P. 1
Melamilik-ve-melamiler

Melamilik-ve-melamiler

|Views: 559|Likes:

More info:

Published by: metintulunmetintulun on Jul 01, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/16/2012

pdf

text

original

MELAMILiK (MELAMETiYYE) VE MELAMILER

Umit KILI<;*

Ozet
Bu cahsmada Melamiligin tesekkiilii, gelisimi; dayandigi dusunce, felsefe ve anlayis; Melami anlayisma bagh olanlann tarikat yasamlanndan sekillenmesi ozetler, Melamilikten irdelenmesi dogan fiitiivvet islenecektir. Bu

anlayisi ve Melamiligin

sorunsahmn

cahsmayi daha anlasihr kilmak icin bashklandirmalar yapilmis ve konular bu bashklar altmda incelenmistir .

Anahtar Fiitiivvet, Sufi.

Sozcukler:

Melamilik,

Melametiye,

Melamiler,

Melamilerde

Tasavvuf,

I. Giri~
Melamilik, tasavvuf tarihindeki marjinal tavnyla kendini belli eden ve dikkatleri iizerinde toplayan bir olusumdur. Tasavvuf diisiincesinin olusmaya ve tarikatlann basladigi donemde kendini gosteren Melamilik, agirhkh ortaya cikmaya bolgesindeki

olarak Horasan

temerkiiziiyle' dikkat cekmistir. Melamet erenlerine ve bu yolda ilerleyenlere "Melameti" ya da "Melami" adi verilmistir. Melamilerin Horasan bolgesindeki yogunlasmasmdan dolayi

onlara "Horasan Erenleri, Horasan Erleri" de denmektedir. Ancak bu isimlerle amlanlann hepsini Horasan'h sanmamak gereklidir. Ciinkii Horasan'h olmadigi hal de "Horosani"

sayilanlar da olmustur. Bunlardan bir tanesi, Hoy'Iu.' Abdal Musa adh Melamidir.

* Afyon
I

Kocatepe Universitesi

Turk Dili ve EdebiyatI btiliimii ogrencisi adi zecen Arrata

y ogunlasma, bir yerde toplamna

2 Hoy sehrinin tarihi M.O. 3000-4000 yillanna dek uzamr. Tarihciler, Sumer kaynaklannda isimli bolgenin bugiinkil Unniye ile Van sehirleri arasmdaki bolge oldugunu belirtmist

nitroPDF'professional
download the free trial online en nttropdf.comrprofeesronal

Tarihsel Peygambere

siirecte kadar

degerlendirdigimizde, gotiiriildiigiinii

Melamiligin Ancak

baslangicnu Melamilik

arastmrken asil gelismesini

Hz. 9.

gormekteyiz.

yiizyildan itibaren Horasan ve cevresinde yaprmstir. Tasavvufun dinginlik vermesi, Melamiligin taraftar bularak gelismesine

insan ruhuna huzur ve

katki saglannstir. Melami Bu yillarda Buna kamt

temsilcilerinin

biiyiik cogunlugu

Kabil, Herat, Horasan

ve Nisabur'Iudur.

Melamiligin Tiirkmenler arasmda da yayildignu kaynaklardan gorebilmekteyiz.

olarak Tiirkmen olan Ali Abo, Muhammed Masuki, Tusi ve Siileyman Tiirkmani gibi seyhleri gosterebilmekteyiz.

Sufiler3 arasmda Ebu-Tiirab-i Nahsebi, Hamdfin-i Kassar, Ahmed-i Hidraveyh, iistadi ve Sakiyk-i Belhi'nin Ebu-Osman'ul-Hryri miiridi Hatem-i Asamm, Ebu-Hafs'ul-Haddad,

onun

onun damadi

gibi 9. yiizyilda yasayanlan ve Abdullah b. Munazil gibi 10. yiizyihn ilk

yansma yetisenleri ilk Melamet erbabi olarak gorebiliriz, Buna dayanak olarak Kassar'm Melametiyye 'yi yaymasi, Ahmed-i Hidravey'in Fiitiivvetle4 amlmasi, Ebu-Hafs'ul-Haddarl'm fiitiivvet hakkmda sozlerinin bulunmasi ve ona "Ehli Meldmet Seyhi" denilmesi, Abdullah b. Miinazile "Meldmetiler Seyhi" sifatmm yakistmlmasnu gosterebiliriz.

11. yiizyilda yasarms olan Ebu-Abd'ur-Rahman-i

Siilemi; kiiciik, fakat verdigi bilgilerin
5

niteligi bakimmdan onemli olan ve degerlilik teskil eden "Ar-Risdlet'iil-Meldmetiyye"

adh

risalesinde din ehlini; Zahir bilginleri, Havas yani Sufiler ve Melametiler diye 3' e aytrrms ve Melameti en iistiin derece olarak gostermistir. Siilemi, kendi yiizyilmda yasarms bazi adlan da eserinde anmaktadir. Bu kisilerin 'Melameti' sohretiyle tamnan kisiler oldugundan ve

Melametle ilgili sozlerinin bulundugundan bahseder. Bunlardan bir kacmm isimleri soyledir: Ebu-Amr b. Nuceyd, ismail b. Nuceyd, Ebu Yezid-i Bistami.

Melamilik,

kaynaklarda

"Melametiye"

adiyla da sikhkla

gecer. Melamet,

kmamak

anlammdaki levm kokiinden tiireyen bir deyim olup kendini kmamak, kmamaya sebebiyet verecek tavirlar ortaya koymak anlamlanm tasir. Bir tasavvuf terimi olarak Melamet iyi ve olumlu yonleri saklayip, kmamaya konu olacak yonleri aciga cikararak yalmz Allah

Yazmuzda "Sufi" kelirnesini, Melamilik haricindeki tasavvufi orgutlerin muritlerini kastetmek icin kullandik. Farkh kullammlar, yazmm icinde belirtilerek anlam genisligi saglanrmstir. 4 "Futuvvet" konusuna yazmm ileriki boliimlerinde aynntilanyla deginilecektir. 5 Bu eserden ilk defa bahseden R. Hartmann'drr.(Z.D.M.G Band LXXII, P. 193-198). Hartmann'm 'Der islamiche Orient'te cikan makalesini(indeks-III), Kopruluzade Ahmet Cemal Turkceye cevirmistir.ffrarulfilnun Edebiyat Fakiiltesi Mecmuasi, Sene:3, SaYl:6; Nisan-Mayis 1940. Ist Mat. Amire1924- 1340; syf. 277-332)
3

nitroPDF'professional
download the free trial online en nttropdf.comrprofeesronal

karsismda gerceklestirilen annmayi esas almak seklinde olusan tutumun adidir. Bu tutumun neticesinde nefsi asagilayip Allah sevgisini yiiceltmektir.

Melamiler isimlendirme icin Kur'an-l Mecidin 5. suresindeki, "Ey inananlar, icinizden kim ctkar da dininden donerse Allah, onlara bedel oyle bir kavim getirecektir yakznda ki a, onlan sevecek, onlar da onu sevecekler, inananlara karst alcakgonidlii, kdfirlere karst yiice olacak alan a kavim; Allah yolunda savasacaklar onlar ve hicbir kznayanzn kznamaszndan korkmayacaklar. Bu, Allah
'in

liafu ve inayetidir ki diledigine verir ve Allah/in ltafu boldur, 0

her seyi bilendir." mealindeki ayeti kerimeye dayanmaktadir.

"Ibadetini gizleyip gunahlanm aciga vuran, her tiirlii riyadan ve kendini begenmislikten siddetle sakman, giyim kusamlannda isaret maksadiyla hirka, tac gibi ozel bir kiyafet

kullanmayan, hatalannm ve giinahlannm aciga cikmasiyla insanlann kmamasmdan hoslanan, aynca kmana kmana nefsini ezecegine ve sonucta onu dogru yola getirecegine inanan ve bu yolda iIerleyenlere MELAMET veya MELAMi denir.

'Terk edip namu nisani giy Meldmet hirkastn, Bu Meldmet hzrkaszndan nice sultan gizlidir. ' ismail Masuki "
6

Bu haliyle Melamilik terimini 3 anlam bashgi altmda toplayabiliriz:

a) Kmayamn kmamasmdan korkmamak b) Hayn gizlemek ve serri aciga vurmak c) N efsi kotiilemek

Melamilik su 3 temele dayamr:

./

Allah'm getirmek

buyrugumufarzlanm)

ve peygamber

emrini(siinnetlerini)

yenne

./ ./

Kalp kirmamak Ekmegini alm teriyle helal yoldan kazanmak

6

ALTINOK, Baki Yasa. Hac! Bayram Veli Bayramilik Melamiler ve Melamilik. Oba '

nitroPDF'professional
download the free trial online en nttropdf.comrprofeesronal

Tannya en yakm yol goniildur. Yay. sikhkla bulusarak aralannda sohbetlerde bulunurlar. bu da masivayi" kalpten atip orada yalmzca Allah"t misafir etmektir. Hakikat da ozii ve Prof. Ruh. tann nurundan bir krvtlcimdir.11 0 agacm cicekleridir. bulmak.Melamilikte ozel bir kiyafet yoktur. Tanrr'yi bilip tammak ve O'na ulasip kavusmaktir. Melamilere gore her insan Allah'm adlanndan bir tanesinin mazhandir ve ezelden ebede 0 ad ile kalacaktir. yani Baskan. Onlar kesif ve kerametlere de onem vermezler. "Meldmilik ve Bektasilik" adh kitabmda insan ve tann arasmdaki iliskiyi Melami anlayisi cercevesinde soyle degerlendirmistir: " Insamn yaradihsmda gaye. Aksi takdirde riyakarhk yaptiklanm diisiiniirler. Melamilikte ilk i~ kalbi tezkiye(aklama) ve tasfiye(antma)dir ki. Dualar. Sunar. Kuran ayetleri 9 Zikirler.. Muslumanlarca belli zamanlarda okunmasi adet olan dualar. Bu ise de "Goniil Paklama" denir. Cavit.12 7 lTanrt'nm dismdaki varhklar. meyveleridir. Tann ahlaki ile ahlaklanmak ve Tann sifatlanyla sifatlanmak ve bu suretle de kalbi ilahi nur ile aydmlatmakla miimkiindiir. Melamilikte sembollestirilmistir: "Seriat. Melamilikte evrad" ve ezkar" makbul degildir. Melamiler istek ve durumlanm herkesten gizlerler. olmak da ikiliksiz birlige ulasmaktir.dunyaya ozgii her sey. hakikati anlamaktir. bir agactir... Marifet. anmalar 10 Nefsin isteklerine boyun egrneden yasama. Baska bir deyisle. Tarikat lezzetidir. Bu da Tann'mn emrettigi iyilik ve giizellik yollanndan gitmekle miimkiin olur. nefsin isteklerini kirma II SUNAR. nafilerle ibadetleri cogaltmaz ve riyazete" Iiizum gormezler.comrprofeesronal . Bu yolun yolcusu olabilmek icin de her seyden once insamn kendisindeki gurur ve sehveti kirmasi ve diger insanlan da hos gormesi lazlmdlr. . Melamilik ve Bektasilik. Bu goniil paklamada Seyh. Dr. acik ve secik olarak onu gormektir. Goniil paklamamn yolu daima hakikat iizerine sohbet etmekten gecer. Bazi kavramlar. An 8 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Bu sebepten dolayi Melamiler. istidatlan(yetenekleri) olcusunde hakikat iizerine yaptiklan sohbetlerden feyz ahrlar ve bunlarla yetinirler. Ankara Universitesi ilahiyat Fak. namzet(aday) ile Allah arasmda aracihk eder. Bilmek. 2.

yaptigi hatamn karsihgmdaki cezayi cektikten soma Melami mensuplan tarafmdan tekrar cemiyet ve sohbete ahmr. zaviye. islemis oldugu fillerden pismanhk duyar ve tovbe istigfar ederse. S. Kendilerini Tann'ya adanus ve teskilatlanmistilar. Tarikatlar kendi yontembilimlerini halktan kopma siirecine girince buna karst cikanlann baslamistir. anlayisi. Tekke. ihlasm kemalini elde etmeye gayret gosterdiklerinden her seyi dis diinyadaki sekliyle degil. Ta'rifat'taki Melami maddesinde Melamet diisiincesinin islam diisiincesindeki yerini su sekilde ifade etmistir: "Melamiler. esaslara aykm davramslarda bulunursa. ' " Melamiler. vakiflar evkaf idaresince kabul gormus. ic diinyalannda olam disa vurmayan bir topluluktur. II. Miirit. Bu saatten soma bu kisinin Melami sohbetlerinde bulunmasi ve Melami cemiyetine girmesi yasaklanrms olur.Seyyid Serif el-Ciircani. Sonrasmda da bu kurallara siki sikrya uyarak mecburiyet ve sorumluluklanm bilir. Seyh olacaklan smava tabi tutmak ve seyhliklerini onaylamak icin "Bab-z Mesihat-i Ulya"ya bagh "Meclis-i Me~ayih"(Seyhler Meclisi) kurulmus. kula hidayet ulastigi zaman insan kabiliyeti kadar paya sahip olabileceklerini diisiinerek iradeye tamamen teslim olurlar. Giyim ve kusamlanyla da halktan aynlan sufiler vakiflarla beslenmekteydiler. dergah gibi mekanlarda bulunurlar ve buralarda sohbet ederlerdi. sorumluluklanm yerine getirmez. 19 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Cavit. tekkelesmeyle beraber uzaklasmaya ve onlan dislamaya baslamistir. padisah tarafmdan bu meclise azalar ve reisler tayin edilmis. Melamilige giren her miirit oncelikle seriat ve tarikat adab ve erkamm ogrenir. Melamiler Tasavvufun Ieinden Mutasavvdlara Karst Dogmu~tur Tasavvuf gelmistir. gayb alemindeki varhgiyla itibara ahrlar. tekkele~me beraber siirecinde aslolan mahiyetini kaybetme asamasina halktan gelistirip Onceleri halkla olan tasavvufcular. ileri gelenler ve mensuplar kendisini uyanrlar. haklannda su kutsi hadis irad edilen topluluktur: 'Benim veli kullarim. da sesleri yavas yavas cikmaya Sufiler cogunlukla halktan kopuk ve sehir dismda yasarlardi.comrprofeesronal . Bunlar. padisah degistikce beraatlann 12 SUNAR. Boyle olunca da bunlann irade ve ilimleri Allah'm ira de ve ilmine aykm olmaz. Bunlar. Eger miirit. benim ozel kubbelerimin altzndadzr ve onlan benden baska kimse tanzyamaz. Melamilik ve Bektasilik.

2000. Melameti. iyilikle gostermeyi reddeder. Melamilerin paylasim konusundaki diisiincelerini ifade etmektedir. halka biiyiik goriinmelerine karst. zahid. tasavvufun icinden patlayan bir reaksiyondurF'' Melamiler. irfanla. zaviye. Milenyum Yay. S. Tasavvuf. ulasilabileceklerini Onlar. Melamilere gore sohbet yeri tekke. Tann'ya zikrin degil fikrin sayesinde. Onlara gore bu tip girisimler halka kendini begendirme cabasma diisiisten baska bir sey degildir. iktidarlara satzlzp vakiftan gecinmelerine. anlayisma da karst durmuslar ve vakif anlayismm tasavvufun sufilerin vakif celistigini gayesiyle diisiinmiislerdir. bu yol sufilerin taclanna. tarikatta hem senin hem benim. vanm yogunu halka vermekten baska bir sey olamazdi.. kendi kazanciyla yasamasi ve bu yolla da yasatmasi hususunda birlestiler. Melametiler. hatta deli edebilir.. Inkilap Kitabevi. insam hayallere diisiiriir. onceleri halkm hosgoru ve giivenini kazanrms kimseler iken sonralarda aynlmislardi. onu diisiinmekten baska tiirlii olamazdl.yenilenmesi adet haline gelmisti. Melamet nesesini benimseyenler arasmda soylenegelen "Seriatta bu senin bu benim. halktan kopuk olmamn tasavvuf ters oldugunu. biiyiiklerden saygz gormelerine.. hikmetini seyretmekten. tasavvufun icinden tasavvuf ehline karst duran bir tepkidir. Halka "avam. Istanbul. Golpmar'h bu durumu soyle tarif etmektedir: " . istanbul.. iic bes hal ehlinin toplandigi neresi olursa olsun herhangi bir yerdi.14 13 M GOLPINARLI. sufilerin "zikir" ve "Tann'ya ulasmada izlenen yol"daki anlayisma da karst durmuslardir ." sozii. 244 . "Tann'yi zikir onun kudretini. S. yakistirmalarda giyim ve kusamlanyla. hakikatteyse ne senin ne benim. Seyh ve dervisler. Melamiler kendilerini herkesten asagi ve degersiz gormeyi bir ~iar(ayirt edici iyi adet) bilmislerdir.163 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. tore ve terimleriyle halktan Halki kotiileyip kendilerini arif sayiyorlardi. anlayisma tasavvufun halkla kimsenin yasanabilecegini. hirkalartna. Melamet ehli kendini zahitlikle. Melameti anlayis. Turkiye 'de Mezhepler ve Tarikatlar. Onlara gore varhgmi Hakk'a vermek. ask ve cezbeyle savunurlar. Tasavvuf ehli ayn bir ziimre haline gelmis ve iktidar da bunlan eline alrmsti. dergah gibi mekanlar degil. zahir" gibi bulunuyorlardi. sufilerin yukanda belirtilen davrams ve yasayisma bir tepki olarak dogmustur. Bu sebeple onlar herkesin vakifla degil. Abdulbaki. hor gonilemeyecegini diisiinerek halki kotiilemeyi reddetmislerdir. tarih vok. Zikir.comrprofeesronal . GOLPINARLI. Abdulbaki. Melamiler.

201O. Tarikatm amact tasavvuftur.. nakiyb.comrprofeesronal . adab ve erkam. ceragculambaci). zikredilen muayyen tann adlan.15 "Rabbinin yo luna hikmetle ve giizel ogiule c. yani toplanti ve zikir yerleri. III.Melameti ehli. belli zamanlarda yapilan zikirleri. kendisine gore teskilati. bana uyanlar da 0 cesit cagtrmada ve Allah'i tenzih ederim ve ben miisriklerden degilim. Hilafet silsilesi ona ulasan halifeler. Abdulbaki Golpmarh. fakat Allah onu.diyanet.diyanet.186 15 16 asci nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Tarikatm dstdne denen pir makami. Turkiyc'de Mezhepler ve Tarikatlar. vb. "(Yusuf Suresi. Dini inane. konargocerleri konaklatmak icin kurulmus zaviyeleri. yani 0 tarikatzn kurucusu yahut kurucusu oldugu kabul edilen birisi vardzr.v=003. tiirbedar. MeHimilik Bir Tarikat nudir? Tarikat. "Tiirkiye'de Mezhepler ve Tarikatlar" adh kitabmda "tam tarikat" sozimden bahsediyor. gibi dereceleri. Gazali'ye gore tasavvuf.x=0&I3.17 Burada bir silsileden bahsedilir.gov. hdnkaah denen biiyiik tekkeleri. kendi yolundan sapanlarz daha iyi bilir ve Ayet). Arapca bir sozciiktiir ve "yol" anlamma gelir. Suphe yok ki Rabbin."(Nahl Suresi.gov.11.asp?Kuranid=12&AyetNo=108&I3. benim yolum. Kuran'm su mealdeki ayetlerini kendilerine dii~iinii~benimsemislerdir: "De ki: Iste bu.agzr ve onlarla en giizel bir tarzda miinakasa ve miibahasede bulun. Ayet). S. ben de can goziim acik olarak sizi Allah'a cagtrmadaytm.v=003. Tann'mn niteligini ve evrenin olusumunu varhk birligi anlayisiyla aciklayan dini ve felsefi akimdir. http://www. amel ve muamelat gibi mezhepsel bir sisteme sahip degildir. Tasavvufa Kuran-l Kerim'de rastlanmaz.tr/kuraniayet. makam bakimmdan ondan asagi sayilan dergahlan. meydanci. kulun temiz kalbine yerlestirir. tekkede kahveci. 108. daha iyi bilir dogru yolu tutanlarl. kerner.x=0&I3. miiritler arasmda seyhe dogru.tr/kuraniayet. Tasavvuf.. hirka.16 0. Ciinkii iman akilla dogmaz ve artmaz. Allah'a ulasmak icin izlenen yolda elde tutulan bir fenerdir. mensuplann ozel giyimiitac.11:12 17 GOLPINARLI.10. Bu bakimdan tasavvuf kalp aynasim temizleyecek ve oraya ilahi nurun yansimasma temin edecek tek vasztadlr. Bu durumda tarikata da "Allah'a ulasmak icin izlenen yol" tammuu yapabiliriz. Her tarikatm bir silsilesi yani icindekilerin birbirine bagh oldugu bir srrasi mevcuttur. Abdulbaki. halifelerin irsada mezun ettig] seyhler ve bu seyhlere intisap etmis miiritler mevcuttur.). ferrasisupurgeci).11.asp?Kuranid=16&AyetNo=125&I3. Bu sozle anlatmak istedigini su ciimlelerle ifade eder: "Tam tarikatta pfr. her seyden once imamn saglamhgma ulasmak icin bir vasztadlr. 0 bir diisiiniisler ve hisler iiriiniidiir.11:13 http://www. 125.

Kur'an merkezli. sekr ve vecd'den bahsederler. toren. Boylece tarikatlara bakngnrnzda.comrprofeesronal . Dinin Zahiri (dis) emir ve yasaklanm "eksiksiz" ve "fazlasiz" dosdogru yerine getirmekle birlikte "Kamil'' 18 http://www. tarikat adab ve erkanm fazlaca riayet ettikleri halde Melamiler bu gibi ritiiellere onem vermezlerdi.x=O&I3. Ancak Melamiler dava ve iddiacihktan siddetle sakimrlardi.y= nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Melamiler daha ziyade ziihd.tr/kuraniayet. Kuran-l Kerim'in Nisa Suresi'nin 79. Tann'ya ask ve cezbeyle ulasacagma inamr. bir dava ve iddiamn ifadesi olan " Enel Hak" diisiincesinde olurlardi. Burada gerceklesen biitiin masraflann karsilanmasi icin bir de vakiflar vardir. Dolayisiyla. dinamik bir bakis acist ve durus olarak one cikan tasavvufi bir yaklasim tarzidir. Melamiler tarihte ve ozellikle Osmanh'mn son donemlerinde tarikatlar ve hurafeci-duragan dini bakis acisma sahip din adamlanna karst miicadele icinde olmuslardir. Hakk'a ait olan seyin kendilerine aidiyetini iddia etmekten uzak kahrlardi.lkI~ amacma ters olacagmdan bu yapmm bilinen anlamda bir tarikat oldugunu soylemek oldukca zordur. Melamilik bir tarikat degil.asp?Kuran id=4&Ayet No=79&I3. Sahit olarak Allah yeter.gibi diizenli olarak i~ goren dervisleri ve bunlann yardimcilan vardir. Fena. Melamiler diger tarikat miiritlerinin aksine zikri esas gormez. Melamiligin ortaya <. amel ve tatbikat iizerinde dururlardi. Melamilik. konuyla ilgili sunlar yazmaktadir: "Cogu zaman bir tarikat kimligi gibi degerlendirilmesine karsm. Sufiler. (Ey Muhammed!) Seni insanlara bir peygamber olarak gonderdik. Sufilerle Melamiler arasmda bazi gorii~ ve davrams farkhhklan vardir. Sufiler nazari konulara da onem verirlerdi.18 mealini kendilerine adet kabul eden Melamiler. Boyle zuhur etmis bir diisiincenin sistemlesmesi ve kurumsal yaptya donusmesi. halktan kopmaz. tekke kurmayi ve vakfa dayanmayi kabul etmez.. onlarda bir kurumsallasma ve sistemlesme gormekteyiz.gov. Sana ne kotidiik gelirse kendindendir. cahsmayi ve genel anlamda aralannda yardimlasmayi temel sayar. Tasavvufu islam'm "Batm (ic)" kismi ve derinligi olarak kabul ederler. tarikatlann sistemlesmesine ve kurumsallasmasma karst ciktigt icin onlann genel ozelliklerinden farkh karakteristikler gostermis ve tesekkiilii tepkisel nitelikli olmustur. "Wikipedia" adh internet ansiklopedisinin "Melamilik" maddesinde.diyanet. giyim-kusam farkhhklanyla ilgilenmez.. ayetinin "Sana ne iyilik gelirse Allah tandir. Zaten nefislerinin iyi ve giizel bir tarafi olabilecegi inancmda da degillerdi. serna gibi gosterileri reddederler.

"Her tarikatm icinde bir Melami yasarnadigmi bulunabilir" sozii. islam'm oziinde kesfedilmeyi bekleyen "Gizli bir Hazine"dir. Giiniimiizden gecmise fener tuttugumuzda ortaya cikanlar esliginde Melamiligi diger tasavvufi hareketlerle bir tutup tarikat olusumu icerisinde degerlendirmek.org/wiki/Melamilik.comrprofeesronal . bu olusumun hakkaniyetle anlasilmasma engel teskil edecektir. Bu bilginin Kur'an-l Kerim'de ayetlerin tevilinin. Melamilik.wikipedia. tasavvuf tarihi icinde farkh diisiince yapisiyla dikkat cekerken sufilerin de Melamet hakkmda yorumlan olmustur.insan olmak icin her zaman ve her yerde Allah'i zikretmek ve ozellikle Allah'm varhgi ve birligi ile ilgili itikadi konularda derin bilgi sahibi olmak gerektigine inamrlar. bu acidan islam tarihinin sonraki yiizytllannda cikrms bir felsefi ekol degil. Lediin olarak amldigma kitabm ash olan isaret ederler ve "Mutesabih simrlan icinde (benzetmeli)" gerektigini ortaya "Muhkem" yapilmasi savunurlar. Tarikat zinciri bulunmayan bu Melamilik gorusu 2. Ciinkii Melamilik bir yasayis bicimi ve nese yoludur. Sfrfilerin Melamet Olusumunu Degerlendirmesi Melamet.04. bir nese. Melametilerin sufilerin icinden.v'" Tarikat orgiitlenmesi. Haci Bayram Veli'nin halifesi Aksemsettin ve Emir Sikkini'den soma bir zincir olusmaya baslanus ve tam anlarmyla olmasa da bir tarikatlasma siireci yasanrmsnr. Onlara gore tasavvuf. Melamilik bir yasayis bicimi. 17:57 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf.10.devre Melamiligi dedigimiz Bayrami Melamiligine kadar gerceklesmistir. Bu sebeple Melamiligi bu anlamdaki tarikattan ayn tutmak gerekecektir. Melamiligi bir tarikat orgiitlenmesi olarak degil de bir dii~iinii~. islamiyet'in hayata uygulanmasmda degisik bir yorumdur. 19 http://tr. tarikat ve cemaatlerden farkh olarak belli bir kisinin kurdugu ve 0 kisinin adiyla amlan bir grup degil. Bilindik tarikatlardan farklan oldukca belirgindir. belli sistemler dahilinde cercevelenen ve tasavvufi diisiinceyi tekkelere kapatan bir zihniyetin iiriinii olmaktan kacamamistrr. IV. onu anlamamiz icin daha yararh olacaktir. bize Melamiligin belli bir tarikat orgiitlenmesi ve bir aidiyete tabi olmadigmi kamtlar niteliktedir. yasayis bicimi ve felsefe olarak algilamak. yaratihs amacmm zirvesi olan gercek kullugun ne oldugunu anlama ve boylece kamil (olgun) insan olma niteligidir. sufilere ragmen ve onlara karst ciktiklanm hatira getirecek olursak sufilerin Melamiler hakkmdaki yorumlanna da kulak vermemiz gerekmektedir.11.

ammsama Buradan Hz. Seriattan aynlanlar: Melamilik geregi deyip her tiirlii kotiiliigii yapanlar.Ebu Aliyyi'l Gaznevi(1071-1072) "Kesfii'l Mahciib" kitabmm altmci kismmi "Melamet'le Ona gore tarikat biiyiiklerinin bir etkindir ve insam oz ayirrms ve Melamet hakkmdaki gonislerini bildirmistir. kismi Melamet yoluna girmistir. "Tasavvuf' degerlendirerek kiyaslanrms " . Bu aynm sufilerin goziinden yanh bir aynm olmakla beraber. Gaznevi.. "kmayamn kmamasmdan korkmamak" maddesine varsayilabilir. 19. 3.mue llif. Binaenaleyh. Gaznevi'nin kitabim Abdiilbaki Golpmarh. Muhammed'in de Melami oldugu Melamilerce hareketle biitiin tarikatlann. fakat halk tarafmdan iyi kurtulabilmek goriilmeyen bazi hareketlerde bulunarak sohretten siynhp halkm kmamasma ugrayanlar.. Buradan Melametin yapildigmda. . bu bakzmdan her iki boliigiin de nazarlarznda halk oldugunu soylemekte.. Muhammed'in peygamber olmadan once sevilip sayildigim. adh eserinde bu su sekilde aktarrmstir: riyakdrlann kendilerini halka hos gostermek. Hz. Kitapta Melametiler 'riyakar'Iarla ve onlar gibi olduklan vurgulanrmstir. kendilerini Hz. yiizyilda da olussa.comrprofeesronal . halkm kmamasma aldms etmeyenler. Bir maksatla Melameti secenler: Halk katmdaki bir sohretin verecegi benlikten icin seriatta acikca kusur ve sue sayilmayan. l]. seriat buyruklanna uymayanlar. kiyaslamayi. halkzn kendilerini kotii gormeleri kaydznda bulundugunu. fakat peygamber olup herkese gercegi anlatmaya basladigi zaman kmandigmi yazar. Muhammed'e dayandmrlar. Gaznevi. nefisleriyle savasanlar. Muhammed'e dayandirdiklan bilgisini de vermek yerinde olacaktir. sufilerin Melameti ve erbabim nasil gordiigii bakimmdan onemlidir. iyi belletmek kaydznda olduklari gibi Meldmet ehlinin de. bu cesit kayztlardan kurtulmus alan nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Gercekler: Seriata uyanlar. kitabmda Melameti biraz ovdiikten soma Melamet ehlinin iice aymr: 1. Bu yol sevginin ozlesmesinde dogruluga ve sevgiye gotiiriir. giiniimiizde de olussa tarikatlar baslangiclanm Hz. 2.

sufileri savundugu eserinde Melamilerin yukanda belirtilen karakterlerinden ve halk kaydma ugramalanndan "halk katmda 'kayit' bir elestiridir. Bu raddeye gelmis olan salikin artik rengi ve sekli de yoktur. Tasavvufi tarikatlarda seyhten seyhe ulasan bir yol vardir. hangi kaba girerse onun rengini ve seklini ahr. Abbasogullanmn Anadolu elciligini yapan ve 1234 yilmda vefat eden Sihabiiddin-i Siihreverdi.comrprofeesronal . Bazi sufilerse Melameti manevi duraklann en yiicesi olarak sayrmstir. Melamete dii~mii~ demektir. Melamileri de aym silahla vurmaya cahsrmstir. Kendini hor goren ve gosteren bir neseye sahip olan kisi. Cami. EbuAbd'ur-Rahman-i Siilemi. bu bakimdan ihlas sahibi olsalar bile ihlasa ulasamadiklanm. Bu duraga GOLPINARLI. Melameti ehlinden iistiin tutar. su misali. sufileri Melamet ehlinden iistiin goriir. 165 . halk kaydmdan kurtulamadiklanm soyleyerek Sufilerin arasmdan Melamiligi kabul edenler. fakat heniiz dileklerine belirtirken. Melamet ehlinden iistiin tutar. Bu karst cikistan soma savunmaya gecen sufilerin de savunma araci. kotiiliiklerini gostermek gayretiyle nazarlanndan halkm silinmedigini. . yani gosteris icin eylemler diziledigi elestirisine mahkum olan sufiler. Bazi sufilerce Melamilikte bu yolun olmadigi ve Melamiligin bir nese oldugu gorusu benimsenmistir.. Melamilerin onlan vurdugu silahtan bir baskasi olmamistir. Abdulbaki. olgunlugunu 20 dahi yetersiz gorur. herkesle haldas kesilir. Melamet fikrini sufilikten iistiin tuttugu gibi ibni Arabi de Siilemi ile aym diisiinceyi paylasir. Halka kayrt yaptirdigi. herkese kul olur. "Avdrifii'l-Maarif" ve "lddletii'l-Iydn Ala'l-Burhan" adh eserlerinde Gaznevi'nin diisiincelerine katihr ve sufileri. sufilerin halktan kopmasi ve gosteris numunesi olmalanm ele~tirerek diisiince yapilanm olusturmus ve sufilere karst cikrmslardir. Tasavvuf.sufilerin Meldmet ehlinden iistiin olduklarz belirtilmektedir .. her tiirlii Iiitfa erisen 'salik' sonunda Melamete diiser. Melamet ehlinin her tiirlii emre uymakla beraber iyiliklerini gizlemek. Melamiligi sufilikten iistiin tutarlar. Hatta dolayi sufileri. Bu goriisiin paydaslan olan sufilere gore her tarikatta Melamet ehli bulunabilir. Hatta ibni Arabi Melamilikten iistiin tek derecenin peygamberlik olabilecegini iddia eder ve bu iddia Seyyid Serif'in. mutasavviflann erisemediklerini bu yolu tuttuklanm. Bu diisiinceyi paylasanlara gore ise. "Ta 'rifdt" adh eserinde miiellif tarafmdan benimsenir. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf.. S..20 Gaznevi. varhgm hicligini anlar. Sufilerin Melamileri ettirme" seklinde elestirmesi. "Nefahdt" adh eserinde sufilerin hakta fani olduklanm. Melamilerin de sufilere yonelttigi Melamiler.

org/kuran meali.kuranmeali. Onlara gore Allah'a vans kulelere cekilip. Fakat Melamet ehline gore duraklann en iistiinii telvin duraguux. yani renkten renge giris duragi denir. kendilerini halktan ayn gormediklerinden keramet nevinden ~eylere de itibar gostermezlerdi. Insanm kendi alm teri ve 21 http://www. halki goren bir ideoloji benimsemislerdir. Telvin makamma gelen eren de bu ayetin V. Sufilerin.comrprofeesronal . ayetinin "Ondan ister kim varsa goklerde ve yeryiiziinde. Peygamber. a. goniil zenginligi. her gun bir i~tedir. Onlara gore keramet." demistir. fakat amel ve halini onlardan ozenle saklamaya cahsir. Sufilerin coguna gore telvin duragi. Bu durumda yasamlan toplumun insanlan nast I bir hayat tarzi benimsiyorsa oyle yasamak esasti. yani durgunluk ve oturakh olus duragmdan asagidadir. dis goriiniisiiyle halkla olan kisidir.11. ask ve cezbe ile olurdu. MeHimilik ve Halk Tasavvufun tekkelesmesiyle beraber halktan kopan sufilere karst Melamiler. halktan ayn olduklanm gosteren kerametleri vardir. "temkin"."21 mealinden Tann'mn her an baska bir tecellide oldugu ve tecellisinde tekerriire diismedigini cikartan Melameti ehli. Melamiler.02.tasavvufta "telvin". ic goriiniisiiyle Hakk'la. bu sekilde yasayanlan da tasavvufun amacmdan saprms olarak goren.aspx?suresi=rahman&ayet=29 . tekkelere kapamp. hallerini gizleseler de kendilerini halktan ayn gosterecek davrams ve uygulamalardan nefret ederlerdi. Melami. Halktan icsel anlamda ayn gibi gorimiirler ama dissal anlamda ona baghdirlar. halktan kopuk yasamayi kabul etmeyen. Hz. Melami'nin bu gizleyisi 2 tiirlii gerceklesir: a) Amel ve halinde ihlas ile sadakati gerceklestirme gayreti b) Bir tiir kiskanchkla halini baskalanndan saklamak icin yapilan gizleme gayreti Melamiler. Kuran-l Kerim'in Rahman Suresi'nin 29. hakikatiyle karsilasnus olur. insanlann en yiicesi oldugu halde halktan biri gibi yasarms ve "kole- peygamber olmayi kral-peygamber olmaya yeglerim.20lC nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. bu duragm yiiceligini bu ayete dayandmr. Melami halki goriir. sehrin merkezinden uzakta yasamayla olmazdi. kisinin kendi cahsmasiyla elde edilebilecek ilmi keramettir.

0 hal de bir Melami icin bilrnern kirnin cok ibadet etrnesinin hicbir irnrenilecek. oviiniilecek degil utamlacak seylerdir. Melamiligin halkla ic ice olrnasmm sonucunda bir ideoloji ve bu ideoloji etrafmda olusan bir teskilat olusmustur. Fazla ibadetine giivenmeyi. Herhangi bir sanat ya da ticaretle ugrasan topluluklar kendilerine. Erlik.. yigitlik anlarnlanna gelen fiitiivvet ve Melamilik aslmda aym seydir. Bu noktada karsirmza bir kavrarn daha cikiyor: miiriivvet. Melamiler halktan aynlrnayan ve halki kucaklayan bir ideolojiyi ternsil ettigi icin bu ideolojinin halka yayilmasi. 22 GOLPINARLI. 171 . yigittir ve insandir. ibadeti rnenfaatler dogrultusunda kullanmaktir ki bunun diger adi da riyakarhktrr. Geleneksel ve kaynagmi Sasaniler devrinden alan fiitiivvet. Abdulbaki Golpmarhya gore. Yani cogu Melami aym VI. tabiri caizse bir teoridir. Tasavvuf.emegi olrnadan elde edilmis tabiatiistii kerarnetler. digeri ise terns ili olan bu ideolojiyi halka yaymakta ve halki teskilatlandirmaktadir. yigitlik. Bu teskilata da "fiaiivvet" adi verilmistir.. Abdulbaki. insanhk olarak tamrnlayabiliriz. Peygarnber tarafmdan gizli sirk olarak tammlanmisnr.comrprofeesronal . Bir kadm nast I ki hayiz halinden utamr ve bu halini gizlerse gercek bir sufi de kerarnetinden oylece utanrnah ve onu gizlernelidir. Ibadetleri gosteris unsuru olarak kullanarak halk katmda saygmhk elde etrnek. Miiriivveti kabaca adarnhk. bilhassa isci ve esnaf suufnu teskilatlandirrmstir. insanlarla olan iliskiler ve halka faydah olabilrnektir. fazla ibadet etmis olrnakla oviinc duymayi Hz. Peygarnberin de cirkin gordiigunu ve kmadigmi bilrnekteyiz. Halktan ayn ve iistiin gorunmeye sebep olan bir diger konu ise fazla ibadetin halka olan reklarmdir. Onemli olan. erlik anlarnlanna gelen Arapca bir sozciiktiir. Riyakarhk Hz. Melamiler icin bu dururn hayz-i rical( erkeklerin adet hali)dir. Fiitiivvet Anlayist Fiitiivvet genclik. yani erlik ve yigitlikle adarnhk ve insanhk.. Fiitiivvetle miiriivvet. daha onceden yasarms yahut hayal iiriinii olan birini pir tanmuslar. S. siirekli beraber amlmaktadir. Melametin esnafi teskilatlandirmasmdan inancm iktisadi hayata etkisinden dogmustur. Biri ideolojiyi ternsil etrnekte. zarnanda erdir. iistiin gorulecek bir tarafi yoktur. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. "Meldmet bir ideolojidir.22 Halktan gelen her ideolojinin delilli yahut delilsiz bir sonucu rnuhakkak gonilur.

Ali'ye ulastigma. ayakkabictlann Muhammed-i Yemani. Misri. 0 sehirde ya da bolgede bulunan esnaf seyhlerini temsil edene de seyhlerin seyhi ve fiitiivvet ehli seyhlerinin basi anlamlannda "Seyh 'us-Suyiih.her sehirde esnaflarla sanatkarlan temsil eden birisi seyh olarak tamrmslar. berberlerin Selman-i Pak. kuyumculann Nasr b. Tiirkce comert anlammdaki "aki" soziiniin bir soylenis tarzi oldugu kanaatini benimseyenler varsa da Abdulbaki Golpmarh 'ya gore bu soz Arapca "kardesim" anlammdaki "ahi" sozciigiiniin kendisidir. Ali'nin de sahabeden 17 kisinin belini baglayip onlara fiitiivvet verdigine inanmak. Abdullah. culhalann Sit Peygamber. Fiitiivvet ehlinin siyasi bir giicii de bulunuyordu. oradan Irak'a. 0 bolgenin idaresi Ahi baba tarafmdan yapihrdi. fiitiivvet ehlinin birbirlerine kardesim dedigi tespitine dayanarak boyle bir sonuca ulasnustir. Tiirklerden kurduklan ordularla. Horasan' da Suriye'ye ve Misira yayilan. helvacilann Huseyn-i Bisri. kihccilann Esir-i Hindi. Hz. pamukculann Ammar. Anadolu'ya. aym zamanda Hz. ekmekcilerin sakalann Selman-i Omer-i Berberi. Ali'ye fiitiivvetin Hz. bakkallarla Kufi. merkezilesen. nalbantlann Ebu. Esnaf ve sanatkarlann pirlerinden bazilan sunlardir: Ekincilerin piri Adem Peygamber. Gerileme devrelerinde. fiitiivvet teskilatmm siyasal giiciiniin farkmda oldugundan bu teskilati elde tutmayi diisiinmiistiir. Peygamber' e de Allah tarafmdan Cebrail araciligiyla ihsan edildigine. okculann Ebu Said. mesela Selcuklulann son devirlerinde. terzilerin Idris Peygamber. Peygamber tarafmdan verildigine. fiitiivvetin esas inanclanndandi. Tiirk illerinde bu zata "Ahi Baba" adi verilmistir. herhangi bir sehirde hiikiimeti temsil eden biri veya bir kurum olmaymca devreye fiitiivvet teskilati girerdi. kendisini fiitiivvet ehlinin imarru olarak tamtma girisimlerinde bulunmus. hekimlerin Ziin-Nun-i Abdullah. biitiin islam iilkelerinde bir guc olusturan fiitiivvet ehlini ele gecirmek isteyen Abbasi halifesi NaSIr li Dinillah.Siileyman. Biiyiik hiikiimetlerin yerlerini kiiciik beylikler tuttugu sirada. Abbasogullan. sunnetcilerin yemis satanlann Misri. Bu soziin mensei hakkmda cesitli soylentiler vardir. Golpmarh. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Fiitiivvet zincirinin Hz. Fiitiivvet erbabi seyhlerine "ahi" derdi. Ubeyd-i debbaglanntderi temizleyenlerin) Ahi Evren. Peygamber'in Gadiru Humm'da Ali'nin belini bagladigi. Refs 'iil-Ahiyet 'il-Fityan" demislerdir. Anadolu Selcuklulan ve diger islam hiikiimdarlanna fiitiivvet icazetnameleri gondermistir. Adiyy b.comrprofeesronal .

nakiyh'un nukaba. biitiin sanat ve esnaf ehlini bimyesine alrmsti. Ahi babalan baska duymustur. isine gore terazi. Fiitiivvet. Her sanatta cirakhk evresi muayyen bir miiddete baglanrrusti. mensup oldugu isin biiyiiklerinin huzurunda ayagmdaki pabuc dama atihr ve diikkam kilitlenip isten tiimden menedilirdi. gibi malzemeler Kotiiliigii. fiitiivvete yeni girmis. bir ise cirak olarak alman kisi. bir zaman icinde kotiiliigii goriinmeyen. haline gelmis ve Siinni bilginler aleyhlerinde yazilar yazmaya Bunun sonucunda da hiikiimet bu teskilata el atmak. 0 izniyle diikkan kisiye sanatma. fiitiivvetten birisini kendisine kardes edinince de tuzlu su icirme toreni yapihr. Ahitiirkiin acmak izni verilir ve teslim edilirdi. yalam. salvar giymektir. ve el tezgahlanm silmeye baslanus. En asagi derece. Miiddetini dolduran. pestamalcilan esnafi. 1908' den soma ise artik bu teskilat kalmarmsti. baglanmis olamn derecesiydi ki buna "terbive" denirdi. makas. Ahmet devrinden itibaren Avrupa ile iliskilerimizin Tanzimat'tan soma Avrupa'dan gelen fabrika mallan.comrprofeesronal . buna karsihk yalmz Bayrami Melamileri Bu yola uyan istanbul bolgelere tayin etmek gereksinimi bagimsizhklanm gittikce iclerine gomiilerek koruyabilmislerdir. olcek vs. Fiitiivvet teskilati. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Bir sanata. fiitiivvete giren kisiye "sedd' adi verilen kusagt giydirir. hiikiimete karst koyabilmistir. Iri. 0 isin seyhi tarafmdan mahjil denen ve toren yapilmaya aynlnus olan odada. Ahi. Fiitiivvet ehlinin ozelligi kusak kusanmak. bir zaman soma fiitiivvet yo luna ahmr. esnaf seyhi tarafmdan verilir. miisteriye ya da isine hiyaneti gorulen esnaf yahut sanatkann yargilanmasi mahfilde yapihr. zaman zaman propaganda araci olarak yaftalanmis ve sonuclar ileri gelenlerinin hapsi ve siirgiiniine kadar varabilmistir. Safavilerin propagandacisi baslamislardir. billur yahut topraktan yapilrms bir kaptaki suya biraz tuz atar ve tuzlu sudan da bir yudum icirir.Tasavvuf ehlinin inanclanm da benimseyen fiitiivvet ehli. naktyb. III. Feta. yigitbasi gibi dereceler vardir. cezasi da ahisi. hiyaneti tutulmayan kisiye 0 sanatm. belli bir zaman isten menedilir ya da yargilanma sonunda. Fiitiivvet yo luna girmis olana "Fetd" denir. yerli sanatlan artmasi. Fiitiivvette ahi baba.ytizytllarda yazilan Seyyid Gaybi oglu Seyh Huseyn'in "Miftah 'ud Dakaazk" adim verdigi "fiitiivetname"siyle Ravazi'nin 'fiitiivetname' sinden anlasildigi iizere fiitiivvet ehli. belli bir torenle kendisine sedd kusatihrdi. seyh.

Zaten konargocer olan Tiirk halkmm. 0 ise ait loncaya vermek kalan cocuklara. kurumsal nitelik kazanan tasavvuf anlayisi karsismda gelisip taraftar bulan Melamilik. "Ahi Evren ve Ahi Teskilatirun Kurulusu" adh yapitmm 146. tekkesi olan bir tasavvufi anlayisla ozlesmesi beklenemezdi. Melamilik olmustur."23 Fiitiivvet. Mikail Bayram. Arap dimyasmda tekkele~en. fiitiivvet ehline tabi. Ancak belirtmekte fayda var ki. Melamilik. Tekke ve dergahi olmayan. 23 Mogollann onii sira bu bolgelerden kitleler halinde GOLPINARLI. her fiitiivveti benimseyen de Melami degildir. Fiitiivvet ehlinde Melamilikten baska gibi Melamiligin icinden de fiitiivvete dahil olanlar olabilecegi olmayanlar vardir. Sayfasmda Tiirklerin Melamilik diisiincesini nast I tasidiklan ve fiitiivvet anlayisi hakkmda su bilgileri venyor: "Zaten Tiirklerin biiyiik bir cogunlugu fiitiivvet ideolojisi ve Melami nesvesiyle ilk defa Horasan bolgesinde karsilasmislardir. adeta hiikiimet icinde hiikiimet olan bir te~ekkiildii. mahkemeye basvurmamak iizere.comrprofeesronal . cenaze. her Melami. 252 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. kendi bimyesine gore halleden. gezici dervisleri sayesinde Tiirklerle tamsrmstir. Tiirkler icin bicilmis kaftan niteliginde bir dii~iinii~idi. her isini. Tiirklerde MeHimilik Tiirkler Mogollann baskismdan kacip Anadolu'ya dogru gelirken karsilastiklan tasavvuf anlayisi. Abdulbaki. VII. Turkiye 'de Mezhepler ve Tarikatlar. fiitiivvet esasmi kabul eden ve onun yolunu kurup esnafi teskilatlandrran tasavvufi diisiinceleri bir olusumdur. S.Her diikkan sahibi ve cirak kazancmm belli bir kismmi zorundaydi. "Goriiliiyor ki fiitiivvet. i~ erbabmm hastahk. Melamilikle ortaya cikan bir diisiince oldugu icin bu konu iizerinde bu kadar ayrmtisiyla durduk. mekansal aidiyete kapilmayan Melamilik. Biriken para. her diizenini. Tiirklerin tasavvuf adma tamdiklan ilk diisiince Melamilik diisiincesi olmus ve Melamilik Tiirklerde onemli bir yer bulmustur. 0 0 sanata. sistemlesen. kimsesiz ihtiyarlara. ihtiyaci olanlara yardim etme gibi islerde kullamhrdi.

Ahi Evren Seyh Nasiriiddin Gocle arasmda bildirilen Mahmud'un kaympederi ve hocasi Seyh Evhadiiddin Kirmani'nin Melami nesvesiyle yetistirdigi bilinmektedir. S. Bu bashgi altmda VIII. Bu zamanda Melamilik Anadolu'da adiyla kisa siirede yayilrms ve sevilmistir. Melamilikte Zikir Zikir. Bu devrede Melamiler.1429). dil zikre yonelir.comrprofeesronal . kalp ve dil susar. Dini sekilci ve kaba kurallar cercevesinden ele alan Osmanh yoneticileri ve onlann cevresini saran cikarci fikih bilginleri. Kalp zikretmeye basladigmda dil susar. tasavvufculann Melamilerde Tanrr'yi anmasi ve Tann'ya ulasma yolunda izlenen bir yoldur. 1991. zikretmez. bu da heybet makammm zikridir. devre Melamiligi Bayram Veli(olm. Konya. beraberlerinde Melami oldugu bu iki diisiinceyi de ahp getirmislerdir. konu hakkmda daha genis bilgiler. "Melami Devreleri ve BaZI Melamller" verilecektir.146 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf.nin "Bayramiyye" yonetiminden denen Bayrami Melamiligi. Osmanh cok cileler cekmistir. sahiptir. ask ve samimiyeti esas alan Melamilere iyi gozle bakmamis ve Melami miiritlerine agrr cezalar uygularmstrr. Kalp zikirden gafil oldugu zaman. Ruhla zikretme derecesi gerceklestiginde SIr. Diger tasavvufculardan farkh ozelliklere sahip olan bir zikir anlayislan mevcuttur. fikir. bu da adet olarak yapilan zikirdir. Melamilerde zikir olmadigi anl amI da gelmemektedir. Mikail. Melamiler Tann'ya zikir diger tasavvufculardan farkh ozelliklere aciktan zikir yapilarak degil. ask ve cezbeyle ulasilabilecegi kanaatindedirler.Anadolu'ya gelenler gelen Tiirkler. bu da Allah'm nimet ve Iiituflarmm ifadesi olan zikirdir. Ancak bu. Ahi Evren ve Ahi Teskilatmm Kurulusu. Sirla zikir gerceklestiginde kalp ve dil zikretmez.24 de bulundugu ve talebesi Ahi Evren'i 2.. Onlara gore zikir dort kisimdir: a) Dilde Zikir b) Kalpte Zikir c) Sirla Zikir d) Ruhla Zikir Bu zikir kisimlanndan biri gerceklestiginde diger iicii susmaktadir. miisahede makammda yapilan zikirdir.. Bu. iinlii Tiirk mutasavvifi sufisi HaCI adma izafetle amlmaktadir. 24 BAYRAM.

yaratilrmslarda goriiniir olan sifatlar aynasmda Hz. Melamilerin tehlike gordiikleri durumlardan ozellikle de sonuncusu. MeHimiligin Devreleri ve Bazi Melamiler Miladi 8 ve 9. biitiin olmadan Hakk'm zati ile viicutlan hulttlrgelip catma) ve ittihaubirlesme) oldugunu bilip halk aynasmda Hakk'r. Dr. biitiin yaratilanlarm fiiller ile oldugunu bilmek ve her fiili gordiikce 0 fiilin aynasmda Hz. yiizyillarda olusmaya baslayan Melamilik dusuncesi. srrnn bu zikrin farkma varmasi. miisahade etmektir. tarihsel siirec icerisinde 3 devrede incelenmektedir: 1) Melamiyye-i Kassariyyefllk Devre Melamileri) 2) Melamiyye-i BayramiyyetOrta Devre Melamileri) 3) Melamiyye-i NfiriyyetSon Devre Melamileri) nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Koyduklan ilkelere gore de bu sozlerin gizi sudur: Ruhun zikri zat zikri. Giiniimiize kadar gelen ve geldigi siirece bircok tarikata ve tasavvufi diisiinceye kaynakhk eden Melamilik. Melamilerde zikri "Tevhitler" bashgi altmda 3' e ayirrmstir: a) Fiilleri Tevhid b) Sifatlan Tevhid c) Zan Tevhid Fiillerin tevhidi. nefsin zikri ise cesitli sebeplere yonelik olarak yapilan zikirdir. Melamiler nezdinde insanlann ktymet bakimmdan en degersiz olam. Sifatlann tevhidi. kalp ile yapilan zikrin afeti. Sufilerin zikirlerinde bir beklenti ve biiyiitme soz konusudur. srmn zikri sifat zikri. amelini ve halini ortaya koyan ve halkm degerlendirrnesine yonelerek onlardan bir beklenti icinde bulunan kimsedir. Zatm tevhidi demekse. Ruhla yapilan zikrin afeti. Cavit Sunar. nefsin zikre vakif olmasi.Mevcut zikir tiirlerinden her birinin kendine has incelikleri ve tehlikeleri vardir. nefsin zikrinin afeti ise zikrini tammasi ve kendinden bilmesi. kalbin zikri nimet ve Iiituflar karsihgmda yapilan ilahi sifatlann eserlerinin zikri. sufilere bir gonderme niteligindedir. IX. Ma'suku yaratilrmslann. Prof. zikrini biiyiiterek karsiligmda sevap ummasi veya bu zikrin kendisini makamlardan birine ulastiracagmi zannetmesidir. yani Zat-i Ma'suku miisahede etmektir. Ma'suku miisahade etmektir.comrprofeesronal . kisa zamanda taraftar toplamis ve yayilrmstir.

Kassar'a "Alimler kimdir?" diye sordular. Onlar insanlara ogiit verirler. Melfimiyye-l Kassariyyetjlk Devre Melfirnllerl) Bu devreye Meldmetiyye ya da Hamdiin Kassdr devresi de denmektedir. 961). Onlar nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Kassar. Ebubekir Ni~aburi(01. 884 yilmda olen Nisabur'Iu Kassardir.. Onlann giysileri husufalcakgonullii).Kassar. Onlann suskunlugu Allah'm nimetlerini tefekkiir etmekten ileri gelir. nehyederler(yasak siinnetine uyanlardir. iinlii sufi Ebii Salih Hamdfm b. 940) de bu silsilenin 2. olan Ebu Salih Hamdun b. tabakasmi teskil eder. 976) de 3. Allah'm kitabma. Kassar su sekilde cevap verdi: "Ilmiyle amel edenler. melamet diisuncesini sistemlestirmeye cahsnus ve yayrrnstir. Bu devre ismini veren zat. Ahmed Ebu Turabi Nahsebi'nin el.:. 915) ile Ebu Muhammed Miirtai~(01. ederler). ilim ve fikihta yiiksek Daha onde gelen ve en sevdigi miiritlerindendir. saghgmdayken bile sohreti Irak ve civanna yayilrms bulunuyordu. kendi goriislerini ihtiyatla karsilayan ve vazgecebilenler. Melamiligin ilk devresi 3 tabaka seklinde gelismistir. Onlann ayiplan insanlar tarafmdan hie bilinmez. Ahmed el- Ancak yazrrmzm basmda da belirttigimiz gibi. Ebu Hiiseyin Ali ibn. Bu devrede kayda deger isim olarak Hamdun Kassar'i gormekteyiz.comrprofeesronal . Onlar ya bir iyiligi emreder ya da bir kotiiliigii Sozleri ziikrullahtir. Hamdun Kassiir Nisabur'Iu derecededir. Ebu Hasan Busenci/Ol. Kassar'dan once de bazi sufiler melamet diisiincesiyle birlikte idiler. Nuceyd/Ol. 958) ve Ebu Amr ismail ibn. Miinazil(01. tabayi teskil ederler. Bundar(01. Mahmud Ni~aburi(01. Hamdun Kassar'la beraber Ebu Osman Hiri(01. Bu sebeple ilk devre Melamilerinden sadece Kassar iizerinde duracagiz. 970). 939) ve Abdullah ibn. peygamberin Siisleri verarote). 910) ilk tabakayi olusturur. Mahfuz ibn. selefin ahlakiyla bezenenler.

1566) Rodos'u kusattigi sirada Melami seyhi Ayash Biinyamin Kiitahya kalesinde mahpus bulunuyordu.kendilerini Yiice Allah'tan oldukca hirshdirlar. Onun bu halini goren cuhadan. Kiitahya kalesinde mahpus bulunan Allah eri ULUDAG. Anlatilan olay San Abdullah adh kisinin "Semerdt'id Fuad" isimli eserinin 245-246... 1429)'nin adma izafetle amlmaktadir." 25 ahkoyan diinyevi ~eylere deger vermezler. . Suleyman. " . daha etkili ve diye sordular. sayfalanndan almmisnr. "Kanuni Sultan Siileyman(01. Melfimiyye-l BayrfimlyyetOrta Devre Melfimllerl) Bu devreye Bayrami Melamiligi de denmektedir. takip edildikleri. Tarih icinde Osmanh yonetimince olmustur. dimyahk aramak ve insanlar tarafmdan kabul gormek icin konusuyoruz. Y. istanbul 1978 S. Trc. gormek ve gostermek niteliklerine gonderme yapmaktadir. Sermerat'iil Fuad yazan San Abdullah Efendi(01.:. Suleymau'm cam cok sikihyordu." ifadesi Melamiligin gosteris aramamak. insanlara kurtulmalan icin ogut Rahman'm veriyorlardi. Nuri Oztiirk'iin verelim. kale 7 ay gibi bir zaman fethedilememisti. hapis veya idamla cezalandmldiklan Bu donemde Melamilerle tanesini. Kureysi Risalesi. Oysa biz kendimizi yiiceltmek." Hamdun Kassar bu sohbetinde bize Melami ozelliklerinden ufak parcalar sunuyor. kendini asag.. 381 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. kitabmdan Bunlardan bir Ruhu ve Tarikatlar" niteligi tasisa almtilayarak 0 da Melamilerin donemdeki yasantilanndan bir kesit sunmasi acismdan degerlidir.. Ciinkii bu devre iinlii Turk sufisi Haci Bayram Veli(01. ilgili ilginc anekdotlar "Tasavvuf'un bir efsane goze carpmaktadir. Bu devre Melamilerinin yasayislan tarih olarak Osmanh donemine denk gelmektedir. Dergah Yay.comrprofeesronal . Osmanh doneminde Melamiler yonetimden cok cekmisler ve devamh bash gormiislerdir. bir firsatmi bulup Kanfmi'ye soyle dedi: 'Sultanzm! Bu kalenin fethedilememesine 25 sebep. 1660)'nin anlatngma gore. Soyle cevap verdi: "Ciinkii onlar islam'm izzeti serefi ve nzasi icin konusuyorlardi. biz kendimizi yiiceltmek. Burada anlatilan. diinyalik aramak ve insanlar tarafindan kabul gormek icin konusuyoruz . Onlar ahiret 19m Yine Kassar'a "Biz den onceki iyilerin sozleri nicin bizim sozlerimizden daha faydahdir?" yiicelmesi.

bu sefer Pir Ali'den istanbul'a gelmesini rica etmistir." der. Yeni Boyut Yay. soyleneni yaprms ve kale giin fethedilmis. Bu sirada Aksemsettin Haci Bayram'm iiniinii duymus ve Ankara'ya yamna gelmistir. Yasar Nuri. Haci Bayram'm. Gnu hapisten ctkann. "Hie degilse oglunuz ismail'i gonderin. Kanuni'ye. Seyh bunu kabul etmeyince Kanuni. oglum tam bir ismail'dir. Halk arasmda sohreti kisa siirede yayildi. Fatih Sultan Mehmet'i yetistirrmesi icin istanbul'a gonderildi." demisti.comrprofeesronal . Bimyamin'in yerine gecen Pir Ali'yi ziyaret etmistir. kale diissiin. HaCl Bayram Veli Ismi Numan Bin Ahmet Bin Mahmut. lakabi Haci Bayram Veli'dir. istanbul'a gelir. Seyhinin vefatmdan soma Ankara'ya dondii ve burada talebeler yetistirmeye basladi. 26" OZTURK.yiizytlda Orhangazi doneminde miladi 1352 senesinde Cubuk Cayi iizerindeki Sol-Fasol koyiinde dogmustur. Haci Bayram Veli 80 yasmda vefat etti ve nasi Ankara'da kendi adiyla amlan caminin yamndaki tiirbede metfundur. Bunlardan bazilanm tek tek inceleyelim. 12 arkadasiyla beraber idam edilmis ve Pir Bu donemde Melamilik bircok seyh yetismistir. Kiiciik yasta ilim tahsiline baslayan Haci Bayram Veli. Bursa ve Ankara'da bulunan alimlerden tefsir. bugiin iki bayram birden yasiyoruz diye latife edince Numan Bin Ahmet'in ismi Haci Bayram Veli olarak kaldi. Pir Ali. l' . Hak yolunda kurban olmaktan asla cekinmez. Haci Bayram'a intisap eden Aksemsettin bir sure soma.. hadis. bir sure soma istanbul'da Ali'nin kerameti ortaya cikmistir. Melamilere saygi duymaya baslanus ve iran seferine giderken Aksaray'a ugrayarak. Istanbul. seyhi Aksarayi ile bulustugu gun bayram giinii idi. ismail. fikih ve zamamn fen ilimlerini ogrendi. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf.t''" 0 Kerameti goren Kanfini. Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar. Onun duasmi alarak gittigi seferden doniiste ona ugrayan Kanuni. . l-l. Pir Ali'nin bu anda Kanuni'ye soyledigi soz keramet niteligi tasir. ' Kammi. "Sultamm. Ankara Kara Medresede miiderrislik yapti.Ayasli Biinyamin 'dir. Seyhi.

Orner Sikkini sapasaglam nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. bizde ise tac ile hirka yanar" diyerek atese girer.Bu. Orner Sikkini bunun uzerine ortaya bir ates yaktrrarak "kerarnet tacta hirkada ise biz yananz. Goyniik'ten almisnr. Babasmm vefatmdan once istanbul'a gitmis. Ismail Masuki Aksarayh Pir Ali'nin oglu ve halifesidir. Tiirbenin dogu tarafi iizerinde bulunan hacet penceresinin iizerinde seyhi anlatan iki satirhk bir kitabe bulunmaktadir. Haci Bayram Veli'nin vefatmdan soma tekrar Goyniik'e yerlesmistir. Aksemseddin ile Orner Dede arasmdaki anlasmazhk zuhur edip ates hadisesiyle27 kesin boyut kazamnca Aksemseddin. Olgunlugunu Ankara'da.l Omer Dede Emir Sikkini diye de bilinen Orner Dede. 1520 yilmda vefat etmis ve Ayas'ta kendi adiyla amlan caminin yam basmdaki tiirbesine defnedilmistir. Orner Dede. der. Bunun uzerine Aksemseddin. Goyniik'te diinyaya gelmistir. Halk tarafmdan Oglan Seyh diye de bilinen Masuki. Ayasl: Biinyamin Bazi diisiincelerinden dolayi Kiitahya Kalesi'ne hapsedilen Bunyaminin Kanuni Sultan Siileymau'Ia olan miinasebetini yazrrmzm geride kalan boliimlerinde paylasmistik.comrprofeesronal . Degum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Breaker Orner Dede veya Arapca deyimiyle Emir gelmis ve Hamudiddin Aksarayi'den feyz Seyhi Kendisi break yapmuyla ugrastigmdan Sikkini diye amlmistir. halkamiza katilmaz ise Haci Bayrarn'rn tacmi ve hirkasim almz. Melami seyhi Orner Dede'nin yaptiklanna kansmamis ve Orner Dede bu tarihten soma Bayramiligin Melamilik kolunu olusturmustur. Melamiligin kurucusu ve sistemin ilk seyhidir. soma irsat makamma Aksemseddin Veli'nin vefatmdan gecmis ve biitiin miiritler de ona tabi olmustur.akr. Ayasli'nm yerine pir olarak gecmis ve kisa zamanda iilkenin her tarafmda itibar kazanrmsnr. 27 Ates hadisesi: Bir Curna giinii narnazdan soma Aksemseddin bir zikir halkasi kurar Bicakci Dede halkaya katilmayarak bir kosede sohbete baslar. Bursa'ya Haci Bayram Veli'nin dergahmda tamamlamisttr. Aksaraylt Pir Ali Melami diisiincelerinden ve cezbeli konusmalanndan dolayi kasith olarak yanhs anlasihp Osmanh yonetimince takibe almmis olan Pir Ali. Hakkmda fazla bilgi bulunmayan Bimyamin. 1505 yilmda Aksaray'da dogmustur.

miiritleri arasmda Asker ve sipahilerin yam sira istanbul'un bulunmakta ve bunlann nezdinde hiirmet gormektedir. atesli konusmalanndan dolayi diisiincelerini yediremeyen jumalci kisilerce padisaha ihbarlamr. emri yerine getirmeyince 12 miiridiyle birlikte Seyhiilislam ibni Kemal'in fetvasiyla At Meydam'nda idam edilip cesetleri Alurkapi'ya atilrmstir. bizi haksiz yere katlettiler. Tekirdag'rn Hayrabolu kazasmda diinyaya gelmis ve Kanuni Sultan Suleyman'rn Irak seferinde ve orduda deveciler basi olmasi dolayisiyla halk tarafmdan "sarban" iinvam ile amlmistir. Sairliginin verdigi ince ruhla Melamiligi bu tehlikeli donemde gosterisli bir sekilde halka sevdirip yasatmasim basarmistir. 1545). Rivayete gore. Siirlerinde Kaygusuz ya da Ahmedi mahlaslanm kullanmisnr. Melamileri cok yakinen ve dikkatli olarak izlemistir. Sarban Ahmed Melami seyhi Sarban Ahmed(01. mesnevi.erek orada bir miiddet kalmis ve istanbul'a donmiistiir. Masuki katledildigi siralarda padisah hisardaki Kandilli bahcesinde iken bir de bakarlar ki ismail Masuki on iki miiridiyle birlikte denizden su yiiziine cikarak serna etmeye baslamislar ve padisaha seslenerek "Padisahim. istanbul'dayken ilim ve tasavvuf konusunda yiiksek derecelerde bulunmustur. Aksaray' a donmesi emredilen Masuki. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. terki-i bend ve miistezat sekillerinden giizel ornekler vermistir. muhammes. Y asmm gene ve simasmm giizel olusu sebebiyle ona Oglan Seyh iinvam yakistmlrmstir. gazel. ileri gelenlerinden de kisiler. ismail Masukiden feyz alan Ahmed. Divan edebiyatmm kaside. Halimizi sana arza geldik. Padisah durumu goriince hiingiir hiingiir aglamaya baslar. Ciinkii bu donem yoneticileri. Osmanh'mn nazik bir doneminde seyhlik yaprmstir.comrprofeesronal . Beyazrt Cami ve diger camilerde verdigi vaazlarla "Vahdet-i Viicut" anlayisnu kendisini dinleyenlere aktarmistir. miiseddes. Sarban Ahmed. Giizel ve etkileyici konusan Masuki.oradan Edime'ye ge<. Atesli ve cezbeli konusmalanyla istanbul ve Edime taraflannda yiizlerce miirit toplannstir." diyerek tam bir saat denizin iizerinde serna ederler. Ciinkii Osmanh yoneticileri Masukinin idammdan soma istanbul'da bir kansikhk cikmasmdan korkuyorlardi.

su ictigin seytan sidiginin ne nesesi ne hayrz olur. 2001. sen benim dergdhima gel. geliyor.28 Hamza Bali'nin sonu da diger Melami seyhlerinin sonu gibi olmustur.comrprofeesronal . gordiigii her sarhosa "Ey ogul. s. Zamanla etrafmda cogalan miirit halkasmdan korkanlar onu istanbul'a jumallediler. Lalelizade. Hiisameddin istanbul'dan gelen emirle mahkemeye bile cikanlmadan Seyh hapsedildi. 28 ABDULBAKi. Hamza'dan demistir. Lalelizade Abdulbaki'nin yazdigma gore bunlardan birisi sudur: Bosna etrafmdaki meyhane ve icki icilen yerleri gezen Hamza Bali. istanbul. gorenlere de riyazetten vazgectim. Halkm biiyiik sevgisini kazanan Bali." Seyhlik makamma gelen Hamza Bali. halki irsat etmek icin bazi yontemler gelistirmistir. basma adam topluyor. Bosnalt Hamza Bali Kuvvetli ve cezbeli vahdetci olan Bosnah Hamza Bali. Bu sirada seyhinin idammi uzaktan izleyen bir miirit de yasadigi actya dayanamarms ve belindeki bicag. Nefsini terbiye etmek icin sokak kopeklerinin yalaklanndan arta kalanlan yer. oldukca sakmcahdir" gibi sozlerinin istanbul'a ulasmasi sonucunda acele bir emirle istanbul'a getirtilmis ve Seyhiilislam Ebusuud Efendi'nin fetvasiyla Siilaymaniye'nin arkasmdaki Deveoglu cesmesi oniinde bazi miiritleriyle birlikte idam edilmistir. Koyiinde yaptirdigi camide her Cuma namazmdan soma zikir toplantilan diizenleyerek cezbeli konusmalar yapardi. jumalcilerin "bu zat bilgisizdir.Ankaralt Hiisameddin Ankara'mn Kutluhan koyiinde dogmus. Serguzest. cok Melamet gosteriyorsun. kendine saplayarak oracikta intihar etmistir. Kaknus yay. her giin tavuk corbasi iciyorum. Bayrami Melamiliginin en biiyiik temsilcisidir. 45 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. degum tarihi bilinmemektedir. sana ilahi askin kudret sarabtndan icireyim ki ebedi mutluluktan sarhos olursun" derdi. Hapiste cektigi bir yigm istiraplar sonucunda 1557'de vefat etmistir. Onun bu halini goren seyhi Hiisameddin. Sarban Ahmed'in vefatiyla birlikte irsat makamma gecmistir. miiridine "Adm sehitler piri Hz. diyerek bu halinden krvanc duyar ve Melamet gosterirdi. bu hal senin basmi yer. irsada giicii yoktur.

Antalya. Bosna'da icra ettigi Usturumca'da. faaliyetlerini gomulmiistur. Kiiciik yasta yetim kalan Muhammed. Budunlu Hiisamettin ve Belgrath iki miiridi aracihgiyla Bayrami Melamiligini Macaristan'a kadar goturerek gelismesini ve yayilmasnu saglannstir. "kaba diken. Mekke. Y etistirdigi Bosnah Abdullah Efendi ve Hiiseyin Lamekani isimli sahislardan anlasildigi iizere. bir sufi zaviyedar ailenin cocugu olan Kudiislii Ibrahim Efendi'dir. siirdiirmiis ve son irsat 1887 yilmda vefat etmis ve vefat ettigi odaya nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Yanya' dan baslayan seyahatlerini iskenderiye. Bu zattan dersler almaya baslayan Muhammed. aba diken" iinvamyla amlmistir. Kabaduz'un sadece terzilik alamnda degil zahiri ve batmi ilimlerde de oldukca iyi bir egitimi vardir. Babasi Kudiis'ten Misir'a gocen. Bu devrenin kurucusu. istanbul. Seyyid Muhammed Niir'ul Arabi Muhammed Nur. piri bir sufi-bilgin olan Seyyid Muhammed Nur'ul Arab veya Seyyid Muhammed Nur'dur. Bircok eseri bulunan Nur'ul Arab. Uskiip. eserlerini Tiirkce ve Arapca yazrmstir. Asil adi Bursah seyh Hamza'dir. esas Melamiligin kurulus devresi olarak kabul edilmektedir. Medine. dayisi ve dedesinin himayesinde birkac yil gecirdikten soma Ezher Universitesi'ride hocahk yapan Seyh Hasan el-Kuveysni'nin terbiyesine emanet edilmis olur. •:. Yenbu.Bursalt Hasan Kabaduz Ankarah Husameddin'in miiritlerinden olup meslegi terzi oldugundan dolayi. Hocasmm istegiyle. Selanik.comrprofeesronal . Melfimiyye-l Niiriyye(Son Devre Melfimllerl) Melamiyye-i Nuriye adiyla da amlan bu devre. Arab'm peygamber soyundan geldigi ve seyyid oldugu kabul edilmektedir. Melami seyhlerinin doneminde art arda idam edilmelerinden dolayi asil kimligini gizlemistir ve bu da hayati hakkmda elimizde bilgilerin olmamasma sebep olmustur. 1601 hayata gozlerini yummustur . 1813 'te Misir'm Mahallet'iil Kiibra kasabasmda diinyaya geldi. onun manevi irsadmdan da nasibini almistir. giiniimiiz Melamiliginin basladigi devre olup Turk Melamilerince.

Naksilik. Ancak bu tarikatm cok sekilci ve kuralci olmasi hasebiyle tarikattan kisa bir sure soma siynhr. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Ve bu vahdeti viicut.Muhammed. Bir sure soma Selim Pasa'yla beraber istanbul'a geldi. Selim Pasa kisa zamanda Muhammed Nur'un yamnda ve miiritlerinden oldu. Yanya'dan soma gittigi Mekke'de Halvetiligin Sabaniyye kolundan olan Seyh Ibrahim es-Samanki'den tarikatmdan da etkilenmistir. Varidat'mdan yazdtgi Ancak diger amaclanna jurnallenmistir. Aynca burada Ekberiyye Mekke'den. Kocana'da Hifzt Pasa'nm yaptirdigi medresede ders verme ve irsat faaliyetlerine baslamistir. basma gelmemis ve jumalciler Seyyid Nur. bundan sonraki zaman icinde birkac kez daha istanbul'a gelip bir sure kalmis ve iki defa da hacca gitmistir. Yanya'da Naksibendi seyhi Yusuf Efendi'yle tamsir ve Naksibendi tarikatmdan feyz ahr. "Seyyid. Yasar Nuri. engin Melamet nesesi ve yaklasirmyla birlestirerek bagimsiz bir tarikat meydana getirmistir. hac icin tekrar Mekke'ye giden Muhammed Nur.t''" Uskiip'teki dersleri sirasmda iinlii isyanci sufi Seyh Bedrettin'in serhi ders notu olarak okutunca bazi cevrelerce istanbul'a seyhlerin basma gelenler Muhammed Nur'un ulasamamistir. Ekberiyye ve Halvetilik gibi cesitli tarikatlann usulii ve erkamm. egitim gormustur. Uskiip'te kaldigi siralarda Kazanh Abdiilhalik Efendi adh bir Naksi seyhinden daha feyz almisnr. Bu tarikatta hakim 6ge vahdeti viicuttur. tam bir ibn Arabi tarzi tasir. 374 . OZTURK. seyhinin isaretiyle Misira donen Muhammed Nur.comrprofeesronal . burada Seyh Hasan'la bulusuyor ve onun isaretiyle Anadolu'ya gelmis ve bir sure burada kaldiktan soma Balkanlara gecmistir. S. Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar.. Bir miiddet burada kaldiktan soma Uskup'e geri dondii. Anadolu'dan Uskup'e dondugiinde koruyucusu Hifzi Pasa'mn yerini Servili Selim Pasa'mn aldigim gordii. yilm bir kisrmm Kocana'da bir kismmi Uskiip'te geciriyordu ve bu sirada ya~121 idi. Medine'ye ugradiktan soma tekrar Anadolu'ya ulasmistir. Bu sirada 2. Aynca Hifzi Pasa'nm ev halkma da hocahk yapan Nur.. 29 . istanbul'da bulundugu sirada devrin alim ve seyhlerinin bircogu Melamet nesesi yayan bu zata intisap etmislerdir.

Tanzimat doneminde bolgemiz tarikatlar tarihini yakmdan ilgilendiren iic biri Asya'da. 20 30 31 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. istanbul. Bu tarikat kuruculanndan Afrika' da defnedilmistir. tarih yok.comrprofeesronal . MeHimilerle Kalenderilerin Kryasi etki etmis ve bunlar az ya da cok Melamilik. S. Melami. Bu propagandadan sonuc alamayan kesimler bu sefer Melamiligi Kalenderilik ile bir tutup. Melamiler ile Kalenderiler arasmda anlayis bakimmdan biiyiik farkhhklar vardir. Dergah yay.t'" X. "Metinlerle hakkmda resmi kayitlara Giiniimiiz Tasavvuf Hareketleri" raporlar ve Melamilerin adh kitabmda. olusmaya kanstmrns baslayan Melamiligi Halk. 46 CAMi. Kara'mn kitabmda zikrettigi iic olusum. Dervislere mekarutekke. Halidiyye. Mustafa. siinnet. istanbul. Dr. Abdurrahman. fakat bu ibadetlerini halktan ozenle gizlerler. "III.v " Kalenderilerde kendini toplumdan tamamen tecrit etme vardir. ic goriiniisuyle Hakk'la. Suleyman Uludag) Nefahat'ul Uns. vacip. Prof. Mustafa Kara. tasavvuf diisiincesinin ortaya cikmasiyla birlikte dolayi Istkctlik ve Kizilbaslik ile bilgi yetersizliginden ve bazi kimseler de buna bilerek yahut bilmeyerek onciiliik etmistir. Melamiyye ve Derkaviyye'dir. Marifet yay. daha soma bolgemizde ve Bursah Mehmet Tahir bu mesrebe nispet edilen bu kol Tibydn sahibi has ozel bir yaygmhk kazanrmstir. biitiin tarikatlara diisiince anlammda Melamilik nesesini benimsemistir. (hzr: Prof. Dr. "Melamiler ise farz. Bunlardan birkac tanesini verelim: Kalenderiler ibadetlerinde yalmz farza riayet ederler. Y asamlannda asm anormallikler vardir. mensuptur.Mustafa Kara. Melamiler yakm tarihindeki roliinden gecen bahsetmektedir. halki bu sekilde yanhs bilgilendirmislerdir. nafile ibadetlerinin faziletlerini bilirler ve bunlara da harfiyen uyarlar. tarikatlarla ilgilenmedigimizden. Metinlerle Gunumuz TasavvufHareketleri. 2002. S. Donem Melamileri diye tamnan ve Muhammed Nur'ul-Arabi'ye Balkanlarda Haririzade ortaya cikrms. biri Avrupa'da biri olusum miisahede edilmektedir. dis goriiniisuyle KARA. Marifet yay. zaviye) ve dervislere mahsus ozel ktyafete karst cikan Melamilerin Cumhuriyet doneminde diger tarikatlara mensup dervislere gore daha rahat bir ortamda mesreplerinin gereklerini yerine getirdikleri soylenebilir. Diger biz Melamiler hakkmda soylenenleri aktarmakla yetinecegiz.

giiniimiize gelmistir. tasavvuf diisiincesi olustuktan kisa bir sure soma. muhalif tavnyla marjinalligini ortaya koyan ve tasavvufa yeni bir renk ve anlam getiren Melamilik anlayisi. Melamiligin bir nese.comrprofeesronal . miilke onem vermeme ve kanaat anlaytsi vardir. bir tarikat orgialenmesi olarak algilamarmzm ve bazi sistemlesmeler giiclestigi icerisine Melameti gorii~ii. Miladi 8. halktan kopuk Zamamn tasavvufculanmn tekkelere kapanma. kurumsallasma. "Her tarikatta Melami bulunabilir. Melamiligin aslmda bir yasayis bicimi ve nese yolu oldugunu daha net kavrayabiliriz. zamanla cesitlenmis. Tasavvuf tarihinde tesekkiilii acismdan dikkatlerden kacmayan. nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Dogus amaclanndan otiirii. halki cahil ilan etme. yasama. Sonne Melamilik tasavvufculara ya da Melametiye. yiizyillarda olusmaya basladigi varsayilan Melamilik kadar cesitlenerek. sevgi ve askm rehberliginde izlenen bir yol olarak giiniimiize kadar varligmi siirdiirmiistiir. kollara aynlnus girmistir. iki anlayism esasmda da mala. karst bir tepki niteliginde olusmus ve kisa zamanda taraftar toplarmstir. tasavvufun amacmdan sapma davramslanmn karsismda bir tepki olarak zuhur etmis ve gelismistir. gosterise kacma. sistemlesme. Bunlara karsihk benzer yonleri de bulunuyordu." soziine atifta bulunarak.halkla alan kisidir. Ancak bizim burada iizerinde durmak istedigimiz. bircok tarikata onciiliik ederek ve genisleyerek diisiincesi. XI. bir dii~iinii~ ve Allah'a ulasma yolunda sekillenmis bir ask ve cezbe oldugudur.

Ankara. 1990 AL TINTAS. GOLPINARLI. Ankara. 2002 Metinlerle Giiniimiiz Tasavvuf Hareketleri. 2000 KARA. 1991 CAMi. Melamilik ve Bektasillk. Tasavvufun istanbul. Prof. OZTURK. Mikail. Abdulbakl. Mustafa. Mustafa Kara. tarih yok GOLPINARLI. 1975 Ankara Universltesl Ilahiyat Fakiiltesi ULUDAG.comrprofeesronal . Abdurrahman 2003 ismail E.A ABDULBAKi. 1991 BAYRAM. Inkilap Kitapevi. Ankara. AL TINOK. (hzr: Prof. Tiirk Tarih Kurumu Yaymlari. 1978 nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. Dr. istanbul. istanbul. Ahi Evren ve Ahi Teskllatnun Kurulusu. istanbul. Yeni Boyut Yaymlari. Yasar Nuri. Marifet Yaymlari. Baki Ya~a. Dr. XV-XVI Asir Bayrami-Melamiligt'nin Kaynaklarmdan EI-Askeri'nin Mir'atii'l-I~k'l. Ankara. Siileyman. Abdurrahman. Ankara. 2001 Lalizade.KAYNAK<. HacI Bayram Veli Bayramilik Melamller ve Melamilik. AU Ilahiyat Fakiiltesi Yay. Milenyum Yaymlari. Tasavvuf Tarihi.aska ve a~lklara dair-. Tasavvuf. SUNAR.. Hayrani. tarih yok ERUNSAL. Oba Yaymlari. Ankara. Siileyman Uluda~D Nefahat'tll Uns. Dergah Yaymlari. Serguzest . Trc. Yaymlari. Dergah Yaymlari. Kureysi Risalesi. Kakniis Yaymlari. Cavit. 1990 Ruhu ve Tarikatlar. Konya. istanbul. Abdulbakl.

ANI.gov. Gecmlsten Giiniimiize Tarikatlar ve Silsileleri(l. 1995 Tarikatlar ve Silsllelerlt'I'omdr-r Turfik-r 'Aliyye). 2002 ViCD.tr. Cilt) Ustaoglu Yaymcihk.USTAOGLU.tr www.comrprofeesronal .diyanet. ve 2.kuranmeali. Sadik. Ankara. Enderun Kitabevi. Seyyid Osman. org nitroPDF'professional download the free trial online en nttropdf. wikipedia. Sanal Ortam Kaynak Adresleri: www.org www. istanbul.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->