ÎOmeUcd

K.B.S.B.

KOMPAKT BUHAR JENERATÖRLERİ (Motorin / Fuel-Oil / Doğal gaz / LPG yakar)
Elektrik, su, yakıt ve baca bağlantılarını yapın, basın şaltere. hizmete!... Az yer kaplar. Otomatik ve emniyetli çalışır. Ard arda gelen emniyet sistemlerine sahiptir. Fazla bilgi, bakım ve gözetim gerektirmeden çalışır. Çok kısa zamanda, ekonomik buhar üretir. Yıllardır yüzlerce çalışan örneği ile kendini kanıtlamıştır.
Kompakt Buhar Jeneratörü

TİPK-BJ

JeSrû + " i t +
ÜNİVCRSAL

, Su _ ~r Filtresi ~~

P* Mkümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 • ^ B ö l g m l

SÜPER
Endüstride, hizmet sektöründe ve konutlarda; ufak hacimde süratle bol sıcak su üretir. Büyük kapasitede sıcak su ihtiyacı olan yerler için imal edilenler bile az yer kaplar. Paslanmaya dayanıklı ve Hijyeniktir. Aynı Boylerde; kalorifer, buhar, kızgın su, kızgın yağ ile ısıtma yapılabilir. Boyler, düşey veya yatay konumda monte Sökülüp temizlenmesi veya ısıtıcının değiştirilmesi olanağı vardır. Isıtıcı düz boru şeklinde olup (Spiral şekilli veya kıvrık boru şeklinde olmadığından) kıvırma esnasında boru et kalınlığında incelme meydana gelmez.
Fabrika:

TIP U-SB

Merkez:

ÜNİVERSAL MAKİNA VE ISI SANAYİ TİC.A.Ş.
Pik Dökümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 İkitelli Organize Sanayi Bölgesi İkitelli - İSTANBUL

Kozyatağı Yolu Sokak Güneş Ap. 26/1 Üst Bostancı/İSTANBUL Tel. (0216) 372 77 53 - 380 40 17 - 330 77 90 - 445 39 46 Fax (0216) 416 30 00

ı Kayna j J .Birleşik Oksijen Sanayi BOS A. beklentilerinizin yet karşılandığından emin misiniz ? £ r.\\ vV' ! Daha teiniz bir kaynak elde edüebfflr i 't» ! Daha sağlam bir kaynak yapılabî ir ! Daha az sıçrama sağlanabilir mi: ! Enerjiden tasarruf edilebilir mi ? ! Kaynak teliiden tasarruf edilebilir ratf ! Daha iyi nttfuziyet sağlanabiür m ? i İhtiyaç duyulduğunda uzman kadre» I çözümleniyor mu ? | : •.KOCAELİ Telefon • 0 (262) 751 01 00 (10 Hat) Ön • 0 (262) 7S1 01 IS ISO 9002 RVVTÜV . ARGOS Gaz siparişi verirken.Ş. « ¥ Dikişi tafefil •:'8 Kaliteli Kaynak Dikişi Eğer çalıştığınız firma yukarıdaki sorulara ivet diyemiyorsa. firma ile çalışmaya başlamanin zamanı değil KOG Gebze Organze Sanayi Bölgesi PK 80 < j l * M 3 e t « e .

284 .TÜRKİYE 222 71 90 .IGAS EOUıPMENT Made in ITALY /REGÜLATÖR BRC LPC LPG DÖHÜSÜM :5 NO: 282 .

ADANA Tel: 0(322) 332 90 41 / Pbx Fax: 0(322) 332 96 63 Pazarlama Merkezi: Kore Şehitleri Cad. 72/2 06680 Bakanlıklar .ANKARA Tel: 0(312) 417 76 84 .21.ACompAir Drucklufttechnik DEMAG Sarmak Maklna Fabrikalarında Compair Demag lisansı ile üretilen elektrikli vidalı sabit hava kompresörleri Türkiye Sanayiinin hizmetinde (1.273 17 20 ..266 44 30 Fax: 0(212) 266 52 51 e-mail: sarmak@superonline.5 . 7. Uzun yılların getirdiği deneyim Sarmak Pistonlu Kompresörleri. Hümeyra Is Merkezi NO:148/303 35220 Alsancak . 150 It/dak. piston deplasmanı (1.6750 It/dak.İZMİR Tel: 0(232) 463 75 39 Fax: 0(232) 463 85 23 t hrmak hkina .. hava kurutucuları ve çeşitli basınçlı hava aksesuarları. . Sarmak servis ve yedek parça güvencesi ile cağdas çözüm. vidalı ve pistonlu kompresörler.25 bar'da sanayi. seyyar.5 mVdak. Genel Merkez/Fabrika: İstasyon Cad.2 mVdak.5 -10 bar basınç). belediye hizmetlerinde Compair Demag kalitesi.İSTANBUL Tel: 0(212) 272 06 28 . Çimento nakil ve yüksek basınç kompresörleri. madencilik.40 HP) 3 . (360 cfm) Diğer kapasiteler için sipariş kabul edilir. Sabit. 2.6 mVdak. inşaat ve müteahhitlik. Mehmet Gönene Sok. atölye.418 16 01 Fax: 0(312) 418 16 01 İzmir şubesi: Kıbrıs Şehitleri Cad. Kompresör Pompa sanayi ve Ticaret A.com Ankara şubesi: Tunus Cad.ş. (71 cfm) -10. No:86 01340 İncirlik . 11 KW . 132 KW debi.0 mVdak. 'akina Basınçlı havada güven. Aydagül iş Merkezi No: 6 Kat: 3 80300 Zincirlikuyu .

ARALIK 1998 • Sayı : 467 DECEMBER 1998 • No : 467 İÇİNDEKİLER • CONTENTS MAKALELER JL / KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ / Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ile cilt sağlığı için zararlı etkileri ve neden olan hastalıklar ve ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir.A. •. şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir.C. yazı başlığının Ingilizcesi. yazıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir. Caner BATIGÜN J KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER / Bu makalede. CİLDİN YAZILARI KSB Arka İç Kapak ALARKO Arka Kapak Yayım Koşullan : Yazılar daktilo ile iki satır aralıkta iki kopya yazılmış olarak.S. (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde birbirini izleyen sayılarda yayımlanabileceği düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir. • Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına. uzmanların önerdiği ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. The New Generation VVelding Power Sources: Inverters Kutsal TÜLBENTÇİ. adresleri ve telefon numaralan ile birlikte Dergi Yönetim Yeri Adresi'ne gönderilmelidir. — : 2-A MÜHENDİSLİK SARMAK BURGMANN •. • Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir. çevirilerden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir. Yazıların Değerlendirilmesi: Dergiye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir. yazarın kısa özgeçmişi. • Yazılarda SI birimleri kullanılmalı. 14 FİRMALARDAN HABERLER 15 KURUMLARDAN HABERLER 22 26 44 46 BİR GÖRÜŞ BİLGİSAYAR DÜNYASI KAYNAK ATÖLYEDEN 39.O. • Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir. Uzmanların yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek. . kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. • Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı. The Positive Effects of the Autodarkening VVelding Filters on the Welder's Eye & Skin Safety Bahadır GÜLBAHAR İLAN SAYFALARI DİZİNİ UNİVERSAL B. Erdinç KALUÇ AYIN DOSYALARI 11 YENİ ÜRÜNLER 13 KONGRE-SEMPOZYUM HAB. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan invertertürü kaynak akım üreteçleri incelenmiştir. Bu düzeltmelerin yazar tarafından yapılması durumunda yazı yayımlanabilecektir. herhangibir toplantıda tebliğ olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir. • Yazılar başka bir sürekli yayın organında yayımlanmış olmamalı. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. 70-100 sözcükten oluşan Türkçe ve İngilizce özeti. Training and Oualification of VVelding Personel With Respect Ouality Assrance Systems Zafer FİÜZ. TEKKON ÖZBİL MAKİNA—— MAKDOSDENET CİVATA TEKKON DOĞUŞ VANA TORMAKSAN WELDINGALLOYSSMS FİSHER ROSEMOUNTAYGAZ CASTOLİN KANTHAL UNİVERSAL Ön İç Kapak -. PETNİZ İZOCAM E.— YILMAZ REDÜKTÖFİ— -1 -2 -3 -4 -7 -e -10 -51 -52 -53 -54 -55 -56 -57 -58 -59 -60 -61 -62 -63 -64 < 3 % # KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK / Bu yazıda.

üniversite-sanayi ortak çalışmalarının ne düzeyde olduğunu tartışmak.Publlshing Board Anıl KAREL Devrim Erinç ASLAN Utku TÜZÜNER Engin AYKOL Ezgi GÜNAY Ersoy BEY Burak YELKEN Okay DOĞUTEPE Yayın Sekreteri Publishing Coordinator Nilgün KARAKÜÇÜK Teknik Sorumlu Technical Manager Mehmet AYDIN İlan Sorumlusu Advertising Representative Ayten YILDIZ Nuray ERHAN (istanbul) Komisyon İlişkileri Redactor Şehnaz KAPLAN KARACA Dizgi Type Setting Muazzez POLAT (MMO) Baskı Printed by Cem Web Ofset / Tel (0-312) 385 37 17 TMMOB Makina Mühendisleri Yayın Organı olan Mühendis ve Makina Dergisi TMMOB'ye bağlı Odaların üyelerine. Geleneksel olarak yılda 2 kez yayınlanan Kaynak Özel sayımızın bu baskısı ile karşınızda olmaktan mutluluk duyuyoruz. sağlık ve başarı diliyor. Geleneksel hale getirilmekte olan bir başka etkinliğimiz de "Kaynak Tekniği Ulusal Kongre ve Sergileridir. Ulusal Kongresi ve Sergisi'ni gerçekleştirmiştir. mühendislik eğitimi yapan öğrenci.mmo.tr http://www. ülkemiz dahilinde kaynakla ilgili ulusal bir örgütlenmenin gerekliliği ve bunun nasıl olması konusunu tartışmaya açmak amacıyla 13-15 Kasım 1997 tarihleri arasında Kaynak Teknolojisi I. yeni Kaynak Özel sayıları ile sizlerle buluşmak üzere hoşçakalm diyoruz.ANKARA Tel: (0-312) 231 31 59 Fax: (0-312) 231 31 65 E-mail: mmo@mmo. araştırma ve öğretim görevlilerine yıllık abone bedeli -özel sayılar dahil. Kaynak Özel sayısı için tüm üyelerimizden beklediğimiz ve büyük oranda gördüğümüz desteğin. yılını tamamlamış bulunmaktadır. Sizlere yeni yılda mutluluk. Saygılarımızla Mühendis ve Makina Yayın Kurulu .si düzenlenecek olan bu etkinliğin hazırlık çalışmaları da Odamız Kaynak Tekniği komisyonunun önderliğinde sürdürülmektedir.org. 5.- O nbirincisini çıkartmış olduğumuz Kaynak Özel sayımız. 1999 yılı Kasım ayında 2.karşılığında gönderilmektedir. aynı şekilde Kongre ve Sempozyum için de gösterileceğini umuyoruz. Odamız bugüne kadar başarıyla sürdürdüğü çalışmalarından kazandığı deneyim ve birikimi kaynak teknolojisi alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlarla paylaşmak.org.Head Office Sümer Sokak 36/1-A Demirtepe . Dergimize abone olabilmek ve daha detaylı bilgi alabilmek için yukarıda verilmiş olan adresimize başvurabilir ya da telefon ve faksla bilgi alabilirsiniz. Değerli Okuyucularımız.tr MMO Adına Sahibi Publisher Mehmet SOĞANCI Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Managing Editör Ali Ekber ÇAKAR Yayın Kurulu .MÜHENDISÜFMAKINA TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AYLIK YAYIN ORGANI Aralık / December 1998 Cilt/Vol:39 Sayı / N o : 467 Yönetim Yeri .

Şti.bağlantılar. güç santralları ve gaz türbinlerinde en iyi kanal bağlantılarıdır. Güvenli KE-Burgmann kompansatörleri: Ne tür çalışma koşullar olursa olsun. ve uygun servisi ile (dünya çapında sorun avcısı) bir dosttan ve bir uzmandan beklenen güvenilirliği sağlar. daha uzun sürelidir. çevre BURGMANN BURGMANN ENDÜSTRİYEL SIZDIRMAZLIK San. Güvenilir bağlantılar başlatmak için bizi arayın. KE-Burgmann kompansatörleri milyonlarca çalışma saatinin deneyimiyle dünyada en başarılılar arasındadır. 9 TR-81260 Ümraniye/istanbul Tel. ekonomi ve çevreye karşı sorumluluksözkonusu olduğunda. Ve Tic. n rn o A nn n-ı nr . No.: 0 2164203700-5 Hat. ISO 9001'den onaylı kalite bel- gesi. emniyet. Yukarı Dudullu imes Yanı Gamak Sapağı Kuru Sok. Ltd.

Filtreleme. LTD. Fab. ŞTI.Ş. : Fatih Mh. Gaz alma 100 Ton/h.Doğal Gaz yakıtlı buhar santralı 2 x 8 ton/h. Kat No: 629 PETMAK PETNİZ MAKİNA SANAYİ A.220 60 25 221 58 57 . İmalat Haramidere Sanayi Sitesi Anbarlı/lstanbul 690 43 52 . Yumuşatma. 8 ATÜ ve Su hazırlama grubu: Basınçlandırma. DOĞAL GAZ ve SIVI YAKITLI ISI SANTRALLARI TOZ KÖMÜR YAKILABİLEN TAM OTOMATİK HAREKETLİ IZGARALI ÖN OCAK ve İÇ OCAKLI SİSTEMLER KIZGIN YAĞ KAZANLARI BUHAR JENERATÖRLERİ BASINÇLI KAPLAR PETNIZ ISI SAN ve TIC. Suyoluüstü No:9 Esenyurt/İSTANBUL Tel Tel : 620 17 14 Pbx Faks : 596 74 89 Tel Faks : 220 60 47-220 60 25 Faks: 221 58 57 Büro : Perpa İş Merkezi 6.

AMA GÜRÜLTÜSÜ BİR TÜRLÜ ÖNLENEMİYOR. lintnn »ııini. EĞİTİM KURUMLARI.İzocam Prefabrik Klima Kanalı İŞ VE TİCARET MERKEZLERİ. DANIŞMA MERKEZLERİ •İSTANBUL Tel (212) 275 72 22 (S hal) Faks {2)2} 266 97 69 »ANKARA Tel (312) 418 66 67-418 30 32 Fois (3121425 05 15 •İZMİR Tel (232) 484 57 85. EPS «e XPS irinlen. ÜSTELİK GÜVENLİ VE BENZERLERİNDEN %AO DAHA EKONOMİK! İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI nın 'Çok hafiftir. • Çok ekonomiktir. • Yangına karşı güvenliği artırır. İZOCAM'IN YENİ ÜRÜNÜ İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI. redüksiyon. üstün özellikleri: • Kolay kesilir ve monte edilir.484 31 78 Faks (232) 489 00 52 'ADANA Tel 1322) 352 29 80 Faks (322\ 352 02 54 «BURSA Tel (224) 253 95 35 Faks \22A) 255 60 13 •ELAZIĞ Tel [424) 218 66 00 Faks (424) 233 19 96 «ERZURUM fe| (442) 235 69 76/77 IZOCAM ı^agı.Ş. • Kanal kesiti her türlü ebatta yapılabilir. İZOCAM TİCARET VE SANAYİ A. t e ı m i . omega ve dirsek teşkili kolay uygulanır.tr . toifinı inleri. ISI İZOLASYONUYLA ÇALIŞMA PERFORMANSINI ARTIRIYOR. Faks (442) 235 59 78 «ANTALYA Tel (242) 241 19 50 Faks (242) 242 39 84 »GAZİANTEP Tel (342) 233 97 00 Faks (342) 233 97 00 ÜCRETSİZ DANIŞMA HATTI O 8 0 0 211 43 86 Internet adresi: www. EĞLENCE SİTELERİ. • Her türlü menfez ve bağlantılar kolay gerçekleştirilir. TSEMSO tOO: Mile Siıtıni'ıe sahip leıiılıra'e i r e * . SAĞLADIĞI MÜKEMMEL SES İZOLASYONUYLA KLİMA GÜRÜLTÜSÜNÜ ÖNLÜYOR. pantolon..com. 1S( Sınndın U)|»l<k 1 i'ıeu.ipliı. BUGÜN KLİMA HER YERDE KULLANILIYOR. KÜLTÜR TESİSLERİ.. • Kanal ve kesit değişmeleri. e Siitni'M tabif KMİtidr weliS>.izocam.

a/tcu/t ut I (JWfîî!İifl m t i 'UtJLI n p TOS*. DAĞITIM: LMAS MAKINA SANAYİ A.A. Tarihimizin en önemli mekânlarından Ippkapı Sarayı da artılJE. 'p.C. .R^|EHA Kazanları ve £ -*'': 6. Bundan sonrajSaray'ı kışın bile I sıciiç günler bekliyor.C. Isı Ürünleri ile ısıtılıyor.A..

509 VVestan Ridge Dr. PA 19508 (800) 774-8622 VVebsite: www. Box 1657 Blue Springs. Detaylar için web sayfamızı görünüz. II 60563 (800) 535-0135 Hazırlayan. düşük voltajlı ve yüksek akımlı altı adet çıktı sunar. Garip Şekilli Parçaları Kaldırma. Buna ek olarak COOPERHEAT ayrıca Cooperknit adında hava geçirmez kaynak örtüsü de sağlamaktadır. Kontrol ve süreklilikle birlikte tam kaynak yönetimini içermektedir. aralayıcılar (spacers). Hızlı. NJ 08854 (732)981-0800 Fak: (732) 981-0850 Kaynak Bilgisayar Programı (Software) Kaynak Pro-write (Welding Prowrite) ASME kodlarına uygun VVPS'ler. Computer Engineering P. Naperville. montaj. Melih Ş/lliiN FMS Nurol ıA/ay Povver Source 6. doldurucu metal ve PWHT verilerini ihtiva eden geniş bir veri tabanına sahiptir. doğru: zaman ve para tasarrufu sağlar. Yük kaldırma problemlerinin çözümü için mühendislik çalışmaları. Hızlı. ITNAC Corporation 3 Riga Lane Birdsboro. açılı bloklar (angles) ve dayamaları tanıtmaktadır. işleme.YENİ ÜRÜNLER Kaynak İçin Modüler Bağlama: Basit. ITNAC'ın ürünleri 5:1 oranında bir güvenlik katsayısı sağlamaktadır. MO 64013 Büyük. Mühendis ve Makina .itnac. buna ek olarak dindirmeli (overlay) ve sertyüzey (hardfoce) kaynağı. İndirme. basit. iş parçasının sıcaklığını hassas olarak kontrol altında tutan. Altı elektronik sıcaklık kontrol edici ile birlikte coopermaster sıcaklık ayarnoktası programlayıcısı operatöre manuel veya otomatik olarak ısıtma prosesini kontrol etme imkanı verir. Bluco Corp.Yollu Güç Kaynağı Doğru ısıl işlemin anahtarı olan sıcaktı hassas kontrol edebilme yeteneği. Ocak 1998 sayısından alınmıştır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 11 . Üç boyutlu (3-D) veri tabanı. Ekonomik Demmeler Sistemi beş kenarlı tabla ve değişik boylarda kelepçeler (clamps) ile bloklar.O. Karmaşık fikstürler birkaç saatte. Cooperheat 1021 Centennial Avenue Piscatavvay. Ücretsiz tanıtım diski mevcuttur. bağımsız kontrollü.com 100 Ibs'den 100 ton'a kadar parçaların kaynak. başlatıcı paketler ve eğitim filmleri de mevcuttur. COOPERHEAT 6Yollu kontrol konsolu. Hızlı yapılması gereken herhangi bir iş için çok idealdir. En zor uygulamaların karşılanmasındaki ergonomik sistemlerde uzmanlık. PQR'lar ve WPQ'lar yaratmaya yardımcı olur. Çevirme (816) 228-2976 Fax: (816) 228-0680 VVebsite: www. basit olanları ise birkaç dakikada hazır edilebilmektedir.com "WELDING MARKETPLACE" Dergisinin. Ana metal. Bu da ANSİ B30. Ağır.computereng. Birçok prosesi desteklemektedir. kaldırma ve yüklemesi.20 standartları ve NEMA 4 elektrik sınıflandırmasına uygundur ve özel bir performans garantioi sunmaktadır.

O.com VVebsite: www. <• YENİ * • • • ÜRÜNLER Boru Ucu Konikleştirme Makinası Yeni genişletilmiş bir formatta güncel hale getirilmiş bir katalog H&M Boru Konikleştirme Makina Şirketi tarafından sağlanmakitadır.. P. portatif boru kesme ve konikleştirme makinalarının ve aksesuvarlarının fotoğraf ve tanıtımını içermektedir. alev makinasını.Cilt : 39 Sayı : 467 . H&M Pipe Beveling Machine Co. Yeni eklenen güçle birlikte hafif ağırlık ve taşınabilirlik. H&M'nin yeni ürünleri olan Pipe-End-Prep Lathe 400 ve 800 ve APC-16 ayarlanabilir boru kelepçesini de içermektedir. Bernard DovaTech Ltd. Yeni dizayn kullanım ömrünü oldukça arttırıyor. Kesme derinliği 13/ 16 ' e kadar ayarlanabilmektedir. MI 48353 (810) 632-5400 Fax: (810)632-6640 Yeni Seri Otomatik MIG Tabancaları DovaTech tarafından tanıtılan 600 Amperlik su soğutmalı otomatik MIG tabancaları ağır işlerdeki otomatik MIG operasyonlarında kullanılacak.. Makinalarda ucuz standart carbide insertler içeren frezleme tipi kesiciler kullanılmaktadır.. kafayı ve iğneyi doğrudan (sadece AWS modelinde) soğutuyor. Daha fazla bilgi için H&M ile irtibata geçiniz. OK 74120-2417 (918) 582-9984 Fax: (918) 582-9989 E-mail: info@hmpipe. Inc. Inc. Box 667 Beecher. kararan cama sahip olan Speedglass kaynak maskeleri sayesinde daha yüksek kaliteli kaynaklar. Yüksek hassasiyetli pahlar için zemin modelleri ve bench modellerini de içeren bir çok model arasından seçim yapabilme imkanı. 311 East Third Street Tulsa. Çift devirli su akışı. Buna ilaveten.com Plaka Kenarı Pah Açıcılar Bevel-Mill plaka pah kırıcıları kaynak operasyonları için hızla ve temiz ağızlar açarlar. Gedik Üretim ve Pazarlama Tel: (0. Yeni seri. 15 ila 45 derece arasında değişebilen açılar mevcuttur.216) 378 21 24 12 • Mühendis ve Makina .216) 378 50 00 Faks: (0. üretim ve daha iyi göz ve yüz koruması elde ediliyor. 1/2" artan büyüklükte alev gövdeleri ve değişik biçimleriyla uygulama gereksinimlerini tam olarak karşılayabiliyor. İL 60401 (800) 323-8768 Göz Güvenliğinde Speedglas Kaynak Maskeleri Kaynak arkı tutuştuğunda otomatik olarak.'r. Corning Road. Heck Industries.hmpipe.-. 449 W.. 16 sayfalık katalog H&M'nin tüm yüksek kaliteli.-'. Box 425 Hartland. Maskelere tane lava ünitesi eklenerek kaynak duman ve partikülleri kaynakçının yüz ve ciğerlerinden uzak tutacak şekilde maske içinde tane veya filtre edilmiş hava akımı sağlanıyor..

belgelendirmesi ve yeniden belgelendirme ile ilgili olarak ülkemizde yürütülen çalışmalar • EWF (Avrupa Kaynak Federasyonu).KONGRE . ULUSAL KONGRESİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR Makina Mühendisleri Odası uzmanlık ve çalışma alanlarından biri olan "Kaynak Mühendisliği" kaynaklı imalat. Ulusal Kongresi ve Sergisi gerçekleştirilmiştir. Tafci SAHAN Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL izzet TÜRKOCAĞI Mehmet ÖZSAKARYA Zeki YAZICI Ahmet CERAN Hasan ESEN Şahismail YUSUMUT Cemal MERAN İbrahim ÖZÇAKIR Tufan TELATAR Murat AYDIN Nejdet KURNAZ MMO MMO MMO Ankara Şube Ankara Şube Ankara Şube istanbul Şube İzmir Şube Bursa Şube Konya Şube Diyarbakır Şube Diyarbakır Şube Denizli Şube Eskişehir Şube Zonguldak Şube Trabzon Şube Samsun Şube KONGRE YÜRÜTME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER i. Ulusal Kongeresi ile tartışılmaya başlanan "Ulusal Örgütlülük" konusunun netleştirilmesi ve Kaynak Teknolojisi alanında bilgi ve deneyim aktarımı amacıyla12-13 Kasım 1999 tarihlerinde Kaynak Teknolojisi II. Bildiri Konuları • Kaynak Teknolojisi alanındaki yenilikler. belgelendirme alanında dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte örgütlenme çalışmaları sürdürülmüştür.tr Mühendis ve Makina . yeni uygulamalar. Mühendis ve Makina Dergisi Kaynak Ö2el sayıları çıkararak ve Avrupa Kaynak Mühendisliği programının organizasyonunda yer alarak sürdürmüştür.SEMPOZYUM HABERLERİ Hazırlayan: Nilm KARAKÜÇÜK MMO Genel Merkezi KAYNAK TEKNOLOJİSİ U. Geçen iki yıl içerisinde uluslararası platformda Türkiye'yi temsil ederek özellikle eğitim.mmo. Kaynak Teknolojisi I. • Endüstrimiz tarafından yararlanılabilecek araştırma konuları. Bütün bu çalışmalar sonucu edinilen birikim ve deneyim sonucu 13-15 Kasım 1997 tarihinde "Kaynak Teknolojisi I. • Zor malzemelerin kaynak edilebilirliği • Kaynak Tekniği ekipmanı. Özgür AKÇAM (Metalurji-Kaynak Mühendisi) Zeynep KAHRAMAN YAZIŞMA ADRESİ Sümer 2 Sok. • Üniversite-Sanayi işbirliği • Kaynaklı Parçaların tahribatlı/Tahribatsız Muayenesi • Kaynak sektöründe Kalite Sistemleri • Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene alanında İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı KONGRE DÜZENLEME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER Elif ÖZTÜRK C. sarf malzemeleri alanındaki yenilikler. ısıl püskürtme gibi) alanında teknolojik yenilikler. • Kaynak personelinin eğitimi.@ankara. IIW (uluslararası Kaynak Enstitüsü) gibi kuruluşlarla ilişkiler • Diğer ülkelerin Kaynak organizasyonları ile ilişkiler. kaynak teknolojisi ile ilgili çalışmalarını 1980'li yılların sonunda başlatmış ve kaynak komisyonları kurarak. Özgür AKÇAM Zafer FİLİZ Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL Cemil Hakan GÜR KONGRE SEKRETERYASI .Cilt : 39 Sayı : 467 • 13 . Ulusal Kongre düzenlenmesine karar verilmiştir. • Kaynakla ilgili işlemler (kesme. No: 36/1 06440 Demirtepe/Ankara Telefon: 0 312 231 80 20 Faks: 0 312 231 80 22 e-mail: ankara.org.

materyalleri ve alakadar teknolojileri alanındaki Avrupa Birliği üyelerinin menfaatelerine dikkat çekmek. Yunanistan ve Belçika yer alıyor.Cilt : 39 Sayı : 467 hakkında bilgi değişimlerini hızlandırmak. kaynak sektörü için geniş bir Pazar oluşturan Türkiye'de kaynak yöntemiyle üretim yapan firmalara yeni teknolojiler sunmaya devam ederken. İngiltere. kaynak teknolojisi. Almanya. istatistikler ve müttefikler EVVA'nın bakış açsını oluşturuyor. ürünlerin satışını ve satış sonrası teknik hizmetlerini yapıyor. standardizasyon ve pazar gelişimleri 14 • Mühendis ve Makina . Avrupa Standartları (CEN/GENELEC). Kalite Güvence. Avrupa'da mevcut bulunan ticari bariyerleri oluşmasını önlemek. Norveç.FİRMALARDAN HABERLER Hazırlayan : Şehnaz KAPLAN MMO Genel Merkezi ÖZMETAL KAYNAK YÖNTEMİYLE ÜRETİM YAPAN FİRMALARA YENİ TEKNOLOJİLER SUNUYOR Birçok ülkede özellikle Avrupa'da kaynak konusunda çok gelişmiş teknoloji üreten ESAB'ın kaynak makinaları ekipmanlarının Türkiye distribütörlüğünü yapan Özmetal Sanayi. aynı zamanda ücretsiz teknik danışmanlık hizmetleri de sunuyor. Türkiye'den ilk defa Gedik kaynak Sanayiinin. yayınlama. iş göstergesi.. kaynak malzemeleri. EVVA'ya üye Kaynak üreticisi firmaları bulunan ülkeler arasında italya. son olarak ESAB'ın özel hazırlanmış bir treyler ve içinde gelişmiş kaynak teknolojisinin son ürünlerinin bulunduğu tanıtım aracını teknisyenleriyle ülkeye getirdi. Üyelerin platformu. sadece Avrupa Birliğine üye ülkelerin üye olduğu Europe VVelding Assocation (EWA) üyeliğine kabul edildi. Avrupa kanunları. yıllık endüstri istatistiklerini yayınlamak. Özmetal Sanayi. Türkiye'yi temsilen böyle bir birliğin üyeliğine alınması başarı olarak değerlendirildi. Fransa Finlandiya. Avrupa müesselerinin lobisi.Ş. İsveç. Avrupa kaynak sarf malzemeleri üreticilerinin biraraya gelerek kurmuş oldukları EVVA'nın (European Welding Association) amacı. Bu treylerle birlikte geçtiğimiz Haziran ayı içinde İstanbul ve Ankara'da bazı sanayii bölgelerinde kaynak firmalarına yeni teknolojiyi daha yakından tanıtma imkanı sağlamış oldu. Hollanda. GEDİK KAYNAK EWA UYESI Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A. .

und Versuchanstalt (SLV Kaynak Tekniği Öğretim ve Muayene Kuruluşu) adlı enstitüler'dir. Merkezin yıllık çalışmaları arasında yer alan bu eğitimin yedincisi. Almanya'da toplam 11 ayrı eyalette bulunan bu enstitü ler. Araştırma Geliştirme Merkezin Soğuk Çatlak. Almanya'da kurulan Schweisstechnische Lehr. Dersler. Özellikle Sakarya ilinde kaynak teknoljisini yoğun olarak kul lanarak imalat yapan firmaların çokluğu. kaynak teknolojisinin gereksinim duyduğu kalifiye elemanların yetiştirildiği ve endüstriyel problemlerin çöz üldüğü birer merkezdir. UYGULAMA VE MUAYENE MERKEZİ aynak teknolojisi. Eğitim Verilen ürün eğitim programları Alman Kaynak Cemiyeti D VS ve Avrupa Kaynak Federasyonu EWFnin yönergelerine göre. tüm dünyada ayrı ve bağımsız enstütülerce yürütülen bir bilim ve teknoloji dalı haline çp. Merkez. Türk ve Alman uzmanlar tarafından aktarılacak. uygulamada karşılaşılan problemlere bilimsel verilerin ışığında çözümler bulur. 22 Şubat 1999 tarihinde başlayacak ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası ile ortaklaşa düzenlenecektir. Eğitim programlarının sonunda verilen sertifikalar tüm AT ve EFTA ülkelerinde geçerlidir. Türkçe'ye tercüme edilecektir. sanayi üniversite işbirliğini güçlendiren bir merkezdir. Alman uzmanlar tarafından anlatılacak dersler. ancak KAT AMER gibi bir merkezde giderilebilecektir. endüstrinin ürün kalitesini arttırmayı ve uluslararası alanda söz sahibi olmasını amaçlamaktadır. Eğirim hizmetlerinin dışında endüstriye danışmanlık hizmeti verir. Türk endüstrisinde kalite güvencesi bilincinin yaygınlaşması amacıyla eğitim. Sertifikasyon ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi.KURUMLARDAN HflzırJnyûn: Nifeün KARAKÜÇÜK MMO Genei Merkez ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ K Tarihçe aynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi 1998 yılında Türk-Alman Teknik işbirliği çerçevesinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde kurulmuştur. danışmanlık ve araştırma hizmetleri vermektedir. Kaynaklı üretimde. verdiği eğitimle Türkiye endüstrisinin kaynak tekniği konusunda ihtiyaç duyduğu vasıflı kaynak personelini yetiştirip sertifikalandırarak. ODTÜ'de bu yıla kadar düzenlenen altı Avrupa Kaynak Mühendisliği Kursu toplam 82 katılımcı ile yapılmıştır. Ülkemizde de bu tip kuruluşlara büyük ihtiyaç duyulmaktadır. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. Kaynak personelinin yetiştirilmesi. Yetiştirilen bu elemanlar arasında özellikle kaynak kontrol elemanlarının (kaynak mühendisi. dünyada büyük bir hızla gelişen kaynak teknolojisine paralel olarak. Danışmanlık ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. bu firmalarda şiddetle gereksinim duyulan yetişmiş eleman ihtiyacı. son 40 yılda meydana gelen gelişmeler karşısında sadece basit bir imalat yöntemi olmaktan çıkıp. sınavları ise Alman DİN ve Avrupa Topluluğu EN standartlarına göre Münih Kaynak Enstitüsü (SLV München) işbirliğiyle yürütülmektedir. Bunun en yalın örneği. y y h h h d V h l (SLV m gelmiştir. kaynak uzmanı. kaynak teknikleri) önemi çok büyüktür. günümüzde Avrupa Standartları ile sıkı sıkıya tesbit edilmiş bir dizi Mühendis ve Makina . Sıcak Çatlak ve Elektrik Direnç Kaynağı laboratuvarlarında tamamen sanayiye ve uygulamaya yönelik bilimsel araştırmalar ve akademik çalışmalar yapılmaktadır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 15 . sertifikasyon.

Kaynaklı imalatta imalatçı ve kullanıcı arasında. çeşitli kurs. araştırma projeleri hazırlamak ve yürütmek.1994 günü 49/23 no'lu toplantısındaki karara göre. Öyle ki. özel kuruluşlar ile ilişkileri geliştirerek ortak çalışmalar yürütmektir. Ülkemizde O. bir ülkenin üyeliği sözkonusu olduğunda.Ü'de kurulu merkez ile eşgüdümlü çalışacak merkez Kocaeli üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. A . her türlü problemlerinin çözümü için başvurabilecekleri bir merkeze de kavuşmuş olacaklardır.b. dokümantasyon merkezi kurmak. Gelişmiş ülkelerde kaynaklı imalatla ilgili olarak çıkarılacak olan standartlar. kaynak teknolojisi konusunda gerek üniversite içinde yapılan doktora. üniversite senatosunun 9. Bu mühendisin eğitiminin nasıl olacağı. normal eğitim-öğretim kurumlarının dışında.02. KATAMER'in TSE ile işbirliği yapması ile daha rahat bir çözüm imkanına kavuşmuş olacaktır. KATAMER'in kuruluşu. tekrar üyelik için HW'a başvuracaktır. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. Ülkemizde bugüne kadar ihmal edilmiş olan bu husus.T. yerel belediyeler. örneğin Avrupa Standartlarında Avrupa Kaynak Mühendisi (European VVelding Engineer) şeklinde bir mühendis tanımlanmaktadır. hangi konunun kaç saat öğretileceği dahi standartlaştırılmış durumdadır. Merkezin çalışma konuları şöyle özetlenebilir: Kaynak teknolojisi ve metalürjisi. ulusal standardizasyon enstitüleri ile kaynak teknolojisi konusunda faaliyet göseren bağımsız araştırma uygulama merkezleri tarafından ortaklaşa oluşturulmaktadır. KATAMER bu ihtiyaca da cevap verecektir. elde edilen bilgileri ülkemiz endüstrisine aktararak bilgi birikimi ve teknolojik gelişmeleri sağlamak.ı KURUMLARDAN HABERLER kurala bağlıdır. Türkiye'nin HW nezdinde üyeliğini de tekrar gündeme getirecek ve gerekli şartlar olgunlaştığında. etkinlikler düzenleyerek Kocaeli Bölgesi'ndeki ve ülke sathındaki mühendis ve teknik elemanları bilgilendirmek. yurtdışı kaynak teknolojisi araştırma merkezleri ile ilişkiler kurarak ortak araştırma ve eğitim çalışmaları yapmak. Keza Avrupa Kaynak Teknikleri (European Welding Technologist) ve Avrupa Kaynak Uzmanı (European Welding Specialist) bakımından da aynı tür katı eğitim standartları mevcuttur.Cilt : 39 Sayı : 467 . Yüksek Öğretim Kurulu tarafından 09. kaynaklı bağlantıların tahribath ve tahribatsız muayeneleri ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı endüstriyel ve bilimsel gelişmeleri incelemek. endüstri ile işbirliği içinde çeşitli kaynak problemlerinin çözümlerinin aranacağı bir merkez de olacaktır. Merkezde gerekli görülen ve zorunlu hallerde yabancı uzmanlarda istihdam edilebilecektir. Böylelikle kaynaklı imalatla uğraşan endüstriyel kuruluşlar. yüksek lisans ve doktora çalışmalarına yardımcı olmak. o ülkenin milli bir kuruluşunu muhatap kabul etmektedir.1995 tarihinde onaylanmış ve 24 Ekim 1995 tarihli 2243 sayılı Resmi Gazete'de basılan yönetmelik esasları ile resmen kurularak faaliyetlerine başlamıştır. EĞİTİM VE UYGULAMA MERKEZİ vrupa Gümrük Birliği'ne üye olan ve gelecekte tam AB üyesi olacak ülkemizde 2000'li yıllarda kullanılacak kaynak teknolojilerini geliştirmek ve uygulamak amacına yönelik çalışmaları yapmaya ve bu konularda gereksinim duyulacak bilimsel kadroları yetiştirmek amacı ile açılan merkez. tarafsız kontrol kuruluşlarına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. eğitim seminerleri.12. 16 • Mühendis ve Makina . yüksek lisans gibi çalışmalar sırasında ve gerekse endüstri tesislerinin prolem çözümleri sırasında ihtiyaç duydukları bir kütüphane ve dokümantasyon merkezinin kuruluşu için bir ortam oluşturacaktır. sanayii ve ticaret odaları. KATAMER. Bunun dışında. KATAMER gibi ayrı bir merkez olarak teşkilatlanması gerekmektedir. yine KATAMER. Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW = International Institute of VVelding) gibi kuruluşlar. panel v.konferans.D. Bu standartların uygulanabileceği ve böylelikle endüstriye kalifiye eleman yetiştirileceği eğitim kurumlarının. mevcut teknolojileri geliştirici araştırmalar yaparak ülke insanında var olan yaratıcılığı ön plana çıkarmak.

Gedik Üretim ve Pazarlama A. Buna karşılık morötesi ışınlar.000 Â'lük dalga boyu ile görünen ışık bandının alt tarafında yer alan düşük enerjili ışınlardır ve zararları morötesi ışınlara göre çok daha azdır. Parlak ışınlar. ışınlar dalga boylarına göre sınıflandırılmış olup. kızılötesi (enfraruj-IR) ışınlar. Kızılötesi ışınlar da 8. ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan normal camlı maskelerin mukayesesi ve kendiliğinden kararan camlı maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir.000 A'lük dalga boyu aralığının üst tarafında yer aldığı için göz tarafından görünen ışın sınıfına girdiğinden göz kendini kapamak veya kısmak gibi reflekslerle korur. Kaynakçıların işlerini yaparken en gereksinim duydukları organlar gözleridir ve kaynakçılar göz sağlıklarına en fazla önemi vermek durumundadırlar. % 30'u parlak ve % 60ı da kızılötesi ışınlardır. technical advantages and economical benefits of the helmets with autodarkening welding filters compareded vrith the normal types. bazlar.sıvı veya buhar halinde) ve fiziksel etkilerdir (çok güçlü ve parlak ışınlar. laser ışınları. İstanbul Mühendis ve Makina . Kaynak gibi gözler ve derinin direkt etkilendiği işlerin yapılması sırasında bu organların korunması için gerekli tedbirlerin alınması elzemdir. Yük.000. Fizikte.000 . Bu ışınların ortalama % 10'u morötesi. morötesi (ultraviyoleUV ışınlar). Gerek gözlerimiz. 100 -4. Mak. KAYNAK İŞLEMINDE GÖZ VE DERIYI ETKILEYEN FAKTÖRLER VE KORUNMA TEDBIRLERI At this article has been considered the hazardous effects of the İR ve UV-rays produced during the arc vvelding on the welder's eye & skin health. dalga boyu skalasmda 4. sert karakterli ve hasar etkisi fazla olan ışınlardır. comparation of the helmets with normal type arc welding filters used to eye & skin protection against hazardous rays.10. Mühendisi.000 Â'lük kısa dalga boyu ile görünen ışık bandının üst tarafında yer alan yüksek enerjili. kimyasal etkiler (asitler. Bu tehlikeler mekanik etkiler (çarpma.000 . Şekil 1.Ş. bu duyuyu sağlayan organımız gözler de en hassas organımızdır. batma. neden olduğu hastalıklar. gerekli tedbirler alınmadığı takdirde çevreden gelen her türlü tehlikeye açık organlardır. birimi Angström (1Â=1O"^7 mm) ile ifade edilir. Gözlerimiz. Açık ark kaynağında toplam ark enerjisinin % 15'i ışın şeklinde çevreye yayılmaktadır. gerek derimiz için söz konusu olan bu tehlikelerle günlük hayatımızda da her zaman karşı karşıya kalabiliriz. özellikle derinin örtülmemiş kısımları bu tehlikelerden daha fazla miktarda etkilenir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 17 . Her iki ışın da göz tarafından algılanamayan dalga boyu bandında yer aldığından gözler kendini refleks olarak koruyamaz ve her türlü tehlikeye açık kalır. dangerous illnesses resuhing in. B Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ve cilt sağlığı için zararlı etkileri olan ışınlar.MAKALE KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ Bahadır GÜLBAHAR* Ö Z E T GİRİŞ eşduyunun insanlar için hayati önem taşıdığı herkes tarafından bilinmektedir. solventler gibi kimyasal maddeler . Bu meslek çalışanları arasında yer alan ark kaynakçılarından işi gereği yoğun kaynak yapanlarda akşamlan *Dr. Bu beşduyu arasında görme duyumuz en önemli olanı. çizilmeler). Benzer tehlikeler vücudumuzu saran deri tabakası için de söz konusudur.8. Bu ışınların göz ve deri üzerinde çeşitli olumsuz hatta zararlı etkilerinin olduğu yukarıda belirtilmişti. ancak mesleğimize veya yaptığımız işe göre bu risk çok daha fazla olmaktadır.

gerek kronik göz rahatsızlıklarına yola açan nedenler. Oluşan hastalık Saydam tabakada Yanıklar Katarakt uv-c UV-B UV-A Görünür ışık (mor renk) Görünür ışık (mavi renk) Görünür ışık (yeşil renk) Görünür ışık (sarı renk) Görünür ışık (kırmızı renk IR-A IR-B IR-C Ağ tabakada rahatsızlık Katarakt Saydam tabakada rahatsızlık Şekil 2.800-6.Cilt: 39 Sayı: 467 .400 4. Morötesi ışınlar ise.400 6. 18 • Mühendis ve Makina . deride ise ışına aşırı derecede maruz kalınmas halinde kızarmalar ve hatta yanıklar meydana gelir. kanlanma.150-3.MAKALE 10° I I -» I <.000. kanlanması gibi rahatsızlıklar alışılagelmiş olaylardır. Nitekim. Parlak ışınlar.500 7. Gözde rahatsızlık ve hastalıklara yol açan optik ışınlar. ileri durumlarda ise belli oranda görme kabiliyetinin azalması gibi kalıcı rahatsızlıklar ortaya çıkar. katarakta ve sonunda körlüğe yol açan çok ağır hasarlara neden olur iken.800-3. Halbuki. yukarıda da söz edilen ark ışığındaki parlak.000-2.500-14.800 5. Elektromanyetik ışın skalasında muhtelif ışınların dalga boyları (Â) 1.000 30.800 2. bu camların takıldığı maske yüzü ve hatta boyunu koruyacak şekilde dizayn edilmiştir. Bu rahatsızlıklar ark ışığının göz üzerindeki tıbbı adı ile "akut" yani kısa dönemdeki hasarlarıdır ve gece dinlendirici damla kullanmak. kızılötesi ve morötesi ışınlardır. UVB UVA Görünür ışık .800 3.400-7. bu olayın sürekli tekrar etmesi halinde önce kızarma.950 4.950-5. Gerek akut. oldukça kısa maruz kalma sürelerinde dahi (bu süre saniyelerle sınırlıdır) saydam tabakada (kornea) yanaklara.7-ışınları kozmik ışınlar UV-ışınları/Görünür ışık 10" 4 10" z 102 I 104 106 İ İ l l l l 108 i i 10 1 0 (Â) ı IR-ışınları -»UVC. oksi-asetilen kaynak ışığı sadece parlak ışınlar ve kızılötesi ışınlar içerdiğinden kaynakçılar göz koruması için gözleri kamaştıracak parlak ışığa karşı koyu renk camlı bir gözlük kullanırken genellikle deri koruması için normal örtünme dışında özel bir koruyucu tedbir almaya gerek görmezler. deride ağır yanıklar ve ileride deri kanseri ile sonuçlanabilecek hasarlar oluşturur.800-4.150 3. -»1 i IRB IRC Hertz dalgaları I <x-şınları Sekili. kızarması. Ancak . gözleri kamaştırarak geçici görme bozukluklarına neden olurlar.400-4. Kızılötesi ışınlar deriye sıcaklık hissi veren ışınlardır ve arktan gelen ışının dalga boyuna bağlı olarak Dalga bovu (A) 1.000-10.000 14.000 Işının adıl gözde saydam tabakayı (kornea) ve gözde görmeyi sağlayan ağ tabakayı (retina) etkiler ve sonunda körlük ve katarakt hastalığına yol açabilir. başağrısı gibi geçici. kızılötesi ışınlardan çok daha tehlikeli olup. çay banyosu yapmak gisi tedavi yöntemleri ile giderilebilir. Kornea 2-Mercek 3-Retina göz yanması. Bu ışınların dalga boylarına bağlı olarak alt sınıflandırılması ve gözde oluşturdukları rahatsızlıklar ve hastalıklar Şekil 2' de yer almaktadır.000-30. uzun dönemde ortaya çıkan "kronik" göz hastalıkları çok daha önemlidir ve muhtelif oranlarda görüş kaybına hatta körlüğe varan kalıcı hasarlara neden olabilir. ark kaynakçıları öncelikle morötesi ve kızılötesi ışınları filtre eden (tutan) özel camlı maskeler kullanrlar.

Böylece özel cam gözleri korurken maske de yüz ve boyun gibi açıkta kalan deriyi zararlı morötesi ışınlardan korur. Günümüzde kullanılan klasik ark kaynak camları demir ve demir bileşikleri emdirilerek mor ve kızıl ötesi ışınları filtre eden ve renklendirilerek parlak ışığı süzen camlardır. sadece morötesi ve kızılötesi ışınları filtre etme özelliğini gösteren bir değerdir. AWS F 2. kaynakçı için en tehlikeli çalışma şeklidir. Bu durum BS 679.) bağlı olarak dalga boyu değişkenlik gösteren parlak. dolayısı ile kaynağa başlayacağı yeri çıplak gözle saptar ve maskeyi yüzünün önüne alarak kaynağa başlamaya çalışır. Ark kaynakçıları için bir diğer tehlike de kendileri kaynak yapmaz iken yanında çalışan kaynakçıdan gelen direkt veya endirekt (parlak bir yüzeyden yansıyan) kaynak ışınlarıdır. yünlü ve sentetik kumaşları çok kısa sürede tahrip ettiiğinden kaynakçılar deri eldiven. ki bu da maliyet artışı demektir. Kaynağa her başladığında bu hareketi tekrarlayan kaynakçıda. durumunu bozmadan bir baş sallama hareketi ile kalkık durumdaki maskeyi önüne düşürür ve kaynağa başlar. yaptıkları kaynak yöntemine bağlı olarak el maskesi (kaynak pensesi veya torcu için bir elin kullanıldığı. diğer elin serbest olduğu örtülü elektrodla kaynak veya MIG/MAG kaynağı yöntemleri) veya baş maskesi (bir elle torcun kullanıldığı. özellikle TIG kaynakçılarında başka bir rahatsızlık ortaya çıkar. kızılötesi ve morötesi ışınlara göre farklı filtre etme. hatta rapor alması söz konusu olur. özellikle puntalama veya metod kaynağı yapıyorsa. İki eli de meşgul olduğu için baş maskesi kullanan kaynakçılarda. boyun gibi korumasız deri alanları uzun süreli ark ışığından etkilenir ve önceki bölümlerde sonuçları detaylı olarak irdelenen tehlikelerle karşı karşıya kalır. v. Bu koruma derecesi camın koyuluğunun bir göstergesi değil. Mühendis ve Makina . kolluk gibi koruyucuların yanısıra deri önlük de taşımalıdırlar. İstatistik Çalışmalar Bürosu'nun bir araştırması kaynaktaki şikayetlerin % 67'sinin göze bağlı şikayetler olduğunu ortaya koymuştur. hem de yüz. kol gibi açıkta kalan diğer yerlerini de morötesi ışınlardan korumak durumundadırlar. Bu. Bu uygulama şeklinde kaynak pozisyonunu alan kaynakçı.2-89 gibi ulusal ve EN 169. Bu da iş gücü. Nitekim A. diğer elle kaynak çubuğunun verildiği TIG ve bir elle pense veya torc kullanılırken diğer el ile kaynak yapılan parçaya müdahale edildiği örneğin punta yaparken tutulduğu durumlar) kullanırlar. Ark kaynakçıları. DİN 4647-7.B. yani çıplak gözle kaynağa bakma ve baş sallama hareketinde de kısa sürelerde kaynakçının rahatsızlığı nedeni ile performansının düşmesi. Bu esnada. ancak morötesi ve kızılötesi ışınların miktarı artan akım şiddeti ile artığı gibi parlak ışınların miktarı da arttığından gözün kamaşmasını önlemek gayesi ile camın renginin koyuluğu da arttırılmaktadır.s. yani koruma derecesi özelliğindedir. ARK KAYNAĞı MASKE CAMLARı VE MASKE TIPLERI Ark kaynak maske camları. alüminyum. tel gibi sarf malzemelerinin çapına ve kaynak yapılan ana malzemenin kalınlığına göre ayarlanan akım şiddeti değerine ve ana malzemenin cinsine (çelik.MAKALE Bu camlar ayrıca parlak ışınları da süzecek şekilde renklendirilmiştir. çünkü hem gözleri. uzun sürelerde ise hastalanarak viziteye çıkması. Fakat morötesi ışınlar yapıları nedeniyle normal pamuklu. ark kaynak yönetimine ve kullanılan elektrod.Cilt : 39 Sayı : 467 • 19 . Ark ışığını filtre eden camlar oldukça koyu renkli olduğundan kaynakçı ark oluşmadan kaynak yapacağı yeri göremez. Dolayısı ile her iki halde de. Kaynakçılar el. Kısaca her iki durumda da zaman ve kalite kaybı ortaya çıkar. Ark kaynak maske camları. Ancak plastik teknolojisindeki en son gelişmeler zararlı ışınları tutan plastik-reçine camların geliştirilmesi ile bu camlar son şeklini almıştır.D. Kaynağın görünüm kalitesi ve başlangıç şeklindeki bozukluk gibi kusurların giderilmesinin getireceği maliyet artışı da ayrıca göz önüne alınmalıdır. ark kaynağının endüstriyel anlamda uygulanmaya başlandığı 1900'lü yılların başında çok sayıda kırmızı ve mavi renkli camın sandviç tekniği şeklinde birlikte kullanılması ile doğmuş ve ark fiziğindeki gelişmelere paralel olarak geliştirilerek günümüze kadar ulaşmıştır. iş saati hatta günü kaybı demektir ve işletmeye yıllık toplam maliyeti oldukça yüksektir. Bu ışınlar da aynı şekilde tehlikelidir ve perde veya bölmelerle önleyici tedbir alınması gerekir. EN 379 gibi uluslararası standardlarda belli numaralar ile sınıflandırılmıştır. Ayrıca baş sallama hareketi ile maskeyi düşürme esnasında pozisyonunun da bozulma ve özellikle hassas kaynaklarda hatalı başlangıç yapma dolayısı ile kaliteyi düşürme riski vardır. sonra gözlerini kapayarak kaynak yapmaya çalışır. hiç maske kullanmadan tutuşma sırasında arka bir an çıplak gözle bakıp. hareketin günlük tekrar sayısı göz önüne alındığı takdirde boyun ve ense kasları ile boyun omurları rahatsızlık ve hastalıklarının meydana geleceği muhakkaktır. pozisyonunu bozan bir dış etken veya elektrodun ilk temasta tutuşmaması gibi bir durum ortaya çıkarsa kaynağa hatalı noktadan başlaması gibi bir riskle karşı karşıya kalır veya başlama noktasını yeniden saptar. Bu durumu önlemek isteyen kaynakçı.

MAKALE KENDILIĞINDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARı camı (koyu durum-dark state) haline döner.2 0. elektrodun çapına ve rilmiştir. birincisi sabit koyuluk derecesini (9. bu tipler Şekil 3.1 0. Likit kristal kartuş: Işık şiddetine göre sabit veya kademeli olarak kararan likit kristal kartuş.5 15 0. emniyet açısından Koyuluk derecesi Açıklık derecesi mor ve kızılötesi ışınları her koşulda tutmaktadır.Mor ve kızılötesi ışınları Tablo 1. üniversal kaynak ve 20 • Mühendis ve Makina .07 16 3.7 2 3 5 25 4 6 likit kristal diyaframdan ba7 300 400 500 700 1000 Gerek yok Gerek yok ğımsızdır ve sürekli olarak gö1000 Gerek yok 8 100 150 300 500 200 rev yapmaktadır. Bu filtre.7 1 3 14 0. kaynakçının yapacağı işi ve çevresini net ve açık bir Bütün bu filtreler ve kartuş. Tablo 1. 1. üç ana elemandan oluşmaktadır: l. kullanılan akım şiddetine ve kaynak yapılan malzeme Kaynak yapılmaz iken koyu bir güneş gözlüğü cinsine göre değişmektedir.05 0. Kendiliğinden kararan ark kaynak camlarının yapısı. 20 40 12 2 3 4 5 10 2. yani camın 9 40 50 100 200 70 700 400 açık veya koyu renk durumun20 40 70 100 300 10 20 30 da olması hatta maskenin çalı11 6 7 15 30 50 100 10 şır veya kapalı durumda olması bu filtreyi etkilememektedir. Bu maske camlan. bir tablo halinde aşağıda yer almaktadır. CSA Z94. ark ışığı Bu nedenle bu camlar iki tip olarak imal çaktığı anda kasetdeki fotoseller vasıtası ile ark ışıedilmektedir.3 0. 10.Cilt: 39 Sayı: 467 5 .7 0. ! ikincisi ise koyuluk derecesi 9-13 değerleri arasında ana malzemeye. Maske çamının kararma (dönüşme) hızı ve stabilitesi camın kalitesi ile yakından ilgilidir.4 0. kontrol grubu ve piller eklenerek bir kaset haline geti.04 0.5 Görünür ışığın sadece yeşil-sarı 5 0. Kartuşa bağlı Kendiliğinden kararan maske camlarında. 3-M92 sdandardına göre maksimum kararma hızı endeksi (ms). sandviç tekniği ile iki cam arasına yerleştirilerek (Şekil 3) ve elektronik şekilde görmesi için koyuluk derecesi 3 değerindedir. Polarizasyon filtreleri: 1 7 4 0. Gelişen teknoloji.8 2 10 13 1. Bu o kadar kısa bir süredir ki. tutan bir optik girişim filtresi: Bu filtre. cam fotosellerin ark ışığını tespit edip. her konuda olduğu gibi bu konuda da çözüm bulmuş ve 1970'li yılların sonuna doğru "ark ışığı karşısında kendiliğinden kararan özel kaynak camları" geliştirmiştir. milisaniyeler mertebesi gibi kışa bir 11. 0. Ka* rarma hızı.5 dalga boyu aralığını geçiren filt1 2 0.15 0. yapılan kaynağın cinsine ve seçilen akım şiddetine göre değiştirilebilen tiptir. elektronik kontrolü çalışır durumda değil iken kaynakçının emniyeti uyarması ve buradan gelen komuta göre optik geçirgenliğini azaltması ile likit kristal kartuş kararma açısından koyuluk derecesi 5-6 kademesinde olacak şekilde sabit tutulmuştur. Çam çalışır iken ise fonksiyonunu yerine getirir.2 reler. ğını algılayıp.10 0.4 0.3 0. ark ışığı kaynakçının gözüne ulaşamaz. 12. ki bu tipler seri üretim sürede reaksiyon gösterir ki kararak bir ark kaynak kaynaklarına hep aynı Polarizasyon Polarizasyon yöntem ve akım LCU Polarizasyon jUV/IR girişim filtresi filtresi (yatay) şiddetinde çalışanlar (düşey) filtresi (yatay) için öngörülmektedir. 13) haiz olanlar. bu tip camlar için hazırlanmış en yeni standardla (CSA Z94.Kaynak yapar iken camın kararması gereken koyuluk derecesi ise kaynak yöntemine.3-M92) belirlenmiş olup. renginde (açık durum-light state) olan cam.

Or!u!u elekîroc! Ml(. iç havalandırma).. Anık.8-ll Mühendis ve Makina . C. Anık.kro|)!ü. Bugün dünyada bütün gelişmiş endüstri sahibi ülkelerde insan sağlığına. İstanbul.13-15. Kaynak Tekniği C. 1973 3. iş kalitesine ve maliyeti faktörlerin verilen önemin bir göstergesi olarak bu maskeler yaygın olarak kullanılmaktadır. İstanbul. Akım şiddeti (Amper) K. Kaynak Tekniği C.. İTÜ Makina Fakültesi Baskı Atölyesi. Svetsen.p. 1983. S. The Physics of Optical Radiation. Bu tip camların takıldığı maskelerin de. Kendiliğinden kararan maske camlarında. Ergör Matbaası. Staying Safe on the Job.2 Teknik Üniversite Matbaası. S. Technical Developments in Welding Eye and Face Protection. •talibi r: I 1 4 "i 'I '•>' "' i()fi "'' ıso' ' ?nn'"J ? -i''' 1 ^on'!!ı" 4oo4'ıf! 500 n 15 i Havalı ark ile oluk açma j Pla/ma :<•:• ıi. yere düşünce hem kasedini koruyacak hem de kendi kırılmayacak şekilde esnek ve tutuşmaya (alev almaya) dayanıklı bir malzemeden yapılmış olması gibi nitelikleri tercihte kriter olmalıdırlar. 1972 4.ıv'inı< -/or.Cilt : 39 Sayı : 467 • 21 . Kaynak yöntem ve akım şiddetlerine göre koyuluk dereceleri. Pfriem. Special Issue 2 E. SONUÇ Kendiliğinden kararan camlı ark kaynak maskeleri yukarıda sözü edilen üstünlük ve yararları ile iki elin de kullanılması gereken tüm kaynak yöntemleri için vazgeçilmez bir maske özelliğini taşımaktadır. National Institute of Radiation Protection 6.-B. Gümüşsüyü. KAYNAKÇA 1.. ı'afjır infialleri i Miı'. koanıi' ! M. ancak lüm yöntemlerde akım şiddeti arttıkça aşağıdaki tablodan seçilebilecek daha yüksek koyuluk derecesine geçilmeldir. ark ısısını yansıtma özelliği. montaj-demontaj kolaylığı.ha!ıt m.'y.MAKALE Tablo 2. D. A. 2. Anık.'iıın kaynağı üi | ' ıı n 1 4 Uygulama koşullarına aore bir alt veya bir ust derece seçilebilir kesme işlemleri için de idealdir. Kaynak Teknolojisi El Kitabı..baskı).. İstanbul. . Supplement to AVVS's VVelding Journal 5. cam seçim kriteri yapılan kaynak veya kesme yöntemine ve kullanılan akım şiddetine bağlıdır.. S. Spring 1997. 1993. ergonomik dizaynı (şekil. p.'.l (2. Tablo 2. Bolton. Glansholm.

BİR

GÖRÜŞ
I. ULUSAL KAYNAK KONGRESİ VE ULUSAL KAYNAK DÜZEYİMİZ
am adı ile, Kaynak Teknolojisi I. Ulusal Kongresi; MMO tarafından 13-15 Kasım 97 tarihleri arasında Ankara'da yapıldı. 65 firmadan 216 kişinin katıldığı bu, "ulusal" olarak nitelendirilen teknoloji kongresinden beklenirdi ki; Türkiye Kaynak Aleminde yaygın şekilde uygulanmakta olan Teknolojimiz tatminkâr seviyeye (çağdaş düzeye) çıkabilmiş mi; yoksa, onun gerisinde mi? Gerisinde ise, aradaki farklar büyük mü, küçük mü? Eğer Türkiye'deki uygulama becerisi geri ise, o takdirde bu gerilikler nasıl aşılabilir? Geri değil ise, bu durumun, ne gibi kanıtları gösterilebilir? Yani, teknoloji düzeyimiz nedir? Mühendis ve Makina dergisinde bu kongrenin yayınlanan (Aralık 97, sayı: 455) Sonuç Bildirgesinde, gerçi ".... uygulamaya yönelik konularda toplam 20 bildiri sunulmuştur " deniyor. Fakat buradan anlaşılan, uygulamanın tam kendisi olmayıp, uygulamaya yönelik şeylerdir ki, bu yazıda kastedilen işler değildir. Nitekim, bu kongrenin öncesinde yayınlanan Gündem maddelerinde, Türkiyedeki uygulamanın çağdaş düzeyde olup olmadığı konusu yoktu. Böylece, Türkiyedeki kaynak dışlanıp: "Tüm kişiler bu tür çalışmaların gerekli olduğu konusunda birleşmiş ve bundan sonra yürütülecek çalışmalar için, aşağıdaki eğilimler oluşmuştur:" dendikten sonra:

T

• ... Örgütlenme için Ankara, İstanbul ve İzmir'de alt çalışma grupları oluşturulmalı, • .... Alt çalışma grupları, belirli öneriler doğrultusunda oluşturulacak, • .... Alt çalışma gruplarının toplantısı en kısa zamanda yapılacak deniyor. Günümüzdeki dış şartlar altında, bir ülkenin kaynak sahasında haklar elde edebilmesi, bu ülkedeki sanayi aleminde yaygın uygulanan kaynak'ın, çağdaş düzeyde olduğunun, kanıtlanabilmesi ile mümkündür. Kanıtlama yapılamıyorsa, ne haktan bahsedilebilir, ne de böyle boş bir heves için, örgütlenmeye gerek vardır. O halde, herşeyden önce, kaynak becerimizin ne derecede olduğunu ayrıntılı incelemek zorunluğu karşısındayız. Anılan Kongrenin esas uğraşısının bu inceleme olması gerekirken, her nedense, bu uğraşı, yapılmadı. İşte bu yazıda, kongrede yapılmayan inceleme yapılmakta ve hak isteyip isteyemeyeceğimiz, açıklanmaktadır. Her sanayi faaliyeti gibi kaynak işi de, her safhası ile ve her girdisi ile, Standardı Normlar, Kod'lar v.b. şeklinde olup, "mühendislik standardları" diye adlandırılan dokümanlarda belirtilen şartlara (isteklere, hükümlere,- Ing:Requirements) uymak zorundadır. Gelişmiş ülkelerde mühendislerin, bir virgülünü dahi değiştirmeksizin, uygulama zorunda oldukları dokümanlardan, komple durumda olup, bir hacimli kitap büyüklüğünde olan ANSI/AWS DI.1. Structural Welding Code-Steel (Yapı çeliklerinin Kaynağı Kodu) adlı dokümandan, başka burada konuya daha açıklık getirmek amacıyla,

... dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte bir örgütlenme çalışması gereklidir, • ... bu işte MMO sekreteryalığı yürütmeli,
22 • Mühendis ve Makina - Cilt: 39 Sayı: 467

BİR

M

GÖRÜŞ
ISO 3088; Welding ReguırementsFactors to be considered in specifying requirements for fusion welded joints in steel (Çelikte ergitme kaynaklı bağlantılarının yapılmasında gerekli olan şartların tayin edilmesi için, gözönünde tutulacak faktörler), ISO 2394 : General Principles for Reliability of Structures (yapılarda güvenilirliğin genel prensipleri) ve, DİN 18800, Part : 7- Steel Structures-Fabrication, Verification of Suitability for VVelding (Çelik Yapılarİmalatm (fabrikasyonun), kaynak işini yapmaya uygun olup olmadığının saptanması) 32 526'ya uygun olacak ve bu uygunluk : DS 920/1 indeksine olmak suretiyle, Alman Demiryollarmca (Minden) onaylanmış bulunacaktır. 2- DİN 18800, Kısım : 7; Madde: 6.2.3Kaynaklı imalat yapan kuruluşun bu işe uygun olup olmadığının saptanması : Institut für Bautechnik'in listesinde yeralan bir akredite 3. parti kontrol firmasının kontrolünde, kaynak firması, gereken kaynak teçhizatına ve personeline sahip olduğunu, kanıtlayacaktır. 3- ANSI/AWS D 1.1: Bölüm : 2, Madde : 2.1 Teknik Resimler (Drawings)- 2.1.1 Bütün Kaynakların : nerelerde yer aldıklarına, tiplerine, ebatlarına (büyüklüklerine) ve hangi uzunluklarda olduklarına dair tüm bilgiler, eksiksiz olarak ve açık şekilde, plân ve projeler üzerinde gösterilmelidir. Teknik Resimlerde, kaynaklı bağlantılardan, hangilerinin Atölyede ve hangilerinin Şantiyede yapılacağı, açık olarak, belirtilmelidir. 4- Çekme gerilmelerinin ve çarpılmanın en aza indirilmesi için, kaynak sırasının ve kaynak tekniğinin dikkatli bir şekilde kontrol altında tutulması gerekli olan kaynaklı bağlantıların veya bağlantı gruplarının teknik resimlerine, bu kontrol durumu, kaydedilecektir (belirtilecektir). (Not : ANSI/AVVS D 1.1, bol. : 2, Mad. :2-l,
•1

İ

i

i

-

-

Standardları gözönünde tutulacaktır. 1 ANSI/AVVS D 1.1 Standardı sadece, Karbon ve düşük Alaşımlı çelikleri kapsadığından (Madde: 1.2.1), sadece bu çeliklerden kaynak suretiyle oluşan yapılar veya yapı elemanları, incelenmektedir. Daha düşük Karbon Eşdeğerleri olması nedeniyle, anılan çeliklerin, yüksek alaşımlı çeliklere nazaran, daha az kaynak riski taşıdığı hususu, hesaba katmak gerekir. İlâveten, bu kaynak incelemesinde gözönüne alınacak tesisler, ISO 3088, ISO 2394 no'lu standardlarda belirtilen yüksek riskli yapıların, (yıkılmaları veya çökmeleri halinde insan yaşamına ve sosyal çevreye vereceği zararlar büyük olan tesisler) primer gerilmelere maruz komponentleridir. Bu yapılar, barajlar, enerji santrallari; petrokimya, meturji ve kimya tesisleri, çelik köprüler, limanlar ve hava meydanları gibi tesislerdi. 1-DIN 18800, Kısım : 7; Madde : 3.4.2.3 Kaynak Dolgu Metalleri (yani elektrotlar ve teller. HS) DİN 1913 Kısım : l'e, Kaynak Tozları, DİN 8557, Kısım : l'e ve DİN 32522'ye ve Örtü Gazları DİN 8559, Kısım: 1 'e ve DİN

GünüiŞüideki dış şartlarİaltmda, bir ülkenifi . kaynak sahas da haklar elde ^edebilmesi, 4 'eki sahabu ü yi aleminde yaygın V uygulanan kaynatın, çağdaş düzeyâe olduğunun, Yanıtlanabilmesi ile mümkündür.

5- Aynı ANSI/AWS Dokümanında : Bölüm 5. Kalifikasyon, 5.1 Önceden Onay verilmiş Kaynak Yöntemleri, Mad. 4.2 - Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası sıcaklıkları, Tablo : 4.2'deki gibi olacaktır (Not: I. ile IV. Gruplar içinde 28 türlü yapı çeliğinin yeraldığı bu tablonun kü-

1.

Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı : 467 • 23

BİR

GÖRÜŞ
Tablo. 4.2 • Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası Sıcaklıkları Çelik Grubu No Çeliğin Rumuzu Uygulanacak Kaynak Türü Kaynak yapılacak noktada en Kalın olan Kaynak parçasının kalınlığı, mm
. " ' . " • ' • L

Minumum Sıcaklık, °C

1

Düşük hidrojen 19 mmye (dahil) kadar : elektrotlardan ASTM .A53,GrB 19 ile 38 mm (dahil) arası için : başka olan elektASTM A53,GrB 38 ile 64 mm (dahil) arası için : rotların kullandığı ASTM A53,GrB 64 mm. den büyük kalınlıklar için : Örtülü Metal ASTM A53,GrB Ark Kaynağı ASTM A53,GrB ASTM A53,GrB ASTM A5O1,GrB

ASTM

A 36

Gerekmez 66 107 150

çük bir kısmı, yani, sadece I. Grup, örnek olarak verilmektedir.) 6- Aynı ANSI/AWS Dokümanında Bölüm : 6 Kontrol, Madde : 6.1.1 : Bu standardın amacı olarak, İmalat / Montaj Kontrol ve Test işlemleri ile, Ürün / İşletme Kabul ve Testleri birbirinden ayrı fonksiyonlardır.... Sözleşme Dokümanlarında aksi belirtilmedikçe, İmalat / Montaj Kontrolü ve Testleri, Üreticinin sorumluluğu altındadır. Ürün / İşletme kabul testleri ise müşterinin arzusuna kalmış olup, Müşteri, bu fonksiyonu kendisi (veya vekili) yerine getirebilecek, veya, sözleşmede belirtildiği takdirde, bağımsız bir kontrol kuruluşu (3. Parti Kontrol Kuruluşları) tarafından kabulü. Burada gözönüne alman tesislerin yüksek risk taşıyor nitelikleri nedeniyle uygulamada, bağımsız kontrol kuruluşlarının kullanımına gidilmektedir. Bu tür kuruluşların AWS QCI No: 1 Kaynaklı Yapılar Kontrol Personelinin belgelendirilmesi standardı gereği belgeli personel kullanmaları gerekmektedir. 7- "Kaynaklı Yapılar Kontrol Persone24 • Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı: 467

• •' ' • " / I . K I I ' Î B ; - Î

•.".V'

linin Belgelendirilmesi adlı AWSQC - 1 (88) dokümanının ör sözü : "Kaynaklı Yapıların Kontrolünde amaç, kaynakla üretilmiş bir parçanın, sözleşmesinde şart koşulan kodların veya diğer dokümanların kabul (veya ret) Kriterlerini karşılayıp karşılamadığını, tayin etmektir." cümlesi ile başlar. Aynı dokümanın Bölüm : 5- Kontrol Personelinin Gerekli Eğitimi ve Mesleki Tecrübesi kısmındaki Madde : 5.1.2'de : "Bir kod'a veya standarda göre üretilen kaynaklı üretimle doğrudan ilişkili bir görevde; en az beş yıl süreli tecrübe kazanmış olması gereklidir..." şartı yer almaktadır. Yukarda belirtilen 4 standardın toplam hacmi, 350 sayfa civarındadır. Bu büyük hacim içinde gelişigüzel 7 madde seçilerek, Türkiyedeki kaynak incelemesi için, yeterli görüldü. Şunu, hemen kaydetmek gerekir ki, gelişmiş ülkelerde kaynak işi, burada belirtilen standardlarda veya bunların Onaylanmış Eşdeğeri2 olan başka standardlarda veya dokümanlarda istenen şartların yerine getirilip getirilmediğinin saptanması çabasıdır. Yani, kaynağın istenen niteliklere uygun olup olmadığının (aynı manada kabulünün veya red olunmasının) saptanmasının (anlaşıl-

Ürüne ait olup dolaplar dolusu hacimlere sığabilen Kalite Dokümanları arasında yeralan Kaynak dokümanları. hesaplamaları ve Kaynak Yöntem Dosyalarını (kanıtlayıcı) alıp incelememiz gerekecektir. Kaynakçıların. . Müh. Kaynak işlemi. Kontrol Personeli tarafından uygun olduğu saptanır. Hayati SOYKAN Mak. ayrıntılı olarak hesaplanır. Bu yazıyı hazırlayan kişinin kanısı odur ki. Mühendis ve Makina . Bu suretle oluşan kesinleşmiş dokümanlardan iki takım yapılır. Mesalâ AISC Kurumunun. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. uyulduğunu saptayan dokümantasyon mevcut bulunmamaktadır. kanıtlanmaktan uzak. Aslantaş Barajının. Kaynak dosyaları var olsa bile. büyük zorunluluk var. genelde uygulamada ya standartlara uyulmakta veya bazı haller için.yani çağdaş düzey olmadığını görürüz. bütün büyük tesisler için buna benzer mühendislik çalışmalarının yapılmasına. 16. bu niteliklere sahip değildir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 25 Kaynak işlemi. Belki bazı yerlerde kaliteye erişildiği oldu ise de. Yukarda 3 ve 4.Bu standartların en son baskısı veya değişmiş şekli. Fırat Nehri üzerindeki üç büyük barajımızı ele alalım : Et kalınlığı 100 mm'yi geçen ve on binlerce ton ağırlığındaki çelik yapıların yer aldığı Keban. çağdaş düzeyde olduğu anlaşılır. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. gerekli kontrollerden iyi not almışlarsa ve bütün bu evreler. referans dokümanı olarak saklanır.çalışmakta olan ve halen yapılmakta olan tesislerde uygulanan kaynaklar. belirsiz bir durum.Kaynak Mühendisinin. bu hesaplama esnasında ortaya çıkar. 2. Mesalâ AISC Kurumunun. Yukarıda 3 ve 4 ile atfedilen bilgilerin projelerde paftalarda bulunmadığını. birisi Müteahhidin. o takdirde. Kaynak Yöntemlerinin ve Kaynak Atölyesinin Yeterliliği ve Belgelendirilmesi . Kaynaktan önce. Yukardaki yazılar şunu gösteriyor : Türkiyede yapılmış .5x12 m ebatlı ve 250 ton ağırlıklı radyal kapaklarından birinin kaynak hatasından koptuğunun. bazı hallerde Detay Projelerin dahi mevcut olmadığını.. kaynak esnasında. Maddelerde belirtilen ve Planlarda-Projelerde görülen bilgiler. DSİ yetkilisincc itiraf edilmesi gibi. bu sahadaki Standardlara uygun olup olmamaktır. Bir tipik örnek olmak üzere.Onaylanmış Eşdeğer : Bu sahada akredite edilmiş kurumlarca verilen belgedir. belirli formlara geçirilir. Karakaya ve Atatürk Baraj ve Tesislerinin sahibi olan DSİ'deki projeler-paftaları. yaygın iken. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. 1. önemli yer tutar. "Dünya Kaynak Organizasyonları ile Paralel Haklar" dan bahsetmekte. bunların birbiri ile kaynağı da. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. Yapı Elemanlarının bu şekilde hesaplaması yapılırken. diğeri de Malsahibinin dosyalarında. kontrol raporları ile kanıtlanabiliyorsa.' Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi.Tahribatlı ve Tahribatsız Muayene Personeli Belgelendirilmesi gibi. bir mantıklıhk olamayacağı açıkça görülüyor. ve kaynak sonrasında yapılan bütün işlemlerde bulunanlar bütün ayrıntıları ile. bunların çok yetersiz olduğunu bu durumun en az Atatürk Barajı için kesin olduğunu görürüz. bütün evreleri ile ilişkili standardların şartlarını yerine getirmişlerse. Ülke bütününü anlayabilmek için. elimizde yoktur. Nezaretçinin. Yük.BİR H GÖRÜŞ masının) tek ve ödünsüz dayanağı. bu kaynakların. Unutulmaması gerekir ki: Kaynak ilave malzemesi seçimi ve testinden başlayan ve : . Türkiyedeki kaynaklar. Pek çok tesiste kaynağın uygun yapılmadığına dair alametler var. büyük çoğunluğu ile. Böylesi.

roman programlama teknikleri. Hatta son zamanlardaki yazılımlar. KB'lerin (daha hızlı hesaplama hızları ve ilave hafıza) kapasiteleri giderek daha da büyük hale geldiğinden. Kaynak Mühendisleri tarafından İT kaynağı olarak henüz yaygın bir şekilde kullanılmadığı için kaynak mühendisliği ile ilgili konularda nasıl daha çok bilgiye ulaşılabileceği konusu. KB'lerin kullanımı. Kaynak yöntem sayfaları ve kaynakçı vasıflandırması bilgilerinin bir veri tabanında depolamaya kadar yaygınlaşmıştır. günümüzde. büyük çapta özel uzmanlık gerektiren konuların üstesinden gelebilmektir.PC progiams and the Internet başlıklı makaleden çevrilmiştir. modelleme ve performans değerlendirilmesi gibi özel uygulamaları yerine getirmede başlı başına bir araç olmuştur. Mak. K leridir. Bir problemi sorgulama ile çözmede. Kaynak Mühendisi için kaynak ve kesme teknolojilerinde işe yarar özel amaçlı yazılımlar inceleme konusu olmaktadır.S. bir yandan Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisine tam bir kaynak olarak düşünülürken. Şekil l'de MIG kaynağı ile İT: Bilgi Teknolojisi KB'LER İÇIN KAYNAK MÜHENDISLIĞI YAZıLıMı Kaynak Mühendisliği için ilk olarak yazılmış olan İT paketleri.2 1998. artık şaşırtıcı gelmemektedir.Cilt: 39 Sayı: 467 . özel sistem. İmalat sektöründe. William Lucas. problemin muhtemel nedenini bulacak bir bir düşünce veya bir tavsiye üretecek ve gelecekte olması muhtemel problemlerden kaçınacak bir çıkış yolu sağlayacaktır. danışmanlık tipi yazılım ve danışmanlık ve eğitim-öğretim yazılımlı multimedya sistemlerine dayalı özel sistemler haline dönüşmüştür. bir sonucun adım adım bir ön ısıtma sıcaklığı veya bir veritabanı çıkışı elde edilinceye kadar bir ön saptama usulü ile ilerleyen bir döngülü yazılımın çalışmasından farklılık arzetmektedir. Kaynak mühendisliği için yazılmış olan bilgisayar programlarına artarak duyulan piyasa talebi. mühendislik çalışmalarında. çok sayıda mühendisin Kişisel Bilgisayar kullanımı artmakta ve bu mühendislerin çoğu da yaygın kullanıcı kategorisine girmektedirler. Audio ve video kapsamlı multimedya destekli bir PC Svetsaien No. Kaynak Teknolojisi için heyecan verici yeni bir kaynak olarak ortaya çıkmıştır. 26 • Mühendis ve Makina . rehberlik gerektirmektedir. Artık. KİŞİSEL BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE İNTERNET işisel Bilgisayar KB. Özel sistemlerin esas amacı. özel sistemin çalışması. Böylece bir. D.Bşk. İkm. Internet.l. Müd. hidrojen oluşumunu önleyecek ön ısıtma sıcaklık seviyesi gibi basit hesaplamaları gerçekleştiren yazılım paket- Şekil 1. KAYNAK MÜHENDİSİ AÇISINDAN KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE BİLGİ TEKNOLOJİSİ. Ancak. KB programları. Gen. Son yıllarda bilgisayar donanımındaki kaydadeğer bir gelişme ise KB deki multimedya olanaklarını sağlayacak CD Rom okuyucuların bu işin içine dahil edilmesidir. "it in welding and cutting far the v/elding engineer . bir yandan da Internet.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çeviren : Yücel FIRAT D. sadece kelime işlemcisi olarak değil tasarım.

Sistem NDT kayıtlarıyla. Tekrarlayıcı Hesaplamalar: Bu grup. kaynak ağzı tipleri ve malzeme bilgileri ile bize yardımcı olmaktadır. WELDVOL. zaruri ihtiyaçlar. Kaynak Mühendisine yardımcı olacak İT programları. WPS. EN288 ve ASME lx standartlarına Şekil 3. tamamen güvenilebilir bir programdır. Konuları ise Kaynak dikiş hacmi hesaplamaları. Kaynağın ve destekleyici test kayıtlarını gösteren X WELD içerisindeki bir WPQR örneği Mühendis ve Makina . evde kullanım temelinde yazılımlar sunmaktadırlar fakat bunlardaki tanımlayıcı örnekler. Bu multimedya taranmış fotoğraflar.5 floppy diskler göz önüne alındıklarında ne kadar çok önemli yere sahip olduğu anlaşılacaktır.000 sayfadan daha fazla veya 30 dakikalık videodan daha fazlasını depolayabilen 450 yüksek yoğunluklu 3. Kaynak Mühendisine. daha dar kapsamlı olarak sunulmaktadır. bilgi kullanımı sağlayan çok geniş kapsamlı yazılımlar piyasada mevcuttur. KAYNAK MÜHENDISI AÇıSıNDAN PIYASADA BULUNAN YAZıLıMLAR Günümüzde. multimedya destekli KB'lere dayalı (1-5) hesaplama. Program. Bilgi Depolama: XWELD. 600 MB'dan daha fazla kapasitesi ile 250. grafikler. Kaynak mühendisine yardımcı olabilen bir tip yazılımdır. X QUALITY Kontrol Planlarının yönetiminde (icrasında) ve imalat kontrol aktivitelerinde kullanılan yardımcı bir programdır. özellikle rutin veya zaman israflı hesaplamalarla dolu olup. WPAR.N.287 Standardına uygunluğunu temin etmek için bir imalat prosesinde kullanılan tamamlayıcı bir programdır. Şekil 2'de verilmiştir. aşağıdaki ana başlıklar altında gruplandırılabilmektedir: • Tekrarlayıcı hesaplamalar • Bilgi depolama • Danışmanlık (Tavsiyeler) • Simülasyon Modelleme • Eğitim ve Öğretim Bir çok şirket. Bir imalatın zamanında tamamlanmasını ve E. depolanabilecek (6) uygun olarak pWPS. hafıza. kullanıcıya.BILGISA7AR DÜNYASI ilgili bir video dizisini gösteren bir standart multimedya KB görülmektedir. CD Rom disk. Küt kaynakla ilgili detay girdilerini sergileyen tipik bir görüntü.Cilt : 39 Sayı : 467 • 27 . erşitme kaynağı yöntemleri. imalat maliyeti ve işletme hizmetleri için tasarım hesaplamalarından ibarettir. Sistem. ticari amaçlı yazılımlar olduklarından. animasyonlar (canlandırmalar) ve çok hızlı işlemcili ve tam görsel interactive donanımlı bir geniş veritabanlı audio ve video eyleminden oluşmaktadır. WPT VE WI kaynak proses idaresini (akışını) kapsayan bir programdır ve WPQ dosyasına bir örnek olarak kaynak grafikleri ve kaynak dokümantasyonu Şekil 3'te verilmiştir. bir dizi ark prosesleri. çok kullanıcılı ilişkilendirilmiş veritabanı olan bir sistemdir ve doküman kontrol sistemine dayalı bir kart sistemine nazaran aşağıdaki avantajlara sahiptir: • Birleştirilmiş çizim ve grafik kütüphanesi sistemi • Elektronik olarak proseslerin dağıtımı • Prosesteki başlıca tüm değişkenlerin işlevselliğini araştırma QM VVELD. Şekil 2 Kaynak için kullanılması zaruri gereksinimlerin miktarlarını hesaplamak için WELDVOL içerisinde basit girdi sayfalarından birisine örnek kaynak malzemelerinin hacmini hesaplama ve buradan da yola çıkarak satınalınacak olan çubuk elektrodların ve tel makaraların sayısını hesaplama imkanı verir.

Cilt: 39 Sayı: 467 . Çoğu değerlendirmeler sayısız hesaplamalar gerektirirken. yazılım. Genel duruma duyarlı yardım rine Rehberlik» temeline dayalı bir «^nüsü de kulanıcıya ilave rehberprogramdır. B51 7910 (res. R STAYING İN SHAPE (Şekilde kalma). Standardı yapılan her bir değerlendirme zamanının eşit bir şekilde titizlikle uygulandığını temin etmek için standarttan çıkarılan bir dizi kurallar seti yazılıma yerleştirilir. audio.3'e «>>5«/ı olarak yorulma yüklemesinin analizi için CRACKV/ISE >> içindeki çatlağın geometrisini tanımlama de maliyetten kazanmasına yardım STANDARTLARıN YORUMU edecektir. kullanıcının^ özellikle giriş parametrelerinden birisini değiştirerek bir hassasiyeti veya bir eleştirel analizi gerçekleştirmek is. Yazılım. animasyonlar. Şekil 5'te gösterilen bir küt kaynağında.arabirimin kullanımı ile. S ' S«t«MM.<kn genel değerlendirmeye ilişkin nakli Yapılardaki Kusurları uygun spesi*»k bilgi istenmesi sağlanır. kullanıcının.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Si'esses JtırougtMhic&ness flaw Çmbeddcd (I a w V^lsallgnnıent DANıŞMANLıK (TAVSIYELER) S? FIM* 1 mtU loe r U*H ıM>wd Mk O. Kaynak işleminden ve kesme operasyonlarından (çalışmaları) kaynaklanan çarpılma (bükülme) probleminin nasıl halledileceğini temin etmek için pratik tavsiye ve eğitim sağlayan bir özel/multimedya sistemidir. / £ 649. boylamasına bir büzülmeyi gösteren tipik bir gösterim ekranda görülmekte ve buradaki multimedya (video. Çarpılmayı kontrol etmek amacıyla sunulan tavsiyelerle ilgili olarak STAYING INSHAPE içerisindeki bir animasyona örnek tediği zaman hem zamandan hem 28 • Mühendis ve Makina . çarpılmayı anlamasını sağlayacak bir dizi sorular dizisini de kapsamaktadır. Sistemde kapsam dahilinde bulunan bilgiler şunlardır: • Farklı çarpılma tipleri ve bunların oluşturdukları zaman • Kaynakta çarpılmayı etkileyen faktörler • Çarpılmayı azaltmak için pratik adımlar • Spesifik kaynak ve kesme pozisyonları için tedbirler • Kaynak sonrası oluşan çarpılmayı önleyici faaliyetler Sistem. kullanıcımi olarak PD 6493). Burada yardımcı bir grafiksel FATIGUEWISE. (Şeolarak Saptamadaki Metotlar Üze.W M Radu*"of eurvaturâ. ı?f1 fehet £«M 4. tik prosedürlerde ya kapma prosedürleri ya da genel yorulma prosedürlerini kullanarak yapıların analizinin yapılmasına olanak vermektedir.kil 4).Uk imkanı sağlamaktadır. güvenli kri. "Ergime Kay. scan edilmiş fotoğraflar ve grafikler) bilgi transferini ve öğrenmeyi kolaylaştırmada kullanılmaktadır. FATIGUEWISE karmaşık bir konu prosedürü olan bir standardı yorumlamada kullanılan bir tipik yazılımdır.Şekil 5.

şekil 7'de gösterilen video küpleri. WELDING FÜME TUTOR için duman örneğinin konumu üzerine verilen bir animasyon örneği Mühendis ve Makina . scan edilmiş fotoğraf ve grafiklerden oluşmaktadır. Grafikler. Eğitim ve Öğretim VVELDING FÜME TUTOR. Şekil 6. Program interaktiftir ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı bir araç olarak. özel ustalık ve pratik deneyimler temeline dayanmaktadır. kaynak mühendisleri şunlara sahip olmalıdırlar: • İnternet Sistemi • World VVide Web (www) • Donanım Gereksinimleri • www'a girme ve araştırma Internet Sistemi İnternet sadece tek bir bilgisayar değildir ama milyonlarca bilgisayarın bir telekom sistemiyle (bakır teller. Serverler birbirlerine "lokal networklar"la bağlanmaktadır ve netvvorkler de birbirlerine "inter-netvvork" yada internet ile bağlanmaktadırlar. kaynakçılara. Kalite seviyesine ait değerlendirmeleri bulunan hesaplamaları yapılmış kaynak bileşimi ve kavnak şeklini gösteren bir MAGSIM içerisindeki örnek Simülasyon MAGSIM. canlı diziler. CAM ve alaşım çelikle rindeki küt ve pervaz noktalan için kaynak parametreleri. duman kontrol tekniklerinde ve ekstraksiyon ekipmanlarının kullanımında kaynakçıların eğitilmesi amacıyla da kullanılabilir. multimedya eğitim kursuna dayalı bir CD ROM'dur. denetleyicilere ve kaynak mühendislerine kaynak dumanının solunmasından kaynaklanabilecek sağlık riskleri üzerine eğitimi amaçlayan. toleranslı kaynak parametrelerinin seçiminde kaynak kalitesini tahmin etmede kullanılabilmektedir. mühendisler açısından günde 24 saat kolayca elde edilebi- Şekil 7. Program. "server'ler denilen bilgisayarlarda depolanmaktadır. spesifik bir iş için optimize edilebilmektedir. Bu potansiyeli anlamak için. Basitçe söylemek gerekirse. Kapsam dahilindeki bilgiler. termal çevre ve kaynak havuzunun ve Şekil 6'da gösterilen kaynağın şeklinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Program. Şekil 8'de görülen. Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi ve İnternet Internet. Internet. İnternetin. değişik noktalardaki kaynak şeklini ve termal çevreyi hesaplayan GME kaynak prosesinin simülasyonu (taklidini) vermektedir. Bilgiler. fiber optik kablo ve uydular) birbirine bağlanan bir netvvorktür.Cilt : 39 Sayı : 467 • 29 . bilgi teknolojisinin bir kaynağı olarak potansiyeli henüz tam anlamıyla anlaşılamamıştır. audio. düzenleyici durumlar. telefon hatları ile birbirine bağlanmış olan dünya çapında bir bilgisayar networklerinden oluşmaktadır.BİLGİSAYAR • DÜNYASI lecek çok geniş bir bilgi deposu içermesi bakımından bir eşsiz fırsattır. "Client" netvvork üzerinden kullanıcının bilgiye erişebilmesine olanak veren bir bilgisayardır. kaynak boyunca. kaynağın çapraz bölgesini ve simülasyon sonuçlarını görüntülemede kullanılan 3 boyutlu görünüşünü sergilemede.

basit bir şekilde bilgiyi tanımlayan kelime veya sözcük grubu olan bir formu doldurmayı gerektirecektir. 3W veya www ise. İşaretle ve tıkla kullanıcı arabirimi daha çok PC programlarına da- 3W'de Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi Elektronik posta veya e-mail. (3w) www sitesinde ayrıntılı olarak bilgi araştırmak için.BİLGİSAYAR • DÜNYASI yalı dönüşümsel pencerelere benzememektedir. internete giriş yapmasına ve çeşitli serverlardan/web sitelerinden bilgi almak için göz atmasına olanak tanıyacaktır.twi. mesala mühendislik. teknik bilgi sunan tipik bir organizasyondur.co. Protokol. Modemler. www Sayfasına Girme ve Araştırma Bir kullanıcının internete girebilmesi için. bir "Servis Sağlayıcısı" gereklidir. Her bir web sitesi tek bir (eşi olmayan) adrese sahiptir. TWI. kullanıcının. lokal bir telefondan daha az masrafı olması ve kullanıcının kendi postasını almaya hazır oluncaya kadar o kişinin kendi bilgisayarında depolanabilmeşi olarak sayılabilir. Web sitesindeki her bir doküman da Uniform Resaurce Locator (URL) olarak adlandırılan kendi adresine sahiptir. kullanıcının tutulan bilgi ile ya server üzerinde ya da daha önemlisi internete bağlı olan herhangi bir bilgisayara (browse) göz atmasına olanak vermektedir.se. sorguya en iyi şekilde denk düşen web sayfalarının bir listesini ortaya çıkaracaktır.co. dir. Araştırma motoru.twi. Örneğin http:// www. Donanım.//www. dünyada. Telefona bağlanmış bir global network server'm gösterildiği internet sistemi Donanım İhtiyaçları Internet'e erişmek için gerekli donanım ihtiyaçları: • PC Bilgisayar • Modem • Internet Servis Sağlayıcısı • Telefon hattı Tipik olarak verecek olursak E 1000'e mal olan bir standart PC. Elektronik Posta veya e-mail Mühendisler tarafından internetin kullanılmasının amacı teknik bilgi araştırmak. bir unsur olarak PC'lere git gide daha uyumlu bir hale getirilmekte fakat etkili bir iletişimin sağlanması için en az 33. Kaynak ve kesme üzerine bilgi içeren www sitelerinin bir listesi çizelge l'de verilmiştir. "http" ise (Hyper Text Transfer Protokol) (internet üzerinde bulunan transfer protokolü) anlamına gelen browser'i temsil etmektedir ve http://www. Bu bilgi şunları içermektedir: • teknik data sayfaları. www protokolü. kullanıcının bilgisayarının bilgileri nasıl sergileyeceğini gösterir. internetteki geçerli bilgiye ulaşmada kullanılan bir protokoller ve standartlar kolleksiyonudur. her hangi bir yerde ulaşılabilir bir internet e-mail adresi olan birisine bir kullanıcının mesaj göndermesi ve bu kişiden bilgi alabilmesi amacıyla. "en iyi pratik" rehberler 30 • Mühendis v«ş Makina . yazılım ve video mesajlarının iletilebilmeğine ilave olarak mühendisler açısından kullanışlı bir araçtır. bir "araştırma motoru".6 kbs'lik bir veri erişim hızına sahip olması gerekmektedir. Araştırma. mesajlara.uk ise üzerinde web sayfasının yerleştirildiği TWI server'dir. Şekil 8. Servis Sağlayıcı'nın server'ma girdiği zaman. esab. teknik data alışverişi yapmak ve ürünler satınalmaktır. web sayfalarının bir indeksini veya katalogunu ortaya çıkarmada kullanılmaktadır. üzerinde bilginin seyahat ettiği bir fiziksel networktür fakat "World Wide Web".uk / best prae kaynakçılıkta en iyi deneyimi olan "Job Knowledge For Welders" (Kaynakçılar için İş Bilgisi) üzerindeki TWI serisindeki teknik bilgileri içermektedir. İnternet üzerindeki linkler. (3w) VVorid VVİde Web (www) Internet. E-mail. Bu sitelerin çoğu.Cilt : 39 Sayı: 467 . internete bağlanma için uygundur fakat bir bilgisayarın bir detayı (veriyi) telefon aracılığı ile iletmesi ve almasını sağlayacak bir modemi olması mutlaka gereklidir. imalat ve zararlı olmayan tets yapma gibi konular ile ilgili olan çok sayıdaki sitelerle internet üzerinde link kurmaktadır. multimedya ve iletişim metodu dahil olmak üzere daha çok bilgi tiplerini kapsamaktadır. materialler. yaygın olarak kullanılmaktadır. Avrupa Esab'm adresi http. E-mail'in avantajları arasında. dokümanlara.

Şirketler. kullanımı mümkün olan teknik bir bilgi tipine bir örnektir. kaynak bölgesinde.BİLGİSAYAR DÜNYASI ma dereceleri ve bunların tavsiye edilebilir kullanılabilirliği • THE SCHAEFFLER .60 kullanılabilirlik tipinde ortaya çıkan bileşke kaynağının kompozisyonunu ortaya koymaktadır.twi.DELONG .Çelik sınıflandır- Şekil 10.WR C'92 analiz programı.Kaynak prosedürü spesifikasyonlarının depolanması ve geri kullanılabilmesi PREHEAT .. esab. özellikle aşağıdaki kullanımlar açısından kaynak mühendisleri ve metal bilimciler tarafından kullanılmaktadır: • Farklı metallerin kaynağında uygun bir kullanılabilirlik seçimi • Bileşke kaynağının mikro yapısının tahmini • Kaynak yapmada muhtemel metalurjik riskler ile ilgili uyarılar • Yaygın olarak kullanılan metallerin bir veritabanını ve bunların kullanılabilirliğini oluşturma Şekil 10'da görülen Schaeffler diyagramının tipik bir görünümü. İlan verme www üzerinde serbestçe tatbik edildiği için. ESAB WWW sitesi (http://w. ticari şirketlerin çoğu ilan verme ve kendi ürünlerini pazarlama ile ilgili olan web sayfalarına sahiptirler.uk/ bestprac/jobknol /Hk21 ] • satıcıların direktifi • standart bilgi • araştırma projesi özetleri Şekil 9'daki "Kaynakçılar için iş bilgisi'nde bulunan alüminyum alaşımlar üzerine bir teknik data alanı (sayfası). içerisinde çatlağın olması muhtemel metal kompozitleri (nikel ve krom eşdeğerleri) hakkında faydalı uyarıları içermektedir. sesleri ve video gösterisini oluşturabilirler. TWI Üzerindeki "Job Knowledgefor welders" den alınan bir Teknik data sheet örneği [Sabit kaynak saptayıcısı ise http:// www.Paslanmaz Çelik kullanılabilirliği CONQUEST . • I. kendilerine ait web sayfalarında internet üzerinde hazırlanmış dilleri kullanarak konularını.se).w.Cilt : 39 Sayı : 467 • 31 .. İstenilen (talep edilen) sayfaların çoğu teknik bilgi ile ilgilidir.60 kullanılabilirlikteki Kaynak Metali kompozitini gösteren Schaffler Diyagramı Mühendis ve Makina. AISI 316 L Paslanmaz çeliğine 15Mo3 Çeliği kaynağı yapılmasında OK 67.Ön ısıtma sıcaklığının hesaplanması EQUIST .ekonomik / verimlilik hesaplamalarından yola çıkılarak Kaynak Prosesinin seçimi • VVELDOC . Business Area Consumables ile ilgili geçerliliği olan aşağıdaki KB programlarını içermektedir: • VVELDCOST .. TWI Web sitesine her ay 6000 kullanıcının çoğu taafından ve Amerikadaki kullanıcıların yaklaşık yarısı tarafından girilmektedir. resimlerini.fur *»ı•icrs W'cldahilitv of muterhıİN Mııminium allov«i g . Diyagram. AISI316L paslanmaz çeliğine 15 Mo 3 çeliği kaynağı yapılmasında Ok 67..h k:ıı.—„-•- Şekil 9.Çelik dereceleri ve bunların eşdeğerleri STAR .»k'(iç.co.w.

uk/iiw/iiw.sandia. yazışmaların gönderileceği adres |X] ile işaretlenecek .ohio-state.isq.us/stewarca/steellynx.gov/smartweld http://www.amweld.com.org/ewi/home.com http://vanbc.-iwse.html http://ewi.html http://vnsgate.ac.html http://ewi.org/ewi/home.htm http://ewi.html http://www.au American VVelding Society Cranfield University Edison VVelding Institute Esab Fraunhofer Resource Center Michigan Instituto de Soldadura ve Oualidade International Institute of VVelding Japan VVelding Society National Steel Technical Center Navy Joining Center Nederlands Instituut voor Lastechniek Ohio State Universty Department of Industrial.ni.twi. VVelding & Systems Engineering Sandia National Laboratories Sybersteel VVelding & Fabrication Consultants The VVelding Engineer's Weld Pool TWI University of Bath VVelding Information Network VVelding Technology Institute of Australia TMMOB MAKINA MÜHENDİSLERİ ODASI ÜYE ADRES GÜNCELLEME FORMU Yazışma Adresi* : *"• Ev *•" iş * Dergi vb.edu http://sandy.nl/~henkbodt/nil/index-e.eng.umich.se http://frc.bath.esab.pt/homeing.titech.html http://www.com/ ~ robertsa/welding.mlc.vnetsys.htm http://www.co.ca. ac.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çizelge 1.html http://www.uk/sims/marine/weld/weldtop.mep.engin.lib.dow.htm http://www.sybersteel.ac. Kaynak Bilgisine Ulaşılabilecek Bazı Web Siteleri http://www.ac.html http://www.wimsey.org http://www cranfield.edu http://www.cam.uk/bestprac http://www.html http://www.htm http://www.igr.jp/Japan Weldig Soc.com/win/index.org/njc/home.wtia.uk/Centres/AWJU/home.

en baştaki taslaktan en sonda ortaya çıkacak ürüne kadar. Kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma. in orda to get quality assurance in the welded products. Avrupa Topluluğu standartlarına göre kalite güvencesinde önemli bir yapı taşını oluşturur. Ülkemizdeki işletmeler ise. Vasıflandırma. imalat için gerekli kalitenin kesinlikle sağlanacağını güvence altına alacak biçimde iş akışını planlı olarak düzenlemektedir. Keywords: Training. sadece kaynak denetimi konusunda uzman bir elemanın kaynak tekniğinin kurallarına uyulmasını sağlaması sonucu ulaşılabilir. verimli işletme donanımına. ISO 9000/EN 729 kalite güvence sistemleri ile getirilen uygulama. Qualification. the need of a national welding socıety is stated. eğitimli ve sertifikalı kaynakçılara. tasarımın kaynak tekniği açısından kontrol. "Avrupa Kaynak Federasyonu (EWF)" tarafından yapılmaktadır.rtified welders. Avrupa Topluluğu bünyesindeki eğitim ve vasıflandırmanın koordinasyonu. Mühendis ve Makina . imalatta yer alan persbnelin eğitim ve vasıflandırma belgelerinin ulusal ve uluslararası geçerliğe sahip olmasıdır. uyguladıkları sistemi ülkelerinin yasa ve yönetmelikleri gereği edinmektedirler. imalatta kalite güvencesini sağlamak için kaynaklı imalat yapan bir işletmenin. sadece son ürünün kalitesinin kontrolü değil istenilen kalitede imalatın yapılmasını sağlamaktır. İmalat sonrası yapılan muayene. kaynaklı imalat yapan işletmelerde sertifikalı bir kaynak mühendisinin kaynak işlerinin planlanması. Ayrıca. Kalite güvencesi.MAKALE KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK Zafer FİLİZ. Avrupa Kaynak Mühendisi. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. also enabling to produce enough quality. sanayi ürünlerinin ulusal ve uluslararası platformda rekabet gücünü artırması açısından kaynaklı imalatta çalışan personelin eğitimi ve vasıflandırılması son derece önemlidir. ürünün kalitesini belirlemek için uygulanan muayeneyle karıştırılmamalıdır. kalite sistemlerini ihracat yapmak veya yurt dışı bir işletmeyle ortaklaşa çalışmak amacıyla uygulamaktadırlar. dolgu malzemelerinin ve yardımcı mal- ODTÜ Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene Araştırma / Uygulama Merkezi. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. ulusal kaynak cemiyetleri ve onların yetkilendirdiği kaynak kuruluşları veya enstitüleri tarafından. in this artide. Kalite ve ekonomikliğe. trained and cc. uygulanması ve kontrolünden sorumlu olmasını gerektirmektedir. eğitimli ve sertifikalı kaynak denetçilerine ve işletmenin uygunluğunu belirten belgeye. ürünün tasarımından teslim edilişine kadar olan tüm süreçler içerisinde yer alır. Kaynak Teknolojisi I Ulusal Kongresinde Bildiri Olarak sunulmuştur. K EWF KAYNAK MÜHENDISLIĞI EĞITIMI Kaynak Mühendisi. Kaynak tekniğinin bilinçli olarak uygulanabilmesi. Kalite güvencesinin amacı. kaynak yönteminin belirlenmesi. Bu yazıda. belirlenmiş standartlar doğrultusunda yapılır. İn this respect. trained and certified welding supervisors and qualification certificate. ihtiyacı vardır. sadece sonuçta ulaşılabilen ürün kalitesini tespit edebilir. Caner BATIGÜN Ö Z E T GİRİŞ Kaynaklı imalatta kalite güvencesi. Kaynak denetim elemanlarının sorumluluğu altında olması gereken işler şunlardır: Planlama.Cilt : 39 Sayı : 467 • 33 . Kalite güvencesi terimi. European Welding Engineer. Bu kalite sistemleri içerisindeki temel nokta. Anahtar Sözcükler: Eğitim. The aim of the quality assurance is not only the control of the product quality. considering the scope of quality assurance. the recent developments on training of European welding engineer and European welder are explained. kaynak makinalarının. Tasarım Malzeme seçimi. kaynak dikişi ağız hazırlığının kontrol. European Welder. the firms need: productive equıpment. Avrupa Kaynakçısı A T Quality assurance in welded products takes place from design to delivery in ali steps of the production. alite sistemine sahip kaynaklı imalat yapan işletmeler.

Avrupa Plaka Kaynakçısı ve Avrupa Boru Kaynakçısı olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Avrupa Kaynak Federasyonunun EWF 1173 ve 1177 sayılı yönergelerine göre düzenlenmekte ve toplam olarak en az 480 saatlik süreyi kapsamaktadır. Avrupa Köşe Dikişi Kaynakçısı.MAKALE zemelerin belirlenmesi. mühendislik alanındaki lisans eğitiminde kaynak tekniğine ait standart ve yönetmeliklerin tamammm öğretilebilmesi mümkün olmadığından "Kaynak Mühendisliği Eğitimi" adı altında ayrıca bir uzmanlık eğitiminin verilmesi gereği doğmaktadır. Kural olarak. gerekli kaynak dikişi kalitesinin belirlenmesi. Buna karşın. kaynak sırasındaki gözetim. metal işleme konusunda temel bilgi ve beceri gerekMİG/MAG 6 102 saat TK3 6 G6 E8 E7 Boru Kaynakçısı G3 E6 TTG 5 MIG/MAG 5 G2 E5 ı E4 E3 E2 El TK3 4 T*3 ^ MİG/MAG 4 Levha Kaynakçısı G1 MIG/MAG 3 MİG/MAG 2 MİG/MAG 1 Köşe Dikişi Kaynakçısı TK32 TK3 1 Şekil I: EWF'e göre kaynakçı eğitimleri 34 • Mühendis ve Makina. kaynakçının sadece sınırlı bir alanda el becerisini kontrol edip. kaynakçı sınavına girecek katılımcının EN 287'nin gerektirdiği bilgi ve beceriye ulaştırılması amaçlanmıştır. gazaltı kaynağı yöntemleri uygulamaları ve özel yöntemlerin tanıtımı 60 saat Eğitim sonundaki yazılı ve sözlü sınavları başarıyla tamamlayan katılımcı "Avrupa Kaynak Mühendisi" unvanını alır.Cilt: 39 Sayı: 467 . Kaynak dikişi ağızlarının kontrolü. Kontroller. Bu eğitiminde ağırlık verilen konular ve süreleri şöyledir. Üniversitelerde. elle ark. EN 287 standart serisi. Kaynak mühendisliği eğitimi. belgelendirmektedir. Teorik konular: Kaynak Yöntemleri ve Cihazları • • • • Malzemelerin Kaynağa Uygunluğu Tasarım ve Hesaplama İmalat ve Uygulama Teknikleri Firma gezileri ve sınavlar 110 saat 64 saat 110 saat 34 saat Pratik çalışmalar: • Oksi-asetilen. Eğitimin birinci basamağına katılmak için normal bir bedensel ve ruhi durum yeterlidir. dikişin oluşturulması. kaynaklanacak yapı elemanlarının ön ısıtmalarının kontrolü. gerekli kaynakçı sertifikalarının belirlenmesi. İmalat Puntalama ve kaynak sıralarının belirlenmesi. kaynak dikişindeki dış hataların değerlendirilmesi. Muayeneler Yapı elemanlarının ve kaynak dikiş ölçülerinin muayenesi. Böylece eğitim almış kaynakçının. kaynak verileri. eğitim yönergeleri doğrultusunda eğitilen kaynakçı daha kapsamlı el becerisine sahip olabilmektedir. kaynak dikişinin tahribatsız muayenesi. imalatta daha geniş bir alanda görevlendirilebilmesi mümkün olabilmektedir. kaynak parametrelerinin ve ısı girdisinin belirlenmesi. Eğitimlerde. çalışma tekniği. EWF KAYNAKÇı EĞITIMLERI Şekil l'de gösterilmekte olan Avrupa Kaynak Federasyonu sistemindeki kaynakçı eğitimleri. dikiş hazırlığının detaylandırılması. uygun standartlara ve teslim şartlarına göre kaynak işleminin bitirilmesi. Uygulama.

Teorik eğitimde katılımcılara temel elektrik bilgisi. metal koruyucu gaz kaynağında temel el becerisinin sağlanmasını amaçlar. El'den E8'e kadar olan basamaklardan oluşur. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa Elle Ark-Boru Kaynakçısı" unvanını alır. E2 basamağında.- Şekil 3. Avrupa MIG/MAG Kaynakçısı MIG/MAG kaynakçısı eğitimi için.Cilt : 39 Sayı : 467 • 35 . E7'de dikey eksenli boruların kaynağı çalışılır. pratik ve teorik eğitim programının. Son olarak E8 basamağı. dolgu malzemeleri ve iş güvenliği konularında temel bilgiler aktarılır. Pratik eğitimin her bir basamağındaki kapsam şekil 2'de görülmektedir. özlü tel ile MAG (136) ve özlü tel ile MIG (137). 17 Kasım 1994'te kabul edilen EWF 01-452-94 yönergesine göre. Mİ basamağı. -452-94 yönergesine göre "Elle Ark Kaynakçısı " eğitimi 1995'te EWF 467-01 yönergesi çıkarılmıştır. Yani kök temizlenip karşı taraftan bir paso ile kaynaklanır. kaynak yöntemi. borularda alın dikişlerinin kaynağı eğitimi başlar. gerekli el becerisini sağlamaya yönelik plaka/borubağlantılarmdaki köşe dikişleri tüm pozisyonlarda çalışılır. boru ekseni 45° olan boruların kaynağındaki pratik becerinin kazanılmasını sağlar. genellikle plakalardaki köşe dikişlerinin çeşitli pozisyonlardaki kaynağını kapsar. Tbirleştirmelerindeki köşe dikişlerinin çeşitli pozisMühendis ve Makina . E3 basamağında alın dikişlerinin kaynağı eğitimi PA.E7 l'ILL. MAG (135). Alın dikişlerindeki tek taraflı ulaşılabilirlikle PA ve PF pozisyonlarındaki kaynağı. akredite edilmiş ulusal kaynak cemiyeti tarafından onaylanması gerekmektedir. EWI-'467-01 yönergesine göre "MIG/MAG Kaynakçısı" eğitimi. Daha sonra farklı çaplardaki borular yatay eksende kaynaklanır. Avrupa Elle Ark Kaynakçısı Elle ark kaynakçısı eğitimi. çeliklerin kaynak sırasındaki davranışları. elle ark kaynağında temel becerinin sağlanmasına yöneliktir. Pratik ve teorik sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Plaka Kaynakçısı" unvanını alır. Özellikle kaynak tekniğinde eğitime yeni başlayanlara tavsiye edilir. PB ve PF pozisyonlarıyla başlar. E4 basamağı içerisindedir. Bu bilgi ve becerisinin eksik olduğu durumda temel bir metal işleri eğitimi tavsiye edilir. Kaynakta ulaşı- labilirlik çift taraflıdır. metal dolgulu tel elektrot ile MAG (138) ve metal dolgulu tel elektrot ile MIG (139) işlemlerini kapsar. Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerdeki bu eğitim. ve E5'te PC ve PE pozisyonlarıyla eğitim bir üst basamakta devam eder. şekil 3'te görülen Mİ'den M6'ya kadar olan basamaklarda uygulanır. 23 Kasım Bo*v ç*s* '• 8C-JC0 mm EWF. Daha sonraki eğitim basamağına geçebilmek için bir önceki basamağın başarıyla tamamlanması gerekir. El basamağı. kaynak makinaları. EWF-E« !• ^S». yönergeye göre MIG (131). E6'da plaka üzerindeki alıştırmalardan sonra. Eğitimde örneğin yüksek alaşımlı çelikler veya alüminyum kullanılırsa.MAKALE mektedir. Eğitimin başarıyla tamamlanmasından sonra sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını alır. Bu eğitim. Bu program.

V-Kaynak ağızlı alın dikişlerinin kaynağı için el becerisi sağlanmasına yöneliktir. Yine Tl basamağı. Eğitim sonundaki pratik ve teorik sınavın başarıyla tamamlanmasından sonra katılımcı 'Avrupa MIG/MAG Boru Kaynakçısı" unvanını alır. Şekil 4'te görüldüğü gibi Tl'den T6'ya kadar olmak üzere 6 basamağı içerir.. T4. EWF'e göre "Gaz Kaynakçısı" eğitimi taslağı Ttan : fc EWF-T3 H a n Kiintqt : 3-3 mm EWF-T2 E! Uinıtğı •• M r ı » Boru cip ı «Mû mm m Tıon : 9 St/uv: Top. eğitim basamakları 5 ve 6'nın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG Boru Kaynakçısı" unvanını getirir. Bu eğitim 4 eğitim basamağını içermektedir ve şekil l'de de gösterildiği gibi. Bu basamağın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG-Plaka Kaynakçısı" unvanını sağlar. <. w n İh O n E t i TIG-kaynakçısı eğitimi konusundaki EWF. başlıca kaynak işlemleridir. EWF'e göre "TIG Kaynakçısı" eğitimi taslağı nergesi taslak halindedir. T3'te ağırlıklı olarak. kaynakçıların eğitim ve sınavlarını Avrupa'da uyumlu hale getirmek ve Savı • 4fi7 .T 6 Et a m l ^ i : 3-13 mm Botu OÇ* . Bunun devamı olan T2'de plaka/boru birleştirmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağı için el becerisini sağlar. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa TIG-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını elde eder. Eğitim için seçilen malzeme EN 287-1'e uygun olarak örneğin Wll ise eğitimin giderlerini azaltmak için deneme parçaları olarak alaşımsız ve düşük alaşımlı çelikler gibi diğer malzemelerin seçimine de izin verilmiştir. PF ve Tion İt toün»0ı t VI m Som caa : <ttt t To». Aksine her bir eğitimin uygulanabilmesi için eğitim programındaki gerekli değişiklikleri her bir ulusal kaynak cemiyetine bırakır..Cilt Gaz kaynakçılarının eğitimi için hazırlanan EWFyönergesi taslağı şekil 5'te görülmektedir. farklı pozisyonlarda çalışılır. Bu eğitim sonrası pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Plaka Kaynakçısı" unvanını elde eder. Ama sınavda her zaman yüksek alaşımlı CrNi-çelikler kaynaklanmalıdır.MAKALE yonlarda kaynaklanması. "Köşe dikişi kaynakçısı" vasıflandırılması yoktur.PC. plakaların Ibirleştirmelerindeki alın dikişlerinin PA. Sınav ve Vasıflandırma Avrupa yönergelerinin amacı. Avrupa TIG-Kaynakçısı örneğin alüminyum gibi diğer metallerin kaynak tekniğiyle işlenmesi için özel bir kural getirmemiştir. m MDhgnriig »o Malrina.. M3'te alın dikişlerinin kaynağı ve özellikle kusursuz bir kök dikişine sahip PA.C1 Pnt« 27h Tton an Sınn Sh To».yoEWF . M5'te eksenleri yatay ve dikey olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağı çalışılır ve M6'da boru ekseni 45° olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağıyla eğitime devam edilir. <i h EWF•T 4 : *-3 um İTİ Şekil5. Avrupa Gaz Kaynakçısı Şekil4. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını kazanır. : i ' EOT-T1 P I M lolnl^ı : 3-3 mm PE pozisyonlarında kaynağı çalışılır. Yönerge. ah Sh t h Ö | I KWF. Metal koruyucu gaz kaynağı için eğitim yönergesinde olduğu gibi. PF ve PG pozisyonları için el becerisi kazanılır ve M4'te PC ve PE pozisyonlarının kaynağı için gerekli el becerisi sağlanır. M2 basamağında plaka/boru-birleştirmeleri tüm pozisyonlarda çalışılır.^Sl TC »«O rttn EWF-O3 Cl UWU|ı : Vi m Boru çw • < ı M (*"* mm Tun lıni» T.-!+ : ıj-î rr- B frank 27 h Tton Sın t» To».ı n 5» • n EWF-d2 I : 14 mm EOT-T5 E: • :•. TIG-kaynağı temel el becerisini sağlar ve plakaların T-birleştirilmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağına.

H. Harmonisiertes europâisches Ausbildungs system-vom SchweiBer bis zum SchweiBfachingcnieur. eğitim donanımı. Thier. Mühendis ve Makina .MAKALE böylece belgelerin ve sertifikaların karşılıklı tanınması için temeli oluşturmaktır. Pratik sınavlar. Ayrıca. sınavın yapıldığı teknik koşullarla uyuşmalıdır. • Genelde. yukarıda bahsedilen koşulların sınav kapsamıyla uyuşup uyuşmadığını kontrol etmeli ve kaynakçının sınav belgesini onaylamalıdır. KAYNAKÇA 1 Z.M. kaynakçı sınavı belgesi üzerinde. eğitimin uygulanışı ve sınav makamlarının yerine getirmeleri gereken koşullar EWF 416 yönergesiyle düzenlenmiştir. kaynakçının sınav belgesiyle birlikte arşivlenmelidir. kaynak yöntemi • Yarı mamul. Bu kriterler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: • Kaynak prosesi. Bu durum. • Kaynakçının el becerisinden ve bilgilerinden şüphe edecek herhangi bir sebep olmamalıdır. DVS Berichte Band 157. aynı geçerlilik alanında sonraki iki yıl için uzatma işlemi yapılabilir: • Kaynakçının imalat sırasında yaptığı kaynaklar aranılan kaliteye uygun olmalı. 11-15 Haziran 1997 İstanbul. 5. Bu koşullardan biri sağlanmıyorsa. Türkiye'de kaynak tekniği alanında eğitim veren kuruluşların verdikleri eğitim ve belgelerin uluslar arası geçerliliklerinin sağlanması amacıyla. boru) • Sınav parçasının çapı (boru) • Kaynak pozisyonu • Alm kaynağının yapılışı. 4. Belge. Neuhoff. tek taraflı çift taraflı • Alm kaynağının yapılışı. iki yıl geçerlidir: • Kaynakçı. SONUÇ Günümüzde ulusal bir kaynak cemiyetinin bulunmaması. 2.Cilt : 39 Sayı : 467 • 37 . DVS Bcrichte Band 176. kırma muayenesi raporları veya sorumlu kaynak denetim elemanının raporları). Metalürji Kongresi. Joining and Cutting (EWF) zur Ausbildung von SchewiBern. Kalite Güvencesi Çerçevesinde Kaynak Mühendisliği ve Kaynakçı Eğitimleri. Guide lines of the European Federation for VVelding. kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma alanında büyük bir boşluğun oluşmasına nedendir. Europâisches harmonisiertes Ausbildungssystem für die SchweiBtechnik. Sınavı başarıyla tamamlamış olan kaynakçıya EN 287 standardında belirtilen "kaynakçı vasıflandırma belgesi" verilir. seçilen kriterlere bağlı olarak belirli bir kapsama alanına sahiptir. und R. kaynakçının yaptığı iş. EN 287 standardında ise kaynakçı sınav parçalarının ve kaynak koşullarının seçilme kriterleri belirtilmiştir. her bir ülkenin kendi koşullarına göre belgelendirilmiş olmaya zorlanabilmektedirler. Joining and Cutting (EWF). Die neuen Richtlinicn der European Federation for VVelding. Bu ise. H. Bu belge. • Muayene raporları (radyografik veya ultrasonik muayene dokümanları. Filiz. Uluslararası geçerli sertifika verme yetkisine sahip yabancı kurum ve kuruluşlar için ülkemiz büyük bir pazar oluşturmaktadır. standart eğitim ve sertifika programlarına bir çatı teşkil edecek ve EWF'e üye olarak Türkiye'yi temsil edecek bir yapılaşmaya şiddetle ihtiyaç vardır. sınavın geçerli olduğu alanda kaynak işleriyle mümkün olduğunca düzenli olarak meşgul olmalıdır. H. farklı ülkelerle çalışan işletmeler. kaynakçı sınavı geçersiz sayılır. Kaynakçı işine en fazla 6 ay ara verebilir. kök bölgesi Teorik sınavlar. Sınavı yapan kişi veya kuruluş. sınavı yapan. Portekiz. 3. EN 287'nin koşullarına uygun şekilde yapılmalı ve sınav parçalarının sonuçları yetkili sınav görevlisi tarafından değerlendirilmelidir. Sınav sonunda tüm sınav belgeleri. ülkemizin milli gelirinin yurt dışına aktarılması ve bu alandaki bağımlılığının devamı anlamına gelmektedir. DVS Berichte Band 157. sınavın kurallara uygun yapıldığının tasdik edilmesi için sınavı yapan tarafından imzalanmalıdır. Klein. Thier. EWF-Lisboa sekreteryasının yayını. çoktan seçmeli soru-cevaplar şeklinde olmalı ve her bir ulusal kaynak cemiyetinin sınav temsilcisinin gözetiminde ve kurallara uygun yapılmalıdır. Aşağıdaki koşullar sağlandığı taktirde. parçanın şekli • Kaynak dikişinin çeşidi • Çeliğin türü • Kaynak dolgu malzemesi • Sınav parçalarının kalınlığı (levha. tam bir karmaşaya yol açmaktadır. aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ve bunun her altı ayda bir kaynak denetim elemanı tarafından ilgili sınav belgesine işlenmesi koşuluyla. Eğitimci.

the current of the line (AC) is first converted to a pulsing DC and then goes to a chooper (oscillator) that converts the DC to a High frequency AC in the range 5 to 100 kHz which is controlled by the output circuit of the chooper according to the welding requirements. Metalürji Müh. the classical welding power sources and inverter power sources have been examined. Müh. Kaynak için gerekli koşullardaki elektrik akımı işyerinde özel bir generatör tarafından üretilebildiği gibi. • Boşta çalışma gerilimi ayarına sahip olmak. kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. MIG-MAG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde ise yatay karakteristikli olmaktadır. Inverterler.T. Eğitim ve Uygulama Merkezi. şebeke akımının dönüştürülmesi ile de elde edilebilir. Kaynak Teknolojisi Araştırma. yöntemin gerektirdiği tür akım şiddeti. ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ YATAY KARAKTERİSTİK (a) (b) Şekil 1. uygulayıcı mühendislere rehber olacak bilgiler aktarılmıştır.. Müh. olabildiğince kısa bir zaman biriminde ark gerilimine düşürmek. Kaynak akım üreteçlerinde volt-amper karakteristikleri. * Prof. An advantages and disadvantages ofwelding power sources have been discussed in order to selection of suitable power source for the work. Dr. 38 • Mühendis ve Makina . Kimya-Metalurji Fakültesi. daha önceleri uçak endüstrisinde.Ü. This alternative current goes to the transformer and the rectifier which provide a direct current at normal welding conditions. örtülü elektrod ile yapılan elektrik ark kaynağı ve TIG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde düşey. Kaynak akım üreteçlerinin V-I karakteristiği. During the operation of these power sources. alışılmış akım üreteçleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ulusal Kongresinde Bildin olarak sunulmuştur. l. İstanbul * * Doç. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan inverter türü kaynak akım üreteçleri. • Kaynak akım şiddeti ayar donanımına sahip olmak ve çalışma anında ayarlanmış kaynak akım şiddetini sabit tutmak. Bu bildiride. (Şekil 1) The latest developments in the field of welding power sources are the inverters. • Şebeke gerilimini. sınırlandırılmış boşta çalışma gerilimine çevirmek (şebeke tarafından beslenen kaynak makinaları). lnverterlerin seçiminde ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınarak.Cilt: 39 Sayı: 467 . aşağıda belirtilmiş olan önemli koşulları da yerine getirmesi gerekir. Kocaeli Kaynak Teknolojisi I. • Çalışma anında kararlı bir ark oluşunca boşta çalışma gerilimini. A rk kaynak yöntemlerinde. güç kaynağı uygulamalarında.MAKALE KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER Kutsal TÜLBENTÇİ* Erdinç KALUÇ** Ö Z E T GİRİŞ Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü kaynak akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. Elektrik ark kaynağında kullanılan akım üreteçlerinin işlevleri kaynak arkı için gerekli elektrik enerjisini sağlamanın yamsıra her akım üretecinin uygulanan kaynak yöntemine göre. gerilim ve volt-amper karakteristiğinde elektrik akımı gerekir ve bu bakımdan da her kaynak yöntemi için farklı tür ve büyüklükte akım üreteci geliştirilmiştir. in this work. Dr. Bölümü.

seçilmiş sabit bir devirde döner. tozaltı kaynak yönetiminde ve elektro cüruf kaynak yönteminde uygun sonuçlar vermektedir. Bu tür makinalarda tel ilerleme motoru. Mühendis ve Makina . Ark kaynak yöntemlerinde en çok doğru akım kullanılmasına karşın alternatif akımın da kullanıldığı uygulamalar vardır. doğru kutuplama çok nadir olarak.0.bu bakımdan bu tür kaynak akım üreteçlerinde her 100 amper için azami 7 Volt kadar ark gerilimi düşümüne izin verilir. MIG-MAG yönteminde genelde ince tel (0.MAKALE Düşey karakteristikli akım üreteçlerinde ark geriliminin önemli bir büyüklükte değişmesine karşın akım şiddetindeki değişim çok azdır. ergiyen tel miktarı da buna bağlı olarak artacağından neticede ark boyu normale döner. yani ark boyunun kısalması halinde ise akım şiddeti sürekli artar. gerilimin tamamen sabit tutulmasına olanak olmadığı gibi aynı zamanda sakıncalıdır. Bu sistem hem pahalıdır ve hem de çok hızlı değildir. Sabit gerilimli akım üretecinde ark boyunun kaynak süresince sabit kalması (Al ayarı) otomatik kaynak sistemlerinde. bu sistem 2. 1. Ark boyu kaynak akım üretecinin yatay karakteristiği sayesinde kendinden ayarlanmaktadır. Kutuplama olarak elektrod pozitif veya negatif kutba bağlanabilir. Elektrik ark kaynağında büyük bir çoğunlukla düşey ve yatay karakteristikli kaynak akım üreteçleri kullanılır. Ark boyunun kaynak donanımı tarafından ayarlandığı ve sabit tutulduğu MIG-MAG yönteminde bu karakteristiğe sahip bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişmesi yani ark geriliminin değişmesi sonucu ark boyunu sabit tutabilmek için ark boyundan kumanda alan bir elektronik tertibat yardımı ile tel sürme tertibatının motor devri değiştirilir. Alüminyum ve alaşımlarının kaynağında banyo üzerinde oluşan oksit tabakasının parçalanabilmesi için elektrodun kesinlikle pozitif kutba (ters kutuplama) bağlanması gereklidir.6 mm) elektrod kullanıldığından bu kumanda sistemi yavaş kalmakta ve iyi sonuç vermemektedir. Sabit gerilimli diye adlandırılan bu kaynak akım üreteçlerinde. bu değer kaliteli üreteçlerde 2 ila 5 V arasındadır. Buna bağlı olarak da ergiyen tel miktarı azalır ve bu sırada tel sürme devam etiğinden ark normal boyuna döner. böyle bir üreteçte elektrod iş parçasına temas ettiğinde gerilim düşecek ve akım şiddeti sonsuz yükselecektir ve bu da elektrod ucunda ani bir patlamaya ve şiddetli sıçramaya neden olur. 1.5 mm'den daha kalın çaplı tel elektrodlarm kullanıldığı Kaynı* doğrultusu © (D r ıri i® © ||/r —|r- Şekil 2. ancak tel ilerleme hızının yavaş olduğu kalın çaplı tel elektrod hali için uygundur.2 ve 1. Bu olay ark boyunun kaynakçı tarafından ayarlandığı örtülü elektrod ile ark kaynağı ve TIG kaynağında çok önemli bir özelliktir. Sabit gerilimli diye de adlandırılan yatay karakteristikli kaynak akım üreteçlerinde ark geriliminin dolayısı ile de ark boyunun az bir miktarda değişmesine karşın akım şiddetinde yani erime gücünde değişim çok daha şiddetlidir.. Zira. Kaynak sırasında herhangi bir nedenle ark boyu uzadığı zaman Şekil 2'de görüldüğü gibi akım şiddeti büyük miktarda azalır. aksi halde. kaynakçının el hareketleri nedeni ile ark boyunda bir değişme olduğu zaman erime gücünde meydana gelen değişim çok azdır ve bu da düzgün kaynak dikişi eldesi için çok önemli bir etkendir. Diğer bir anlatım ile bu tür bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişimi tel sürme motorunun hızının değiştirilmesi ile ark boyu sabit tutulur.Cilt : 39 Sayı : 467 • 39 . yani tel hızı sabittir. Bu tür kaynak akım üreteçlerinde iç ayar diye adlandırılan ve hiçbir ek donanım gerektirmeden kendinden oluşan bir ark boyu ayarı vardır. nüfuziyetin çok az olmasının gerekli olduğu hallerde kullanılır. çok daha derin bir nüfuziyet sağlandığından uygulamada genellikle ters kutuplama tercih edilir. Diğer metal ve alaşımlarının özellikle çeliklerin kaynağında her iki kutuplama türü kullanılabilirse de. Bu akım üreteçlerinde ark gerilimi ve tel ilerleme hızı ve buna bağlı olarak da akım şiddeti ayarlanır.8. Bu kaynak yönteminde görüldüğü gibi ark boyunun ayarlanması yarı otomatik kaynak halinde dahi. kaynakçının kişisel el becerisine bırakılmamıştır.

Kaynak transformatörlerinin boşta çalışma gerilimi en çok 70V'dur. kaynak için gerekli elektrik akımını üretirler. Normal şebekeye bağlanan bu cihazların monofaze ve trifaze akım ile çalışanları vardır. Generatör ile üretilen akım doğru akımdır. Bu türde imal edilen ilk akım üreteçlerinde ya frekans ya da temel ve darbe akımı şiddetleri ayar edilebilmekte idi. Bu şekildeki bir ark ile her pozisyonda kaynak yapmak kolaylaşmış olur. bunlardan birincisi bir kaynak transformatörü olup. dizel veya benzin motoru tarafından tahrikli türler olarak geliştirilmişlerdir. bundan dolayı da herhangi bir aşınma söz konusu değildir. Kaynak transformatörleri saclardan oluşmuş bir demir çekirdek ile bu çekirdeğe sarılı iki sargıdan oluşur. doğrudan şebeke akımına bağlanır ve görevi şebeke akımını kaynak için gerekli özellikteki akıma çevirmektir. Bunlar genellikle hem yatay hem de düşey karakteristik ile çalışabilecek biçimde tasarlanırlar ve bu şekilde özellikle boru hatlarının kaynağında hem örtülü elektrod ile elektrik ark kaynağı ve hem de MIG-MAG yönteminde kullanılabilirler. bazı tür örtülü elektrodlar ile. Transformatörlerde dönen parça yoktur. Darbe akımı sırasında. Buna karşın. Bunlar kaynak generatörleri gibi yeni bir akım üretmektedirler. her akım darbesinde kaynak banyosuna tek bir damla kaynak metali transfer .. Endüstride kısaca kaynak trafosu diye adlandırılırlar. Trifaze akım ile çalışan üreteçler gerek daha kararlı bir kaynak arkı oluşturmaları ve gerekse de şebekeyi dengeli bir şekilde yüklemeleri nedeni ile tercih edilirler. înce tel sargıya şebekeden akım gelir ve kalın tel sargıdan da kaynak akımı çıkar. Alternatif Akım Kaynak Üreteçleri akımı düzelterek doğru akıma çeviren redresör adı verilen cihazlar ile gerçekleştirilir. buna karşın parçaya ısı girdisinin sınırlı tutulmasının gerekli olduğu durumlarda. boşta çalışma tüketimlerinin yüksekliği en önemli sınırlamalarıdır. transformatörlerin boşta çalışma gerilimlerinin generatörlerinkinden daha küçük olmasına dikkat edilir. Kaynak transformatörleri trifaze şebekenin yalnız iki fazına bağlıdır ve şebeke akımını kaynak akımına çevirirler. verimlerinin düşüklüğü (%45-65). kaynak metali hızlı bir biçimde erir ve kaynak banyosuna sprey ark biçiminde taşınır. uzun ömürleri ve bakım giderlerinin düşüklüğü ve gürültüsüz çalışmaları gibi önemli üstünlüklere de sahiptir. elektrik akımının bulunmadığı yerlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş. bir kuvvet makinası tarafından tahrik ettirilerek. Bu sistemin üstünlüğü tel elektroddan ergiyen damlaların kaynak banyosuna geçişinin temel ve darbe akım şiddetine göre iki farklı hızda gerçekleşmesidir. Transformatörü kaynağa hazır duruma getirmek için çalışma şalterini açmak yeterlidir. darbeli doğru akım yöntemi uygulanır. İkincisi ise. darbeli doğru akım halinde. Kaynak redresörleri kaynakta doğru akım kullanmanın sağladığı bütün üstünlüklere sahip olmalarının yanısıra. doğru akıma nazaran daha tehlikeli olduğundan. darbe akım şiddeti ile bunların sürelerini birbirlerinden bağımsız olarak ayarlayabilen akım üreteçleri geliştirilmiş ve artık günümüz endüstrisinde. arzu edilen bir frekansta değişmektedir.MAKALE ARK KAYNAK YÖNTEMLERINDE KULLANıLAN AKIM ÜRETEÇLERI Motor generatör türü akım üreteçleri Bu tür kaynak akım üreteçleri. kaynakta doğru akım kullanımının tüm üstünlüklerine sahiptirler. seçilen akım şiddeti önceden saptanmış iki değer arasında. Sinerjik Darbeli Akım Üreteçleri Alternatif akım kaynak makinaları transformatörlerdir. Alternatif akım. Kaynak generatörleri tahrik biçimine göre elektrik motoru tahrikli veya şantiyelerde. Kaynak transformatörleri alternatif akımın geriliminin değiştirildiğinden bunlara gerilim değiştirici de denir. temel akım şiddeti.bugün güç elektroniği yardımı ile frekans. Kaynak generatörlerinin bakım giderlerinin yüksek ve ömürlerinin kısa olması. Redresör Türü Akım Üreteçleri Kaynak işlemi için gerekli doğru akım. alternatif 40 • Mühendis ve Makina . tepe akımında.Cilt: 39 Sayı: 467 îyi bir nüfuziyetin. alternatif akımı doğru akıma çeviren bir doğrultmaçtır. verimlerinin yüksekliği. temel akım şiddeti arkın sönmeyeceği bir değerde tutulduğundan arkın yeniden tutuşturulması sorunu ortadan kalkar. maliyetlerinin pahalılığı.. Bu özellik şantiyelerde büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Bunlar. Kaynak redresörleri iki ana parçadan oluşmuşlardır. TIG ve tozaltı kaynak yöntemlerinde uygulama alanı bulur. generatörlere nazaran boşta çalışma tüketimlerinin azlığı. Darbeli doğru akım (pulsed direct current) ile alternatif akımı birbirlerine karıştırmamak gerekir.bunu takib eden temel akım peryodunda elektrod ucunun erimesi azalır hatta gerekirse hiç erimemesi sağlanır ve kaynak banyosuna da ısı girdisi azalır ve bu sırada banyo kısmen katılaşmaya başlar. yani gerilimi düşürür ve akım şiddetini yükseltir. Kaynak devresindeki yani sekonder taraftaki akımın cinsi de alternatiftir.

lOOA'e kadar olan akım şiddetlerinde inverterin değişimlere cevap verme zamanı 2 milisaniye dir ve akım değişimi tepe değerden tepeye sadece 5A civarındadır. İnverterler daha önceleri uçak endüstrisinde.. Şekil 3. Üç fazlı tristörlü redresörlerde ise 13 milisaniye. Alışılmış kaynak akım üreteçlerinde.000 Hz mertebesindedir.A doğrudan bir transformatöre girer. (Şekil 4) Transformatörlerin büyüklüğü A. civarındadır. MIG-MAG kaynağında darbeli akımın değişimi. Bu ise. kaynak işlerinde kullanılan inverterlerde bu frekans 20. Sonuç olarak.000 kez değiştirilebilmekte ve ark kontrolünün çok hassas bir biçimde gerçekleşmesine yardımcı olmaktadır. Aynı akım gücündeki bir normal redresör ve inverter karşılaştırıldığında. inverterin ağırlık olarak % 25 ve boyut olarak ta % 33 daha küçük olduğu görülür. transformatör gerilimi kaynak için uygun değere indirilir ve buradan çıkan akım aynen alışılmış redresörlerde olduğu gibi bir redresörde doğrultulur ve bir flitreden geçirilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir.A. yani cevap verme zamanının uzaması ergiyen kaynak metali miktarında değişikliğe ve daha fazla sıçrantının oluşmasına neden olur. performansının ve kontrol kabiliyetinin artmasıdır.A. Bu yüksek frekanslı A.CCe!: burada inverterin sağladığı çok önemli üstünlükler vardır. güç kaynağı uygulamalarıni As. burada akımın frekansı değişmez sadece gerilimi ayarlanır ve bu akım redresörde doğrultulur ve flitre edilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir ve kontrol devreleri de çıkış akımından aldıkları sinyalleri giriş kontrol sinyalleri (akım üretecinin ayar değerleri) ile karşılaştırarak redresör çıkışını ayar eder. Kontrol devresi inverterin çıkışını saniyede 20. (Şekil 3) Inverter Tipi Kaynak Akım Üreteçleri Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. da ve kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. haline dönüştürülür. ark ucunda daha şiddetli bir katod etkisine. düzgün bir kaynak dikişi görünüşüne yardımcı olur.A önce bir redresöre girer ve doğru akım haline dönüştürülür ve bu akım Chooper diye adlandırılan özel bir cihazda yüksek frekanslı A. İnverterler de ise. ama înverterler daha yüksek bir verim ve daha büyük bir güç faktörüne sahiptirler ve dolayısı ile inverter kullanımı halinde elektrik giderlerinde önemli bir azalma ortaya çıkmaktadır ve özellikle 200A'in altındaki akım şiddetleri ile çalışma halinde bu verimlilik daha büyümektedir. Monofaze tristörlü redresörlerde bu süre 80 milisaniye1 dir.MAKALE eden MIG-MAG kaynak donanımları uygulama alanına girmiştir.A. Küçük transformatörler değişimlere alışılmış makinalarda Mühendis ve Makina . şebekeden çekilen A. Bu zamanın küçülmesi ark başlamasının kolaylaşmasına damlacık büyüklüğündeki farklılığın azalmasına. şebekeden çekilen A.Cilt: 39 Sayı: 467 • 41 . tnverterlerin en önemli üstünlüğü kaynak arkının kararlılığının. in frekansı ile ters orantılıdır.TI Ş. gerek alışılmış akım üreteçlerinde ve gerekse de inverterlerde şebeke akımı kaynak için gerekli koşullardaki doğru akıma dönüştürülmüş olur. frekans büyüdükçe transformatör küçülür.

burada kaynakçıya d'işen sadece en dengeli kaynak koşullan için uygun kaynak programını seçmektedir. SONUÇ Alışılmış kaynak makinaları ile karşılaştırıldığında gerek enerji verimliliği ve gerekse hafif tasa- . kısa ark ile çalışma halinde karşılaşılan yanma olduğu. soğuk kalmış bölgeler oluşumu tehlikesini ortadan kaldırdığı gibi bu tür çalışmada görülen büyük miktarda sıçramanın azalmasını da sağlar. înverterlerin bu üstünlükleri darbeli ark sistemi ile birleştirildiğinde. inverter kullanım ile % 79'a kadar enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür. înverterlerin çok kısa olan cevap verme kabiliyetleri ve arkın çok kısa zamanda kontrol edilebilme özelliği darbeli akım D. Mühendis ve Makina . Bu bakımdan. saf CO 2 'nin koruyucu gaz olarak kullanılması halinde bile sıçrama görülmez. I ' I I I 100 V Trifaze 50 Hz Kontrol Girdisi KK j Flitre Kaynak Akımı I Giriş | Chooper I Doğrultmacı! Şebeke Akımı I • ' ' İnverter Akım Üreteçleri T • I a Trans. Darbeli akım ile çalışan inverterlerin üstünlükleri şu şekilde sıralanabilir: • Isı girdisinin daha etkin bir biçimde kontrolü.MAKALE Trans. İnverter türü kaynak akım üreteçlerinde alışılmış redresörlerde olduğunun aksine giriş akımının mofaze veya trifaze olması çıkış akımının karakterini. çalışma koşullarında kararlı bir ark elde edebilmek için uygun darbe frekansını seçmekte42 . I I I I 600 V DA. Bu iki husus inverterlerin en önemli üstünlüğüdür. Bu olay ise. Ontario Hyro's Endüstriyel program bölümünde uzun yıllar süren ark kaynağında enerji verimliliği olanaklarının araştırılması konulu çalışma sonucunda 1991 yılında yayınlanan raporda.| Çıkış I formatör | Doğrultmacı) İlli I 80 V I Monofaze j 20KHz ! t ölçme ve Kontrol 60 V • Kontrol Girdisi 460 V Trifaze 50 Hz A_A. Günümüzdeki modern inverterler en uygun darbe frekansını verecek biçimde programlanmıştır.Cilt: 39 Sayı: 467 dir. biçimini etkilemez. endüktans (akımın inme ve çıkma hızı) üzerinde daha etkin bir kontrol sağlaması kaynakçıya kaynak arkını çok yumuşak bir ark halinden daha delici ve derin nufuziyet sağlıyan bir ark haline kadar ayarlama olanağını sağlar. alışılmış darbeli akım kaynak akım üreteçlerinde.A.A. kullanılan büyük transformatörlerden daha az direnç göstermekte ve daha hızlı bir uyum sağlıyabilmektedirler. Kaynak operatörü. I 6 oo V I Monofaze | 20KHZ | A. Alışılmış akım üreteçleri ve inverter türü akım üreteçlerinin prensip şemalarının karşılaştırılması. Şekil 4. înverterlerin. TIG ve MIG-MAG kaynak yöntemlerinde yüksek darbe frekansları ve daha iyi darbe biçimleri sonucu inverterler çok iyi sonuçlar vermektedirler.A.I Doğrultmaç formatör I Şebeke Akımı Filtre j j Kaynak Akımı Alışılmış Kaynak Akım üreteçleri 460 V Trifaze 50 Hz A. l DA. • Kısa ark boyu ortalama akım şiddetlerinde dahi her pozisyonda sprey transfer uygulamasına olanak sağlar ve sıçrama yok denecek kadar azalır. AA. • Aynı akım şiddetinde bir büyük boy tel elektrod kullanabilme olanağını sağlar. bu sorunlu işin zaman zaman kaynak kalitesini etkilediği görülmektedir. Zira giriş akımı öncelikle doğrultulmakta ve daha sonra yüksek frekanslı alternatif akıma ve oradanda doğru akıma döndürülmektedir. giriş akımının monofaze veya trifaze olmasının önemi yoktur.

Yayın no.. U.Transfer Power Source: A New. Eighth Edition. D. Tülbetçi.A 1978. Miller Electric Mfg. T.J... 2. p. Eylül '94. San.. artan kaynak verimlilikleri. G.. Robbins. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynak Yöntemi. E.N.. 19. and Soldering". Gedik Holding yayını. Kaynak Teknolojisi Araştırma.S. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynağı".. Wildenthaler. Mahlon. Germany 1977. beim Schweissen". Nacey. 1979. 3. 17.Arc and Gas VVelding and Cutting. Brazing. KAYNAKÇA 1 H. üretimi çok azdır. 4. 18. N. VVeld. Berlin-Heidelberg. H.S. 37-40. PrenciteHall.. W.. Boese. 7. Low-Spatter Arc VVelding Machine".B. Smith. 5. Deutsche Verband für Schweisstechnik. 1112.Welding Processes". Tülbentçi. "Inventer Technology and its Influence on Power Sources for Pipe VVelding". L. Deutsche Verband für Schweisstechnik. K.Fundamentals of VVelding"..A. 1994.. geleceğin akım üreteci olarak adlandırılan inverterlerin kendi öz kaynaklarımızı kullanarak ve teknoloji geliştirerek üretimine ağırlık vermeleri gerekmektedir.Seminer Notları". Co. 8. 31-34. Springer-Verlag.S. "Welding Handbook. 1981. N. bu şekilde daha verimli ve kaliteli bir kaplama tabakasının oluşturulması olanağı vardır. E. Miller Electric Mfg. ülkemize ithal yolu ile girmektedir. January 1993. kaynak kalitesinin düzelmesi üzerine olan etkileri nedeni ile inverterlerin kaynakta kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. für Schweisstechnik. Anık. N. "VVelding handbook. American VVelding Society. K. Kaluç. U. A.S. -195 "Handbuch des Schultgasschvveissens". U. 49-52. Aıchele. Band 1/2. January 1993.N. Germany 1975.A. S. September 1993. 12. "Inverter VVelding Power Source Technology Improves Thermal Spray Coating deposition". No..Volume 2. Deutsche 1975. D.Y... 38-43.Cilt : 39 Savı : 467 • 43 . Metal ve Kaynak. "Der Schutgasschweisser". 15. Band 44. 10.Volume 2. "Gas Tungsten Arc VVelding".A. VVeld. Byrd.E. Band 67. K.Schweissen". 13-14 Mart 1997.3 Mühendis ve Makina . Teil 1/2. "MAG. İstanbul 1991.. E.. J... U. U. KO. 25-29. N. Cary. U. "Fourt-Generation Inverster Add Artificial Intelligence to the Control of GMA VVelding".. 1995. K. H.. T. U.. Bu akım üreteçlerinin oldukça büyük bölümü. Gedik holding Yayını. H. "VVelding handbook.. Werner. Inc. Deutsche Verband für Scheweisstechnik.MAKALE rımları.A. makina mühendisleri odası n tyfıriıe mu îûâ II Cilt : 1 . p. Baum.. American VVelding Society. Seventh Edition.Volume 1. Germany Verband 11. 1991. Kocaeli. "Örtülü Elektrod İle Elektrik Ark Kaynağı".Ü. VVeld.VVelding Processes. h. No..S. }. January 1993. Wırtz v "Das Verhalten der Staehle 6. Co. Stava. "Modern VVelding Technology". 16.N.New York 1980. Munske. Seventh Edition. J.Germany 1984.S. N. f. s. "Handbuch der Schweisstechnik". American VVelding Society. }.. Tülbetçi. 59. L. 13. İstanbul 1990.N.2 .A. 14. Fıscher. "Gas Metal Arc VVelding"..N. VVeld.... Ülkemiz kaynak makinası üreticilerinin.. "Inverter Povver Sources: An Efficient Alternative". A. "The Surface-Tension. Ruge. N.. p... Eğitim ve Uygulama Merkezi. Kaluç. İnverterler sadece ark kaynak yöntemlerinde akım üreteci olarak değil aynı zamanda ısıl püskürtme yöntemlerinde kullanılan alışılmış kaynak makinalarmm yerini de almaktadırlar. 9.

dikişlerin pek çoğu olduğu yerde kaynaklanmak zorundadır. İlerleme hızı bir bir "anahtar deliği" açacak yavaşlıkta. Y ve Z yarıkları için düz konumda iken alıştırma yapmanız gerekmektedir. bu şekilde birinci geçişin üzerine ikinci bir kaynak kordonu örtebilirsiniz. X. Yaptığınız Kaynağı Eleştiriniz: Düzgün mü? kök yüzeylerini kaynak malzemesi ile biraraya getirecek şekilde erittiniz mi? Kaynak çıkıntıları ve damlaları asgari düzeyde mi? Dip bölümde az miktarda bir cüruf kaldı mı? Şimdi bu alıştırmayı tekrar etmeye ihtiyaç duyup duymadığınıza karar veriniz. Elektrod boyutu: 1/8'in Akım daha önceki kaynak alıştırmalarında uygulandığı şekilde 90-100 Amper. Daha sonra iki sacı 1/8 in kök aralığı ile 75 derecelik V. Aşağıdaki çizimlerde gösterilen basit alın dikişleri en etkili şekilde yarığın her iki tarafından da ulaşılarak kaynaklanabilir.KAYNAK ATÖLYEDEN ALIN KAYNAĞI UYGULAMASI u yeni datasheet tecrübesiz kaynaklan eğitecek çeşitli uygulama çalışmaları önermekle birlikte. çizildiği şekilde bu ikinci geçişle ilerleme yönü kendinize doğru olsun. BB. fakat kök yüzeyi erir erimez metal havuzun dibi donacak yavaşlıkta. tecrübeli kaynakçılara da faydalı olacaktır. fakat alıştırmayı yeni bir düzenek hazırlaymcaya kadar erteleyiniz. V yarıklı alın kaynağı ilk geçiş. düz konumdayken üst tarafı çevrilip. Şu an için yüzeydeki görünen hatalarınızı Şekil Y'de görüldüğü üzere ikinci bir geçiş alıştırması ile kapatınız. Heading Upvvard" başlıklı yazısından çevrilmiştir. turacak şekilde her iki ucundan punta kaynağı yapı- nız. Fakat gerçek uygulamalarda (örneğin yapısal bir monte durumunda) bunlann pozisyonu sabit olup. her bir dikişi elinizden geldiğince mükemmel şekilde bir araya getirmek için vakit ayırınız. 44 • Mühendis ve Makina . mükemmel'e ulaşamadığınız dikiş türleri için alıştırmalara devam etmelisiniz. CC ve DD yarıkları yavaş yavaş dikey konuma gelinceye kadar eğimlendirilir. masanıza kaynatmamak için 1/2 in yüksekte destekleyiniz. Yarık oluşturan parçaları.Cilt: 39 Sayı: 467 . Elektrod kullanımı birinci geçişle aynı. bu şekilde kaynak kalitesi derecenizi üst seviyelerde koruyabilirsiniz. Bu alıştırmanın amacı tek taraflı kaynak uygulamaktır. 1/16'in kök yüzeyini sacın her iki tarafında da taşlayınız ve eğeleyiniz.Açıkkök. Kaynak kordonlarının eleştirisel bir yaklaşımla gözden geçirilmesi sonucunda. Şekilde sola doğru olan ilerleme gösterilmiştir. Elektrod boyutu: 5/32 in Akım: 120 Amper. Elektrod açısı: V yarığının açı ortayı olacak ve yüzeye 90 dereceden daha az açıyla (Şekil X'de yaklaşık 80 derece) Eğer kök açıklığı düzgün değil ise. V. Şekilde gösterildiği gibi herbiri 37° eğimli olan iki adet 1/4 in kalınlığındaki (eğer uygun ise 3/8 in} iki sacı bir araya getirin. Tekniğini geliştirmek maksadıyla zor doğrultularda alıştırmalar yapmalısınız. datasheet 178'deki yatay konum için problemlerinizi çözümlemiş olan örgü hareketini veya kamçı hareketini uygulayınız.yangı oluş- B Şekil X. Campbell'in "Butt-Weld Practice. En kolay şekilde. İlerleme doğrultusu. îş esnasında. Daha sonra AA. Şekil Y ve Z'de size doğru çizilmiş olan kaynak kordonlan görülmektedir. Hallock C. sağa ve sola düzgün bir örgü VVetcüng Journal 1995 Şubat sayısı. Şekil X'de görülen V-yarığını önünüze koyunuz. döndürülerek kaynaklanır.

Açık kök. düzeyiniz son bir geçiş için hazır olabilir. Şekil Y'de olduğu gibi her bir eğim için aynı duraklama. 5/32 in Akım. Şüphesiz çekim kuvvetinin büyük bir kaynak metali havuzu üzerindeki etkisinden haberdarsınız. Dikey kaynak için sabırla alıştırma yapmalısınız. çift eğimli.için geçiş. arkı sabit bir şekilde yukarı doğru Mühendis ve Makina . sacları kaynaklıyorsanız. 75 derece V yarıklı alın dikişi. Eğer 1/4 in. kök boşluğu 1/16 in. önerilen akım 110 A. 120 Amper. önceki kraterden kalan tüm cürüfü dikkatle temizleyiniz.Cilt : 39 Sayr : 467 • 45 . daha sonra öteki eğime doğru hızlı bir gidiş. elektrod yukarı doğru 45 derecelik açı yapmalıdır. V yarığın her iki tarafında elektrod kaplama dokundukça bir süre bekleyiniz. Ark uzunluğunu kısa tutunuz. elektrodu yatay konumda dikişe doğru yönelterek. İkinci kordon hemen hemen düz konumda olmalıdır. Elektrod boyutu. Bu tabakalar birden çok geçiş kullanılarak oluşturulabilir.. geniş örtü veya daha fazla geçişlere ihtiyaç duyulabilir. yüzeylerin 1/16 in mesafesi dahilindeki V yarığını doldurmak için kaynak esnasında bir üçüncü hareket ettiriniz. saçlar 45 derece açıyla eğimli. 1/ 8'in elektod. geniş örtü rurken.bir sonraki elektrod ile arkı yeniden oluştuŞekil AA. Takviye yarığı hafifçe taşırmak için ilerlediğiniz esnasında kontrol edin. 75 derece eğimli bir dikiş ile. 60 derecelik düzenekle alıştırma yapmaya devam ediniz. fakat şekil Z'de çizilen son "örtü" geçişi tek bir genişörgü geçişidir. Dikiş yukarı doğru daha dik eğim kazandıkça. kare boyutlu. (Şekilde yan görünümü çizilmiştir. Sacları size aksi yönde eğimli olarak destekleyiniz. Kaynak kalanlığı: 1/8 in 'den fazla değil. elektrod yukarı doğru 20 derecelik açı yapmalıdır. yukarı yönde kaynak gittikçe zorlaşır. İkinci geçişi tamamlamak üzere birden fazla elektroda ihtiyaç duyulan haller hariç. Elektrod kullanımı. elektrodu her iki sactanda eşit uzaklıkta tutarak. 3/8 in veya daha kalın saçlar için.) Elektrod çizildiği şekilde eğimli olarak. Şekil Y. kök yüzeyleri 1/ 6 in. kaynak metalinin V yarığının dşma taşmasına izin verin.için geçiş.KAYNAK ATÖLYEDEN hareketi. Dikiş dikey pozisyonda iken [180 nolu Datasheet için daha beklemelisiniz). Şekil Z.

Metal Bağlantıların Üretimi Mehmet Yükse\ M. Samim NEMLİOĞLU • Soğutucu Maddelerle İlgili Dünyada ve Türkiye'deki Gelişmeler ' Bir Görüş : Küresel Isınma ve Sorumluluklarımız • Binalarda Enerji Yönetimi • Yangın Güvenliğinin Esasları Erkut BEŞER A Nuri BULUT M. CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı: 456 Ocak 1998 (Kaynak Özel Sayısı) • Örtülü elektrot. Erdinç KALUÇ • Schaffler ve Sonrası Paslanmaz Çeliklerin Kaynağında Son Gelişmeler • Sürtünme Kaynağı ile Seramik .DERGİMİZİN 3 9 . Özlü Tel ile Yapılan Kaynak Yöntemlerinde Maliyet Analizi • Aşınmayı Önlemede Etkili Yöntemler bölüm III Dolgu Kaynağı Mustafa GÜLŞAN SabriAKAY. Tozaltı. Gazaltı. YILMAZ.Cilt: 39 Sayı : 467 . Selçuk ERCAN Abdurahman KILIÇ 46 • Mühendis ve Makina . BATIGÜN Sayı: 458 Mart 1998 • Toplam Kalite Kontrol Maliyetleri Bileşenlerinde Test Ve Ölçme Aletlerinin Yeri ile Kalibrasyonun Önemi A Tayfun GÜR. BERAKOGLU Enerji Verimliliği yönetmeliği ' Türkiye'de Sanayileşmenin Kentleşmeye Etkisi • Bilgi Sayfası: Gümrük Birliğinden Doğan Hak ve Yükümlülüklerimiz Ömer KEDİCİ Şaduman SAZAK Cengiz M. Nejat Y. SARI. Ş. KARAGÖZ Sayı: 457 Şubat 1998 • Güncel: Mevcut Dış Ticarette Standardizasyon Mevzuatı • Egzoz ve Gürültü Emisyonu Standartlarındaki Gelişmeler Otomotiv sanayiinde Yönetmeliklere Uyum Ahmet GÜNEY. Cüneyt Metin • Türk Sanayiinde Enerji Yönetim Sisteminin Oluşturulması ve Sanayide UYKUR ERGENEMAN Osman Y.

Yıldırım ÇAKAR Harun AYDIN Erdem TUÇ Sayı : 461 Haziran 1998 (Çevre Özel Sayısı) Enerji Verimliliğinin Uygulama Alanları ve Çevre Çevre Yönetimi Çevre Bilinci Ve Geleceğimiz Bir Görüş : ME-Tİ'nin Mühendisleri Bir Görüş : Bergama / Ovacık Altın Madeni Projesi Üzerine Değerlendirme Raporu Motorlu Taşıtların Egzoz Ölçümünde Karşılaşılan Sorunlar Elektrikte Güvenlik Bilgi Sayfası: Nükleer Atıklar ve Güvenirlik Çevre Mühendisleri Odası M.DERGİMİZİN 3 9 . Ali IŞIKSOLUĞU Gürbüz YILMAZ Erdoğan ÇELİK Mühendis ve Makina .Cilt : 39 Sayı : 467 • 47 Arif HEPBAŞLI KürşatOZCAN Gürbüz YILMAZ Umur GÜRSOY . CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı : 459 Nisan 1998 1997 Yılı İtibariyle Türkiye'de Organize Sanayi Bölgeleri Manyetik Yataklar: Elektrik Motoru ve Bilgisayar Ünitesi Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus Mykiss) Güneş Enerjili Sistemde Kurutulması Deneysel Çalışmaları Hayati OLGUN. Burak BAŞARAN Çinko . PervlzRZAYEV Şaduman SAZAK Çev: N. GEMALMAYAN._ Hikmet ALTUN Cem AKSÜT Sayı : 460 Mayıs 1998 (İş Güvenliği Özel Sayısı) Sayılarla İş Kazaları Sosyal Sigortalar Kurumu Kimin Sigortası? Bir Görüş : iş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Haftası Bilgi Sayfası : Büyük Endüstriyel Kazalar Bir Görüş : İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine Genel Yaklaşım işçi Sağlığı Hizmetlerinin Geliştirilmesinde Alternatif Örgütler Çalışan Çocuklar Çalışma Nedenleri ve Çözüm Önerileri Türkiye'deki İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Sorununun Bileşenleri Gürbüz YILMAZ Ülker BELEK Kürşat ÖZCAN SibelBAYÇIN İbrahim ÇÖL.Alüminyum Esaslı Kaymalı Yatak Tasarımı Bilgi Sayfası: Baklalı Zincir Konveyör Tasarımı Uygun Redüktör ve Motorun Belirlenmesi Hamdullah ÇUVALCI.

Nükleer Güç Değerlendirmesi ve Tahminleri • Plastik Dişli Çarklarda Malzeme Seçimi ve Konstrüktif Tedbirler .DERGİMİZİN 3 9 . Serdar AKSOYLAR Levent KAYA ArifKÜNAR Arif İLERİ. Nükleer Lobilere Dikkat • Türkiye Şehirleri İçin Tipik İklim Verileri • Yönetim ve Kalite : Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Düzeyleri "ISO 9000" Yolun Sonumu? Kalite Yolculuğunun İlk Adımı mı? • Bilgi Sayfası: Klima Kanallarında Isı Yalıtımı İsmail KAVURMACI. Elektrik. ToÇa TURGAY Bülent KALAYCtOGLU Sayı: 463 Ağustos 1998 • Nükleer Güç Reaktörleri: Dünya Panoraması • Güneş Enerjisinin Yeraltında Mevsimlik Depolama Teknikleri ve Konut Isıtma Uygulamaları • Bir Görüş : Muhtemel Bir Akkuyu Nükleer Santral Kazası Öncesi.Cilt: 39 Sayı: 467 İlter SERİM Ahmet DURMAYAZ Cüneyt FETVACI Abdurahman KARABULUT Aii ÇOLAKOĞLU. Ömer KOKSAL Çev. İlgileri Ve Önemi) • Dünya Enerji.Sabit Genlikte ve Farklı Frekansta Çalışan Mekanik Titreşim Masasının Tasarımı • Şirketlerdeki Yeni Kullanıcıların Sonlu Elemanlar Analizlerinde Yaptığı Hatalar ve Önleme Yolları Soğutma Yapabilen Modüler Tesisler 48 • Mühendis ve Makina . Kapsamı. Merter ÜNER Mustafa İNALLI Ahmet DURMAYAZ Sayı: 464 Eylül 1998 • Makina İmalat Sanayii (Tanımlar. CİLDİNDEKİ TAZILAR Sayı: 462 Temmuz 1998 (Bilgisayar Özel Sayısı) Kuvvet Kontrol Altında Robotla Delme Bilgisayar Destekli Montaj Yaklaşımları Türkiye'de İnternet'in Geleceği Bilgi Sayfası: DNC Doğrudan Nümerik Kontrol Unsur Tabanlı Modellemede Kullanılan Çeşitli Unsur Tanıma Teknikleri HüsevfnR Ö~ Gürsel ALICI Cem SİNANOĞLU önderÖZDEMİR. Ali ÖZKÖSEM • Bilgi Sayfası: Isı Enerjisi İle Çalışan Amonyak Absorpsiyonlu -60 C Kadar .

Dr. MMO Yönetim Kurulu Mühendis ve Makina . Dr. Prof. Dr.D E R G İ M İ Z İ N 3 9 . Prof. Ömer ATALAY Sayı: 466 Kasım 1998 (Kalite Özel Sayısı) TMMOB'nun Kendi İç İşleyişinde ve İlişkilerinde Etik Değerler ISO 9000 Anlayış ve Yorumunuz Güncelmi? ISO 9001 . Doç. Dr. Prof. Dr. Dr. Dr. Doç. Dr. Vedat KARADAĞ Tuncay YILMAZ Metin AKKÖK Süleyman SARITAŞ Mehmet YÜKSEL Cahit KURBANOĞLU Ahmet GÜNEY Sait YÜCENUR Muzaffer DOĞAN Doç. Kemal ŞEHİRLİOGLU. Erhan ALTAN İ. Ali GUNGOR Bilgin KAFTANOĞLU Can ÇOĞUN Cem SORUŞBAY İbrahim UZMAY İ. Dr. Dr. Prof. ARNAS IŞIK Alp ESİN 1998 YILINDA DERGİMİZ İÇİN YAZI DEĞERLENDİREN UZMANLAR ( Prof. Dr. Dr. Yrd. Dr. Ali IŞIKSOLUĞU Muharrem ZEYTİNOĞLU Çev. Murat Kadri AKTAŞ Zeki ADER İlter SERİM Fazıl Önder SÖNMEZ Turgut ÖZAKTAŞ M. Doç.QS 9000 Kalite Sistem Standartları Kapsamında Bir Gereksinim. Prof. Prof. Ali ŞEN Özgür BERÇİN Ferial S. Prof. Doç. Dr. Dr. Prof. C İ L D İ N D E K İ YAZILAR Sayı : 465 Ekim 1998 (Otomotiv Özel Sayısı) Avrupa da Otomobillerin Üretimden Müşteriye Ulaştırılmasında Yalın Dağıtım Otomobillerdeki Dışbükey Sürücü Tarafı dikiz Aynalarının Sağlayabileceği Yararlar ve Olası zararları Bir Görüş : Ulaşım Politikalarımız Bir Görüş : Otomotiv Sanayiimize En Büyük Darbeyi Biz Türkler Vuruyoruz Bilgi Sayfası: Otomotiv Sanayiinde Kompozit Malzeme Kullanımı Diesel Motorlarında Dört Çeşit Bitkisel Yağ Kullanılması Karbüratörlü ve Yakıt Püskürtme Sistemlerinin Egzoz Gazı Bileşimine Etkileri Silaj Makinaları ve Bazı Teknik Özellikleri Çev. Mustafa GÖKLER Günseli GÖRÜR Ömer EYERCİOĞLU EzgiGÜNAY Cengiz ÖZ Melike KİRİŞÇİ Tansel TOKUROĞLU Yıldırım ÇAKAR \ 1998 Yılında Mühendis ve Makina D ergi si'ne Yaptıkları Katkılardan Dolayı Teşekkür Ederiz. Geometrik Ölçülendirme ve Toleranslama Güncel: Yalın Yönetim Anlayışı Taguchi Metodunda Alternatif Kayıp Fonksiyonları ve SN oranları Bir Görüş : Performans Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Macit KARABAY Cahit GÜNAYDIN A. Dr. Prof. Dr. Yrd. Doç. Prof. Prof. Dr. Deniz AKÇALI Yusuf ZEREN Tülay HARZADİN Teoman AYHAN Prof. Prof. Dr. Dr. Dr. Doç. Dr. Dr. Dr.Cilt : 39 Sayı : 467 • 49 t . Prof.

2 4. Vananın tam sızdırmazlığı malzeme akışından korunmuş conta ile sağlanmıştır.1 2. Sızdırmaz ÖZBİL Sürgülû Vanaları otomatik proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çatışmaya göre tasarlanmıştır. sökülebilir Rulmanlar : SKF veya FAG Motor .(Daha yüksek değerler için bilgi veriniz. Vanantn açık konumunda malzeme bir fiziki engelle karşılaşmadan akar.2 3. Sürekli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü oiarak akmasını ve kesilmesini sağlarken hava kaçağına engel olur.7 Kapalı.I OZBİLMAKfNA STANDART EKİPMAN İMALATI VE MÜHENDİSLİK Galvanizlenmiş kaynaklı çelik konstrüksiyon veya döküm AISI 304 Paslanmaz çeHk Özel kesitli siyah conta lastiği Çift etkili piston 5/2. Vananın açılmasını ve kapanmasını sağlayan plakanın tamamen kapalı bir hacimde çatışması sayesinde çevreye toz sızıntısı önlenmiştir. Uygun tasarım ile tozun rulmanlara ulaşması tamamen engellenmiştir.1 5.1(2.) DV 200 ve DV 2S0 ölçüsünde Standart ölçüler Pnömatik hat adaptörü İsteğe bağlı Gövde VANA STANDART i K A P A S 1 T E DV200 (m â /saatj DV250 (m3/saat) ROTOR OtVftİ (DİDİ S 10 18 18 20 22 24 1.6 7.8 6.1 7. Rotor ile gövde arasında temin edilen boşluk ile rotorun sıkışmadan çalışması sağlanır.Redüktör : İthal Devir ayan : Zincir dişji He 5-25 d/d arası Bakım kapağı : Kolayca sökülebilir bakım kapağı Basınç farkı : 750 mmSS'a kadat.2 2. Sızdırmaz ÖZBİL Döner Vanaları otomatik. Kesikli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü olarak akmasını ve kesilmesini sağlar.426 87 30 FAKS : 0(312) 467 03 18 METSAN 0. Ayrıca vana dışından sızdırmazlık ayarı yapılmasını sağlayan düzenek mevcuttur.418 64 51 .9 4.1 3.4 7. proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çalışmaya göre tasarlanmıştır. Ayar ve değiştirilme imkanı veren bıçaklar sayesinde sızdırmazlık sağlanır.6-10 bar R1/4" 2 adet açık ve kapak pozisyonu gösterir limit siviç TSV 200 ölçüsünde i ÖZBİL SÜRGÜLÛ VANA STANDART ÖZELLİKLERİ Gövde Sürgü plakası Conta Pnömatik piston Selenoid vana Limit siviç Standart ölçü Kapalı.5 3. : Kaynaktı çelik konstrüksiyon veya döküm Rotor bıçaklan : Ayarlı.8 3. TUNALI HİLMİ CADDESİ 103 /18 06700 KAVAKLIDERE / ANKARA TEL : 0(312) 428 49 U .

polipropilen malzemelerden imal edilmekte olup her türlü viskos snharı pompalıyacak niteliklere sahiptir. TRANSFER ve YÜKSEK BASINÇ POMPALARI Makdos. teflon. Transfer ve yüksek basınç Pompaları 6 tip 300 çeşit ürün yelpazesiyle sanayiinin her kesiminde ihtiyaç duyulan proseslerde.4 m arası * 0. Merkez Mah. poliamid. ÇOK KOMPONENTLI HİPOKLORİT DOZAJ ÜNİTESİ Çok komponentli Hipoklorit dozaj ünitelerimiz şekilde görüldüğü gibi bir veya birkaç dozaj kafasından ibarettir Alüminyum sültat Bakır sülfat gibi eriyik hazırlanmasında ve benzeri tesislerde yüzme havuzu içme suyu tesislerinin klorlanmasında kullanılabilen ünitelerimiz kullanım sahasına göre karıştıcılı olarak (0) Maxımum arasında ayarlanabilen değişken debili pistonlu diyaframlı dozaj pompalarıyla paket ünite olarak teçhiz edilmiştir. PVC. MOTORLU MİKSER KARIŞTIRICILARI Sanayii sektöründe kullanılan motorlu karıştırıcı elamanlarımız 60 d/d-500 d/d'ya kadar tank ve karıştırıcısıyla birlikte özel olarak imal edilmektedir. * O .-'ı-'udırnıa istemlerinde * Temizlik. 304-316 cRNİ ve çelik malzemeden imal edilmekte olup kendinden soğutmalı 0-100 Lt/h-10m3/h kapasiteye kadar 15 bardan maxımum 3Û0 bar karşı basınca göre dizayn edilmiştir SABİT DEBİLİ TRANSFER POMPASI Sabit debili transfer pompalarımız Kimyasal niteliklere haiz viskos sıvıların transferinde kullanılmaktadır Pompalarımız 8 bar maxımum 80m3/h kapasiteye kadar transfer edilecek sıvının kimyasal ve fiziksel yönünden etkilenmeyecek malzemelerden imal edilmektedir. No : 11 Yenibosna / İSTANBUL Tel. başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Üzeyir Ağa Sok.5 . : (0212) 6S5 24 83 (3 hat) .651 91 92 Fax : (0212) 651 90 85 . YÜKSFK BASINÇLI DONKİ POMPA Yüksek basınçlı pompalarımız pistonlu tipler olup genelde toz deterjan üretiminde basınçlı kapların testinde ve reaktörlerde kullanılmaktadır. * (iıda Sanayide * Kimya sanayiinde kalkı dozajında * I'ulverizasvon işlemlerimle Boya sanayiinde Meşruhat sanayiinde İlaç sanayiinde Kağıt sanayiinde Kireç sanayiinde Kazan suları (asliyesinde İçme suları tasfiyesinde Şeker fabrikalarında Olonıotik klorlama tesislerinde Dolum tesislerinde ve daha birçok iş sahalarında kullanılmaktadır. POMPALARIMIZIN TEKNİK ÖZELLİKLER * Kademesiz kendinden ayarlanabilir sistem. NOT : LÜTFEN AYRINTILI BİLGİ İÇİN BROŞÜR İSTEYİNİZ.DOZAJ.1 Lt' den O .300 bar basınca kadar dozaj pompaları * Her türlü kimyasal maddeyi dozajlar. salıun ve deterjan sanayiinde. Dozaj. PİSTONLU ve DİYAFRAMLI DOZAJ POMPALARI Bir veya birkaç kafadan ibaret olup 0-5 Lt/h'dan 4m3/h kapasiteye kadar 0 ile maxımum arası ayarlanabilen 5 bar'dan 200 bar'a kadar yüksek verimli dozaj pompalarımız Kimyasal sıvılardan etkilenmeyecek şekilde 304-316 paslanmaz çelik. * * * * * KULLANMA SAHALARI Kullanma sulun tasfiyesinde tekstil sanayiinde Atık su anlına tesislerinde Fueloil yakma (esişlerinde Nükleer ve (ernıik santrallerde su sjîi.

Ş. Topçular. 94 34140 Rami / İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : (0212) 567 67 48 (3 hat) Fax : (0212) 576 02 76 . A. Denet CIVATA SAN. Kışla Cad.Birikim ve deneyimin ulaştığı nokta».

tr . Ltd.Melalurf Mühendislik Tic.MALZEME VE KAYNAK TEKNOLOJİSİ S Tahribatsiz Muayene Testier.364 46 76 Faks : 0 312 . Kavacıklı İş Merkezi No: 15112 OSTİM 06370 ANKARA Tel : 0 312 .net. Şih T E K K O N İLE ÇALIŞMANIZ İÇİN 5 NEDEN 0 0 0 0 0 Güvenilirlik Emniyet Hizmet kalitesi Alanında uzman kalifiye personel Modern ekipman ve donanım ADRESİMİZ Cevat Dündar Cad. r Seviye tli uzmanifk hizmetleri r Uitrasonik muayeneler r Radyografik muayeneler r Yüzey çatlak muayeneleri r Manyetik parçacık ile r SıVI penetrant ile r Girdap akımları ite muayene s Maizeme TestJeri r Makro ve mikro yapı incelemeleri r Kalan ömür analizleri ^ Kaynak Teknolojisi SLV-Berlîn Brandenburg yetkilendirmesi ife r EN 287 normuna göre kaynakçı kalifikasyon testleri r EN 288-3 normuna göre kaynak yöntem testleri onayı ir DİN 18800 Büyük Uygunluk Sertifikasyonu r Kaynak mühendisliği danışmanlık hizmetleri BASINÇLI EKİPMAN KONTROLLARI S Servis öncesi yeni ekipmanların testleri ^ Ekipmanların tamir ve modifikasyon sonrası kontrolü ~s İmalat süresince gözetim ve kontrol ^ Periyodik kontrollar HİZMET ALANLARIMIZ S Fabrikalar ® Kaynaklı imalat atölyeleri S Dökümhaneler S Enerji sanîraiları 09 Rafineriler El Boru hatları @Kimya endüstrisi HİTersaneler ElSavunma sanayi ®Tüm endüstriyel kuruluşlar TEİOII T E K K O N Teknoloji ve Kontrol Makina .354 47 97 E-mail: tekkon@turnet. ve San.

7-10 kg/cm 2 sıcaklık: 80°C max.mail: Dogus.. Vanaeservice.4335943-4494669-4336011 Fax: 0. Seviye Kontrol Vanaları. vvoltman Tipi Turbobar Turblnli Su Sayaçları Basınç: 16 kg/cm 2 Sıcaklık: 50-90°C max.3768582 E. 4"X3" 2 uş DOĞUŞ VANA LTD. Model : Clob (Plastik) Ölçü : 3/4"-3" 700 Serisi Kontrol vanaları Basınç: 0.4580896 Fabrika: Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10000 Sokak NO: 18 Çiğll-İZMİR Tel: 0. Model: Açılı-Clob Ölçü: 11/2"-8" Basınç Sabitleme-Relief vanalar.232.tr. Basınç Düşürücü vanalar.com. Model: TE ÖİCÜ: 2"X2". Merkez: 1202/1 Sokak No: 26/A-B Yenişehir-İZMİR Tel: 0. Darbe Hava Tahliye Vanaları (Vantuz) Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Model: Tek küreliçift küreli ÖİCÜ: 11/2"-8" önleme Vanaları. ÖİCÜ: 2"-16" .232.5-16 kg/cm Sıcaklık: 80°C max. ŞTİ. ÖİCÜ: 11/2"-8" kg/cm max.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. Debi Kontrol Vanaları -— J ' K 200 serisi Plastik Elektrik Kumandalı vanalar Basınç: 0. 900 Serisi Otomatik ölçme vanalarıHidrometreler Basınç: 0.raksnet.DOĞUŞ VANA Doğa ilham Kaynağımız. Teknoloji Başarımızdır.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.232. Pompa Kontrol Vanaları. Model: ACIll-Y tipi ÖİCÜ : 2"-20" 400 Serisi < Kontrol • Vanaları Basınç: 0.3"X2".. Model: Y Tipi Ölçü: 2"-20" 350 Serisi Kum Filtreleri için Geri Yıkama vanaları Basınç: 0. Sürgülü vanalar DİN 3204-32163225 Basınç: 6-10-16-25-40 Çalpara (Swing> Tip Çekvalfler Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 120-225300°C max. 2 Sıcaklık: 120-150-225°C Ölçü: 11/2"-10" Calcon-Pille Çalışan vanalar Calcon Sulama Kontrol Üniteleri Basınç : 0. Model: Clob. Açılı ve Y tipi ölçü: 3/4"-2" 70F serisi Pislik Tutucular Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.7-16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max. MOdel: Y Tipi Ölçü: 2"-20" Solenoid vanalar. Model: Glob-Açılı Ölçü: 2"-12" 70N Serisi Lift Tipi Çekvalfler Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.232.3768580-3768581 Fax: 0.2-10 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.

000 787 4 80-8.000 M-H80E Yatay İşleme Merkezi 800 x 800 1.000 24.5 510 460 30.İstanbul Tel.300 M-V5C Dik İşleme Merkezi X ve Y ekseni Hızlı Hareketler Z ekseni Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü Takım mili koniği tormaksan Takım Tezgahlan Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi _TÜRKİYE DİSTRİBÜTÖRÜ Abdi İpekçi Caddesi Özel İdare İş Merkezi No.000 510 x 1.650 Hareketler Y ekseni Z ekseni 1.567 88 98 99 Fax:(0212)567 84 77 e-mail: tormaksan@super online.000 AC30 40 19. min' kW 31. Takım mili koniği Takım sayısı Takım değiştirme süresi No. Takım Takım sayısı Değiştirme Takım değiştirme süresi Tezgah ağırlığı . mm/min.000 850 1.com No.000 120-12. 150/03 34150 Bayrampaşa . 50 Takım koniği çektirmesi Mas 2 tipi Ot.000 60-6.000 7.000 26 24 sn. mm/min. 40 Takım koniği çektirmesi Mas 1 tipi M-V-70E DİK İşleme Merkezi 700 x 1. 12.000 35-6.000 22 40 1. Mertozl 500 x 500 650 650 650 40.000 20.000 800 mm mm/min.3 11.5 18 1. min 1 kW 650 30. Merkezi Tabla çalışma alanı X ekseni Hareketler Y ekseni Z ekseni Hızlı Hareketler X ve Y ekseni Z ekseni r JIB Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü 30 dk.5 5.: (0212) 577 18 40 .000 ir ! ! 111 | 11 1 ifHB IHHB M-V5C Dik İş.250 700 mm mm/min.ıvıı A MITSUBISHI CNC TAKIM TEZGAHLARI Dik İşleme Merkezi Yatay İşleme Merkezi Hassas Dik Freze Tezgahı Yatay Delik İşleme Tezgahı Cok Milli Otomatik Tezgalı Silindink Taşlama Tezgahı Dişli Azdırma Tezgahı Dişli Planyalama Tezgahı Dişli Raspalama Tezgahı Dişli Taşlama Tezgahı Dişli Merkezî Esnek İmalat Tezgahı M-H5B Yatay İş.250 1.

No: 8 DUDULLU / İSTANBUL Tel : (216) 364 32 52 Fax : (216) 364 54 24 FABRİKALAR : İngiltere. Afrika.! . Enjeksiyon Sistemleri İmalatçısı Welding Alloys İ J. Hindistan t *. Malezya. G. Otomatik Kaynak Ekipmanları.-. Fransa.En büyük üreticiden 2 O tipte 15O-65O A M P E R DİZELLİ KAYNAK JENERATÖRLERİ Özlü Kaynak Telleri.P. Limited Şti. Sok. ABD. İmes Sanayi Sitesi E Blok 502.

Broşür Z2 . S4 .Broşür Seviye Şalterleri P2 . Adı Soyadı Bölümü Görevi Şirket Adı P1 .tork. 0** .Broşür T2 . net.Broşür Manyetik. Burhan Sokak No: 50 81260 Y. Şti. Ultrasonik ve Orfis plakalı Debimetreler V\ S1 .Broşür Kontrol Cihazları I LTD.sms.Broşür Seviye Göstergeleri [ 1 P3-Broşür Valflar ve Yardımcı Malzemeler (Fittingsler) Adres Şehir Posta Kodu Telefon / Fax N1 . Dudullu / İSTANBUL Tel: (0-216) 415 65 40 (3 hat) Fax: (0-216) 364 22 52 Mağaza: (0-212) 251 44 54-55 Fax:(0-212) 251 44 55 http://www. Şerifali. Sanayi Malzemeleri Üretim ve Satışı Ltd.Broşür .com E-mail:sms@orion.Broşür Sıcaklık Göstergeleri • Z1 .Debimetreler ve Göstergeler Düşük Hacim Şamandıra Tip Debimetreler ve Göstergeler ve Göstergeler Dilli Debimetreler DEBİ BASINÇ SEVİYE SICAKLIK ölçme izleme kontrol I 1». i S2 .tr T1 . 2.Broşür Pervaneli Debimetreler ve Göstergeler I S3-Broşür Akış Göstergeleri Lütfen ilgilendiğiniz broşürleri aşağıda belirtiniz. işaretlenen broşürleri istiyorum.Broşür Termostatlar N2 .Broşür Basınç Sensörleri S6 . Kalorimetik. Ücretsiz broşür için bu sayfayı J S5 .Broşür Basınç Şalterleri Fax (0216)364 22 52 (0212)251 44 55 lütfen hemen faxlayınız.Broşür Basınç Göstergeleri Bütün broşürleri kapsayan komple katalog istiyorum. ŞTİ.

endüstrinin yeni istekleriyle buluşmaktadır.İş Merkezi No..HSHER-ROSEMOUNT PETROLEUM Air Eliminator/ Basket Strainer (Optional) S&W Probea Sample Probe Sample Pot To pipeline or ontd transport truck. Terminal otomasyon sistemleri tablolamayı. Tamamıyla entegre edilmiş bu grup endüstrinin yeni isteklerini cevaplamaya hazırdır. envanter yönetimini. Back Pressure Valve Fisher-Rosemount'ın Petrol Grubu. yüklenen dokümanların çıktısını sağlar. kütlesel ve hacimsel akışmetre kalibrasyonu olarak tasarlanmıştır. Geliştirilmiş sistemler. custody-transfer operasyonlarında doğru akış ölçümleri ve uluslararası istekleri cevaplamak için.Başaran . * * * * * * * Proje mühendisliği Proje yönetimi Proje sağlamak (desteği) Muhasebe kontrolü Üretim Resmi onaylar Start-up ve teknik destek Tamamıyla entegre edilmiş ölçüm sistemleri. spesifik uygulama gereksimlerine göre dizayn edilir ve Petrol endüstrisinin hassasiyet standartlarında ve yüksek kalitesinde üretilir. . FISHER ROSEMOUNT TÜRKİYE Kısıklı Cad.3 Kat 2 Daire 6 81190 Altunizade-Uskudar /İSTANBUL Tel:(0216) 492 40 42 (5hat) Fax:(0216) 492 40 47 FISHER ROSEMOUNT Managing The Process Better.

zamandan kaybettiren. kullanımı zor yakıtlarla hizmet veren bir tesis bir eliyle verdiğini. Aygaz Dökme LPG'nin kullanım kolaylığı ve pratikliği iş gücünden ve yakıttan tasarruf etmenizi sağlar. Kısacası çağdaş Aygaz Dökme LPG Sistemi tesisinizin yüz akıdır. yüzyılın enerjisi: Aygaz Dökme LPG Sanayi tesisleri ekonomiye hizmetin Aygaz Dökme LPG kuruluşun ı kazan dairesinden bacasına unsurlarıdır. Ekonomi çağdaş sistemlerle ilerler. Doğa dostu kuruluşunuzu 21. Ancak isleri aksatan. öteki eliyle geri alır. ürün kalitesini artırır.Sanayi tesislerinizde 2 1 . doğa çağdaş sistemlerin koruyuculuğunda yeşil kalır. Ş AYGAZ Bilgi almak için: Aygaz Danışma Hattı: 0800 211 40 70 . Aygaz'ın dört mevsim sürekli ikmal ve bakım garantisi ile sunulan Aygaz Dökme LPG kadar yakın ve uzak çevresi temiz kalır. yüzyıla tertemiz f> . Aygaz Dökme LPG tesisinizde prosesi iyileştirir.

216) 463 45 02 . sorumluluğunda sizlere hizmet verecektir. 81062 Sahrayıcedit/İstanbul ile ulaştıracağız. Artık sizlere. 2. Şti. müşteri güveni ve müşteri mutluluğu. ve Tic. Kısa bir süre içerisinde yaygınlaşacak yetkili Castolin atölyeleri Castolin Ltd.K. Türkiye'de Castolin + Eutectic yeniden yapılanıyor. : (0. Dünyadaki en ileri teknolojiyi zamanında yakalayabilmeniz ve en uygun.88 Faks: (0. ve yetkili bayileri tarafından karşılanacaktır. etkin servis ve üstün kaliteli Castolin ürünlerine Tel. Castolin Kaynak San.216) 463 45 01 . ihtiyacınız sadece Castolin Ltd. dünya çapındaki profesyonel hizmet ve kalite anlayışımızı doğrudan kendi firmamız olan Castolin Ltd. Bu yeniden yapılanma sizleri yepyeni bir hizmet anlayışı ile tanıştıracak.464 31 87 . P. Tamir Bakım kaynağı konusunda 90 yıldır Dünya'yı peşinden sürükleyen bu profesyonel hizmet anlayışının ana kuralı.Merhaba Türkiye! Castolin Eutectic Eutectic Castolin Sizlere güzel bir haberimiz var. Tamir bakım kaynağı konusunda danışmanlık. Şti. Şti. Şti. en düşük maliyetle masraflarınızı kâra dönüştürebilmeniz için hizmetinizdeyiz. Ltd.

Km.000 m2 alan üzerinde 5. Redüktörlerimiz 0. BÜYÜKÇEKMECE / İSTANBUL / TURKEY Telephone: 886 50 43 . Firmalar istedikleri anda Firmamız veya Türkiye genelinde geniş bayilik teşkilatlarımızdan gerekli bilgi ve taleplerini bulabilirler. Redüktörlerimizde motor hariç 1 yıl garantimiz vardır.000 m2 yeni fabrikamızda modern tezgahlarda seri üretim yapmaktadır. YILMAZ REDUKTORA. Merkez/Centre : Maltepe Gümüşsüyü Caddesi Bestekar Medeni Aziz Efendi Sok. No:54 TOPKAPI / İSTANBUL ' TURKEY Telephone : (90-1) 567 93 82 .Ş.567 93 83 .886 50 44 Fax: 886 54 57 .567 45 07 Fax: (90-1) 567 99 75 Fabrika/Factory: Beylikdüzü Hadımköy Yolu Kıraç Köyü Mevkii 1. seri ve standart olarak üretilmektedir.5 devirden 625 devire kadar Motorlu ve motorsuz.25 Kw'dan 250 Kw'a 1.35 V l l l l k Tecrübe! Firmamız 23.

Superthal Metalik Elemanlar FıbrothaJ Max. endüstriyel ve laboratuar fırınlarının ısıtma sistemlerinde 60 yılı aşkın dünya çapındaki liderliğini.125O 'C çalışma sıcaklıklanna uygun FeCrAI bazlı radyant/koruyucu tüp sistemleri. geniş bilgi birikimi ve teknik donanıma sahip genç kadrosuyla Türkiye' de de sürdürmekten kıvanç duyar. 1300 °C sıcaklıklarında çalışan laboratuar ve endüstriyel fırınlar için yataklanmış ve/veya serbest ışıma ile çalışan elektrikli ısıtma ve vakum altında şekillendirilmiş seramik fiber izolasyon modülleri. Süper Elemanlar Kanthal Süper Çeşitli boyut ve formlara sahip Kanthal Süper elemanlan ile endüstriyel ve laboratuar fırınlarında en yüksek verimi yıllar boyu sağlayabilirsiniz. Komple Isı Ünitesi . koruyucu tüp gerektirmeksizin direkt olarak Endüstriyel ve laboratuar tipi fınnlar için 1900 'C sıcaklıklarına kadar çalışan kullanılabilirler. MoSiO. Sahip olmak istediğiniz ileri teknoloji ile üretilmiş komple ısıtma sistemleri Kanthal tarafından size tek bir adresten sunulmaktadır Değişik sıcaklıklardaki farklı fınn atmosferlerinde. KANTHAL. Kanthal. 1400 t eleman sıcaklıklanna kadar çalışan tüm fırınlarda Kanthal tarafından üretilen kullanıma hazır FeCrAI / NİCr esaslı tel ve şerit metalik elemanlar.. bazlı elektrikli ısıtma elemanlan.Tüm Gereksinimleriniz Tek Adresten!.. 1550 °C eleman sıcaklıklarına kadar çalışan Kanthal Süper ısıtıcı elemanı ile entegre edilmiş seramik fiber izolasyonlu ısıtma modülleri. için toz metalürjisi ve ekstrüzyon ile üretilmiş max. gaz ve elektrik ısıtmalı APMRadyant Tüpler fınnlar için farklı APM radyant/tüp Gazlı ve elektrikli ısıtma sistemleri ısıtma sistemi uygulamaları ile kullanıcılara daha da yakın.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful