P. 1
00000218

00000218

|Views: 246|Likes:
Yayınlayan: Herdiani Hidayanti

More info:

Published by: Herdiani Hidayanti on Jun 28, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/28/2011

pdf

text

original

ÎOmeUcd

K.B.S.B.

KOMPAKT BUHAR JENERATÖRLERİ (Motorin / Fuel-Oil / Doğal gaz / LPG yakar)
Elektrik, su, yakıt ve baca bağlantılarını yapın, basın şaltere. hizmete!... Az yer kaplar. Otomatik ve emniyetli çalışır. Ard arda gelen emniyet sistemlerine sahiptir. Fazla bilgi, bakım ve gözetim gerektirmeden çalışır. Çok kısa zamanda, ekonomik buhar üretir. Yıllardır yüzlerce çalışan örneği ile kendini kanıtlamıştır.
Kompakt Buhar Jeneratörü

TİPK-BJ

JeSrû + " i t +
ÜNİVCRSAL

, Su _ ~r Filtresi ~~

P* Mkümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 • ^ B ö l g m l

SÜPER
Endüstride, hizmet sektöründe ve konutlarda; ufak hacimde süratle bol sıcak su üretir. Büyük kapasitede sıcak su ihtiyacı olan yerler için imal edilenler bile az yer kaplar. Paslanmaya dayanıklı ve Hijyeniktir. Aynı Boylerde; kalorifer, buhar, kızgın su, kızgın yağ ile ısıtma yapılabilir. Boyler, düşey veya yatay konumda monte Sökülüp temizlenmesi veya ısıtıcının değiştirilmesi olanağı vardır. Isıtıcı düz boru şeklinde olup (Spiral şekilli veya kıvrık boru şeklinde olmadığından) kıvırma esnasında boru et kalınlığında incelme meydana gelmez.
Fabrika:

TIP U-SB

Merkez:

ÜNİVERSAL MAKİNA VE ISI SANAYİ TİC.A.Ş.
Pik Dökümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 İkitelli Organize Sanayi Bölgesi İkitelli - İSTANBUL

Kozyatağı Yolu Sokak Güneş Ap. 26/1 Üst Bostancı/İSTANBUL Tel. (0216) 372 77 53 - 380 40 17 - 330 77 90 - 445 39 46 Fax (0216) 416 30 00

ı Kayna j J .Ş.KOCAELİ Telefon • 0 (262) 751 01 00 (10 Hat) Ön • 0 (262) 7S1 01 IS ISO 9002 RVVTÜV .\\ vV' ! Daha teiniz bir kaynak elde edüebfflr i 't» ! Daha sağlam bir kaynak yapılabî ir ! Daha az sıçrama sağlanabilir mi: ! Enerjiden tasarruf edilebilir mi ? ! Kaynak teliiden tasarruf edilebilir ratf ! Daha iyi nttfuziyet sağlanabiür m ? i İhtiyaç duyulduğunda uzman kadre» I çözümleniyor mu ? | : •.Birleşik Oksijen Sanayi BOS A. firma ile çalışmaya başlamanin zamanı değil KOG Gebze Organze Sanayi Bölgesi PK 80 < j l * M 3 e t « e . ARGOS Gaz siparişi verirken. « ¥ Dikişi tafefil •:'8 Kaliteli Kaynak Dikişi Eğer çalıştığınız firma yukarıdaki sorulara ivet diyemiyorsa. beklentilerinizin yet karşılandığından emin misiniz ? £ r.

TÜRKİYE 222 71 90 .284 .IGAS EOUıPMENT Made in ITALY /REGÜLATÖR BRC LPC LPG DÖHÜSÜM :5 NO: 282 .

vidalı ve pistonlu kompresörler.6 mVdak. Genel Merkez/Fabrika: İstasyon Cad.com Ankara şubesi: Tunus Cad. Mehmet Gönene Sok.5 -10 bar basınç).. inşaat ve müteahhitlik.ANKARA Tel: 0(312) 417 76 84 . Çimento nakil ve yüksek basınç kompresörleri.273 17 20 .5 mVdak.418 16 01 Fax: 0(312) 418 16 01 İzmir şubesi: Kıbrıs Şehitleri Cad. 150 It/dak. belediye hizmetlerinde Compair Demag kalitesi.21..İZMİR Tel: 0(232) 463 75 39 Fax: 0(232) 463 85 23 t hrmak hkina . 132 KW debi.6750 It/dak. (71 cfm) -10. Hümeyra Is Merkezi NO:148/303 35220 Alsancak .40 HP) 3 . Uzun yılların getirdiği deneyim Sarmak Pistonlu Kompresörleri. hava kurutucuları ve çeşitli basınçlı hava aksesuarları. 'akina Basınçlı havada güven.25 bar'da sanayi. Sabit. madencilik.ADANA Tel: 0(322) 332 90 41 / Pbx Fax: 0(322) 332 96 63 Pazarlama Merkezi: Kore Şehitleri Cad. .0 mVdak. 11 KW .İSTANBUL Tel: 0(212) 272 06 28 . piston deplasmanı (1. 7. atölye.ACompAir Drucklufttechnik DEMAG Sarmak Maklna Fabrikalarında Compair Demag lisansı ile üretilen elektrikli vidalı sabit hava kompresörleri Türkiye Sanayiinin hizmetinde (1. Sarmak servis ve yedek parça güvencesi ile cağdas çözüm. No:86 01340 İncirlik . seyyar.266 44 30 Fax: 0(212) 266 52 51 e-mail: sarmak@superonline.ş. Kompresör Pompa sanayi ve Ticaret A.5 .2 mVdak. 72/2 06680 Bakanlıklar . Aydagül iş Merkezi No: 6 Kat: 3 80300 Zincirlikuyu . (360 cfm) Diğer kapasiteler için sipariş kabul edilir. 2.

• Yazılarda SI birimleri kullanılmalı. • Yazılar başka bir sürekli yayın organında yayımlanmış olmamalı. • Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı. Training and Oualification of VVelding Personel With Respect Ouality Assrance Systems Zafer FİÜZ. CİLDİN YAZILARI KSB Arka İç Kapak ALARKO Arka Kapak Yayım Koşullan : Yazılar daktilo ile iki satır aralıkta iki kopya yazılmış olarak.S. TEKKON ÖZBİL MAKİNA—— MAKDOSDENET CİVATA TEKKON DOĞUŞ VANA TORMAKSAN WELDINGALLOYSSMS FİSHER ROSEMOUNTAYGAZ CASTOLİN KANTHAL UNİVERSAL Ön İç Kapak -. yazarın kısa özgeçmişi. Bu düzeltmelerin yazar tarafından yapılması durumunda yazı yayımlanabilecektir. 14 FİRMALARDAN HABERLER 15 KURUMLARDAN HABERLER 22 26 44 46 BİR GÖRÜŞ BİLGİSAYAR DÜNYASI KAYNAK ATÖLYEDEN 39. Erdinç KALUÇ AYIN DOSYALARI 11 YENİ ÜRÜNLER 13 KONGRE-SEMPOZYUM HAB. • Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir. çevirilerden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir.— YILMAZ REDÜKTÖFİ— -1 -2 -3 -4 -7 -e -10 -51 -52 -53 -54 -55 -56 -57 -58 -59 -60 -61 -62 -63 -64 < 3 % # KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK / Bu yazıda. adresleri ve telefon numaralan ile birlikte Dergi Yönetim Yeri Adresi'ne gönderilmelidir. •. • Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. . Uzmanların yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek. herhangibir toplantıda tebliğ olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir. yazı başlığının Ingilizcesi. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. Caner BATIGÜN J KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER / Bu makalede. The New Generation VVelding Power Sources: Inverters Kutsal TÜLBENTÇİ. (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde birbirini izleyen sayılarda yayımlanabileceği düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir. şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir. uzmanların önerdiği ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. • Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına. PETNİZ İZOCAM E. The Positive Effects of the Autodarkening VVelding Filters on the Welder's Eye & Skin Safety Bahadır GÜLBAHAR İLAN SAYFALARI DİZİNİ UNİVERSAL B. Yazıların Değerlendirilmesi: Dergiye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir.C. 70-100 sözcükten oluşan Türkçe ve İngilizce özeti. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan invertertürü kaynak akım üreteçleri incelenmiştir. — : 2-A MÜHENDİSLİK SARMAK BURGMANN •.O.ARALIK 1998 • Sayı : 467 DECEMBER 1998 • No : 467 İÇİNDEKİLER • CONTENTS MAKALELER JL / KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ / Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ile cilt sağlığı için zararlı etkileri ve neden olan hastalıklar ve ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir.A. yazıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir.

Değerli Okuyucularımız. Geleneksel olarak yılda 2 kez yayınlanan Kaynak Özel sayımızın bu baskısı ile karşınızda olmaktan mutluluk duyuyoruz. Saygılarımızla Mühendis ve Makina Yayın Kurulu .org. üniversite-sanayi ortak çalışmalarının ne düzeyde olduğunu tartışmak.mmo. mühendislik eğitimi yapan öğrenci.tr http://www.MÜHENDISÜFMAKINA TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AYLIK YAYIN ORGANI Aralık / December 1998 Cilt/Vol:39 Sayı / N o : 467 Yönetim Yeri . Dergimize abone olabilmek ve daha detaylı bilgi alabilmek için yukarıda verilmiş olan adresimize başvurabilir ya da telefon ve faksla bilgi alabilirsiniz.tr MMO Adına Sahibi Publisher Mehmet SOĞANCI Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Managing Editör Ali Ekber ÇAKAR Yayın Kurulu . aynı şekilde Kongre ve Sempozyum için de gösterileceğini umuyoruz. sağlık ve başarı diliyor.- O nbirincisini çıkartmış olduğumuz Kaynak Özel sayımız. Ulusal Kongresi ve Sergisi'ni gerçekleştirmiştir. ülkemiz dahilinde kaynakla ilgili ulusal bir örgütlenmenin gerekliliği ve bunun nasıl olması konusunu tartışmaya açmak amacıyla 13-15 Kasım 1997 tarihleri arasında Kaynak Teknolojisi I. Geleneksel hale getirilmekte olan bir başka etkinliğimiz de "Kaynak Tekniği Ulusal Kongre ve Sergileridir. Kaynak Özel sayısı için tüm üyelerimizden beklediğimiz ve büyük oranda gördüğümüz desteğin.Head Office Sümer Sokak 36/1-A Demirtepe . yeni Kaynak Özel sayıları ile sizlerle buluşmak üzere hoşçakalm diyoruz. Odamız bugüne kadar başarıyla sürdürdüğü çalışmalarından kazandığı deneyim ve birikimi kaynak teknolojisi alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlarla paylaşmak.karşılığında gönderilmektedir.Publlshing Board Anıl KAREL Devrim Erinç ASLAN Utku TÜZÜNER Engin AYKOL Ezgi GÜNAY Ersoy BEY Burak YELKEN Okay DOĞUTEPE Yayın Sekreteri Publishing Coordinator Nilgün KARAKÜÇÜK Teknik Sorumlu Technical Manager Mehmet AYDIN İlan Sorumlusu Advertising Representative Ayten YILDIZ Nuray ERHAN (istanbul) Komisyon İlişkileri Redactor Şehnaz KAPLAN KARACA Dizgi Type Setting Muazzez POLAT (MMO) Baskı Printed by Cem Web Ofset / Tel (0-312) 385 37 17 TMMOB Makina Mühendisleri Yayın Organı olan Mühendis ve Makina Dergisi TMMOB'ye bağlı Odaların üyelerine.si düzenlenecek olan bu etkinliğin hazırlık çalışmaları da Odamız Kaynak Tekniği komisyonunun önderliğinde sürdürülmektedir. 1999 yılı Kasım ayında 2. araştırma ve öğretim görevlilerine yıllık abone bedeli -özel sayılar dahil. yılını tamamlamış bulunmaktadır.ANKARA Tel: (0-312) 231 31 59 Fax: (0-312) 231 31 65 E-mail: mmo@mmo. 5. Sizlere yeni yılda mutluluk.org.

KE-Burgmann kompansatörleri milyonlarca çalışma saatinin deneyimiyle dünyada en başarılılar arasındadır. n rn o A nn n-ı nr . 9 TR-81260 Ümraniye/istanbul Tel. ekonomi ve çevreye karşı sorumluluksözkonusu olduğunda.bağlantılar. Güvenilir bağlantılar başlatmak için bizi arayın. emniyet. Güvenli KE-Burgmann kompansatörleri: Ne tür çalışma koşullar olursa olsun. ISO 9001'den onaylı kalite bel- gesi. Şti.: 0 2164203700-5 Hat. Ltd. Ve Tic. güç santralları ve gaz türbinlerinde en iyi kanal bağlantılarıdır. No. ve uygun servisi ile (dünya çapında sorun avcısı) bir dosttan ve bir uzmandan beklenen güvenilirliği sağlar. çevre BURGMANN BURGMANN ENDÜSTRİYEL SIZDIRMAZLIK San. Yukarı Dudullu imes Yanı Gamak Sapağı Kuru Sok. daha uzun sürelidir.

Suyoluüstü No:9 Esenyurt/İSTANBUL Tel Tel : 620 17 14 Pbx Faks : 596 74 89 Tel Faks : 220 60 47-220 60 25 Faks: 221 58 57 Büro : Perpa İş Merkezi 6. ŞTI. DOĞAL GAZ ve SIVI YAKITLI ISI SANTRALLARI TOZ KÖMÜR YAKILABİLEN TAM OTOMATİK HAREKETLİ IZGARALI ÖN OCAK ve İÇ OCAKLI SİSTEMLER KIZGIN YAĞ KAZANLARI BUHAR JENERATÖRLERİ BASINÇLI KAPLAR PETNIZ ISI SAN ve TIC. 8 ATÜ ve Su hazırlama grubu: Basınçlandırma.Doğal Gaz yakıtlı buhar santralı 2 x 8 ton/h. İmalat Haramidere Sanayi Sitesi Anbarlı/lstanbul 690 43 52 .Ş. Fab. Yumuşatma. LTD. Gaz alma 100 Ton/h. : Fatih Mh. Kat No: 629 PETMAK PETNİZ MAKİNA SANAYİ A. Filtreleme.220 60 25 221 58 57 .

TSEMSO tOO: Mile Siıtıni'ıe sahip leıiılıra'e i r e * . omega ve dirsek teşkili kolay uygulanır. AMA GÜRÜLTÜSÜ BİR TÜRLÜ ÖNLENEMİYOR.tr .izocam.ipliı. SAĞLADIĞI MÜKEMMEL SES İZOLASYONUYLA KLİMA GÜRÜLTÜSÜNÜ ÖNLÜYOR. ÜSTELİK GÜVENLİ VE BENZERLERİNDEN %AO DAHA EKONOMİK! İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI nın 'Çok hafiftir. • Her türlü menfez ve bağlantılar kolay gerçekleştirilir. pantolon.Ş. • Kanal ve kesit değişmeleri. İZOCAM TİCARET VE SANAYİ A.com. BUGÜN KLİMA HER YERDE KULLANILIYOR. • Kanal kesiti her türlü ebatta yapılabilir. DANIŞMA MERKEZLERİ •İSTANBUL Tel (212) 275 72 22 (S hal) Faks {2)2} 266 97 69 »ANKARA Tel (312) 418 66 67-418 30 32 Fois (3121425 05 15 •İZMİR Tel (232) 484 57 85. toifinı inleri. EPS «e XPS irinlen. • Çok ekonomiktir. KÜLTÜR TESİSLERİ. üstün özellikleri: • Kolay kesilir ve monte edilir.. İZOCAM'IN YENİ ÜRÜNÜ İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI. EĞİTİM KURUMLARI. EĞLENCE SİTELERİ. Faks (442) 235 59 78 «ANTALYA Tel (242) 241 19 50 Faks (242) 242 39 84 »GAZİANTEP Tel (342) 233 97 00 Faks (342) 233 97 00 ÜCRETSİZ DANIŞMA HATTI O 8 0 0 211 43 86 Internet adresi: www.484 31 78 Faks (232) 489 00 52 'ADANA Tel 1322) 352 29 80 Faks (322\ 352 02 54 «BURSA Tel (224) 253 95 35 Faks \22A) 255 60 13 •ELAZIĞ Tel [424) 218 66 00 Faks (424) 233 19 96 «ERZURUM fe| (442) 235 69 76/77 IZOCAM ı^agı.İzocam Prefabrik Klima Kanalı İŞ VE TİCARET MERKEZLERİ. ISI İZOLASYONUYLA ÇALIŞMA PERFORMANSINI ARTIRIYOR. redüksiyon. • Yangına karşı güvenliği artırır. e Siitni'M tabif KMİtidr weliS>.. 1S( Sınndın U)|»l<k 1 i'ıeu. lintnn »ııini. t e ı m i .

Tarihimizin en önemli mekânlarından Ippkapı Sarayı da artılJE. DAĞITIM: LMAS MAKINA SANAYİ A.R^|EHA Kazanları ve £ -*'': 6.a/tcu/t ut I (JWfîî!İifl m t i 'UtJLI n p TOS*. Isı Ürünleri ile ısıtılıyor.C. Bundan sonrajSaray'ı kışın bile I sıciiç günler bekliyor..A. .A.C. 'p.

Karmaşık fikstürler birkaç saatte. Hızlı yapılması gereken herhangi bir iş için çok idealdir. Bluco Corp. II 60563 (800) 535-0135 Hazırlayan. Box 1657 Blue Springs.com "WELDING MARKETPLACE" Dergisinin. İndirme. Yük kaldırma problemlerinin çözümü için mühendislik çalışmaları. Altı elektronik sıcaklık kontrol edici ile birlikte coopermaster sıcaklık ayarnoktası programlayıcısı operatöre manuel veya otomatik olarak ısıtma prosesini kontrol etme imkanı verir. NJ 08854 (732)981-0800 Fak: (732) 981-0850 Kaynak Bilgisayar Programı (Software) Kaynak Pro-write (Welding Prowrite) ASME kodlarına uygun VVPS'ler. doldurucu metal ve PWHT verilerini ihtiva eden geniş bir veri tabanına sahiptir. Çevirme (816) 228-2976 Fax: (816) 228-0680 VVebsite: www. Naperville. Ekonomik Demmeler Sistemi beş kenarlı tabla ve değişik boylarda kelepçeler (clamps) ile bloklar. montaj. Melih Ş/lliiN FMS Nurol ıA/ay Povver Source 6.O. Kontrol ve süreklilikle birlikte tam kaynak yönetimini içermektedir. PQR'lar ve WPQ'lar yaratmaya yardımcı olur. En zor uygulamaların karşılanmasındaki ergonomik sistemlerde uzmanlık.com 100 Ibs'den 100 ton'a kadar parçaların kaynak. doğru: zaman ve para tasarrufu sağlar.20 standartları ve NEMA 4 elektrik sınıflandırmasına uygundur ve özel bir performans garantioi sunmaktadır. Hızlı. 509 VVestan Ridge Dr. bağımsız kontrollü. Ağır. PA 19508 (800) 774-8622 VVebsite: www. Hızlı. basit. Mühendis ve Makina . düşük voltajlı ve yüksek akımlı altı adet çıktı sunar.Cilt : 39 Sayı : 467 • 11 . işleme. buna ek olarak dindirmeli (overlay) ve sertyüzey (hardfoce) kaynağı. Üç boyutlu (3-D) veri tabanı. basit olanları ise birkaç dakikada hazır edilebilmektedir. Ana metal. ITNAC'ın ürünleri 5:1 oranında bir güvenlik katsayısı sağlamaktadır. Ocak 1998 sayısından alınmıştır. açılı bloklar (angles) ve dayamaları tanıtmaktadır. ITNAC Corporation 3 Riga Lane Birdsboro. Detaylar için web sayfamızı görünüz. aralayıcılar (spacers). Garip Şekilli Parçaları Kaldırma. Ücretsiz tanıtım diski mevcuttur.itnac. COOPERHEAT 6Yollu kontrol konsolu. başlatıcı paketler ve eğitim filmleri de mevcuttur. Birçok prosesi desteklemektedir.Yollu Güç Kaynağı Doğru ısıl işlemin anahtarı olan sıcaktı hassas kontrol edebilme yeteneği.YENİ ÜRÜNLER Kaynak İçin Modüler Bağlama: Basit. iş parçasının sıcaklığını hassas olarak kontrol altında tutan. Computer Engineering P. Buna ek olarak COOPERHEAT ayrıca Cooperknit adında hava geçirmez kaynak örtüsü de sağlamaktadır. Bu da ANSİ B30. Cooperheat 1021 Centennial Avenue Piscatavvay. MO 64013 Büyük. kaldırma ve yüklemesi.computereng.

311 East Third Street Tulsa. Heck Industries. 1/2" artan büyüklükte alev gövdeleri ve değişik biçimleriyla uygulama gereksinimlerini tam olarak karşılayabiliyor.com VVebsite: www. 15 ila 45 derece arasında değişebilen açılar mevcuttur.Cilt : 39 Sayı : 467 . Buna ilaveten. Yeni eklenen güçle birlikte hafif ağırlık ve taşınabilirlik. alev makinasını.216) 378 21 24 12 • Mühendis ve Makina . H&M Pipe Beveling Machine Co..-'. H&M'nin yeni ürünleri olan Pipe-End-Prep Lathe 400 ve 800 ve APC-16 ayarlanabilir boru kelepçesini de içermektedir. Inc. kararan cama sahip olan Speedglass kaynak maskeleri sayesinde daha yüksek kaliteli kaynaklar. <• YENİ * • • • ÜRÜNLER Boru Ucu Konikleştirme Makinası Yeni genişletilmiş bir formatta güncel hale getirilmiş bir katalog H&M Boru Konikleştirme Makina Şirketi tarafından sağlanmakitadır.. Box 667 Beecher. Yüksek hassasiyetli pahlar için zemin modelleri ve bench modellerini de içeren bir çok model arasından seçim yapabilme imkanı. Yeni dizayn kullanım ömrünü oldukça arttırıyor.com Plaka Kenarı Pah Açıcılar Bevel-Mill plaka pah kırıcıları kaynak operasyonları için hızla ve temiz ağızlar açarlar. 16 sayfalık katalog H&M'nin tüm yüksek kaliteli. Corning Road. üretim ve daha iyi göz ve yüz koruması elde ediliyor. Makinalarda ucuz standart carbide insertler içeren frezleme tipi kesiciler kullanılmaktadır. Gedik Üretim ve Pazarlama Tel: (0. OK 74120-2417 (918) 582-9984 Fax: (918) 582-9989 E-mail: info@hmpipe. Box 425 Hartland..'r. Yeni seri.O. kafayı ve iğneyi doğrudan (sadece AWS modelinde) soğutuyor. MI 48353 (810) 632-5400 Fax: (810)632-6640 Yeni Seri Otomatik MIG Tabancaları DovaTech tarafından tanıtılan 600 Amperlik su soğutmalı otomatik MIG tabancaları ağır işlerdeki otomatik MIG operasyonlarında kullanılacak. Bernard DovaTech Ltd. Maskelere tane lava ünitesi eklenerek kaynak duman ve partikülleri kaynakçının yüz ve ciğerlerinden uzak tutacak şekilde maske içinde tane veya filtre edilmiş hava akımı sağlanıyor.-. Kesme derinliği 13/ 16 ' e kadar ayarlanabilmektedir.hmpipe.. portatif boru kesme ve konikleştirme makinalarının ve aksesuvarlarının fotoğraf ve tanıtımını içermektedir.. Daha fazla bilgi için H&M ile irtibata geçiniz. İL 60401 (800) 323-8768 Göz Güvenliğinde Speedglas Kaynak Maskeleri Kaynak arkı tutuştuğunda otomatik olarak. Inc. 449 W. Çift devirli su akışı.216) 378 50 00 Faks: (0. P.

Bildiri Konuları • Kaynak Teknolojisi alanındaki yenilikler.SEMPOZYUM HABERLERİ Hazırlayan: Nilm KARAKÜÇÜK MMO Genel Merkezi KAYNAK TEKNOLOJİSİ U. Ulusal Kongresi ve Sergisi gerçekleştirilmiştir. yeni uygulamalar. belgelendirmesi ve yeniden belgelendirme ile ilgili olarak ülkemizde yürütülen çalışmalar • EWF (Avrupa Kaynak Federasyonu). Bütün bu çalışmalar sonucu edinilen birikim ve deneyim sonucu 13-15 Kasım 1997 tarihinde "Kaynak Teknolojisi I. Tafci SAHAN Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL izzet TÜRKOCAĞI Mehmet ÖZSAKARYA Zeki YAZICI Ahmet CERAN Hasan ESEN Şahismail YUSUMUT Cemal MERAN İbrahim ÖZÇAKIR Tufan TELATAR Murat AYDIN Nejdet KURNAZ MMO MMO MMO Ankara Şube Ankara Şube Ankara Şube istanbul Şube İzmir Şube Bursa Şube Konya Şube Diyarbakır Şube Diyarbakır Şube Denizli Şube Eskişehir Şube Zonguldak Şube Trabzon Şube Samsun Şube KONGRE YÜRÜTME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER i. • Kaynakla ilgili işlemler (kesme.Cilt : 39 Sayı : 467 • 13 . Mühendis ve Makina Dergisi Kaynak Ö2el sayıları çıkararak ve Avrupa Kaynak Mühendisliği programının organizasyonunda yer alarak sürdürmüştür. • Endüstrimiz tarafından yararlanılabilecek araştırma konuları. • Zor malzemelerin kaynak edilebilirliği • Kaynak Tekniği ekipmanı. Geçen iki yıl içerisinde uluslararası platformda Türkiye'yi temsil ederek özellikle eğitim. sarf malzemeleri alanındaki yenilikler. kaynak teknolojisi ile ilgili çalışmalarını 1980'li yılların sonunda başlatmış ve kaynak komisyonları kurarak. Özgür AKÇAM (Metalurji-Kaynak Mühendisi) Zeynep KAHRAMAN YAZIŞMA ADRESİ Sümer 2 Sok. No: 36/1 06440 Demirtepe/Ankara Telefon: 0 312 231 80 20 Faks: 0 312 231 80 22 e-mail: ankara. belgelendirme alanında dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte örgütlenme çalışmaları sürdürülmüştür. ULUSAL KONGRESİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR Makina Mühendisleri Odası uzmanlık ve çalışma alanlarından biri olan "Kaynak Mühendisliği" kaynaklı imalat.mmo. Kaynak Teknolojisi I. • Kaynak personelinin eğitimi. • Üniversite-Sanayi işbirliği • Kaynaklı Parçaların tahribatlı/Tahribatsız Muayenesi • Kaynak sektöründe Kalite Sistemleri • Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene alanında İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı KONGRE DÜZENLEME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER Elif ÖZTÜRK C. Ulusal Kongre düzenlenmesine karar verilmiştir.KONGRE .tr Mühendis ve Makina .@ankara.org. ısıl püskürtme gibi) alanında teknolojik yenilikler. IIW (uluslararası Kaynak Enstitüsü) gibi kuruluşlarla ilişkiler • Diğer ülkelerin Kaynak organizasyonları ile ilişkiler. Özgür AKÇAM Zafer FİLİZ Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL Cemil Hakan GÜR KONGRE SEKRETERYASI . Ulusal Kongeresi ile tartışılmaya başlanan "Ulusal Örgütlülük" konusunun netleştirilmesi ve Kaynak Teknolojisi alanında bilgi ve deneyim aktarımı amacıyla12-13 Kasım 1999 tarihlerinde Kaynak Teknolojisi II.

Avrupa kaynak sarf malzemeleri üreticilerinin biraraya gelerek kurmuş oldukları EVVA'nın (European Welding Association) amacı. Yunanistan ve Belçika yer alıyor. İsveç. Kalite Güvence. sadece Avrupa Birliğine üye ülkelerin üye olduğu Europe VVelding Assocation (EWA) üyeliğine kabul edildi. Fransa Finlandiya. yayınlama. Almanya.FİRMALARDAN HABERLER Hazırlayan : Şehnaz KAPLAN MMO Genel Merkezi ÖZMETAL KAYNAK YÖNTEMİYLE ÜRETİM YAPAN FİRMALARA YENİ TEKNOLOJİLER SUNUYOR Birçok ülkede özellikle Avrupa'da kaynak konusunda çok gelişmiş teknoloji üreten ESAB'ın kaynak makinaları ekipmanlarının Türkiye distribütörlüğünü yapan Özmetal Sanayi.. Avrupa müesselerinin lobisi. yıllık endüstri istatistiklerini yayınlamak. GEDİK KAYNAK EWA UYESI Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A. materyalleri ve alakadar teknolojileri alanındaki Avrupa Birliği üyelerinin menfaatelerine dikkat çekmek. İngiltere. istatistikler ve müttefikler EVVA'nın bakış açsını oluşturuyor. Hollanda. Türkiye'den ilk defa Gedik kaynak Sanayiinin. Avrupa'da mevcut bulunan ticari bariyerleri oluşmasını önlemek. Bu treylerle birlikte geçtiğimiz Haziran ayı içinde İstanbul ve Ankara'da bazı sanayii bölgelerinde kaynak firmalarına yeni teknolojiyi daha yakından tanıtma imkanı sağlamış oldu. standardizasyon ve pazar gelişimleri 14 • Mühendis ve Makina . iş göstergesi. Norveç. Türkiye'yi temsilen böyle bir birliğin üyeliğine alınması başarı olarak değerlendirildi. kaynak malzemeleri.Ş. EVVA'ya üye Kaynak üreticisi firmaları bulunan ülkeler arasında italya. Üyelerin platformu. kaynak teknolojisi. son olarak ESAB'ın özel hazırlanmış bir treyler ve içinde gelişmiş kaynak teknolojisinin son ürünlerinin bulunduğu tanıtım aracını teknisyenleriyle ülkeye getirdi. ürünlerin satışını ve satış sonrası teknik hizmetlerini yapıyor. Avrupa kanunları. .Cilt : 39 Sayı : 467 hakkında bilgi değişimlerini hızlandırmak. kaynak sektörü için geniş bir Pazar oluşturan Türkiye'de kaynak yöntemiyle üretim yapan firmalara yeni teknolojiler sunmaya devam ederken. Özmetal Sanayi. aynı zamanda ücretsiz teknik danışmanlık hizmetleri de sunuyor. Avrupa Standartları (CEN/GENELEC).

Sertifikasyon ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. Merkez. bu firmalarda şiddetle gereksinim duyulan yetişmiş eleman ihtiyacı. Danışmanlık ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. y y h h h d V h l (SLV m gelmiştir. Almanya'da toplam 11 ayrı eyalette bulunan bu enstitü ler. Almanya'da kurulan Schweisstechnische Lehr. dünyada büyük bir hızla gelişen kaynak teknolojisine paralel olarak. ancak KAT AMER gibi bir merkezde giderilebilecektir. kaynak teknolojisinin gereksinim duyduğu kalifiye elemanların yetiştirildiği ve endüstriyel problemlerin çöz üldüğü birer merkezdir. Merkezin yıllık çalışmaları arasında yer alan bu eğitimin yedincisi. Eğirim hizmetlerinin dışında endüstriye danışmanlık hizmeti verir. uygulamada karşılaşılan problemlere bilimsel verilerin ışığında çözümler bulur. son 40 yılda meydana gelen gelişmeler karşısında sadece basit bir imalat yöntemi olmaktan çıkıp. sertifikasyon. Bunun en yalın örneği. endüstrinin ürün kalitesini arttırmayı ve uluslararası alanda söz sahibi olmasını amaçlamaktadır. Araştırma Geliştirme Merkezin Soğuk Çatlak. UYGULAMA VE MUAYENE MERKEZİ aynak teknolojisi. Eğitim programlarının sonunda verilen sertifikalar tüm AT ve EFTA ülkelerinde geçerlidir. Dersler. kaynak uzmanı. Kaynaklı üretimde. Türk ve Alman uzmanlar tarafından aktarılacak. Ülkemizde de bu tip kuruluşlara büyük ihtiyaç duyulmaktadır. günümüzde Avrupa Standartları ile sıkı sıkıya tesbit edilmiş bir dizi Mühendis ve Makina . danışmanlık ve araştırma hizmetleri vermektedir. Eğitim Verilen ürün eğitim programları Alman Kaynak Cemiyeti D VS ve Avrupa Kaynak Federasyonu EWFnin yönergelerine göre. verdiği eğitimle Türkiye endüstrisinin kaynak tekniği konusunda ihtiyaç duyduğu vasıflı kaynak personelini yetiştirip sertifikalandırarak. Özellikle Sakarya ilinde kaynak teknoljisini yoğun olarak kul lanarak imalat yapan firmaların çokluğu.Cilt : 39 Sayı : 467 • 15 . Sıcak Çatlak ve Elektrik Direnç Kaynağı laboratuvarlarında tamamen sanayiye ve uygulamaya yönelik bilimsel araştırmalar ve akademik çalışmalar yapılmaktadır. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. sınavları ise Alman DİN ve Avrupa Topluluğu EN standartlarına göre Münih Kaynak Enstitüsü (SLV München) işbirliğiyle yürütülmektedir.und Versuchanstalt (SLV Kaynak Tekniği Öğretim ve Muayene Kuruluşu) adlı enstitüler'dir. tüm dünyada ayrı ve bağımsız enstütülerce yürütülen bir bilim ve teknoloji dalı haline çp. Alman uzmanlar tarafından anlatılacak dersler. ODTÜ'de bu yıla kadar düzenlenen altı Avrupa Kaynak Mühendisliği Kursu toplam 82 katılımcı ile yapılmıştır.KURUMLARDAN HflzırJnyûn: Nifeün KARAKÜÇÜK MMO Genei Merkez ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ K Tarihçe aynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi 1998 yılında Türk-Alman Teknik işbirliği çerçevesinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde kurulmuştur. kaynak teknikleri) önemi çok büyüktür. 22 Şubat 1999 tarihinde başlayacak ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası ile ortaklaşa düzenlenecektir. Yetiştirilen bu elemanlar arasında özellikle kaynak kontrol elemanlarının (kaynak mühendisi. sanayi üniversite işbirliğini güçlendiren bir merkezdir. Türkçe'ye tercüme edilecektir. Türk endüstrisinde kalite güvencesi bilincinin yaygınlaşması amacıyla eğitim. Kaynak personelinin yetiştirilmesi.

ı KURUMLARDAN HABERLER kurala bağlıdır. özel kuruluşlar ile ilişkileri geliştirerek ortak çalışmalar yürütmektir.T. tekrar üyelik için HW'a başvuracaktır. ulusal standardizasyon enstitüleri ile kaynak teknolojisi konusunda faaliyet göseren bağımsız araştırma uygulama merkezleri tarafından ortaklaşa oluşturulmaktadır. Bunun dışında. KATAMER'in TSE ile işbirliği yapması ile daha rahat bir çözüm imkanına kavuşmuş olacaktır. Türkiye'nin HW nezdinde üyeliğini de tekrar gündeme getirecek ve gerekli şartlar olgunlaştığında. Kaynaklı imalatta imalatçı ve kullanıcı arasında. Gelişmiş ülkelerde kaynaklı imalatla ilgili olarak çıkarılacak olan standartlar. yüksek lisans gibi çalışmalar sırasında ve gerekse endüstri tesislerinin prolem çözümleri sırasında ihtiyaç duydukları bir kütüphane ve dokümantasyon merkezinin kuruluşu için bir ortam oluşturacaktır.1994 günü 49/23 no'lu toplantısındaki karara göre. eğitim seminerleri. Keza Avrupa Kaynak Teknikleri (European Welding Technologist) ve Avrupa Kaynak Uzmanı (European Welding Specialist) bakımından da aynı tür katı eğitim standartları mevcuttur.02. Yüksek Öğretim Kurulu tarafından 09. normal eğitim-öğretim kurumlarının dışında.12. dokümantasyon merkezi kurmak. Ülkemizde bugüne kadar ihmal edilmiş olan bu husus.1995 tarihinde onaylanmış ve 24 Ekim 1995 tarihli 2243 sayılı Resmi Gazete'de basılan yönetmelik esasları ile resmen kurularak faaliyetlerine başlamıştır. endüstri ile işbirliği içinde çeşitli kaynak problemlerinin çözümlerinin aranacağı bir merkez de olacaktır. KATAMER gibi ayrı bir merkez olarak teşkilatlanması gerekmektedir. araştırma projeleri hazırlamak ve yürütmek. yerel belediyeler. A . Merkezin çalışma konuları şöyle özetlenebilir: Kaynak teknolojisi ve metalürjisi. EĞİTİM VE UYGULAMA MERKEZİ vrupa Gümrük Birliği'ne üye olan ve gelecekte tam AB üyesi olacak ülkemizde 2000'li yıllarda kullanılacak kaynak teknolojilerini geliştirmek ve uygulamak amacına yönelik çalışmaları yapmaya ve bu konularda gereksinim duyulacak bilimsel kadroları yetiştirmek amacı ile açılan merkez.Cilt : 39 Sayı : 467 . KATAMER'in kuruluşu. çeşitli kurs. 16 • Mühendis ve Makina . Ülkemizde O. hangi konunun kaç saat öğretileceği dahi standartlaştırılmış durumdadır. bir ülkenin üyeliği sözkonusu olduğunda. Bu standartların uygulanabileceği ve böylelikle endüstriye kalifiye eleman yetiştirileceği eğitim kurumlarının. sanayii ve ticaret odaları. Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW = International Institute of VVelding) gibi kuruluşlar. o ülkenin milli bir kuruluşunu muhatap kabul etmektedir. örneğin Avrupa Standartlarında Avrupa Kaynak Mühendisi (European VVelding Engineer) şeklinde bir mühendis tanımlanmaktadır.konferans. panel v. kaynaklı bağlantıların tahribath ve tahribatsız muayeneleri ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı endüstriyel ve bilimsel gelişmeleri incelemek. Öyle ki. elde edilen bilgileri ülkemiz endüstrisine aktararak bilgi birikimi ve teknolojik gelişmeleri sağlamak. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA.D. kaynak teknolojisi konusunda gerek üniversite içinde yapılan doktora. KATAMER bu ihtiyaca da cevap verecektir. Merkezde gerekli görülen ve zorunlu hallerde yabancı uzmanlarda istihdam edilebilecektir. mevcut teknolojileri geliştirici araştırmalar yaparak ülke insanında var olan yaratıcılığı ön plana çıkarmak.Ü'de kurulu merkez ile eşgüdümlü çalışacak merkez Kocaeli üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. tarafsız kontrol kuruluşlarına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. yine KATAMER. yüksek lisans ve doktora çalışmalarına yardımcı olmak. Böylelikle kaynaklı imalatla uğraşan endüstriyel kuruluşlar. yurtdışı kaynak teknolojisi araştırma merkezleri ile ilişkiler kurarak ortak araştırma ve eğitim çalışmaları yapmak. KATAMER. Bu mühendisin eğitiminin nasıl olacağı. etkinlikler düzenleyerek Kocaeli Bölgesi'ndeki ve ülke sathındaki mühendis ve teknik elemanları bilgilendirmek. her türlü problemlerinin çözümü için başvurabilecekleri bir merkeze de kavuşmuş olacaklardır.b. üniversite senatosunun 9.

Cilt : 39 Sayı : 467 • 17 . Mühendisi.Ş. gerekli tedbirler alınmadığı takdirde çevreden gelen her türlü tehlikeye açık organlardır. ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan normal camlı maskelerin mukayesesi ve kendiliğinden kararan camlı maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir. çizilmeler). Bu ışınların göz ve deri üzerinde çeşitli olumsuz hatta zararlı etkilerinin olduğu yukarıda belirtilmişti. İstanbul Mühendis ve Makina . Buna karşılık morötesi ışınlar.000. Fizikte.8. Parlak ışınlar. Her iki ışın da göz tarafından algılanamayan dalga boyu bandında yer aldığından gözler kendini refleks olarak koruyamaz ve her türlü tehlikeye açık kalır. sert karakterli ve hasar etkisi fazla olan ışınlardır. Bu tehlikeler mekanik etkiler (çarpma. Yük. Kaynakçıların işlerini yaparken en gereksinim duydukları organlar gözleridir ve kaynakçılar göz sağlıklarına en fazla önemi vermek durumundadırlar. Kaynak gibi gözler ve derinin direkt etkilendiği işlerin yapılması sırasında bu organların korunması için gerekli tedbirlerin alınması elzemdir.000 Â'lük dalga boyu ile görünen ışık bandının alt tarafında yer alan düşük enerjili ışınlardır ve zararları morötesi ışınlara göre çok daha azdır. Benzer tehlikeler vücudumuzu saran deri tabakası için de söz konusudur. B Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ve cilt sağlığı için zararlı etkileri olan ışınlar. Şekil 1.sıvı veya buhar halinde) ve fiziksel etkilerdir (çok güçlü ve parlak ışınlar.000 A'lük dalga boyu aralığının üst tarafında yer aldığı için göz tarafından görünen ışın sınıfına girdiğinden göz kendini kapamak veya kısmak gibi reflekslerle korur. Gedik Üretim ve Pazarlama A. kimyasal etkiler (asitler. Mak. KAYNAK İŞLEMINDE GÖZ VE DERIYI ETKILEYEN FAKTÖRLER VE KORUNMA TEDBIRLERI At this article has been considered the hazardous effects of the İR ve UV-rays produced during the arc vvelding on the welder's eye & skin health. dangerous illnesses resuhing in.000 Â'lük kısa dalga boyu ile görünen ışık bandının üst tarafında yer alan yüksek enerjili. solventler gibi kimyasal maddeler . % 30'u parlak ve % 60ı da kızılötesi ışınlardır. ancak mesleğimize veya yaptığımız işe göre bu risk çok daha fazla olmaktadır. technical advantages and economical benefits of the helmets with autodarkening welding filters compareded vrith the normal types. 100 -4. comparation of the helmets with normal type arc welding filters used to eye & skin protection against hazardous rays. bu duyuyu sağlayan organımız gözler de en hassas organımızdır. morötesi (ultraviyoleUV ışınlar). neden olduğu hastalıklar. laser ışınları.000 . kızılötesi (enfraruj-IR) ışınlar. birimi Angström (1Â=1O"^7 mm) ile ifade edilir. Bu ışınların ortalama % 10'u morötesi. ışınlar dalga boylarına göre sınıflandırılmış olup. gerek derimiz için söz konusu olan bu tehlikelerle günlük hayatımızda da her zaman karşı karşıya kalabiliriz. Kızılötesi ışınlar da 8. dalga boyu skalasmda 4.MAKALE KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ Bahadır GÜLBAHAR* Ö Z E T GİRİŞ eşduyunun insanlar için hayati önem taşıdığı herkes tarafından bilinmektedir. bazlar. Gözlerimiz. Bu beşduyu arasında görme duyumuz en önemli olanı.10.000 . batma. Açık ark kaynağında toplam ark enerjisinin % 15'i ışın şeklinde çevreye yayılmaktadır. özellikle derinin örtülmemiş kısımları bu tehlikelerden daha fazla miktarda etkilenir. Gerek gözlerimiz. Bu meslek çalışanları arasında yer alan ark kaynakçılarından işi gereği yoğun kaynak yapanlarda akşamlan *Dr.

Nitekim. kızılötesi ve morötesi ışınlardır.000 Işının adıl gözde saydam tabakayı (kornea) ve gözde görmeyi sağlayan ağ tabakayı (retina) etkiler ve sonunda körlük ve katarakt hastalığına yol açabilir.500-14. Parlak ışınlar. -»1 i IRB IRC Hertz dalgaları I <x-şınları Sekili. ileri durumlarda ise belli oranda görme kabiliyetinin azalması gibi kalıcı rahatsızlıklar ortaya çıkar. Elektromanyetik ışın skalasında muhtelif ışınların dalga boyları (Â) 1.000 30.000-30. bu camların takıldığı maske yüzü ve hatta boyunu koruyacak şekilde dizayn edilmiştir.400-4.800-3. Oluşan hastalık Saydam tabakada Yanıklar Katarakt uv-c UV-B UV-A Görünür ışık (mor renk) Görünür ışık (mavi renk) Görünür ışık (yeşil renk) Görünür ışık (sarı renk) Görünür ışık (kırmızı renk IR-A IR-B IR-C Ağ tabakada rahatsızlık Katarakt Saydam tabakada rahatsızlık Şekil 2.7-ışınları kozmik ışınlar UV-ışınları/Görünür ışık 10" 4 10" z 102 I 104 106 İ İ l l l l 108 i i 10 1 0 (Â) ı IR-ışınları -»UVC.950-5. oldukça kısa maruz kalma sürelerinde dahi (bu süre saniyelerle sınırlıdır) saydam tabakada (kornea) yanaklara. kanlanması gibi rahatsızlıklar alışılagelmiş olaylardır.950 4.000-2. Gözde rahatsızlık ve hastalıklara yol açan optik ışınlar. kanlanma. Ancak .400 6. deride ağır yanıklar ve ileride deri kanseri ile sonuçlanabilecek hasarlar oluşturur.800-4. oksi-asetilen kaynak ışığı sadece parlak ışınlar ve kızılötesi ışınlar içerdiğinden kaynakçılar göz koruması için gözleri kamaştıracak parlak ışığa karşı koyu renk camlı bir gözlük kullanırken genellikle deri koruması için normal örtünme dışında özel bir koruyucu tedbir almaya gerek görmezler. Kızılötesi ışınlar deriye sıcaklık hissi veren ışınlardır ve arktan gelen ışının dalga boyuna bağlı olarak Dalga bovu (A) 1.000-10. deride ise ışına aşırı derecede maruz kalınmas halinde kızarmalar ve hatta yanıklar meydana gelir. uzun dönemde ortaya çıkan "kronik" göz hastalıkları çok daha önemlidir ve muhtelif oranlarda görüş kaybına hatta körlüğe varan kalıcı hasarlara neden olabilir. Morötesi ışınlar ise. kızarması. Gerek akut.800-6. başağrısı gibi geçici.500 7. gözleri kamaştırarak geçici görme bozukluklarına neden olurlar.MAKALE 10° I I -» I <.150 3.400 4. katarakta ve sonunda körlüğe yol açan çok ağır hasarlara neden olur iken.000 14. ark kaynakçıları öncelikle morötesi ve kızılötesi ışınları filtre eden (tutan) özel camlı maskeler kullanrlar. gerek kronik göz rahatsızlıklarına yola açan nedenler. 18 • Mühendis ve Makina .800 5. çay banyosu yapmak gisi tedavi yöntemleri ile giderilebilir. UVB UVA Görünür ışık . Halbuki. Bu rahatsızlıklar ark ışığının göz üzerindeki tıbbı adı ile "akut" yani kısa dönemdeki hasarlarıdır ve gece dinlendirici damla kullanmak. yukarıda da söz edilen ark ışığındaki parlak.150-3.800 3.400-7. Bu ışınların dalga boylarına bağlı olarak alt sınıflandırılması ve gözde oluşturdukları rahatsızlıklar ve hastalıklar Şekil 2' de yer almaktadır.800 2.Cilt: 39 Sayı: 467 .000. kızılötesi ışınlardan çok daha tehlikeli olup. Kornea 2-Mercek 3-Retina göz yanması. bu olayın sürekli tekrar etmesi halinde önce kızarma.

Ark ışığını filtre eden camlar oldukça koyu renkli olduğundan kaynakçı ark oluşmadan kaynak yapacağı yeri göremez. hem de yüz.s. Böylece özel cam gözleri korurken maske de yüz ve boyun gibi açıkta kalan deriyi zararlı morötesi ışınlardan korur. yani çıplak gözle kaynağa bakma ve baş sallama hareketinde de kısa sürelerde kaynakçının rahatsızlığı nedeni ile performansının düşmesi. Bu durum BS 679. ki bu da maliyet artışı demektir.2-89 gibi ulusal ve EN 169. dolayısı ile kaynağa başlayacağı yeri çıplak gözle saptar ve maskeyi yüzünün önüne alarak kaynağa başlamaya çalışır. alüminyum. yünlü ve sentetik kumaşları çok kısa sürede tahrip ettiiğinden kaynakçılar deri eldiven. hiç maske kullanmadan tutuşma sırasında arka bir an çıplak gözle bakıp. tel gibi sarf malzemelerinin çapına ve kaynak yapılan ana malzemenin kalınlığına göre ayarlanan akım şiddeti değerine ve ana malzemenin cinsine (çelik. yani koruma derecesi özelliğindedir. kolluk gibi koruyucuların yanısıra deri önlük de taşımalıdırlar. v. ark kaynak yönetimine ve kullanılan elektrod. Ark kaynakçıları. Kaynağın görünüm kalitesi ve başlangıç şeklindeki bozukluk gibi kusurların giderilmesinin getireceği maliyet artışı da ayrıca göz önüne alınmalıdır. kızılötesi ve morötesi ışınlara göre farklı filtre etme. iş saati hatta günü kaybı demektir ve işletmeye yıllık toplam maliyeti oldukça yüksektir. ark kaynağının endüstriyel anlamda uygulanmaya başlandığı 1900'lü yılların başında çok sayıda kırmızı ve mavi renkli camın sandviç tekniği şeklinde birlikte kullanılması ile doğmuş ve ark fiziğindeki gelişmelere paralel olarak geliştirilerek günümüze kadar ulaşmıştır. Bu esnada. Bu uygulama şeklinde kaynak pozisyonunu alan kaynakçı. Mühendis ve Makina . Bu durumu önlemek isteyen kaynakçı. kaynakçı için en tehlikeli çalışma şeklidir. diğer elle kaynak çubuğunun verildiği TIG ve bir elle pense veya torc kullanılırken diğer el ile kaynak yapılan parçaya müdahale edildiği örneğin punta yaparken tutulduğu durumlar) kullanırlar. özellikle puntalama veya metod kaynağı yapıyorsa. Ancak plastik teknolojisindeki en son gelişmeler zararlı ışınları tutan plastik-reçine camların geliştirilmesi ile bu camlar son şeklini almıştır. İstatistik Çalışmalar Bürosu'nun bir araştırması kaynaktaki şikayetlerin % 67'sinin göze bağlı şikayetler olduğunu ortaya koymuştur. hatta rapor alması söz konusu olur. Kaynağa her başladığında bu hareketi tekrarlayan kaynakçıda. çünkü hem gözleri. EN 379 gibi uluslararası standardlarda belli numaralar ile sınıflandırılmıştır. DİN 4647-7. ARK KAYNAĞı MASKE CAMLARı VE MASKE TIPLERI Ark kaynak maske camları. Dolayısı ile her iki halde de. Ark kaynak maske camları. Bu koruma derecesi camın koyuluğunun bir göstergesi değil. sadece morötesi ve kızılötesi ışınları filtre etme özelliğini gösteren bir değerdir. Kısaca her iki durumda da zaman ve kalite kaybı ortaya çıkar. hareketin günlük tekrar sayısı göz önüne alındığı takdirde boyun ve ense kasları ile boyun omurları rahatsızlık ve hastalıklarının meydana geleceği muhakkaktır. Ayrıca baş sallama hareketi ile maskeyi düşürme esnasında pozisyonunun da bozulma ve özellikle hassas kaynaklarda hatalı başlangıç yapma dolayısı ile kaliteyi düşürme riski vardır. Bu da iş gücü. Ark kaynakçıları için bir diğer tehlike de kendileri kaynak yapmaz iken yanında çalışan kaynakçıdan gelen direkt veya endirekt (parlak bir yüzeyden yansıyan) kaynak ışınlarıdır. Bu. AWS F 2. Fakat morötesi ışınlar yapıları nedeniyle normal pamuklu. Kaynakçılar el. sonra gözlerini kapayarak kaynak yapmaya çalışır. ancak morötesi ve kızılötesi ışınların miktarı artan akım şiddeti ile artığı gibi parlak ışınların miktarı da arttığından gözün kamaşmasını önlemek gayesi ile camın renginin koyuluğu da arttırılmaktadır. uzun sürelerde ise hastalanarak viziteye çıkması. diğer elin serbest olduğu örtülü elektrodla kaynak veya MIG/MAG kaynağı yöntemleri) veya baş maskesi (bir elle torcun kullanıldığı. kol gibi açıkta kalan diğer yerlerini de morötesi ışınlardan korumak durumundadırlar.B. özellikle TIG kaynakçılarında başka bir rahatsızlık ortaya çıkar. Bu ışınlar da aynı şekilde tehlikelidir ve perde veya bölmelerle önleyici tedbir alınması gerekir. Nitekim A. durumunu bozmadan bir baş sallama hareketi ile kalkık durumdaki maskeyi önüne düşürür ve kaynağa başlar.) bağlı olarak dalga boyu değişkenlik gösteren parlak. İki eli de meşgul olduğu için baş maskesi kullanan kaynakçılarda. pozisyonunu bozan bir dış etken veya elektrodun ilk temasta tutuşmaması gibi bir durum ortaya çıkarsa kaynağa hatalı noktadan başlaması gibi bir riskle karşı karşıya kalır veya başlama noktasını yeniden saptar. Günümüzde kullanılan klasik ark kaynak camları demir ve demir bileşikleri emdirilerek mor ve kızıl ötesi ışınları filtre eden ve renklendirilerek parlak ışığı süzen camlardır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 19 .D. boyun gibi korumasız deri alanları uzun süreli ark ışığından etkilenir ve önceki bölümlerde sonuçları detaylı olarak irdelenen tehlikelerle karşı karşıya kalır. yaptıkları kaynak yöntemine bağlı olarak el maskesi (kaynak pensesi veya torcu için bir elin kullanıldığı.MAKALE Bu camlar ayrıca parlak ışınları da süzecek şekilde renklendirilmiştir.

üniversal kaynak ve 20 • Mühendis ve Makina .7 1 3 14 0.7 0. ğını algılayıp.5 Görünür ışığın sadece yeşil-sarı 5 0. bu tip camlar için hazırlanmış en yeni standardla (CSA Z94.8 2 10 13 1.15 0. renginde (açık durum-light state) olan cam.3 0.Kaynak yapar iken camın kararması gereken koyuluk derecesi ise kaynak yöntemine. yani camın 9 40 50 100 200 70 700 400 açık veya koyu renk durumun20 40 70 100 300 10 20 30 da olması hatta maskenin çalı11 6 7 15 30 50 100 10 şır veya kapalı durumda olması bu filtreyi etkilememektedir. Maske çamının kararma (dönüşme) hızı ve stabilitesi camın kalitesi ile yakından ilgilidir. 10.4 0. Çam çalışır iken ise fonksiyonunu yerine getirir. Tablo 1. kaynakçının yapacağı işi ve çevresini net ve açık bir Bütün bu filtreler ve kartuş. ! ikincisi ise koyuluk derecesi 9-13 değerleri arasında ana malzemeye. 12. ark ışığı Bu nedenle bu camlar iki tip olarak imal çaktığı anda kasetdeki fotoseller vasıtası ile ark ışıedilmektedir.MAKALE KENDILIĞINDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARı camı (koyu durum-dark state) haline döner.4 0. milisaniyeler mertebesi gibi kışa bir 11. Kendiliğinden kararan ark kaynak camlarının yapısı. her konuda olduğu gibi bu konuda da çözüm bulmuş ve 1970'li yılların sonuna doğru "ark ışığı karşısında kendiliğinden kararan özel kaynak camları" geliştirmiştir. Polarizasyon filtreleri: 1 7 4 0. birincisi sabit koyuluk derecesini (9. Ka* rarma hızı. kullanılan akım şiddetine ve kaynak yapılan malzeme Kaynak yapılmaz iken koyu bir güneş gözlüğü cinsine göre değişmektedir. elektronik kontrolü çalışır durumda değil iken kaynakçının emniyeti uyarması ve buradan gelen komuta göre optik geçirgenliğini azaltması ile likit kristal kartuş kararma açısından koyuluk derecesi 5-6 kademesinde olacak şekilde sabit tutulmuştur. emniyet açısından Koyuluk derecesi Açıklık derecesi mor ve kızılötesi ışınları her koşulda tutmaktadır.1 0.05 0.2 0.Cilt: 39 Sayı: 467 5 .2 reler. bu tipler Şekil 3. tutan bir optik girişim filtresi: Bu filtre. 3-M92 sdandardına göre maksimum kararma hızı endeksi (ms). Bu filtre.3-M92) belirlenmiş olup. üç ana elemandan oluşmaktadır: l. ark ışığı kaynakçının gözüne ulaşamaz.5 dalga boyu aralığını geçiren filt1 2 0.04 0. 0. elektrodun çapına ve rilmiştir. kontrol grubu ve piller eklenerek bir kaset haline geti.Mor ve kızılötesi ışınları Tablo 1. 1. Gelişen teknoloji. 20 40 12 2 3 4 5 10 2. ki bu tipler seri üretim sürede reaksiyon gösterir ki kararak bir ark kaynak kaynaklarına hep aynı Polarizasyon Polarizasyon yöntem ve akım LCU Polarizasyon jUV/IR girişim filtresi filtresi (yatay) şiddetinde çalışanlar (düşey) filtresi (yatay) için öngörülmektedir. Bu o kadar kısa bir süredir ki.07 16 3.3 0.7 2 3 5 25 4 6 likit kristal diyaframdan ba7 300 400 500 700 1000 Gerek yok Gerek yok ğımsızdır ve sürekli olarak gö1000 Gerek yok 8 100 150 300 500 200 rev yapmaktadır. Likit kristal kartuş: Işık şiddetine göre sabit veya kademeli olarak kararan likit kristal kartuş. Kartuşa bağlı Kendiliğinden kararan maske camlarında. sandviç tekniği ile iki cam arasına yerleştirilerek (Şekil 3) ve elektronik şekilde görmesi için koyuluk derecesi 3 değerindedir.10 0. Bu maske camlan.5 15 0. CSA Z94. 13) haiz olanlar. bir tablo halinde aşağıda yer almaktadır. cam fotosellerin ark ışığını tespit edip. yapılan kaynağın cinsine ve seçilen akım şiddetine göre değiştirilebilen tiptir.

'. montaj-demontaj kolaylığı. Akım şiddeti (Amper) K. Kaynak Tekniği C. Supplement to AVVS's VVelding Journal 5. İTÜ Makina Fakültesi Baskı Atölyesi. ark ısısını yansıtma özelliği.. Bolton. koanıi' ! M. Tablo 2. National Institute of Radiation Protection 6. Bu tip camların takıldığı maskelerin de. Technical Developments in Welding Eye and Face Protection. yere düşünce hem kasedini koruyacak hem de kendi kırılmayacak şekilde esnek ve tutuşmaya (alev almaya) dayanıklı bir malzemeden yapılmış olması gibi nitelikleri tercihte kriter olmalıdırlar.baskı).Cilt : 39 Sayı : 467 • 21 . Special Issue 2 E. p. ergonomik dizaynı (şekil. 1983. Anık..'y. İstanbul. İstanbul. Spring 1997. The Physics of Optical Radiation. KAYNAKÇA 1. 1993..2 Teknik Üniversite Matbaası. 1972 4. Anık. Kendiliğinden kararan maske camlarında. ancak lüm yöntemlerde akım şiddeti arttıkça aşağıdaki tablodan seçilebilecek daha yüksek koyuluk derecesine geçilmeldir. A. S.13-15.ıv'inı< -/or. Ergör Matbaası.-B. •talibi r: I 1 4 "i 'I '•>' "' i()fi "'' ıso' ' ?nn'"J ? -i''' 1 ^on'!!ı" 4oo4'ıf! 500 n 15 i Havalı ark ile oluk açma j Pla/ma :<•:• ıi. iş kalitesine ve maliyeti faktörlerin verilen önemin bir göstergesi olarak bu maskeler yaygın olarak kullanılmaktadır.. İstanbul. Kaynak yöntem ve akım şiddetlerine göre koyuluk dereceleri. Staying Safe on the Job. Or!u!u elekîroc! Ml(.8-ll Mühendis ve Makina . Kaynak Teknolojisi El Kitabı. 1973 3. cam seçim kriteri yapılan kaynak veya kesme yöntemine ve kullanılan akım şiddetine bağlıdır.'iıın kaynağı üi | ' ıı n 1 4 Uygulama koşullarına aore bir alt veya bir ust derece seçilebilir kesme işlemleri için de idealdir. Gümüşsüyü. 2.p. Svetsen. iç havalandırma). ı'afjır infialleri i Miı'. Anık.kro|)!ü. Glansholm. S. D.. Kaynak Tekniği C.MAKALE Tablo 2.ha!ıt m.l (2. Bugün dünyada bütün gelişmiş endüstri sahibi ülkelerde insan sağlığına.. S. Pfriem. SONUÇ Kendiliğinden kararan camlı ark kaynak maskeleri yukarıda sözü edilen üstünlük ve yararları ile iki elin de kullanılması gereken tüm kaynak yöntemleri için vazgeçilmez bir maske özelliğini taşımaktadır. C. .

BİR

GÖRÜŞ
I. ULUSAL KAYNAK KONGRESİ VE ULUSAL KAYNAK DÜZEYİMİZ
am adı ile, Kaynak Teknolojisi I. Ulusal Kongresi; MMO tarafından 13-15 Kasım 97 tarihleri arasında Ankara'da yapıldı. 65 firmadan 216 kişinin katıldığı bu, "ulusal" olarak nitelendirilen teknoloji kongresinden beklenirdi ki; Türkiye Kaynak Aleminde yaygın şekilde uygulanmakta olan Teknolojimiz tatminkâr seviyeye (çağdaş düzeye) çıkabilmiş mi; yoksa, onun gerisinde mi? Gerisinde ise, aradaki farklar büyük mü, küçük mü? Eğer Türkiye'deki uygulama becerisi geri ise, o takdirde bu gerilikler nasıl aşılabilir? Geri değil ise, bu durumun, ne gibi kanıtları gösterilebilir? Yani, teknoloji düzeyimiz nedir? Mühendis ve Makina dergisinde bu kongrenin yayınlanan (Aralık 97, sayı: 455) Sonuç Bildirgesinde, gerçi ".... uygulamaya yönelik konularda toplam 20 bildiri sunulmuştur " deniyor. Fakat buradan anlaşılan, uygulamanın tam kendisi olmayıp, uygulamaya yönelik şeylerdir ki, bu yazıda kastedilen işler değildir. Nitekim, bu kongrenin öncesinde yayınlanan Gündem maddelerinde, Türkiyedeki uygulamanın çağdaş düzeyde olup olmadığı konusu yoktu. Böylece, Türkiyedeki kaynak dışlanıp: "Tüm kişiler bu tür çalışmaların gerekli olduğu konusunda birleşmiş ve bundan sonra yürütülecek çalışmalar için, aşağıdaki eğilimler oluşmuştur:" dendikten sonra:

T

• ... Örgütlenme için Ankara, İstanbul ve İzmir'de alt çalışma grupları oluşturulmalı, • .... Alt çalışma grupları, belirli öneriler doğrultusunda oluşturulacak, • .... Alt çalışma gruplarının toplantısı en kısa zamanda yapılacak deniyor. Günümüzdeki dış şartlar altında, bir ülkenin kaynak sahasında haklar elde edebilmesi, bu ülkedeki sanayi aleminde yaygın uygulanan kaynak'ın, çağdaş düzeyde olduğunun, kanıtlanabilmesi ile mümkündür. Kanıtlama yapılamıyorsa, ne haktan bahsedilebilir, ne de böyle boş bir heves için, örgütlenmeye gerek vardır. O halde, herşeyden önce, kaynak becerimizin ne derecede olduğunu ayrıntılı incelemek zorunluğu karşısındayız. Anılan Kongrenin esas uğraşısının bu inceleme olması gerekirken, her nedense, bu uğraşı, yapılmadı. İşte bu yazıda, kongrede yapılmayan inceleme yapılmakta ve hak isteyip isteyemeyeceğimiz, açıklanmaktadır. Her sanayi faaliyeti gibi kaynak işi de, her safhası ile ve her girdisi ile, Standardı Normlar, Kod'lar v.b. şeklinde olup, "mühendislik standardları" diye adlandırılan dokümanlarda belirtilen şartlara (isteklere, hükümlere,- Ing:Requirements) uymak zorundadır. Gelişmiş ülkelerde mühendislerin, bir virgülünü dahi değiştirmeksizin, uygulama zorunda oldukları dokümanlardan, komple durumda olup, bir hacimli kitap büyüklüğünde olan ANSI/AWS DI.1. Structural Welding Code-Steel (Yapı çeliklerinin Kaynağı Kodu) adlı dokümandan, başka burada konuya daha açıklık getirmek amacıyla,

... dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte bir örgütlenme çalışması gereklidir, • ... bu işte MMO sekreteryalığı yürütmeli,
22 • Mühendis ve Makina - Cilt: 39 Sayı: 467

BİR

M

GÖRÜŞ
ISO 3088; Welding ReguırementsFactors to be considered in specifying requirements for fusion welded joints in steel (Çelikte ergitme kaynaklı bağlantılarının yapılmasında gerekli olan şartların tayin edilmesi için, gözönünde tutulacak faktörler), ISO 2394 : General Principles for Reliability of Structures (yapılarda güvenilirliğin genel prensipleri) ve, DİN 18800, Part : 7- Steel Structures-Fabrication, Verification of Suitability for VVelding (Çelik Yapılarİmalatm (fabrikasyonun), kaynak işini yapmaya uygun olup olmadığının saptanması) 32 526'ya uygun olacak ve bu uygunluk : DS 920/1 indeksine olmak suretiyle, Alman Demiryollarmca (Minden) onaylanmış bulunacaktır. 2- DİN 18800, Kısım : 7; Madde: 6.2.3Kaynaklı imalat yapan kuruluşun bu işe uygun olup olmadığının saptanması : Institut für Bautechnik'in listesinde yeralan bir akredite 3. parti kontrol firmasının kontrolünde, kaynak firması, gereken kaynak teçhizatına ve personeline sahip olduğunu, kanıtlayacaktır. 3- ANSI/AWS D 1.1: Bölüm : 2, Madde : 2.1 Teknik Resimler (Drawings)- 2.1.1 Bütün Kaynakların : nerelerde yer aldıklarına, tiplerine, ebatlarına (büyüklüklerine) ve hangi uzunluklarda olduklarına dair tüm bilgiler, eksiksiz olarak ve açık şekilde, plân ve projeler üzerinde gösterilmelidir. Teknik Resimlerde, kaynaklı bağlantılardan, hangilerinin Atölyede ve hangilerinin Şantiyede yapılacağı, açık olarak, belirtilmelidir. 4- Çekme gerilmelerinin ve çarpılmanın en aza indirilmesi için, kaynak sırasının ve kaynak tekniğinin dikkatli bir şekilde kontrol altında tutulması gerekli olan kaynaklı bağlantıların veya bağlantı gruplarının teknik resimlerine, bu kontrol durumu, kaydedilecektir (belirtilecektir). (Not : ANSI/AVVS D 1.1, bol. : 2, Mad. :2-l,
•1

İ

i

i

-

-

Standardları gözönünde tutulacaktır. 1 ANSI/AVVS D 1.1 Standardı sadece, Karbon ve düşük Alaşımlı çelikleri kapsadığından (Madde: 1.2.1), sadece bu çeliklerden kaynak suretiyle oluşan yapılar veya yapı elemanları, incelenmektedir. Daha düşük Karbon Eşdeğerleri olması nedeniyle, anılan çeliklerin, yüksek alaşımlı çeliklere nazaran, daha az kaynak riski taşıdığı hususu, hesaba katmak gerekir. İlâveten, bu kaynak incelemesinde gözönüne alınacak tesisler, ISO 3088, ISO 2394 no'lu standardlarda belirtilen yüksek riskli yapıların, (yıkılmaları veya çökmeleri halinde insan yaşamına ve sosyal çevreye vereceği zararlar büyük olan tesisler) primer gerilmelere maruz komponentleridir. Bu yapılar, barajlar, enerji santrallari; petrokimya, meturji ve kimya tesisleri, çelik köprüler, limanlar ve hava meydanları gibi tesislerdi. 1-DIN 18800, Kısım : 7; Madde : 3.4.2.3 Kaynak Dolgu Metalleri (yani elektrotlar ve teller. HS) DİN 1913 Kısım : l'e, Kaynak Tozları, DİN 8557, Kısım : l'e ve DİN 32522'ye ve Örtü Gazları DİN 8559, Kısım: 1 'e ve DİN

GünüiŞüideki dış şartlarİaltmda, bir ülkenifi . kaynak sahas da haklar elde ^edebilmesi, 4 'eki sahabu ü yi aleminde yaygın V uygulanan kaynatın, çağdaş düzeyâe olduğunun, Yanıtlanabilmesi ile mümkündür.

5- Aynı ANSI/AWS Dokümanında : Bölüm 5. Kalifikasyon, 5.1 Önceden Onay verilmiş Kaynak Yöntemleri, Mad. 4.2 - Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası sıcaklıkları, Tablo : 4.2'deki gibi olacaktır (Not: I. ile IV. Gruplar içinde 28 türlü yapı çeliğinin yeraldığı bu tablonun kü-

1.

Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı : 467 • 23

BİR

GÖRÜŞ
Tablo. 4.2 • Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası Sıcaklıkları Çelik Grubu No Çeliğin Rumuzu Uygulanacak Kaynak Türü Kaynak yapılacak noktada en Kalın olan Kaynak parçasının kalınlığı, mm
. " ' . " • ' • L

Minumum Sıcaklık, °C

1

Düşük hidrojen 19 mmye (dahil) kadar : elektrotlardan ASTM .A53,GrB 19 ile 38 mm (dahil) arası için : başka olan elektASTM A53,GrB 38 ile 64 mm (dahil) arası için : rotların kullandığı ASTM A53,GrB 64 mm. den büyük kalınlıklar için : Örtülü Metal ASTM A53,GrB Ark Kaynağı ASTM A53,GrB ASTM A53,GrB ASTM A5O1,GrB

ASTM

A 36

Gerekmez 66 107 150

çük bir kısmı, yani, sadece I. Grup, örnek olarak verilmektedir.) 6- Aynı ANSI/AWS Dokümanında Bölüm : 6 Kontrol, Madde : 6.1.1 : Bu standardın amacı olarak, İmalat / Montaj Kontrol ve Test işlemleri ile, Ürün / İşletme Kabul ve Testleri birbirinden ayrı fonksiyonlardır.... Sözleşme Dokümanlarında aksi belirtilmedikçe, İmalat / Montaj Kontrolü ve Testleri, Üreticinin sorumluluğu altındadır. Ürün / İşletme kabul testleri ise müşterinin arzusuna kalmış olup, Müşteri, bu fonksiyonu kendisi (veya vekili) yerine getirebilecek, veya, sözleşmede belirtildiği takdirde, bağımsız bir kontrol kuruluşu (3. Parti Kontrol Kuruluşları) tarafından kabulü. Burada gözönüne alman tesislerin yüksek risk taşıyor nitelikleri nedeniyle uygulamada, bağımsız kontrol kuruluşlarının kullanımına gidilmektedir. Bu tür kuruluşların AWS QCI No: 1 Kaynaklı Yapılar Kontrol Personelinin belgelendirilmesi standardı gereği belgeli personel kullanmaları gerekmektedir. 7- "Kaynaklı Yapılar Kontrol Persone24 • Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı: 467

• •' ' • " / I . K I I ' Î B ; - Î

•.".V'

linin Belgelendirilmesi adlı AWSQC - 1 (88) dokümanının ör sözü : "Kaynaklı Yapıların Kontrolünde amaç, kaynakla üretilmiş bir parçanın, sözleşmesinde şart koşulan kodların veya diğer dokümanların kabul (veya ret) Kriterlerini karşılayıp karşılamadığını, tayin etmektir." cümlesi ile başlar. Aynı dokümanın Bölüm : 5- Kontrol Personelinin Gerekli Eğitimi ve Mesleki Tecrübesi kısmındaki Madde : 5.1.2'de : "Bir kod'a veya standarda göre üretilen kaynaklı üretimle doğrudan ilişkili bir görevde; en az beş yıl süreli tecrübe kazanmış olması gereklidir..." şartı yer almaktadır. Yukarda belirtilen 4 standardın toplam hacmi, 350 sayfa civarındadır. Bu büyük hacim içinde gelişigüzel 7 madde seçilerek, Türkiyedeki kaynak incelemesi için, yeterli görüldü. Şunu, hemen kaydetmek gerekir ki, gelişmiş ülkelerde kaynak işi, burada belirtilen standardlarda veya bunların Onaylanmış Eşdeğeri2 olan başka standardlarda veya dokümanlarda istenen şartların yerine getirilip getirilmediğinin saptanması çabasıdır. Yani, kaynağın istenen niteliklere uygun olup olmadığının (aynı manada kabulünün veya red olunmasının) saptanmasının (anlaşıl-

Bu yazıyı hazırlayan kişinin kanısı odur ki. kanıtlanmaktan uzak.' Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. çağdaş düzeyde olduğu anlaşılır. uyulduğunu saptayan dokümantasyon mevcut bulunmamaktadır. Müh. belirsiz bir durum. hesaplamaları ve Kaynak Yöntem Dosyalarını (kanıtlayıcı) alıp incelememiz gerekecektir. Ürüne ait olup dolaplar dolusu hacimlere sığabilen Kalite Dokümanları arasında yeralan Kaynak dokümanları. Kaynaktan önce. Yük. Kontrol Personeli tarafından uygun olduğu saptanır.çalışmakta olan ve halen yapılmakta olan tesislerde uygulanan kaynaklar. büyük çoğunluğu ile. bu niteliklere sahip değildir. o takdirde. bir mantıklıhk olamayacağı açıkça görülüyor. Kaynak işlemi. Ülke bütününü anlayabilmek için. elimizde yoktur. Pek çok tesiste kaynağın uygun yapılmadığına dair alametler var. Aslantaş Barajının. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. yaygın iken. büyük zorunluluk var. gerekli kontrollerden iyi not almışlarsa ve bütün bu evreler. Nezaretçinin. Yapı Elemanlarının bu şekilde hesaplaması yapılırken.. Kaynak Yöntemlerinin ve Kaynak Atölyesinin Yeterliliği ve Belgelendirilmesi . bütün evreleri ile ilişkili standardların şartlarını yerine getirmişlerse. referans dokümanı olarak saklanır. Kaynakçıların. Hayati SOYKAN Mak. bu hesaplama esnasında ortaya çıkar. 1. kontrol raporları ile kanıtlanabiliyorsa. Unutulmaması gerekir ki: Kaynak ilave malzemesi seçimi ve testinden başlayan ve : .Cilt : 39 Sayı : 467 • 25 Kaynak işlemi. diğeri de Malsahibinin dosyalarında. bu sahadaki Standardlara uygun olup olmamaktır. bunların çok yetersiz olduğunu bu durumun en az Atatürk Barajı için kesin olduğunu görürüz. Karakaya ve Atatürk Baraj ve Tesislerinin sahibi olan DSİ'deki projeler-paftaları. ayrıntılı olarak hesaplanır. Mesalâ AISC Kurumunun. belirli formlara geçirilir. birisi Müteahhidin.Onaylanmış Eşdeğer : Bu sahada akredite edilmiş kurumlarca verilen belgedir. 2. kaynak esnasında. bütün büyük tesisler için buna benzer mühendislik çalışmalarının yapılmasına. bunların birbiri ile kaynağı da. 16. Belki bazı yerlerde kaliteye erişildiği oldu ise de. Bu suretle oluşan kesinleşmiş dokümanlardan iki takım yapılır.Bu standartların en son baskısı veya değişmiş şekli.5x12 m ebatlı ve 250 ton ağırlıklı radyal kapaklarından birinin kaynak hatasından koptuğunun.Kaynak Mühendisinin. Bir tipik örnek olmak üzere. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. "Dünya Kaynak Organizasyonları ile Paralel Haklar" dan bahsetmekte. Kaynak dosyaları var olsa bile. Yukardaki yazılar şunu gösteriyor : Türkiyede yapılmış . detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır.BİR H GÖRÜŞ masının) tek ve ödünsüz dayanağı. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. Türkiyedeki kaynaklar. DSİ yetkilisincc itiraf edilmesi gibi. bazı hallerde Detay Projelerin dahi mevcut olmadığını. Mühendis ve Makina . Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. bu kaynakların. Yukarda 3 ve 4. Böylesi. genelde uygulamada ya standartlara uyulmakta veya bazı haller için. Yukarıda 3 ve 4 ile atfedilen bilgilerin projelerde paftalarda bulunmadığını.yani çağdaş düzey olmadığını görürüz.Tahribatlı ve Tahribatsız Muayene Personeli Belgelendirilmesi gibi. önemli yer tutar. ve kaynak sonrasında yapılan bütün işlemlerde bulunanlar bütün ayrıntıları ile. Fırat Nehri üzerindeki üç büyük barajımızı ele alalım : Et kalınlığı 100 mm'yi geçen ve on binlerce ton ağırlığındaki çelik yapıların yer aldığı Keban. Mesalâ AISC Kurumunun. Maddelerde belirtilen ve Planlarda-Projelerde görülen bilgiler. .

büyük çapta özel uzmanlık gerektiren konuların üstesinden gelebilmektir. günümüzde. bir yandan Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisine tam bir kaynak olarak düşünülürken. danışmanlık tipi yazılım ve danışmanlık ve eğitim-öğretim yazılımlı multimedya sistemlerine dayalı özel sistemler haline dönüşmüştür. KB programları. Son yıllarda bilgisayar donanımındaki kaydadeğer bir gelişme ise KB deki multimedya olanaklarını sağlayacak CD Rom okuyucuların bu işin içine dahil edilmesidir. roman programlama teknikleri. modelleme ve performans değerlendirilmesi gibi özel uygulamaları yerine getirmede başlı başına bir araç olmuştur.l. Bir problemi sorgulama ile çözmede. Böylece bir. bir sonucun adım adım bir ön ısıtma sıcaklığı veya bir veritabanı çıkışı elde edilinceye kadar bir ön saptama usulü ile ilerleyen bir döngülü yazılımın çalışmasından farklılık arzetmektedir. özel sistemin çalışması. çok sayıda mühendisin Kişisel Bilgisayar kullanımı artmakta ve bu mühendislerin çoğu da yaygın kullanıcı kategorisine girmektedirler.PC progiams and the Internet başlıklı makaleden çevrilmiştir. İkm. Kaynak Teknolojisi için heyecan verici yeni bir kaynak olarak ortaya çıkmıştır. özel sistem.Cilt: 39 Sayı: 467 . KB'lerin (daha hızlı hesaplama hızları ve ilave hafıza) kapasiteleri giderek daha da büyük hale geldiğinden.2 1998. Ancak. Audio ve video kapsamlı multimedya destekli bir PC Svetsaien No. D. İmalat sektöründe. Gen. artık şaşırtıcı gelmemektedir. Kaynak yöntem sayfaları ve kaynakçı vasıflandırması bilgilerinin bir veri tabanında depolamaya kadar yaygınlaşmıştır. Kaynak mühendisliği için yazılmış olan bilgisayar programlarına artarak duyulan piyasa talebi. "it in welding and cutting far the v/elding engineer .BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çeviren : Yücel FIRAT D. KİŞİSEL BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE İNTERNET işisel Bilgisayar KB. mühendislik çalışmalarında. hidrojen oluşumunu önleyecek ön ısıtma sıcaklık seviyesi gibi basit hesaplamaları gerçekleştiren yazılım paket- Şekil 1. K leridir. KB'lerin kullanımı. Müd. sadece kelime işlemcisi olarak değil tasarım. 26 • Mühendis ve Makina . rehberlik gerektirmektedir. Artık. Hatta son zamanlardaki yazılımlar.Bşk. KAYNAK MÜHENDİSİ AÇISINDAN KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE BİLGİ TEKNOLOJİSİ.S. problemin muhtemel nedenini bulacak bir bir düşünce veya bir tavsiye üretecek ve gelecekte olması muhtemel problemlerden kaçınacak bir çıkış yolu sağlayacaktır. Internet. bir yandan da Internet. Özel sistemlerin esas amacı. Kaynak Mühendisi için kaynak ve kesme teknolojilerinde işe yarar özel amaçlı yazılımlar inceleme konusu olmaktadır. Mak. William Lucas. Şekil l'de MIG kaynağı ile İT: Bilgi Teknolojisi KB'LER İÇIN KAYNAK MÜHENDISLIĞI YAZıLıMı Kaynak Mühendisliği için ilk olarak yazılmış olan İT paketleri. Kaynak Mühendisleri tarafından İT kaynağı olarak henüz yaygın bir şekilde kullanılmadığı için kaynak mühendisliği ile ilgili konularda nasıl daha çok bilgiye ulaşılabileceği konusu.

X QUALITY Kontrol Planlarının yönetiminde (icrasında) ve imalat kontrol aktivitelerinde kullanılan yardımcı bir programdır. Bir imalatın zamanında tamamlanmasını ve E. Program.N.BILGISA7AR DÜNYASI ilgili bir video dizisini gösteren bir standart multimedya KB görülmektedir. WPT VE WI kaynak proses idaresini (akışını) kapsayan bir programdır ve WPQ dosyasına bir örnek olarak kaynak grafikleri ve kaynak dokümantasyonu Şekil 3'te verilmiştir.000 sayfadan daha fazla veya 30 dakikalık videodan daha fazlasını depolayabilen 450 yüksek yoğunluklu 3. kullanıcıya. zaruri ihtiyaçlar.Cilt : 39 Sayı : 467 • 27 . Bilgi Depolama: XWELD. multimedya destekli KB'lere dayalı (1-5) hesaplama. Konuları ise Kaynak dikiş hacmi hesaplamaları. Şekil 2 Kaynak için kullanılması zaruri gereksinimlerin miktarlarını hesaplamak için WELDVOL içerisinde basit girdi sayfalarından birisine örnek kaynak malzemelerinin hacmini hesaplama ve buradan da yola çıkarak satınalınacak olan çubuk elektrodların ve tel makaraların sayısını hesaplama imkanı verir. Şekil 2'de verilmiştir. Küt kaynakla ilgili detay girdilerini sergileyen tipik bir görüntü. depolanabilecek (6) uygun olarak pWPS. WELDVOL. grafikler. WPS. özellikle rutin veya zaman israflı hesaplamalarla dolu olup. çok kullanıcılı ilişkilendirilmiş veritabanı olan bir sistemdir ve doküman kontrol sistemine dayalı bir kart sistemine nazaran aşağıdaki avantajlara sahiptir: • Birleştirilmiş çizim ve grafik kütüphanesi sistemi • Elektronik olarak proseslerin dağıtımı • Prosesteki başlıca tüm değişkenlerin işlevselliğini araştırma QM VVELD. bir dizi ark prosesleri. Kaynak Mühendisine yardımcı olacak İT programları. ticari amaçlı yazılımlar olduklarından. EN288 ve ASME lx standartlarına Şekil 3. Bu multimedya taranmış fotoğraflar. evde kullanım temelinde yazılımlar sunmaktadırlar fakat bunlardaki tanımlayıcı örnekler. Tekrarlayıcı Hesaplamalar: Bu grup. hafıza. Sistem. KAYNAK MÜHENDISI AÇıSıNDAN PIYASADA BULUNAN YAZıLıMLAR Günümüzde. imalat maliyeti ve işletme hizmetleri için tasarım hesaplamalarından ibarettir. bilgi kullanımı sağlayan çok geniş kapsamlı yazılımlar piyasada mevcuttur.287 Standardına uygunluğunu temin etmek için bir imalat prosesinde kullanılan tamamlayıcı bir programdır. kaynak ağzı tipleri ve malzeme bilgileri ile bize yardımcı olmaktadır. tamamen güvenilebilir bir programdır. 600 MB'dan daha fazla kapasitesi ile 250. WPAR. erşitme kaynağı yöntemleri. daha dar kapsamlı olarak sunulmaktadır. aşağıdaki ana başlıklar altında gruplandırılabilmektedir: • Tekrarlayıcı hesaplamalar • Bilgi depolama • Danışmanlık (Tavsiyeler) • Simülasyon Modelleme • Eğitim ve Öğretim Bir çok şirket. Kaynak mühendisine yardımcı olabilen bir tip yazılımdır.5 floppy diskler göz önüne alındıklarında ne kadar çok önemli yere sahip olduğu anlaşılacaktır. Kaynağın ve destekleyici test kayıtlarını gösteren X WELD içerisindeki bir WPQR örneği Mühendis ve Makina . Kaynak Mühendisine. animasyonlar (canlandırmalar) ve çok hızlı işlemcili ve tam görsel interactive donanımlı bir geniş veritabanlı audio ve video eyleminden oluşmaktadır. Sistem NDT kayıtlarıyla. CD Rom disk.

Yazılım. kullanıcının.W M Radu*"of eurvaturâ.<kn genel değerlendirmeye ilişkin nakli Yapılardaki Kusurları uygun spesi*»k bilgi istenmesi sağlanır.3'e «>>5«/ı olarak yorulma yüklemesinin analizi için CRACKV/ISE >> içindeki çatlağın geometrisini tanımlama de maliyetten kazanmasına yardım STANDARTLARıN YORUMU edecektir. kullanıcının^ özellikle giriş parametrelerinden birisini değiştirerek bir hassasiyeti veya bir eleştirel analizi gerçekleştirmek is. Çoğu değerlendirmeler sayısız hesaplamalar gerektirirken. çarpılmayı anlamasını sağlayacak bir dizi sorular dizisini de kapsamaktadır. B51 7910 (res. / £ 649. boylamasına bir büzülmeyi gösteren tipik bir gösterim ekranda görülmekte ve buradaki multimedya (video. "Ergime Kay. güvenli kri. audio.Uk imkanı sağlamaktadır.kil 4). yazılım. Çarpılmayı kontrol etmek amacıyla sunulan tavsiyelerle ilgili olarak STAYING INSHAPE içerisindeki bir animasyona örnek tediği zaman hem zamandan hem 28 • Mühendis ve Makina . S ' S«t«MM. Genel duruma duyarlı yardım rine Rehberlik» temeline dayalı bir «^nüsü de kulanıcıya ilave rehberprogramdır. Şekil 5'te gösterilen bir küt kaynağında.Cilt: 39 Sayı: 467 . Standardı yapılan her bir değerlendirme zamanının eşit bir şekilde titizlikle uygulandığını temin etmek için standarttan çıkarılan bir dizi kurallar seti yazılıma yerleştirilir. FATIGUEWISE karmaşık bir konu prosedürü olan bir standardı yorumlamada kullanılan bir tipik yazılımdır. tik prosedürlerde ya kapma prosedürleri ya da genel yorulma prosedürlerini kullanarak yapıların analizinin yapılmasına olanak vermektedir. Burada yardımcı bir grafiksel FATIGUEWISE. Sistemde kapsam dahilinde bulunan bilgiler şunlardır: • Farklı çarpılma tipleri ve bunların oluşturdukları zaman • Kaynakta çarpılmayı etkileyen faktörler • Çarpılmayı azaltmak için pratik adımlar • Spesifik kaynak ve kesme pozisyonları için tedbirler • Kaynak sonrası oluşan çarpılmayı önleyici faaliyetler Sistem. animasyonlar. scan edilmiş fotoğraflar ve grafikler) bilgi transferini ve öğrenmeyi kolaylaştırmada kullanılmaktadır. kullanıcımi olarak PD 6493). R STAYING İN SHAPE (Şekilde kalma). (Şeolarak Saptamadaki Metotlar Üze. Kaynak işleminden ve kesme operasyonlarından (çalışmaları) kaynaklanan çarpılma (bükülme) probleminin nasıl halledileceğini temin etmek için pratik tavsiye ve eğitim sağlayan bir özel/multimedya sistemidir.arabirimin kullanımı ile. ı?f1 fehet £«M 4.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Si'esses JtırougtMhic&ness flaw Çmbeddcd (I a w V^lsallgnnıent DANıŞMANLıK (TAVSIYELER) S? FIM* 1 mtU loe r U*H ıM>wd Mk O.Şekil 5.

scan edilmiş fotoğraf ve grafiklerden oluşmaktadır. şekil 7'de gösterilen video küpleri. Bu potansiyeli anlamak için. özel ustalık ve pratik deneyimler temeline dayanmaktadır. Program. termal çevre ve kaynak havuzunun ve Şekil 6'da gösterilen kaynağın şeklinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Eğitim ve Öğretim VVELDING FÜME TUTOR. İnternetin. WELDING FÜME TUTOR için duman örneğinin konumu üzerine verilen bir animasyon örneği Mühendis ve Makina . Kalite seviyesine ait değerlendirmeleri bulunan hesaplamaları yapılmış kaynak bileşimi ve kavnak şeklini gösteren bir MAGSIM içerisindeki örnek Simülasyon MAGSIM. denetleyicilere ve kaynak mühendislerine kaynak dumanının solunmasından kaynaklanabilecek sağlık riskleri üzerine eğitimi amaçlayan. Grafikler. Bilgiler. CAM ve alaşım çelikle rindeki küt ve pervaz noktalan için kaynak parametreleri. değişik noktalardaki kaynak şeklini ve termal çevreyi hesaplayan GME kaynak prosesinin simülasyonu (taklidini) vermektedir. kaynağın çapraz bölgesini ve simülasyon sonuçlarını görüntülemede kullanılan 3 boyutlu görünüşünü sergilemede.BİLGİSAYAR • DÜNYASI lecek çok geniş bir bilgi deposu içermesi bakımından bir eşsiz fırsattır. Şekil 8'de görülen. Şekil 6. Program. audio. toleranslı kaynak parametrelerinin seçiminde kaynak kalitesini tahmin etmede kullanılabilmektedir. kaynak boyunca. telefon hatları ile birbirine bağlanmış olan dünya çapında bir bilgisayar networklerinden oluşmaktadır. kaynakçılara. Kapsam dahilindeki bilgiler. Serverler birbirlerine "lokal networklar"la bağlanmaktadır ve netvvorkler de birbirlerine "inter-netvvork" yada internet ile bağlanmaktadırlar. bilgi teknolojisinin bir kaynağı olarak potansiyeli henüz tam anlamıyla anlaşılamamıştır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 29 . Basitçe söylemek gerekirse. fiber optik kablo ve uydular) birbirine bağlanan bir netvvorktür. spesifik bir iş için optimize edilebilmektedir. "Client" netvvork üzerinden kullanıcının bilgiye erişebilmesine olanak veren bir bilgisayardır. canlı diziler. kaynak mühendisleri şunlara sahip olmalıdırlar: • İnternet Sistemi • World VVide Web (www) • Donanım Gereksinimleri • www'a girme ve araştırma Internet Sistemi İnternet sadece tek bir bilgisayar değildir ama milyonlarca bilgisayarın bir telekom sistemiyle (bakır teller. düzenleyici durumlar. duman kontrol tekniklerinde ve ekstraksiyon ekipmanlarının kullanımında kaynakçıların eğitilmesi amacıyla da kullanılabilir. multimedya eğitim kursuna dayalı bir CD ROM'dur. Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi ve İnternet Internet. Internet. mühendisler açısından günde 24 saat kolayca elde edilebi- Şekil 7. "server'ler denilen bilgisayarlarda depolanmaktadır. Program interaktiftir ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı bir araç olarak.

web sayfalarının bir indeksini veya katalogunu ortaya çıkarmada kullanılmaktadır. dir. dokümanlara. Her bir web sitesi tek bir (eşi olmayan) adrese sahiptir. Protokol. sorguya en iyi şekilde denk düşen web sayfalarının bir listesini ortaya çıkaracaktır. esab. yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektronik Posta veya e-mail Mühendisler tarafından internetin kullanılmasının amacı teknik bilgi araştırmak. (3w) www sitesinde ayrıntılı olarak bilgi araştırmak için.//www. yazılım ve video mesajlarının iletilebilmeğine ilave olarak mühendisler açısından kullanışlı bir araçtır. Araştırma. www Sayfasına Girme ve Araştırma Bir kullanıcının internete girebilmesi için.se.Cilt : 39 Sayı: 467 .twi. mesala mühendislik. lokal bir telefondan daha az masrafı olması ve kullanıcının kendi postasını almaya hazır oluncaya kadar o kişinin kendi bilgisayarında depolanabilmeşi olarak sayılabilir. Web sitesindeki her bir doküman da Uniform Resaurce Locator (URL) olarak adlandırılan kendi adresine sahiptir. (3w) VVorid VVİde Web (www) Internet.co. bir unsur olarak PC'lere git gide daha uyumlu bir hale getirilmekte fakat etkili bir iletişimin sağlanması için en az 33. mesajlara. teknik bilgi sunan tipik bir organizasyondur. E-mail'in avantajları arasında.6 kbs'lik bir veri erişim hızına sahip olması gerekmektedir. kullanıcının bilgisayarının bilgileri nasıl sergileyeceğini gösterir. basit bir şekilde bilgiyi tanımlayan kelime veya sözcük grubu olan bir formu doldurmayı gerektirecektir.uk / best prae kaynakçılıkta en iyi deneyimi olan "Job Knowledge For Welders" (Kaynakçılar için İş Bilgisi) üzerindeki TWI serisindeki teknik bilgileri içermektedir. Telefona bağlanmış bir global network server'm gösterildiği internet sistemi Donanım İhtiyaçları Internet'e erişmek için gerekli donanım ihtiyaçları: • PC Bilgisayar • Modem • Internet Servis Sağlayıcısı • Telefon hattı Tipik olarak verecek olursak E 1000'e mal olan bir standart PC. "http" ise (Hyper Text Transfer Protokol) (internet üzerinde bulunan transfer protokolü) anlamına gelen browser'i temsil etmektedir ve http://www. Servis Sağlayıcı'nın server'ma girdiği zaman. TWI.BİLGİSAYAR • DÜNYASI yalı dönüşümsel pencerelere benzememektedir. bir "araştırma motoru".co. internetteki geçerli bilgiye ulaşmada kullanılan bir protokoller ve standartlar kolleksiyonudur. dünyada. Kaynak ve kesme üzerine bilgi içeren www sitelerinin bir listesi çizelge l'de verilmiştir. internete giriş yapmasına ve çeşitli serverlardan/web sitelerinden bilgi almak için göz atmasına olanak tanıyacaktır. İşaretle ve tıkla kullanıcı arabirimi daha çok PC programlarına da- 3W'de Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi Elektronik posta veya e-mail. Bu sitelerin çoğu.twi. imalat ve zararlı olmayan tets yapma gibi konular ile ilgili olan çok sayıdaki sitelerle internet üzerinde link kurmaktadır. E-mail. her hangi bir yerde ulaşılabilir bir internet e-mail adresi olan birisine bir kullanıcının mesaj göndermesi ve bu kişiden bilgi alabilmesi amacıyla. Şekil 8. teknik data alışverişi yapmak ve ürünler satınalmaktır.uk ise üzerinde web sayfasının yerleştirildiği TWI server'dir. materialler. Örneğin http:// www. bir "Servis Sağlayıcısı" gereklidir. 3W veya www ise. internete bağlanma için uygundur fakat bir bilgisayarın bir detayı (veriyi) telefon aracılığı ile iletmesi ve almasını sağlayacak bir modemi olması mutlaka gereklidir. İnternet üzerindeki linkler. Modemler. kullanıcının. "en iyi pratik" rehberler 30 • Mühendis v«ş Makina . kullanıcının tutulan bilgi ile ya server üzerinde ya da daha önemlisi internete bağlı olan herhangi bir bilgisayara (browse) göz atmasına olanak vermektedir. multimedya ve iletişim metodu dahil olmak üzere daha çok bilgi tiplerini kapsamaktadır. www protokolü. üzerinde bilginin seyahat ettiği bir fiziksel networktür fakat "World Wide Web". Donanım. Araştırma motoru. Avrupa Esab'm adresi http. Bu bilgi şunları içermektedir: • teknik data sayfaları.

BİLGİSAYAR DÜNYASI ma dereceleri ve bunların tavsiye edilebilir kullanılabilirliği • THE SCHAEFFLER .Paslanmaz Çelik kullanılabilirliği CONQUEST . kullanımı mümkün olan teknik bir bilgi tipine bir örnektir.Ön ısıtma sıcaklığının hesaplanması EQUIST ..»k'(iç. Şirketler.Cilt : 39 Sayı : 467 • 31 .uk/ bestprac/jobknol /Hk21 ] • satıcıların direktifi • standart bilgi • araştırma projesi özetleri Şekil 9'daki "Kaynakçılar için iş bilgisi'nde bulunan alüminyum alaşımlar üzerine bir teknik data alanı (sayfası). • I.WR C'92 analiz programı. esab. özellikle aşağıdaki kullanımlar açısından kaynak mühendisleri ve metal bilimciler tarafından kullanılmaktadır: • Farklı metallerin kaynağında uygun bir kullanılabilirlik seçimi • Bileşke kaynağının mikro yapısının tahmini • Kaynak yapmada muhtemel metalurjik riskler ile ilgili uyarılar • Yaygın olarak kullanılan metallerin bir veritabanını ve bunların kullanılabilirliğini oluşturma Şekil 10'da görülen Schaeffler diyagramının tipik bir görünümü. AISI 316 L Paslanmaz çeliğine 15Mo3 Çeliği kaynağı yapılmasında OK 67.. ticari şirketlerin çoğu ilan verme ve kendi ürünlerini pazarlama ile ilgili olan web sayfalarına sahiptirler. ESAB WWW sitesi (http://w. resimlerini. içerisinde çatlağın olması muhtemel metal kompozitleri (nikel ve krom eşdeğerleri) hakkında faydalı uyarıları içermektedir.Çelik sınıflandır- Şekil 10.h k:ıı.Kaynak prosedürü spesifikasyonlarının depolanması ve geri kullanılabilmesi PREHEAT .w. kaynak bölgesinde.—„-•- Şekil 9.w.twi. TWI Üzerindeki "Job Knowledgefor welders" den alınan bir Teknik data sheet örneği [Sabit kaynak saptayıcısı ise http:// www. Business Area Consumables ile ilgili geçerliliği olan aşağıdaki KB programlarını içermektedir: • VVELDCOST . Diyagram.Çelik dereceleri ve bunların eşdeğerleri STAR . sesleri ve video gösterisini oluşturabilirler.DELONG .60 kullanılabilirlikteki Kaynak Metali kompozitini gösteren Schaffler Diyagramı Mühendis ve Makina.ekonomik / verimlilik hesaplamalarından yola çıkılarak Kaynak Prosesinin seçimi • VVELDOC .se).co. AISI316L paslanmaz çeliğine 15 Mo 3 çeliği kaynağı yapılmasında Ok 67.fur *»ı•icrs W'cldahilitv of muterhıİN Mııminium allov«i g .60 kullanılabilirlik tipinde ortaya çıkan bileşke kaynağının kompozisyonunu ortaya koymaktadır.. İlan verme www üzerinde serbestçe tatbik edildiği için.. kendilerine ait web sayfalarında internet üzerinde hazırlanmış dilleri kullanarak konularını. İstenilen (talep edilen) sayfaların çoğu teknik bilgi ile ilgilidir. TWI Web sitesine her ay 6000 kullanıcının çoğu taafından ve Amerikadaki kullanıcıların yaklaşık yarısı tarafından girilmektedir.

ac.dow.wtia.lib.pt/homeing.nl/~henkbodt/nil/index-e.ac.mlc. VVelding & Systems Engineering Sandia National Laboratories Sybersteel VVelding & Fabrication Consultants The VVelding Engineer's Weld Pool TWI University of Bath VVelding Information Network VVelding Technology Institute of Australia TMMOB MAKINA MÜHENDİSLERİ ODASI ÜYE ADRES GÜNCELLEME FORMU Yazışma Adresi* : *"• Ev *•" iş * Dergi vb.au American VVelding Society Cranfield University Edison VVelding Institute Esab Fraunhofer Resource Center Michigan Instituto de Soldadura ve Oualidade International Institute of VVelding Japan VVelding Society National Steel Technical Center Navy Joining Center Nederlands Instituut voor Lastechniek Ohio State Universty Department of Industrial.html http://www.esab. yazışmaların gönderileceği adres |X] ile işaretlenecek .html http://www.htm http://ewi.umich. Kaynak Bilgisine Ulaşılabilecek Bazı Web Siteleri http://www.vnetsys.titech.eng.htm http://www.htm http://www.sandia.uk/Centres/AWJU/home.html http://ewi.uk/bestprac http://www.edu http://www.wimsey.html http://www.org/ewi/home.org/ewi/home.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çizelge 1.uk/iiw/iiw.cam.us/stewarca/steellynx.html http://www.ca.com/win/index.jp/Japan Weldig Soc.html http://www.sybersteel.twi.co.htm http://www.org http://www cranfield.ohio-state.ac.-iwse.ni.html http://ewi. ac.bath.edu http://sandy.igr.com http://vanbc.org/njc/home.com/ ~ robertsa/welding.com.isq.gov/smartweld http://www.amweld.mep.html http://vnsgate.engin.uk/sims/marine/weld/weldtop.se http://frc.

Kaynak tekniğinin bilinçli olarak uygulanabilmesi. The aim of the quality assurance is not only the control of the product quality. Avrupa Topluluğu bünyesindeki eğitim ve vasıflandırmanın koordinasyonu. Mühendis ve Makina . alite sistemine sahip kaynaklı imalat yapan işletmeler. Kaynak Teknolojisi I Ulusal Kongresinde Bildiri Olarak sunulmuştur. Ülkemizdeki işletmeler ise. Kalite güvencesi terimi. İmalat sonrası yapılan muayene. Avrupa Kaynakçısı A T Quality assurance in welded products takes place from design to delivery in ali steps of the production. Ayrıca. verimli işletme donanımına. Qualification.Cilt : 39 Sayı : 467 • 33 . kaynak yönteminin belirlenmesi. Kalite güvencesi. kaynak makinalarının. trained and cc. uyguladıkları sistemi ülkelerinin yasa ve yönetmelikleri gereği edinmektedirler. kaynaklı imalat yapan işletmelerde sertifikalı bir kaynak mühendisinin kaynak işlerinin planlanması. kaynak dikişi ağız hazırlığının kontrol. also enabling to produce enough quality. K EWF KAYNAK MÜHENDISLIĞI EĞITIMI Kaynak Mühendisi. Bu kalite sistemleri içerisindeki temel nokta. the need of a national welding socıety is stated. European Welder. belirlenmiş standartlar doğrultusunda yapılır. Kaynak denetim elemanlarının sorumluluğu altında olması gereken işler şunlardır: Planlama. "Avrupa Kaynak Federasyonu (EWF)" tarafından yapılmaktadır. European Welding Engineer. imalatta kalite güvencesini sağlamak için kaynaklı imalat yapan bir işletmenin. Vasıflandırma. eğitimli ve sertifikalı kaynakçılara. ISO 9000/EN 729 kalite güvence sistemleri ile getirilen uygulama. ihtiyacı vardır. sadece sonuçta ulaşılabilen ürün kalitesini tespit edebilir. Anahtar Sözcükler: Eğitim. trained and certified welding supervisors and qualification certificate. Avrupa Kaynak Mühendisi. imalat için gerekli kalitenin kesinlikle sağlanacağını güvence altına alacak biçimde iş akışını planlı olarak düzenlemektedir. Bu yazıda. Caner BATIGÜN Ö Z E T GİRİŞ Kaynaklı imalatta kalite güvencesi. eğitimli ve sertifikalı kaynak denetçilerine ve işletmenin uygunluğunu belirten belgeye. dolgu malzemelerinin ve yardımcı mal- ODTÜ Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene Araştırma / Uygulama Merkezi. Tasarım Malzeme seçimi.rtified welders. ürünün tasarımından teslim edilişine kadar olan tüm süreçler içerisinde yer alır. sanayi ürünlerinin ulusal ve uluslararası platformda rekabet gücünü artırması açısından kaynaklı imalatta çalışan personelin eğitimi ve vasıflandırılması son derece önemlidir.MAKALE KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK Zafer FİLİZ. sadece kaynak denetimi konusunda uzman bir elemanın kaynak tekniğinin kurallarına uyulmasını sağlaması sonucu ulaşılabilir. Kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. imalatta yer alan persbnelin eğitim ve vasıflandırma belgelerinin ulusal ve uluslararası geçerliğe sahip olmasıdır. İn this respect. Avrupa Topluluğu standartlarına göre kalite güvencesinde önemli bir yapı taşını oluşturur. in orda to get quality assurance in the welded products. Kalite güvencesinin amacı. ürünün kalitesini belirlemek için uygulanan muayeneyle karıştırılmamalıdır. kalite sistemlerini ihracat yapmak veya yurt dışı bir işletmeyle ortaklaşa çalışmak amacıyla uygulamaktadırlar. ulusal kaynak cemiyetleri ve onların yetkilendirdiği kaynak kuruluşları veya enstitüleri tarafından. the firms need: productive equıpment. the recent developments on training of European welding engineer and European welder are explained. uygulanması ve kontrolünden sorumlu olmasını gerektirmektedir. Keywords: Training. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. Kalite ve ekonomikliğe. sadece son ürünün kalitesinin kontrolü değil istenilen kalitede imalatın yapılmasını sağlamaktır. considering the scope of quality assurance. en baştaki taslaktan en sonda ortaya çıkacak ürüne kadar. tasarımın kaynak tekniği açısından kontrol. in this artide.

Kaynak mühendisliği eğitimi. Kontroller. mühendislik alanındaki lisans eğitiminde kaynak tekniğine ait standart ve yönetmeliklerin tamammm öğretilebilmesi mümkün olmadığından "Kaynak Mühendisliği Eğitimi" adı altında ayrıca bir uzmanlık eğitiminin verilmesi gereği doğmaktadır. kaynakçı sınavına girecek katılımcının EN 287'nin gerektirdiği bilgi ve beceriye ulaştırılması amaçlanmıştır. gerekli kaynakçı sertifikalarının belirlenmesi. Bu eğitiminde ağırlık verilen konular ve süreleri şöyledir. kaynak parametrelerinin ve ısı girdisinin belirlenmesi. kaynak verileri. Avrupa Plaka Kaynakçısı ve Avrupa Boru Kaynakçısı olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Kural olarak. metal işleme konusunda temel bilgi ve beceri gerekMİG/MAG 6 102 saat TK3 6 G6 E8 E7 Boru Kaynakçısı G3 E6 TTG 5 MIG/MAG 5 G2 E5 ı E4 E3 E2 El TK3 4 T*3 ^ MİG/MAG 4 Levha Kaynakçısı G1 MIG/MAG 3 MİG/MAG 2 MİG/MAG 1 Köşe Dikişi Kaynakçısı TK32 TK3 1 Şekil I: EWF'e göre kaynakçı eğitimleri 34 • Mühendis ve Makina. Uygulama. eğitim yönergeleri doğrultusunda eğitilen kaynakçı daha kapsamlı el becerisine sahip olabilmektedir. Muayeneler Yapı elemanlarının ve kaynak dikiş ölçülerinin muayenesi. Böylece eğitim almış kaynakçının. Avrupa Kaynak Federasyonunun EWF 1173 ve 1177 sayılı yönergelerine göre düzenlenmekte ve toplam olarak en az 480 saatlik süreyi kapsamaktadır. kaynak dikişinin tahribatsız muayenesi. EWF KAYNAKÇı EĞITIMLERI Şekil l'de gösterilmekte olan Avrupa Kaynak Federasyonu sistemindeki kaynakçı eğitimleri. EN 287 standart serisi. uygun standartlara ve teslim şartlarına göre kaynak işleminin bitirilmesi. Buna karşın. kaynakçının sadece sınırlı bir alanda el becerisini kontrol edip. dikiş hazırlığının detaylandırılması. Eğitimin birinci basamağına katılmak için normal bir bedensel ve ruhi durum yeterlidir. kaynak sırasındaki gözetim. imalatta daha geniş bir alanda görevlendirilebilmesi mümkün olabilmektedir.MAKALE zemelerin belirlenmesi. elle ark. Eğitimlerde. kaynak dikişindeki dış hataların değerlendirilmesi. çalışma tekniği.Cilt: 39 Sayı: 467 . Teorik konular: Kaynak Yöntemleri ve Cihazları • • • • Malzemelerin Kaynağa Uygunluğu Tasarım ve Hesaplama İmalat ve Uygulama Teknikleri Firma gezileri ve sınavlar 110 saat 64 saat 110 saat 34 saat Pratik çalışmalar: • Oksi-asetilen. İmalat Puntalama ve kaynak sıralarının belirlenmesi. Kaynak dikişi ağızlarının kontrolü. kaynaklanacak yapı elemanlarının ön ısıtmalarının kontrolü. dikişin oluşturulması. Avrupa Köşe Dikişi Kaynakçısı. gerekli kaynak dikişi kalitesinin belirlenmesi. belgelendirmektedir. Üniversitelerde. gazaltı kaynağı yöntemleri uygulamaları ve özel yöntemlerin tanıtımı 60 saat Eğitim sonundaki yazılı ve sözlü sınavları başarıyla tamamlayan katılımcı "Avrupa Kaynak Mühendisi" unvanını alır.

MAKALE mektedir. 23 Kasım Bo*v ç*s* '• 8C-JC0 mm EWF. kaynak yöntemi. E2 basamağında. Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerdeki bu eğitim. MAG (135). E7'de dikey eksenli boruların kaynağı çalışılır. Daha sonraki eğitim basamağına geçebilmek için bir önceki basamağın başarıyla tamamlanması gerekir. şekil 3'te görülen Mİ'den M6'ya kadar olan basamaklarda uygulanır. dolgu malzemeleri ve iş güvenliği konularında temel bilgiler aktarılır.E7 l'ILL. Özellikle kaynak tekniğinde eğitime yeni başlayanlara tavsiye edilir. Eğitimde örneğin yüksek alaşımlı çelikler veya alüminyum kullanılırsa. genellikle plakalardaki köşe dikişlerinin çeşitli pozisyonlardaki kaynağını kapsar. E3 basamağında alın dikişlerinin kaynağı eğitimi PA. yönergeye göre MIG (131). EWI-'467-01 yönergesine göre "MIG/MAG Kaynakçısı" eğitimi. Mİ basamağı. Tbirleştirmelerindeki köşe dikişlerinin çeşitli pozisMühendis ve Makina . Avrupa Elle Ark Kaynakçısı Elle ark kaynakçısı eğitimi. El'den E8'e kadar olan basamaklardan oluşur. Pratik ve teorik sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Plaka Kaynakçısı" unvanını alır. Alın dikişlerindeki tek taraflı ulaşılabilirlikle PA ve PF pozisyonlarındaki kaynağı. borularda alın dikişlerinin kaynağı eğitimi başlar.Cilt : 39 Sayı : 467 • 35 . Pratik eğitimin her bir basamağındaki kapsam şekil 2'de görülmektedir. Yani kök temizlenip karşı taraftan bir paso ile kaynaklanır. ve E5'te PC ve PE pozisyonlarıyla eğitim bir üst basamakta devam eder. Son olarak E8 basamağı. Avrupa MIG/MAG Kaynakçısı MIG/MAG kaynakçısı eğitimi için. Bu program. gerekli el becerisini sağlamaya yönelik plaka/borubağlantılarmdaki köşe dikişleri tüm pozisyonlarda çalışılır. özlü tel ile MAG (136) ve özlü tel ile MIG (137). Daha sonra farklı çaplardaki borular yatay eksende kaynaklanır. kaynak makinaları. çeliklerin kaynak sırasındaki davranışları. E6'da plaka üzerindeki alıştırmalardan sonra.- Şekil 3. Eğitimin başarıyla tamamlanmasından sonra sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını alır. boru ekseni 45° olan boruların kaynağındaki pratik becerinin kazanılmasını sağlar. akredite edilmiş ulusal kaynak cemiyeti tarafından onaylanması gerekmektedir. elle ark kaynağında temel becerinin sağlanmasına yöneliktir. 17 Kasım 1994'te kabul edilen EWF 01-452-94 yönergesine göre. metal koruyucu gaz kaynağında temel el becerisinin sağlanmasını amaçlar. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa Elle Ark-Boru Kaynakçısı" unvanını alır. metal dolgulu tel elektrot ile MAG (138) ve metal dolgulu tel elektrot ile MIG (139) işlemlerini kapsar. Bu bilgi ve becerisinin eksik olduğu durumda temel bir metal işleri eğitimi tavsiye edilir. EWF-E« !• ^S». Kaynakta ulaşı- labilirlik çift taraflıdır. -452-94 yönergesine göre "Elle Ark Kaynakçısı " eğitimi 1995'te EWF 467-01 yönergesi çıkarılmıştır. E4 basamağı içerisindedir. PB ve PF pozisyonlarıyla başlar. pratik ve teorik eğitim programının. El basamağı. Teorik eğitimde katılımcılara temel elektrik bilgisi. Bu eğitim.

ı n 5» • n EWF-d2 I : 14 mm EOT-T5 E: • :•. T3'te ağırlıklı olarak. Eğitim için seçilen malzeme EN 287-1'e uygun olarak örneğin Wll ise eğitimin giderlerini azaltmak için deneme parçaları olarak alaşımsız ve düşük alaşımlı çelikler gibi diğer malzemelerin seçimine de izin verilmiştir. Metal koruyucu gaz kaynağı için eğitim yönergesinde olduğu gibi. ah Sh t h Ö | I KWF. Eğitim sonundaki pratik ve teorik sınavın başarıyla tamamlanmasından sonra katılımcı 'Avrupa MIG/MAG Boru Kaynakçısı" unvanını alır. EWF'e göre "Gaz Kaynakçısı" eğitimi taslağı Ttan : fc EWF-T3 H a n Kiintqt : 3-3 mm EWF-T2 E! Uinıtğı •• M r ı » Boru cip ı «Mû mm m Tıon : 9 St/uv: Top.PC. TIG-kaynağı temel el becerisini sağlar ve plakaların T-birleştirilmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağına.-!+ : ıj-î rr- B frank 27 h Tton Sın t» To». Avrupa TIG-Kaynakçısı örneğin alüminyum gibi diğer metallerin kaynak tekniğiyle işlenmesi için özel bir kural getirmemiştir. <. Avrupa Gaz Kaynakçısı Şekil4. <i h EWF•T 4 : *-3 um İTİ Şekil5.C1 Pnt« 27h Tton an Sınn Sh To». Yine Tl basamağı. m MDhgnriig »o Malrina. PF ve PG pozisyonları için el becerisi kazanılır ve M4'te PC ve PE pozisyonlarının kaynağı için gerekli el becerisi sağlanır. Şekil 4'te görüldüğü gibi Tl'den T6'ya kadar olmak üzere 6 basamağı içerir. Aksine her bir eğitimin uygulanabilmesi için eğitim programındaki gerekli değişiklikleri her bir ulusal kaynak cemiyetine bırakır.. Bunun devamı olan T2'de plaka/boru birleştirmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağı için el becerisini sağlar. EWF'e göre "TIG Kaynakçısı" eğitimi taslağı nergesi taslak halindedir. V-Kaynak ağızlı alın dikişlerinin kaynağı için el becerisi sağlanmasına yöneliktir. eğitim basamakları 5 ve 6'nın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG Boru Kaynakçısı" unvanını getirir. w n İh O n E t i TIG-kaynakçısı eğitimi konusundaki EWF. Yönerge. kaynakçıların eğitim ve sınavlarını Avrupa'da uyumlu hale getirmek ve Savı • 4fi7 . farklı pozisyonlarda çalışılır. Bu basamağın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG-Plaka Kaynakçısı" unvanını sağlar.^Sl TC »«O rttn EWF-O3 Cl UWU|ı : Vi m Boru çw • < ı M (*"* mm Tun lıni» T. PF ve Tion İt toün»0ı t VI m Som caa : <ttt t To». plakaların Ibirleştirmelerindeki alın dikişlerinin PA.T 6 Et a m l ^ i : 3-13 mm Botu OÇ* . M5'te eksenleri yatay ve dikey olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağı çalışılır ve M6'da boru ekseni 45° olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağıyla eğitime devam edilir. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını kazanır. "Köşe dikişi kaynakçısı" vasıflandırılması yoktur. Ama sınavda her zaman yüksek alaşımlı CrNi-çelikler kaynaklanmalıdır.. M3'te alın dikişlerinin kaynağı ve özellikle kusursuz bir kök dikişine sahip PA. T4..MAKALE yonlarda kaynaklanması. başlıca kaynak işlemleridir.yoEWF . Sınav ve Vasıflandırma Avrupa yönergelerinin amacı. Bu eğitim sonrası pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Plaka Kaynakçısı" unvanını elde eder. : i ' EOT-T1 P I M lolnl^ı : 3-3 mm PE pozisyonlarında kaynağı çalışılır. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa TIG-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını elde eder.Cilt Gaz kaynakçılarının eğitimi için hazırlanan EWFyönergesi taslağı şekil 5'te görülmektedir. M2 basamağında plaka/boru-birleştirmeleri tüm pozisyonlarda çalışılır. Bu eğitim 4 eğitim basamağını içermektedir ve şekil l'de de gösterildiği gibi.

Belge. Sınavı başarıyla tamamlamış olan kaynakçıya EN 287 standardında belirtilen "kaynakçı vasıflandırma belgesi" verilir. Sınavı yapan kişi veya kuruluş. Kalite Güvencesi Çerçevesinde Kaynak Mühendisliği ve Kaynakçı Eğitimleri. DVS Berichte Band 157. kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma alanında büyük bir boşluğun oluşmasına nedendir. DVS Berichte Band 157. Filiz. standart eğitim ve sertifika programlarına bir çatı teşkil edecek ve EWF'e üye olarak Türkiye'yi temsil edecek bir yapılaşmaya şiddetle ihtiyaç vardır. H. boru) • Sınav parçasının çapı (boru) • Kaynak pozisyonu • Alm kaynağının yapılışı. eğitim donanımı. kaynak yöntemi • Yarı mamul.Cilt : 39 Sayı : 467 • 37 . EWF-Lisboa sekreteryasının yayını. • Muayene raporları (radyografik veya ultrasonik muayene dokümanları. Bu belge. Portekiz. Metalürji Kongresi. 4. aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ve bunun her altı ayda bir kaynak denetim elemanı tarafından ilgili sınav belgesine işlenmesi koşuluyla. yukarıda bahsedilen koşulların sınav kapsamıyla uyuşup uyuşmadığını kontrol etmeli ve kaynakçının sınav belgesini onaylamalıdır. kaynakçının sınav belgesiyle birlikte arşivlenmelidir. Sınav sonunda tüm sınav belgeleri. Bu ise. her bir ülkenin kendi koşullarına göre belgelendirilmiş olmaya zorlanabilmektedirler. SONUÇ Günümüzde ulusal bir kaynak cemiyetinin bulunmaması. 3. • Kaynakçının el becerisinden ve bilgilerinden şüphe edecek herhangi bir sebep olmamalıdır.M. seçilen kriterlere bağlı olarak belirli bir kapsama alanına sahiptir. çoktan seçmeli soru-cevaplar şeklinde olmalı ve her bir ulusal kaynak cemiyetinin sınav temsilcisinin gözetiminde ve kurallara uygun yapılmalıdır. 2. Eğitimci. H. aynı geçerlilik alanında sonraki iki yıl için uzatma işlemi yapılabilir: • Kaynakçının imalat sırasında yaptığı kaynaklar aranılan kaliteye uygun olmalı. kaynakçı sınavı belgesi üzerinde. kırma muayenesi raporları veya sorumlu kaynak denetim elemanının raporları). Harmonisiertes europâisches Ausbildungs system-vom SchweiBer bis zum SchweiBfachingcnieur. Pratik sınavlar. EN 287 standardında ise kaynakçı sınav parçalarının ve kaynak koşullarının seçilme kriterleri belirtilmiştir. Die neuen Richtlinicn der European Federation for VVelding. Klein. Ayrıca. Bu durum. tek taraflı çift taraflı • Alm kaynağının yapılışı. Aşağıdaki koşullar sağlandığı taktirde. 5. kaynakçının yaptığı iş. sınavın geçerli olduğu alanda kaynak işleriyle mümkün olduğunca düzenli olarak meşgul olmalıdır. und R. tam bir karmaşaya yol açmaktadır. Türkiye'de kaynak tekniği alanında eğitim veren kuruluşların verdikleri eğitim ve belgelerin uluslar arası geçerliliklerinin sağlanması amacıyla. DVS Bcrichte Band 176. kaynakçı sınavı geçersiz sayılır. Bu koşullardan biri sağlanmıyorsa. sınavı yapan. eğitimin uygulanışı ve sınav makamlarının yerine getirmeleri gereken koşullar EWF 416 yönergesiyle düzenlenmiştir. KAYNAKÇA 1 Z. Europâisches harmonisiertes Ausbildungssystem für die SchweiBtechnik. Uluslararası geçerli sertifika verme yetkisine sahip yabancı kurum ve kuruluşlar için ülkemiz büyük bir pazar oluşturmaktadır. parçanın şekli • Kaynak dikişinin çeşidi • Çeliğin türü • Kaynak dolgu malzemesi • Sınav parçalarının kalınlığı (levha. Kaynakçı işine en fazla 6 ay ara verebilir. kök bölgesi Teorik sınavlar.MAKALE böylece belgelerin ve sertifikaların karşılıklı tanınması için temeli oluşturmaktır. Mühendis ve Makina . H. Joining and Cutting (EWF). Joining and Cutting (EWF) zur Ausbildung von SchewiBern. farklı ülkelerle çalışan işletmeler. Neuhoff. 11-15 Haziran 1997 İstanbul. EN 287'nin koşullarına uygun şekilde yapılmalı ve sınav parçalarının sonuçları yetkili sınav görevlisi tarafından değerlendirilmelidir. Thier. Thier. sınavın yapıldığı teknik koşullarla uyuşmalıdır. iki yıl geçerlidir: • Kaynakçı. ülkemizin milli gelirinin yurt dışına aktarılması ve bu alandaki bağımlılığının devamı anlamına gelmektedir. Bu kriterler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: • Kaynak prosesi. sınavın kurallara uygun yapıldığının tasdik edilmesi için sınavı yapan tarafından imzalanmalıdır. • Genelde. Guide lines of the European Federation for VVelding.

* Prof. yöntemin gerektirdiği tür akım şiddeti. in this work. olabildiğince kısa bir zaman biriminde ark gerilimine düşürmek. Metalürji Müh. Dr. alışılmış akım üreteçleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Cilt: 39 Sayı: 467 . Müh. Elektrik ark kaynağında kullanılan akım üreteçlerinin işlevleri kaynak arkı için gerekli elektrik enerjisini sağlamanın yamsıra her akım üretecinin uygulanan kaynak yöntemine göre. the current of the line (AC) is first converted to a pulsing DC and then goes to a chooper (oscillator) that converts the DC to a High frequency AC in the range 5 to 100 kHz which is controlled by the output circuit of the chooper according to the welding requirements. Kaynak Teknolojisi Araştırma. ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ YATAY KARAKTERİSTİK (a) (b) Şekil 1. Inverterler. Kimya-Metalurji Fakültesi. • Çalışma anında kararlı bir ark oluşunca boşta çalışma gerilimini. Kaynak akım üreteçlerinde volt-amper karakteristikleri. uygulayıcı mühendislere rehber olacak bilgiler aktarılmıştır. Ulusal Kongresinde Bildin olarak sunulmuştur. daha önceleri uçak endüstrisinde. Kocaeli Kaynak Teknolojisi I.MAKALE KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER Kutsal TÜLBENTÇİ* Erdinç KALUÇ** Ö Z E T GİRİŞ Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü kaynak akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. An advantages and disadvantages ofwelding power sources have been discussed in order to selection of suitable power source for the work. During the operation of these power sources. lnverterlerin seçiminde ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınarak. A rk kaynak yöntemlerinde. • Boşta çalışma gerilimi ayarına sahip olmak. güç kaynağı uygulamalarında. şebeke akımının dönüştürülmesi ile de elde edilebilir. (Şekil 1) The latest developments in the field of welding power sources are the inverters. • Şebeke gerilimini.Ü. • Kaynak akım şiddeti ayar donanımına sahip olmak ve çalışma anında ayarlanmış kaynak akım şiddetini sabit tutmak.. l. MIG-MAG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde ise yatay karakteristikli olmaktadır. gerilim ve volt-amper karakteristiğinde elektrik akımı gerekir ve bu bakımdan da her kaynak yöntemi için farklı tür ve büyüklükte akım üreteci geliştirilmiştir. Müh. Kaynak için gerekli koşullardaki elektrik akımı işyerinde özel bir generatör tarafından üretilebildiği gibi. örtülü elektrod ile yapılan elektrik ark kaynağı ve TIG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde düşey. sınırlandırılmış boşta çalışma gerilimine çevirmek (şebeke tarafından beslenen kaynak makinaları). Eğitim ve Uygulama Merkezi. aşağıda belirtilmiş olan önemli koşulları da yerine getirmesi gerekir. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan inverter türü kaynak akım üreteçleri. Bu bildiride. Kaynak akım üreteçlerinin V-I karakteristiği. İstanbul * * Doç. Bölümü.T. Dr. 38 • Mühendis ve Makina . This alternative current goes to the transformer and the rectifier which provide a direct current at normal welding conditions. the classical welding power sources and inverter power sources have been examined.

ergiyen tel miktarı da buna bağlı olarak artacağından neticede ark boyu normale döner. ancak tel ilerleme hızının yavaş olduğu kalın çaplı tel elektrod hali için uygundur.0. Ark boyu kaynak akım üretecinin yatay karakteristiği sayesinde kendinden ayarlanmaktadır.bu bakımdan bu tür kaynak akım üreteçlerinde her 100 amper için azami 7 Volt kadar ark gerilimi düşümüne izin verilir.6 mm) elektrod kullanıldığından bu kumanda sistemi yavaş kalmakta ve iyi sonuç vermemektedir. tozaltı kaynak yönetiminde ve elektro cüruf kaynak yönteminde uygun sonuçlar vermektedir.. böyle bir üreteçte elektrod iş parçasına temas ettiğinde gerilim düşecek ve akım şiddeti sonsuz yükselecektir ve bu da elektrod ucunda ani bir patlamaya ve şiddetli sıçramaya neden olur. seçilmiş sabit bir devirde döner. Elektrik ark kaynağında büyük bir çoğunlukla düşey ve yatay karakteristikli kaynak akım üreteçleri kullanılır.MAKALE Düşey karakteristikli akım üreteçlerinde ark geriliminin önemli bir büyüklükte değişmesine karşın akım şiddetindeki değişim çok azdır. nüfuziyetin çok az olmasının gerekli olduğu hallerde kullanılır. Ark kaynak yöntemlerinde en çok doğru akım kullanılmasına karşın alternatif akımın da kullanıldığı uygulamalar vardır. Diğer metal ve alaşımlarının özellikle çeliklerin kaynağında her iki kutuplama türü kullanılabilirse de. Mühendis ve Makina . çok daha derin bir nüfuziyet sağlandığından uygulamada genellikle ters kutuplama tercih edilir. bu değer kaliteli üreteçlerde 2 ila 5 V arasındadır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 39 . Sabit gerilimli diye de adlandırılan yatay karakteristikli kaynak akım üreteçlerinde ark geriliminin dolayısı ile de ark boyunun az bir miktarda değişmesine karşın akım şiddetinde yani erime gücünde değişim çok daha şiddetlidir. gerilimin tamamen sabit tutulmasına olanak olmadığı gibi aynı zamanda sakıncalıdır. Sabit gerilimli diye adlandırılan bu kaynak akım üreteçlerinde. Bu tür makinalarda tel ilerleme motoru. Kaynak sırasında herhangi bir nedenle ark boyu uzadığı zaman Şekil 2'de görüldüğü gibi akım şiddeti büyük miktarda azalır. yani tel hızı sabittir. kaynakçının kişisel el becerisine bırakılmamıştır. Ark boyunun kaynak donanımı tarafından ayarlandığı ve sabit tutulduğu MIG-MAG yönteminde bu karakteristiğe sahip bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişmesi yani ark geriliminin değişmesi sonucu ark boyunu sabit tutabilmek için ark boyundan kumanda alan bir elektronik tertibat yardımı ile tel sürme tertibatının motor devri değiştirilir. yani ark boyunun kısalması halinde ise akım şiddeti sürekli artar. Bu akım üreteçlerinde ark gerilimi ve tel ilerleme hızı ve buna bağlı olarak da akım şiddeti ayarlanır. Bu olay ark boyunun kaynakçı tarafından ayarlandığı örtülü elektrod ile ark kaynağı ve TIG kaynağında çok önemli bir özelliktir. Kutuplama olarak elektrod pozitif veya negatif kutba bağlanabilir. Bu kaynak yönteminde görüldüğü gibi ark boyunun ayarlanması yarı otomatik kaynak halinde dahi.2 ve 1. Buna bağlı olarak da ergiyen tel miktarı azalır ve bu sırada tel sürme devam etiğinden ark normal boyuna döner. MIG-MAG yönteminde genelde ince tel (0. Sabit gerilimli akım üretecinde ark boyunun kaynak süresince sabit kalması (Al ayarı) otomatik kaynak sistemlerinde. doğru kutuplama çok nadir olarak. 1.8. 1. Zira. bu sistem 2.5 mm'den daha kalın çaplı tel elektrodlarm kullanıldığı Kaynı* doğrultusu © (D r ıri i® © ||/r —|r- Şekil 2. Diğer bir anlatım ile bu tür bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişimi tel sürme motorunun hızının değiştirilmesi ile ark boyu sabit tutulur. Bu tür kaynak akım üreteçlerinde iç ayar diye adlandırılan ve hiçbir ek donanım gerektirmeden kendinden oluşan bir ark boyu ayarı vardır. Bu sistem hem pahalıdır ve hem de çok hızlı değildir. Alüminyum ve alaşımlarının kaynağında banyo üzerinde oluşan oksit tabakasının parçalanabilmesi için elektrodun kesinlikle pozitif kutba (ters kutuplama) bağlanması gereklidir. aksi halde. kaynakçının el hareketleri nedeni ile ark boyunda bir değişme olduğu zaman erime gücünde meydana gelen değişim çok azdır ve bu da düzgün kaynak dikişi eldesi için çok önemli bir etkendir.

temel akım şiddeti arkın sönmeyeceği bir değerde tutulduğundan arkın yeniden tutuşturulması sorunu ortadan kalkar. İkincisi ise. temel akım şiddeti. Kaynak transformatörleri alternatif akımın geriliminin değiştirildiğinden bunlara gerilim değiştirici de denir. Kaynak devresindeki yani sekonder taraftaki akımın cinsi de alternatiftir. alternatif akımı doğru akıma çeviren bir doğrultmaçtır. darbe akım şiddeti ile bunların sürelerini birbirlerinden bağımsız olarak ayarlayabilen akım üreteçleri geliştirilmiş ve artık günümüz endüstrisinde. Bu şekildeki bir ark ile her pozisyonda kaynak yapmak kolaylaşmış olur. kaynakta doğru akım kullanımının tüm üstünlüklerine sahiptirler. Kaynak redresörleri kaynakta doğru akım kullanmanın sağladığı bütün üstünlüklere sahip olmalarının yanısıra. Transformatörlerde dönen parça yoktur. arzu edilen bir frekansta değişmektedir. Bu sistemin üstünlüğü tel elektroddan ergiyen damlaların kaynak banyosuna geçişinin temel ve darbe akım şiddetine göre iki farklı hızda gerçekleşmesidir. Generatör ile üretilen akım doğru akımdır. Buna karşın. verimlerinin yüksekliği. darbeli doğru akım halinde. Bunlar. Kaynak redresörleri iki ana parçadan oluşmuşlardır. Sinerjik Darbeli Akım Üreteçleri Alternatif akım kaynak makinaları transformatörlerdir. Darbeli doğru akım (pulsed direct current) ile alternatif akımı birbirlerine karıştırmamak gerekir. Trifaze akım ile çalışan üreteçler gerek daha kararlı bir kaynak arkı oluşturmaları ve gerekse de şebekeyi dengeli bir şekilde yüklemeleri nedeni ile tercih edilirler. Kaynak generatörlerinin bakım giderlerinin yüksek ve ömürlerinin kısa olması. Alternatif akım. dizel veya benzin motoru tarafından tahrikli türler olarak geliştirilmişlerdir. uzun ömürleri ve bakım giderlerinin düşüklüğü ve gürültüsüz çalışmaları gibi önemli üstünlüklere de sahiptir. Kaynak generatörleri tahrik biçimine göre elektrik motoru tahrikli veya şantiyelerde. Bu türde imal edilen ilk akım üreteçlerinde ya frekans ya da temel ve darbe akımı şiddetleri ayar edilebilmekte idi. transformatörlerin boşta çalışma gerilimlerinin generatörlerinkinden daha küçük olmasına dikkat edilir. seçilen akım şiddeti önceden saptanmış iki değer arasında. alternatif 40 • Mühendis ve Makina . yani gerilimi düşürür ve akım şiddetini yükseltir.bunu takib eden temel akım peryodunda elektrod ucunun erimesi azalır hatta gerekirse hiç erimemesi sağlanır ve kaynak banyosuna da ısı girdisi azalır ve bu sırada banyo kısmen katılaşmaya başlar. Kaynak transformatörleri saclardan oluşmuş bir demir çekirdek ile bu çekirdeğe sarılı iki sargıdan oluşur. bundan dolayı da herhangi bir aşınma söz konusu değildir. Transformatörü kaynağa hazır duruma getirmek için çalışma şalterini açmak yeterlidir. elektrik akımının bulunmadığı yerlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş.bugün güç elektroniği yardımı ile frekans. buna karşın parçaya ısı girdisinin sınırlı tutulmasının gerekli olduğu durumlarda.. înce tel sargıya şebekeden akım gelir ve kalın tel sargıdan da kaynak akımı çıkar. Bunlar kaynak generatörleri gibi yeni bir akım üretmektedirler. doğru akıma nazaran daha tehlikeli olduğundan. bunlardan birincisi bir kaynak transformatörü olup.. Normal şebekeye bağlanan bu cihazların monofaze ve trifaze akım ile çalışanları vardır.Cilt: 39 Sayı: 467 îyi bir nüfuziyetin. bazı tür örtülü elektrodlar ile. Kaynak transformatörleri trifaze şebekenin yalnız iki fazına bağlıdır ve şebeke akımını kaynak akımına çevirirler. maliyetlerinin pahalılığı. Alternatif Akım Kaynak Üreteçleri akımı düzelterek doğru akıma çeviren redresör adı verilen cihazlar ile gerçekleştirilir. kaynak metali hızlı bir biçimde erir ve kaynak banyosuna sprey ark biçiminde taşınır. Endüstride kısaca kaynak trafosu diye adlandırılırlar. TIG ve tozaltı kaynak yöntemlerinde uygulama alanı bulur. doğrudan şebeke akımına bağlanır ve görevi şebeke akımını kaynak için gerekli özellikteki akıma çevirmektir. verimlerinin düşüklüğü (%45-65). Bunlar genellikle hem yatay hem de düşey karakteristik ile çalışabilecek biçimde tasarlanırlar ve bu şekilde özellikle boru hatlarının kaynağında hem örtülü elektrod ile elektrik ark kaynağı ve hem de MIG-MAG yönteminde kullanılabilirler. tepe akımında. boşta çalışma tüketimlerinin yüksekliği en önemli sınırlamalarıdır. her akım darbesinde kaynak banyosuna tek bir damla kaynak metali transfer . generatörlere nazaran boşta çalışma tüketimlerinin azlığı. Kaynak transformatörlerinin boşta çalışma gerilimi en çok 70V'dur. kaynak için gerekli elektrik akımını üretirler. Darbe akımı sırasında.MAKALE ARK KAYNAK YÖNTEMLERINDE KULLANıLAN AKIM ÜRETEÇLERI Motor generatör türü akım üreteçleri Bu tür kaynak akım üreteçleri. darbeli doğru akım yöntemi uygulanır. bir kuvvet makinası tarafından tahrik ettirilerek. Bu özellik şantiyelerde büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Redresör Türü Akım Üreteçleri Kaynak işlemi için gerekli doğru akım.

ama înverterler daha yüksek bir verim ve daha büyük bir güç faktörüne sahiptirler ve dolayısı ile inverter kullanımı halinde elektrik giderlerinde önemli bir azalma ortaya çıkmaktadır ve özellikle 200A'in altındaki akım şiddetleri ile çalışma halinde bu verimlilik daha büyümektedir.. şebekeden çekilen A. civarındadır. da ve kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. Sonuç olarak.A. ark ucunda daha şiddetli bir katod etkisine. kaynak işlerinde kullanılan inverterlerde bu frekans 20. düzgün bir kaynak dikişi görünüşüne yardımcı olur. İnverterler daha önceleri uçak endüstrisinde. (Şekil 3) Inverter Tipi Kaynak Akım Üreteçleri Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. İnverterler de ise. burada akımın frekansı değişmez sadece gerilimi ayarlanır ve bu akım redresörde doğrultulur ve flitre edilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir ve kontrol devreleri de çıkış akımından aldıkları sinyalleri giriş kontrol sinyalleri (akım üretecinin ayar değerleri) ile karşılaştırarak redresör çıkışını ayar eder.A önce bir redresöre girer ve doğru akım haline dönüştürülür ve bu akım Chooper diye adlandırılan özel bir cihazda yüksek frekanslı A. transformatör gerilimi kaynak için uygun değere indirilir ve buradan çıkan akım aynen alışılmış redresörlerde olduğu gibi bir redresörde doğrultulur ve bir flitreden geçirilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir.A. Bu yüksek frekanslı A. Bu ise. Aynı akım gücündeki bir normal redresör ve inverter karşılaştırıldığında. tnverterlerin en önemli üstünlüğü kaynak arkının kararlılığının.000 Hz mertebesindedir. Monofaze tristörlü redresörlerde bu süre 80 milisaniye1 dir. Şekil 3. Alışılmış kaynak akım üreteçlerinde.TI Ş. frekans büyüdükçe transformatör küçülür.Cilt: 39 Sayı: 467 • 41 . Küçük transformatörler değişimlere alışılmış makinalarda Mühendis ve Makina .A. Kontrol devresi inverterin çıkışını saniyede 20. inverterin ağırlık olarak % 25 ve boyut olarak ta % 33 daha küçük olduğu görülür. haline dönüştürülür.MAKALE eden MIG-MAG kaynak donanımları uygulama alanına girmiştir.A doğrudan bir transformatöre girer. in frekansı ile ters orantılıdır. şebekeden çekilen A. MIG-MAG kaynağında darbeli akımın değişimi.000 kez değiştirilebilmekte ve ark kontrolünün çok hassas bir biçimde gerçekleşmesine yardımcı olmaktadır. lOOA'e kadar olan akım şiddetlerinde inverterin değişimlere cevap verme zamanı 2 milisaniye dir ve akım değişimi tepe değerden tepeye sadece 5A civarındadır.CCe!: burada inverterin sağladığı çok önemli üstünlükler vardır. güç kaynağı uygulamalarıni As. Bu zamanın küçülmesi ark başlamasının kolaylaşmasına damlacık büyüklüğündeki farklılığın azalmasına. yani cevap verme zamanının uzaması ergiyen kaynak metali miktarında değişikliğe ve daha fazla sıçrantının oluşmasına neden olur. gerek alışılmış akım üreteçlerinde ve gerekse de inverterlerde şebeke akımı kaynak için gerekli koşullardaki doğru akıma dönüştürülmüş olur. performansının ve kontrol kabiliyetinin artmasıdır. (Şekil 4) Transformatörlerin büyüklüğü A. Üç fazlı tristörlü redresörlerde ise 13 milisaniye.

Şekil 4.A. Zira giriş akımı öncelikle doğrultulmakta ve daha sonra yüksek frekanslı alternatif akıma ve oradanda doğru akıma döndürülmektedir. înverterlerin bu üstünlükleri darbeli ark sistemi ile birleştirildiğinde. Günümüzdeki modern inverterler en uygun darbe frekansını verecek biçimde programlanmıştır. Bu bakımdan. Ontario Hyro's Endüstriyel program bölümünde uzun yıllar süren ark kaynağında enerji verimliliği olanaklarının araştırılması konulu çalışma sonucunda 1991 yılında yayınlanan raporda. Bu olay ise. giriş akımının monofaze veya trifaze olmasının önemi yoktur. • Kısa ark boyu ortalama akım şiddetlerinde dahi her pozisyonda sprey transfer uygulamasına olanak sağlar ve sıçrama yok denecek kadar azalır. burada kaynakçıya d'işen sadece en dengeli kaynak koşullan için uygun kaynak programını seçmektedir. înverterlerin.A.MAKALE Trans. înverterlerin çok kısa olan cevap verme kabiliyetleri ve arkın çok kısa zamanda kontrol edilebilme özelliği darbeli akım D. biçimini etkilemez. Kaynak operatörü. çalışma koşullarında kararlı bir ark elde edebilmek için uygun darbe frekansını seçmekte42 . soğuk kalmış bölgeler oluşumu tehlikesini ortadan kaldırdığı gibi bu tür çalışmada görülen büyük miktarda sıçramanın azalmasını da sağlar. alışılmış darbeli akım kaynak akım üreteçlerinde. AA. SONUÇ Alışılmış kaynak makinaları ile karşılaştırıldığında gerek enerji verimliliği ve gerekse hafif tasa- . kullanılan büyük transformatörlerden daha az direnç göstermekte ve daha hızlı bir uyum sağlıyabilmektedirler.| Çıkış I formatör | Doğrultmacı) İlli I 80 V I Monofaze j 20KHz ! t ölçme ve Kontrol 60 V • Kontrol Girdisi 460 V Trifaze 50 Hz A_A. Alışılmış akım üreteçleri ve inverter türü akım üreteçlerinin prensip şemalarının karşılaştırılması. endüktans (akımın inme ve çıkma hızı) üzerinde daha etkin bir kontrol sağlaması kaynakçıya kaynak arkını çok yumuşak bir ark halinden daha delici ve derin nufuziyet sağlıyan bir ark haline kadar ayarlama olanağını sağlar. I 6 oo V I Monofaze | 20KHZ | A. kısa ark ile çalışma halinde karşılaşılan yanma olduğu. TIG ve MIG-MAG kaynak yöntemlerinde yüksek darbe frekansları ve daha iyi darbe biçimleri sonucu inverterler çok iyi sonuçlar vermektedirler. Mühendis ve Makina . Bu iki husus inverterlerin en önemli üstünlüğüdür.Cilt: 39 Sayı: 467 dir. bu sorunlu işin zaman zaman kaynak kalitesini etkilediği görülmektedir. • Aynı akım şiddetinde bir büyük boy tel elektrod kullanabilme olanağını sağlar. İnverter türü kaynak akım üreteçlerinde alışılmış redresörlerde olduğunun aksine giriş akımının mofaze veya trifaze olması çıkış akımının karakterini. I I I I 600 V DA. Darbeli akım ile çalışan inverterlerin üstünlükleri şu şekilde sıralanabilir: • Isı girdisinin daha etkin bir biçimde kontrolü. l DA. saf CO 2 'nin koruyucu gaz olarak kullanılması halinde bile sıçrama görülmez. I ' I I I 100 V Trifaze 50 Hz Kontrol Girdisi KK j Flitre Kaynak Akımı I Giriş | Chooper I Doğrultmacı! Şebeke Akımı I • ' ' İnverter Akım Üreteçleri T • I a Trans.A.I Doğrultmaç formatör I Şebeke Akımı Filtre j j Kaynak Akımı Alışılmış Kaynak Akım üreteçleri 460 V Trifaze 50 Hz A. inverter kullanım ile % 79'a kadar enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür.

12. 1979. p. "Inverter VVelding Power Source Technology Improves Thermal Spray Coating deposition". 19. h.. January 1993. September 1993. J.. Kaluç. 1991... Germany 1975. PrenciteHall. E.A.VVelding Processes. 16. "Modern VVelding Technology". Cary. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynak Yöntemi. bu şekilde daha verimli ve kaliteli bir kaplama tabakasının oluşturulması olanağı vardır. 3. Kocaeli. 17. Deutsche 1975. G.. "Gas Metal Arc VVelding". S.Germany 1984. Band 1/2. Low-Spatter Arc VVelding Machine". "Handbuch der Schweisstechnik". Yayın no. W. No. ülkemize ithal yolu ile girmektedir.. L. p. 7. U.Arc and Gas VVelding and Cutting. K. "VVelding handbook..A. January 1993. D. KO.Ü. "MAG. "Der Schutgasschweisser".A.. -195 "Handbuch des Schultgasschvveissens". Werner. makina mühendisleri odası n tyfıriıe mu îûâ II Cilt : 1 . }.New York 1980... Teil 1/2. Anık. 1994. 10.Y. "The Surface-Tension. T. H. N. January 1993. 14.. Ülkemiz kaynak makinası üreticilerinin. Deutsche Verband für Scheweisstechnik. Brazing. U. Aıchele. Germany 1977. 13. 37-40. Springer-Verlag. üretimi çok azdır. Eighth Edition. L. Fıscher. VVeld. Miller Electric Mfg.S. Stava. 13-14 Mart 1997.Welding Processes".Fundamentals of VVelding". H. Ruge...S. "Örtülü Elektrod İle Elektrik Ark Kaynağı". U. Gedik holding Yayını. Wildenthaler. Baum. 1112. "Fourt-Generation Inverster Add Artificial Intelligence to the Control of GMA VVelding". H. A. geleceğin akım üreteci olarak adlandırılan inverterlerin kendi öz kaynaklarımızı kullanarak ve teknoloji geliştirerek üretimine ağırlık vermeleri gerekmektedir. 18..3 Mühendis ve Makina . Berlin-Heidelberg. 8. Robbins.2 . Bu akım üreteçlerinin oldukça büyük bölümü. Metal ve Kaynak. 1981. VVeld.Cilt : 39 Savı : 467 • 43 ..S.Volume 1. 25-29. Seventh Edition... VVeld. Eylül '94.. J. Inc.N. N. für Schweisstechnik. KAYNAKÇA 1 H. Deutsche Verband für Schweisstechnik. K. "Inventer Technology and its Influence on Power Sources for Pipe VVelding". VVeld.. 1995. 15. E.S.. f.S. American VVelding Society.N. Tülbetçi. Co.. 49-52. Smith.. İstanbul 1991. U. N. K.J. 5. 31-34. Germany Verband 11. U. Kaynak Teknolojisi Araştırma. İnverterler sadece ark kaynak yöntemlerinde akım üreteci olarak değil aynı zamanda ısıl püskürtme yöntemlerinde kullanılan alışılmış kaynak makinalarmm yerini de almaktadırlar. "Gas Tungsten Arc VVelding".A.. No. and Soldering". s. "VVelding handbook. N. Gedik Holding yayını. "Inverter Povver Sources: An Efficient Alternative". Wırtz v "Das Verhalten der Staehle 6. kaynak kalitesinin düzelmesi üzerine olan etkileri nedeni ile inverterlerin kaynakta kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Miller Electric Mfg. Byrd. American VVelding Society..Transfer Power Source: A New. İstanbul 1990. K.. "Welding Handbook. }. p.Schweissen". D. Munske. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynağı".E. Nacey..Volume 2. Co. E. U..A. Tülbetçi.S.Seminer Notları". Kaluç. Band 44. 59. artan kaynak verimlilikleri. U. beim Schweissen"..MAKALE rımları. Band 67. Eğitim ve Uygulama Merkezi.Volume 2. N.N. 38-43. 2. N.B. Mahlon..A 1978.. T.N. Tülbentçi. A. Seventh Edition.N. Boese. 4.. American VVelding Society. San.. 9. Deutsche Verband für Schweisstechnik..

1/16'in kök yüzeyini sacın her iki tarafında da taşlayınız ve eğeleyiniz. Elektrod boyutu: 1/8'in Akım daha önceki kaynak alıştırmalarında uygulandığı şekilde 90-100 Amper. Şekilde sola doğru olan ilerleme gösterilmiştir. V yarıklı alın kaynağı ilk geçiş. turacak şekilde her iki ucundan punta kaynağı yapı- nız. masanıza kaynatmamak için 1/2 in yüksekte destekleyiniz. Yarık oluşturan parçaları. döndürülerek kaynaklanır. sağa ve sola düzgün bir örgü VVetcüng Journal 1995 Şubat sayısı. Y ve Z yarıkları için düz konumda iken alıştırma yapmanız gerekmektedir. Elektrod kullanımı birinci geçişle aynı. Fakat gerçek uygulamalarda (örneğin yapısal bir monte durumunda) bunlann pozisyonu sabit olup. datasheet 178'deki yatay konum için problemlerinizi çözümlemiş olan örgü hareketini veya kamçı hareketini uygulayınız.KAYNAK ATÖLYEDEN ALIN KAYNAĞI UYGULAMASI u yeni datasheet tecrübesiz kaynaklan eğitecek çeşitli uygulama çalışmaları önermekle birlikte. mükemmel'e ulaşamadığınız dikiş türleri için alıştırmalara devam etmelisiniz. Şekil X'de görülen V-yarığını önünüze koyunuz. Daha sonra iki sacı 1/8 in kök aralığı ile 75 derecelik V. Yaptığınız Kaynağı Eleştiriniz: Düzgün mü? kök yüzeylerini kaynak malzemesi ile biraraya getirecek şekilde erittiniz mi? Kaynak çıkıntıları ve damlaları asgari düzeyde mi? Dip bölümde az miktarda bir cüruf kaldı mı? Şimdi bu alıştırmayı tekrar etmeye ihtiyaç duyup duymadığınıza karar veriniz. CC ve DD yarıkları yavaş yavaş dikey konuma gelinceye kadar eğimlendirilir. her bir dikişi elinizden geldiğince mükemmel şekilde bir araya getirmek için vakit ayırınız. V. fakat kök yüzeyi erir erimez metal havuzun dibi donacak yavaşlıkta. düz konumdayken üst tarafı çevrilip.Açıkkök. En kolay şekilde. İlerleme doğrultusu. çizildiği şekilde bu ikinci geçişle ilerleme yönü kendinize doğru olsun. Daha sonra AA. Elektrod boyutu: 5/32 in Akım: 120 Amper. îş esnasında. fakat alıştırmayı yeni bir düzenek hazırlaymcaya kadar erteleyiniz. Şekilde gösterildiği gibi herbiri 37° eğimli olan iki adet 1/4 in kalınlığındaki (eğer uygun ise 3/8 in} iki sacı bir araya getirin. Tekniğini geliştirmek maksadıyla zor doğrultularda alıştırmalar yapmalısınız. 44 • Mühendis ve Makina .Cilt: 39 Sayı: 467 . bu şekilde birinci geçişin üzerine ikinci bir kaynak kordonu örtebilirsiniz. Hallock C. tecrübeli kaynakçılara da faydalı olacaktır. BB. Aşağıdaki çizimlerde gösterilen basit alın dikişleri en etkili şekilde yarığın her iki tarafından da ulaşılarak kaynaklanabilir. İlerleme hızı bir bir "anahtar deliği" açacak yavaşlıkta. dikişlerin pek çoğu olduğu yerde kaynaklanmak zorundadır. Şu an için yüzeydeki görünen hatalarınızı Şekil Y'de görüldüğü üzere ikinci bir geçiş alıştırması ile kapatınız. bu şekilde kaynak kalitesi derecenizi üst seviyelerde koruyabilirsiniz. X. Bu alıştırmanın amacı tek taraflı kaynak uygulamaktır. Heading Upvvard" başlıklı yazısından çevrilmiştir. Elektrod açısı: V yarığının açı ortayı olacak ve yüzeye 90 dereceden daha az açıyla (Şekil X'de yaklaşık 80 derece) Eğer kök açıklığı düzgün değil ise. Campbell'in "Butt-Weld Practice. Kaynak kordonlarının eleştirisel bir yaklaşımla gözden geçirilmesi sonucunda.yangı oluş- B Şekil X. Şekil Y ve Z'de size doğru çizilmiş olan kaynak kordonlan görülmektedir.

düzeyiniz son bir geçiş için hazır olabilir. çift eğimli. yukarı yönde kaynak gittikçe zorlaşır. Dikiş dikey pozisyonda iken [180 nolu Datasheet için daha beklemelisiniz). daha sonra öteki eğime doğru hızlı bir gidiş. Elektrod kullanımı. elektrod yukarı doğru 20 derecelik açı yapmalıdır.için geçiş. Bu tabakalar birden çok geçiş kullanılarak oluşturulabilir.. geniş örtü rurken. geniş örtü veya daha fazla geçişlere ihtiyaç duyulabilir. Şekil Y'de olduğu gibi her bir eğim için aynı duraklama. İkinci kordon hemen hemen düz konumda olmalıdır. yüzeylerin 1/16 in mesafesi dahilindeki V yarığını doldurmak için kaynak esnasında bir üçüncü hareket ettiriniz. Şüphesiz çekim kuvvetinin büyük bir kaynak metali havuzu üzerindeki etkisinden haberdarsınız. önceki kraterden kalan tüm cürüfü dikkatle temizleyiniz. Elektrod boyutu. Kaynak kalanlığı: 1/8 in 'den fazla değil. 60 derecelik düzenekle alıştırma yapmaya devam ediniz. kare boyutlu.Açık kök. (Şekilde yan görünümü çizilmiştir. fakat şekil Z'de çizilen son "örtü" geçişi tek bir genişörgü geçişidir. kaynak metalinin V yarığının dşma taşmasına izin verin. saçlar 45 derece açıyla eğimli. 3/8 in veya daha kalın saçlar için. Dikey kaynak için sabırla alıştırma yapmalısınız. Ark uzunluğunu kısa tutunuz. kök boşluğu 1/16 in.Cilt : 39 Sayr : 467 • 45 . elektrod yukarı doğru 45 derecelik açı yapmalıdır.bir sonraki elektrod ile arkı yeniden oluştuŞekil AA. önerilen akım 110 A. Eğer 1/4 in. Şekil Y. 120 Amper.için geçiş. 75 derece V yarıklı alın dikişi.KAYNAK ATÖLYEDEN hareketi. V yarığın her iki tarafında elektrod kaplama dokundukça bir süre bekleyiniz. 75 derece eğimli bir dikiş ile. Sacları size aksi yönde eğimli olarak destekleyiniz. İkinci geçişi tamamlamak üzere birden fazla elektroda ihtiyaç duyulan haller hariç.) Elektrod çizildiği şekilde eğimli olarak. arkı sabit bir şekilde yukarı doğru Mühendis ve Makina . Şekil Z. kök yüzeyleri 1/ 6 in. 5/32 in Akım. Takviye yarığı hafifçe taşırmak için ilerlediğiniz esnasında kontrol edin. sacları kaynaklıyorsanız. 1/ 8'in elektod. Dikiş yukarı doğru daha dik eğim kazandıkça. elektrodu yatay konumda dikişe doğru yönelterek. elektrodu her iki sactanda eşit uzaklıkta tutarak.

BATIGÜN Sayı: 458 Mart 1998 • Toplam Kalite Kontrol Maliyetleri Bileşenlerinde Test Ve Ölçme Aletlerinin Yeri ile Kalibrasyonun Önemi A Tayfun GÜR. Nejat Y. Gazaltı. SARI. Selçuk ERCAN Abdurahman KILIÇ 46 • Mühendis ve Makina . CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı: 456 Ocak 1998 (Kaynak Özel Sayısı) • Örtülü elektrot. YILMAZ. Cüneyt Metin • Türk Sanayiinde Enerji Yönetim Sisteminin Oluşturulması ve Sanayide UYKUR ERGENEMAN Osman Y.DERGİMİZİN 3 9 . Erdinç KALUÇ • Schaffler ve Sonrası Paslanmaz Çeliklerin Kaynağında Son Gelişmeler • Sürtünme Kaynağı ile Seramik . Samim NEMLİOĞLU • Soğutucu Maddelerle İlgili Dünyada ve Türkiye'deki Gelişmeler ' Bir Görüş : Küresel Isınma ve Sorumluluklarımız • Binalarda Enerji Yönetimi • Yangın Güvenliğinin Esasları Erkut BEŞER A Nuri BULUT M.Cilt: 39 Sayı : 467 . Ş. Özlü Tel ile Yapılan Kaynak Yöntemlerinde Maliyet Analizi • Aşınmayı Önlemede Etkili Yöntemler bölüm III Dolgu Kaynağı Mustafa GÜLŞAN SabriAKAY.Metal Bağlantıların Üretimi Mehmet Yükse\ M. KARAGÖZ Sayı: 457 Şubat 1998 • Güncel: Mevcut Dış Ticarette Standardizasyon Mevzuatı • Egzoz ve Gürültü Emisyonu Standartlarındaki Gelişmeler Otomotiv sanayiinde Yönetmeliklere Uyum Ahmet GÜNEY. Tozaltı. BERAKOGLU Enerji Verimliliği yönetmeliği ' Türkiye'de Sanayileşmenin Kentleşmeye Etkisi • Bilgi Sayfası: Gümrük Birliğinden Doğan Hak ve Yükümlülüklerimiz Ömer KEDİCİ Şaduman SAZAK Cengiz M.

DERGİMİZİN 3 9 . PervlzRZAYEV Şaduman SAZAK Çev: N. Yıldırım ÇAKAR Harun AYDIN Erdem TUÇ Sayı : 461 Haziran 1998 (Çevre Özel Sayısı) Enerji Verimliliğinin Uygulama Alanları ve Çevre Çevre Yönetimi Çevre Bilinci Ve Geleceğimiz Bir Görüş : ME-Tİ'nin Mühendisleri Bir Görüş : Bergama / Ovacık Altın Madeni Projesi Üzerine Değerlendirme Raporu Motorlu Taşıtların Egzoz Ölçümünde Karşılaşılan Sorunlar Elektrikte Güvenlik Bilgi Sayfası: Nükleer Atıklar ve Güvenirlik Çevre Mühendisleri Odası M. GEMALMAYAN. Ali IŞIKSOLUĞU Gürbüz YILMAZ Erdoğan ÇELİK Mühendis ve Makina .Cilt : 39 Sayı : 467 • 47 Arif HEPBAŞLI KürşatOZCAN Gürbüz YILMAZ Umur GÜRSOY . CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı : 459 Nisan 1998 1997 Yılı İtibariyle Türkiye'de Organize Sanayi Bölgeleri Manyetik Yataklar: Elektrik Motoru ve Bilgisayar Ünitesi Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus Mykiss) Güneş Enerjili Sistemde Kurutulması Deneysel Çalışmaları Hayati OLGUN. Burak BAŞARAN Çinko ._ Hikmet ALTUN Cem AKSÜT Sayı : 460 Mayıs 1998 (İş Güvenliği Özel Sayısı) Sayılarla İş Kazaları Sosyal Sigortalar Kurumu Kimin Sigortası? Bir Görüş : iş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Haftası Bilgi Sayfası : Büyük Endüstriyel Kazalar Bir Görüş : İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine Genel Yaklaşım işçi Sağlığı Hizmetlerinin Geliştirilmesinde Alternatif Örgütler Çalışan Çocuklar Çalışma Nedenleri ve Çözüm Önerileri Türkiye'deki İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Sorununun Bileşenleri Gürbüz YILMAZ Ülker BELEK Kürşat ÖZCAN SibelBAYÇIN İbrahim ÇÖL.Alüminyum Esaslı Kaymalı Yatak Tasarımı Bilgi Sayfası: Baklalı Zincir Konveyör Tasarımı Uygun Redüktör ve Motorun Belirlenmesi Hamdullah ÇUVALCI.

İlgileri Ve Önemi) • Dünya Enerji. Kapsamı. ToÇa TURGAY Bülent KALAYCtOGLU Sayı: 463 Ağustos 1998 • Nükleer Güç Reaktörleri: Dünya Panoraması • Güneş Enerjisinin Yeraltında Mevsimlik Depolama Teknikleri ve Konut Isıtma Uygulamaları • Bir Görüş : Muhtemel Bir Akkuyu Nükleer Santral Kazası Öncesi. Nükleer Güç Değerlendirmesi ve Tahminleri • Plastik Dişli Çarklarda Malzeme Seçimi ve Konstrüktif Tedbirler . Elektrik. Ali ÖZKÖSEM • Bilgi Sayfası: Isı Enerjisi İle Çalışan Amonyak Absorpsiyonlu -60 C Kadar . Merter ÜNER Mustafa İNALLI Ahmet DURMAYAZ Sayı: 464 Eylül 1998 • Makina İmalat Sanayii (Tanımlar.DERGİMİZİN 3 9 . CİLDİNDEKİ TAZILAR Sayı: 462 Temmuz 1998 (Bilgisayar Özel Sayısı) Kuvvet Kontrol Altında Robotla Delme Bilgisayar Destekli Montaj Yaklaşımları Türkiye'de İnternet'in Geleceği Bilgi Sayfası: DNC Doğrudan Nümerik Kontrol Unsur Tabanlı Modellemede Kullanılan Çeşitli Unsur Tanıma Teknikleri HüsevfnR Ö~ Gürsel ALICI Cem SİNANOĞLU önderÖZDEMİR.Cilt: 39 Sayı: 467 İlter SERİM Ahmet DURMAYAZ Cüneyt FETVACI Abdurahman KARABULUT Aii ÇOLAKOĞLU. Serdar AKSOYLAR Levent KAYA ArifKÜNAR Arif İLERİ. Ömer KOKSAL Çev.Sabit Genlikte ve Farklı Frekansta Çalışan Mekanik Titreşim Masasının Tasarımı • Şirketlerdeki Yeni Kullanıcıların Sonlu Elemanlar Analizlerinde Yaptığı Hatalar ve Önleme Yolları Soğutma Yapabilen Modüler Tesisler 48 • Mühendis ve Makina . Nükleer Lobilere Dikkat • Türkiye Şehirleri İçin Tipik İklim Verileri • Yönetim ve Kalite : Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Düzeyleri "ISO 9000" Yolun Sonumu? Kalite Yolculuğunun İlk Adımı mı? • Bilgi Sayfası: Klima Kanallarında Isı Yalıtımı İsmail KAVURMACI.

Ali ŞEN Özgür BERÇİN Ferial S. Dr.D E R G İ M İ Z İ N 3 9 . Kemal ŞEHİRLİOGLU. Prof. Vedat KARADAĞ Tuncay YILMAZ Metin AKKÖK Süleyman SARITAŞ Mehmet YÜKSEL Cahit KURBANOĞLU Ahmet GÜNEY Sait YÜCENUR Muzaffer DOĞAN Doç. Doç. Doç. Erhan ALTAN İ. Dr. Prof. Dr. Prof. Prof. Dr. Dr. Mustafa GÖKLER Günseli GÖRÜR Ömer EYERCİOĞLU EzgiGÜNAY Cengiz ÖZ Melike KİRİŞÇİ Tansel TOKUROĞLU Yıldırım ÇAKAR \ 1998 Yılında Mühendis ve Makina D ergi si'ne Yaptıkları Katkılardan Dolayı Teşekkür Ederiz. Dr. Prof. Deniz AKÇALI Yusuf ZEREN Tülay HARZADİN Teoman AYHAN Prof. Prof. Prof. Dr. Doç. Ali GUNGOR Bilgin KAFTANOĞLU Can ÇOĞUN Cem SORUŞBAY İbrahim UZMAY İ. Prof. Dr. Prof. Dr. Dr. Dr. Dr. Doç. Dr.QS 9000 Kalite Sistem Standartları Kapsamında Bir Gereksinim. Dr. Ali IŞIKSOLUĞU Muharrem ZEYTİNOĞLU Çev. Doç. Prof. Dr. C İ L D İ N D E K İ YAZILAR Sayı : 465 Ekim 1998 (Otomotiv Özel Sayısı) Avrupa da Otomobillerin Üretimden Müşteriye Ulaştırılmasında Yalın Dağıtım Otomobillerdeki Dışbükey Sürücü Tarafı dikiz Aynalarının Sağlayabileceği Yararlar ve Olası zararları Bir Görüş : Ulaşım Politikalarımız Bir Görüş : Otomotiv Sanayiimize En Büyük Darbeyi Biz Türkler Vuruyoruz Bilgi Sayfası: Otomotiv Sanayiinde Kompozit Malzeme Kullanımı Diesel Motorlarında Dört Çeşit Bitkisel Yağ Kullanılması Karbüratörlü ve Yakıt Püskürtme Sistemlerinin Egzoz Gazı Bileşimine Etkileri Silaj Makinaları ve Bazı Teknik Özellikleri Çev. Dr. Murat Kadri AKTAŞ Zeki ADER İlter SERİM Fazıl Önder SÖNMEZ Turgut ÖZAKTAŞ M. Dr. Yrd. Dr. Yrd. Dr. Dr.Cilt : 39 Sayı : 467 • 49 t . Doç. Dr. Prof. ARNAS IŞIK Alp ESİN 1998 YILINDA DERGİMİZ İÇİN YAZI DEĞERLENDİREN UZMANLAR ( Prof. Prof. Geometrik Ölçülendirme ve Toleranslama Güncel: Yalın Yönetim Anlayışı Taguchi Metodunda Alternatif Kayıp Fonksiyonları ve SN oranları Bir Görüş : Performans Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Macit KARABAY Cahit GÜNAYDIN A. Dr. MMO Yönetim Kurulu Mühendis ve Makina . Prof. Dr. Dr. Ömer ATALAY Sayı: 466 Kasım 1998 (Kalite Özel Sayısı) TMMOB'nun Kendi İç İşleyişinde ve İlişkilerinde Etik Değerler ISO 9000 Anlayış ve Yorumunuz Güncelmi? ISO 9001 .

Rotor ile gövde arasında temin edilen boşluk ile rotorun sıkışmadan çalışması sağlanır.426 87 30 FAKS : 0(312) 467 03 18 METSAN 0.1 7. Uygun tasarım ile tozun rulmanlara ulaşması tamamen engellenmiştir.Redüktör : İthal Devir ayan : Zincir dişji He 5-25 d/d arası Bakım kapağı : Kolayca sökülebilir bakım kapağı Basınç farkı : 750 mmSS'a kadat.1 2. Sürekli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü oiarak akmasını ve kesilmesini sağlarken hava kaçağına engel olur. proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çalışmaya göre tasarlanmıştır. : Kaynaktı çelik konstrüksiyon veya döküm Rotor bıçaklan : Ayarlı.7 Kapalı.8 6.2 3.) DV 200 ve DV 2S0 ölçüsünde Standart ölçüler Pnömatik hat adaptörü İsteğe bağlı Gövde VANA STANDART i K A P A S 1 T E DV200 (m â /saatj DV250 (m3/saat) ROTOR OtVftİ (DİDİ S 10 18 18 20 22 24 1.1 5.8 3.6-10 bar R1/4" 2 adet açık ve kapak pozisyonu gösterir limit siviç TSV 200 ölçüsünde i ÖZBİL SÜRGÜLÛ VANA STANDART ÖZELLİKLERİ Gövde Sürgü plakası Conta Pnömatik piston Selenoid vana Limit siviç Standart ölçü Kapalı. Ayrıca vana dışından sızdırmazlık ayarı yapılmasını sağlayan düzenek mevcuttur.1(2. Sızdırmaz ÖZBİL Sürgülû Vanaları otomatik proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çatışmaya göre tasarlanmıştır.I OZBİLMAKfNA STANDART EKİPMAN İMALATI VE MÜHENDİSLİK Galvanizlenmiş kaynaklı çelik konstrüksiyon veya döküm AISI 304 Paslanmaz çeHk Özel kesitli siyah conta lastiği Çift etkili piston 5/2.4 7.6 7.9 4. Kesikli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü olarak akmasını ve kesilmesini sağlar.1 3.2 4.2 2. Vananın açılmasını ve kapanmasını sağlayan plakanın tamamen kapalı bir hacimde çatışması sayesinde çevreye toz sızıntısı önlenmiştir. TUNALI HİLMİ CADDESİ 103 /18 06700 KAVAKLIDERE / ANKARA TEL : 0(312) 428 49 U . Sızdırmaz ÖZBİL Döner Vanaları otomatik. Ayar ve değiştirilme imkanı veren bıçaklar sayesinde sızdırmazlık sağlanır. sökülebilir Rulmanlar : SKF veya FAG Motor .418 64 51 .5 3.(Daha yüksek değerler için bilgi veriniz. Vanantn açık konumunda malzeme bir fiziki engelle karşılaşmadan akar. Vananın tam sızdırmazlığı malzeme akışından korunmuş conta ile sağlanmıştır.

1 Lt' den O . No : 11 Yenibosna / İSTANBUL Tel. PİSTONLU ve DİYAFRAMLI DOZAJ POMPALARI Bir veya birkaç kafadan ibaret olup 0-5 Lt/h'dan 4m3/h kapasiteye kadar 0 ile maxımum arası ayarlanabilen 5 bar'dan 200 bar'a kadar yüksek verimli dozaj pompalarımız Kimyasal sıvılardan etkilenmeyecek şekilde 304-316 paslanmaz çelik. Transfer ve yüksek basınç Pompaları 6 tip 300 çeşit ürün yelpazesiyle sanayiinin her kesiminde ihtiyaç duyulan proseslerde. başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.651 91 92 Fax : (0212) 651 90 85 . TRANSFER ve YÜKSEK BASINÇ POMPALARI Makdos. Üzeyir Ağa Sok. PVC. ÇOK KOMPONENTLI HİPOKLORİT DOZAJ ÜNİTESİ Çok komponentli Hipoklorit dozaj ünitelerimiz şekilde görüldüğü gibi bir veya birkaç dozaj kafasından ibarettir Alüminyum sültat Bakır sülfat gibi eriyik hazırlanmasında ve benzeri tesislerde yüzme havuzu içme suyu tesislerinin klorlanmasında kullanılabilen ünitelerimiz kullanım sahasına göre karıştıcılı olarak (0) Maxımum arasında ayarlanabilen değişken debili pistonlu diyaframlı dozaj pompalarıyla paket ünite olarak teçhiz edilmiştir. 304-316 cRNİ ve çelik malzemeden imal edilmekte olup kendinden soğutmalı 0-100 Lt/h-10m3/h kapasiteye kadar 15 bardan maxımum 3Û0 bar karşı basınca göre dizayn edilmiştir SABİT DEBİLİ TRANSFER POMPASI Sabit debili transfer pompalarımız Kimyasal niteliklere haiz viskos sıvıların transferinde kullanılmaktadır Pompalarımız 8 bar maxımum 80m3/h kapasiteye kadar transfer edilecek sıvının kimyasal ve fiziksel yönünden etkilenmeyecek malzemelerden imal edilmektedir. salıun ve deterjan sanayiinde. Merkez Mah. : (0212) 6S5 24 83 (3 hat) . * O .5 .DOZAJ. polipropilen malzemelerden imal edilmekte olup her türlü viskos snharı pompalıyacak niteliklere sahiptir. POMPALARIMIZIN TEKNİK ÖZELLİKLER * Kademesiz kendinden ayarlanabilir sistem.-'ı-'udırnıa istemlerinde * Temizlik. poliamid. teflon. MOTORLU MİKSER KARIŞTIRICILARI Sanayii sektöründe kullanılan motorlu karıştırıcı elamanlarımız 60 d/d-500 d/d'ya kadar tank ve karıştırıcısıyla birlikte özel olarak imal edilmektedir. * * * * * KULLANMA SAHALARI Kullanma sulun tasfiyesinde tekstil sanayiinde Atık su anlına tesislerinde Fueloil yakma (esişlerinde Nükleer ve (ernıik santrallerde su sjîi. NOT : LÜTFEN AYRINTILI BİLGİ İÇİN BROŞÜR İSTEYİNİZ.4 m arası * 0. * (iıda Sanayide * Kimya sanayiinde kalkı dozajında * I'ulverizasvon işlemlerimle Boya sanayiinde Meşruhat sanayiinde İlaç sanayiinde Kağıt sanayiinde Kireç sanayiinde Kazan suları (asliyesinde İçme suları tasfiyesinde Şeker fabrikalarında Olonıotik klorlama tesislerinde Dolum tesislerinde ve daha birçok iş sahalarında kullanılmaktadır.300 bar basınca kadar dozaj pompaları * Her türlü kimyasal maddeyi dozajlar. YÜKSFK BASINÇLI DONKİ POMPA Yüksek basınçlı pompalarımız pistonlu tipler olup genelde toz deterjan üretiminde basınçlı kapların testinde ve reaktörlerde kullanılmaktadır. Dozaj.

Kışla Cad.Ş. Topçular.Birikim ve deneyimin ulaştığı nokta». 94 34140 Rami / İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : (0212) 567 67 48 (3 hat) Fax : (0212) 576 02 76 . A. Denet CIVATA SAN.

Şih T E K K O N İLE ÇALIŞMANIZ İÇİN 5 NEDEN 0 0 0 0 0 Güvenilirlik Emniyet Hizmet kalitesi Alanında uzman kalifiye personel Modern ekipman ve donanım ADRESİMİZ Cevat Dündar Cad. ve San.Melalurf Mühendislik Tic. Ltd.364 46 76 Faks : 0 312 .net.354 47 97 E-mail: tekkon@turnet. Kavacıklı İş Merkezi No: 15112 OSTİM 06370 ANKARA Tel : 0 312 .tr . r Seviye tli uzmanifk hizmetleri r Uitrasonik muayeneler r Radyografik muayeneler r Yüzey çatlak muayeneleri r Manyetik parçacık ile r SıVI penetrant ile r Girdap akımları ite muayene s Maizeme TestJeri r Makro ve mikro yapı incelemeleri r Kalan ömür analizleri ^ Kaynak Teknolojisi SLV-Berlîn Brandenburg yetkilendirmesi ife r EN 287 normuna göre kaynakçı kalifikasyon testleri r EN 288-3 normuna göre kaynak yöntem testleri onayı ir DİN 18800 Büyük Uygunluk Sertifikasyonu r Kaynak mühendisliği danışmanlık hizmetleri BASINÇLI EKİPMAN KONTROLLARI S Servis öncesi yeni ekipmanların testleri ^ Ekipmanların tamir ve modifikasyon sonrası kontrolü ~s İmalat süresince gözetim ve kontrol ^ Periyodik kontrollar HİZMET ALANLARIMIZ S Fabrikalar ® Kaynaklı imalat atölyeleri S Dökümhaneler S Enerji sanîraiları 09 Rafineriler El Boru hatları @Kimya endüstrisi HİTersaneler ElSavunma sanayi ®Tüm endüstriyel kuruluşlar TEİOII T E K K O N Teknoloji ve Kontrol Makina .MALZEME VE KAYNAK TEKNOLOJİSİ S Tahribatsiz Muayene Testier.

Basınç Düşürücü vanalar. Sürgülü vanalar DİN 3204-32163225 Basınç: 6-10-16-25-40 Çalpara (Swing> Tip Çekvalfler Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 120-225300°C max. Model: ACIll-Y tipi ÖİCÜ : 2"-20" 400 Serisi < Kontrol • Vanaları Basınç: 0.tr. Teknoloji Başarımızdır.2-10 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.4580896 Fabrika: Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10000 Sokak NO: 18 Çiğll-İZMİR Tel: 0.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. Pompa Kontrol Vanaları.4335943-4494669-4336011 Fax: 0. Darbe Hava Tahliye Vanaları (Vantuz) Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Model: Tek küreliçift küreli ÖİCÜ: 11/2"-8" önleme Vanaları. Vanaeservice.raksnet. Model: Glob-Açılı Ölçü: 2"-12" 70N Serisi Lift Tipi Çekvalfler Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.232.232. Seviye Kontrol Vanaları.7-16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.232..com. Model: TE ÖİCÜ: 2"X2".DOĞUŞ VANA Doğa ilham Kaynağımız.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. ŞTİ. Model: Clob.7-10 kg/cm 2 sıcaklık: 80°C max.mail: Dogus. Merkez: 1202/1 Sokak No: 26/A-B Yenişehir-İZMİR Tel: 0. ÖİCÜ: 2"-16" . MOdel: Y Tipi Ölçü: 2"-20" Solenoid vanalar. Model: Y Tipi Ölçü: 2"-20" 350 Serisi Kum Filtreleri için Geri Yıkama vanaları Basınç: 0.3"X2".3768582 E. 2 Sıcaklık: 120-150-225°C Ölçü: 11/2"-10" Calcon-Pille Çalışan vanalar Calcon Sulama Kontrol Üniteleri Basınç : 0. Açılı ve Y tipi ölçü: 3/4"-2" 70F serisi Pislik Tutucular Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. Model : Clob (Plastik) Ölçü : 3/4"-3" 700 Serisi Kontrol vanaları Basınç: 0. Model: Açılı-Clob Ölçü: 11/2"-8" Basınç Sabitleme-Relief vanalar.3768580-3768581 Fax: 0. ÖİCÜ: 11/2"-8" kg/cm max.232.5-16 kg/cm Sıcaklık: 80°C max.. Debi Kontrol Vanaları -— J ' K 200 serisi Plastik Elektrik Kumandalı vanalar Basınç: 0. 4"X3" 2 uş DOĞUŞ VANA LTD. vvoltman Tipi Turbobar Turblnli Su Sayaçları Basınç: 16 kg/cm 2 Sıcaklık: 50-90°C max. 900 Serisi Otomatik ölçme vanalarıHidrometreler Basınç: 0.

Merkezi Tabla çalışma alanı X ekseni Hareketler Y ekseni Z ekseni Hızlı Hareketler X ve Y ekseni Z ekseni r JIB Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü 30 dk. 50 Takım koniği çektirmesi Mas 2 tipi Ot.ıvıı A MITSUBISHI CNC TAKIM TEZGAHLARI Dik İşleme Merkezi Yatay İşleme Merkezi Hassas Dik Freze Tezgahı Yatay Delik İşleme Tezgahı Cok Milli Otomatik Tezgalı Silindink Taşlama Tezgahı Dişli Azdırma Tezgahı Dişli Planyalama Tezgahı Dişli Raspalama Tezgahı Dişli Taşlama Tezgahı Dişli Merkezî Esnek İmalat Tezgahı M-H5B Yatay İş.250 700 mm mm/min. Mertozl 500 x 500 650 650 650 40.5 510 460 30. min 1 kW 650 30.000 787 4 80-8.000 800 mm mm/min.000 510 x 1.650 Hareketler Y ekseni Z ekseni 1.000 24.300 M-V5C Dik İşleme Merkezi X ve Y ekseni Hızlı Hareketler Z ekseni Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü Takım mili koniği tormaksan Takım Tezgahlan Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi _TÜRKİYE DİSTRİBÜTÖRÜ Abdi İpekçi Caddesi Özel İdare İş Merkezi No.000 26 24 sn.000 7. Takım Takım sayısı Değiştirme Takım değiştirme süresi Tezgah ağırlığı .: (0212) 577 18 40 . min' kW 31.000 850 1. mm/min. 40 Takım koniği çektirmesi Mas 1 tipi M-V-70E DİK İşleme Merkezi 700 x 1.5 18 1.000 35-6.567 88 98 99 Fax:(0212)567 84 77 e-mail: tormaksan@super online. Takım mili koniği Takım sayısı Takım değiştirme süresi No.000 AC30 40 19. mm/min.000 20.3 11.İstanbul Tel. 12.com No.000 ir ! ! 111 | 11 1 ifHB IHHB M-V5C Dik İş. 150/03 34150 Bayrampaşa .000 22 40 1.000 60-6.5 5.000 120-12.250 1.000 M-H80E Yatay İşleme Merkezi 800 x 800 1.

Fransa.En büyük üreticiden 2 O tipte 15O-65O A M P E R DİZELLİ KAYNAK JENERATÖRLERİ Özlü Kaynak Telleri. Otomatik Kaynak Ekipmanları. Sok. Malezya. No: 8 DUDULLU / İSTANBUL Tel : (216) 364 32 52 Fax : (216) 364 54 24 FABRİKALAR : İngiltere. Limited Şti.! . İmes Sanayi Sitesi E Blok 502. Hindistan t *. G.-. Enjeksiyon Sistemleri İmalatçısı Welding Alloys İ J. Afrika.P. ABD.

Broşür Z2 .Broşür T2 . 2. 0** .Broşür Pervaneli Debimetreler ve Göstergeler I S3-Broşür Akış Göstergeleri Lütfen ilgilendiğiniz broşürleri aşağıda belirtiniz.Broşür Kontrol Cihazları I LTD.Debimetreler ve Göstergeler Düşük Hacim Şamandıra Tip Debimetreler ve Göstergeler ve Göstergeler Dilli Debimetreler DEBİ BASINÇ SEVİYE SICAKLIK ölçme izleme kontrol I 1».Broşür .Broşür Manyetik. Adı Soyadı Bölümü Görevi Şirket Adı P1 .sms. Dudullu / İSTANBUL Tel: (0-216) 415 65 40 (3 hat) Fax: (0-216) 364 22 52 Mağaza: (0-212) 251 44 54-55 Fax:(0-212) 251 44 55 http://www.com E-mail:sms@orion. S4 .Broşür Sıcaklık Göstergeleri • Z1 .Broşür Seviye Şalterleri P2 .tork. Şerifali. ŞTİ.Broşür Basınç Göstergeleri Bütün broşürleri kapsayan komple katalog istiyorum. Şti. Kalorimetik.tr T1 .Broşür Basınç Şalterleri Fax (0216)364 22 52 (0212)251 44 55 lütfen hemen faxlayınız.Broşür Seviye Göstergeleri [ 1 P3-Broşür Valflar ve Yardımcı Malzemeler (Fittingsler) Adres Şehir Posta Kodu Telefon / Fax N1 . Sanayi Malzemeleri Üretim ve Satışı Ltd.Broşür Basınç Sensörleri S6 . işaretlenen broşürleri istiyorum. Ücretsiz broşür için bu sayfayı J S5 . net. i S2 . Burhan Sokak No: 50 81260 Y. Ultrasonik ve Orfis plakalı Debimetreler V\ S1 .Broşür Termostatlar N2 .

İş Merkezi No. Tamamıyla entegre edilmiş bu grup endüstrinin yeni isteklerini cevaplamaya hazırdır.HSHER-ROSEMOUNT PETROLEUM Air Eliminator/ Basket Strainer (Optional) S&W Probea Sample Probe Sample Pot To pipeline or ontd transport truck. envanter yönetimini. endüstrinin yeni istekleriyle buluşmaktadır. . FISHER ROSEMOUNT TÜRKİYE Kısıklı Cad. * * * * * * * Proje mühendisliği Proje yönetimi Proje sağlamak (desteği) Muhasebe kontrolü Üretim Resmi onaylar Start-up ve teknik destek Tamamıyla entegre edilmiş ölçüm sistemleri.. Geliştirilmiş sistemler. yüklenen dokümanların çıktısını sağlar. spesifik uygulama gereksimlerine göre dizayn edilir ve Petrol endüstrisinin hassasiyet standartlarında ve yüksek kalitesinde üretilir.Başaran . custody-transfer operasyonlarında doğru akış ölçümleri ve uluslararası istekleri cevaplamak için. Terminal otomasyon sistemleri tablolamayı.3 Kat 2 Daire 6 81190 Altunizade-Uskudar /İSTANBUL Tel:(0216) 492 40 42 (5hat) Fax:(0216) 492 40 47 FISHER ROSEMOUNT Managing The Process Better. kütlesel ve hacimsel akışmetre kalibrasyonu olarak tasarlanmıştır. Back Pressure Valve Fisher-Rosemount'ın Petrol Grubu.

Aygaz Dökme LPG tesisinizde prosesi iyileştirir. Aygaz Dökme LPG'nin kullanım kolaylığı ve pratikliği iş gücünden ve yakıttan tasarruf etmenizi sağlar.Sanayi tesislerinizde 2 1 . Ş AYGAZ Bilgi almak için: Aygaz Danışma Hattı: 0800 211 40 70 . kullanımı zor yakıtlarla hizmet veren bir tesis bir eliyle verdiğini. Kısacası çağdaş Aygaz Dökme LPG Sistemi tesisinizin yüz akıdır. Ekonomi çağdaş sistemlerle ilerler. doğa çağdaş sistemlerin koruyuculuğunda yeşil kalır. zamandan kaybettiren. öteki eliyle geri alır. yüzyılın enerjisi: Aygaz Dökme LPG Sanayi tesisleri ekonomiye hizmetin Aygaz Dökme LPG kuruluşun ı kazan dairesinden bacasına unsurlarıdır. Aygaz'ın dört mevsim sürekli ikmal ve bakım garantisi ile sunulan Aygaz Dökme LPG kadar yakın ve uzak çevresi temiz kalır. Ancak isleri aksatan. Doğa dostu kuruluşunuzu 21. yüzyıla tertemiz f> . ürün kalitesini artırır.

Şti.216) 463 45 01 . müşteri güveni ve müşteri mutluluğu. Artık sizlere. Kısa bir süre içerisinde yaygınlaşacak yetkili Castolin atölyeleri Castolin Ltd. P.88 Faks: (0. Şti. Şti. Şti. : (0.216) 463 45 02 . etkin servis ve üstün kaliteli Castolin ürünlerine Tel. Tamir bakım kaynağı konusunda danışmanlık.464 31 87 . sorumluluğunda sizlere hizmet verecektir. ve yetkili bayileri tarafından karşılanacaktır. Tamir Bakım kaynağı konusunda 90 yıldır Dünya'yı peşinden sürükleyen bu profesyonel hizmet anlayışının ana kuralı. ve Tic. Ltd.K. Türkiye'de Castolin + Eutectic yeniden yapılanıyor. Castolin Kaynak San. 81062 Sahrayıcedit/İstanbul ile ulaştıracağız. 2. Dünyadaki en ileri teknolojiyi zamanında yakalayabilmeniz ve en uygun. Bu yeniden yapılanma sizleri yepyeni bir hizmet anlayışı ile tanıştıracak. dünya çapındaki profesyonel hizmet ve kalite anlayışımızı doğrudan kendi firmamız olan Castolin Ltd. ihtiyacınız sadece Castolin Ltd.Merhaba Türkiye! Castolin Eutectic Eutectic Castolin Sizlere güzel bir haberimiz var. en düşük maliyetle masraflarınızı kâra dönüştürebilmeniz için hizmetinizdeyiz.

567 93 83 .Ş.5 devirden 625 devire kadar Motorlu ve motorsuz. Firmalar istedikleri anda Firmamız veya Türkiye genelinde geniş bayilik teşkilatlarımızdan gerekli bilgi ve taleplerini bulabilirler.000 m2 alan üzerinde 5. BÜYÜKÇEKMECE / İSTANBUL / TURKEY Telephone: 886 50 43 . seri ve standart olarak üretilmektedir. Redüktörlerimizde motor hariç 1 yıl garantimiz vardır.000 m2 yeni fabrikamızda modern tezgahlarda seri üretim yapmaktadır.886 50 44 Fax: 886 54 57 .35 V l l l l k Tecrübe! Firmamız 23.25 Kw'dan 250 Kw'a 1. Redüktörlerimiz 0. Km. YILMAZ REDUKTORA.567 45 07 Fax: (90-1) 567 99 75 Fabrika/Factory: Beylikdüzü Hadımköy Yolu Kıraç Köyü Mevkii 1. Merkez/Centre : Maltepe Gümüşsüyü Caddesi Bestekar Medeni Aziz Efendi Sok. No:54 TOPKAPI / İSTANBUL ' TURKEY Telephone : (90-1) 567 93 82 .

Superthal Metalik Elemanlar FıbrothaJ Max. Sahip olmak istediğiniz ileri teknoloji ile üretilmiş komple ısıtma sistemleri Kanthal tarafından size tek bir adresten sunulmaktadır Değişik sıcaklıklardaki farklı fınn atmosferlerinde..125O 'C çalışma sıcaklıklanna uygun FeCrAI bazlı radyant/koruyucu tüp sistemleri. MoSiO. bazlı elektrikli ısıtma elemanlan. KANTHAL. gaz ve elektrik ısıtmalı APMRadyant Tüpler fınnlar için farklı APM radyant/tüp Gazlı ve elektrikli ısıtma sistemleri ısıtma sistemi uygulamaları ile kullanıcılara daha da yakın. 1300 °C sıcaklıklarında çalışan laboratuar ve endüstriyel fırınlar için yataklanmış ve/veya serbest ışıma ile çalışan elektrikli ısıtma ve vakum altında şekillendirilmiş seramik fiber izolasyon modülleri. koruyucu tüp gerektirmeksizin direkt olarak Endüstriyel ve laboratuar tipi fınnlar için 1900 'C sıcaklıklarına kadar çalışan kullanılabilirler. geniş bilgi birikimi ve teknik donanıma sahip genç kadrosuyla Türkiye' de de sürdürmekten kıvanç duyar. 1550 °C eleman sıcaklıklarına kadar çalışan Kanthal Süper ısıtıcı elemanı ile entegre edilmiş seramik fiber izolasyonlu ısıtma modülleri. Süper Elemanlar Kanthal Süper Çeşitli boyut ve formlara sahip Kanthal Süper elemanlan ile endüstriyel ve laboratuar fırınlarında en yüksek verimi yıllar boyu sağlayabilirsiniz. Kanthal. Komple Isı Ünitesi . için toz metalürjisi ve ekstrüzyon ile üretilmiş max.. endüstriyel ve laboratuar fırınlarının ısıtma sistemlerinde 60 yılı aşkın dünya çapındaki liderliğini. 1400 t eleman sıcaklıklanna kadar çalışan tüm fırınlarda Kanthal tarafından üretilen kullanıma hazır FeCrAI / NİCr esaslı tel ve şerit metalik elemanlar.Tüm Gereksinimleriniz Tek Adresten!.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->