ÎOmeUcd

K.B.S.B.

KOMPAKT BUHAR JENERATÖRLERİ (Motorin / Fuel-Oil / Doğal gaz / LPG yakar)
Elektrik, su, yakıt ve baca bağlantılarını yapın, basın şaltere. hizmete!... Az yer kaplar. Otomatik ve emniyetli çalışır. Ard arda gelen emniyet sistemlerine sahiptir. Fazla bilgi, bakım ve gözetim gerektirmeden çalışır. Çok kısa zamanda, ekonomik buhar üretir. Yıllardır yüzlerce çalışan örneği ile kendini kanıtlamıştır.
Kompakt Buhar Jeneratörü

TİPK-BJ

JeSrû + " i t +
ÜNİVCRSAL

, Su _ ~r Filtresi ~~

P* Mkümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 • ^ B ö l g m l

SÜPER
Endüstride, hizmet sektöründe ve konutlarda; ufak hacimde süratle bol sıcak su üretir. Büyük kapasitede sıcak su ihtiyacı olan yerler için imal edilenler bile az yer kaplar. Paslanmaya dayanıklı ve Hijyeniktir. Aynı Boylerde; kalorifer, buhar, kızgın su, kızgın yağ ile ısıtma yapılabilir. Boyler, düşey veya yatay konumda monte Sökülüp temizlenmesi veya ısıtıcının değiştirilmesi olanağı vardır. Isıtıcı düz boru şeklinde olup (Spiral şekilli veya kıvrık boru şeklinde olmadığından) kıvırma esnasında boru et kalınlığında incelme meydana gelmez.
Fabrika:

TIP U-SB

Merkez:

ÜNİVERSAL MAKİNA VE ISI SANAYİ TİC.A.Ş.
Pik Dökümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 İkitelli Organize Sanayi Bölgesi İkitelli - İSTANBUL

Kozyatağı Yolu Sokak Güneş Ap. 26/1 Üst Bostancı/İSTANBUL Tel. (0216) 372 77 53 - 380 40 17 - 330 77 90 - 445 39 46 Fax (0216) 416 30 00

\\ vV' ! Daha teiniz bir kaynak elde edüebfflr i 't» ! Daha sağlam bir kaynak yapılabî ir ! Daha az sıçrama sağlanabilir mi: ! Enerjiden tasarruf edilebilir mi ? ! Kaynak teliiden tasarruf edilebilir ratf ! Daha iyi nttfuziyet sağlanabiür m ? i İhtiyaç duyulduğunda uzman kadre» I çözümleniyor mu ? | : •. beklentilerinizin yet karşılandığından emin misiniz ? £ r. firma ile çalışmaya başlamanin zamanı değil KOG Gebze Organze Sanayi Bölgesi PK 80 < j l * M 3 e t « e . ı Kayna j J . ARGOS Gaz siparişi verirken.Ş.KOCAELİ Telefon • 0 (262) 751 01 00 (10 Hat) Ön • 0 (262) 7S1 01 IS ISO 9002 RVVTÜV . « ¥ Dikişi tafefil •:'8 Kaliteli Kaynak Dikişi Eğer çalıştığınız firma yukarıdaki sorulara ivet diyemiyorsa.Birleşik Oksijen Sanayi BOS A.

284 .IGAS EOUıPMENT Made in ITALY /REGÜLATÖR BRC LPC LPG DÖHÜSÜM :5 NO: 282 .TÜRKİYE 222 71 90 .

belediye hizmetlerinde Compair Demag kalitesi.418 16 01 Fax: 0(312) 418 16 01 İzmir şubesi: Kıbrıs Şehitleri Cad. 11 KW . inşaat ve müteahhitlik. piston deplasmanı (1. 7.273 17 20 .İSTANBUL Tel: 0(212) 272 06 28 .266 44 30 Fax: 0(212) 266 52 51 e-mail: sarmak@superonline. 132 KW debi.6750 It/dak.5 -10 bar basınç).5 .com Ankara şubesi: Tunus Cad. 2. atölye. Aydagül iş Merkezi No: 6 Kat: 3 80300 Zincirlikuyu .25 bar'da sanayi. .ANKARA Tel: 0(312) 417 76 84 ..5 mVdak. Sabit.6 mVdak. Çimento nakil ve yüksek basınç kompresörleri. Uzun yılların getirdiği deneyim Sarmak Pistonlu Kompresörleri. (71 cfm) -10.21. No:86 01340 İncirlik . seyyar. Genel Merkez/Fabrika: İstasyon Cad.2 mVdak. 150 It/dak.0 mVdak. Kompresör Pompa sanayi ve Ticaret A.. Sarmak servis ve yedek parça güvencesi ile cağdas çözüm.İZMİR Tel: 0(232) 463 75 39 Fax: 0(232) 463 85 23 t hrmak hkina . Mehmet Gönene Sok.ACompAir Drucklufttechnik DEMAG Sarmak Maklna Fabrikalarında Compair Demag lisansı ile üretilen elektrikli vidalı sabit hava kompresörleri Türkiye Sanayiinin hizmetinde (1. 72/2 06680 Bakanlıklar . 'akina Basınçlı havada güven.ADANA Tel: 0(322) 332 90 41 / Pbx Fax: 0(322) 332 96 63 Pazarlama Merkezi: Kore Şehitleri Cad. vidalı ve pistonlu kompresörler. hava kurutucuları ve çeşitli basınçlı hava aksesuarları. Hümeyra Is Merkezi NO:148/303 35220 Alsancak . (360 cfm) Diğer kapasiteler için sipariş kabul edilir.ş.40 HP) 3 . madencilik.

Caner BATIGÜN J KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER / Bu makalede. yazıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir. yazı başlığının Ingilizcesi. (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde birbirini izleyen sayılarda yayımlanabileceği düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir.— YILMAZ REDÜKTÖFİ— -1 -2 -3 -4 -7 -e -10 -51 -52 -53 -54 -55 -56 -57 -58 -59 -60 -61 -62 -63 -64 < 3 % # KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK / Bu yazıda. • Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir. • Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı. • Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına. Training and Oualification of VVelding Personel With Respect Ouality Assrance Systems Zafer FİÜZ. • Yazılar başka bir sürekli yayın organında yayımlanmış olmamalı. The New Generation VVelding Power Sources: Inverters Kutsal TÜLBENTÇİ. şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir. 14 FİRMALARDAN HABERLER 15 KURUMLARDAN HABERLER 22 26 44 46 BİR GÖRÜŞ BİLGİSAYAR DÜNYASI KAYNAK ATÖLYEDEN 39. . Uzmanların yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek. PETNİZ İZOCAM E. uzmanların önerdiği ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. The Positive Effects of the Autodarkening VVelding Filters on the Welder's Eye & Skin Safety Bahadır GÜLBAHAR İLAN SAYFALARI DİZİNİ UNİVERSAL B. adresleri ve telefon numaralan ile birlikte Dergi Yönetim Yeri Adresi'ne gönderilmelidir.O. • Yazılarda SI birimleri kullanılmalı. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. CİLDİN YAZILARI KSB Arka İç Kapak ALARKO Arka Kapak Yayım Koşullan : Yazılar daktilo ile iki satır aralıkta iki kopya yazılmış olarak. — : 2-A MÜHENDİSLİK SARMAK BURGMANN •.C. 70-100 sözcükten oluşan Türkçe ve İngilizce özeti. •. herhangibir toplantıda tebliğ olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır.S.A. Bu düzeltmelerin yazar tarafından yapılması durumunda yazı yayımlanabilecektir. yazarın kısa özgeçmişi. • Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir. Erdinç KALUÇ AYIN DOSYALARI 11 YENİ ÜRÜNLER 13 KONGRE-SEMPOZYUM HAB. Yazıların Değerlendirilmesi: Dergiye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir. TEKKON ÖZBİL MAKİNA—— MAKDOSDENET CİVATA TEKKON DOĞUŞ VANA TORMAKSAN WELDINGALLOYSSMS FİSHER ROSEMOUNTAYGAZ CASTOLİN KANTHAL UNİVERSAL Ön İç Kapak -.ARALIK 1998 • Sayı : 467 DECEMBER 1998 • No : 467 İÇİNDEKİLER • CONTENTS MAKALELER JL / KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ / Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ile cilt sağlığı için zararlı etkileri ve neden olan hastalıklar ve ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir. çevirilerden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan invertertürü kaynak akım üreteçleri incelenmiştir.

Saygılarımızla Mühendis ve Makina Yayın Kurulu . Kaynak Özel sayısı için tüm üyelerimizden beklediğimiz ve büyük oranda gördüğümüz desteğin.MÜHENDISÜFMAKINA TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AYLIK YAYIN ORGANI Aralık / December 1998 Cilt/Vol:39 Sayı / N o : 467 Yönetim Yeri .org. Ulusal Kongresi ve Sergisi'ni gerçekleştirmiştir. üniversite-sanayi ortak çalışmalarının ne düzeyde olduğunu tartışmak.org. Değerli Okuyucularımız.tr http://www.tr MMO Adına Sahibi Publisher Mehmet SOĞANCI Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Managing Editör Ali Ekber ÇAKAR Yayın Kurulu .ANKARA Tel: (0-312) 231 31 59 Fax: (0-312) 231 31 65 E-mail: mmo@mmo. mühendislik eğitimi yapan öğrenci. Geleneksel hale getirilmekte olan bir başka etkinliğimiz de "Kaynak Tekniği Ulusal Kongre ve Sergileridir.mmo. Dergimize abone olabilmek ve daha detaylı bilgi alabilmek için yukarıda verilmiş olan adresimize başvurabilir ya da telefon ve faksla bilgi alabilirsiniz. yeni Kaynak Özel sayıları ile sizlerle buluşmak üzere hoşçakalm diyoruz.- O nbirincisini çıkartmış olduğumuz Kaynak Özel sayımız. Odamız bugüne kadar başarıyla sürdürdüğü çalışmalarından kazandığı deneyim ve birikimi kaynak teknolojisi alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlarla paylaşmak. ülkemiz dahilinde kaynakla ilgili ulusal bir örgütlenmenin gerekliliği ve bunun nasıl olması konusunu tartışmaya açmak amacıyla 13-15 Kasım 1997 tarihleri arasında Kaynak Teknolojisi I. araştırma ve öğretim görevlilerine yıllık abone bedeli -özel sayılar dahil.Publlshing Board Anıl KAREL Devrim Erinç ASLAN Utku TÜZÜNER Engin AYKOL Ezgi GÜNAY Ersoy BEY Burak YELKEN Okay DOĞUTEPE Yayın Sekreteri Publishing Coordinator Nilgün KARAKÜÇÜK Teknik Sorumlu Technical Manager Mehmet AYDIN İlan Sorumlusu Advertising Representative Ayten YILDIZ Nuray ERHAN (istanbul) Komisyon İlişkileri Redactor Şehnaz KAPLAN KARACA Dizgi Type Setting Muazzez POLAT (MMO) Baskı Printed by Cem Web Ofset / Tel (0-312) 385 37 17 TMMOB Makina Mühendisleri Yayın Organı olan Mühendis ve Makina Dergisi TMMOB'ye bağlı Odaların üyelerine. aynı şekilde Kongre ve Sempozyum için de gösterileceğini umuyoruz. 5. yılını tamamlamış bulunmaktadır.si düzenlenecek olan bu etkinliğin hazırlık çalışmaları da Odamız Kaynak Tekniği komisyonunun önderliğinde sürdürülmektedir. Geleneksel olarak yılda 2 kez yayınlanan Kaynak Özel sayımızın bu baskısı ile karşınızda olmaktan mutluluk duyuyoruz. Sizlere yeni yılda mutluluk. sağlık ve başarı diliyor.karşılığında gönderilmektedir. 1999 yılı Kasım ayında 2.Head Office Sümer Sokak 36/1-A Demirtepe .

9 TR-81260 Ümraniye/istanbul Tel.bağlantılar. Ve Tic. Güvenli KE-Burgmann kompansatörleri: Ne tür çalışma koşullar olursa olsun. ve uygun servisi ile (dünya çapında sorun avcısı) bir dosttan ve bir uzmandan beklenen güvenilirliği sağlar. KE-Burgmann kompansatörleri milyonlarca çalışma saatinin deneyimiyle dünyada en başarılılar arasındadır. çevre BURGMANN BURGMANN ENDÜSTRİYEL SIZDIRMAZLIK San. Güvenilir bağlantılar başlatmak için bizi arayın.: 0 2164203700-5 Hat. Ltd. ISO 9001'den onaylı kalite bel- gesi. n rn o A nn n-ı nr . güç santralları ve gaz türbinlerinde en iyi kanal bağlantılarıdır. emniyet. Şti. daha uzun sürelidir. ekonomi ve çevreye karşı sorumluluksözkonusu olduğunda. No. Yukarı Dudullu imes Yanı Gamak Sapağı Kuru Sok.

Yumuşatma. ŞTI.Doğal Gaz yakıtlı buhar santralı 2 x 8 ton/h. Filtreleme. : Fatih Mh.Ş. Suyoluüstü No:9 Esenyurt/İSTANBUL Tel Tel : 620 17 14 Pbx Faks : 596 74 89 Tel Faks : 220 60 47-220 60 25 Faks: 221 58 57 Büro : Perpa İş Merkezi 6. Gaz alma 100 Ton/h. DOĞAL GAZ ve SIVI YAKITLI ISI SANTRALLARI TOZ KÖMÜR YAKILABİLEN TAM OTOMATİK HAREKETLİ IZGARALI ÖN OCAK ve İÇ OCAKLI SİSTEMLER KIZGIN YAĞ KAZANLARI BUHAR JENERATÖRLERİ BASINÇLI KAPLAR PETNIZ ISI SAN ve TIC.220 60 25 221 58 57 . 8 ATÜ ve Su hazırlama grubu: Basınçlandırma. Kat No: 629 PETMAK PETNİZ MAKİNA SANAYİ A. Fab. LTD. İmalat Haramidere Sanayi Sitesi Anbarlı/lstanbul 690 43 52 .

e Siitni'M tabif KMİtidr weliS>. t e ı m i . SAĞLADIĞI MÜKEMMEL SES İZOLASYONUYLA KLİMA GÜRÜLTÜSÜNÜ ÖNLÜYOR. BUGÜN KLİMA HER YERDE KULLANILIYOR. DANIŞMA MERKEZLERİ •İSTANBUL Tel (212) 275 72 22 (S hal) Faks {2)2} 266 97 69 »ANKARA Tel (312) 418 66 67-418 30 32 Fois (3121425 05 15 •İZMİR Tel (232) 484 57 85.izocam. İZOCAM TİCARET VE SANAYİ A. üstün özellikleri: • Kolay kesilir ve monte edilir.Ş. omega ve dirsek teşkili kolay uygulanır. ISI İZOLASYONUYLA ÇALIŞMA PERFORMANSINI ARTIRIYOR. AMA GÜRÜLTÜSÜ BİR TÜRLÜ ÖNLENEMİYOR.tr . • Kanal ve kesit değişmeleri. • Yangına karşı güvenliği artırır. EPS «e XPS irinlen.. • Her türlü menfez ve bağlantılar kolay gerçekleştirilir. lintnn »ııini. pantolon.. 1S( Sınndın U)|»l<k 1 i'ıeu. KÜLTÜR TESİSLERİ. TSEMSO tOO: Mile Siıtıni'ıe sahip leıiılıra'e i r e * . • Kanal kesiti her türlü ebatta yapılabilir. İZOCAM'IN YENİ ÜRÜNÜ İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI. EĞLENCE SİTELERİ.İzocam Prefabrik Klima Kanalı İŞ VE TİCARET MERKEZLERİ.ipliı. EĞİTİM KURUMLARI. • Çok ekonomiktir. toifinı inleri. ÜSTELİK GÜVENLİ VE BENZERLERİNDEN %AO DAHA EKONOMİK! İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI nın 'Çok hafiftir. Faks (442) 235 59 78 «ANTALYA Tel (242) 241 19 50 Faks (242) 242 39 84 »GAZİANTEP Tel (342) 233 97 00 Faks (342) 233 97 00 ÜCRETSİZ DANIŞMA HATTI O 8 0 0 211 43 86 Internet adresi: www. redüksiyon.484 31 78 Faks (232) 489 00 52 'ADANA Tel 1322) 352 29 80 Faks (322\ 352 02 54 «BURSA Tel (224) 253 95 35 Faks \22A) 255 60 13 •ELAZIĞ Tel [424) 218 66 00 Faks (424) 233 19 96 «ERZURUM fe| (442) 235 69 76/77 IZOCAM ı^agı.com.

Bundan sonrajSaray'ı kışın bile I sıciiç günler bekliyor.C. Isı Ürünleri ile ısıtılıyor.a/tcu/t ut I (JWfîî!İifl m t i 'UtJLI n p TOS*. ..A. Tarihimizin en önemli mekânlarından Ippkapı Sarayı da artılJE.C. 'p. DAĞITIM: LMAS MAKINA SANAYİ A.A.R^|EHA Kazanları ve £ -*'': 6.

com 100 Ibs'den 100 ton'a kadar parçaların kaynak. Üç boyutlu (3-D) veri tabanı. Hızlı yapılması gereken herhangi bir iş için çok idealdir. PQR'lar ve WPQ'lar yaratmaya yardımcı olur. Melih Ş/lliiN FMS Nurol ıA/ay Povver Source 6. Garip Şekilli Parçaları Kaldırma. Karmaşık fikstürler birkaç saatte. Mühendis ve Makina .computereng. kaldırma ve yüklemesi. Bu da ANSİ B30. doldurucu metal ve PWHT verilerini ihtiva eden geniş bir veri tabanına sahiptir. Ağır. buna ek olarak dindirmeli (overlay) ve sertyüzey (hardfoce) kaynağı. Altı elektronik sıcaklık kontrol edici ile birlikte coopermaster sıcaklık ayarnoktası programlayıcısı operatöre manuel veya otomatik olarak ısıtma prosesini kontrol etme imkanı verir.O.20 standartları ve NEMA 4 elektrik sınıflandırmasına uygundur ve özel bir performans garantioi sunmaktadır. iş parçasının sıcaklığını hassas olarak kontrol altında tutan. Buna ek olarak COOPERHEAT ayrıca Cooperknit adında hava geçirmez kaynak örtüsü de sağlamaktadır. Ekonomik Demmeler Sistemi beş kenarlı tabla ve değişik boylarda kelepçeler (clamps) ile bloklar. aralayıcılar (spacers). ITNAC Corporation 3 Riga Lane Birdsboro. ITNAC'ın ürünleri 5:1 oranında bir güvenlik katsayısı sağlamaktadır. Yük kaldırma problemlerinin çözümü için mühendislik çalışmaları. Ocak 1998 sayısından alınmıştır. düşük voltajlı ve yüksek akımlı altı adet çıktı sunar. Detaylar için web sayfamızı görünüz. bağımsız kontrollü. basit olanları ise birkaç dakikada hazır edilebilmektedir. NJ 08854 (732)981-0800 Fak: (732) 981-0850 Kaynak Bilgisayar Programı (Software) Kaynak Pro-write (Welding Prowrite) ASME kodlarına uygun VVPS'ler. MO 64013 Büyük. En zor uygulamaların karşılanmasındaki ergonomik sistemlerde uzmanlık. doğru: zaman ve para tasarrufu sağlar. basit. Cooperheat 1021 Centennial Avenue Piscatavvay. Çevirme (816) 228-2976 Fax: (816) 228-0680 VVebsite: www.Yollu Güç Kaynağı Doğru ısıl işlemin anahtarı olan sıcaktı hassas kontrol edebilme yeteneği.itnac.com "WELDING MARKETPLACE" Dergisinin. 509 VVestan Ridge Dr. İndirme. montaj. açılı bloklar (angles) ve dayamaları tanıtmaktadır. Naperville. Hızlı. başlatıcı paketler ve eğitim filmleri de mevcuttur.Cilt : 39 Sayı : 467 • 11 . Hızlı. Kontrol ve süreklilikle birlikte tam kaynak yönetimini içermektedir. COOPERHEAT 6Yollu kontrol konsolu. Birçok prosesi desteklemektedir.YENİ ÜRÜNLER Kaynak İçin Modüler Bağlama: Basit. Ana metal. Bluco Corp. Ücretsiz tanıtım diski mevcuttur. işleme. Box 1657 Blue Springs. II 60563 (800) 535-0135 Hazırlayan. PA 19508 (800) 774-8622 VVebsite: www. Computer Engineering P.

Cilt : 39 Sayı : 467 .216) 378 50 00 Faks: (0. MI 48353 (810) 632-5400 Fax: (810)632-6640 Yeni Seri Otomatik MIG Tabancaları DovaTech tarafından tanıtılan 600 Amperlik su soğutmalı otomatik MIG tabancaları ağır işlerdeki otomatik MIG operasyonlarında kullanılacak. kararan cama sahip olan Speedglass kaynak maskeleri sayesinde daha yüksek kaliteli kaynaklar... Heck Industries. 16 sayfalık katalog H&M'nin tüm yüksek kaliteli. üretim ve daha iyi göz ve yüz koruması elde ediliyor.hmpipe.com Plaka Kenarı Pah Açıcılar Bevel-Mill plaka pah kırıcıları kaynak operasyonları için hızla ve temiz ağızlar açarlar. Maskelere tane lava ünitesi eklenerek kaynak duman ve partikülleri kaynakçının yüz ve ciğerlerinden uzak tutacak şekilde maske içinde tane veya filtre edilmiş hava akımı sağlanıyor. Yeni dizayn kullanım ömrünü oldukça arttırıyor. 449 W. Bernard DovaTech Ltd. 1/2" artan büyüklükte alev gövdeleri ve değişik biçimleriyla uygulama gereksinimlerini tam olarak karşılayabiliyor.-'. Yeni eklenen güçle birlikte hafif ağırlık ve taşınabilirlik.. 15 ila 45 derece arasında değişebilen açılar mevcuttur. Yeni seri. 311 East Third Street Tulsa. Daha fazla bilgi için H&M ile irtibata geçiniz. Inc. Box 425 Hartland. Buna ilaveten.216) 378 21 24 12 • Mühendis ve Makina . Gedik Üretim ve Pazarlama Tel: (0. alev makinasını..O. Yüksek hassasiyetli pahlar için zemin modelleri ve bench modellerini de içeren bir çok model arasından seçim yapabilme imkanı.-. Box 667 Beecher. Çift devirli su akışı. Inc.. kafayı ve iğneyi doğrudan (sadece AWS modelinde) soğutuyor. <• YENİ * • • • ÜRÜNLER Boru Ucu Konikleştirme Makinası Yeni genişletilmiş bir formatta güncel hale getirilmiş bir katalog H&M Boru Konikleştirme Makina Şirketi tarafından sağlanmakitadır. İL 60401 (800) 323-8768 Göz Güvenliğinde Speedglas Kaynak Maskeleri Kaynak arkı tutuştuğunda otomatik olarak. P. portatif boru kesme ve konikleştirme makinalarının ve aksesuvarlarının fotoğraf ve tanıtımını içermektedir. H&M Pipe Beveling Machine Co.'r. Corning Road. OK 74120-2417 (918) 582-9984 Fax: (918) 582-9989 E-mail: info@hmpipe. Makinalarda ucuz standart carbide insertler içeren frezleme tipi kesiciler kullanılmaktadır. Kesme derinliği 13/ 16 ' e kadar ayarlanabilmektedir. H&M'nin yeni ürünleri olan Pipe-End-Prep Lathe 400 ve 800 ve APC-16 ayarlanabilir boru kelepçesini de içermektedir.com VVebsite: www.

KONGRE . Mühendis ve Makina Dergisi Kaynak Ö2el sayıları çıkararak ve Avrupa Kaynak Mühendisliği programının organizasyonunda yer alarak sürdürmüştür. Bildiri Konuları • Kaynak Teknolojisi alanındaki yenilikler. sarf malzemeleri alanındaki yenilikler. • Kaynakla ilgili işlemler (kesme.@ankara. Kaynak Teknolojisi I. • Üniversite-Sanayi işbirliği • Kaynaklı Parçaların tahribatlı/Tahribatsız Muayenesi • Kaynak sektöründe Kalite Sistemleri • Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene alanında İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı KONGRE DÜZENLEME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER Elif ÖZTÜRK C. kaynak teknolojisi ile ilgili çalışmalarını 1980'li yılların sonunda başlatmış ve kaynak komisyonları kurarak. ısıl püskürtme gibi) alanında teknolojik yenilikler. Ulusal Kongresi ve Sergisi gerçekleştirilmiştir. ULUSAL KONGRESİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR Makina Mühendisleri Odası uzmanlık ve çalışma alanlarından biri olan "Kaynak Mühendisliği" kaynaklı imalat. • Kaynak personelinin eğitimi. Tafci SAHAN Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL izzet TÜRKOCAĞI Mehmet ÖZSAKARYA Zeki YAZICI Ahmet CERAN Hasan ESEN Şahismail YUSUMUT Cemal MERAN İbrahim ÖZÇAKIR Tufan TELATAR Murat AYDIN Nejdet KURNAZ MMO MMO MMO Ankara Şube Ankara Şube Ankara Şube istanbul Şube İzmir Şube Bursa Şube Konya Şube Diyarbakır Şube Diyarbakır Şube Denizli Şube Eskişehir Şube Zonguldak Şube Trabzon Şube Samsun Şube KONGRE YÜRÜTME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER i.Cilt : 39 Sayı : 467 • 13 .SEMPOZYUM HABERLERİ Hazırlayan: Nilm KARAKÜÇÜK MMO Genel Merkezi KAYNAK TEKNOLOJİSİ U. yeni uygulamalar. • Zor malzemelerin kaynak edilebilirliği • Kaynak Tekniği ekipmanı. Özgür AKÇAM (Metalurji-Kaynak Mühendisi) Zeynep KAHRAMAN YAZIŞMA ADRESİ Sümer 2 Sok. belgelendirme alanında dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte örgütlenme çalışmaları sürdürülmüştür. Bütün bu çalışmalar sonucu edinilen birikim ve deneyim sonucu 13-15 Kasım 1997 tarihinde "Kaynak Teknolojisi I. Geçen iki yıl içerisinde uluslararası platformda Türkiye'yi temsil ederek özellikle eğitim.mmo.org.tr Mühendis ve Makina . Özgür AKÇAM Zafer FİLİZ Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL Cemil Hakan GÜR KONGRE SEKRETERYASI . • Endüstrimiz tarafından yararlanılabilecek araştırma konuları. Ulusal Kongre düzenlenmesine karar verilmiştir. No: 36/1 06440 Demirtepe/Ankara Telefon: 0 312 231 80 20 Faks: 0 312 231 80 22 e-mail: ankara. belgelendirmesi ve yeniden belgelendirme ile ilgili olarak ülkemizde yürütülen çalışmalar • EWF (Avrupa Kaynak Federasyonu). IIW (uluslararası Kaynak Enstitüsü) gibi kuruluşlarla ilişkiler • Diğer ülkelerin Kaynak organizasyonları ile ilişkiler. Ulusal Kongeresi ile tartışılmaya başlanan "Ulusal Örgütlülük" konusunun netleştirilmesi ve Kaynak Teknolojisi alanında bilgi ve deneyim aktarımı amacıyla12-13 Kasım 1999 tarihlerinde Kaynak Teknolojisi II.

ürünlerin satışını ve satış sonrası teknik hizmetlerini yapıyor. son olarak ESAB'ın özel hazırlanmış bir treyler ve içinde gelişmiş kaynak teknolojisinin son ürünlerinin bulunduğu tanıtım aracını teknisyenleriyle ülkeye getirdi. yayınlama. İsveç. Norveç. GEDİK KAYNAK EWA UYESI Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A.Ş. Avrupa kanunları.Cilt : 39 Sayı : 467 hakkında bilgi değişimlerini hızlandırmak. Türkiye'den ilk defa Gedik kaynak Sanayiinin. Fransa Finlandiya. materyalleri ve alakadar teknolojileri alanındaki Avrupa Birliği üyelerinin menfaatelerine dikkat çekmek. Avrupa kaynak sarf malzemeleri üreticilerinin biraraya gelerek kurmuş oldukları EVVA'nın (European Welding Association) amacı. aynı zamanda ücretsiz teknik danışmanlık hizmetleri de sunuyor. Avrupa'da mevcut bulunan ticari bariyerleri oluşmasını önlemek. EVVA'ya üye Kaynak üreticisi firmaları bulunan ülkeler arasında italya. Avrupa Standartları (CEN/GENELEC). Kalite Güvence. İngiltere. Avrupa müesselerinin lobisi. Yunanistan ve Belçika yer alıyor. Türkiye'yi temsilen böyle bir birliğin üyeliğine alınması başarı olarak değerlendirildi. Hollanda. Özmetal Sanayi. kaynak malzemeleri. Almanya. istatistikler ve müttefikler EVVA'nın bakış açsını oluşturuyor. kaynak teknolojisi. iş göstergesi. sadece Avrupa Birliğine üye ülkelerin üye olduğu Europe VVelding Assocation (EWA) üyeliğine kabul edildi. standardizasyon ve pazar gelişimleri 14 • Mühendis ve Makina . kaynak sektörü için geniş bir Pazar oluşturan Türkiye'de kaynak yöntemiyle üretim yapan firmalara yeni teknolojiler sunmaya devam ederken.FİRMALARDAN HABERLER Hazırlayan : Şehnaz KAPLAN MMO Genel Merkezi ÖZMETAL KAYNAK YÖNTEMİYLE ÜRETİM YAPAN FİRMALARA YENİ TEKNOLOJİLER SUNUYOR Birçok ülkede özellikle Avrupa'da kaynak konusunda çok gelişmiş teknoloji üreten ESAB'ın kaynak makinaları ekipmanlarının Türkiye distribütörlüğünü yapan Özmetal Sanayi. yıllık endüstri istatistiklerini yayınlamak. Üyelerin platformu. Bu treylerle birlikte geçtiğimiz Haziran ayı içinde İstanbul ve Ankara'da bazı sanayii bölgelerinde kaynak firmalarına yeni teknolojiyi daha yakından tanıtma imkanı sağlamış oldu.. .

Ülkemizde de bu tip kuruluşlara büyük ihtiyaç duyulmaktadır. Türkçe'ye tercüme edilecektir. UYGULAMA VE MUAYENE MERKEZİ aynak teknolojisi. dünyada büyük bir hızla gelişen kaynak teknolojisine paralel olarak. Türk ve Alman uzmanlar tarafından aktarılacak. verdiği eğitimle Türkiye endüstrisinin kaynak tekniği konusunda ihtiyaç duyduğu vasıflı kaynak personelini yetiştirip sertifikalandırarak. sınavları ise Alman DİN ve Avrupa Topluluğu EN standartlarına göre Münih Kaynak Enstitüsü (SLV München) işbirliğiyle yürütülmektedir. Alman uzmanlar tarafından anlatılacak dersler. kaynak teknikleri) önemi çok büyüktür. Sıcak Çatlak ve Elektrik Direnç Kaynağı laboratuvarlarında tamamen sanayiye ve uygulamaya yönelik bilimsel araştırmalar ve akademik çalışmalar yapılmaktadır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 15 . sertifikasyon. y y h h h d V h l (SLV m gelmiştir. tüm dünyada ayrı ve bağımsız enstütülerce yürütülen bir bilim ve teknoloji dalı haline çp. ancak KAT AMER gibi bir merkezde giderilebilecektir. günümüzde Avrupa Standartları ile sıkı sıkıya tesbit edilmiş bir dizi Mühendis ve Makina . son 40 yılda meydana gelen gelişmeler karşısında sadece basit bir imalat yöntemi olmaktan çıkıp. Dersler. kaynak teknolojisinin gereksinim duyduğu kalifiye elemanların yetiştirildiği ve endüstriyel problemlerin çöz üldüğü birer merkezdir. Bunun en yalın örneği. Eğirim hizmetlerinin dışında endüstriye danışmanlık hizmeti verir. Araştırma Geliştirme Merkezin Soğuk Çatlak. Eğitim programlarının sonunda verilen sertifikalar tüm AT ve EFTA ülkelerinde geçerlidir. uygulamada karşılaşılan problemlere bilimsel verilerin ışığında çözümler bulur. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. danışmanlık ve araştırma hizmetleri vermektedir. endüstrinin ürün kalitesini arttırmayı ve uluslararası alanda söz sahibi olmasını amaçlamaktadır. Almanya'da toplam 11 ayrı eyalette bulunan bu enstitü ler. Merkezin yıllık çalışmaları arasında yer alan bu eğitimin yedincisi. Almanya'da kurulan Schweisstechnische Lehr. Eğitim Verilen ürün eğitim programları Alman Kaynak Cemiyeti D VS ve Avrupa Kaynak Federasyonu EWFnin yönergelerine göre. 22 Şubat 1999 tarihinde başlayacak ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası ile ortaklaşa düzenlenecektir. ODTÜ'de bu yıla kadar düzenlenen altı Avrupa Kaynak Mühendisliği Kursu toplam 82 katılımcı ile yapılmıştır. bu firmalarda şiddetle gereksinim duyulan yetişmiş eleman ihtiyacı. Türk endüstrisinde kalite güvencesi bilincinin yaygınlaşması amacıyla eğitim. Kaynaklı üretimde. sanayi üniversite işbirliğini güçlendiren bir merkezdir. Kaynak personelinin yetiştirilmesi. Sertifikasyon ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. Merkez.KURUMLARDAN HflzırJnyûn: Nifeün KARAKÜÇÜK MMO Genei Merkez ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ K Tarihçe aynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi 1998 yılında Türk-Alman Teknik işbirliği çerçevesinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde kurulmuştur. Özellikle Sakarya ilinde kaynak teknoljisini yoğun olarak kul lanarak imalat yapan firmaların çokluğu. Danışmanlık ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. kaynak uzmanı. Yetiştirilen bu elemanlar arasında özellikle kaynak kontrol elemanlarının (kaynak mühendisi.und Versuchanstalt (SLV Kaynak Tekniği Öğretim ve Muayene Kuruluşu) adlı enstitüler'dir.

etkinlikler düzenleyerek Kocaeli Bölgesi'ndeki ve ülke sathındaki mühendis ve teknik elemanları bilgilendirmek. her türlü problemlerinin çözümü için başvurabilecekleri bir merkeze de kavuşmuş olacaklardır. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. Bunun dışında.02. kaynak teknolojisi konusunda gerek üniversite içinde yapılan doktora.12. panel v.Cilt : 39 Sayı : 467 .b. çeşitli kurs. o ülkenin milli bir kuruluşunu muhatap kabul etmektedir. yüksek lisans gibi çalışmalar sırasında ve gerekse endüstri tesislerinin prolem çözümleri sırasında ihtiyaç duydukları bir kütüphane ve dokümantasyon merkezinin kuruluşu için bir ortam oluşturacaktır. Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW = International Institute of VVelding) gibi kuruluşlar. kaynaklı bağlantıların tahribath ve tahribatsız muayeneleri ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı endüstriyel ve bilimsel gelişmeleri incelemek. yine KATAMER. Bu mühendisin eğitiminin nasıl olacağı. Yüksek Öğretim Kurulu tarafından 09. endüstri ile işbirliği içinde çeşitli kaynak problemlerinin çözümlerinin aranacağı bir merkez de olacaktır.T. yurtdışı kaynak teknolojisi araştırma merkezleri ile ilişkiler kurarak ortak araştırma ve eğitim çalışmaları yapmak.ı KURUMLARDAN HABERLER kurala bağlıdır. Türkiye'nin HW nezdinde üyeliğini de tekrar gündeme getirecek ve gerekli şartlar olgunlaştığında. KATAMER. KATAMER gibi ayrı bir merkez olarak teşkilatlanması gerekmektedir. Böylelikle kaynaklı imalatla uğraşan endüstriyel kuruluşlar. KATAMER'in TSE ile işbirliği yapması ile daha rahat bir çözüm imkanına kavuşmuş olacaktır. ulusal standardizasyon enstitüleri ile kaynak teknolojisi konusunda faaliyet göseren bağımsız araştırma uygulama merkezleri tarafından ortaklaşa oluşturulmaktadır.1995 tarihinde onaylanmış ve 24 Ekim 1995 tarihli 2243 sayılı Resmi Gazete'de basılan yönetmelik esasları ile resmen kurularak faaliyetlerine başlamıştır. Merkezde gerekli görülen ve zorunlu hallerde yabancı uzmanlarda istihdam edilebilecektir. yerel belediyeler. 16 • Mühendis ve Makina . Ülkemizde bugüne kadar ihmal edilmiş olan bu husus. özel kuruluşlar ile ilişkileri geliştirerek ortak çalışmalar yürütmektir. Keza Avrupa Kaynak Teknikleri (European Welding Technologist) ve Avrupa Kaynak Uzmanı (European Welding Specialist) bakımından da aynı tür katı eğitim standartları mevcuttur. eğitim seminerleri. elde edilen bilgileri ülkemiz endüstrisine aktararak bilgi birikimi ve teknolojik gelişmeleri sağlamak. bir ülkenin üyeliği sözkonusu olduğunda. mevcut teknolojileri geliştirici araştırmalar yaparak ülke insanında var olan yaratıcılığı ön plana çıkarmak. hangi konunun kaç saat öğretileceği dahi standartlaştırılmış durumdadır. dokümantasyon merkezi kurmak.Ü'de kurulu merkez ile eşgüdümlü çalışacak merkez Kocaeli üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.1994 günü 49/23 no'lu toplantısındaki karara göre. Ülkemizde O. Merkezin çalışma konuları şöyle özetlenebilir: Kaynak teknolojisi ve metalürjisi. örneğin Avrupa Standartlarında Avrupa Kaynak Mühendisi (European VVelding Engineer) şeklinde bir mühendis tanımlanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde kaynaklı imalatla ilgili olarak çıkarılacak olan standartlar. A . EĞİTİM VE UYGULAMA MERKEZİ vrupa Gümrük Birliği'ne üye olan ve gelecekte tam AB üyesi olacak ülkemizde 2000'li yıllarda kullanılacak kaynak teknolojilerini geliştirmek ve uygulamak amacına yönelik çalışmaları yapmaya ve bu konularda gereksinim duyulacak bilimsel kadroları yetiştirmek amacı ile açılan merkez. Öyle ki. tarafsız kontrol kuruluşlarına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. Bu standartların uygulanabileceği ve böylelikle endüstriye kalifiye eleman yetiştirileceği eğitim kurumlarının. yüksek lisans ve doktora çalışmalarına yardımcı olmak. sanayii ve ticaret odaları. üniversite senatosunun 9. araştırma projeleri hazırlamak ve yürütmek. KATAMER bu ihtiyaca da cevap verecektir. tekrar üyelik için HW'a başvuracaktır. KATAMER'in kuruluşu. Kaynaklı imalatta imalatçı ve kullanıcı arasında. normal eğitim-öğretim kurumlarının dışında.konferans.D.

bazlar.000 . Her iki ışın da göz tarafından algılanamayan dalga boyu bandında yer aldığından gözler kendini refleks olarak koruyamaz ve her türlü tehlikeye açık kalır. Parlak ışınlar.000 Â'lük kısa dalga boyu ile görünen ışık bandının üst tarafında yer alan yüksek enerjili. ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan normal camlı maskelerin mukayesesi ve kendiliğinden kararan camlı maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir. Buna karşılık morötesi ışınlar. Şekil 1. Benzer tehlikeler vücudumuzu saran deri tabakası için de söz konusudur. Mak. dalga boyu skalasmda 4.000 . dangerous illnesses resuhing in. bu duyuyu sağlayan organımız gözler de en hassas organımızdır.MAKALE KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ Bahadır GÜLBAHAR* Ö Z E T GİRİŞ eşduyunun insanlar için hayati önem taşıdığı herkes tarafından bilinmektedir.sıvı veya buhar halinde) ve fiziksel etkilerdir (çok güçlü ve parlak ışınlar. Yük. B Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ve cilt sağlığı için zararlı etkileri olan ışınlar. Gözlerimiz. Bu ışınların göz ve deri üzerinde çeşitli olumsuz hatta zararlı etkilerinin olduğu yukarıda belirtilmişti. solventler gibi kimyasal maddeler . ancak mesleğimize veya yaptığımız işe göre bu risk çok daha fazla olmaktadır. Kızılötesi ışınlar da 8. gerekli tedbirler alınmadığı takdirde çevreden gelen her türlü tehlikeye açık organlardır. Bu ışınların ortalama % 10'u morötesi. Gerek gözlerimiz. Açık ark kaynağında toplam ark enerjisinin % 15'i ışın şeklinde çevreye yayılmaktadır. Bu meslek çalışanları arasında yer alan ark kaynakçılarından işi gereği yoğun kaynak yapanlarda akşamlan *Dr.000.000 Â'lük dalga boyu ile görünen ışık bandının alt tarafında yer alan düşük enerjili ışınlardır ve zararları morötesi ışınlara göre çok daha azdır. KAYNAK İŞLEMINDE GÖZ VE DERIYI ETKILEYEN FAKTÖRLER VE KORUNMA TEDBIRLERI At this article has been considered the hazardous effects of the İR ve UV-rays produced during the arc vvelding on the welder's eye & skin health. Fizikte.8. Bu tehlikeler mekanik etkiler (çarpma. kızılötesi (enfraruj-IR) ışınlar. gerek derimiz için söz konusu olan bu tehlikelerle günlük hayatımızda da her zaman karşı karşıya kalabiliriz. Mühendisi. comparation of the helmets with normal type arc welding filters used to eye & skin protection against hazardous rays.000 A'lük dalga boyu aralığının üst tarafında yer aldığı için göz tarafından görünen ışın sınıfına girdiğinden göz kendini kapamak veya kısmak gibi reflekslerle korur. Gedik Üretim ve Pazarlama A. birimi Angström (1Â=1O"^7 mm) ile ifade edilir. % 30'u parlak ve % 60ı da kızılötesi ışınlardır.10. 100 -4. çizilmeler). özellikle derinin örtülmemiş kısımları bu tehlikelerden daha fazla miktarda etkilenir. İstanbul Mühendis ve Makina . batma. morötesi (ultraviyoleUV ışınlar). sert karakterli ve hasar etkisi fazla olan ışınlardır.Ş. Kaynakçıların işlerini yaparken en gereksinim duydukları organlar gözleridir ve kaynakçılar göz sağlıklarına en fazla önemi vermek durumundadırlar.Cilt : 39 Sayı : 467 • 17 . laser ışınları. ışınlar dalga boylarına göre sınıflandırılmış olup. kimyasal etkiler (asitler. Kaynak gibi gözler ve derinin direkt etkilendiği işlerin yapılması sırasında bu organların korunması için gerekli tedbirlerin alınması elzemdir. technical advantages and economical benefits of the helmets with autodarkening welding filters compareded vrith the normal types. Bu beşduyu arasında görme duyumuz en önemli olanı. neden olduğu hastalıklar.

7-ışınları kozmik ışınlar UV-ışınları/Görünür ışık 10" 4 10" z 102 I 104 106 İ İ l l l l 108 i i 10 1 0 (Â) ı IR-ışınları -»UVC. deride ise ışına aşırı derecede maruz kalınmas halinde kızarmalar ve hatta yanıklar meydana gelir. deride ağır yanıklar ve ileride deri kanseri ile sonuçlanabilecek hasarlar oluşturur. kanlanma. Kornea 2-Mercek 3-Retina göz yanması.400 6. kızılötesi ve morötesi ışınlardır.000 30.500 7. Ancak . gerek kronik göz rahatsızlıklarına yola açan nedenler.800 3.500-14. oldukça kısa maruz kalma sürelerinde dahi (bu süre saniyelerle sınırlıdır) saydam tabakada (kornea) yanaklara.400 4. Bu rahatsızlıklar ark ışığının göz üzerindeki tıbbı adı ile "akut" yani kısa dönemdeki hasarlarıdır ve gece dinlendirici damla kullanmak.MAKALE 10° I I -» I <. Parlak ışınlar.800 2. Morötesi ışınlar ise.800-6. başağrısı gibi geçici. ark kaynakçıları öncelikle morötesi ve kızılötesi ışınları filtre eden (tutan) özel camlı maskeler kullanrlar. Oluşan hastalık Saydam tabakada Yanıklar Katarakt uv-c UV-B UV-A Görünür ışık (mor renk) Görünür ışık (mavi renk) Görünür ışık (yeşil renk) Görünür ışık (sarı renk) Görünür ışık (kırmızı renk IR-A IR-B IR-C Ağ tabakada rahatsızlık Katarakt Saydam tabakada rahatsızlık Şekil 2.800 5.950-5. katarakta ve sonunda körlüğe yol açan çok ağır hasarlara neden olur iken. Bu ışınların dalga boylarına bağlı olarak alt sınıflandırılması ve gözde oluşturdukları rahatsızlıklar ve hastalıklar Şekil 2' de yer almaktadır. ileri durumlarda ise belli oranda görme kabiliyetinin azalması gibi kalıcı rahatsızlıklar ortaya çıkar. -»1 i IRB IRC Hertz dalgaları I <x-şınları Sekili. Gerek akut. Nitekim. 18 • Mühendis ve Makina .800-4. Gözde rahatsızlık ve hastalıklara yol açan optik ışınlar.150-3.000-2.000 14.000-30.800-3.Cilt: 39 Sayı: 467 . yukarıda da söz edilen ark ışığındaki parlak.000-10. oksi-asetilen kaynak ışığı sadece parlak ışınlar ve kızılötesi ışınlar içerdiğinden kaynakçılar göz koruması için gözleri kamaştıracak parlak ışığa karşı koyu renk camlı bir gözlük kullanırken genellikle deri koruması için normal örtünme dışında özel bir koruyucu tedbir almaya gerek görmezler. Elektromanyetik ışın skalasında muhtelif ışınların dalga boyları (Â) 1. UVB UVA Görünür ışık . kızarması. kanlanması gibi rahatsızlıklar alışılagelmiş olaylardır. gözleri kamaştırarak geçici görme bozukluklarına neden olurlar. uzun dönemde ortaya çıkan "kronik" göz hastalıkları çok daha önemlidir ve muhtelif oranlarda görüş kaybına hatta körlüğe varan kalıcı hasarlara neden olabilir.000 Işının adıl gözde saydam tabakayı (kornea) ve gözde görmeyi sağlayan ağ tabakayı (retina) etkiler ve sonunda körlük ve katarakt hastalığına yol açabilir.400-4.000. bu olayın sürekli tekrar etmesi halinde önce kızarma.150 3. Halbuki.950 4.400-7. kızılötesi ışınlardan çok daha tehlikeli olup. bu camların takıldığı maske yüzü ve hatta boyunu koruyacak şekilde dizayn edilmiştir. Kızılötesi ışınlar deriye sıcaklık hissi veren ışınlardır ve arktan gelen ışının dalga boyuna bağlı olarak Dalga bovu (A) 1. çay banyosu yapmak gisi tedavi yöntemleri ile giderilebilir.

Kaynağa her başladığında bu hareketi tekrarlayan kaynakçıda. kolluk gibi koruyucuların yanısıra deri önlük de taşımalıdırlar. sadece morötesi ve kızılötesi ışınları filtre etme özelliğini gösteren bir değerdir. tel gibi sarf malzemelerinin çapına ve kaynak yapılan ana malzemenin kalınlığına göre ayarlanan akım şiddeti değerine ve ana malzemenin cinsine (çelik.2-89 gibi ulusal ve EN 169. durumunu bozmadan bir baş sallama hareketi ile kalkık durumdaki maskeyi önüne düşürür ve kaynağa başlar. Bu da iş gücü. Ancak plastik teknolojisindeki en son gelişmeler zararlı ışınları tutan plastik-reçine camların geliştirilmesi ile bu camlar son şeklini almıştır. diğer elin serbest olduğu örtülü elektrodla kaynak veya MIG/MAG kaynağı yöntemleri) veya baş maskesi (bir elle torcun kullanıldığı. hiç maske kullanmadan tutuşma sırasında arka bir an çıplak gözle bakıp. Fakat morötesi ışınlar yapıları nedeniyle normal pamuklu. Mühendis ve Makina . hatta rapor alması söz konusu olur. Ark kaynakçıları için bir diğer tehlike de kendileri kaynak yapmaz iken yanında çalışan kaynakçıdan gelen direkt veya endirekt (parlak bir yüzeyden yansıyan) kaynak ışınlarıdır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 19 .MAKALE Bu camlar ayrıca parlak ışınları da süzecek şekilde renklendirilmiştir. Ark kaynakçıları. ark kaynağının endüstriyel anlamda uygulanmaya başlandığı 1900'lü yılların başında çok sayıda kırmızı ve mavi renkli camın sandviç tekniği şeklinde birlikte kullanılması ile doğmuş ve ark fiziğindeki gelişmelere paralel olarak geliştirilerek günümüze kadar ulaşmıştır. Ayrıca baş sallama hareketi ile maskeyi düşürme esnasında pozisyonunun da bozulma ve özellikle hassas kaynaklarda hatalı başlangıç yapma dolayısı ile kaliteyi düşürme riski vardır. alüminyum. Bu uygulama şeklinde kaynak pozisyonunu alan kaynakçı. Dolayısı ile her iki halde de. diğer elle kaynak çubuğunun verildiği TIG ve bir elle pense veya torc kullanılırken diğer el ile kaynak yapılan parçaya müdahale edildiği örneğin punta yaparken tutulduğu durumlar) kullanırlar.D. DİN 4647-7. Bu ışınlar da aynı şekilde tehlikelidir ve perde veya bölmelerle önleyici tedbir alınması gerekir. Bu koruma derecesi camın koyuluğunun bir göstergesi değil. sonra gözlerini kapayarak kaynak yapmaya çalışır. ARK KAYNAĞı MASKE CAMLARı VE MASKE TIPLERI Ark kaynak maske camları. Nitekim A. Kısaca her iki durumda da zaman ve kalite kaybı ortaya çıkar. Ark ışığını filtre eden camlar oldukça koyu renkli olduğundan kaynakçı ark oluşmadan kaynak yapacağı yeri göremez. Ark kaynak maske camları. Bu durumu önlemek isteyen kaynakçı. Böylece özel cam gözleri korurken maske de yüz ve boyun gibi açıkta kalan deriyi zararlı morötesi ışınlardan korur. yani koruma derecesi özelliğindedir. yaptıkları kaynak yöntemine bağlı olarak el maskesi (kaynak pensesi veya torcu için bir elin kullanıldığı. v. ki bu da maliyet artışı demektir. Bu durum BS 679. Bu esnada. özellikle TIG kaynakçılarında başka bir rahatsızlık ortaya çıkar. pozisyonunu bozan bir dış etken veya elektrodun ilk temasta tutuşmaması gibi bir durum ortaya çıkarsa kaynağa hatalı noktadan başlaması gibi bir riskle karşı karşıya kalır veya başlama noktasını yeniden saptar. Kaynağın görünüm kalitesi ve başlangıç şeklindeki bozukluk gibi kusurların giderilmesinin getireceği maliyet artışı da ayrıca göz önüne alınmalıdır. çünkü hem gözleri. kol gibi açıkta kalan diğer yerlerini de morötesi ışınlardan korumak durumundadırlar. iş saati hatta günü kaybı demektir ve işletmeye yıllık toplam maliyeti oldukça yüksektir.B. Kaynakçılar el. hareketin günlük tekrar sayısı göz önüne alındığı takdirde boyun ve ense kasları ile boyun omurları rahatsızlık ve hastalıklarının meydana geleceği muhakkaktır. dolayısı ile kaynağa başlayacağı yeri çıplak gözle saptar ve maskeyi yüzünün önüne alarak kaynağa başlamaya çalışır. hem de yüz. boyun gibi korumasız deri alanları uzun süreli ark ışığından etkilenir ve önceki bölümlerde sonuçları detaylı olarak irdelenen tehlikelerle karşı karşıya kalır. özellikle puntalama veya metod kaynağı yapıyorsa. Günümüzde kullanılan klasik ark kaynak camları demir ve demir bileşikleri emdirilerek mor ve kızıl ötesi ışınları filtre eden ve renklendirilerek parlak ışığı süzen camlardır. AWS F 2. kaynakçı için en tehlikeli çalışma şeklidir.s.) bağlı olarak dalga boyu değişkenlik gösteren parlak. ancak morötesi ve kızılötesi ışınların miktarı artan akım şiddeti ile artığı gibi parlak ışınların miktarı da arttığından gözün kamaşmasını önlemek gayesi ile camın renginin koyuluğu da arttırılmaktadır. Bu. İstatistik Çalışmalar Bürosu'nun bir araştırması kaynaktaki şikayetlerin % 67'sinin göze bağlı şikayetler olduğunu ortaya koymuştur. ark kaynak yönetimine ve kullanılan elektrod. yani çıplak gözle kaynağa bakma ve baş sallama hareketinde de kısa sürelerde kaynakçının rahatsızlığı nedeni ile performansının düşmesi. kızılötesi ve morötesi ışınlara göre farklı filtre etme. yünlü ve sentetik kumaşları çok kısa sürede tahrip ettiiğinden kaynakçılar deri eldiven. EN 379 gibi uluslararası standardlarda belli numaralar ile sınıflandırılmıştır. İki eli de meşgul olduğu için baş maskesi kullanan kaynakçılarda. uzun sürelerde ise hastalanarak viziteye çıkması.

üç ana elemandan oluşmaktadır: l. yapılan kaynağın cinsine ve seçilen akım şiddetine göre değiştirilebilen tiptir. kontrol grubu ve piller eklenerek bir kaset haline geti. Bu o kadar kısa bir süredir ki. bir tablo halinde aşağıda yer almaktadır. renginde (açık durum-light state) olan cam.15 0. ! ikincisi ise koyuluk derecesi 9-13 değerleri arasında ana malzemeye. bu tipler Şekil 3.05 0. 1. 3-M92 sdandardına göre maksimum kararma hızı endeksi (ms). sandviç tekniği ile iki cam arasına yerleştirilerek (Şekil 3) ve elektronik şekilde görmesi için koyuluk derecesi 3 değerindedir.Cilt: 39 Sayı: 467 5 .3 0. birincisi sabit koyuluk derecesini (9. Likit kristal kartuş: Işık şiddetine göre sabit veya kademeli olarak kararan likit kristal kartuş.1 0. yani camın 9 40 50 100 200 70 700 400 açık veya koyu renk durumun20 40 70 100 300 10 20 30 da olması hatta maskenin çalı11 6 7 15 30 50 100 10 şır veya kapalı durumda olması bu filtreyi etkilememektedir.7 1 3 14 0.2 0. CSA Z94. milisaniyeler mertebesi gibi kışa bir 11.3-M92) belirlenmiş olup. ark ışığı kaynakçının gözüne ulaşamaz. 13) haiz olanlar. Bu filtre.5 15 0. Çam çalışır iken ise fonksiyonunu yerine getirir. elektrodun çapına ve rilmiştir. 20 40 12 2 3 4 5 10 2. Maske çamının kararma (dönüşme) hızı ve stabilitesi camın kalitesi ile yakından ilgilidir. bu tip camlar için hazırlanmış en yeni standardla (CSA Z94. Kartuşa bağlı Kendiliğinden kararan maske camlarında.7 0.2 reler. Tablo 1. Gelişen teknoloji. 12. Bu maske camlan. Ka* rarma hızı.Mor ve kızılötesi ışınları Tablo 1. Kendiliğinden kararan ark kaynak camlarının yapısı.7 2 3 5 25 4 6 likit kristal diyaframdan ba7 300 400 500 700 1000 Gerek yok Gerek yok ğımsızdır ve sürekli olarak gö1000 Gerek yok 8 100 150 300 500 200 rev yapmaktadır. üniversal kaynak ve 20 • Mühendis ve Makina . her konuda olduğu gibi bu konuda da çözüm bulmuş ve 1970'li yılların sonuna doğru "ark ışığı karşısında kendiliğinden kararan özel kaynak camları" geliştirmiştir. 10. ark ışığı Bu nedenle bu camlar iki tip olarak imal çaktığı anda kasetdeki fotoseller vasıtası ile ark ışıedilmektedir.07 16 3. tutan bir optik girişim filtresi: Bu filtre.4 0.3 0.5 dalga boyu aralığını geçiren filt1 2 0. cam fotosellerin ark ışığını tespit edip. Polarizasyon filtreleri: 1 7 4 0. emniyet açısından Koyuluk derecesi Açıklık derecesi mor ve kızılötesi ışınları her koşulda tutmaktadır.MAKALE KENDILIĞINDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARı camı (koyu durum-dark state) haline döner.8 2 10 13 1. ki bu tipler seri üretim sürede reaksiyon gösterir ki kararak bir ark kaynak kaynaklarına hep aynı Polarizasyon Polarizasyon yöntem ve akım LCU Polarizasyon jUV/IR girişim filtresi filtresi (yatay) şiddetinde çalışanlar (düşey) filtresi (yatay) için öngörülmektedir.4 0.04 0.Kaynak yapar iken camın kararması gereken koyuluk derecesi ise kaynak yöntemine. 0. elektronik kontrolü çalışır durumda değil iken kaynakçının emniyeti uyarması ve buradan gelen komuta göre optik geçirgenliğini azaltması ile likit kristal kartuş kararma açısından koyuluk derecesi 5-6 kademesinde olacak şekilde sabit tutulmuştur. ğını algılayıp. kullanılan akım şiddetine ve kaynak yapılan malzeme Kaynak yapılmaz iken koyu bir güneş gözlüğü cinsine göre değişmektedir.10 0. kaynakçının yapacağı işi ve çevresini net ve açık bir Bütün bu filtreler ve kartuş.5 Görünür ışığın sadece yeşil-sarı 5 0.

Bu tip camların takıldığı maskelerin de. İstanbul.Cilt : 39 Sayı : 467 • 21 . Bugün dünyada bütün gelişmiş endüstri sahibi ülkelerde insan sağlığına.8-ll Mühendis ve Makina .ha!ıt m. SONUÇ Kendiliğinden kararan camlı ark kaynak maskeleri yukarıda sözü edilen üstünlük ve yararları ile iki elin de kullanılması gereken tüm kaynak yöntemleri için vazgeçilmez bir maske özelliğini taşımaktadır.'y.. Svetsen. . D.13-15. Kendiliğinden kararan maske camlarında.. A. ark ısısını yansıtma özelliği. 1983. İTÜ Makina Fakültesi Baskı Atölyesi. p.. iç havalandırma).kro|)!ü.. 1973 3. ı'afjır infialleri i Miı'. ancak lüm yöntemlerde akım şiddeti arttıkça aşağıdaki tablodan seçilebilecek daha yüksek koyuluk derecesine geçilmeldir.-B. National Institute of Radiation Protection 6. KAYNAKÇA 1. Or!u!u elekîroc! Ml(. Glansholm. Tablo 2. İstanbul.2 Teknik Üniversite Matbaası. Kaynak Tekniği C. 2. Anık.p. cam seçim kriteri yapılan kaynak veya kesme yöntemine ve kullanılan akım şiddetine bağlıdır. ergonomik dizaynı (şekil. C. The Physics of Optical Radiation. 1993.MAKALE Tablo 2. S. İstanbul.'iıın kaynağı üi | ' ıı n 1 4 Uygulama koşullarına aore bir alt veya bir ust derece seçilebilir kesme işlemleri için de idealdir. Anık. Kaynak Teknolojisi El Kitabı. Pfriem. Spring 1997. Kaynak yöntem ve akım şiddetlerine göre koyuluk dereceleri. Special Issue 2 E.baskı). koanıi' ! M. montaj-demontaj kolaylığı. S. Akım şiddeti (Amper) K. Bolton. yere düşünce hem kasedini koruyacak hem de kendi kırılmayacak şekilde esnek ve tutuşmaya (alev almaya) dayanıklı bir malzemeden yapılmış olması gibi nitelikleri tercihte kriter olmalıdırlar. Anık. S.l (2.. 1972 4. Kaynak Tekniği C. Technical Developments in Welding Eye and Face Protection. iş kalitesine ve maliyeti faktörlerin verilen önemin bir göstergesi olarak bu maskeler yaygın olarak kullanılmaktadır. Staying Safe on the Job. Gümüşsüyü. Supplement to AVVS's VVelding Journal 5. •talibi r: I 1 4 "i 'I '•>' "' i()fi "'' ıso' ' ?nn'"J ? -i''' 1 ^on'!!ı" 4oo4'ıf! 500 n 15 i Havalı ark ile oluk açma j Pla/ma :<•:• ıi. Ergör Matbaası..ıv'inı< -/or.'.

BİR

GÖRÜŞ
I. ULUSAL KAYNAK KONGRESİ VE ULUSAL KAYNAK DÜZEYİMİZ
am adı ile, Kaynak Teknolojisi I. Ulusal Kongresi; MMO tarafından 13-15 Kasım 97 tarihleri arasında Ankara'da yapıldı. 65 firmadan 216 kişinin katıldığı bu, "ulusal" olarak nitelendirilen teknoloji kongresinden beklenirdi ki; Türkiye Kaynak Aleminde yaygın şekilde uygulanmakta olan Teknolojimiz tatminkâr seviyeye (çağdaş düzeye) çıkabilmiş mi; yoksa, onun gerisinde mi? Gerisinde ise, aradaki farklar büyük mü, küçük mü? Eğer Türkiye'deki uygulama becerisi geri ise, o takdirde bu gerilikler nasıl aşılabilir? Geri değil ise, bu durumun, ne gibi kanıtları gösterilebilir? Yani, teknoloji düzeyimiz nedir? Mühendis ve Makina dergisinde bu kongrenin yayınlanan (Aralık 97, sayı: 455) Sonuç Bildirgesinde, gerçi ".... uygulamaya yönelik konularda toplam 20 bildiri sunulmuştur " deniyor. Fakat buradan anlaşılan, uygulamanın tam kendisi olmayıp, uygulamaya yönelik şeylerdir ki, bu yazıda kastedilen işler değildir. Nitekim, bu kongrenin öncesinde yayınlanan Gündem maddelerinde, Türkiyedeki uygulamanın çağdaş düzeyde olup olmadığı konusu yoktu. Böylece, Türkiyedeki kaynak dışlanıp: "Tüm kişiler bu tür çalışmaların gerekli olduğu konusunda birleşmiş ve bundan sonra yürütülecek çalışmalar için, aşağıdaki eğilimler oluşmuştur:" dendikten sonra:

T

• ... Örgütlenme için Ankara, İstanbul ve İzmir'de alt çalışma grupları oluşturulmalı, • .... Alt çalışma grupları, belirli öneriler doğrultusunda oluşturulacak, • .... Alt çalışma gruplarının toplantısı en kısa zamanda yapılacak deniyor. Günümüzdeki dış şartlar altında, bir ülkenin kaynak sahasında haklar elde edebilmesi, bu ülkedeki sanayi aleminde yaygın uygulanan kaynak'ın, çağdaş düzeyde olduğunun, kanıtlanabilmesi ile mümkündür. Kanıtlama yapılamıyorsa, ne haktan bahsedilebilir, ne de böyle boş bir heves için, örgütlenmeye gerek vardır. O halde, herşeyden önce, kaynak becerimizin ne derecede olduğunu ayrıntılı incelemek zorunluğu karşısındayız. Anılan Kongrenin esas uğraşısının bu inceleme olması gerekirken, her nedense, bu uğraşı, yapılmadı. İşte bu yazıda, kongrede yapılmayan inceleme yapılmakta ve hak isteyip isteyemeyeceğimiz, açıklanmaktadır. Her sanayi faaliyeti gibi kaynak işi de, her safhası ile ve her girdisi ile, Standardı Normlar, Kod'lar v.b. şeklinde olup, "mühendislik standardları" diye adlandırılan dokümanlarda belirtilen şartlara (isteklere, hükümlere,- Ing:Requirements) uymak zorundadır. Gelişmiş ülkelerde mühendislerin, bir virgülünü dahi değiştirmeksizin, uygulama zorunda oldukları dokümanlardan, komple durumda olup, bir hacimli kitap büyüklüğünde olan ANSI/AWS DI.1. Structural Welding Code-Steel (Yapı çeliklerinin Kaynağı Kodu) adlı dokümandan, başka burada konuya daha açıklık getirmek amacıyla,

... dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte bir örgütlenme çalışması gereklidir, • ... bu işte MMO sekreteryalığı yürütmeli,
22 • Mühendis ve Makina - Cilt: 39 Sayı: 467

BİR

M

GÖRÜŞ
ISO 3088; Welding ReguırementsFactors to be considered in specifying requirements for fusion welded joints in steel (Çelikte ergitme kaynaklı bağlantılarının yapılmasında gerekli olan şartların tayin edilmesi için, gözönünde tutulacak faktörler), ISO 2394 : General Principles for Reliability of Structures (yapılarda güvenilirliğin genel prensipleri) ve, DİN 18800, Part : 7- Steel Structures-Fabrication, Verification of Suitability for VVelding (Çelik Yapılarİmalatm (fabrikasyonun), kaynak işini yapmaya uygun olup olmadığının saptanması) 32 526'ya uygun olacak ve bu uygunluk : DS 920/1 indeksine olmak suretiyle, Alman Demiryollarmca (Minden) onaylanmış bulunacaktır. 2- DİN 18800, Kısım : 7; Madde: 6.2.3Kaynaklı imalat yapan kuruluşun bu işe uygun olup olmadığının saptanması : Institut für Bautechnik'in listesinde yeralan bir akredite 3. parti kontrol firmasının kontrolünde, kaynak firması, gereken kaynak teçhizatına ve personeline sahip olduğunu, kanıtlayacaktır. 3- ANSI/AWS D 1.1: Bölüm : 2, Madde : 2.1 Teknik Resimler (Drawings)- 2.1.1 Bütün Kaynakların : nerelerde yer aldıklarına, tiplerine, ebatlarına (büyüklüklerine) ve hangi uzunluklarda olduklarına dair tüm bilgiler, eksiksiz olarak ve açık şekilde, plân ve projeler üzerinde gösterilmelidir. Teknik Resimlerde, kaynaklı bağlantılardan, hangilerinin Atölyede ve hangilerinin Şantiyede yapılacağı, açık olarak, belirtilmelidir. 4- Çekme gerilmelerinin ve çarpılmanın en aza indirilmesi için, kaynak sırasının ve kaynak tekniğinin dikkatli bir şekilde kontrol altında tutulması gerekli olan kaynaklı bağlantıların veya bağlantı gruplarının teknik resimlerine, bu kontrol durumu, kaydedilecektir (belirtilecektir). (Not : ANSI/AVVS D 1.1, bol. : 2, Mad. :2-l,
•1

İ

i

i

-

-

Standardları gözönünde tutulacaktır. 1 ANSI/AVVS D 1.1 Standardı sadece, Karbon ve düşük Alaşımlı çelikleri kapsadığından (Madde: 1.2.1), sadece bu çeliklerden kaynak suretiyle oluşan yapılar veya yapı elemanları, incelenmektedir. Daha düşük Karbon Eşdeğerleri olması nedeniyle, anılan çeliklerin, yüksek alaşımlı çeliklere nazaran, daha az kaynak riski taşıdığı hususu, hesaba katmak gerekir. İlâveten, bu kaynak incelemesinde gözönüne alınacak tesisler, ISO 3088, ISO 2394 no'lu standardlarda belirtilen yüksek riskli yapıların, (yıkılmaları veya çökmeleri halinde insan yaşamına ve sosyal çevreye vereceği zararlar büyük olan tesisler) primer gerilmelere maruz komponentleridir. Bu yapılar, barajlar, enerji santrallari; petrokimya, meturji ve kimya tesisleri, çelik köprüler, limanlar ve hava meydanları gibi tesislerdi. 1-DIN 18800, Kısım : 7; Madde : 3.4.2.3 Kaynak Dolgu Metalleri (yani elektrotlar ve teller. HS) DİN 1913 Kısım : l'e, Kaynak Tozları, DİN 8557, Kısım : l'e ve DİN 32522'ye ve Örtü Gazları DİN 8559, Kısım: 1 'e ve DİN

GünüiŞüideki dış şartlarİaltmda, bir ülkenifi . kaynak sahas da haklar elde ^edebilmesi, 4 'eki sahabu ü yi aleminde yaygın V uygulanan kaynatın, çağdaş düzeyâe olduğunun, Yanıtlanabilmesi ile mümkündür.

5- Aynı ANSI/AWS Dokümanında : Bölüm 5. Kalifikasyon, 5.1 Önceden Onay verilmiş Kaynak Yöntemleri, Mad. 4.2 - Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası sıcaklıkları, Tablo : 4.2'deki gibi olacaktır (Not: I. ile IV. Gruplar içinde 28 türlü yapı çeliğinin yeraldığı bu tablonun kü-

1.

Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı : 467 • 23

BİR

GÖRÜŞ
Tablo. 4.2 • Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası Sıcaklıkları Çelik Grubu No Çeliğin Rumuzu Uygulanacak Kaynak Türü Kaynak yapılacak noktada en Kalın olan Kaynak parçasının kalınlığı, mm
. " ' . " • ' • L

Minumum Sıcaklık, °C

1

Düşük hidrojen 19 mmye (dahil) kadar : elektrotlardan ASTM .A53,GrB 19 ile 38 mm (dahil) arası için : başka olan elektASTM A53,GrB 38 ile 64 mm (dahil) arası için : rotların kullandığı ASTM A53,GrB 64 mm. den büyük kalınlıklar için : Örtülü Metal ASTM A53,GrB Ark Kaynağı ASTM A53,GrB ASTM A53,GrB ASTM A5O1,GrB

ASTM

A 36

Gerekmez 66 107 150

çük bir kısmı, yani, sadece I. Grup, örnek olarak verilmektedir.) 6- Aynı ANSI/AWS Dokümanında Bölüm : 6 Kontrol, Madde : 6.1.1 : Bu standardın amacı olarak, İmalat / Montaj Kontrol ve Test işlemleri ile, Ürün / İşletme Kabul ve Testleri birbirinden ayrı fonksiyonlardır.... Sözleşme Dokümanlarında aksi belirtilmedikçe, İmalat / Montaj Kontrolü ve Testleri, Üreticinin sorumluluğu altındadır. Ürün / İşletme kabul testleri ise müşterinin arzusuna kalmış olup, Müşteri, bu fonksiyonu kendisi (veya vekili) yerine getirebilecek, veya, sözleşmede belirtildiği takdirde, bağımsız bir kontrol kuruluşu (3. Parti Kontrol Kuruluşları) tarafından kabulü. Burada gözönüne alman tesislerin yüksek risk taşıyor nitelikleri nedeniyle uygulamada, bağımsız kontrol kuruluşlarının kullanımına gidilmektedir. Bu tür kuruluşların AWS QCI No: 1 Kaynaklı Yapılar Kontrol Personelinin belgelendirilmesi standardı gereği belgeli personel kullanmaları gerekmektedir. 7- "Kaynaklı Yapılar Kontrol Persone24 • Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı: 467

• •' ' • " / I . K I I ' Î B ; - Î

•.".V'

linin Belgelendirilmesi adlı AWSQC - 1 (88) dokümanının ör sözü : "Kaynaklı Yapıların Kontrolünde amaç, kaynakla üretilmiş bir parçanın, sözleşmesinde şart koşulan kodların veya diğer dokümanların kabul (veya ret) Kriterlerini karşılayıp karşılamadığını, tayin etmektir." cümlesi ile başlar. Aynı dokümanın Bölüm : 5- Kontrol Personelinin Gerekli Eğitimi ve Mesleki Tecrübesi kısmındaki Madde : 5.1.2'de : "Bir kod'a veya standarda göre üretilen kaynaklı üretimle doğrudan ilişkili bir görevde; en az beş yıl süreli tecrübe kazanmış olması gereklidir..." şartı yer almaktadır. Yukarda belirtilen 4 standardın toplam hacmi, 350 sayfa civarındadır. Bu büyük hacim içinde gelişigüzel 7 madde seçilerek, Türkiyedeki kaynak incelemesi için, yeterli görüldü. Şunu, hemen kaydetmek gerekir ki, gelişmiş ülkelerde kaynak işi, burada belirtilen standardlarda veya bunların Onaylanmış Eşdeğeri2 olan başka standardlarda veya dokümanlarda istenen şartların yerine getirilip getirilmediğinin saptanması çabasıdır. Yani, kaynağın istenen niteliklere uygun olup olmadığının (aynı manada kabulünün veya red olunmasının) saptanmasının (anlaşıl-

bütün evreleri ile ilişkili standardların şartlarını yerine getirmişlerse. Bir tipik örnek olmak üzere. Mesalâ AISC Kurumunun. bu kaynakların.Bu standartların en son baskısı veya değişmiş şekli. Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. kontrol raporları ile kanıtlanabiliyorsa. Fırat Nehri üzerindeki üç büyük barajımızı ele alalım : Et kalınlığı 100 mm'yi geçen ve on binlerce ton ağırlığındaki çelik yapıların yer aldığı Keban. yaygın iken. ve kaynak sonrasında yapılan bütün işlemlerde bulunanlar bütün ayrıntıları ile. Karakaya ve Atatürk Baraj ve Tesislerinin sahibi olan DSİ'deki projeler-paftaları. genelde uygulamada ya standartlara uyulmakta veya bazı haller için.Cilt : 39 Sayı : 467 • 25 Kaynak işlemi.çalışmakta olan ve halen yapılmakta olan tesislerde uygulanan kaynaklar. Kontrol Personeli tarafından uygun olduğu saptanır. Nezaretçinin. hesaplamaları ve Kaynak Yöntem Dosyalarını (kanıtlayıcı) alıp incelememiz gerekecektir. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. belirsiz bir durum. DSİ yetkilisincc itiraf edilmesi gibi. 16. referans dokümanı olarak saklanır. Ülke bütününü anlayabilmek için. Yük. Kaynakçıların.Kaynak Mühendisinin. önemli yer tutar. bunların çok yetersiz olduğunu bu durumun en az Atatürk Barajı için kesin olduğunu görürüz. Bu yazıyı hazırlayan kişinin kanısı odur ki. Belki bazı yerlerde kaliteye erişildiği oldu ise de. Yukarıda 3 ve 4 ile atfedilen bilgilerin projelerde paftalarda bulunmadığını. Mesalâ AISC Kurumunun. kanıtlanmaktan uzak.' Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. Böylesi. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. belirli formlara geçirilir. bu niteliklere sahip değildir. Kaynak dosyaları var olsa bile. Yapı Elemanlarının bu şekilde hesaplaması yapılırken. bu hesaplama esnasında ortaya çıkar. büyük çoğunluğu ile. birisi Müteahhidin. Kaynak Yöntemlerinin ve Kaynak Atölyesinin Yeterliliği ve Belgelendirilmesi . Maddelerde belirtilen ve Planlarda-Projelerde görülen bilgiler.Onaylanmış Eşdeğer : Bu sahada akredite edilmiş kurumlarca verilen belgedir. o takdirde. .BİR H GÖRÜŞ masının) tek ve ödünsüz dayanağı. gerekli kontrollerden iyi not almışlarsa ve bütün bu evreler. Pek çok tesiste kaynağın uygun yapılmadığına dair alametler var. Müh. bu sahadaki Standardlara uygun olup olmamaktır. Kaynak işlemi. Unutulmaması gerekir ki: Kaynak ilave malzemesi seçimi ve testinden başlayan ve : . Mühendis ve Makina . Yukardaki yazılar şunu gösteriyor : Türkiyede yapılmış .5x12 m ebatlı ve 250 ton ağırlıklı radyal kapaklarından birinin kaynak hatasından koptuğunun. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur.yani çağdaş düzey olmadığını görürüz. Hayati SOYKAN Mak. 2. diğeri de Malsahibinin dosyalarında.. Ürüne ait olup dolaplar dolusu hacimlere sığabilen Kalite Dokümanları arasında yeralan Kaynak dokümanları. bazı hallerde Detay Projelerin dahi mevcut olmadığını. kaynak esnasında. Bu suretle oluşan kesinleşmiş dokümanlardan iki takım yapılır. bir mantıklıhk olamayacağı açıkça görülüyor. Türkiyedeki kaynaklar. uyulduğunu saptayan dokümantasyon mevcut bulunmamaktadır.Tahribatlı ve Tahribatsız Muayene Personeli Belgelendirilmesi gibi. Aslantaş Barajının. 1. Kaynaktan önce. "Dünya Kaynak Organizasyonları ile Paralel Haklar" dan bahsetmekte. Yukarda 3 ve 4. bunların birbiri ile kaynağı da. büyük zorunluluk var. elimizde yoktur. ayrıntılı olarak hesaplanır. çağdaş düzeyde olduğu anlaşılır. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. bütün büyük tesisler için buna benzer mühendislik çalışmalarının yapılmasına.

Son yıllarda bilgisayar donanımındaki kaydadeğer bir gelişme ise KB deki multimedya olanaklarını sağlayacak CD Rom okuyucuların bu işin içine dahil edilmesidir. artık şaşırtıcı gelmemektedir. mühendislik çalışmalarında. Kaynak yöntem sayfaları ve kaynakçı vasıflandırması bilgilerinin bir veri tabanında depolamaya kadar yaygınlaşmıştır. bir sonucun adım adım bir ön ısıtma sıcaklığı veya bir veritabanı çıkışı elde edilinceye kadar bir ön saptama usulü ile ilerleyen bir döngülü yazılımın çalışmasından farklılık arzetmektedir. KİŞİSEL BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE İNTERNET işisel Bilgisayar KB. William Lucas. günümüzde. problemin muhtemel nedenini bulacak bir bir düşünce veya bir tavsiye üretecek ve gelecekte olması muhtemel problemlerden kaçınacak bir çıkış yolu sağlayacaktır. Mak. Kaynak Mühendisleri tarafından İT kaynağı olarak henüz yaygın bir şekilde kullanılmadığı için kaynak mühendisliği ile ilgili konularda nasıl daha çok bilgiye ulaşılabileceği konusu.2 1998. "it in welding and cutting far the v/elding engineer . K leridir. rehberlik gerektirmektedir.Cilt: 39 Sayı: 467 . Audio ve video kapsamlı multimedya destekli bir PC Svetsaien No. roman programlama teknikleri. Kaynak mühendisliği için yazılmış olan bilgisayar programlarına artarak duyulan piyasa talebi. modelleme ve performans değerlendirilmesi gibi özel uygulamaları yerine getirmede başlı başına bir araç olmuştur. Ancak. hidrojen oluşumunu önleyecek ön ısıtma sıcaklık seviyesi gibi basit hesaplamaları gerçekleştiren yazılım paket- Şekil 1. KAYNAK MÜHENDİSİ AÇISINDAN KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE BİLGİ TEKNOLOJİSİ. Müd. Kaynak Mühendisi için kaynak ve kesme teknolojilerinde işe yarar özel amaçlı yazılımlar inceleme konusu olmaktadır. 26 • Mühendis ve Makina . İmalat sektöründe. Hatta son zamanlardaki yazılımlar.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çeviren : Yücel FIRAT D. Şekil l'de MIG kaynağı ile İT: Bilgi Teknolojisi KB'LER İÇIN KAYNAK MÜHENDISLIĞI YAZıLıMı Kaynak Mühendisliği için ilk olarak yazılmış olan İT paketleri.Bşk. Kaynak Teknolojisi için heyecan verici yeni bir kaynak olarak ortaya çıkmıştır. danışmanlık tipi yazılım ve danışmanlık ve eğitim-öğretim yazılımlı multimedya sistemlerine dayalı özel sistemler haline dönüşmüştür. İkm. KB'lerin (daha hızlı hesaplama hızları ve ilave hafıza) kapasiteleri giderek daha da büyük hale geldiğinden. Böylece bir. Özel sistemlerin esas amacı.S. Bir problemi sorgulama ile çözmede. büyük çapta özel uzmanlık gerektiren konuların üstesinden gelebilmektir.PC progiams and the Internet başlıklı makaleden çevrilmiştir. özel sistemin çalışması. sadece kelime işlemcisi olarak değil tasarım. Internet. KB'lerin kullanımı.l. çok sayıda mühendisin Kişisel Bilgisayar kullanımı artmakta ve bu mühendislerin çoğu da yaygın kullanıcı kategorisine girmektedirler. bir yandan Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisine tam bir kaynak olarak düşünülürken. özel sistem. Gen. bir yandan da Internet. KB programları. Artık. D.

WPS. hafıza. X QUALITY Kontrol Planlarının yönetiminde (icrasında) ve imalat kontrol aktivitelerinde kullanılan yardımcı bir programdır. kullanıcıya. Şekil 2 Kaynak için kullanılması zaruri gereksinimlerin miktarlarını hesaplamak için WELDVOL içerisinde basit girdi sayfalarından birisine örnek kaynak malzemelerinin hacmini hesaplama ve buradan da yola çıkarak satınalınacak olan çubuk elektrodların ve tel makaraların sayısını hesaplama imkanı verir. Kaynak Mühendisine yardımcı olacak İT programları. Kaynağın ve destekleyici test kayıtlarını gösteren X WELD içerisindeki bir WPQR örneği Mühendis ve Makina . Şekil 2'de verilmiştir. KAYNAK MÜHENDISI AÇıSıNDAN PIYASADA BULUNAN YAZıLıMLAR Günümüzde. animasyonlar (canlandırmalar) ve çok hızlı işlemcili ve tam görsel interactive donanımlı bir geniş veritabanlı audio ve video eyleminden oluşmaktadır. imalat maliyeti ve işletme hizmetleri için tasarım hesaplamalarından ibarettir. tamamen güvenilebilir bir programdır. Bir imalatın zamanında tamamlanmasını ve E. multimedya destekli KB'lere dayalı (1-5) hesaplama. aşağıdaki ana başlıklar altında gruplandırılabilmektedir: • Tekrarlayıcı hesaplamalar • Bilgi depolama • Danışmanlık (Tavsiyeler) • Simülasyon Modelleme • Eğitim ve Öğretim Bir çok şirket. daha dar kapsamlı olarak sunulmaktadır.000 sayfadan daha fazla veya 30 dakikalık videodan daha fazlasını depolayabilen 450 yüksek yoğunluklu 3. bilgi kullanımı sağlayan çok geniş kapsamlı yazılımlar piyasada mevcuttur. grafikler. çok kullanıcılı ilişkilendirilmiş veritabanı olan bir sistemdir ve doküman kontrol sistemine dayalı bir kart sistemine nazaran aşağıdaki avantajlara sahiptir: • Birleştirilmiş çizim ve grafik kütüphanesi sistemi • Elektronik olarak proseslerin dağıtımı • Prosesteki başlıca tüm değişkenlerin işlevselliğini araştırma QM VVELD. kaynak ağzı tipleri ve malzeme bilgileri ile bize yardımcı olmaktadır. WELDVOL. EN288 ve ASME lx standartlarına Şekil 3. erşitme kaynağı yöntemleri.BILGISA7AR DÜNYASI ilgili bir video dizisini gösteren bir standart multimedya KB görülmektedir.287 Standardına uygunluğunu temin etmek için bir imalat prosesinde kullanılan tamamlayıcı bir programdır. 600 MB'dan daha fazla kapasitesi ile 250. Sistem. CD Rom disk. WPAR. ticari amaçlı yazılımlar olduklarından.5 floppy diskler göz önüne alındıklarında ne kadar çok önemli yere sahip olduğu anlaşılacaktır. Konuları ise Kaynak dikiş hacmi hesaplamaları.N. depolanabilecek (6) uygun olarak pWPS. bir dizi ark prosesleri. Kaynak Mühendisine. WPT VE WI kaynak proses idaresini (akışını) kapsayan bir programdır ve WPQ dosyasına bir örnek olarak kaynak grafikleri ve kaynak dokümantasyonu Şekil 3'te verilmiştir. Bu multimedya taranmış fotoğraflar. evde kullanım temelinde yazılımlar sunmaktadırlar fakat bunlardaki tanımlayıcı örnekler. zaruri ihtiyaçlar. Program. Sistem NDT kayıtlarıyla. Küt kaynakla ilgili detay girdilerini sergileyen tipik bir görüntü. Tekrarlayıcı Hesaplamalar: Bu grup. özellikle rutin veya zaman israflı hesaplamalarla dolu olup. Kaynak mühendisine yardımcı olabilen bir tip yazılımdır. Bilgi Depolama: XWELD.Cilt : 39 Sayı : 467 • 27 .

ı?f1 fehet £«M 4. güvenli kri. Burada yardımcı bir grafiksel FATIGUEWISE.3'e «>>5«/ı olarak yorulma yüklemesinin analizi için CRACKV/ISE >> içindeki çatlağın geometrisini tanımlama de maliyetten kazanmasına yardım STANDARTLARıN YORUMU edecektir. Genel duruma duyarlı yardım rine Rehberlik» temeline dayalı bir «^nüsü de kulanıcıya ilave rehberprogramdır. kullanıcının^ özellikle giriş parametrelerinden birisini değiştirerek bir hassasiyeti veya bir eleştirel analizi gerçekleştirmek is.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Si'esses JtırougtMhic&ness flaw Çmbeddcd (I a w V^lsallgnnıent DANıŞMANLıK (TAVSIYELER) S? FIM* 1 mtU loe r U*H ıM>wd Mk O. Yazılım. S ' S«t«MM. Çarpılmayı kontrol etmek amacıyla sunulan tavsiyelerle ilgili olarak STAYING INSHAPE içerisindeki bir animasyona örnek tediği zaman hem zamandan hem 28 • Mühendis ve Makina . Kaynak işleminden ve kesme operasyonlarından (çalışmaları) kaynaklanan çarpılma (bükülme) probleminin nasıl halledileceğini temin etmek için pratik tavsiye ve eğitim sağlayan bir özel/multimedya sistemidir. Çoğu değerlendirmeler sayısız hesaplamalar gerektirirken. Standardı yapılan her bir değerlendirme zamanının eşit bir şekilde titizlikle uygulandığını temin etmek için standarttan çıkarılan bir dizi kurallar seti yazılıma yerleştirilir. yazılım. FATIGUEWISE karmaşık bir konu prosedürü olan bir standardı yorumlamada kullanılan bir tipik yazılımdır. kullanıcının. tik prosedürlerde ya kapma prosedürleri ya da genel yorulma prosedürlerini kullanarak yapıların analizinin yapılmasına olanak vermektedir. boylamasına bir büzülmeyi gösteren tipik bir gösterim ekranda görülmekte ve buradaki multimedya (video. kullanıcımi olarak PD 6493).kil 4). animasyonlar. audio. scan edilmiş fotoğraflar ve grafikler) bilgi transferini ve öğrenmeyi kolaylaştırmada kullanılmaktadır.Şekil 5.arabirimin kullanımı ile.W M Radu*"of eurvaturâ. (Şeolarak Saptamadaki Metotlar Üze. "Ergime Kay. B51 7910 (res. / £ 649. Sistemde kapsam dahilinde bulunan bilgiler şunlardır: • Farklı çarpılma tipleri ve bunların oluşturdukları zaman • Kaynakta çarpılmayı etkileyen faktörler • Çarpılmayı azaltmak için pratik adımlar • Spesifik kaynak ve kesme pozisyonları için tedbirler • Kaynak sonrası oluşan çarpılmayı önleyici faaliyetler Sistem. Şekil 5'te gösterilen bir küt kaynağında. R STAYING İN SHAPE (Şekilde kalma).Uk imkanı sağlamaktadır.Cilt: 39 Sayı: 467 . çarpılmayı anlamasını sağlayacak bir dizi sorular dizisini de kapsamaktadır.<kn genel değerlendirmeye ilişkin nakli Yapılardaki Kusurları uygun spesi*»k bilgi istenmesi sağlanır.

telefon hatları ile birbirine bağlanmış olan dünya çapında bir bilgisayar networklerinden oluşmaktadır. kaynağın çapraz bölgesini ve simülasyon sonuçlarını görüntülemede kullanılan 3 boyutlu görünüşünü sergilemede. duman kontrol tekniklerinde ve ekstraksiyon ekipmanlarının kullanımında kaynakçıların eğitilmesi amacıyla da kullanılabilir. scan edilmiş fotoğraf ve grafiklerden oluşmaktadır. düzenleyici durumlar. CAM ve alaşım çelikle rindeki küt ve pervaz noktalan için kaynak parametreleri. Program. şekil 7'de gösterilen video küpleri. WELDING FÜME TUTOR için duman örneğinin konumu üzerine verilen bir animasyon örneği Mühendis ve Makina . Program. Grafikler. Eğitim ve Öğretim VVELDING FÜME TUTOR. Kapsam dahilindeki bilgiler. fiber optik kablo ve uydular) birbirine bağlanan bir netvvorktür. Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi ve İnternet Internet. Serverler birbirlerine "lokal networklar"la bağlanmaktadır ve netvvorkler de birbirlerine "inter-netvvork" yada internet ile bağlanmaktadırlar. bilgi teknolojisinin bir kaynağı olarak potansiyeli henüz tam anlamıyla anlaşılamamıştır. Kalite seviyesine ait değerlendirmeleri bulunan hesaplamaları yapılmış kaynak bileşimi ve kavnak şeklini gösteren bir MAGSIM içerisindeki örnek Simülasyon MAGSIM. Şekil 6. Basitçe söylemek gerekirse.BİLGİSAYAR • DÜNYASI lecek çok geniş bir bilgi deposu içermesi bakımından bir eşsiz fırsattır. "server'ler denilen bilgisayarlarda depolanmaktadır. Bilgiler. İnternetin. audio. kaynak mühendisleri şunlara sahip olmalıdırlar: • İnternet Sistemi • World VVide Web (www) • Donanım Gereksinimleri • www'a girme ve araştırma Internet Sistemi İnternet sadece tek bir bilgisayar değildir ama milyonlarca bilgisayarın bir telekom sistemiyle (bakır teller. kaynakçılara. özel ustalık ve pratik deneyimler temeline dayanmaktadır. termal çevre ve kaynak havuzunun ve Şekil 6'da gösterilen kaynağın şeklinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Program interaktiftir ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı bir araç olarak. mühendisler açısından günde 24 saat kolayca elde edilebi- Şekil 7. "Client" netvvork üzerinden kullanıcının bilgiye erişebilmesine olanak veren bir bilgisayardır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 29 . multimedya eğitim kursuna dayalı bir CD ROM'dur. denetleyicilere ve kaynak mühendislerine kaynak dumanının solunmasından kaynaklanabilecek sağlık riskleri üzerine eğitimi amaçlayan. canlı diziler. kaynak boyunca. değişik noktalardaki kaynak şeklini ve termal çevreyi hesaplayan GME kaynak prosesinin simülasyonu (taklidini) vermektedir. toleranslı kaynak parametrelerinin seçiminde kaynak kalitesini tahmin etmede kullanılabilmektedir. Şekil 8'de görülen. Bu potansiyeli anlamak için. spesifik bir iş için optimize edilebilmektedir. Internet.

www Sayfasına Girme ve Araştırma Bir kullanıcının internete girebilmesi için. mesala mühendislik. kullanıcının. 3W veya www ise. lokal bir telefondan daha az masrafı olması ve kullanıcının kendi postasını almaya hazır oluncaya kadar o kişinin kendi bilgisayarında depolanabilmeşi olarak sayılabilir.6 kbs'lik bir veri erişim hızına sahip olması gerekmektedir. her hangi bir yerde ulaşılabilir bir internet e-mail adresi olan birisine bir kullanıcının mesaj göndermesi ve bu kişiden bilgi alabilmesi amacıyla. teknik bilgi sunan tipik bir organizasyondur. yazılım ve video mesajlarının iletilebilmeğine ilave olarak mühendisler açısından kullanışlı bir araçtır. (3w) www sitesinde ayrıntılı olarak bilgi araştırmak için. Her bir web sitesi tek bir (eşi olmayan) adrese sahiptir. multimedya ve iletişim metodu dahil olmak üzere daha çok bilgi tiplerini kapsamaktadır. dir. Protokol.Cilt : 39 Sayı: 467 . Telefona bağlanmış bir global network server'm gösterildiği internet sistemi Donanım İhtiyaçları Internet'e erişmek için gerekli donanım ihtiyaçları: • PC Bilgisayar • Modem • Internet Servis Sağlayıcısı • Telefon hattı Tipik olarak verecek olursak E 1000'e mal olan bir standart PC. "en iyi pratik" rehberler 30 • Mühendis v«ş Makina . Servis Sağlayıcı'nın server'ma girdiği zaman. İşaretle ve tıkla kullanıcı arabirimi daha çok PC programlarına da- 3W'de Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi Elektronik posta veya e-mail. mesajlara.uk / best prae kaynakçılıkta en iyi deneyimi olan "Job Knowledge For Welders" (Kaynakçılar için İş Bilgisi) üzerindeki TWI serisindeki teknik bilgileri içermektedir. yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bilgi şunları içermektedir: • teknik data sayfaları. Araştırma motoru. bir "araştırma motoru". Bu sitelerin çoğu. E-mail'in avantajları arasında.BİLGİSAYAR • DÜNYASI yalı dönüşümsel pencerelere benzememektedir. internete giriş yapmasına ve çeşitli serverlardan/web sitelerinden bilgi almak için göz atmasına olanak tanıyacaktır. imalat ve zararlı olmayan tets yapma gibi konular ile ilgili olan çok sayıdaki sitelerle internet üzerinde link kurmaktadır. bir "Servis Sağlayıcısı" gereklidir.co. Donanım. (3w) VVorid VVİde Web (www) Internet.co. TWI. E-mail.twi. "http" ise (Hyper Text Transfer Protokol) (internet üzerinde bulunan transfer protokolü) anlamına gelen browser'i temsil etmektedir ve http://www. basit bir şekilde bilgiyi tanımlayan kelime veya sözcük grubu olan bir formu doldurmayı gerektirecektir. kullanıcının tutulan bilgi ile ya server üzerinde ya da daha önemlisi internete bağlı olan herhangi bir bilgisayara (browse) göz atmasına olanak vermektedir. sorguya en iyi şekilde denk düşen web sayfalarının bir listesini ortaya çıkaracaktır. dokümanlara. Avrupa Esab'm adresi http. web sayfalarının bir indeksini veya katalogunu ortaya çıkarmada kullanılmaktadır. Kaynak ve kesme üzerine bilgi içeren www sitelerinin bir listesi çizelge l'de verilmiştir. internete bağlanma için uygundur fakat bir bilgisayarın bir detayı (veriyi) telefon aracılığı ile iletmesi ve almasını sağlayacak bir modemi olması mutlaka gereklidir. Modemler. Web sitesindeki her bir doküman da Uniform Resaurce Locator (URL) olarak adlandırılan kendi adresine sahiptir. Elektronik Posta veya e-mail Mühendisler tarafından internetin kullanılmasının amacı teknik bilgi araştırmak. Şekil 8. üzerinde bilginin seyahat ettiği bir fiziksel networktür fakat "World Wide Web".se. internetteki geçerli bilgiye ulaşmada kullanılan bir protokoller ve standartlar kolleksiyonudur. teknik data alışverişi yapmak ve ürünler satınalmaktır. dünyada. esab. bir unsur olarak PC'lere git gide daha uyumlu bir hale getirilmekte fakat etkili bir iletişimin sağlanması için en az 33. Araştırma.uk ise üzerinde web sayfasının yerleştirildiği TWI server'dir. Örneğin http:// www. www protokolü. materialler.//www. İnternet üzerindeki linkler.twi. kullanıcının bilgisayarının bilgileri nasıl sergileyeceğini gösterir.

ekonomik / verimlilik hesaplamalarından yola çıkılarak Kaynak Prosesinin seçimi • VVELDOC ...co.WR C'92 analiz programı. ESAB WWW sitesi (http://w.twi. AISI 316 L Paslanmaz çeliğine 15Mo3 Çeliği kaynağı yapılmasında OK 67. özellikle aşağıdaki kullanımlar açısından kaynak mühendisleri ve metal bilimciler tarafından kullanılmaktadır: • Farklı metallerin kaynağında uygun bir kullanılabilirlik seçimi • Bileşke kaynağının mikro yapısının tahmini • Kaynak yapmada muhtemel metalurjik riskler ile ilgili uyarılar • Yaygın olarak kullanılan metallerin bir veritabanını ve bunların kullanılabilirliğini oluşturma Şekil 10'da görülen Schaeffler diyagramının tipik bir görünümü.. İlan verme www üzerinde serbestçe tatbik edildiği için. TWI Web sitesine her ay 6000 kullanıcının çoğu taafından ve Amerikadaki kullanıcıların yaklaşık yarısı tarafından girilmektedir. Şirketler.Ön ısıtma sıcaklığının hesaplanması EQUIST . ticari şirketlerin çoğu ilan verme ve kendi ürünlerini pazarlama ile ilgili olan web sayfalarına sahiptirler.Çelik dereceleri ve bunların eşdeğerleri STAR .h k:ıı.BİLGİSAYAR DÜNYASI ma dereceleri ve bunların tavsiye edilebilir kullanılabilirliği • THE SCHAEFFLER . Business Area Consumables ile ilgili geçerliliği olan aşağıdaki KB programlarını içermektedir: • VVELDCOST . Diyagram.w.60 kullanılabilirlik tipinde ortaya çıkan bileşke kaynağının kompozisyonunu ortaya koymaktadır..fur *»ı•icrs W'cldahilitv of muterhıİN Mııminium allov«i g .Çelik sınıflandır- Şekil 10.Kaynak prosedürü spesifikasyonlarının depolanması ve geri kullanılabilmesi PREHEAT .uk/ bestprac/jobknol /Hk21 ] • satıcıların direktifi • standart bilgi • araştırma projesi özetleri Şekil 9'daki "Kaynakçılar için iş bilgisi'nde bulunan alüminyum alaşımlar üzerine bir teknik data alanı (sayfası). esab.w. • I. resimlerini. içerisinde çatlağın olması muhtemel metal kompozitleri (nikel ve krom eşdeğerleri) hakkında faydalı uyarıları içermektedir.DELONG . kendilerine ait web sayfalarında internet üzerinde hazırlanmış dilleri kullanarak konularını.—„-•- Şekil 9. AISI316L paslanmaz çeliğine 15 Mo 3 çeliği kaynağı yapılmasında Ok 67. kullanımı mümkün olan teknik bir bilgi tipine bir örnektir. sesleri ve video gösterisini oluşturabilirler. TWI Üzerindeki "Job Knowledgefor welders" den alınan bir Teknik data sheet örneği [Sabit kaynak saptayıcısı ise http:// www.60 kullanılabilirlikteki Kaynak Metali kompozitini gösteren Schaffler Diyagramı Mühendis ve Makina.Cilt : 39 Sayı : 467 • 31 .se).Paslanmaz Çelik kullanılabilirliği CONQUEST .»k'(iç. kaynak bölgesinde. İstenilen (talep edilen) sayfaların çoğu teknik bilgi ile ilgilidir.

pt/homeing.ohio-state.mep.nl/~henkbodt/nil/index-e.mlc.html http://www. yazışmaların gönderileceği adres |X] ile işaretlenecek .vnetsys.eng.engin.uk/Centres/AWJU/home.htm http://ewi.se http://frc.bath.html http://ewi.html http://vnsgate.uk/sims/marine/weld/weldtop.ac.au American VVelding Society Cranfield University Edison VVelding Institute Esab Fraunhofer Resource Center Michigan Instituto de Soldadura ve Oualidade International Institute of VVelding Japan VVelding Society National Steel Technical Center Navy Joining Center Nederlands Instituut voor Lastechniek Ohio State Universty Department of Industrial.com.html http://ewi.uk/iiw/iiw. ac.umich.com/ ~ robertsa/welding.org/ewi/home.cam.html http://www.isq.gov/smartweld http://www.titech.html http://www.jp/Japan Weldig Soc.uk/bestprac http://www.wtia.sybersteel.html http://www.edu http://sandy.ac.dow.org/njc/home.us/stewarca/steellynx.ni.sandia.com/win/index.htm http://www.com http://vanbc.esab.html http://www.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çizelge 1. Kaynak Bilgisine Ulaşılabilecek Bazı Web Siteleri http://www.edu http://www.co.ca.htm http://www.twi.amweld.wimsey. VVelding & Systems Engineering Sandia National Laboratories Sybersteel VVelding & Fabrication Consultants The VVelding Engineer's Weld Pool TWI University of Bath VVelding Information Network VVelding Technology Institute of Australia TMMOB MAKINA MÜHENDİSLERİ ODASI ÜYE ADRES GÜNCELLEME FORMU Yazışma Adresi* : *"• Ev *•" iş * Dergi vb.org http://www cranfield.htm http://www.ac.lib.igr.org/ewi/home.-iwse.

İn this respect. kaynak yönteminin belirlenmesi. sadece son ürünün kalitesinin kontrolü değil istenilen kalitede imalatın yapılmasını sağlamaktır. Vasıflandırma.MAKALE KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK Zafer FİLİZ. trained and certified welding supervisors and qualification certificate. Ülkemizdeki işletmeler ise. Kalite güvencesi terimi. Kalite güvencesi. Kalite ve ekonomikliğe. imalatta kalite güvencesini sağlamak için kaynaklı imalat yapan bir işletmenin. Kaynak tekniğinin bilinçli olarak uygulanabilmesi. Avrupa Kaynakçısı A T Quality assurance in welded products takes place from design to delivery in ali steps of the production. the firms need: productive equıpment. Kalite güvencesinin amacı. The aim of the quality assurance is not only the control of the product quality. tasarımın kaynak tekniği açısından kontrol. uyguladıkları sistemi ülkelerinin yasa ve yönetmelikleri gereği edinmektedirler. European Welder. also enabling to produce enough quality. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. eğitimli ve sertifikalı kaynakçılara. ürünün tasarımından teslim edilişine kadar olan tüm süreçler içerisinde yer alır. ISO 9000/EN 729 kalite güvence sistemleri ile getirilen uygulama. kaynaklı imalat yapan işletmelerde sertifikalı bir kaynak mühendisinin kaynak işlerinin planlanması. Kaynak denetim elemanlarının sorumluluğu altında olması gereken işler şunlardır: Planlama. kaynak dikişi ağız hazırlığının kontrol. considering the scope of quality assurance. the need of a national welding socıety is stated. sadece kaynak denetimi konusunda uzman bir elemanın kaynak tekniğinin kurallarına uyulmasını sağlaması sonucu ulaşılabilir. Kaynak Teknolojisi I Ulusal Kongresinde Bildiri Olarak sunulmuştur. ürünün kalitesini belirlemek için uygulanan muayeneyle karıştırılmamalıdır. sanayi ürünlerinin ulusal ve uluslararası platformda rekabet gücünü artırması açısından kaynaklı imalatta çalışan personelin eğitimi ve vasıflandırılması son derece önemlidir. Caner BATIGÜN Ö Z E T GİRİŞ Kaynaklı imalatta kalite güvencesi. sadece sonuçta ulaşılabilen ürün kalitesini tespit edebilir. kaynak makinalarının. Bu kalite sistemleri içerisindeki temel nokta. Avrupa Kaynak Mühendisi. trained and cc. in orda to get quality assurance in the welded products. en baştaki taslaktan en sonda ortaya çıkacak ürüne kadar. K EWF KAYNAK MÜHENDISLIĞI EĞITIMI Kaynak Mühendisi. Anahtar Sözcükler: Eğitim. dolgu malzemelerinin ve yardımcı mal- ODTÜ Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene Araştırma / Uygulama Merkezi. Mühendis ve Makina . İmalat sonrası yapılan muayene. Qualification. Avrupa Topluluğu bünyesindeki eğitim ve vasıflandırmanın koordinasyonu.rtified welders. verimli işletme donanımına. alite sistemine sahip kaynaklı imalat yapan işletmeler. Bu yazıda. the recent developments on training of European welding engineer and European welder are explained. imalat için gerekli kalitenin kesinlikle sağlanacağını güvence altına alacak biçimde iş akışını planlı olarak düzenlemektedir. imalatta yer alan persbnelin eğitim ve vasıflandırma belgelerinin ulusal ve uluslararası geçerliğe sahip olmasıdır. Avrupa Topluluğu standartlarına göre kalite güvencesinde önemli bir yapı taşını oluşturur. uygulanması ve kontrolünden sorumlu olmasını gerektirmektedir. Ayrıca. belirlenmiş standartlar doğrultusunda yapılır. Kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma. European Welding Engineer. eğitimli ve sertifikalı kaynak denetçilerine ve işletmenin uygunluğunu belirten belgeye. kalite sistemlerini ihracat yapmak veya yurt dışı bir işletmeyle ortaklaşa çalışmak amacıyla uygulamaktadırlar. ihtiyacı vardır. in this artide. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. ulusal kaynak cemiyetleri ve onların yetkilendirdiği kaynak kuruluşları veya enstitüleri tarafından. "Avrupa Kaynak Federasyonu (EWF)" tarafından yapılmaktadır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 33 . Keywords: Training. Tasarım Malzeme seçimi.

Bu eğitiminde ağırlık verilen konular ve süreleri şöyledir. EWF KAYNAKÇı EĞITIMLERI Şekil l'de gösterilmekte olan Avrupa Kaynak Federasyonu sistemindeki kaynakçı eğitimleri. imalatta daha geniş bir alanda görevlendirilebilmesi mümkün olabilmektedir. gerekli kaynakçı sertifikalarının belirlenmesi. elle ark. kaynak dikişinin tahribatsız muayenesi. gazaltı kaynağı yöntemleri uygulamaları ve özel yöntemlerin tanıtımı 60 saat Eğitim sonundaki yazılı ve sözlü sınavları başarıyla tamamlayan katılımcı "Avrupa Kaynak Mühendisi" unvanını alır. gerekli kaynak dikişi kalitesinin belirlenmesi. Kaynak mühendisliği eğitimi. belgelendirmektedir. Üniversitelerde. Buna karşın. EN 287 standart serisi. kaynakçının sadece sınırlı bir alanda el becerisini kontrol edip. kaynak dikişindeki dış hataların değerlendirilmesi. Kaynak dikişi ağızlarının kontrolü. Avrupa Kaynak Federasyonunun EWF 1173 ve 1177 sayılı yönergelerine göre düzenlenmekte ve toplam olarak en az 480 saatlik süreyi kapsamaktadır. kaynak verileri. Muayeneler Yapı elemanlarının ve kaynak dikiş ölçülerinin muayenesi. çalışma tekniği. metal işleme konusunda temel bilgi ve beceri gerekMİG/MAG 6 102 saat TK3 6 G6 E8 E7 Boru Kaynakçısı G3 E6 TTG 5 MIG/MAG 5 G2 E5 ı E4 E3 E2 El TK3 4 T*3 ^ MİG/MAG 4 Levha Kaynakçısı G1 MIG/MAG 3 MİG/MAG 2 MİG/MAG 1 Köşe Dikişi Kaynakçısı TK32 TK3 1 Şekil I: EWF'e göre kaynakçı eğitimleri 34 • Mühendis ve Makina. Kontroller. İmalat Puntalama ve kaynak sıralarının belirlenmesi. uygun standartlara ve teslim şartlarına göre kaynak işleminin bitirilmesi. Eğitimin birinci basamağına katılmak için normal bir bedensel ve ruhi durum yeterlidir. Avrupa Plaka Kaynakçısı ve Avrupa Boru Kaynakçısı olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. kaynak sırasındaki gözetim. mühendislik alanındaki lisans eğitiminde kaynak tekniğine ait standart ve yönetmeliklerin tamammm öğretilebilmesi mümkün olmadığından "Kaynak Mühendisliği Eğitimi" adı altında ayrıca bir uzmanlık eğitiminin verilmesi gereği doğmaktadır. dikiş hazırlığının detaylandırılması. dikişin oluşturulması. Teorik konular: Kaynak Yöntemleri ve Cihazları • • • • Malzemelerin Kaynağa Uygunluğu Tasarım ve Hesaplama İmalat ve Uygulama Teknikleri Firma gezileri ve sınavlar 110 saat 64 saat 110 saat 34 saat Pratik çalışmalar: • Oksi-asetilen. Uygulama. kaynaklanacak yapı elemanlarının ön ısıtmalarının kontrolü. kaynak parametrelerinin ve ısı girdisinin belirlenmesi. Kural olarak. kaynakçı sınavına girecek katılımcının EN 287'nin gerektirdiği bilgi ve beceriye ulaştırılması amaçlanmıştır. Avrupa Köşe Dikişi Kaynakçısı. Böylece eğitim almış kaynakçının.Cilt: 39 Sayı: 467 . eğitim yönergeleri doğrultusunda eğitilen kaynakçı daha kapsamlı el becerisine sahip olabilmektedir.MAKALE zemelerin belirlenmesi. Eğitimlerde.

E4 basamağı içerisindedir. E6'da plaka üzerindeki alıştırmalardan sonra. El basamağı. Eğitimin başarıyla tamamlanmasından sonra sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını alır.MAKALE mektedir. EWI-'467-01 yönergesine göre "MIG/MAG Kaynakçısı" eğitimi. boru ekseni 45° olan boruların kaynağındaki pratik becerinin kazanılmasını sağlar. E3 basamağında alın dikişlerinin kaynağı eğitimi PA. kaynak yöntemi. özlü tel ile MAG (136) ve özlü tel ile MIG (137). elle ark kaynağında temel becerinin sağlanmasına yöneliktir. pratik ve teorik eğitim programının. ve E5'te PC ve PE pozisyonlarıyla eğitim bir üst basamakta devam eder. Avrupa Elle Ark Kaynakçısı Elle ark kaynakçısı eğitimi. Bu bilgi ve becerisinin eksik olduğu durumda temel bir metal işleri eğitimi tavsiye edilir. Alın dikişlerindeki tek taraflı ulaşılabilirlikle PA ve PF pozisyonlarındaki kaynağı. Daha sonraki eğitim basamağına geçebilmek için bir önceki basamağın başarıyla tamamlanması gerekir. metal dolgulu tel elektrot ile MAG (138) ve metal dolgulu tel elektrot ile MIG (139) işlemlerini kapsar. dolgu malzemeleri ve iş güvenliği konularında temel bilgiler aktarılır. Eğitimde örneğin yüksek alaşımlı çelikler veya alüminyum kullanılırsa. E2 basamağında. Tbirleştirmelerindeki köşe dikişlerinin çeşitli pozisMühendis ve Makina . Pratik ve teorik sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Plaka Kaynakçısı" unvanını alır. Bu eğitim. Bu program. yönergeye göre MIG (131). Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa Elle Ark-Boru Kaynakçısı" unvanını alır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 35 . Teorik eğitimde katılımcılara temel elektrik bilgisi. genellikle plakalardaki köşe dikişlerinin çeşitli pozisyonlardaki kaynağını kapsar. metal koruyucu gaz kaynağında temel el becerisinin sağlanmasını amaçlar. Mİ basamağı. akredite edilmiş ulusal kaynak cemiyeti tarafından onaylanması gerekmektedir. kaynak makinaları. MAG (135). çeliklerin kaynak sırasındaki davranışları. 17 Kasım 1994'te kabul edilen EWF 01-452-94 yönergesine göre. -452-94 yönergesine göre "Elle Ark Kaynakçısı " eğitimi 1995'te EWF 467-01 yönergesi çıkarılmıştır. Son olarak E8 basamağı. Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerdeki bu eğitim.- Şekil 3. PB ve PF pozisyonlarıyla başlar. borularda alın dikişlerinin kaynağı eğitimi başlar. Özellikle kaynak tekniğinde eğitime yeni başlayanlara tavsiye edilir. Yani kök temizlenip karşı taraftan bir paso ile kaynaklanır. Daha sonra farklı çaplardaki borular yatay eksende kaynaklanır. 23 Kasım Bo*v ç*s* '• 8C-JC0 mm EWF. El'den E8'e kadar olan basamaklardan oluşur. şekil 3'te görülen Mİ'den M6'ya kadar olan basamaklarda uygulanır. EWF-E« !• ^S». Avrupa MIG/MAG Kaynakçısı MIG/MAG kaynakçısı eğitimi için. Pratik eğitimin her bir basamağındaki kapsam şekil 2'de görülmektedir. E7'de dikey eksenli boruların kaynağı çalışılır.E7 l'ILL. gerekli el becerisini sağlamaya yönelik plaka/borubağlantılarmdaki köşe dikişleri tüm pozisyonlarda çalışılır. Kaynakta ulaşı- labilirlik çift taraflıdır.

plakaların Ibirleştirmelerindeki alın dikişlerinin PA.. PF ve Tion İt toün»0ı t VI m Som caa : <ttt t To». Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa TIG-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını elde eder. EWF'e göre "Gaz Kaynakçısı" eğitimi taslağı Ttan : fc EWF-T3 H a n Kiintqt : 3-3 mm EWF-T2 E! Uinıtğı •• M r ı » Boru cip ı «Mû mm m Tıon : 9 St/uv: Top. eğitim basamakları 5 ve 6'nın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG Boru Kaynakçısı" unvanını getirir. TIG-kaynağı temel el becerisini sağlar ve plakaların T-birleştirilmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağına.C1 Pnt« 27h Tton an Sınn Sh To».-!+ : ıj-î rr- B frank 27 h Tton Sın t» To». Şekil 4'te görüldüğü gibi Tl'den T6'ya kadar olmak üzere 6 basamağı içerir. T4. "Köşe dikişi kaynakçısı" vasıflandırılması yoktur. farklı pozisyonlarda çalışılır. Yine Tl basamağı. Bu eğitim 4 eğitim basamağını içermektedir ve şekil l'de de gösterildiği gibi.^Sl TC »«O rttn EWF-O3 Cl UWU|ı : Vi m Boru çw • < ı M (*"* mm Tun lıni» T.PC. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını kazanır. Sınav ve Vasıflandırma Avrupa yönergelerinin amacı. PF ve PG pozisyonları için el becerisi kazanılır ve M4'te PC ve PE pozisyonlarının kaynağı için gerekli el becerisi sağlanır. ah Sh t h Ö | I KWF. w n İh O n E t i TIG-kaynakçısı eğitimi konusundaki EWF. Eğitim sonundaki pratik ve teorik sınavın başarıyla tamamlanmasından sonra katılımcı 'Avrupa MIG/MAG Boru Kaynakçısı" unvanını alır.Cilt Gaz kaynakçılarının eğitimi için hazırlanan EWFyönergesi taslağı şekil 5'te görülmektedir. M5'te eksenleri yatay ve dikey olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağı çalışılır ve M6'da boru ekseni 45° olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağıyla eğitime devam edilir.ı n 5» • n EWF-d2 I : 14 mm EOT-T5 E: • :•. <i h EWF•T 4 : *-3 um İTİ Şekil5. başlıca kaynak işlemleridir. Bu eğitim sonrası pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Plaka Kaynakçısı" unvanını elde eder.. Yönerge. V-Kaynak ağızlı alın dikişlerinin kaynağı için el becerisi sağlanmasına yöneliktir. Metal koruyucu gaz kaynağı için eğitim yönergesinde olduğu gibi. Eğitim için seçilen malzeme EN 287-1'e uygun olarak örneğin Wll ise eğitimin giderlerini azaltmak için deneme parçaları olarak alaşımsız ve düşük alaşımlı çelikler gibi diğer malzemelerin seçimine de izin verilmiştir.MAKALE yonlarda kaynaklanması. Bunun devamı olan T2'de plaka/boru birleştirmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağı için el becerisini sağlar. Aksine her bir eğitimin uygulanabilmesi için eğitim programındaki gerekli değişiklikleri her bir ulusal kaynak cemiyetine bırakır. T3'te ağırlıklı olarak. Bu basamağın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG-Plaka Kaynakçısı" unvanını sağlar.. kaynakçıların eğitim ve sınavlarını Avrupa'da uyumlu hale getirmek ve Savı • 4fi7 . Ama sınavda her zaman yüksek alaşımlı CrNi-çelikler kaynaklanmalıdır. m MDhgnriig »o Malrina. Avrupa Gaz Kaynakçısı Şekil4. <. EWF'e göre "TIG Kaynakçısı" eğitimi taslağı nergesi taslak halindedir.yoEWF . M2 basamağında plaka/boru-birleştirmeleri tüm pozisyonlarda çalışılır.T 6 Et a m l ^ i : 3-13 mm Botu OÇ* . M3'te alın dikişlerinin kaynağı ve özellikle kusursuz bir kök dikişine sahip PA. Avrupa TIG-Kaynakçısı örneğin alüminyum gibi diğer metallerin kaynak tekniğiyle işlenmesi için özel bir kural getirmemiştir. : i ' EOT-T1 P I M lolnl^ı : 3-3 mm PE pozisyonlarında kaynağı çalışılır.

Uluslararası geçerli sertifika verme yetkisine sahip yabancı kurum ve kuruluşlar için ülkemiz büyük bir pazar oluşturmaktadır. Kaynakçı işine en fazla 6 ay ara verebilir. aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ve bunun her altı ayda bir kaynak denetim elemanı tarafından ilgili sınav belgesine işlenmesi koşuluyla. Thier. 4. SONUÇ Günümüzde ulusal bir kaynak cemiyetinin bulunmaması. und R. eğitim donanımı. kırma muayenesi raporları veya sorumlu kaynak denetim elemanının raporları). sınavın yapıldığı teknik koşullarla uyuşmalıdır. aynı geçerlilik alanında sonraki iki yıl için uzatma işlemi yapılabilir: • Kaynakçının imalat sırasında yaptığı kaynaklar aranılan kaliteye uygun olmalı. Bu koşullardan biri sağlanmıyorsa. sınavın geçerli olduğu alanda kaynak işleriyle mümkün olduğunca düzenli olarak meşgul olmalıdır. kaynakçının sınav belgesiyle birlikte arşivlenmelidir.MAKALE böylece belgelerin ve sertifikaların karşılıklı tanınması için temeli oluşturmaktır. iki yıl geçerlidir: • Kaynakçı. EN 287'nin koşullarına uygun şekilde yapılmalı ve sınav parçalarının sonuçları yetkili sınav görevlisi tarafından değerlendirilmelidir. seçilen kriterlere bağlı olarak belirli bir kapsama alanına sahiptir. standart eğitim ve sertifika programlarına bir çatı teşkil edecek ve EWF'e üye olarak Türkiye'yi temsil edecek bir yapılaşmaya şiddetle ihtiyaç vardır. tam bir karmaşaya yol açmaktadır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 37 . Die neuen Richtlinicn der European Federation for VVelding. Sınavı başarıyla tamamlamış olan kaynakçıya EN 287 standardında belirtilen "kaynakçı vasıflandırma belgesi" verilir. kaynakçı sınavı geçersiz sayılır. H. Bu belge. Filiz. Bu durum. DVS Bcrichte Band 176. H. EN 287 standardında ise kaynakçı sınav parçalarının ve kaynak koşullarının seçilme kriterleri belirtilmiştir. Neuhoff. sınavı yapan. Bu ise.M. Sınavı yapan kişi veya kuruluş. Guide lines of the European Federation for VVelding. 11-15 Haziran 1997 İstanbul. DVS Berichte Band 157. eğitimin uygulanışı ve sınav makamlarının yerine getirmeleri gereken koşullar EWF 416 yönergesiyle düzenlenmiştir. Pratik sınavlar. yukarıda bahsedilen koşulların sınav kapsamıyla uyuşup uyuşmadığını kontrol etmeli ve kaynakçının sınav belgesini onaylamalıdır. kök bölgesi Teorik sınavlar. • Genelde. 3. kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma alanında büyük bir boşluğun oluşmasına nedendir. Portekiz. kaynak yöntemi • Yarı mamul. DVS Berichte Band 157. Klein. kaynakçı sınavı belgesi üzerinde. Joining and Cutting (EWF). Joining and Cutting (EWF) zur Ausbildung von SchewiBern. • Muayene raporları (radyografik veya ultrasonik muayene dokümanları. Kalite Güvencesi Çerçevesinde Kaynak Mühendisliği ve Kaynakçı Eğitimleri. Türkiye'de kaynak tekniği alanında eğitim veren kuruluşların verdikleri eğitim ve belgelerin uluslar arası geçerliliklerinin sağlanması amacıyla. boru) • Sınav parçasının çapı (boru) • Kaynak pozisyonu • Alm kaynağının yapılışı. Ayrıca. • Kaynakçının el becerisinden ve bilgilerinden şüphe edecek herhangi bir sebep olmamalıdır. 2. 5. EWF-Lisboa sekreteryasının yayını. çoktan seçmeli soru-cevaplar şeklinde olmalı ve her bir ulusal kaynak cemiyetinin sınav temsilcisinin gözetiminde ve kurallara uygun yapılmalıdır. kaynakçının yaptığı iş. KAYNAKÇA 1 Z. parçanın şekli • Kaynak dikişinin çeşidi • Çeliğin türü • Kaynak dolgu malzemesi • Sınav parçalarının kalınlığı (levha. her bir ülkenin kendi koşullarına göre belgelendirilmiş olmaya zorlanabilmektedirler. Thier. ülkemizin milli gelirinin yurt dışına aktarılması ve bu alandaki bağımlılığının devamı anlamına gelmektedir. Sınav sonunda tüm sınav belgeleri. Metalürji Kongresi. Belge. Harmonisiertes europâisches Ausbildungs system-vom SchweiBer bis zum SchweiBfachingcnieur. Bu kriterler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: • Kaynak prosesi. Europâisches harmonisiertes Ausbildungssystem für die SchweiBtechnik. Eğitimci. farklı ülkelerle çalışan işletmeler. tek taraflı çift taraflı • Alm kaynağının yapılışı. H. Aşağıdaki koşullar sağlandığı taktirde. sınavın kurallara uygun yapıldığının tasdik edilmesi için sınavı yapan tarafından imzalanmalıdır. Mühendis ve Makina .

Kimya-Metalurji Fakültesi. lnverterlerin seçiminde ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınarak. Kaynak akım üreteçlerinin V-I karakteristiği.Ü. MIG-MAG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde ise yatay karakteristikli olmaktadır. • Kaynak akım şiddeti ayar donanımına sahip olmak ve çalışma anında ayarlanmış kaynak akım şiddetini sabit tutmak. Müh. şebeke akımının dönüştürülmesi ile de elde edilebilir.T.Cilt: 39 Sayı: 467 . During the operation of these power sources. İstanbul * * Doç. Inverterler. olabildiğince kısa bir zaman biriminde ark gerilimine düşürmek. gerilim ve volt-amper karakteristiğinde elektrik akımı gerekir ve bu bakımdan da her kaynak yöntemi için farklı tür ve büyüklükte akım üreteci geliştirilmiştir. Bu bildiride. Kaynak Teknolojisi Araştırma. the current of the line (AC) is first converted to a pulsing DC and then goes to a chooper (oscillator) that converts the DC to a High frequency AC in the range 5 to 100 kHz which is controlled by the output circuit of the chooper according to the welding requirements. l. daha önceleri uçak endüstrisinde. the classical welding power sources and inverter power sources have been examined. Elektrik ark kaynağında kullanılan akım üreteçlerinin işlevleri kaynak arkı için gerekli elektrik enerjisini sağlamanın yamsıra her akım üretecinin uygulanan kaynak yöntemine göre. • Boşta çalışma gerilimi ayarına sahip olmak. • Çalışma anında kararlı bir ark oluşunca boşta çalışma gerilimini. kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. (Şekil 1) The latest developments in the field of welding power sources are the inverters.MAKALE KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER Kutsal TÜLBENTÇİ* Erdinç KALUÇ** Ö Z E T GİRİŞ Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü kaynak akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. Kaynak akım üreteçlerinde volt-amper karakteristikleri. An advantages and disadvantages ofwelding power sources have been discussed in order to selection of suitable power source for the work. aşağıda belirtilmiş olan önemli koşulları da yerine getirmesi gerekir. ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ YATAY KARAKTERİSTİK (a) (b) Şekil 1. güç kaynağı uygulamalarında. Dr. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan inverter türü kaynak akım üreteçleri. in this work. 38 • Mühendis ve Makina . Bölümü. örtülü elektrod ile yapılan elektrik ark kaynağı ve TIG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde düşey. sınırlandırılmış boşta çalışma gerilimine çevirmek (şebeke tarafından beslenen kaynak makinaları). Dr. • Şebeke gerilimini. Ulusal Kongresinde Bildin olarak sunulmuştur. Kaynak için gerekli koşullardaki elektrik akımı işyerinde özel bir generatör tarafından üretilebildiği gibi. * Prof. A rk kaynak yöntemlerinde. This alternative current goes to the transformer and the rectifier which provide a direct current at normal welding conditions.. alışılmış akım üreteçleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Eğitim ve Uygulama Merkezi. Müh. Kocaeli Kaynak Teknolojisi I. yöntemin gerektirdiği tür akım şiddeti. Metalürji Müh. uygulayıcı mühendislere rehber olacak bilgiler aktarılmıştır.

ancak tel ilerleme hızının yavaş olduğu kalın çaplı tel elektrod hali için uygundur.bu bakımdan bu tür kaynak akım üreteçlerinde her 100 amper için azami 7 Volt kadar ark gerilimi düşümüne izin verilir. yani tel hızı sabittir. Bu olay ark boyunun kaynakçı tarafından ayarlandığı örtülü elektrod ile ark kaynağı ve TIG kaynağında çok önemli bir özelliktir. Bu tür makinalarda tel ilerleme motoru. kaynakçının kişisel el becerisine bırakılmamıştır.2 ve 1. Kaynak sırasında herhangi bir nedenle ark boyu uzadığı zaman Şekil 2'de görüldüğü gibi akım şiddeti büyük miktarda azalır.0. Sabit gerilimli diye de adlandırılan yatay karakteristikli kaynak akım üreteçlerinde ark geriliminin dolayısı ile de ark boyunun az bir miktarda değişmesine karşın akım şiddetinde yani erime gücünde değişim çok daha şiddetlidir. Ark boyunun kaynak donanımı tarafından ayarlandığı ve sabit tutulduğu MIG-MAG yönteminde bu karakteristiğe sahip bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişmesi yani ark geriliminin değişmesi sonucu ark boyunu sabit tutabilmek için ark boyundan kumanda alan bir elektronik tertibat yardımı ile tel sürme tertibatının motor devri değiştirilir. tozaltı kaynak yönetiminde ve elektro cüruf kaynak yönteminde uygun sonuçlar vermektedir. Mühendis ve Makina . Sabit gerilimli akım üretecinde ark boyunun kaynak süresince sabit kalması (Al ayarı) otomatik kaynak sistemlerinde. bu sistem 2.MAKALE Düşey karakteristikli akım üreteçlerinde ark geriliminin önemli bir büyüklükte değişmesine karşın akım şiddetindeki değişim çok azdır. 1. Sabit gerilimli diye adlandırılan bu kaynak akım üreteçlerinde. Buna bağlı olarak da ergiyen tel miktarı azalır ve bu sırada tel sürme devam etiğinden ark normal boyuna döner. Bu akım üreteçlerinde ark gerilimi ve tel ilerleme hızı ve buna bağlı olarak da akım şiddeti ayarlanır. Bu kaynak yönteminde görüldüğü gibi ark boyunun ayarlanması yarı otomatik kaynak halinde dahi. Bu sistem hem pahalıdır ve hem de çok hızlı değildir. seçilmiş sabit bir devirde döner.. gerilimin tamamen sabit tutulmasına olanak olmadığı gibi aynı zamanda sakıncalıdır. Diğer bir anlatım ile bu tür bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişimi tel sürme motorunun hızının değiştirilmesi ile ark boyu sabit tutulur. kaynakçının el hareketleri nedeni ile ark boyunda bir değişme olduğu zaman erime gücünde meydana gelen değişim çok azdır ve bu da düzgün kaynak dikişi eldesi için çok önemli bir etkendir. Kutuplama olarak elektrod pozitif veya negatif kutba bağlanabilir.8. MIG-MAG yönteminde genelde ince tel (0. Alüminyum ve alaşımlarının kaynağında banyo üzerinde oluşan oksit tabakasının parçalanabilmesi için elektrodun kesinlikle pozitif kutba (ters kutuplama) bağlanması gereklidir. Diğer metal ve alaşımlarının özellikle çeliklerin kaynağında her iki kutuplama türü kullanılabilirse de. Zira.6 mm) elektrod kullanıldığından bu kumanda sistemi yavaş kalmakta ve iyi sonuç vermemektedir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 39 .5 mm'den daha kalın çaplı tel elektrodlarm kullanıldığı Kaynı* doğrultusu © (D r ıri i® © ||/r —|r- Şekil 2. yani ark boyunun kısalması halinde ise akım şiddeti sürekli artar. Ark boyu kaynak akım üretecinin yatay karakteristiği sayesinde kendinden ayarlanmaktadır. nüfuziyetin çok az olmasının gerekli olduğu hallerde kullanılır. 1. Bu tür kaynak akım üreteçlerinde iç ayar diye adlandırılan ve hiçbir ek donanım gerektirmeden kendinden oluşan bir ark boyu ayarı vardır. Elektrik ark kaynağında büyük bir çoğunlukla düşey ve yatay karakteristikli kaynak akım üreteçleri kullanılır. aksi halde. Ark kaynak yöntemlerinde en çok doğru akım kullanılmasına karşın alternatif akımın da kullanıldığı uygulamalar vardır. böyle bir üreteçte elektrod iş parçasına temas ettiğinde gerilim düşecek ve akım şiddeti sonsuz yükselecektir ve bu da elektrod ucunda ani bir patlamaya ve şiddetli sıçramaya neden olur. çok daha derin bir nüfuziyet sağlandığından uygulamada genellikle ters kutuplama tercih edilir. ergiyen tel miktarı da buna bağlı olarak artacağından neticede ark boyu normale döner. bu değer kaliteli üreteçlerde 2 ila 5 V arasındadır. doğru kutuplama çok nadir olarak.

transformatörlerin boşta çalışma gerilimlerinin generatörlerinkinden daha küçük olmasına dikkat edilir. kaynakta doğru akım kullanımının tüm üstünlüklerine sahiptirler. Normal şebekeye bağlanan bu cihazların monofaze ve trifaze akım ile çalışanları vardır. bunlardan birincisi bir kaynak transformatörü olup. generatörlere nazaran boşta çalışma tüketimlerinin azlığı. Bu sistemin üstünlüğü tel elektroddan ergiyen damlaların kaynak banyosuna geçişinin temel ve darbe akım şiddetine göre iki farklı hızda gerçekleşmesidir. maliyetlerinin pahalılığı. her akım darbesinde kaynak banyosuna tek bir damla kaynak metali transfer . uzun ömürleri ve bakım giderlerinin düşüklüğü ve gürültüsüz çalışmaları gibi önemli üstünlüklere de sahiptir. Alternatif Akım Kaynak Üreteçleri akımı düzelterek doğru akıma çeviren redresör adı verilen cihazlar ile gerçekleştirilir. alternatif 40 • Mühendis ve Makina . Endüstride kısaca kaynak trafosu diye adlandırılırlar. temel akım şiddeti. Kaynak transformatörlerinin boşta çalışma gerilimi en çok 70V'dur. Kaynak transformatörleri alternatif akımın geriliminin değiştirildiğinden bunlara gerilim değiştirici de denir. darbeli doğru akım halinde. TIG ve tozaltı kaynak yöntemlerinde uygulama alanı bulur. Alternatif akım.MAKALE ARK KAYNAK YÖNTEMLERINDE KULLANıLAN AKIM ÜRETEÇLERI Motor generatör türü akım üreteçleri Bu tür kaynak akım üreteçleri. Bu şekildeki bir ark ile her pozisyonda kaynak yapmak kolaylaşmış olur. Generatör ile üretilen akım doğru akımdır.. darbe akım şiddeti ile bunların sürelerini birbirlerinden bağımsız olarak ayarlayabilen akım üreteçleri geliştirilmiş ve artık günümüz endüstrisinde. Bunlar genellikle hem yatay hem de düşey karakteristik ile çalışabilecek biçimde tasarlanırlar ve bu şekilde özellikle boru hatlarının kaynağında hem örtülü elektrod ile elektrik ark kaynağı ve hem de MIG-MAG yönteminde kullanılabilirler.. Sinerjik Darbeli Akım Üreteçleri Alternatif akım kaynak makinaları transformatörlerdir. arzu edilen bir frekansta değişmektedir. Transformatörü kaynağa hazır duruma getirmek için çalışma şalterini açmak yeterlidir.bunu takib eden temel akım peryodunda elektrod ucunun erimesi azalır hatta gerekirse hiç erimemesi sağlanır ve kaynak banyosuna da ısı girdisi azalır ve bu sırada banyo kısmen katılaşmaya başlar. verimlerinin yüksekliği. Darbe akımı sırasında. bazı tür örtülü elektrodlar ile.Cilt: 39 Sayı: 467 îyi bir nüfuziyetin. doğru akıma nazaran daha tehlikeli olduğundan. bir kuvvet makinası tarafından tahrik ettirilerek. Redresör Türü Akım Üreteçleri Kaynak işlemi için gerekli doğru akım. İkincisi ise. seçilen akım şiddeti önceden saptanmış iki değer arasında. Bunlar kaynak generatörleri gibi yeni bir akım üretmektedirler. Darbeli doğru akım (pulsed direct current) ile alternatif akımı birbirlerine karıştırmamak gerekir. Kaynak generatörlerinin bakım giderlerinin yüksek ve ömürlerinin kısa olması. Kaynak devresindeki yani sekonder taraftaki akımın cinsi de alternatiftir. Buna karşın. alternatif akımı doğru akıma çeviren bir doğrultmaçtır. buna karşın parçaya ısı girdisinin sınırlı tutulmasının gerekli olduğu durumlarda. yani gerilimi düşürür ve akım şiddetini yükseltir. Bu türde imal edilen ilk akım üreteçlerinde ya frekans ya da temel ve darbe akımı şiddetleri ayar edilebilmekte idi. înce tel sargıya şebekeden akım gelir ve kalın tel sargıdan da kaynak akımı çıkar. verimlerinin düşüklüğü (%45-65). boşta çalışma tüketimlerinin yüksekliği en önemli sınırlamalarıdır. Kaynak transformatörleri saclardan oluşmuş bir demir çekirdek ile bu çekirdeğe sarılı iki sargıdan oluşur. Trifaze akım ile çalışan üreteçler gerek daha kararlı bir kaynak arkı oluşturmaları ve gerekse de şebekeyi dengeli bir şekilde yüklemeleri nedeni ile tercih edilirler. Kaynak generatörleri tahrik biçimine göre elektrik motoru tahrikli veya şantiyelerde. kaynak metali hızlı bir biçimde erir ve kaynak banyosuna sprey ark biçiminde taşınır. doğrudan şebeke akımına bağlanır ve görevi şebeke akımını kaynak için gerekli özellikteki akıma çevirmektir. Kaynak transformatörleri trifaze şebekenin yalnız iki fazına bağlıdır ve şebeke akımını kaynak akımına çevirirler. bundan dolayı da herhangi bir aşınma söz konusu değildir. tepe akımında. elektrik akımının bulunmadığı yerlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş. Kaynak redresörleri iki ana parçadan oluşmuşlardır. Bunlar. darbeli doğru akım yöntemi uygulanır. Bu özellik şantiyelerde büyük bir kolaylık sağlamaktadır. kaynak için gerekli elektrik akımını üretirler. dizel veya benzin motoru tarafından tahrikli türler olarak geliştirilmişlerdir. Kaynak redresörleri kaynakta doğru akım kullanmanın sağladığı bütün üstünlüklere sahip olmalarının yanısıra.bugün güç elektroniği yardımı ile frekans. Transformatörlerde dönen parça yoktur. temel akım şiddeti arkın sönmeyeceği bir değerde tutulduğundan arkın yeniden tutuşturulması sorunu ortadan kalkar.

inverterin ağırlık olarak % 25 ve boyut olarak ta % 33 daha küçük olduğu görülür. Bu yüksek frekanslı A. Üç fazlı tristörlü redresörlerde ise 13 milisaniye. yani cevap verme zamanının uzaması ergiyen kaynak metali miktarında değişikliğe ve daha fazla sıçrantının oluşmasına neden olur. kaynak işlerinde kullanılan inverterlerde bu frekans 20. ama înverterler daha yüksek bir verim ve daha büyük bir güç faktörüne sahiptirler ve dolayısı ile inverter kullanımı halinde elektrik giderlerinde önemli bir azalma ortaya çıkmaktadır ve özellikle 200A'in altındaki akım şiddetleri ile çalışma halinde bu verimlilik daha büyümektedir. gerek alışılmış akım üreteçlerinde ve gerekse de inverterlerde şebeke akımı kaynak için gerekli koşullardaki doğru akıma dönüştürülmüş olur. Alışılmış kaynak akım üreteçlerinde. burada akımın frekansı değişmez sadece gerilimi ayarlanır ve bu akım redresörde doğrultulur ve flitre edilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir ve kontrol devreleri de çıkış akımından aldıkları sinyalleri giriş kontrol sinyalleri (akım üretecinin ayar değerleri) ile karşılaştırarak redresör çıkışını ayar eder.A. transformatör gerilimi kaynak için uygun değere indirilir ve buradan çıkan akım aynen alışılmış redresörlerde olduğu gibi bir redresörde doğrultulur ve bir flitreden geçirilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir. şebekeden çekilen A.A. performansının ve kontrol kabiliyetinin artmasıdır. Monofaze tristörlü redresörlerde bu süre 80 milisaniye1 dir.Cilt: 39 Sayı: 467 • 41 .TI Ş. ark ucunda daha şiddetli bir katod etkisine. (Şekil 4) Transformatörlerin büyüklüğü A.. İnverterler de ise.A.000 kez değiştirilebilmekte ve ark kontrolünün çok hassas bir biçimde gerçekleşmesine yardımcı olmaktadır. haline dönüştürülür. Sonuç olarak. Kontrol devresi inverterin çıkışını saniyede 20. in frekansı ile ters orantılıdır. güç kaynağı uygulamalarıni As. lOOA'e kadar olan akım şiddetlerinde inverterin değişimlere cevap verme zamanı 2 milisaniye dir ve akım değişimi tepe değerden tepeye sadece 5A civarındadır. MIG-MAG kaynağında darbeli akımın değişimi.CCe!: burada inverterin sağladığı çok önemli üstünlükler vardır. tnverterlerin en önemli üstünlüğü kaynak arkının kararlılığının. Küçük transformatörler değişimlere alışılmış makinalarda Mühendis ve Makina . (Şekil 3) Inverter Tipi Kaynak Akım Üreteçleri Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. da ve kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. düzgün bir kaynak dikişi görünüşüne yardımcı olur. Bu zamanın küçülmesi ark başlamasının kolaylaşmasına damlacık büyüklüğündeki farklılığın azalmasına.A doğrudan bir transformatöre girer. Bu ise. şebekeden çekilen A. Şekil 3. Aynı akım gücündeki bir normal redresör ve inverter karşılaştırıldığında.A önce bir redresöre girer ve doğru akım haline dönüştürülür ve bu akım Chooper diye adlandırılan özel bir cihazda yüksek frekanslı A. frekans büyüdükçe transformatör küçülür. civarındadır.MAKALE eden MIG-MAG kaynak donanımları uygulama alanına girmiştir.000 Hz mertebesindedir. İnverterler daha önceleri uçak endüstrisinde.

Bu iki husus inverterlerin en önemli üstünlüğüdür.A. Zira giriş akımı öncelikle doğrultulmakta ve daha sonra yüksek frekanslı alternatif akıma ve oradanda doğru akıma döndürülmektedir. SONUÇ Alışılmış kaynak makinaları ile karşılaştırıldığında gerek enerji verimliliği ve gerekse hafif tasa- . Şekil 4.Cilt: 39 Sayı: 467 dir.I Doğrultmaç formatör I Şebeke Akımı Filtre j j Kaynak Akımı Alışılmış Kaynak Akım üreteçleri 460 V Trifaze 50 Hz A. înverterlerin. inverter kullanım ile % 79'a kadar enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür. I 6 oo V I Monofaze | 20KHZ | A. giriş akımının monofaze veya trifaze olmasının önemi yoktur. İnverter türü kaynak akım üreteçlerinde alışılmış redresörlerde olduğunun aksine giriş akımının mofaze veya trifaze olması çıkış akımının karakterini. înverterlerin bu üstünlükleri darbeli ark sistemi ile birleştirildiğinde. I I I I 600 V DA. Darbeli akım ile çalışan inverterlerin üstünlükleri şu şekilde sıralanabilir: • Isı girdisinin daha etkin bir biçimde kontrolü. Bu olay ise. endüktans (akımın inme ve çıkma hızı) üzerinde daha etkin bir kontrol sağlaması kaynakçıya kaynak arkını çok yumuşak bir ark halinden daha delici ve derin nufuziyet sağlıyan bir ark haline kadar ayarlama olanağını sağlar. AA. alışılmış darbeli akım kaynak akım üreteçlerinde. înverterlerin çok kısa olan cevap verme kabiliyetleri ve arkın çok kısa zamanda kontrol edilebilme özelliği darbeli akım D. Kaynak operatörü.A. bu sorunlu işin zaman zaman kaynak kalitesini etkilediği görülmektedir. • Aynı akım şiddetinde bir büyük boy tel elektrod kullanabilme olanağını sağlar.MAKALE Trans. l DA.A. Alışılmış akım üreteçleri ve inverter türü akım üreteçlerinin prensip şemalarının karşılaştırılması. biçimini etkilemez. Bu bakımdan. burada kaynakçıya d'işen sadece en dengeli kaynak koşullan için uygun kaynak programını seçmektedir. çalışma koşullarında kararlı bir ark elde edebilmek için uygun darbe frekansını seçmekte42 . kısa ark ile çalışma halinde karşılaşılan yanma olduğu. I ' I I I 100 V Trifaze 50 Hz Kontrol Girdisi KK j Flitre Kaynak Akımı I Giriş | Chooper I Doğrultmacı! Şebeke Akımı I • ' ' İnverter Akım Üreteçleri T • I a Trans. saf CO 2 'nin koruyucu gaz olarak kullanılması halinde bile sıçrama görülmez.| Çıkış I formatör | Doğrultmacı) İlli I 80 V I Monofaze j 20KHz ! t ölçme ve Kontrol 60 V • Kontrol Girdisi 460 V Trifaze 50 Hz A_A. Günümüzdeki modern inverterler en uygun darbe frekansını verecek biçimde programlanmıştır. soğuk kalmış bölgeler oluşumu tehlikesini ortadan kaldırdığı gibi bu tür çalışmada görülen büyük miktarda sıçramanın azalmasını da sağlar. Ontario Hyro's Endüstriyel program bölümünde uzun yıllar süren ark kaynağında enerji verimliliği olanaklarının araştırılması konulu çalışma sonucunda 1991 yılında yayınlanan raporda. TIG ve MIG-MAG kaynak yöntemlerinde yüksek darbe frekansları ve daha iyi darbe biçimleri sonucu inverterler çok iyi sonuçlar vermektedirler. kullanılan büyük transformatörlerden daha az direnç göstermekte ve daha hızlı bir uyum sağlıyabilmektedirler. Mühendis ve Makina . • Kısa ark boyu ortalama akım şiddetlerinde dahi her pozisyonda sprey transfer uygulamasına olanak sağlar ve sıçrama yok denecek kadar azalır.

N. Stava. Wildenthaler.. L.. İstanbul 1990.Transfer Power Source: A New.. Metal ve Kaynak.Y. K...J.. 1979. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynak Yöntemi. 18. Robbins. 49-52. 13.. U. No. Berlin-Heidelberg. K. Miller Electric Mfg. 17. 1981. American VVelding Society.S. "VVelding handbook. Kaynak Teknolojisi Araştırma. Smith. Wırtz v "Das Verhalten der Staehle 6. 19. Miller Electric Mfg. 38-43.Germany 1984. D. "Inverter Povver Sources: An Efficient Alternative". Tülbetçi. 13-14 Mart 1997. Anık..S. Seventh Edition. 12. January 1993. J. Low-Spatter Arc VVelding Machine". -195 "Handbuch des Schultgasschvveissens". T. H. "Der Schutgasschweisser".. Mahlon. 31-34.Cilt : 39 Savı : 467 • 43 . G.A. September 1993. Tülbetçi. Nacey. f. Ülkemiz kaynak makinası üreticilerinin.S.N..A. Aıchele.Volume 2. 37-40. İnverterler sadece ark kaynak yöntemlerinde akım üreteci olarak değil aynı zamanda ısıl püskürtme yöntemlerinde kullanılan alışılmış kaynak makinalarmm yerini de almaktadırlar.S. "Handbuch der Schweisstechnik". Eighth Edition. Seventh Edition. "The Surface-Tension. 59. 10. Fıscher. Band 44. Deutsche Verband für Scheweisstechnik. ülkemize ithal yolu ile girmektedir.S.. Germany Verband 11...Fundamentals of VVelding".Volume 1. T. für Schweisstechnik. p. }. E. Byrd. K. Gedik Holding yayını.. 7.. "Inventer Technology and its Influence on Power Sources for Pipe VVelding". Band 1/2.Volume 2.Welding Processes". "Welding Handbook. and Soldering". E.. "MAG.Seminer Notları". 2.2 .S. bu şekilde daha verimli ve kaliteli bir kaplama tabakasının oluşturulması olanağı vardır..N. U. 3.B. San. beim Schweissen".. N. Germany 1975. p.E. makina mühendisleri odası n tyfıriıe mu îûâ II Cilt : 1 . U. Munske. VVeld. Springer-Verlag. Band 67. Cary. Kaluç. Co.MAKALE rımları. 1995. VVeld.Arc and Gas VVelding and Cutting. Deutsche Verband für Schweisstechnik... E. D. 4. Bu akım üreteçlerinin oldukça büyük bölümü. Tülbentçi. Ruge..Schweissen".. H. S. 8.N.3 Mühendis ve Makina . N. K.. J. U.. Inc. Eğitim ve Uygulama Merkezi. Teil 1/2. 25-29.. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynağı". Eylül '94.A. 1112. N. 16. "Fourt-Generation Inverster Add Artificial Intelligence to the Control of GMA VVelding". "Gas Metal Arc VVelding".A. h. "Gas Tungsten Arc VVelding". "VVelding handbook. 1994. W. Gedik holding Yayını. A.VVelding Processes. KO... January 1993. January 1993. İstanbul 1991..N. s. N. üretimi çok azdır. Deutsche Verband für Schweisstechnik. American VVelding Society. 1991. Kocaeli. American VVelding Society. L... p. Yayın no. Co. Werner.Ü. Deutsche 1975. U. N. 9. No.New York 1980.A 1978.. Boese. PrenciteHall. Brazing.A. "Inverter VVelding Power Source Technology Improves Thermal Spray Coating deposition". "Örtülü Elektrod İle Elektrik Ark Kaynağı". 14. VVeld.. geleceğin akım üreteci olarak adlandırılan inverterlerin kendi öz kaynaklarımızı kullanarak ve teknoloji geliştirerek üretimine ağırlık vermeleri gerekmektedir. A. KAYNAKÇA 1 H. 15. Kaluç. Baum. 5. U.. N. "Modern VVelding Technology". VVeld. kaynak kalitesinin düzelmesi üzerine olan etkileri nedeni ile inverterlerin kaynakta kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. }. artan kaynak verimlilikleri. U. H. Germany 1977.

fakat alıştırmayı yeni bir düzenek hazırlaymcaya kadar erteleyiniz. Bu alıştırmanın amacı tek taraflı kaynak uygulamaktır. mükemmel'e ulaşamadığınız dikiş türleri için alıştırmalara devam etmelisiniz. Elektrod boyutu: 5/32 in Akım: 120 Amper. Y ve Z yarıkları için düz konumda iken alıştırma yapmanız gerekmektedir. sağa ve sola düzgün bir örgü VVetcüng Journal 1995 Şubat sayısı. düz konumdayken üst tarafı çevrilip. dikişlerin pek çoğu olduğu yerde kaynaklanmak zorundadır. Yaptığınız Kaynağı Eleştiriniz: Düzgün mü? kök yüzeylerini kaynak malzemesi ile biraraya getirecek şekilde erittiniz mi? Kaynak çıkıntıları ve damlaları asgari düzeyde mi? Dip bölümde az miktarda bir cüruf kaldı mı? Şimdi bu alıştırmayı tekrar etmeye ihtiyaç duyup duymadığınıza karar veriniz.Cilt: 39 Sayı: 467 . Aşağıdaki çizimlerde gösterilen basit alın dikişleri en etkili şekilde yarığın her iki tarafından da ulaşılarak kaynaklanabilir. Şu an için yüzeydeki görünen hatalarınızı Şekil Y'de görüldüğü üzere ikinci bir geçiş alıştırması ile kapatınız. fakat kök yüzeyi erir erimez metal havuzun dibi donacak yavaşlıkta. En kolay şekilde. Hallock C. Yarık oluşturan parçaları. Daha sonra iki sacı 1/8 in kök aralığı ile 75 derecelik V. Şekil Y ve Z'de size doğru çizilmiş olan kaynak kordonlan görülmektedir. Elektrod kullanımı birinci geçişle aynı. Tekniğini geliştirmek maksadıyla zor doğrultularda alıştırmalar yapmalısınız.KAYNAK ATÖLYEDEN ALIN KAYNAĞI UYGULAMASI u yeni datasheet tecrübesiz kaynaklan eğitecek çeşitli uygulama çalışmaları önermekle birlikte. tecrübeli kaynakçılara da faydalı olacaktır. CC ve DD yarıkları yavaş yavaş dikey konuma gelinceye kadar eğimlendirilir. İlerleme hızı bir bir "anahtar deliği" açacak yavaşlıkta. Kaynak kordonlarının eleştirisel bir yaklaşımla gözden geçirilmesi sonucunda.Açıkkök. her bir dikişi elinizden geldiğince mükemmel şekilde bir araya getirmek için vakit ayırınız.yangı oluş- B Şekil X. Şekilde gösterildiği gibi herbiri 37° eğimli olan iki adet 1/4 in kalınlığındaki (eğer uygun ise 3/8 in} iki sacı bir araya getirin. Campbell'in "Butt-Weld Practice. BB. bu şekilde kaynak kalitesi derecenizi üst seviyelerde koruyabilirsiniz. X. çizildiği şekilde bu ikinci geçişle ilerleme yönü kendinize doğru olsun. 44 • Mühendis ve Makina . Daha sonra AA. döndürülerek kaynaklanır. Elektrod açısı: V yarığının açı ortayı olacak ve yüzeye 90 dereceden daha az açıyla (Şekil X'de yaklaşık 80 derece) Eğer kök açıklığı düzgün değil ise. İlerleme doğrultusu. bu şekilde birinci geçişin üzerine ikinci bir kaynak kordonu örtebilirsiniz. îş esnasında. V yarıklı alın kaynağı ilk geçiş. Şekilde sola doğru olan ilerleme gösterilmiştir. Şekil X'de görülen V-yarığını önünüze koyunuz. turacak şekilde her iki ucundan punta kaynağı yapı- nız. Heading Upvvard" başlıklı yazısından çevrilmiştir. Fakat gerçek uygulamalarda (örneğin yapısal bir monte durumunda) bunlann pozisyonu sabit olup. Elektrod boyutu: 1/8'in Akım daha önceki kaynak alıştırmalarında uygulandığı şekilde 90-100 Amper. V. datasheet 178'deki yatay konum için problemlerinizi çözümlemiş olan örgü hareketini veya kamçı hareketini uygulayınız. 1/16'in kök yüzeyini sacın her iki tarafında da taşlayınız ve eğeleyiniz. masanıza kaynatmamak için 1/2 in yüksekte destekleyiniz.

düzeyiniz son bir geçiş için hazır olabilir. 3/8 in veya daha kalın saçlar için. Ark uzunluğunu kısa tutunuz. geniş örtü rurken. yukarı yönde kaynak gittikçe zorlaşır. elektrod yukarı doğru 20 derecelik açı yapmalıdır. kök yüzeyleri 1/ 6 in. Şekil Z.için geçiş.Cilt : 39 Sayr : 467 • 45 . sacları kaynaklıyorsanız. elektrodu yatay konumda dikişe doğru yönelterek. arkı sabit bir şekilde yukarı doğru Mühendis ve Makina . 60 derecelik düzenekle alıştırma yapmaya devam ediniz. çift eğimli. Elektrod kullanımı. (Şekilde yan görünümü çizilmiştir.Açık kök.bir sonraki elektrod ile arkı yeniden oluştuŞekil AA. saçlar 45 derece açıyla eğimli. daha sonra öteki eğime doğru hızlı bir gidiş. Şekil Y. Şüphesiz çekim kuvvetinin büyük bir kaynak metali havuzu üzerindeki etkisinden haberdarsınız. kare boyutlu. önerilen akım 110 A. geniş örtü veya daha fazla geçişlere ihtiyaç duyulabilir. V yarığın her iki tarafında elektrod kaplama dokundukça bir süre bekleyiniz. Eğer 1/4 in. fakat şekil Z'de çizilen son "örtü" geçişi tek bir genişörgü geçişidir. Şekil Y'de olduğu gibi her bir eğim için aynı duraklama. Bu tabakalar birden çok geçiş kullanılarak oluşturulabilir. elektrod yukarı doğru 45 derecelik açı yapmalıdır. kök boşluğu 1/16 in. Takviye yarığı hafifçe taşırmak için ilerlediğiniz esnasında kontrol edin.) Elektrod çizildiği şekilde eğimli olarak. 5/32 in Akım.için geçiş. Elektrod boyutu.KAYNAK ATÖLYEDEN hareketi. 75 derece eğimli bir dikiş ile. Dikiş dikey pozisyonda iken [180 nolu Datasheet için daha beklemelisiniz). önceki kraterden kalan tüm cürüfü dikkatle temizleyiniz. Dikey kaynak için sabırla alıştırma yapmalısınız. 75 derece V yarıklı alın dikişi. Sacları size aksi yönde eğimli olarak destekleyiniz. İkinci kordon hemen hemen düz konumda olmalıdır. yüzeylerin 1/16 in mesafesi dahilindeki V yarığını doldurmak için kaynak esnasında bir üçüncü hareket ettiriniz. kaynak metalinin V yarığının dşma taşmasına izin verin. Kaynak kalanlığı: 1/8 in 'den fazla değil.. Dikiş yukarı doğru daha dik eğim kazandıkça. 120 Amper. 1/ 8'in elektod. elektrodu her iki sactanda eşit uzaklıkta tutarak. İkinci geçişi tamamlamak üzere birden fazla elektroda ihtiyaç duyulan haller hariç.

KARAGÖZ Sayı: 457 Şubat 1998 • Güncel: Mevcut Dış Ticarette Standardizasyon Mevzuatı • Egzoz ve Gürültü Emisyonu Standartlarındaki Gelişmeler Otomotiv sanayiinde Yönetmeliklere Uyum Ahmet GÜNEY. BERAKOGLU Enerji Verimliliği yönetmeliği ' Türkiye'de Sanayileşmenin Kentleşmeye Etkisi • Bilgi Sayfası: Gümrük Birliğinden Doğan Hak ve Yükümlülüklerimiz Ömer KEDİCİ Şaduman SAZAK Cengiz M. Özlü Tel ile Yapılan Kaynak Yöntemlerinde Maliyet Analizi • Aşınmayı Önlemede Etkili Yöntemler bölüm III Dolgu Kaynağı Mustafa GÜLŞAN SabriAKAY. Ş. Erdinç KALUÇ • Schaffler ve Sonrası Paslanmaz Çeliklerin Kaynağında Son Gelişmeler • Sürtünme Kaynağı ile Seramik . SARI. YILMAZ. Samim NEMLİOĞLU • Soğutucu Maddelerle İlgili Dünyada ve Türkiye'deki Gelişmeler ' Bir Görüş : Küresel Isınma ve Sorumluluklarımız • Binalarda Enerji Yönetimi • Yangın Güvenliğinin Esasları Erkut BEŞER A Nuri BULUT M. Selçuk ERCAN Abdurahman KILIÇ 46 • Mühendis ve Makina .Cilt: 39 Sayı : 467 .Metal Bağlantıların Üretimi Mehmet Yükse\ M. CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı: 456 Ocak 1998 (Kaynak Özel Sayısı) • Örtülü elektrot.DERGİMİZİN 3 9 . BATIGÜN Sayı: 458 Mart 1998 • Toplam Kalite Kontrol Maliyetleri Bileşenlerinde Test Ve Ölçme Aletlerinin Yeri ile Kalibrasyonun Önemi A Tayfun GÜR. Gazaltı. Tozaltı. Cüneyt Metin • Türk Sanayiinde Enerji Yönetim Sisteminin Oluşturulması ve Sanayide UYKUR ERGENEMAN Osman Y. Nejat Y.

Burak BAŞARAN Çinko . CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı : 459 Nisan 1998 1997 Yılı İtibariyle Türkiye'de Organize Sanayi Bölgeleri Manyetik Yataklar: Elektrik Motoru ve Bilgisayar Ünitesi Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus Mykiss) Güneş Enerjili Sistemde Kurutulması Deneysel Çalışmaları Hayati OLGUN. Yıldırım ÇAKAR Harun AYDIN Erdem TUÇ Sayı : 461 Haziran 1998 (Çevre Özel Sayısı) Enerji Verimliliğinin Uygulama Alanları ve Çevre Çevre Yönetimi Çevre Bilinci Ve Geleceğimiz Bir Görüş : ME-Tİ'nin Mühendisleri Bir Görüş : Bergama / Ovacık Altın Madeni Projesi Üzerine Değerlendirme Raporu Motorlu Taşıtların Egzoz Ölçümünde Karşılaşılan Sorunlar Elektrikte Güvenlik Bilgi Sayfası: Nükleer Atıklar ve Güvenirlik Çevre Mühendisleri Odası M. PervlzRZAYEV Şaduman SAZAK Çev: N.DERGİMİZİN 3 9 .Cilt : 39 Sayı : 467 • 47 Arif HEPBAŞLI KürşatOZCAN Gürbüz YILMAZ Umur GÜRSOY . Ali IŞIKSOLUĞU Gürbüz YILMAZ Erdoğan ÇELİK Mühendis ve Makina ._ Hikmet ALTUN Cem AKSÜT Sayı : 460 Mayıs 1998 (İş Güvenliği Özel Sayısı) Sayılarla İş Kazaları Sosyal Sigortalar Kurumu Kimin Sigortası? Bir Görüş : iş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Haftası Bilgi Sayfası : Büyük Endüstriyel Kazalar Bir Görüş : İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine Genel Yaklaşım işçi Sağlığı Hizmetlerinin Geliştirilmesinde Alternatif Örgütler Çalışan Çocuklar Çalışma Nedenleri ve Çözüm Önerileri Türkiye'deki İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Sorununun Bileşenleri Gürbüz YILMAZ Ülker BELEK Kürşat ÖZCAN SibelBAYÇIN İbrahim ÇÖL. GEMALMAYAN.Alüminyum Esaslı Kaymalı Yatak Tasarımı Bilgi Sayfası: Baklalı Zincir Konveyör Tasarımı Uygun Redüktör ve Motorun Belirlenmesi Hamdullah ÇUVALCI.

Sabit Genlikte ve Farklı Frekansta Çalışan Mekanik Titreşim Masasının Tasarımı • Şirketlerdeki Yeni Kullanıcıların Sonlu Elemanlar Analizlerinde Yaptığı Hatalar ve Önleme Yolları Soğutma Yapabilen Modüler Tesisler 48 • Mühendis ve Makina .DERGİMİZİN 3 9 . CİLDİNDEKİ TAZILAR Sayı: 462 Temmuz 1998 (Bilgisayar Özel Sayısı) Kuvvet Kontrol Altında Robotla Delme Bilgisayar Destekli Montaj Yaklaşımları Türkiye'de İnternet'in Geleceği Bilgi Sayfası: DNC Doğrudan Nümerik Kontrol Unsur Tabanlı Modellemede Kullanılan Çeşitli Unsur Tanıma Teknikleri HüsevfnR Ö~ Gürsel ALICI Cem SİNANOĞLU önderÖZDEMİR. Nükleer Lobilere Dikkat • Türkiye Şehirleri İçin Tipik İklim Verileri • Yönetim ve Kalite : Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Düzeyleri "ISO 9000" Yolun Sonumu? Kalite Yolculuğunun İlk Adımı mı? • Bilgi Sayfası: Klima Kanallarında Isı Yalıtımı İsmail KAVURMACI. Serdar AKSOYLAR Levent KAYA ArifKÜNAR Arif İLERİ. Merter ÜNER Mustafa İNALLI Ahmet DURMAYAZ Sayı: 464 Eylül 1998 • Makina İmalat Sanayii (Tanımlar. İlgileri Ve Önemi) • Dünya Enerji. Kapsamı. Elektrik.Cilt: 39 Sayı: 467 İlter SERİM Ahmet DURMAYAZ Cüneyt FETVACI Abdurahman KARABULUT Aii ÇOLAKOĞLU. Ali ÖZKÖSEM • Bilgi Sayfası: Isı Enerjisi İle Çalışan Amonyak Absorpsiyonlu -60 C Kadar . Nükleer Güç Değerlendirmesi ve Tahminleri • Plastik Dişli Çarklarda Malzeme Seçimi ve Konstrüktif Tedbirler . ToÇa TURGAY Bülent KALAYCtOGLU Sayı: 463 Ağustos 1998 • Nükleer Güç Reaktörleri: Dünya Panoraması • Güneş Enerjisinin Yeraltında Mevsimlik Depolama Teknikleri ve Konut Isıtma Uygulamaları • Bir Görüş : Muhtemel Bir Akkuyu Nükleer Santral Kazası Öncesi. Ömer KOKSAL Çev.

Dr. Doç. Prof. Prof. Dr. Erhan ALTAN İ. Prof. ARNAS IŞIK Alp ESİN 1998 YILINDA DERGİMİZ İÇİN YAZI DEĞERLENDİREN UZMANLAR ( Prof. Ali ŞEN Özgür BERÇİN Ferial S. Doç. Ali IŞIKSOLUĞU Muharrem ZEYTİNOĞLU Çev.Cilt : 39 Sayı : 467 • 49 t .QS 9000 Kalite Sistem Standartları Kapsamında Bir Gereksinim. Doç. Dr. Geometrik Ölçülendirme ve Toleranslama Güncel: Yalın Yönetim Anlayışı Taguchi Metodunda Alternatif Kayıp Fonksiyonları ve SN oranları Bir Görüş : Performans Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Macit KARABAY Cahit GÜNAYDIN A.D E R G İ M İ Z İ N 3 9 . Prof. C İ L D İ N D E K İ YAZILAR Sayı : 465 Ekim 1998 (Otomotiv Özel Sayısı) Avrupa da Otomobillerin Üretimden Müşteriye Ulaştırılmasında Yalın Dağıtım Otomobillerdeki Dışbükey Sürücü Tarafı dikiz Aynalarının Sağlayabileceği Yararlar ve Olası zararları Bir Görüş : Ulaşım Politikalarımız Bir Görüş : Otomotiv Sanayiimize En Büyük Darbeyi Biz Türkler Vuruyoruz Bilgi Sayfası: Otomotiv Sanayiinde Kompozit Malzeme Kullanımı Diesel Motorlarında Dört Çeşit Bitkisel Yağ Kullanılması Karbüratörlü ve Yakıt Püskürtme Sistemlerinin Egzoz Gazı Bileşimine Etkileri Silaj Makinaları ve Bazı Teknik Özellikleri Çev. Dr. Dr. Prof. Prof. Dr. Dr. Dr. Dr. Yrd. Prof. Dr. Dr. Kemal ŞEHİRLİOGLU. Dr. Dr. Dr. Mustafa GÖKLER Günseli GÖRÜR Ömer EYERCİOĞLU EzgiGÜNAY Cengiz ÖZ Melike KİRİŞÇİ Tansel TOKUROĞLU Yıldırım ÇAKAR \ 1998 Yılında Mühendis ve Makina D ergi si'ne Yaptıkları Katkılardan Dolayı Teşekkür Ederiz. Prof. Prof. Dr. Dr. Dr. Dr. Dr. Doç. Doç. Prof. Vedat KARADAĞ Tuncay YILMAZ Metin AKKÖK Süleyman SARITAŞ Mehmet YÜKSEL Cahit KURBANOĞLU Ahmet GÜNEY Sait YÜCENUR Muzaffer DOĞAN Doç. Deniz AKÇALI Yusuf ZEREN Tülay HARZADİN Teoman AYHAN Prof. Prof. Yrd. Dr. Dr. Dr. Prof. Doç. MMO Yönetim Kurulu Mühendis ve Makina . Dr. Prof. Dr. Ali GUNGOR Bilgin KAFTANOĞLU Can ÇOĞUN Cem SORUŞBAY İbrahim UZMAY İ. Ömer ATALAY Sayı: 466 Kasım 1998 (Kalite Özel Sayısı) TMMOB'nun Kendi İç İşleyişinde ve İlişkilerinde Etik Değerler ISO 9000 Anlayış ve Yorumunuz Güncelmi? ISO 9001 . Murat Kadri AKTAŞ Zeki ADER İlter SERİM Fazıl Önder SÖNMEZ Turgut ÖZAKTAŞ M.

Rotor ile gövde arasında temin edilen boşluk ile rotorun sıkışmadan çalışması sağlanır.6-10 bar R1/4" 2 adet açık ve kapak pozisyonu gösterir limit siviç TSV 200 ölçüsünde i ÖZBİL SÜRGÜLÛ VANA STANDART ÖZELLİKLERİ Gövde Sürgü plakası Conta Pnömatik piston Selenoid vana Limit siviç Standart ölçü Kapalı. Vananın açılmasını ve kapanmasını sağlayan plakanın tamamen kapalı bir hacimde çatışması sayesinde çevreye toz sızıntısı önlenmiştir. : Kaynaktı çelik konstrüksiyon veya döküm Rotor bıçaklan : Ayarlı.9 4. proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çalışmaya göre tasarlanmıştır. Sızdırmaz ÖZBİL Döner Vanaları otomatik.6 7.418 64 51 .4 7.426 87 30 FAKS : 0(312) 467 03 18 METSAN 0.2 4.) DV 200 ve DV 2S0 ölçüsünde Standart ölçüler Pnömatik hat adaptörü İsteğe bağlı Gövde VANA STANDART i K A P A S 1 T E DV200 (m â /saatj DV250 (m3/saat) ROTOR OtVftİ (DİDİ S 10 18 18 20 22 24 1.I OZBİLMAKfNA STANDART EKİPMAN İMALATI VE MÜHENDİSLİK Galvanizlenmiş kaynaklı çelik konstrüksiyon veya döküm AISI 304 Paslanmaz çeHk Özel kesitli siyah conta lastiği Çift etkili piston 5/2. Vananın tam sızdırmazlığı malzeme akışından korunmuş conta ile sağlanmıştır.1 2. Sürekli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü oiarak akmasını ve kesilmesini sağlarken hava kaçağına engel olur.8 3.2 2. Ayar ve değiştirilme imkanı veren bıçaklar sayesinde sızdırmazlık sağlanır. Kesikli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü olarak akmasını ve kesilmesini sağlar. Uygun tasarım ile tozun rulmanlara ulaşması tamamen engellenmiştir. sökülebilir Rulmanlar : SKF veya FAG Motor .5 3. TUNALI HİLMİ CADDESİ 103 /18 06700 KAVAKLIDERE / ANKARA TEL : 0(312) 428 49 U . Vanantn açık konumunda malzeme bir fiziki engelle karşılaşmadan akar.1 7.7 Kapalı.(Daha yüksek değerler için bilgi veriniz. Ayrıca vana dışından sızdırmazlık ayarı yapılmasını sağlayan düzenek mevcuttur.8 6.1 3. Sızdırmaz ÖZBİL Sürgülû Vanaları otomatik proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çatışmaya göre tasarlanmıştır.1(2.Redüktör : İthal Devir ayan : Zincir dişji He 5-25 d/d arası Bakım kapağı : Kolayca sökülebilir bakım kapağı Basınç farkı : 750 mmSS'a kadat.2 3.1 5.

4 m arası * 0. Merkez Mah. TRANSFER ve YÜKSEK BASINÇ POMPALARI Makdos. MOTORLU MİKSER KARIŞTIRICILARI Sanayii sektöründe kullanılan motorlu karıştırıcı elamanlarımız 60 d/d-500 d/d'ya kadar tank ve karıştırıcısıyla birlikte özel olarak imal edilmektedir. teflon.1 Lt' den O . başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. POMPALARIMIZIN TEKNİK ÖZELLİKLER * Kademesiz kendinden ayarlanabilir sistem. * * * * * KULLANMA SAHALARI Kullanma sulun tasfiyesinde tekstil sanayiinde Atık su anlına tesislerinde Fueloil yakma (esişlerinde Nükleer ve (ernıik santrallerde su sjîi.-'ı-'udırnıa istemlerinde * Temizlik. Üzeyir Ağa Sok. Dozaj. * O . Transfer ve yüksek basınç Pompaları 6 tip 300 çeşit ürün yelpazesiyle sanayiinin her kesiminde ihtiyaç duyulan proseslerde. * (iıda Sanayide * Kimya sanayiinde kalkı dozajında * I'ulverizasvon işlemlerimle Boya sanayiinde Meşruhat sanayiinde İlaç sanayiinde Kağıt sanayiinde Kireç sanayiinde Kazan suları (asliyesinde İçme suları tasfiyesinde Şeker fabrikalarında Olonıotik klorlama tesislerinde Dolum tesislerinde ve daha birçok iş sahalarında kullanılmaktadır. ÇOK KOMPONENTLI HİPOKLORİT DOZAJ ÜNİTESİ Çok komponentli Hipoklorit dozaj ünitelerimiz şekilde görüldüğü gibi bir veya birkaç dozaj kafasından ibarettir Alüminyum sültat Bakır sülfat gibi eriyik hazırlanmasında ve benzeri tesislerde yüzme havuzu içme suyu tesislerinin klorlanmasında kullanılabilen ünitelerimiz kullanım sahasına göre karıştıcılı olarak (0) Maxımum arasında ayarlanabilen değişken debili pistonlu diyaframlı dozaj pompalarıyla paket ünite olarak teçhiz edilmiştir. salıun ve deterjan sanayiinde. PİSTONLU ve DİYAFRAMLI DOZAJ POMPALARI Bir veya birkaç kafadan ibaret olup 0-5 Lt/h'dan 4m3/h kapasiteye kadar 0 ile maxımum arası ayarlanabilen 5 bar'dan 200 bar'a kadar yüksek verimli dozaj pompalarımız Kimyasal sıvılardan etkilenmeyecek şekilde 304-316 paslanmaz çelik.651 91 92 Fax : (0212) 651 90 85 . polipropilen malzemelerden imal edilmekte olup her türlü viskos snharı pompalıyacak niteliklere sahiptir.300 bar basınca kadar dozaj pompaları * Her türlü kimyasal maddeyi dozajlar. NOT : LÜTFEN AYRINTILI BİLGİ İÇİN BROŞÜR İSTEYİNİZ. PVC.5 . poliamid. No : 11 Yenibosna / İSTANBUL Tel. YÜKSFK BASINÇLI DONKİ POMPA Yüksek basınçlı pompalarımız pistonlu tipler olup genelde toz deterjan üretiminde basınçlı kapların testinde ve reaktörlerde kullanılmaktadır. 304-316 cRNİ ve çelik malzemeden imal edilmekte olup kendinden soğutmalı 0-100 Lt/h-10m3/h kapasiteye kadar 15 bardan maxımum 3Û0 bar karşı basınca göre dizayn edilmiştir SABİT DEBİLİ TRANSFER POMPASI Sabit debili transfer pompalarımız Kimyasal niteliklere haiz viskos sıvıların transferinde kullanılmaktadır Pompalarımız 8 bar maxımum 80m3/h kapasiteye kadar transfer edilecek sıvının kimyasal ve fiziksel yönünden etkilenmeyecek malzemelerden imal edilmektedir.DOZAJ. : (0212) 6S5 24 83 (3 hat) .

Topçular.Ş. Denet CIVATA SAN. A. 94 34140 Rami / İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : (0212) 567 67 48 (3 hat) Fax : (0212) 576 02 76 .Birikim ve deneyimin ulaştığı nokta». Kışla Cad.

364 46 76 Faks : 0 312 .tr .MALZEME VE KAYNAK TEKNOLOJİSİ S Tahribatsiz Muayene Testier. Ltd. ve San. Şih T E K K O N İLE ÇALIŞMANIZ İÇİN 5 NEDEN 0 0 0 0 0 Güvenilirlik Emniyet Hizmet kalitesi Alanında uzman kalifiye personel Modern ekipman ve donanım ADRESİMİZ Cevat Dündar Cad. Kavacıklı İş Merkezi No: 15112 OSTİM 06370 ANKARA Tel : 0 312 .354 47 97 E-mail: tekkon@turnet. r Seviye tli uzmanifk hizmetleri r Uitrasonik muayeneler r Radyografik muayeneler r Yüzey çatlak muayeneleri r Manyetik parçacık ile r SıVI penetrant ile r Girdap akımları ite muayene s Maizeme TestJeri r Makro ve mikro yapı incelemeleri r Kalan ömür analizleri ^ Kaynak Teknolojisi SLV-Berlîn Brandenburg yetkilendirmesi ife r EN 287 normuna göre kaynakçı kalifikasyon testleri r EN 288-3 normuna göre kaynak yöntem testleri onayı ir DİN 18800 Büyük Uygunluk Sertifikasyonu r Kaynak mühendisliği danışmanlık hizmetleri BASINÇLI EKİPMAN KONTROLLARI S Servis öncesi yeni ekipmanların testleri ^ Ekipmanların tamir ve modifikasyon sonrası kontrolü ~s İmalat süresince gözetim ve kontrol ^ Periyodik kontrollar HİZMET ALANLARIMIZ S Fabrikalar ® Kaynaklı imalat atölyeleri S Dökümhaneler S Enerji sanîraiları 09 Rafineriler El Boru hatları @Kimya endüstrisi HİTersaneler ElSavunma sanayi ®Tüm endüstriyel kuruluşlar TEİOII T E K K O N Teknoloji ve Kontrol Makina .Melalurf Mühendislik Tic.net.

Debi Kontrol Vanaları -— J ' K 200 serisi Plastik Elektrik Kumandalı vanalar Basınç: 0.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. 900 Serisi Otomatik ölçme vanalarıHidrometreler Basınç: 0. Açılı ve Y tipi ölçü: 3/4"-2" 70F serisi Pislik Tutucular Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. Model: Glob-Açılı Ölçü: 2"-12" 70N Serisi Lift Tipi Çekvalfler Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.5-16 kg/cm Sıcaklık: 80°C max. Model: Y Tipi Ölçü: 2"-20" 350 Serisi Kum Filtreleri için Geri Yıkama vanaları Basınç: 0. Model: ACIll-Y tipi ÖİCÜ : 2"-20" 400 Serisi < Kontrol • Vanaları Basınç: 0. Model: Açılı-Clob Ölçü: 11/2"-8" Basınç Sabitleme-Relief vanalar. ÖİCÜ: 11/2"-8" kg/cm max.. Model : Clob (Plastik) Ölçü : 3/4"-3" 700 Serisi Kontrol vanaları Basınç: 0.7-10 kg/cm 2 sıcaklık: 80°C max. Model: TE ÖİCÜ: 2"X2". ÖİCÜ: 2"-16" . Vanaeservice.tr. Darbe Hava Tahliye Vanaları (Vantuz) Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Model: Tek küreliçift küreli ÖİCÜ: 11/2"-8" önleme Vanaları.com.3"X2".3768580-3768581 Fax: 0.232.4580896 Fabrika: Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10000 Sokak NO: 18 Çiğll-İZMİR Tel: 0..3768582 E.232. Sürgülü vanalar DİN 3204-32163225 Basınç: 6-10-16-25-40 Çalpara (Swing> Tip Çekvalfler Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 120-225300°C max. Basınç Düşürücü vanalar. ŞTİ.2-10 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.raksnet. Seviye Kontrol Vanaları. Teknoloji Başarımızdır. MOdel: Y Tipi Ölçü: 2"-20" Solenoid vanalar. Merkez: 1202/1 Sokak No: 26/A-B Yenişehir-İZMİR Tel: 0. 2 Sıcaklık: 120-150-225°C Ölçü: 11/2"-10" Calcon-Pille Çalışan vanalar Calcon Sulama Kontrol Üniteleri Basınç : 0. vvoltman Tipi Turbobar Turblnli Su Sayaçları Basınç: 16 kg/cm 2 Sıcaklık: 50-90°C max. 4"X3" 2 uş DOĞUŞ VANA LTD. Pompa Kontrol Vanaları.4335943-4494669-4336011 Fax: 0. Model: Clob.mail: Dogus.232.232.7-16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.DOĞUŞ VANA Doğa ilham Kaynağımız.

000 26 24 sn. Takım Takım sayısı Değiştirme Takım değiştirme süresi Tezgah ağırlığı . 12.000 AC30 40 19.İstanbul Tel.000 7.000 22 40 1. 50 Takım koniği çektirmesi Mas 2 tipi Ot.000 ir ! ! 111 | 11 1 ifHB IHHB M-V5C Dik İş. Mertozl 500 x 500 650 650 650 40.000 24. min 1 kW 650 30. mm/min.000 787 4 80-8.250 700 mm mm/min. Takım mili koniği Takım sayısı Takım değiştirme süresi No.650 Hareketler Y ekseni Z ekseni 1.ıvıı A MITSUBISHI CNC TAKIM TEZGAHLARI Dik İşleme Merkezi Yatay İşleme Merkezi Hassas Dik Freze Tezgahı Yatay Delik İşleme Tezgahı Cok Milli Otomatik Tezgalı Silindink Taşlama Tezgahı Dişli Azdırma Tezgahı Dişli Planyalama Tezgahı Dişli Raspalama Tezgahı Dişli Taşlama Tezgahı Dişli Merkezî Esnek İmalat Tezgahı M-H5B Yatay İş. 40 Takım koniği çektirmesi Mas 1 tipi M-V-70E DİK İşleme Merkezi 700 x 1.com No.000 M-H80E Yatay İşleme Merkezi 800 x 800 1.000 35-6. Merkezi Tabla çalışma alanı X ekseni Hareketler Y ekseni Z ekseni Hızlı Hareketler X ve Y ekseni Z ekseni r JIB Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü 30 dk.250 1.5 5.3 11. 150/03 34150 Bayrampaşa .000 20.000 60-6.: (0212) 577 18 40 .567 88 98 99 Fax:(0212)567 84 77 e-mail: tormaksan@super online.000 850 1.300 M-V5C Dik İşleme Merkezi X ve Y ekseni Hızlı Hareketler Z ekseni Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü Takım mili koniği tormaksan Takım Tezgahlan Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi _TÜRKİYE DİSTRİBÜTÖRÜ Abdi İpekçi Caddesi Özel İdare İş Merkezi No.000 120-12.000 510 x 1.000 800 mm mm/min. mm/min. min' kW 31.5 18 1.5 510 460 30.

Otomatik Kaynak Ekipmanları. No: 8 DUDULLU / İSTANBUL Tel : (216) 364 32 52 Fax : (216) 364 54 24 FABRİKALAR : İngiltere. G.-. ABD.P.En büyük üreticiden 2 O tipte 15O-65O A M P E R DİZELLİ KAYNAK JENERATÖRLERİ Özlü Kaynak Telleri. Sok. Hindistan t *. İmes Sanayi Sitesi E Blok 502.! . Fransa. Afrika. Malezya. Enjeksiyon Sistemleri İmalatçısı Welding Alloys İ J. Limited Şti.

Broşür Seviye Şalterleri P2 .Broşür Termostatlar N2 .tr T1 .com E-mail:sms@orion.Broşür T2 . Şerifali.Broşür Sıcaklık Göstergeleri • Z1 . işaretlenen broşürleri istiyorum.Broşür Manyetik. Ultrasonik ve Orfis plakalı Debimetreler V\ S1 .Broşür Basınç Sensörleri S6 .Broşür . Adı Soyadı Bölümü Görevi Şirket Adı P1 .Broşür Seviye Göstergeleri [ 1 P3-Broşür Valflar ve Yardımcı Malzemeler (Fittingsler) Adres Şehir Posta Kodu Telefon / Fax N1 . i S2 . Şti.Broşür Kontrol Cihazları I LTD. S4 .Debimetreler ve Göstergeler Düşük Hacim Şamandıra Tip Debimetreler ve Göstergeler ve Göstergeler Dilli Debimetreler DEBİ BASINÇ SEVİYE SICAKLIK ölçme izleme kontrol I 1». Dudullu / İSTANBUL Tel: (0-216) 415 65 40 (3 hat) Fax: (0-216) 364 22 52 Mağaza: (0-212) 251 44 54-55 Fax:(0-212) 251 44 55 http://www. Kalorimetik. 2.Broşür Basınç Göstergeleri Bütün broşürleri kapsayan komple katalog istiyorum.Broşür Basınç Şalterleri Fax (0216)364 22 52 (0212)251 44 55 lütfen hemen faxlayınız. Burhan Sokak No: 50 81260 Y.Broşür Pervaneli Debimetreler ve Göstergeler I S3-Broşür Akış Göstergeleri Lütfen ilgilendiğiniz broşürleri aşağıda belirtiniz. Ücretsiz broşür için bu sayfayı J S5 . 0** . Sanayi Malzemeleri Üretim ve Satışı Ltd.tork. ŞTİ.Broşür Z2 . net.sms.

Geliştirilmiş sistemler.3 Kat 2 Daire 6 81190 Altunizade-Uskudar /İSTANBUL Tel:(0216) 492 40 42 (5hat) Fax:(0216) 492 40 47 FISHER ROSEMOUNT Managing The Process Better. Tamamıyla entegre edilmiş bu grup endüstrinin yeni isteklerini cevaplamaya hazırdır.. yüklenen dokümanların çıktısını sağlar.Başaran .İş Merkezi No. kütlesel ve hacimsel akışmetre kalibrasyonu olarak tasarlanmıştır. . * * * * * * * Proje mühendisliği Proje yönetimi Proje sağlamak (desteği) Muhasebe kontrolü Üretim Resmi onaylar Start-up ve teknik destek Tamamıyla entegre edilmiş ölçüm sistemleri. spesifik uygulama gereksimlerine göre dizayn edilir ve Petrol endüstrisinin hassasiyet standartlarında ve yüksek kalitesinde üretilir. envanter yönetimini. FISHER ROSEMOUNT TÜRKİYE Kısıklı Cad. custody-transfer operasyonlarında doğru akış ölçümleri ve uluslararası istekleri cevaplamak için. Back Pressure Valve Fisher-Rosemount'ın Petrol Grubu. endüstrinin yeni istekleriyle buluşmaktadır.HSHER-ROSEMOUNT PETROLEUM Air Eliminator/ Basket Strainer (Optional) S&W Probea Sample Probe Sample Pot To pipeline or ontd transport truck. Terminal otomasyon sistemleri tablolamayı.

doğa çağdaş sistemlerin koruyuculuğunda yeşil kalır. Doğa dostu kuruluşunuzu 21.Sanayi tesislerinizde 2 1 . Ş AYGAZ Bilgi almak için: Aygaz Danışma Hattı: 0800 211 40 70 . Aygaz'ın dört mevsim sürekli ikmal ve bakım garantisi ile sunulan Aygaz Dökme LPG kadar yakın ve uzak çevresi temiz kalır. Aygaz Dökme LPG tesisinizde prosesi iyileştirir. öteki eliyle geri alır. zamandan kaybettiren. yüzyılın enerjisi: Aygaz Dökme LPG Sanayi tesisleri ekonomiye hizmetin Aygaz Dökme LPG kuruluşun ı kazan dairesinden bacasına unsurlarıdır. Ancak isleri aksatan. kullanımı zor yakıtlarla hizmet veren bir tesis bir eliyle verdiğini. Ekonomi çağdaş sistemlerle ilerler. ürün kalitesini artırır. Aygaz Dökme LPG'nin kullanım kolaylığı ve pratikliği iş gücünden ve yakıttan tasarruf etmenizi sağlar. yüzyıla tertemiz f> . Kısacası çağdaş Aygaz Dökme LPG Sistemi tesisinizin yüz akıdır.

Dünyadaki en ileri teknolojiyi zamanında yakalayabilmeniz ve en uygun. 2. ve Tic.464 31 87 . 81062 Sahrayıcedit/İstanbul ile ulaştıracağız. P. Tamir bakım kaynağı konusunda danışmanlık. Tamir Bakım kaynağı konusunda 90 yıldır Dünya'yı peşinden sürükleyen bu profesyonel hizmet anlayışının ana kuralı. Bu yeniden yapılanma sizleri yepyeni bir hizmet anlayışı ile tanıştıracak. ihtiyacınız sadece Castolin Ltd. ve yetkili bayileri tarafından karşılanacaktır. Kısa bir süre içerisinde yaygınlaşacak yetkili Castolin atölyeleri Castolin Ltd. müşteri güveni ve müşteri mutluluğu.216) 463 45 01 . Şti. etkin servis ve üstün kaliteli Castolin ürünlerine Tel. Ltd. Artık sizlere.216) 463 45 02 . dünya çapındaki profesyonel hizmet ve kalite anlayışımızı doğrudan kendi firmamız olan Castolin Ltd. en düşük maliyetle masraflarınızı kâra dönüştürebilmeniz için hizmetinizdeyiz. Şti.88 Faks: (0. Türkiye'de Castolin + Eutectic yeniden yapılanıyor.K. sorumluluğunda sizlere hizmet verecektir. Castolin Kaynak San. : (0. Şti. Şti.Merhaba Türkiye! Castolin Eutectic Eutectic Castolin Sizlere güzel bir haberimiz var.

567 93 83 .35 V l l l l k Tecrübe! Firmamız 23.000 m2 yeni fabrikamızda modern tezgahlarda seri üretim yapmaktadır.000 m2 alan üzerinde 5. Redüktörlerimizde motor hariç 1 yıl garantimiz vardır. Km.886 50 44 Fax: 886 54 57 . Firmalar istedikleri anda Firmamız veya Türkiye genelinde geniş bayilik teşkilatlarımızdan gerekli bilgi ve taleplerini bulabilirler. Merkez/Centre : Maltepe Gümüşsüyü Caddesi Bestekar Medeni Aziz Efendi Sok.Ş. Redüktörlerimiz 0.5 devirden 625 devire kadar Motorlu ve motorsuz.567 45 07 Fax: (90-1) 567 99 75 Fabrika/Factory: Beylikdüzü Hadımköy Yolu Kıraç Köyü Mevkii 1. YILMAZ REDUKTORA. BÜYÜKÇEKMECE / İSTANBUL / TURKEY Telephone: 886 50 43 . seri ve standart olarak üretilmektedir. No:54 TOPKAPI / İSTANBUL ' TURKEY Telephone : (90-1) 567 93 82 .25 Kw'dan 250 Kw'a 1.

Sahip olmak istediğiniz ileri teknoloji ile üretilmiş komple ısıtma sistemleri Kanthal tarafından size tek bir adresten sunulmaktadır Değişik sıcaklıklardaki farklı fınn atmosferlerinde. gaz ve elektrik ısıtmalı APMRadyant Tüpler fınnlar için farklı APM radyant/tüp Gazlı ve elektrikli ısıtma sistemleri ısıtma sistemi uygulamaları ile kullanıcılara daha da yakın. bazlı elektrikli ısıtma elemanlan.. Kanthal. MoSiO.. 1300 °C sıcaklıklarında çalışan laboratuar ve endüstriyel fırınlar için yataklanmış ve/veya serbest ışıma ile çalışan elektrikli ısıtma ve vakum altında şekillendirilmiş seramik fiber izolasyon modülleri. 1400 t eleman sıcaklıklanna kadar çalışan tüm fırınlarda Kanthal tarafından üretilen kullanıma hazır FeCrAI / NİCr esaslı tel ve şerit metalik elemanlar. koruyucu tüp gerektirmeksizin direkt olarak Endüstriyel ve laboratuar tipi fınnlar için 1900 'C sıcaklıklarına kadar çalışan kullanılabilirler. için toz metalürjisi ve ekstrüzyon ile üretilmiş max. KANTHAL. Süper Elemanlar Kanthal Süper Çeşitli boyut ve formlara sahip Kanthal Süper elemanlan ile endüstriyel ve laboratuar fırınlarında en yüksek verimi yıllar boyu sağlayabilirsiniz. geniş bilgi birikimi ve teknik donanıma sahip genç kadrosuyla Türkiye' de de sürdürmekten kıvanç duyar. Komple Isı Ünitesi . endüstriyel ve laboratuar fırınlarının ısıtma sistemlerinde 60 yılı aşkın dünya çapındaki liderliğini. Superthal Metalik Elemanlar FıbrothaJ Max.Tüm Gereksinimleriniz Tek Adresten!. 1550 °C eleman sıcaklıklarına kadar çalışan Kanthal Süper ısıtıcı elemanı ile entegre edilmiş seramik fiber izolasyonlu ısıtma modülleri.125O 'C çalışma sıcaklıklanna uygun FeCrAI bazlı radyant/koruyucu tüp sistemleri.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful