanayinde çalışan çocuk işçilere yöneliktir.İş Kanunu kabul edilmiştir.Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri . Sosyal Sigortalar Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Basın İş Kanunu.Borçlar Kanunu.İş Kanunu kabul edilmiştir. 9) Devletin çalışma yaşamına ilk müdahalesi. Medeni Kanun.İşçi lehine yorum ilkesi Ünite – 2 ( İş Hukukunun ve 4857 Sayılı İş Kanunu’nun Uygulama Alanı ) 1) Genel Kanunlar. 8) Cumhuriyet döneminde bireysel iş ilişkileri ilk kez Borçlar Kanununun hükümleriyle düzenlenmeye başlamıştır. 1953 Basın İş ve Deniz İş Kanunu 1967 yılında 931 sayılı II. 2003 yılında 4857 sayılı IV. 1930 .maddesine uygun 3 kişinin çalıştığı iş yerleri .Kıyılarda veya liman iskelelerde gemiden karaya.Tarım Sanatları . 10) 1926 . işveren adına ve hesabına iş görmesine yol açarak işçiyi işverene bağımlı kılar.Havacılığın bütün yer tesislerinde çalışanlar .Çıraklar 5) 4857 sayılı İş Kanunun Uygulanacağı Yerler. Belediyeler Kanunu.İş Kanunu kabul edilmiştir.İşçinin yönetime katılması .Umumi Hıfzısıhha Kanunu. Ara dinlenmesi.Bir ailenin üyeleri ve 3. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkında kanun 2) Özel Kanunlar. İş Kanunu. 1971 yılında 1475 sayılı III.Deniz ve hava taşıma işleri (gemi kaptanı. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu. Teknik Bağımlılık : İşin yapılması ile yürütüm biçimi ve koşulları yönündendir. Sendikalar Kanunu. 5) 1865 Dilaver Paşa Nizamnamesi ve 1869 Maadin Nizamnamesi. Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu.İşçinin korunması ilkesi .Sporcular . Buna öğretide tabiiyet denir.2 Ünite – 1 ( İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Genel Bilgiler ) 1) İş sözleşmesinin tarafları arasındaki hukuki ilişki.İş Kanunu kabul edilmiştir. .Tarım. gece çalışması ve tarımda uygulanır. 2) İşçinin bağımlılığı teknik. saklı haklar. maden işçilerine yöneliktir. 11) İş hukukuna temel olan ilkeler.Bireysel hukukun toplu hukuka dönüşmesi . kadın ve çocuk işçilere yönelik kanundur. karadan gemiye yapılan yükleme ve boşaltma işleri . 4) Dünyadaki ilk devlet müdahalesi. 1877 Mecelle’dir. çoğalan işçi eylemlerini yasaklamıştır. Hukuki Bağımlılık : İşverenin gözetimi ve yönetimi eş deyişle otoritesi altında iş görülmesidir.Nisbi emredici hukuk kuralları .Ev hizmetleri . Ekonomik Bağımlılık: İşçinin iş görmesi karşılığında işverenden sürekli ve düzenli gelir elde etmesidir.Toplu iş hukukunda tarafların özerkliği . İcra-İflas Kanunu. Maden Kanunu. Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu 3) Örf ve Adet Hukuku. 1921 Zonguldak Ereğli Kömür Tozları Kanunu ile olmuştur. 6) İlk Medeni Kanun. Anayasa.

7) Götürü Ücret. uzunluk veya ağırlık gibi birimlere göre belirlenen ücret sistemine Akort Ücret denir. 13) İşçi ücretinden yapılacak kesintiler 1 ayda 2 gündelikten fazla olamaz. 6) Yüzde usulü ücret. Çalışma borcu. Disiplin borcu İşverenin borçları. çalışma konusunu değiştiren veya kapatan işveren bu durumu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın işyerinin bulunduğu bölge müdürlüğüne en geç 1 ay içinde bildirmek zorundadır. İş nedeniyle zarar gören işçiye ait alet. sürekli iş sözleşmesidir. eğlence yerleri gibi hizmet sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde uygulanır. Kıdem arttıkça askıda kalma süresi de artar. 3) Akort ücretin en çok uygulanan şekli parça başına ücrettir. 15) İşçinin borçları. 4) İşçinin yaptığı işin miktarına bağlı maktu veya yüzde olarak ödenen ücrete Komisyon Ücret denir. 2) Parça sayısı. 4) Sözleşmede herhangi bir süre konulmamışsa ve durumdan da anlaşılamıyorsa belirsiz süreli iş sözleşmesidir. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alma borcu.3 . ufak tefek tamirat işleri süreksiz iş sözleşmesidir. 10) Yazılı yapılması gereken iş sözleşmesi türleri. büyüklük. ancak en çok 90 gündür. 8) Geçici iş ilişkisi gerektiğinde en fazla 2 defa yenilenir. 2 ay içinde başvurması halinde işveren bu işçiyi işe almak zorundadır. Çağrı Üzerine Çalışmaya Dayalı Kısmı Süreli bir iş sözleşmesidir. 12) Kanuni ipotek hakkı Medeni Kanunda düzenlenmiştir. Eşit davranma borcu. 2) Bir sınıfın boya-badanası. otel. 11) Asgari Ücret. belirli süreli iş sözleşmesidir. İşten ayrılan gazeteci fesihten itibaren 1 yıl içinde iyileşirse eski işine dönebilir. Yapı işlerini korumayı amaçlamıştır.Zirai mücadele pilotları 6) Bir işyeri kuran. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile belirlenir. Daha uzun süren işler ise. eski hükümlü çalıştırmak zorundadır. 9) Ücretin para yerine işverene ait veya işveren tarafından gösterilen mağazalarda alışveriş imkanı sağlayan fişler ve kuponlar verilerek ödenmesi TRUCK SİSTEMİ’dir. Almazsa 3 aylık ücret tutarında tazminat öder. 5) İşçinin sattığı tencere başına %10 alması komisyon ücrettir. 14) Hastalanan gazetecinin iş sözleşmesi 6 ay süre ile feshedilemez. haftalık çalışma süresi 20 saat kararlaştırılmış sayılır. lokanta. Ücret ödeme borcu. Sadakat borcu. zamana göre ücret sistemidir. . 1 yıl kıdemi varsa 2 ay askıda kalır. Çıraklık Sözleşmesi. %1 Terör Mağduru Özel Sektör : %3 Özürlü 12) Geçici askerlik veya kanuni bir görev nedeniyle işten ayrılan işçilerin iş sözleşmeleri hemen sona ermez. Toplu İş Sözleşmesi. Kamu Sektörü : %4 Özürlü. 5) Kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı iş ilişkisi. taşıt ve hayvanları tazmin borcu. 2 ay. 10) Asgari Ücret. 13) Geçici askerlik veya kanuni bir görev nedeniyle ayrılan işçinin sözleşmesi sona ererse. 3 yıl gibi bir süre açıkça belirtilmişse veya bir bostandan karpuzların toplanması için yapılan iş sözleşmesi. Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ve Süresi 1 yıl veya daha uzun süreli iş sözleşmeleri 11) İşverenler 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerin özürlü. 6) Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi taraflarca kararlaştırılmamışsa. bir apartmanın çevre düzenlemesi için peyzaj firmasıyla anlaşması. 7) Deneme süresi en çok 2 aydır. 1 yıl. yapılan işin sonucuna göre belirlenen bir ücret sistemidir. İşçinin buluşlarından ötürü ödeme yapma borcu Ünite – 4 ( iş İlişkisinin Ücret Yönünden Düzenlenmesi ) 1) Ücret sistemleri içerisinde en eski ve en yaygın olanı. İşe uygun işçi çalıştırma borcu. 9) İş sözleşmesinde ehliyet kavramı Medeni Kanunda düzenlenmiştir. Takım Sözleşmesi. %2 Eski Hükümlü. en geç 2 yılda bir belirlenir. 3) Yapılan iş sözleşmesinde 10 gün. Ünite – 3 ( İş İlişkisinin Kurulması ) 1) Nitelikleri bakımından en çok 30 iş günü süren işler süreksiz iş sözleşmesidir. Örneğin. devralan. 8) Götürü ücrette yapılması gereken bir iş ve işin karşılığında belirlenmiş bir ücret söz konusudur.

7) Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirebilmesi için günde 1. 20 işçi – 100 işçi arası en az 10 işçi 101 işçi – 300 işçi arası en az çalışanların %10’u 301 işçi ve daha fazla en az 30 işçi 7) Toplu işçi çıkarmak isteyen işveren bunu en az 30 gün önceden T.K. iş sözleşmesinin kötü niyetli feshidir. . ikrah. 6) Kadın işçiler yer altı ve su altı gibi işlerde çalıştırılamazlar. 4) Okula gitmeyen çocuklar günde en çok 7 saat. hile. 5) İşçinin işveren hakkında bir şikayette bulunması veya işveren aleyhine dava açması ya da şahitlik yaptığı için iş sözleşmesinin sona erdirmesi gibi haller. normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın %25 yükseltilmesiyle ödenir. 8) Hazırlama. 3) Okula devam eden çocuklar günde en çok 2 saat.’na ve bölge müdürlüğüne bildirmek ve işyerinde ilan etmek zorundadır. 1 yıldan daha kısa süreli iş sözleşmesi ise. 4) Bildirim şartlarına uyulmaksızın yapılan fesih usulsüz bildirimli fesihtir. 6) İşçilerin gece çalışmaları 7. 3) Telafi çalışmasını işveren 2 ay içinde günlük çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde en çok 3 saat yaptırabilir. Ünite – 6 ( İş İlişkisinin Kişiler Bakımından Düzenlenmesi ) 1) 15 yaşını doldurmuş 18 yaşını doldurmamış işçilere genç işçi denir.5 saate kadar (dahil) 30 dakika 7. süresi kadar uzar. haftada 40 saat çalıştırılabilirler. 6) Toplu işçi çıkarmanın ölçüsü. 13) 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemi olanlara en az 14 gün 6 yıldan 14 yıla kadar kıdemi olanlara en az 20 gün 15 yıl ve daha fazla kıdemi olanlara en az 26 gün ücretli yıllık izin verilir. tamamlama ve temizleme işlerinde ücret saat başına düşen tutarın %50 yükseltilmesiyle ödenecektir. 3) İşçi bildirimli feshin geçerli olmadığı iddiası ile 1 ay içinde İş Mahkemesine dava açabilir.5 saat süt izni verilir. İş sözleşmesinin hata. 9) Fazla çalışma için verilecek ücret. 2) Ağır vasıta kullananların günlük çalışma süresi 9 saati geçemez. haftada 35 saat çalıştırılabilirler. Fazla sürelerle çalıştığı her süre karşılığı 1 saat 15 dakika serbest zaman olarak kullanabilir. haftada 10 saat çalıştırılabilirler. 2) 18 ve daha küçük işçileri çalıştıran işveren doktor raporu almalı ve 6 ayda bir yeniletmelidir. 7) Hazırlama. gabin altında yapılması halinde sözleşme 1 yıl içinde iptal edilebilir. Ünite – 7 ( İş İlişkisinin Son Bulması ) 1) İş sözleşmesinin hükümsüzlük yaptırımlarından birisi de iptal edilebilirliktir. 8) İş sözleşmesi son bulan işçinin işyerinden ayrılırken alacağının kalmadığını gösteren ve işveren tarafından alınan belgeye İbraname denir. Fazla çalıştığı her saat karşılığı 1 saat 30 dakika.İ. Mahkeme kararını 2 ay içinde verir. 5) Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz.5 saati geçemez. 12) Genel sebeplerle fazla çalışmada işçinin onayı gerekir ve 1 yılda 270 saati geçemez. normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın %50 yükseltilmesiyle ödenir. 10) Fazla sürelerle çalışma için verilecek ücret. bu işlerden en çok 2 saat daha çalıştırılabilir. 5) Okula gitmeyen ve 15 yaşını doldurmuş işçiler günde en çok 8 saat. 11) Genel sebeplerle fazla çalışmada işçi zamlı ücret yerine. tamamlama ve temizleme işlerini yapacak olan işçiler. 4) 4 saat (dahil) ve daha kısa süreli işlerde 15 dakika 4 saatten fazla 7.5 saatten fazla süreli işlerde 60 dakika ara dinlenme verilmek zorundadır. 14) 18 veya daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olmayacaktır.4 Ünite – 5 ( İş İlişkisinin Zaman Bakımından Düzenlenmesi ) 1) Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. 2) Sona eren iş sözleşmesi 1 yıl ya da daha uzun süreli ise en çok 1 yıl uzar.

Şube açma ve kapama birleştirme 6) Konfederasyonların yönetim kurulu en az 5. 5) İşçi sendikası üyeliğinin kazanabilmesi için. Konfederasyonlara üye olma ve çekilme. İşçilerin işkolunu değiştirmesi 5. İşçi Sendikası Genel Kurulu. emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak işten ayrılması .İşveren Konfederasyonu Genel Kurulu 4) Tüzel kişiliğin kazanılmasından sonra 6 ay içinde yapılan genel kurul toplantısına İlk Genel Kurul toplantısı denir. Ünite – 9 ( Sendika Üyeliği ve Güvencesi ) final başlar 1) Genel Müdür. İşveren veya işveren vekili niteliğinin kaybedilmesi 4. Sendika Düzenine Uymak 2. Ayırt etme gücüne sahip (mümeyyiz) ve Ergin olmak 2. Notere tasdik edilmesine gerek yoktur. İşçi. Yöneticilik ve Temsilcilik Görevlerinin Tanıdığı Yetkileri Kötüye Kullanmamak 3.5 Ünite – 8 ( Sendikaların Kurulması ve Yönetilmesi ) 1) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu 25. İşveren sendikasına üye olma hakkını kullanmaya ehil olmak 2. 1. Sendika yetkili organı tarafından üyeliğin kabulü 8) İşveren sendikası üyeliğinin kazanılabilmesi için işveren sendikasına üye olabileceklerce 3 nüsha üye kayıt fişinin doldurulup imzalanması ve sendikaya verilmesi yeterlidir. 3) Genel Kurul Türleri. Bütçenin kabulü. işyerinde işçilere ödenen günlük çıplak ücretlerin toplamıdır. 50’ye kadar 1 Temsilci 51-100’e kadar 2 Temsilci 101-500’e kadar 3 Temsilci 1001-2000’e kadar 6 Temsilci 2001 ve 8 Temsilci Ünite 1 ile 8 arası ara sınav konularına aittir. 3) İşçi Sendikası Üyeliğinin Kazanılması. 15) Üyeliğin Kendiliğinden Sona Ermesi. işyerindeki tüm işçilerin sayısına göre belirlenir. 1. İşveren Sendikası Genel Kurulu. Oy kullanmak için de 16 yaşını doldurmak gerekir. 7) İşveren Sendikasının Üyeliğinin Kazanılması. 5) Genel Kurulun Görevleri. Yönetim ve denetleme kurulu raporlarının görüşülmesi. Sendika yetkili organı tarafından üyeliğin kabulü 4) Mümeyyiz (aklı başında) olmak koşulu ile 16 yaşını doldurmamış kimseler ancak kanuni temsilcilerin yazılı izniyle sendika üyesi olabilirler. 7) Atanacak sendika temsilcisinin sayısı. Yaşlılık. Organların seçimi. 10) Üyelik Borçları. Üye kayıt fişinin sendikaya verilmesi 3. 13) Sendikanın faaliyet alanı içinde kalmak şartı ile başka bir işe geçmesi sendika üyeliğini etkilemez. 14) Askerliği meslek edinmemiş askeri şahısların Sendikalar Kanununa göre sahip bulundukları hak ve borçlar silah altında bulundukları süre içinde askıda kalır. İşçi Sendikası Şubesi Genel Kurulu. işçinin 5 nüsha olarak doldurup imzaladığı ve notere tasdik ettirdiği üye kayıt fişini sendikaya vermesi gerekir. İşçi niteliğinin kaybedilmesi 3. Üyelik Aidatını Ödemek (En önemli borç) 11) Sendikalara askeri şahısların üye olamayacağı belirtilmiştir. 2) İşveren sendikasına işverenin ödeyeceği aylık üyelik aidatı miktarının üst sınırı.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1. işçi sendikasına üye olamaz. Tüzük değişikliği.06. sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılır. 6) Üyelik başvurusu üzerine sendikanın yetkili organı olumlu veya olumsuz kararını en çok 30 gün içinde vermek zorundadır. 2) Sendikalar veya konfederasyonlar hazırladıkları tüzüklerini ve diğer belgelerini valiliğe vermekle tüzel kişilik kazanırlar. Sendika üyesi olabilmek için gerekli koşulların kaybedilmesi 2. en çok 29 üyeden oluşur. 12) İşçi sendikası üyesi işçinin geçici olarak işsiz kalması sendika üyeliğini etkilemez. Üye kayıt fişini doldurmak 3. 1. 9) İşveren sendikasına üyelik.

Borçlarını ödeyemeyecek kadar yoksullaşma (acze düşme) 2. 1. kararın bildirilmesinden itibaren 30 gün içinde iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itiraz edebilir. 6) Dış Denetim. 18) Yetkili organın çıkarma kararına karşı üye veya işyerinin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğü. Denetimleri ve Son Bulmaları ) 1) Çalışma Yaşamına İlişkin Faaliyetler. Tüzük ve belgelerin kanuna aykırı veya eksik olması 2. konser gibi faaliyetlerden elde edilen gelirler 3. Toplu iş sözleşmesi akdetmek 2. Toplanan kurullara temsilci göndermek 3. Üyelerine ve mirasçılarına adli yardımda bulunmak 2. 20) İşverenin ayrım yapması halinde farklı muameleye tabi tutulan işçinin 1 yıllık ücreti tutarından az olmayan sendikacılık tazminatı hükmedilir. Anayasanın 108. sendika genel kurulu kararına bağlıdır. maddesine göre Devlet Denetleme Kurulu ve Başbakanlık tarafından yapılabilinir. Genel Kurulun üst üste iki kez olağan şekilde toplanamaması 10) Sona eren bir sendikanın mal varlığının üyesi bulunduğu konfederasyona devredilebilmesi için gerçekleşmesi gereken koşul. Gerçek kişinin ölümü veya gaipliğine karar verilmesi. 7) Dernekler Kanununa göre. Dış kaynaklardan izinsiz yardım ve bağış alınması 3. defterlerin ve kayıtların mevzuata uygun olup olmadığı hususlarında İçişleri Bakanı ve Mülk İdare Amiri Genel Denetim yapabilirler. Eğlence. 8) Sendikaların Faaliyetlerinin Durması. Grev ve Lokavt sırasında üyelere yardım etmek 3) Sendikaların Gelirleri. Nakit mevcudun %40’ını aşmamak kaydıyla Sınai ve iktisadi teşebbüslere yatırım yapmak 8. Yönetim Kurulunun kurulamaz hale gelmesi 3. 1. tüzükte gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediği.6 6. Sendikanın mal varlığının tüzükle veya feshe kadar veren genel kurul kararı ile Sendikalar Kanunu’na göre kurulmuş aynı nitelikteki bir kuruluşa bırakılmamasıdır. Yasaklanmış kişilere görev verilmesi 4. Mali Yapısı. Nakit mevcudun %10’unu aşmamak kaydıyla kooperatiflere kredi vermek 6. 1. 19) Sendikaların konfederasyonlara üye olabilmeleri. Husumete ehil olmak 4. Üyelik ve Dayanışma Aidatı (En önemli gelir kaynağı) 2. Yargı organlarına başvurmak 3. Nakit mevcudun %25’ini aşmamak kaydıyla Sağlık ve rehabilitasyon tesisleri kurmak için yardımda bulunmak 9. Nakit mevcudun %5’ini aşmamak kaydıyla sandıklara Kredi vermek 5. temlik ve satışından doğan kazançlar 4) Türkiye Cumhuriyeti’nin üyesi bulunduğu kuruluşlardan başka dış kaynaklardan Bakanlar Kurulu’ndan izin alınmadıkça sendika ve konfederasyonlar yardım kabul edemezler. 17) Sendika veya Konfederasyon üyeliğinden çıkarılma konusunda karar verecek yetkili organ Sendika Genel Kurulu’dur. . mal varlığı değerlerinin devir. Bağışlar 4. Kurs ve konferanslar tertiplemek 4. Teknik ve mesleki eğitim tesisleri kurmak 7. Grev ve Lokavta karar vermek ve idare etmek 2) Sosyal Faaliyetler. Kapatmayı gerektiren bir suç nedeniyle dava açılması 9) Kendiliğinden Sona Erme (İnfisah) 1. 1. Mal varlığı gelirleri. 16) Üyelikten çekilme notere başvurma tarihinden itibaren 1 ay sonra geçerli olacaktır. Ünite – 10 ( Sendikaların Faaliyetleri. 5) Sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi Genel Kurul’a aittir. tüzel kişiliğin feshi (dağıtma) veya infisahı (dağılma) halinde kendiliğinden sona erer.

uyuşmazlık hallerinde uzlaştırma kurulları oluşturulması veya özel hakeme başvurulması konularına ilişkin hükümler borç doğuran hükümlere örnektir. Toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra sürenin uzatılması. Ünite – 12 ( Toplu İş Uyuşmazlığı ve Barışçı Çözüm Yolları ) 1) Geçerli bir sebep yokken işverenin iş sözleşmesini feshetmesi. ikramiye. 7) Toplu iş sözleşmesi varsa. yeni toplu iş sözleşmesi için yetki işlemlerine yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin bitiminden önceki 120 gün içinde başlanabilir. Öncelikle yetkili bir işçi sendikası olmalıdır. çalışma sürelerinin azaltılması menfaat uyuşmazlıklarına örnektir. fazla çalışma. Arabulucu tarafları uzlaştırmayı başarırsa yine toplu iş sözleşmesi imzalanır. Ancak faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde. 4) Mücadeleci ve güce dayanan çözüm yolları olarak grev ve lokavt uygulamaları gösterilebilir. 4) Sendika temsilcilerine oda tahsisi. tahkim ve arabuluculuk yöntemleridir. 5) Barışçı Çözüm Yolları sıralaması şu şekildedir: Eda Davası – Yorum Davası – Özel Hakem 6) Yorum davalarında tarafların iş mahkemesi kararını temyiz etmesi durumunda Yargıtay 2 ay içinde karar verir. Bu aşamada taraflar anlaşırsa toplu iş sözleşmesi imzalanır. uyuşmazlığı çözerek toplu iş sözleşmesini meydana getirir. İşverenin işçiye ücret ödememesi veya işçinin işverenin makinesine zarar vermesi hak uyuşmazlıklarına örnektir. Hükümleri ve Uygulama Alanı ) 1) Toplu iş sözleşmesinin işçi tarafı mutlaka bir işçi sendikası olmalıdır. Barışçı çözüm yollarının en çok kullanılanı ise. taraflar anlaşamadıkları takdirde uyuşmazlık kanuni hakem müessesesi olan Yüksek Hakem Kuruluna intikal ettirilecektir. adından da anlaşılacağı üzere taraflardan birinin diğer tarafın bir hakkını ihlal etmesi yüzünden çıkan ve çözüm tarzını. ücretlerden kanuna aykırı kesintiler yapması bireysel iş uyuşmazlıklarına örnektir. Bu nedenle Çalışma Bakanlığı bazı incelemelerde bulunur. Yetki aşamasından sonra toplu görüşmeye çağrı ve arkasından toplu görüşme aşamasına geçilir. çalışma süreleri ile ilgili hükümler de iş sözleşmesinin muhtevasına ilişkin normatif hükümlere örnektir. 8) Grev ve lokavtın yasaklandığı veya hükümetçe ertelendiği durumlarda. . 3) Ücretlerin artırılması. 2) Kanunda öngörülen oranlardan fazla özürlü veya eski hükümlü çalıştırma işyerine işçi alımında daha önceden o işyerinde çalışıp ayrılanlara öncelik verme iş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin normatif hükümlere örnek olarak verilebilir. kanuni hakem müessesesi devreye girer. Genel kural olarak süresi 1 yıldan az 3 yıldan fazla olamaz. prim. uzlaştırma. Bu koşullardan ilki. 7) Arabulucunun görev süresi 15 gündür. Başvuru tarihinden itibaren 6 işgünü içinde bu incelemeler tamamlanır ve sonuç bildirilir. Tarafların anlaşmaması ile bu süre en çok 6 iş günü daha uzatılabilir. 2) Hak uyuşmazlığı. 3) Ücret. 9) Yetki itirazları. İşveren tarafı ise. kısaltılması ve süre bitmeden toplu iş sözleşmesinin sona erdirilmesi söz konusu olamaz. 8) Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak yetkili olduğunun tespit edilmesini ve buna ilişkin yetki belgesinin kendisine verilmesini ister. avcılık ve balıkçılık iş kolu hariç) kendi üyesi olarak kaydetmiş olmasıdır. Aksi takdirde grev ve lokavtın serbest olduğu hallerde grev ve lokavt uygulanabilir. aralarındaki ilişkileri düzenleyen sözleşmede ya da mevzuatta bulan uyuşmazlıktır. 9) Grev oylaması sonucunda grevin uygulanmamasına karar verilmişse. sebep de göstermek suretiyle tespit yazısının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde işyerinin bağlı olduğu Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye yapılır. 5) Bir toplu iş sözleşmesinin yapılmasında belirli aşamalardan geçilmesi gerekir. durumun gereği olarak süresi bir yıldan kısa toplu iş sözleşmeleri yapılabilir. işçi sendikasının kurulu bulunduğu iş kolunda çalışan işçilerin ülke çapında en az %10’unu (tarım ve ormancılık. uyuşmazlığın tarafı olan işçi sendikası 15 gün içinde işveren tarafla anlaşmak veya uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kuruluna intikal ettirmek zorundadır. 6) İşçi sendikalarının işyeri ve işyerlerini kapsayacak toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olabilmeleri için iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. sendika duyurularının nerede. Grev ve lokavtın yasak olduğu hallerde ise. Toplu iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur. izin ve disiplin kurullarının oluşturulması.7 Ünite – 11 ( Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması. bir işveren sendikası olabileceği gibi sendika üyesi olmayan bir işveren de olabilir. nasıl yapılacağının kararlaştırılması. izinler. sosyal yardımlar. Anlaşma olmadığı takdirde arabuluculuk aşamasına geçilir. kıdem tazminatını eksik ödemesi veya hiç ödememesi.

Su. kurumun en yüksek karar. 1. kabule karar vermek 7. Asıl ve yedek üye seçmek 4. Devlet bütçesi veya özel vergilerle finanse edilen kamu yardımlarıdır. 4. yetki ve sorumluluğunu taşır. 1. Her türlü kiralama sözleşmesi hakkında karar vermek 5) Danışma Birimleri. çocuk bakım yerlerinde ve huzurevlerinde 8. feragat. kapatılmasına karar vermek 5. Muhtaç kişilere yöneliktir. üretimi nafta veya tabii gazdan başlayan petrokimya işlerinde 4. dispanser ve eczane gibi sağlıkla ilgili işyerlerinde 7. tahkim.. Ücretlere ilişkin usul ve esasları belirlemek 4. 8) Hangi işlerde kaçar kişinin grev ve lokavt sırasında işyerinde kalmak ve çalışmak zorunda olduğu tespit edilip bölge müdürlüğüne bildirdikten sonra bölge müdürlüğü 3 işgünü içinde işçileri ismen tespit ederek ilgili işverene ve işçilere bildirir. Ödenek tekliflerini karara bağlamak 2. faaliyet raporlarını vs. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği . mal ya da hizmet şeklinde olabilir. Ünite – 14 ( Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sosyal Sigortaların İşleyişi ) 1) Sosyal Yardımlar. işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda işveren veya işveren vekili tarafından kendi teşebbüsü ile veya bir işveren kuruluşunun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır. Banka ve noterlik hizmetlerinde ve 5. taraflardan biri geçici grev yasağının 6 ayı doldurmasından itibaren 6 iş günü içinde Yüksek Hakem Kurulu’na başvurabilir. hastane. dağıtımı. Para. 4) Grevin Sürekli Olarak Yasaklandığı Haller. 2) Genel Kurulun Görevleri. aşı ve serum imal eden müesseselerde. Uzlaşma. elektrik. 7) Erteleme kararlarına karşı yürütmenin durdurulması talebi ile Danıştay’a başvurma hakkı verilmiştir. Yönetmelikleri karara bağlamak 6. 9) Faaliyeti durdurulan veya hukuki varlığı sona eren bir işçi veya işveren sendikası ilan yapamayacağı için grevin veya lokavtın sona erdiği görevli makam yani bölge müdürlüğü tarafından ilan edilir. Kurumun bütçe ve bilançolarını. 1. termik santralarını besleyen linyit üretimi. 6. 6) Grev oylaması sonucunda işçiler grevin uygulanmamasına karar verirlerse ve uyuşmazlıkta taraf olan işçi sendikası. sanatoryum prevantoryum. Katılma ile yapılan yardım arasında ilişki yoktur. şehir içi deniz. 2) Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikasının grev kararı alması halinde TİSGLK hükümlerine uygun olarak yapılan lokavt. 4) Yönetim Kurulu Görevleri. 5) Geçici grev yasaklarında. 3) Grev ve Lokavt kararının karşı tarafa tebliğ edilmesinden itibaren 60 gün içinde ve karşı tarafa noter aracılığı ile 6 işgünü önce bildirilecek tarihte uygulamaya konabilir. Can ve mal kurtarma işlerinde 2. Daire başkanlıklarının veya sosyal güvenlik merkezlerinin kurulmasına. Eğitim ve öğretim kurumlarında. Strateji Geliştirme Başkanlığı. tabii gaz ve petrol sondajı. değerlendirerek görüş oluşturmak 3. 3. Cenaze ve tekfin işlerinde 3. Tedbirleri kararlaştırmak 3. oylama sonucunun kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde karşı tarafla anlaşmaya varamazsa veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz. sulh. üretimi. havagazı. 5. 1. Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde grev ve lokavt yapılamaz. tasfiyesi. Kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye. klinik. İlaç imal eden işyerleri hariç olmak üzere.8 Ünite – 13 ( Toplu İş Uyuşmazlıklarının Grev ve Lokavtla Çözümü ) 1) Lokavt. Zorunlu katılım ilkesine dayanmaz. Bir sonraki dönemin performans hedeflerine ilişkin görüş oluşturmak 3) Yönetim Kurulu. Görüş ve önerilerde bulunmak 2. Mezarlıklarda ve 9. kara ve demiryolu ve diğer raylı toplu yolcu ulaştırma hizmetlerinde grev ve lokavt yapılamaz. Hukuk Müşavirliği. 2. kanuni lokavttır.

Çıraklar 3. Tutukevlerinde çalışanlar 2. ilgili kanunlar gereği sigortalının ücretsiz izin olması. 9000 gün ve daha fazla olanlar için ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanır. 1. 3) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün %10’unu kaybeden ve Kurum Sağlık Kurulunca onaylanan sigortalı sürekli iş görmezlik gelirine hak kazanır. Bunun %20’si malullük. Türkiye iş kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme. Bağ-Kur’lularda işe başlayınca. Kurumu denetlemek 5. Yönetim Kurulu kararlarını uygulamak 6. 8) Sigortalılar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç 1 ay içinde. greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde bu hallerin sona ermesini.9 6) Başkanlığın Görevleri. 9) Son 3 yıl içinde. Yatarak tedavilerde ise günlük kazancın yarısıdır. Kurumu yönetmek 2. diğer hallerde ise yukarda sayılan tarihleri takip eden 10. prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında. Kurumu temsil etmek 7. 8) Günlük işsizlik ödeneği. yaşlılık ve ölüm sigortaları primi. 1. prim ödeme gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden. Performans ölçütleri belirlemek 7) Kurul. 5) Malullük aylığı. 4) Tam iş görmezlikte aylık kazancının %70’i oranında gelir bağlanır. günden başlanarak yitirilmiş sayılır. Emekli Sandığı üyelerinde ise 15 gün içinde kuruma bildirirler. Meslek lisesi öğrencileri (zorunlu staja tabi) 4. geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 6. Emzirme ödeneği 5. 6) Yaşlılık kişinin çalışma yaşamından kalıcı olarak ayrılmasına ve dolayısıyla gelir azalışına yol açan bir risktir. Ünite – 15 ( Sosyal Sigorta Kolları ) 1) Kısa Vadeli Sigortalardan Sağlanan Haklar. 12) Özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık tutarı asgari ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarı prime esas kazanca tabi tutulmaz. Geçici iş göremezlik ödeneği 2. . Vazife malullüğü aylığı alırken çalışmaya başlayanlar 5. Yıllık amaç ve hedef oluşturmak 8. sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %32’sidir. sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın %40’ıdır. Evlenme ve cenaze ödeneği 2) Geçici iş görmezlik ödeneği ayakta tedavilerde günlük kazancın üçte ikisidir. 10) Kısmen Sigortalı Sayılanlar. yılda bir kez en geç Mart ayı sonuna kadar toplanır. Bütçeyi hazırlamak 4. İşsizlik ödeneği 16 yaşından büyükler için uygulanan asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemez. 1. Strateji ve politikalar geliştirmek 3. Sürekli iş görmezlik ödeneği 3. %12’si genel sağlık sigortası primidir. 600 gün prim ödeyenlere 180 gün (6 ay) 900 gün prim ödeyenlere 240 gün (8 ay) 1080 gün prim ödeyenlere 300 gün (10 ay) işsizlik ödeneği ödenir. 9) Hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık. 7) Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar yaşlılık aylığı bağlanması ve toptan ödeme yapılmasıdır. İşverence yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 11) İsteğe bağlı sigorta primi. Hak sahiplerine bağlanan gelir 4.

ile 16. mintshare. Kamuda çalışanlar) 2. 1. 4) Genel Sağlık Sigortasının Kapsamı Dışında Kalanlar. sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması bir koşuldur. ay. Bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar 6. Türkiye’de ikamet etmeyenler 5) Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin. 8) Genel Sağlık Sigortasından Sağlanan Başlıca Hizmetler. SHÇEK Hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar. gün. üniteler arasından gelen sorular ara sınav sınavında sorulur. Bunlar. Ülke sosyal güvenlik mevzuatına tabi olanlar 4. 65 Yaş Kanunundan aylık alanlar.5’idir. Şeref aylığı alanlar. Sağlık Hizmetleri.blogspot. Sigortalılar (Hizmet akdi için çalışanlar. Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri 2. İsteğe Bağlı Sigortalılar 3. 1.com . 30 sorudan 8 -10 arası soru ara sınav ünitelerinden çıkabilir. Bu yüzden final sınavına hazırlanırken ara sınav konularını tekrar gözden geçirmeyi unutmayın. Uluslar arası Çalışma Örgütü’nün Sosyal Güvenlik ve Sağlık Reform Projeleri ile Avustralya Sağlık Komisyonu Raporu’dur. sevk zincirine uyulmadan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularına yapılan başvurular sonucu alınan sağlık hizmetlerinin tutarının %70’i kurumca ödenir. 9. 30 soruda buradan çıkar. Final sınavında ilk 8 üniteden ünite başına 1 soru sorulur. afet ve savaş hali ile acil haller dışında. Final sınavında yaklaşık 20 adet soru 9. Hükümlü ve Tutuklular 7. ile 8. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku dersine çalışılırken rakamsal değerler (yüzdeler. Genel Sağlık Sigortası kapsamındadır. Harp malullüğü aylığı veya Terörle mücadele kanunundan aylık alanlar. Yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyen kişiler 3. Oturma İzni Almış Yabancılar 5. ünitelerden gelmektedir. Ara sınavda da bilindiği üzere 30 soru’da ilk 8 üniteden gelmektedir. Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar Arasında Özel Olarak Belirtilmemiş ve Başka Bir Ülkede Sağlık Sigortası Hakkı Bulunmayanlar 3) Vergi mükellefi olanlar. Yurtdışı Tedavisi Ünite 9 ile 16 arası final konularına aittir… Önemli Notlar       İş ve Sosyal Güvenlik Hukukundan 30 soru sorulmaktadır. Bağımsız çalışanlar. Nakdi tazminat ve aylık bağlanmış olanlar. Vatansızlar ve Sığınmacılar. 2) Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar. Dünya Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonu sporculardan aylık alanlar) 4. Yaklaşık 20 soru buradan çıkar. Sosyal Güvenlik Kurumlarından Gelir ve Aylık Alanlar 6. ile 16. 7) Genel sağlık sigortası primi kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olanlar için hesaplanan prime esas kazancın %12. Vatani hizmet tertibinden aylık alanlar. yıl gibi) çok iyi bilinmelidir. Gündelik ve Refakatçi Giderleri. 1. 6) İş kazası ile meslek hastalığı.10 Ünite – 16 ( Genel Sağlık Sigortası ) 1) Genel Sağlık Sigortası kurulması amacıyla yabancılar tarafından bazı çalışmalar yapılmış. Sigortalı ve İsteğe Bağlı Sigortalı Olmayanların Bir Kısmı (Yoksul vatandaşlar. Bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler 5. Yol Gideri. üniteler arasından gelen sorular final sınavında sorulur. Gönüllü Korucular.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->