ÎOmeUcd

K.B.S.B.

KOMPAKT BUHAR JENERATÖRLERİ (Motorin / Fuel-Oil / Doğal gaz / LPG yakar)
Elektrik, su, yakıt ve baca bağlantılarını yapın, basın şaltere. hizmete!... Az yer kaplar. Otomatik ve emniyetli çalışır. Ard arda gelen emniyet sistemlerine sahiptir. Fazla bilgi, bakım ve gözetim gerektirmeden çalışır. Çok kısa zamanda, ekonomik buhar üretir. Yıllardır yüzlerce çalışan örneği ile kendini kanıtlamıştır.
Kompakt Buhar Jeneratörü

TİPK-BJ

JeSrû + " i t +
ÜNİVCRSAL

, Su _ ~r Filtresi ~~

P* Mkümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 • ^ B ö l g m l

SÜPER
Endüstride, hizmet sektöründe ve konutlarda; ufak hacimde süratle bol sıcak su üretir. Büyük kapasitede sıcak su ihtiyacı olan yerler için imal edilenler bile az yer kaplar. Paslanmaya dayanıklı ve Hijyeniktir. Aynı Boylerde; kalorifer, buhar, kızgın su, kızgın yağ ile ısıtma yapılabilir. Boyler, düşey veya yatay konumda monte Sökülüp temizlenmesi veya ısıtıcının değiştirilmesi olanağı vardır. Isıtıcı düz boru şeklinde olup (Spiral şekilli veya kıvrık boru şeklinde olmadığından) kıvırma esnasında boru et kalınlığında incelme meydana gelmez.
Fabrika:

TIP U-SB

Merkez:

ÜNİVERSAL MAKİNA VE ISI SANAYİ TİC.A.Ş.
Pik Dökümcüler Sitesi A-1 Blok No. 6 - 8 İkitelli Organize Sanayi Bölgesi İkitelli - İSTANBUL

Kozyatağı Yolu Sokak Güneş Ap. 26/1 Üst Bostancı/İSTANBUL Tel. (0216) 372 77 53 - 380 40 17 - 330 77 90 - 445 39 46 Fax (0216) 416 30 00

Birleşik Oksijen Sanayi BOS A.KOCAELİ Telefon • 0 (262) 751 01 00 (10 Hat) Ön • 0 (262) 7S1 01 IS ISO 9002 RVVTÜV . firma ile çalışmaya başlamanin zamanı değil KOG Gebze Organze Sanayi Bölgesi PK 80 < j l * M 3 e t « e . ARGOS Gaz siparişi verirken. ı Kayna j J . « ¥ Dikişi tafefil •:'8 Kaliteli Kaynak Dikişi Eğer çalıştığınız firma yukarıdaki sorulara ivet diyemiyorsa.\\ vV' ! Daha teiniz bir kaynak elde edüebfflr i 't» ! Daha sağlam bir kaynak yapılabî ir ! Daha az sıçrama sağlanabilir mi: ! Enerjiden tasarruf edilebilir mi ? ! Kaynak teliiden tasarruf edilebilir ratf ! Daha iyi nttfuziyet sağlanabiür m ? i İhtiyaç duyulduğunda uzman kadre» I çözümleniyor mu ? | : •. beklentilerinizin yet karşılandığından emin misiniz ? £ r.Ş.

284 .TÜRKİYE 222 71 90 .IGAS EOUıPMENT Made in ITALY /REGÜLATÖR BRC LPC LPG DÖHÜSÜM :5 NO: 282 .

belediye hizmetlerinde Compair Demag kalitesi. 'akina Basınçlı havada güven.21.com Ankara şubesi: Tunus Cad. Genel Merkez/Fabrika: İstasyon Cad. 132 KW debi. Çimento nakil ve yüksek basınç kompresörleri.ş. 7.İZMİR Tel: 0(232) 463 75 39 Fax: 0(232) 463 85 23 t hrmak hkina .5 mVdak..25 bar'da sanayi.418 16 01 Fax: 0(312) 418 16 01 İzmir şubesi: Kıbrıs Şehitleri Cad.ADANA Tel: 0(322) 332 90 41 / Pbx Fax: 0(322) 332 96 63 Pazarlama Merkezi: Kore Şehitleri Cad.5 . seyyar. vidalı ve pistonlu kompresörler.6750 It/dak. Mehmet Gönene Sok. madencilik.. hava kurutucuları ve çeşitli basınçlı hava aksesuarları. Hümeyra Is Merkezi NO:148/303 35220 Alsancak .5 -10 bar basınç). (360 cfm) Diğer kapasiteler için sipariş kabul edilir.İSTANBUL Tel: 0(212) 272 06 28 .0 mVdak.273 17 20 . No:86 01340 İncirlik . atölye.6 mVdak. inşaat ve müteahhitlik.2 mVdak. Kompresör Pompa sanayi ve Ticaret A. 2.40 HP) 3 . Sabit. . (71 cfm) -10.ACompAir Drucklufttechnik DEMAG Sarmak Maklna Fabrikalarında Compair Demag lisansı ile üretilen elektrikli vidalı sabit hava kompresörleri Türkiye Sanayiinin hizmetinde (1. 72/2 06680 Bakanlıklar .266 44 30 Fax: 0(212) 266 52 51 e-mail: sarmak@superonline. Uzun yılların getirdiği deneyim Sarmak Pistonlu Kompresörleri.ANKARA Tel: 0(312) 417 76 84 . Sarmak servis ve yedek parça güvencesi ile cağdas çözüm. piston deplasmanı (1. Aydagül iş Merkezi No: 6 Kat: 3 80300 Zincirlikuyu . 11 KW . 150 It/dak.

Training and Oualification of VVelding Personel With Respect Ouality Assrance Systems Zafer FİÜZ.ARALIK 1998 • Sayı : 467 DECEMBER 1998 • No : 467 İÇİNDEKİLER • CONTENTS MAKALELER JL / KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ / Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ile cilt sağlığı için zararlı etkileri ve neden olan hastalıklar ve ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir. PETNİZ İZOCAM E. Uzmanların yaptığı değerlendirme sonuçları yazara da iletilecek.— YILMAZ REDÜKTÖFİ— -1 -2 -3 -4 -7 -e -10 -51 -52 -53 -54 -55 -56 -57 -58 -59 -60 -61 -62 -63 -64 < 3 % # KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK / Bu yazıda. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan invertertürü kaynak akım üreteçleri incelenmiştir. adresleri ve telefon numaralan ile birlikte Dergi Yönetim Yeri Adresi'ne gönderilmelidir. Caner BATIGÜN J KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER / Bu makalede.O. yazı başlığının Ingilizcesi. yazarın kısa özgeçmişi. • Özgün ve derleme yazılardaki görüşler yazarına. • Yazılar 12 daktilo sayfasını (yaklaşık 3000 sözcük) geçmemelidir. Yazıların Değerlendirilmesi: Dergiye gönderilecek yazılar öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön elemeden geçirilmekte daha sonra kurulun belirlediği uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir.A. herhangibir toplantıda tebliğ olarak sunulmuş veya sunulacak ise bu açık olarak belirtilmelidir. 14 FİRMALARDAN HABERLER 15 KURUMLARDAN HABERLER 22 26 44 46 BİR GÖRÜŞ BİLGİSAYAR DÜNYASI KAYNAK ATÖLYEDEN 39. • Yazılar başka bir sürekli yayın organında yayımlanmış olmamalı. yazıların sonuna yararlanılan kaynakça eklenmelidir. şekiller aydınger veya beyaz kağıda çini mürekkebi ile çizilmelidir.S.C. The Positive Effects of the Autodarkening VVelding Filters on the Welder's Eye & Skin Safety Bahadır GÜLBAHAR İLAN SAYFALARI DİZİNİ UNİVERSAL B. • Yazılarda kullanılan fotoğraflar net ve temiz olmalı. . • Yazılarda SI birimleri kullanılmalı. (12 daktilo sayfasını aşan yazıların 2 bölüm halinde birbirini izleyen sayılarda yayımlanabileceği düşünülerek bölümlere ayrılmış olarak gönderilmesi gerekir. TEKKON ÖZBİL MAKİNA—— MAKDOSDENET CİVATA TEKKON DOĞUŞ VANA TORMAKSAN WELDINGALLOYSSMS FİSHER ROSEMOUNTAYGAZ CASTOLİN KANTHAL UNİVERSAL Ön İç Kapak -. — : 2-A MÜHENDİSLİK SARMAK BURGMANN •. CİLDİN YAZILARI KSB Arka İç Kapak ALARKO Arka Kapak Yayım Koşullan : Yazılar daktilo ile iki satır aralıkta iki kopya yazılmış olarak. kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. Erdinç KALUÇ AYIN DOSYALARI 11 YENİ ÜRÜNLER 13 KONGRE-SEMPOZYUM HAB. 70-100 sözcükten oluşan Türkçe ve İngilizce özeti. The New Generation VVelding Power Sources: Inverters Kutsal TÜLBENTÇİ. uzmanların önerdiği ve Yayın Kurulu'nun uygun gördüğü düzeltmelerin yapılması yazardan istenecektir. Bu düzeltmelerin yazar tarafından yapılması durumunda yazı yayımlanabilecektir. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. •. • Dergideki yazılardan kaynak gösterilmek koşuluyla alıntı yapılabilir. çevirilerden doğacak sorumluluk ise çevirene aittir.

Saygılarımızla Mühendis ve Makina Yayın Kurulu . mühendislik eğitimi yapan öğrenci.- O nbirincisini çıkartmış olduğumuz Kaynak Özel sayımız. Dergimize abone olabilmek ve daha detaylı bilgi alabilmek için yukarıda verilmiş olan adresimize başvurabilir ya da telefon ve faksla bilgi alabilirsiniz.org. aynı şekilde Kongre ve Sempozyum için de gösterileceğini umuyoruz. Geleneksel olarak yılda 2 kez yayınlanan Kaynak Özel sayımızın bu baskısı ile karşınızda olmaktan mutluluk duyuyoruz.Head Office Sümer Sokak 36/1-A Demirtepe . üniversite-sanayi ortak çalışmalarının ne düzeyde olduğunu tartışmak.MÜHENDISÜFMAKINA TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AYLIK YAYIN ORGANI Aralık / December 1998 Cilt/Vol:39 Sayı / N o : 467 Yönetim Yeri . yılını tamamlamış bulunmaktadır.Publlshing Board Anıl KAREL Devrim Erinç ASLAN Utku TÜZÜNER Engin AYKOL Ezgi GÜNAY Ersoy BEY Burak YELKEN Okay DOĞUTEPE Yayın Sekreteri Publishing Coordinator Nilgün KARAKÜÇÜK Teknik Sorumlu Technical Manager Mehmet AYDIN İlan Sorumlusu Advertising Representative Ayten YILDIZ Nuray ERHAN (istanbul) Komisyon İlişkileri Redactor Şehnaz KAPLAN KARACA Dizgi Type Setting Muazzez POLAT (MMO) Baskı Printed by Cem Web Ofset / Tel (0-312) 385 37 17 TMMOB Makina Mühendisleri Yayın Organı olan Mühendis ve Makina Dergisi TMMOB'ye bağlı Odaların üyelerine.mmo.tr http://www. 1999 yılı Kasım ayında 2. ülkemiz dahilinde kaynakla ilgili ulusal bir örgütlenmenin gerekliliği ve bunun nasıl olması konusunu tartışmaya açmak amacıyla 13-15 Kasım 1997 tarihleri arasında Kaynak Teknolojisi I. araştırma ve öğretim görevlilerine yıllık abone bedeli -özel sayılar dahil. Sizlere yeni yılda mutluluk.si düzenlenecek olan bu etkinliğin hazırlık çalışmaları da Odamız Kaynak Tekniği komisyonunun önderliğinde sürdürülmektedir. Odamız bugüne kadar başarıyla sürdürdüğü çalışmalarından kazandığı deneyim ve birikimi kaynak teknolojisi alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlarla paylaşmak.karşılığında gönderilmektedir. Geleneksel hale getirilmekte olan bir başka etkinliğimiz de "Kaynak Tekniği Ulusal Kongre ve Sergileridir. Değerli Okuyucularımız. Ulusal Kongresi ve Sergisi'ni gerçekleştirmiştir.tr MMO Adına Sahibi Publisher Mehmet SOĞANCI Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Managing Editör Ali Ekber ÇAKAR Yayın Kurulu . Kaynak Özel sayısı için tüm üyelerimizden beklediğimiz ve büyük oranda gördüğümüz desteğin.ANKARA Tel: (0-312) 231 31 59 Fax: (0-312) 231 31 65 E-mail: mmo@mmo.org. yeni Kaynak Özel sayıları ile sizlerle buluşmak üzere hoşçakalm diyoruz. sağlık ve başarı diliyor. 5.

çevre BURGMANN BURGMANN ENDÜSTRİYEL SIZDIRMAZLIK San. Güvenli KE-Burgmann kompansatörleri: Ne tür çalışma koşullar olursa olsun. n rn o A nn n-ı nr . KE-Burgmann kompansatörleri milyonlarca çalışma saatinin deneyimiyle dünyada en başarılılar arasındadır. Ltd. Yukarı Dudullu imes Yanı Gamak Sapağı Kuru Sok. No.: 0 2164203700-5 Hat. daha uzun sürelidir. emniyet. Güvenilir bağlantılar başlatmak için bizi arayın. ekonomi ve çevreye karşı sorumluluksözkonusu olduğunda. ISO 9001'den onaylı kalite bel- gesi.bağlantılar. Ve Tic. güç santralları ve gaz türbinlerinde en iyi kanal bağlantılarıdır. Şti. 9 TR-81260 Ümraniye/istanbul Tel. ve uygun servisi ile (dünya çapında sorun avcısı) bir dosttan ve bir uzmandan beklenen güvenilirliği sağlar.

Ş.Doğal Gaz yakıtlı buhar santralı 2 x 8 ton/h. Suyoluüstü No:9 Esenyurt/İSTANBUL Tel Tel : 620 17 14 Pbx Faks : 596 74 89 Tel Faks : 220 60 47-220 60 25 Faks: 221 58 57 Büro : Perpa İş Merkezi 6. ŞTI. : Fatih Mh. Kat No: 629 PETMAK PETNİZ MAKİNA SANAYİ A. LTD. Yumuşatma. Gaz alma 100 Ton/h. 8 ATÜ ve Su hazırlama grubu: Basınçlandırma. İmalat Haramidere Sanayi Sitesi Anbarlı/lstanbul 690 43 52 .220 60 25 221 58 57 . Filtreleme. Fab. DOĞAL GAZ ve SIVI YAKITLI ISI SANTRALLARI TOZ KÖMÜR YAKILABİLEN TAM OTOMATİK HAREKETLİ IZGARALI ÖN OCAK ve İÇ OCAKLI SİSTEMLER KIZGIN YAĞ KAZANLARI BUHAR JENERATÖRLERİ BASINÇLI KAPLAR PETNIZ ISI SAN ve TIC.

e Siitni'M tabif KMİtidr weliS>. lintnn »ııini. t e ı m i . ÜSTELİK GÜVENLİ VE BENZERLERİNDEN %AO DAHA EKONOMİK! İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI nın 'Çok hafiftir. TSEMSO tOO: Mile Siıtıni'ıe sahip leıiılıra'e i r e * .İzocam Prefabrik Klima Kanalı İŞ VE TİCARET MERKEZLERİ. toifinı inleri.Ş. EĞLENCE SİTELERİ. İZOCAM'IN YENİ ÜRÜNÜ İZOCAM PREFABRİK KLİMA KANALI. • Yangına karşı güvenliği artırır. DANIŞMA MERKEZLERİ •İSTANBUL Tel (212) 275 72 22 (S hal) Faks {2)2} 266 97 69 »ANKARA Tel (312) 418 66 67-418 30 32 Fois (3121425 05 15 •İZMİR Tel (232) 484 57 85.484 31 78 Faks (232) 489 00 52 'ADANA Tel 1322) 352 29 80 Faks (322\ 352 02 54 «BURSA Tel (224) 253 95 35 Faks \22A) 255 60 13 •ELAZIĞ Tel [424) 218 66 00 Faks (424) 233 19 96 «ERZURUM fe| (442) 235 69 76/77 IZOCAM ı^agı. omega ve dirsek teşkili kolay uygulanır.. İZOCAM TİCARET VE SANAYİ A.com. Faks (442) 235 59 78 «ANTALYA Tel (242) 241 19 50 Faks (242) 242 39 84 »GAZİANTEP Tel (342) 233 97 00 Faks (342) 233 97 00 ÜCRETSİZ DANIŞMA HATTI O 8 0 0 211 43 86 Internet adresi: www. üstün özellikleri: • Kolay kesilir ve monte edilir. • Kanal kesiti her türlü ebatta yapılabilir. KÜLTÜR TESİSLERİ. • Her türlü menfez ve bağlantılar kolay gerçekleştirilir.tr .ipliı. pantolon. AMA GÜRÜLTÜSÜ BİR TÜRLÜ ÖNLENEMİYOR. redüksiyon. EĞİTİM KURUMLARI. • Kanal ve kesit değişmeleri. • Çok ekonomiktir. SAĞLADIĞI MÜKEMMEL SES İZOLASYONUYLA KLİMA GÜRÜLTÜSÜNÜ ÖNLÜYOR.izocam. ISI İZOLASYONUYLA ÇALIŞMA PERFORMANSINI ARTIRIYOR.. 1S( Sınndın U)|»l<k 1 i'ıeu. BUGÜN KLİMA HER YERDE KULLANILIYOR. EPS «e XPS irinlen.

R^|EHA Kazanları ve £ -*'': 6. DAĞITIM: LMAS MAKINA SANAYİ A.C.A. Tarihimizin en önemli mekânlarından Ippkapı Sarayı da artılJE. Isı Ürünleri ile ısıtılıyor.C. .A. 'p..a/tcu/t ut I (JWfîî!İifl m t i 'UtJLI n p TOS*. Bundan sonrajSaray'ı kışın bile I sıciiç günler bekliyor.

COOPERHEAT 6Yollu kontrol konsolu. kaldırma ve yüklemesi. doldurucu metal ve PWHT verilerini ihtiva eden geniş bir veri tabanına sahiptir.itnac. Ücretsiz tanıtım diski mevcuttur.Yollu Güç Kaynağı Doğru ısıl işlemin anahtarı olan sıcaktı hassas kontrol edebilme yeteneği.O. En zor uygulamaların karşılanmasındaki ergonomik sistemlerde uzmanlık. montaj. Bluco Corp. buna ek olarak dindirmeli (overlay) ve sertyüzey (hardfoce) kaynağı. Buna ek olarak COOPERHEAT ayrıca Cooperknit adında hava geçirmez kaynak örtüsü de sağlamaktadır. işleme. Hızlı yapılması gereken herhangi bir iş için çok idealdir. Hızlı. II 60563 (800) 535-0135 Hazırlayan. Bu da ANSİ B30. Üç boyutlu (3-D) veri tabanı. Ekonomik Demmeler Sistemi beş kenarlı tabla ve değişik boylarda kelepçeler (clamps) ile bloklar. İndirme. bağımsız kontrollü. PA 19508 (800) 774-8622 VVebsite: www. Computer Engineering P. PQR'lar ve WPQ'lar yaratmaya yardımcı olur. Naperville. Garip Şekilli Parçaları Kaldırma. Yük kaldırma problemlerinin çözümü için mühendislik çalışmaları.computereng. Ocak 1998 sayısından alınmıştır. ITNAC'ın ürünleri 5:1 oranında bir güvenlik katsayısı sağlamaktadır. iş parçasının sıcaklığını hassas olarak kontrol altında tutan. Altı elektronik sıcaklık kontrol edici ile birlikte coopermaster sıcaklık ayarnoktası programlayıcısı operatöre manuel veya otomatik olarak ısıtma prosesini kontrol etme imkanı verir. Birçok prosesi desteklemektedir. aralayıcılar (spacers). doğru: zaman ve para tasarrufu sağlar.com 100 Ibs'den 100 ton'a kadar parçaların kaynak. Box 1657 Blue Springs.YENİ ÜRÜNLER Kaynak İçin Modüler Bağlama: Basit.Cilt : 39 Sayı : 467 • 11 . açılı bloklar (angles) ve dayamaları tanıtmaktadır. düşük voltajlı ve yüksek akımlı altı adet çıktı sunar. Çevirme (816) 228-2976 Fax: (816) 228-0680 VVebsite: www.com "WELDING MARKETPLACE" Dergisinin. 509 VVestan Ridge Dr.20 standartları ve NEMA 4 elektrik sınıflandırmasına uygundur ve özel bir performans garantioi sunmaktadır. Mühendis ve Makina . basit. Detaylar için web sayfamızı görünüz. MO 64013 Büyük. Kontrol ve süreklilikle birlikte tam kaynak yönetimini içermektedir. Melih Ş/lliiN FMS Nurol ıA/ay Povver Source 6. başlatıcı paketler ve eğitim filmleri de mevcuttur. Cooperheat 1021 Centennial Avenue Piscatavvay. Ağır. Hızlı. basit olanları ise birkaç dakikada hazır edilebilmektedir. NJ 08854 (732)981-0800 Fak: (732) 981-0850 Kaynak Bilgisayar Programı (Software) Kaynak Pro-write (Welding Prowrite) ASME kodlarına uygun VVPS'ler. Karmaşık fikstürler birkaç saatte. Ana metal. ITNAC Corporation 3 Riga Lane Birdsboro.

Inc.com Plaka Kenarı Pah Açıcılar Bevel-Mill plaka pah kırıcıları kaynak operasyonları için hızla ve temiz ağızlar açarlar. 16 sayfalık katalog H&M'nin tüm yüksek kaliteli. 449 W.. Yeni dizayn kullanım ömrünü oldukça arttırıyor.hmpipe. Heck Industries. MI 48353 (810) 632-5400 Fax: (810)632-6640 Yeni Seri Otomatik MIG Tabancaları DovaTech tarafından tanıtılan 600 Amperlik su soğutmalı otomatik MIG tabancaları ağır işlerdeki otomatik MIG operasyonlarında kullanılacak. Buna ilaveten. Inc. alev makinasını..Cilt : 39 Sayı : 467 . Corning Road. Yeni seri. Yüksek hassasiyetli pahlar için zemin modelleri ve bench modellerini de içeren bir çok model arasından seçim yapabilme imkanı. <• YENİ * • • • ÜRÜNLER Boru Ucu Konikleştirme Makinası Yeni genişletilmiş bir formatta güncel hale getirilmiş bir katalog H&M Boru Konikleştirme Makina Şirketi tarafından sağlanmakitadır. Çift devirli su akışı. Kesme derinliği 13/ 16 ' e kadar ayarlanabilmektedir.. Box 425 Hartland. İL 60401 (800) 323-8768 Göz Güvenliğinde Speedglas Kaynak Maskeleri Kaynak arkı tutuştuğunda otomatik olarak. 15 ila 45 derece arasında değişebilen açılar mevcuttur.216) 378 50 00 Faks: (0. H&M Pipe Beveling Machine Co. Bernard DovaTech Ltd. 1/2" artan büyüklükte alev gövdeleri ve değişik biçimleriyla uygulama gereksinimlerini tam olarak karşılayabiliyor. kafayı ve iğneyi doğrudan (sadece AWS modelinde) soğutuyor. P.'r. Maskelere tane lava ünitesi eklenerek kaynak duman ve partikülleri kaynakçının yüz ve ciğerlerinden uzak tutacak şekilde maske içinde tane veya filtre edilmiş hava akımı sağlanıyor. portatif boru kesme ve konikleştirme makinalarının ve aksesuvarlarının fotoğraf ve tanıtımını içermektedir. Makinalarda ucuz standart carbide insertler içeren frezleme tipi kesiciler kullanılmaktadır. Box 667 Beecher..com VVebsite: www. Yeni eklenen güçle birlikte hafif ağırlık ve taşınabilirlik. H&M'nin yeni ürünleri olan Pipe-End-Prep Lathe 400 ve 800 ve APC-16 ayarlanabilir boru kelepçesini de içermektedir. Gedik Üretim ve Pazarlama Tel: (0.-. Daha fazla bilgi için H&M ile irtibata geçiniz. üretim ve daha iyi göz ve yüz koruması elde ediliyor.O. 311 East Third Street Tulsa..-'. kararan cama sahip olan Speedglass kaynak maskeleri sayesinde daha yüksek kaliteli kaynaklar. OK 74120-2417 (918) 582-9984 Fax: (918) 582-9989 E-mail: info@hmpipe.216) 378 21 24 12 • Mühendis ve Makina .

Tafci SAHAN Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL izzet TÜRKOCAĞI Mehmet ÖZSAKARYA Zeki YAZICI Ahmet CERAN Hasan ESEN Şahismail YUSUMUT Cemal MERAN İbrahim ÖZÇAKIR Tufan TELATAR Murat AYDIN Nejdet KURNAZ MMO MMO MMO Ankara Şube Ankara Şube Ankara Şube istanbul Şube İzmir Şube Bursa Şube Konya Şube Diyarbakır Şube Diyarbakır Şube Denizli Şube Eskişehir Şube Zonguldak Şube Trabzon Şube Samsun Şube KONGRE YÜRÜTME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER i.tr Mühendis ve Makina . kaynak teknolojisi ile ilgili çalışmalarını 1980'li yılların sonunda başlatmış ve kaynak komisyonları kurarak. Ulusal Kongresi ve Sergisi gerçekleştirilmiştir. yeni uygulamalar.SEMPOZYUM HABERLERİ Hazırlayan: Nilm KARAKÜÇÜK MMO Genel Merkezi KAYNAK TEKNOLOJİSİ U. sarf malzemeleri alanındaki yenilikler. IIW (uluslararası Kaynak Enstitüsü) gibi kuruluşlarla ilişkiler • Diğer ülkelerin Kaynak organizasyonları ile ilişkiler.Cilt : 39 Sayı : 467 • 13 . • Üniversite-Sanayi işbirliği • Kaynaklı Parçaların tahribatlı/Tahribatsız Muayenesi • Kaynak sektöründe Kalite Sistemleri • Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene alanında İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı KONGRE DÜZENLEME KURULU Melih ŞAHİN Yunus YENER Elif ÖZTÜRK C. No: 36/1 06440 Demirtepe/Ankara Telefon: 0 312 231 80 20 Faks: 0 312 231 80 22 e-mail: ankara. Özgür AKÇAM (Metalurji-Kaynak Mühendisi) Zeynep KAHRAMAN YAZIŞMA ADRESİ Sümer 2 Sok.mmo. Kaynak Teknolojisi I. Ulusal Kongeresi ile tartışılmaya başlanan "Ulusal Örgütlülük" konusunun netleştirilmesi ve Kaynak Teknolojisi alanında bilgi ve deneyim aktarımı amacıyla12-13 Kasım 1999 tarihlerinde Kaynak Teknolojisi II. Mühendis ve Makina Dergisi Kaynak Ö2el sayıları çıkararak ve Avrupa Kaynak Mühendisliği programının organizasyonunda yer alarak sürdürmüştür. • Endüstrimiz tarafından yararlanılabilecek araştırma konuları. Ulusal Kongre düzenlenmesine karar verilmiştir. Bütün bu çalışmalar sonucu edinilen birikim ve deneyim sonucu 13-15 Kasım 1997 tarihinde "Kaynak Teknolojisi I. • Kaynakla ilgili işlemler (kesme.org. Bildiri Konuları • Kaynak Teknolojisi alanındaki yenilikler. Özgür AKÇAM Zafer FİLİZ Yaşar ÇEVİK Metin YÜCEL Cemil Hakan GÜR KONGRE SEKRETERYASI . ısıl püskürtme gibi) alanında teknolojik yenilikler. Geçen iki yıl içerisinde uluslararası platformda Türkiye'yi temsil ederek özellikle eğitim. belgelendirmesi ve yeniden belgelendirme ile ilgili olarak ülkemizde yürütülen çalışmalar • EWF (Avrupa Kaynak Federasyonu).@ankara.KONGRE . • Kaynak personelinin eğitimi. • Zor malzemelerin kaynak edilebilirliği • Kaynak Tekniği ekipmanı. ULUSAL KONGRESİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR Makina Mühendisleri Odası uzmanlık ve çalışma alanlarından biri olan "Kaynak Mühendisliği" kaynaklı imalat. belgelendirme alanında dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte örgütlenme çalışmaları sürdürülmüştür.

kaynak sektörü için geniş bir Pazar oluşturan Türkiye'de kaynak yöntemiyle üretim yapan firmalara yeni teknolojiler sunmaya devam ederken. Özmetal Sanayi.. Avrupa'da mevcut bulunan ticari bariyerleri oluşmasını önlemek. Bu treylerle birlikte geçtiğimiz Haziran ayı içinde İstanbul ve Ankara'da bazı sanayii bölgelerinde kaynak firmalarına yeni teknolojiyi daha yakından tanıtma imkanı sağlamış oldu. iş göstergesi. yıllık endüstri istatistiklerini yayınlamak. Almanya. Türkiye'yi temsilen böyle bir birliğin üyeliğine alınması başarı olarak değerlendirildi. son olarak ESAB'ın özel hazırlanmış bir treyler ve içinde gelişmiş kaynak teknolojisinin son ürünlerinin bulunduğu tanıtım aracını teknisyenleriyle ülkeye getirdi. istatistikler ve müttefikler EVVA'nın bakış açsını oluşturuyor. . ürünlerin satışını ve satış sonrası teknik hizmetlerini yapıyor. yayınlama. Avrupa müesselerinin lobisi. Avrupa kaynak sarf malzemeleri üreticilerinin biraraya gelerek kurmuş oldukları EVVA'nın (European Welding Association) amacı. standardizasyon ve pazar gelişimleri 14 • Mühendis ve Makina . kaynak malzemeleri. aynı zamanda ücretsiz teknik danışmanlık hizmetleri de sunuyor. sadece Avrupa Birliğine üye ülkelerin üye olduğu Europe VVelding Assocation (EWA) üyeliğine kabul edildi. Yunanistan ve Belçika yer alıyor. Norveç. EVVA'ya üye Kaynak üreticisi firmaları bulunan ülkeler arasında italya. Üyelerin platformu.Cilt : 39 Sayı : 467 hakkında bilgi değişimlerini hızlandırmak. materyalleri ve alakadar teknolojileri alanındaki Avrupa Birliği üyelerinin menfaatelerine dikkat çekmek. kaynak teknolojisi. Avrupa kanunları.Ş. İngiltere.FİRMALARDAN HABERLER Hazırlayan : Şehnaz KAPLAN MMO Genel Merkezi ÖZMETAL KAYNAK YÖNTEMİYLE ÜRETİM YAPAN FİRMALARA YENİ TEKNOLOJİLER SUNUYOR Birçok ülkede özellikle Avrupa'da kaynak konusunda çok gelişmiş teknoloji üreten ESAB'ın kaynak makinaları ekipmanlarının Türkiye distribütörlüğünü yapan Özmetal Sanayi. Avrupa Standartları (CEN/GENELEC). Kalite Güvence. Hollanda. Türkiye'den ilk defa Gedik kaynak Sanayiinin. İsveç. GEDİK KAYNAK EWA UYESI Gedik Kaynak Sanayi ve Ticaret A. Fransa Finlandiya.

Ülkemizde de bu tip kuruluşlara büyük ihtiyaç duyulmaktadır. endüstrinin ürün kalitesini arttırmayı ve uluslararası alanda söz sahibi olmasını amaçlamaktadır. Özellikle Sakarya ilinde kaynak teknoljisini yoğun olarak kul lanarak imalat yapan firmaların çokluğu. Dersler. Sertifikasyon ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi.KURUMLARDAN HflzırJnyûn: Nifeün KARAKÜÇÜK MMO Genei Merkez ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ K Tarihçe aynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi 1998 yılında Türk-Alman Teknik işbirliği çerçevesinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde kurulmuştur. Bunun en yalın örneği. Araştırma Geliştirme Merkezin Soğuk Çatlak. Türkçe'ye tercüme edilecektir. Türk ve Alman uzmanlar tarafından aktarılacak. y y h h h d V h l (SLV m gelmiştir. kaynak uzmanı. Eğitim Verilen ürün eğitim programları Alman Kaynak Cemiyeti D VS ve Avrupa Kaynak Federasyonu EWFnin yönergelerine göre.Cilt : 39 Sayı : 467 • 15 . 22 Şubat 1999 tarihinde başlayacak ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası ile ortaklaşa düzenlenecektir. Almanya'da toplam 11 ayrı eyalette bulunan bu enstitü ler. Merkez. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. tüm dünyada ayrı ve bağımsız enstütülerce yürütülen bir bilim ve teknoloji dalı haline çp. sertifikasyon. son 40 yılda meydana gelen gelişmeler karşısında sadece basit bir imalat yöntemi olmaktan çıkıp. Alman uzmanlar tarafından anlatılacak dersler. Sıcak Çatlak ve Elektrik Direnç Kaynağı laboratuvarlarında tamamen sanayiye ve uygulamaya yönelik bilimsel araştırmalar ve akademik çalışmalar yapılmaktadır. kaynak teknolojisinin gereksinim duyduğu kalifiye elemanların yetiştirildiği ve endüstriyel problemlerin çöz üldüğü birer merkezdir. uygulamada karşılaşılan problemlere bilimsel verilerin ışığında çözümler bulur. Almanya'da kurulan Schweisstechnische Lehr. Yetiştirilen bu elemanlar arasında özellikle kaynak kontrol elemanlarının (kaynak mühendisi. sanayi üniversite işbirliğini güçlendiren bir merkezdir. Eğirim hizmetlerinin dışında endüstriye danışmanlık hizmeti verir. kaynak teknikleri) önemi çok büyüktür. dünyada büyük bir hızla gelişen kaynak teknolojisine paralel olarak. Eğitim programlarının sonunda verilen sertifikalar tüm AT ve EFTA ülkelerinde geçerlidir. verdiği eğitimle Türkiye endüstrisinin kaynak tekniği konusunda ihtiyaç duyduğu vasıflı kaynak personelini yetiştirip sertifikalandırarak. sınavları ise Alman DİN ve Avrupa Topluluğu EN standartlarına göre Münih Kaynak Enstitüsü (SLV München) işbirliğiyle yürütülmektedir. günümüzde Avrupa Standartları ile sıkı sıkıya tesbit edilmiş bir dizi Mühendis ve Makina .und Versuchanstalt (SLV Kaynak Tekniği Öğretim ve Muayene Kuruluşu) adlı enstitüler'dir. ancak KAT AMER gibi bir merkezde giderilebilecektir. Danışmanlık ODTÜ Kaynak Teknolojisi Eğitim ve Araştırma Merkezi. UYGULAMA VE MUAYENE MERKEZİ aynak teknolojisi. Merkezin yıllık çalışmaları arasında yer alan bu eğitimin yedincisi. bu firmalarda şiddetle gereksinim duyulan yetişmiş eleman ihtiyacı. Türk endüstrisinde kalite güvencesi bilincinin yaygınlaşması amacıyla eğitim. Kaynak personelinin yetiştirilmesi. ODTÜ'de bu yıla kadar düzenlenen altı Avrupa Kaynak Mühendisliği Kursu toplam 82 katılımcı ile yapılmıştır. Kaynaklı üretimde. danışmanlık ve araştırma hizmetleri vermektedir.

Türkiye'nin HW nezdinde üyeliğini de tekrar gündeme getirecek ve gerekli şartlar olgunlaştığında.Cilt : 39 Sayı : 467 . her türlü problemlerinin çözümü için başvurabilecekleri bir merkeze de kavuşmuş olacaklardır. dokümantasyon merkezi kurmak. bir ülkenin üyeliği sözkonusu olduğunda. Ülkemizde O.D. endüstri ile işbirliği içinde çeşitli kaynak problemlerinin çözümlerinin aranacağı bir merkez de olacaktır. etkinlikler düzenleyerek Kocaeli Bölgesi'ndeki ve ülke sathındaki mühendis ve teknik elemanları bilgilendirmek. KATAMER bu ihtiyaca da cevap verecektir. özel kuruluşlar ile ilişkileri geliştirerek ortak çalışmalar yürütmektir. Yüksek Öğretim Kurulu tarafından 09. EĞİTİM VE UYGULAMA MERKEZİ vrupa Gümrük Birliği'ne üye olan ve gelecekte tam AB üyesi olacak ülkemizde 2000'li yıllarda kullanılacak kaynak teknolojilerini geliştirmek ve uygulamak amacına yönelik çalışmaları yapmaya ve bu konularda gereksinim duyulacak bilimsel kadroları yetiştirmek amacı ile açılan merkez.02. Ülkemizde bugüne kadar ihmal edilmiş olan bu husus. Bu mühendisin eğitiminin nasıl olacağı. KATAMER'in kuruluşu.1994 günü 49/23 no'lu toplantısındaki karara göre. üniversite senatosunun 9. Bu standartların uygulanabileceği ve böylelikle endüstriye kalifiye eleman yetiştirileceği eğitim kurumlarının. A . yüksek lisans gibi çalışmalar sırasında ve gerekse endüstri tesislerinin prolem çözümleri sırasında ihtiyaç duydukları bir kütüphane ve dokümantasyon merkezinin kuruluşu için bir ortam oluşturacaktır. Merkezin çalışma konuları şöyle özetlenebilir: Kaynak teknolojisi ve metalürjisi. Öyle ki. hangi konunun kaç saat öğretileceği dahi standartlaştırılmış durumdadır. Merkezde gerekli görülen ve zorunlu hallerde yabancı uzmanlarda istihdam edilebilecektir. Bunun dışında. örneğin Avrupa Standartlarında Avrupa Kaynak Mühendisi (European VVelding Engineer) şeklinde bir mühendis tanımlanmaktadır.1995 tarihinde onaylanmış ve 24 Ekim 1995 tarihli 2243 sayılı Resmi Gazete'de basılan yönetmelik esasları ile resmen kurularak faaliyetlerine başlamıştır.konferans. Kaynaklı imalatta imalatçı ve kullanıcı arasında. normal eğitim-öğretim kurumlarının dışında. mevcut teknolojileri geliştirici araştırmalar yaparak ülke insanında var olan yaratıcılığı ön plana çıkarmak. eğitim seminerleri. araştırma projeleri hazırlamak ve yürütmek.Ü'de kurulu merkez ile eşgüdümlü çalışacak merkez Kocaeli üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. sanayii ve ticaret odaları. kaynak teknolojisi konusunda gerek üniversite içinde yapılan doktora. Keza Avrupa Kaynak Teknikleri (European Welding Technologist) ve Avrupa Kaynak Uzmanı (European Welding Specialist) bakımından da aynı tür katı eğitim standartları mevcuttur. Gelişmiş ülkelerde kaynaklı imalatla ilgili olarak çıkarılacak olan standartlar. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KAYNAK TEKNOLOJİSİ ARAŞTIRMA. panel v. yüksek lisans ve doktora çalışmalarına yardımcı olmak. 16 • Mühendis ve Makina . Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW = International Institute of VVelding) gibi kuruluşlar. yurtdışı kaynak teknolojisi araştırma merkezleri ile ilişkiler kurarak ortak araştırma ve eğitim çalışmaları yapmak. yerel belediyeler. elde edilen bilgileri ülkemiz endüstrisine aktararak bilgi birikimi ve teknolojik gelişmeleri sağlamak.ı KURUMLARDAN HABERLER kurala bağlıdır. ulusal standardizasyon enstitüleri ile kaynak teknolojisi konusunda faaliyet göseren bağımsız araştırma uygulama merkezleri tarafından ortaklaşa oluşturulmaktadır. çeşitli kurs.T. KATAMER'in TSE ile işbirliği yapması ile daha rahat bir çözüm imkanına kavuşmuş olacaktır. KATAMER. tarafsız kontrol kuruluşlarına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. Böylelikle kaynaklı imalatla uğraşan endüstriyel kuruluşlar. tekrar üyelik için HW'a başvuracaktır.b. KATAMER gibi ayrı bir merkez olarak teşkilatlanması gerekmektedir.12. kaynaklı bağlantıların tahribath ve tahribatsız muayeneleri ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı endüstriyel ve bilimsel gelişmeleri incelemek. o ülkenin milli bir kuruluşunu muhatap kabul etmektedir. yine KATAMER.

İstanbul Mühendis ve Makina . dangerous illnesses resuhing in. Bu meslek çalışanları arasında yer alan ark kaynakçılarından işi gereği yoğun kaynak yapanlarda akşamlan *Dr. Her iki ışın da göz tarafından algılanamayan dalga boyu bandında yer aldığından gözler kendini refleks olarak koruyamaz ve her türlü tehlikeye açık kalır. morötesi (ultraviyoleUV ışınlar). özellikle derinin örtülmemiş kısımları bu tehlikelerden daha fazla miktarda etkilenir. Fizikte. Buna karşılık morötesi ışınlar.MAKALE KENDİLİĞİNDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARININ KAYNAKÇI GÖZ VE CİLT GÜVENLİĞİNE OLUMLU ETKİLERİ Bahadır GÜLBAHAR* Ö Z E T GİRİŞ eşduyunun insanlar için hayati önem taşıdığı herkes tarafından bilinmektedir. technical advantages and economical benefits of the helmets with autodarkening welding filters compareded vrith the normal types. birimi Angström (1Â=1O"^7 mm) ile ifade edilir. Bu tehlikeler mekanik etkiler (çarpma. Yük.8. 100 -4. laser ışınları.Cilt : 39 Sayı : 467 • 17 .000 Â'lük dalga boyu ile görünen ışık bandının alt tarafında yer alan düşük enerjili ışınlardır ve zararları morötesi ışınlara göre çok daha azdır. Gedik Üretim ve Pazarlama A. Mak.000 Â'lük kısa dalga boyu ile görünen ışık bandının üst tarafında yer alan yüksek enerjili. sert karakterli ve hasar etkisi fazla olan ışınlardır. Gerek gözlerimiz. batma. Şekil 1.000. ancak mesleğimize veya yaptığımız işe göre bu risk çok daha fazla olmaktadır. Bu ışınların ortalama % 10'u morötesi. gerekli tedbirler alınmadığı takdirde çevreden gelen her türlü tehlikeye açık organlardır. çizilmeler). KAYNAK İŞLEMINDE GÖZ VE DERIYI ETKILEYEN FAKTÖRLER VE KORUNMA TEDBIRLERI At this article has been considered the hazardous effects of the İR ve UV-rays produced during the arc vvelding on the welder's eye & skin health. Mühendisi. Parlak ışınlar. dalga boyu skalasmda 4. Bu ışınların göz ve deri üzerinde çeşitli olumsuz hatta zararlı etkilerinin olduğu yukarıda belirtilmişti. Kızılötesi ışınlar da 8. Bu beşduyu arasında görme duyumuz en önemli olanı. kızılötesi (enfraruj-IR) ışınlar. Kaynak gibi gözler ve derinin direkt etkilendiği işlerin yapılması sırasında bu organların korunması için gerekli tedbirlerin alınması elzemdir. bu duyuyu sağlayan organımız gözler de en hassas organımızdır. ışınlar dalga boylarına göre sınıflandırılmış olup. Açık ark kaynağında toplam ark enerjisinin % 15'i ışın şeklinde çevreye yayılmaktadır. Kaynakçıların işlerini yaparken en gereksinim duydukları organlar gözleridir ve kaynakçılar göz sağlıklarına en fazla önemi vermek durumundadırlar.10.000 .sıvı veya buhar halinde) ve fiziksel etkilerdir (çok güçlü ve parlak ışınlar. bazlar. Benzer tehlikeler vücudumuzu saran deri tabakası için de söz konusudur. neden olduğu hastalıklar.Ş. % 30'u parlak ve % 60ı da kızılötesi ışınlardır. B Bu makalede ark kaynağı işleminde oluşan ve kaynakçının göz ve cilt sağlığı için zararlı etkileri olan ışınlar. comparation of the helmets with normal type arc welding filters used to eye & skin protection against hazardous rays. gerek derimiz için söz konusu olan bu tehlikelerle günlük hayatımızda da her zaman karşı karşıya kalabiliriz. ark ışığından korunmak amacı ile kullanılan normal camlı maskelerin mukayesesi ve kendiliğinden kararan camlı maskelerin teknik üstünlükleri ve ekonomik faydaları irdelenmiştir. kimyasal etkiler (asitler. Gözlerimiz.000 .000 A'lük dalga boyu aralığının üst tarafında yer aldığı için göz tarafından görünen ışın sınıfına girdiğinden göz kendini kapamak veya kısmak gibi reflekslerle korur. solventler gibi kimyasal maddeler .

Kızılötesi ışınlar deriye sıcaklık hissi veren ışınlardır ve arktan gelen ışının dalga boyuna bağlı olarak Dalga bovu (A) 1. Oluşan hastalık Saydam tabakada Yanıklar Katarakt uv-c UV-B UV-A Görünür ışık (mor renk) Görünür ışık (mavi renk) Görünür ışık (yeşil renk) Görünür ışık (sarı renk) Görünür ışık (kırmızı renk IR-A IR-B IR-C Ağ tabakada rahatsızlık Katarakt Saydam tabakada rahatsızlık Şekil 2.400-7. deride ise ışına aşırı derecede maruz kalınmas halinde kızarmalar ve hatta yanıklar meydana gelir.500-14. kızarması. yukarıda da söz edilen ark ışığındaki parlak. Bu rahatsızlıklar ark ışığının göz üzerindeki tıbbı adı ile "akut" yani kısa dönemdeki hasarlarıdır ve gece dinlendirici damla kullanmak.000 30. bu camların takıldığı maske yüzü ve hatta boyunu koruyacak şekilde dizayn edilmiştir.950-5.500 7.800 2.150 3. kızılötesi ve morötesi ışınlardır. 18 • Mühendis ve Makina .400 4.000-10. kanlanma.000-30. Halbuki.150-3. oldukça kısa maruz kalma sürelerinde dahi (bu süre saniyelerle sınırlıdır) saydam tabakada (kornea) yanaklara. kanlanması gibi rahatsızlıklar alışılagelmiş olaylardır. ark kaynakçıları öncelikle morötesi ve kızılötesi ışınları filtre eden (tutan) özel camlı maskeler kullanrlar. bu olayın sürekli tekrar etmesi halinde önce kızarma.7-ışınları kozmik ışınlar UV-ışınları/Görünür ışık 10" 4 10" z 102 I 104 106 İ İ l l l l 108 i i 10 1 0 (Â) ı IR-ışınları -»UVC.800-4. gözleri kamaştırarak geçici görme bozukluklarına neden olurlar. başağrısı gibi geçici. Elektromanyetik ışın skalasında muhtelif ışınların dalga boyları (Â) 1. oksi-asetilen kaynak ışığı sadece parlak ışınlar ve kızılötesi ışınlar içerdiğinden kaynakçılar göz koruması için gözleri kamaştıracak parlak ışığa karşı koyu renk camlı bir gözlük kullanırken genellikle deri koruması için normal örtünme dışında özel bir koruyucu tedbir almaya gerek görmezler. Nitekim.400-4. Gözde rahatsızlık ve hastalıklara yol açan optik ışınlar.800 3. katarakta ve sonunda körlüğe yol açan çok ağır hasarlara neden olur iken.000 Işının adıl gözde saydam tabakayı (kornea) ve gözde görmeyi sağlayan ağ tabakayı (retina) etkiler ve sonunda körlük ve katarakt hastalığına yol açabilir. ileri durumlarda ise belli oranda görme kabiliyetinin azalması gibi kalıcı rahatsızlıklar ortaya çıkar. Morötesi ışınlar ise. Gerek akut.800-6.800 5. deride ağır yanıklar ve ileride deri kanseri ile sonuçlanabilecek hasarlar oluşturur.800-3. -»1 i IRB IRC Hertz dalgaları I <x-şınları Sekili.000. Kornea 2-Mercek 3-Retina göz yanması. kızılötesi ışınlardan çok daha tehlikeli olup. gerek kronik göz rahatsızlıklarına yola açan nedenler. çay banyosu yapmak gisi tedavi yöntemleri ile giderilebilir. uzun dönemde ortaya çıkan "kronik" göz hastalıkları çok daha önemlidir ve muhtelif oranlarda görüş kaybına hatta körlüğe varan kalıcı hasarlara neden olabilir. UVB UVA Görünür ışık .000-2.Cilt: 39 Sayı: 467 .400 6.950 4.000 14.MAKALE 10° I I -» I <. Ancak . Bu ışınların dalga boylarına bağlı olarak alt sınıflandırılması ve gözde oluşturdukları rahatsızlıklar ve hastalıklar Şekil 2' de yer almaktadır. Parlak ışınlar.

Ark ışığını filtre eden camlar oldukça koyu renkli olduğundan kaynakçı ark oluşmadan kaynak yapacağı yeri göremez. kızılötesi ve morötesi ışınlara göre farklı filtre etme. yani koruma derecesi özelliğindedir. yaptıkları kaynak yöntemine bağlı olarak el maskesi (kaynak pensesi veya torcu için bir elin kullanıldığı. Ark kaynakçıları için bir diğer tehlike de kendileri kaynak yapmaz iken yanında çalışan kaynakçıdan gelen direkt veya endirekt (parlak bir yüzeyden yansıyan) kaynak ışınlarıdır.) bağlı olarak dalga boyu değişkenlik gösteren parlak.s. pozisyonunu bozan bir dış etken veya elektrodun ilk temasta tutuşmaması gibi bir durum ortaya çıkarsa kaynağa hatalı noktadan başlaması gibi bir riskle karşı karşıya kalır veya başlama noktasını yeniden saptar. ancak morötesi ve kızılötesi ışınların miktarı artan akım şiddeti ile artığı gibi parlak ışınların miktarı da arttığından gözün kamaşmasını önlemek gayesi ile camın renginin koyuluğu da arttırılmaktadır. İstatistik Çalışmalar Bürosu'nun bir araştırması kaynaktaki şikayetlerin % 67'sinin göze bağlı şikayetler olduğunu ortaya koymuştur. Ark kaynakçıları. Kaynağın görünüm kalitesi ve başlangıç şeklindeki bozukluk gibi kusurların giderilmesinin getireceği maliyet artışı da ayrıca göz önüne alınmalıdır. kol gibi açıkta kalan diğer yerlerini de morötesi ışınlardan korumak durumundadırlar. İki eli de meşgul olduğu için baş maskesi kullanan kaynakçılarda.B. Bu esnada. Ayrıca baş sallama hareketi ile maskeyi düşürme esnasında pozisyonunun da bozulma ve özellikle hassas kaynaklarda hatalı başlangıç yapma dolayısı ile kaliteyi düşürme riski vardır.2-89 gibi ulusal ve EN 169. Günümüzde kullanılan klasik ark kaynak camları demir ve demir bileşikleri emdirilerek mor ve kızıl ötesi ışınları filtre eden ve renklendirilerek parlak ışığı süzen camlardır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 19 . hareketin günlük tekrar sayısı göz önüne alındığı takdirde boyun ve ense kasları ile boyun omurları rahatsızlık ve hastalıklarının meydana geleceği muhakkaktır. Mühendis ve Makina .D. özellikle TIG kaynakçılarında başka bir rahatsızlık ortaya çıkar. EN 379 gibi uluslararası standardlarda belli numaralar ile sınıflandırılmıştır. AWS F 2. yünlü ve sentetik kumaşları çok kısa sürede tahrip ettiiğinden kaynakçılar deri eldiven. Bu ışınlar da aynı şekilde tehlikelidir ve perde veya bölmelerle önleyici tedbir alınması gerekir. tel gibi sarf malzemelerinin çapına ve kaynak yapılan ana malzemenin kalınlığına göre ayarlanan akım şiddeti değerine ve ana malzemenin cinsine (çelik. uzun sürelerde ise hastalanarak viziteye çıkması. iş saati hatta günü kaybı demektir ve işletmeye yıllık toplam maliyeti oldukça yüksektir. çünkü hem gözleri. durumunu bozmadan bir baş sallama hareketi ile kalkık durumdaki maskeyi önüne düşürür ve kaynağa başlar. Fakat morötesi ışınlar yapıları nedeniyle normal pamuklu. kaynakçı için en tehlikeli çalışma şeklidir. dolayısı ile kaynağa başlayacağı yeri çıplak gözle saptar ve maskeyi yüzünün önüne alarak kaynağa başlamaya çalışır. ark kaynağının endüstriyel anlamda uygulanmaya başlandığı 1900'lü yılların başında çok sayıda kırmızı ve mavi renkli camın sandviç tekniği şeklinde birlikte kullanılması ile doğmuş ve ark fiziğindeki gelişmelere paralel olarak geliştirilerek günümüze kadar ulaşmıştır. Bu koruma derecesi camın koyuluğunun bir göstergesi değil. ARK KAYNAĞı MASKE CAMLARı VE MASKE TIPLERI Ark kaynak maske camları.MAKALE Bu camlar ayrıca parlak ışınları da süzecek şekilde renklendirilmiştir. v. hiç maske kullanmadan tutuşma sırasında arka bir an çıplak gözle bakıp. boyun gibi korumasız deri alanları uzun süreli ark ışığından etkilenir ve önceki bölümlerde sonuçları detaylı olarak irdelenen tehlikelerle karşı karşıya kalır. Kaynakçılar el. Bu da iş gücü. diğer elin serbest olduğu örtülü elektrodla kaynak veya MIG/MAG kaynağı yöntemleri) veya baş maskesi (bir elle torcun kullanıldığı. alüminyum. özellikle puntalama veya metod kaynağı yapıyorsa. Kaynağa her başladığında bu hareketi tekrarlayan kaynakçıda. DİN 4647-7. Ark kaynak maske camları. Bu durumu önlemek isteyen kaynakçı. ark kaynak yönetimine ve kullanılan elektrod. Bu. Böylece özel cam gözleri korurken maske de yüz ve boyun gibi açıkta kalan deriyi zararlı morötesi ışınlardan korur. hem de yüz. Ancak plastik teknolojisindeki en son gelişmeler zararlı ışınları tutan plastik-reçine camların geliştirilmesi ile bu camlar son şeklini almıştır. sadece morötesi ve kızılötesi ışınları filtre etme özelliğini gösteren bir değerdir. Kısaca her iki durumda da zaman ve kalite kaybı ortaya çıkar. hatta rapor alması söz konusu olur. ki bu da maliyet artışı demektir. Bu uygulama şeklinde kaynak pozisyonunu alan kaynakçı. sonra gözlerini kapayarak kaynak yapmaya çalışır. Bu durum BS 679. Dolayısı ile her iki halde de. Nitekim A. kolluk gibi koruyucuların yanısıra deri önlük de taşımalıdırlar. diğer elle kaynak çubuğunun verildiği TIG ve bir elle pense veya torc kullanılırken diğer el ile kaynak yapılan parçaya müdahale edildiği örneğin punta yaparken tutulduğu durumlar) kullanırlar. yani çıplak gözle kaynağa bakma ve baş sallama hareketinde de kısa sürelerde kaynakçının rahatsızlığı nedeni ile performansının düşmesi.

Kartuşa bağlı Kendiliğinden kararan maske camlarında. elektrodun çapına ve rilmiştir. üniversal kaynak ve 20 • Mühendis ve Makina . kaynakçının yapacağı işi ve çevresini net ve açık bir Bütün bu filtreler ve kartuş.1 0.10 0. ark ışığı kaynakçının gözüne ulaşamaz. CSA Z94. Ka* rarma hızı. Maske çamının kararma (dönüşme) hızı ve stabilitesi camın kalitesi ile yakından ilgilidir.04 0. her konuda olduğu gibi bu konuda da çözüm bulmuş ve 1970'li yılların sonuna doğru "ark ışığı karşısında kendiliğinden kararan özel kaynak camları" geliştirmiştir. Likit kristal kartuş: Işık şiddetine göre sabit veya kademeli olarak kararan likit kristal kartuş.Cilt: 39 Sayı: 467 5 . cam fotosellerin ark ışığını tespit edip.4 0. 10. Tablo 1. 12. ! ikincisi ise koyuluk derecesi 9-13 değerleri arasında ana malzemeye. 13) haiz olanlar. ark ışığı Bu nedenle bu camlar iki tip olarak imal çaktığı anda kasetdeki fotoseller vasıtası ile ark ışıedilmektedir. Gelişen teknoloji. ğını algılayıp. milisaniyeler mertebesi gibi kışa bir 11.MAKALE KENDILIĞINDEN KARARAN ARK KAYNAK MASKE CAMLARı camı (koyu durum-dark state) haline döner. Çam çalışır iken ise fonksiyonunu yerine getirir. 3-M92 sdandardına göre maksimum kararma hızı endeksi (ms). kullanılan akım şiddetine ve kaynak yapılan malzeme Kaynak yapılmaz iken koyu bir güneş gözlüğü cinsine göre değişmektedir.8 2 10 13 1. Bu filtre.3-M92) belirlenmiş olup.7 0. yapılan kaynağın cinsine ve seçilen akım şiddetine göre değiştirilebilen tiptir. emniyet açısından Koyuluk derecesi Açıklık derecesi mor ve kızılötesi ışınları her koşulda tutmaktadır. üç ana elemandan oluşmaktadır: l.3 0.5 15 0. bir tablo halinde aşağıda yer almaktadır.15 0. bu tip camlar için hazırlanmış en yeni standardla (CSA Z94.05 0. 0.3 0. ki bu tipler seri üretim sürede reaksiyon gösterir ki kararak bir ark kaynak kaynaklarına hep aynı Polarizasyon Polarizasyon yöntem ve akım LCU Polarizasyon jUV/IR girişim filtresi filtresi (yatay) şiddetinde çalışanlar (düşey) filtresi (yatay) için öngörülmektedir. renginde (açık durum-light state) olan cam. sandviç tekniği ile iki cam arasına yerleştirilerek (Şekil 3) ve elektronik şekilde görmesi için koyuluk derecesi 3 değerindedir. Kendiliğinden kararan ark kaynak camlarının yapısı. bu tipler Şekil 3. Polarizasyon filtreleri: 1 7 4 0.7 1 3 14 0.Mor ve kızılötesi ışınları Tablo 1. tutan bir optik girişim filtresi: Bu filtre.7 2 3 5 25 4 6 likit kristal diyaframdan ba7 300 400 500 700 1000 Gerek yok Gerek yok ğımsızdır ve sürekli olarak gö1000 Gerek yok 8 100 150 300 500 200 rev yapmaktadır. Bu o kadar kısa bir süredir ki.5 dalga boyu aralığını geçiren filt1 2 0.5 Görünür ışığın sadece yeşil-sarı 5 0. 20 40 12 2 3 4 5 10 2.4 0. elektronik kontrolü çalışır durumda değil iken kaynakçının emniyeti uyarması ve buradan gelen komuta göre optik geçirgenliğini azaltması ile likit kristal kartuş kararma açısından koyuluk derecesi 5-6 kademesinde olacak şekilde sabit tutulmuştur. 1. birincisi sabit koyuluk derecesini (9.07 16 3. kontrol grubu ve piller eklenerek bir kaset haline geti.2 reler.Kaynak yapar iken camın kararması gereken koyuluk derecesi ise kaynak yöntemine. yani camın 9 40 50 100 200 70 700 400 açık veya koyu renk durumun20 40 70 100 300 10 20 30 da olması hatta maskenin çalı11 6 7 15 30 50 100 10 şır veya kapalı durumda olması bu filtreyi etkilememektedir.2 0. Bu maske camlan.

Special Issue 2 E.p.-B..2 Teknik Üniversite Matbaası. Tablo 2. Bolton. S. Kaynak Tekniği C. C.'. Gümüşsüyü. Kaynak Teknolojisi El Kitabı.13-15. ergonomik dizaynı (şekil. yere düşünce hem kasedini koruyacak hem de kendi kırılmayacak şekilde esnek ve tutuşmaya (alev almaya) dayanıklı bir malzemeden yapılmış olması gibi nitelikleri tercihte kriter olmalıdırlar. KAYNAKÇA 1. ancak lüm yöntemlerde akım şiddeti arttıkça aşağıdaki tablodan seçilebilecek daha yüksek koyuluk derecesine geçilmeldir. 2.8-ll Mühendis ve Makina . Svetsen. ark ısısını yansıtma özelliği.. Spring 1997. Technical Developments in Welding Eye and Face Protection. S. Akım şiddeti (Amper) K. Ergör Matbaası. Or!u!u elekîroc! Ml(. iş kalitesine ve maliyeti faktörlerin verilen önemin bir göstergesi olarak bu maskeler yaygın olarak kullanılmaktadır. Kaynak Tekniği C. Staying Safe on the Job. Kaynak yöntem ve akım şiddetlerine göre koyuluk dereceleri.'iıın kaynağı üi | ' ıı n 1 4 Uygulama koşullarına aore bir alt veya bir ust derece seçilebilir kesme işlemleri için de idealdir. 1973 3. Supplement to AVVS's VVelding Journal 5. İstanbul. A.ha!ıt m.. National Institute of Radiation Protection 6. .. 1993. Anık. İstanbul. Glansholm. 1972 4. koanıi' ! M. Bugün dünyada bütün gelişmiş endüstri sahibi ülkelerde insan sağlığına. •talibi r: I 1 4 "i 'I '•>' "' i()fi "'' ıso' ' ?nn'"J ? -i''' 1 ^on'!!ı" 4oo4'ıf! 500 n 15 i Havalı ark ile oluk açma j Pla/ma :<•:• ıi. SONUÇ Kendiliğinden kararan camlı ark kaynak maskeleri yukarıda sözü edilen üstünlük ve yararları ile iki elin de kullanılması gereken tüm kaynak yöntemleri için vazgeçilmez bir maske özelliğini taşımaktadır. Kendiliğinden kararan maske camlarında. Pfriem. Anık. İTÜ Makina Fakültesi Baskı Atölyesi.Cilt : 39 Sayı : 467 • 21 . D.MAKALE Tablo 2. montaj-demontaj kolaylığı. ı'afjır infialleri i Miı'. iç havalandırma).ıv'inı< -/or.kro|)!ü.baskı). p. S.'y. Bu tip camların takıldığı maskelerin de. The Physics of Optical Radiation..l (2. cam seçim kriteri yapılan kaynak veya kesme yöntemine ve kullanılan akım şiddetine bağlıdır.. İstanbul. 1983. Anık.

BİR

GÖRÜŞ
I. ULUSAL KAYNAK KONGRESİ VE ULUSAL KAYNAK DÜZEYİMİZ
am adı ile, Kaynak Teknolojisi I. Ulusal Kongresi; MMO tarafından 13-15 Kasım 97 tarihleri arasında Ankara'da yapıldı. 65 firmadan 216 kişinin katıldığı bu, "ulusal" olarak nitelendirilen teknoloji kongresinden beklenirdi ki; Türkiye Kaynak Aleminde yaygın şekilde uygulanmakta olan Teknolojimiz tatminkâr seviyeye (çağdaş düzeye) çıkabilmiş mi; yoksa, onun gerisinde mi? Gerisinde ise, aradaki farklar büyük mü, küçük mü? Eğer Türkiye'deki uygulama becerisi geri ise, o takdirde bu gerilikler nasıl aşılabilir? Geri değil ise, bu durumun, ne gibi kanıtları gösterilebilir? Yani, teknoloji düzeyimiz nedir? Mühendis ve Makina dergisinde bu kongrenin yayınlanan (Aralık 97, sayı: 455) Sonuç Bildirgesinde, gerçi ".... uygulamaya yönelik konularda toplam 20 bildiri sunulmuştur " deniyor. Fakat buradan anlaşılan, uygulamanın tam kendisi olmayıp, uygulamaya yönelik şeylerdir ki, bu yazıda kastedilen işler değildir. Nitekim, bu kongrenin öncesinde yayınlanan Gündem maddelerinde, Türkiyedeki uygulamanın çağdaş düzeyde olup olmadığı konusu yoktu. Böylece, Türkiyedeki kaynak dışlanıp: "Tüm kişiler bu tür çalışmaların gerekli olduğu konusunda birleşmiş ve bundan sonra yürütülecek çalışmalar için, aşağıdaki eğilimler oluşmuştur:" dendikten sonra:

T

• ... Örgütlenme için Ankara, İstanbul ve İzmir'de alt çalışma grupları oluşturulmalı, • .... Alt çalışma grupları, belirli öneriler doğrultusunda oluşturulacak, • .... Alt çalışma gruplarının toplantısı en kısa zamanda yapılacak deniyor. Günümüzdeki dış şartlar altında, bir ülkenin kaynak sahasında haklar elde edebilmesi, bu ülkedeki sanayi aleminde yaygın uygulanan kaynak'ın, çağdaş düzeyde olduğunun, kanıtlanabilmesi ile mümkündür. Kanıtlama yapılamıyorsa, ne haktan bahsedilebilir, ne de böyle boş bir heves için, örgütlenmeye gerek vardır. O halde, herşeyden önce, kaynak becerimizin ne derecede olduğunu ayrıntılı incelemek zorunluğu karşısındayız. Anılan Kongrenin esas uğraşısının bu inceleme olması gerekirken, her nedense, bu uğraşı, yapılmadı. İşte bu yazıda, kongrede yapılmayan inceleme yapılmakta ve hak isteyip isteyemeyeceğimiz, açıklanmaktadır. Her sanayi faaliyeti gibi kaynak işi de, her safhası ile ve her girdisi ile, Standardı Normlar, Kod'lar v.b. şeklinde olup, "mühendislik standardları" diye adlandırılan dokümanlarda belirtilen şartlara (isteklere, hükümlere,- Ing:Requirements) uymak zorundadır. Gelişmiş ülkelerde mühendislerin, bir virgülünü dahi değiştirmeksizin, uygulama zorunda oldukları dokümanlardan, komple durumda olup, bir hacimli kitap büyüklüğünde olan ANSI/AWS DI.1. Structural Welding Code-Steel (Yapı çeliklerinin Kaynağı Kodu) adlı dokümandan, başka burada konuya daha açıklık getirmek amacıyla,

... dünya kaynak organizasyonları ile paralel haklar elde edebilecek nitelikte bir örgütlenme çalışması gereklidir, • ... bu işte MMO sekreteryalığı yürütmeli,
22 • Mühendis ve Makina - Cilt: 39 Sayı: 467

BİR

M

GÖRÜŞ
ISO 3088; Welding ReguırementsFactors to be considered in specifying requirements for fusion welded joints in steel (Çelikte ergitme kaynaklı bağlantılarının yapılmasında gerekli olan şartların tayin edilmesi için, gözönünde tutulacak faktörler), ISO 2394 : General Principles for Reliability of Structures (yapılarda güvenilirliğin genel prensipleri) ve, DİN 18800, Part : 7- Steel Structures-Fabrication, Verification of Suitability for VVelding (Çelik Yapılarİmalatm (fabrikasyonun), kaynak işini yapmaya uygun olup olmadığının saptanması) 32 526'ya uygun olacak ve bu uygunluk : DS 920/1 indeksine olmak suretiyle, Alman Demiryollarmca (Minden) onaylanmış bulunacaktır. 2- DİN 18800, Kısım : 7; Madde: 6.2.3Kaynaklı imalat yapan kuruluşun bu işe uygun olup olmadığının saptanması : Institut für Bautechnik'in listesinde yeralan bir akredite 3. parti kontrol firmasının kontrolünde, kaynak firması, gereken kaynak teçhizatına ve personeline sahip olduğunu, kanıtlayacaktır. 3- ANSI/AWS D 1.1: Bölüm : 2, Madde : 2.1 Teknik Resimler (Drawings)- 2.1.1 Bütün Kaynakların : nerelerde yer aldıklarına, tiplerine, ebatlarına (büyüklüklerine) ve hangi uzunluklarda olduklarına dair tüm bilgiler, eksiksiz olarak ve açık şekilde, plân ve projeler üzerinde gösterilmelidir. Teknik Resimlerde, kaynaklı bağlantılardan, hangilerinin Atölyede ve hangilerinin Şantiyede yapılacağı, açık olarak, belirtilmelidir. 4- Çekme gerilmelerinin ve çarpılmanın en aza indirilmesi için, kaynak sırasının ve kaynak tekniğinin dikkatli bir şekilde kontrol altında tutulması gerekli olan kaynaklı bağlantıların veya bağlantı gruplarının teknik resimlerine, bu kontrol durumu, kaydedilecektir (belirtilecektir). (Not : ANSI/AVVS D 1.1, bol. : 2, Mad. :2-l,
•1

İ

i

i

-

-

Standardları gözönünde tutulacaktır. 1 ANSI/AVVS D 1.1 Standardı sadece, Karbon ve düşük Alaşımlı çelikleri kapsadığından (Madde: 1.2.1), sadece bu çeliklerden kaynak suretiyle oluşan yapılar veya yapı elemanları, incelenmektedir. Daha düşük Karbon Eşdeğerleri olması nedeniyle, anılan çeliklerin, yüksek alaşımlı çeliklere nazaran, daha az kaynak riski taşıdığı hususu, hesaba katmak gerekir. İlâveten, bu kaynak incelemesinde gözönüne alınacak tesisler, ISO 3088, ISO 2394 no'lu standardlarda belirtilen yüksek riskli yapıların, (yıkılmaları veya çökmeleri halinde insan yaşamına ve sosyal çevreye vereceği zararlar büyük olan tesisler) primer gerilmelere maruz komponentleridir. Bu yapılar, barajlar, enerji santrallari; petrokimya, meturji ve kimya tesisleri, çelik köprüler, limanlar ve hava meydanları gibi tesislerdi. 1-DIN 18800, Kısım : 7; Madde : 3.4.2.3 Kaynak Dolgu Metalleri (yani elektrotlar ve teller. HS) DİN 1913 Kısım : l'e, Kaynak Tozları, DİN 8557, Kısım : l'e ve DİN 32522'ye ve Örtü Gazları DİN 8559, Kısım: 1 'e ve DİN

GünüiŞüideki dış şartlarİaltmda, bir ülkenifi . kaynak sahas da haklar elde ^edebilmesi, 4 'eki sahabu ü yi aleminde yaygın V uygulanan kaynatın, çağdaş düzeyâe olduğunun, Yanıtlanabilmesi ile mümkündür.

5- Aynı ANSI/AWS Dokümanında : Bölüm 5. Kalifikasyon, 5.1 Önceden Onay verilmiş Kaynak Yöntemleri, Mad. 4.2 - Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası sıcaklıkları, Tablo : 4.2'deki gibi olacaktır (Not: I. ile IV. Gruplar içinde 28 türlü yapı çeliğinin yeraldığı bu tablonun kü-

1.

Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı : 467 • 23

BİR

GÖRÜŞ
Tablo. 4.2 • Minimum Ön Isıtma ve Pasolararası Sıcaklıkları Çelik Grubu No Çeliğin Rumuzu Uygulanacak Kaynak Türü Kaynak yapılacak noktada en Kalın olan Kaynak parçasının kalınlığı, mm
. " ' . " • ' • L

Minumum Sıcaklık, °C

1

Düşük hidrojen 19 mmye (dahil) kadar : elektrotlardan ASTM .A53,GrB 19 ile 38 mm (dahil) arası için : başka olan elektASTM A53,GrB 38 ile 64 mm (dahil) arası için : rotların kullandığı ASTM A53,GrB 64 mm. den büyük kalınlıklar için : Örtülü Metal ASTM A53,GrB Ark Kaynağı ASTM A53,GrB ASTM A53,GrB ASTM A5O1,GrB

ASTM

A 36

Gerekmez 66 107 150

çük bir kısmı, yani, sadece I. Grup, örnek olarak verilmektedir.) 6- Aynı ANSI/AWS Dokümanında Bölüm : 6 Kontrol, Madde : 6.1.1 : Bu standardın amacı olarak, İmalat / Montaj Kontrol ve Test işlemleri ile, Ürün / İşletme Kabul ve Testleri birbirinden ayrı fonksiyonlardır.... Sözleşme Dokümanlarında aksi belirtilmedikçe, İmalat / Montaj Kontrolü ve Testleri, Üreticinin sorumluluğu altındadır. Ürün / İşletme kabul testleri ise müşterinin arzusuna kalmış olup, Müşteri, bu fonksiyonu kendisi (veya vekili) yerine getirebilecek, veya, sözleşmede belirtildiği takdirde, bağımsız bir kontrol kuruluşu (3. Parti Kontrol Kuruluşları) tarafından kabulü. Burada gözönüne alman tesislerin yüksek risk taşıyor nitelikleri nedeniyle uygulamada, bağımsız kontrol kuruluşlarının kullanımına gidilmektedir. Bu tür kuruluşların AWS QCI No: 1 Kaynaklı Yapılar Kontrol Personelinin belgelendirilmesi standardı gereği belgeli personel kullanmaları gerekmektedir. 7- "Kaynaklı Yapılar Kontrol Persone24 • Mühendis ve Makina - Cilt : 39 Sayı: 467

• •' ' • " / I . K I I ' Î B ; - Î

•.".V'

linin Belgelendirilmesi adlı AWSQC - 1 (88) dokümanının ör sözü : "Kaynaklı Yapıların Kontrolünde amaç, kaynakla üretilmiş bir parçanın, sözleşmesinde şart koşulan kodların veya diğer dokümanların kabul (veya ret) Kriterlerini karşılayıp karşılamadığını, tayin etmektir." cümlesi ile başlar. Aynı dokümanın Bölüm : 5- Kontrol Personelinin Gerekli Eğitimi ve Mesleki Tecrübesi kısmındaki Madde : 5.1.2'de : "Bir kod'a veya standarda göre üretilen kaynaklı üretimle doğrudan ilişkili bir görevde; en az beş yıl süreli tecrübe kazanmış olması gereklidir..." şartı yer almaktadır. Yukarda belirtilen 4 standardın toplam hacmi, 350 sayfa civarındadır. Bu büyük hacim içinde gelişigüzel 7 madde seçilerek, Türkiyedeki kaynak incelemesi için, yeterli görüldü. Şunu, hemen kaydetmek gerekir ki, gelişmiş ülkelerde kaynak işi, burada belirtilen standardlarda veya bunların Onaylanmış Eşdeğeri2 olan başka standardlarda veya dokümanlarda istenen şartların yerine getirilip getirilmediğinin saptanması çabasıdır. Yani, kaynağın istenen niteliklere uygun olup olmadığının (aynı manada kabulünün veya red olunmasının) saptanmasının (anlaşıl-

yani çağdaş düzey olmadığını görürüz. DSİ yetkilisincc itiraf edilmesi gibi. Ürüne ait olup dolaplar dolusu hacimlere sığabilen Kalite Dokümanları arasında yeralan Kaynak dokümanları. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. bütün büyük tesisler için buna benzer mühendislik çalışmalarının yapılmasına. Belki bazı yerlerde kaliteye erişildiği oldu ise de. Yapı Elemanlarının bu şekilde hesaplaması yapılırken. detay projelerde gösterilen ölçülere göre yapılır. Yukarda 3 ve 4. kontrol raporları ile kanıtlanabiliyorsa. bütün evreleri ile ilişkili standardların şartlarını yerine getirmişlerse. Kaynak Yöntemlerinin ve Kaynak Atölyesinin Yeterliliği ve Belgelendirilmesi . Kaynakçıların. o takdirde.Tahribatlı ve Tahribatsız Muayene Personeli Belgelendirilmesi gibi. belirsiz bir durum. bunların birbiri ile kaynağı da.çalışmakta olan ve halen yapılmakta olan tesislerde uygulanan kaynaklar. Böylesi. bu kaynakların. ayrıntılı olarak hesaplanır. 1. Unutulmaması gerekir ki: Kaynak ilave malzemesi seçimi ve testinden başlayan ve : . Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. büyük zorunluluk var. Bu suretle oluşan kesinleşmiş dokümanlardan iki takım yapılır. Yukarıda 3 ve 4 ile atfedilen bilgilerin projelerde paftalarda bulunmadığını. Yukardaki yazılar şunu gösteriyor : Türkiyede yapılmış . ve kaynak sonrasında yapılan bütün işlemlerde bulunanlar bütün ayrıntıları ile. Mühendis ve Makina . elimizde yoktur. önemli yer tutar.Kaynak Mühendisinin. hesaplamaları ve Kaynak Yöntem Dosyalarını (kanıtlayıcı) alıp incelememiz gerekecektir. Kontrol Personeli tarafından uygun olduğu saptanır. Kaynaktan önce. Nezaretçinin. bunların çok yetersiz olduğunu bu durumun en az Atatürk Barajı için kesin olduğunu görürüz. Müh. gerekli kontrollerden iyi not almışlarsa ve bütün bu evreler.Bu standartların en son baskısı veya değişmiş şekli. Hayati SOYKAN Mak.. referans dokümanı olarak saklanır. genelde uygulamada ya standartlara uyulmakta veya bazı haller için. . bazı hallerde Detay Projelerin dahi mevcut olmadığını. kaynak esnasında. Bu projeler ise belirli dokümanlara dayanılarak yapılan hesaplamalar sonunda oluşur. belirli formlara geçirilir. Bu yazıyı hazırlayan kişinin kanısı odur ki.Onaylanmış Eşdeğer : Bu sahada akredite edilmiş kurumlarca verilen belgedir. Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. Karakaya ve Atatürk Baraj ve Tesislerinin sahibi olan DSİ'deki projeler-paftaları. Pek çok tesiste kaynağın uygun yapılmadığına dair alametler var. kanıtlanmaktan uzak.5x12 m ebatlı ve 250 ton ağırlıklı radyal kapaklarından birinin kaynak hatasından koptuğunun. Kaynak dosyaları var olsa bile. Bir tipik örnek olmak üzere. Maddelerde belirtilen ve Planlarda-Projelerde görülen bilgiler. birisi Müteahhidin. yaygın iken.' Çelik Yapılar için hazırladığı Manual of Steel Construction dokümanı gibi. 16. bu hesaplama esnasında ortaya çıkar. Mesalâ AISC Kurumunun. diğeri de Malsahibinin dosyalarında. Mesalâ AISC Kurumunun. 2. büyük çoğunluğu ile. çağdaş düzeyde olduğu anlaşılır. uyulduğunu saptayan dokümantasyon mevcut bulunmamaktadır.BİR H GÖRÜŞ masının) tek ve ödünsüz dayanağı. Türkiyedeki kaynaklar. bu sahadaki Standardlara uygun olup olmamaktır. "Dünya Kaynak Organizasyonları ile Paralel Haklar" dan bahsetmekte. bu niteliklere sahip değildir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 25 Kaynak işlemi. Yük. Kaynak işlemi. Ülke bütününü anlayabilmek için. bir mantıklıhk olamayacağı açıkça görülüyor. Fırat Nehri üzerindeki üç büyük barajımızı ele alalım : Et kalınlığı 100 mm'yi geçen ve on binlerce ton ağırlığındaki çelik yapıların yer aldığı Keban. Aslantaş Barajının.

modelleme ve performans değerlendirilmesi gibi özel uygulamaları yerine getirmede başlı başına bir araç olmuştur. mühendislik çalışmalarında. Gen.l.Cilt: 39 Sayı: 467 . bir yandan Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisine tam bir kaynak olarak düşünülürken. William Lucas. Özel sistemlerin esas amacı. bir yandan da Internet. Kaynak Mühendisi için kaynak ve kesme teknolojilerinde işe yarar özel amaçlı yazılımlar inceleme konusu olmaktadır. K leridir. Hatta son zamanlardaki yazılımlar. büyük çapta özel uzmanlık gerektiren konuların üstesinden gelebilmektir. hidrojen oluşumunu önleyecek ön ısıtma sıcaklık seviyesi gibi basit hesaplamaları gerçekleştiren yazılım paket- Şekil 1. Şekil l'de MIG kaynağı ile İT: Bilgi Teknolojisi KB'LER İÇIN KAYNAK MÜHENDISLIĞI YAZıLıMı Kaynak Mühendisliği için ilk olarak yazılmış olan İT paketleri. özel sistemin çalışması. D. Kaynak mühendisliği için yazılmış olan bilgisayar programlarına artarak duyulan piyasa talebi. problemin muhtemel nedenini bulacak bir bir düşünce veya bir tavsiye üretecek ve gelecekte olması muhtemel problemlerden kaçınacak bir çıkış yolu sağlayacaktır. Audio ve video kapsamlı multimedya destekli bir PC Svetsaien No. İkm. artık şaşırtıcı gelmemektedir. bir sonucun adım adım bir ön ısıtma sıcaklığı veya bir veritabanı çıkışı elde edilinceye kadar bir ön saptama usulü ile ilerleyen bir döngülü yazılımın çalışmasından farklılık arzetmektedir. Müd. İmalat sektöründe. KİŞİSEL BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE İNTERNET işisel Bilgisayar KB. 26 • Mühendis ve Makina . Bir problemi sorgulama ile çözmede.2 1998. Ancak. Kaynak Mühendisleri tarafından İT kaynağı olarak henüz yaygın bir şekilde kullanılmadığı için kaynak mühendisliği ile ilgili konularda nasıl daha çok bilgiye ulaşılabileceği konusu. çok sayıda mühendisin Kişisel Bilgisayar kullanımı artmakta ve bu mühendislerin çoğu da yaygın kullanıcı kategorisine girmektedirler.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çeviren : Yücel FIRAT D. "it in welding and cutting far the v/elding engineer .Bşk. günümüzde.PC progiams and the Internet başlıklı makaleden çevrilmiştir. KAYNAK MÜHENDİSİ AÇISINDAN KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE BİLGİ TEKNOLOJİSİ. Son yıllarda bilgisayar donanımındaki kaydadeğer bir gelişme ise KB deki multimedya olanaklarını sağlayacak CD Rom okuyucuların bu işin içine dahil edilmesidir. rehberlik gerektirmektedir. Artık.S. özel sistem. Mak. sadece kelime işlemcisi olarak değil tasarım. roman programlama teknikleri. KB'lerin (daha hızlı hesaplama hızları ve ilave hafıza) kapasiteleri giderek daha da büyük hale geldiğinden. KB programları. Internet. danışmanlık tipi yazılım ve danışmanlık ve eğitim-öğretim yazılımlı multimedya sistemlerine dayalı özel sistemler haline dönüşmüştür. Kaynak Teknolojisi için heyecan verici yeni bir kaynak olarak ortaya çıkmıştır. KB'lerin kullanımı. Kaynak yöntem sayfaları ve kaynakçı vasıflandırması bilgilerinin bir veri tabanında depolamaya kadar yaygınlaşmıştır. Böylece bir.

600 MB'dan daha fazla kapasitesi ile 250. Konuları ise Kaynak dikiş hacmi hesaplamaları. WPS. multimedya destekli KB'lere dayalı (1-5) hesaplama. Bilgi Depolama: XWELD. Bir imalatın zamanında tamamlanmasını ve E. CD Rom disk. bilgi kullanımı sağlayan çok geniş kapsamlı yazılımlar piyasada mevcuttur. Kaynak Mühendisine. Kaynağın ve destekleyici test kayıtlarını gösteren X WELD içerisindeki bir WPQR örneği Mühendis ve Makina . bir dizi ark prosesleri. aşağıdaki ana başlıklar altında gruplandırılabilmektedir: • Tekrarlayıcı hesaplamalar • Bilgi depolama • Danışmanlık (Tavsiyeler) • Simülasyon Modelleme • Eğitim ve Öğretim Bir çok şirket. animasyonlar (canlandırmalar) ve çok hızlı işlemcili ve tam görsel interactive donanımlı bir geniş veritabanlı audio ve video eyleminden oluşmaktadır. Bu multimedya taranmış fotoğraflar. kullanıcıya. grafikler. Program.000 sayfadan daha fazla veya 30 dakikalık videodan daha fazlasını depolayabilen 450 yüksek yoğunluklu 3. WPAR. Tekrarlayıcı Hesaplamalar: Bu grup.287 Standardına uygunluğunu temin etmek için bir imalat prosesinde kullanılan tamamlayıcı bir programdır.BILGISA7AR DÜNYASI ilgili bir video dizisini gösteren bir standart multimedya KB görülmektedir. özellikle rutin veya zaman israflı hesaplamalarla dolu olup. KAYNAK MÜHENDISI AÇıSıNDAN PIYASADA BULUNAN YAZıLıMLAR Günümüzde. tamamen güvenilebilir bir programdır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 27 . depolanabilecek (6) uygun olarak pWPS. ticari amaçlı yazılımlar olduklarından. zaruri ihtiyaçlar. WELDVOL. Şekil 2'de verilmiştir. WPT VE WI kaynak proses idaresini (akışını) kapsayan bir programdır ve WPQ dosyasına bir örnek olarak kaynak grafikleri ve kaynak dokümantasyonu Şekil 3'te verilmiştir. hafıza.5 floppy diskler göz önüne alındıklarında ne kadar çok önemli yere sahip olduğu anlaşılacaktır. imalat maliyeti ve işletme hizmetleri için tasarım hesaplamalarından ibarettir. Küt kaynakla ilgili detay girdilerini sergileyen tipik bir görüntü. X QUALITY Kontrol Planlarının yönetiminde (icrasında) ve imalat kontrol aktivitelerinde kullanılan yardımcı bir programdır. Şekil 2 Kaynak için kullanılması zaruri gereksinimlerin miktarlarını hesaplamak için WELDVOL içerisinde basit girdi sayfalarından birisine örnek kaynak malzemelerinin hacmini hesaplama ve buradan da yola çıkarak satınalınacak olan çubuk elektrodların ve tel makaraların sayısını hesaplama imkanı verir. Sistem NDT kayıtlarıyla. erşitme kaynağı yöntemleri. çok kullanıcılı ilişkilendirilmiş veritabanı olan bir sistemdir ve doküman kontrol sistemine dayalı bir kart sistemine nazaran aşağıdaki avantajlara sahiptir: • Birleştirilmiş çizim ve grafik kütüphanesi sistemi • Elektronik olarak proseslerin dağıtımı • Prosesteki başlıca tüm değişkenlerin işlevselliğini araştırma QM VVELD.N. evde kullanım temelinde yazılımlar sunmaktadırlar fakat bunlardaki tanımlayıcı örnekler. Sistem. Kaynak Mühendisine yardımcı olacak İT programları. kaynak ağzı tipleri ve malzeme bilgileri ile bize yardımcı olmaktadır. EN288 ve ASME lx standartlarına Şekil 3. daha dar kapsamlı olarak sunulmaktadır. Kaynak mühendisine yardımcı olabilen bir tip yazılımdır.

arabirimin kullanımı ile. yazılım.Şekil 5.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Si'esses JtırougtMhic&ness flaw Çmbeddcd (I a w V^lsallgnnıent DANıŞMANLıK (TAVSIYELER) S? FIM* 1 mtU loe r U*H ıM>wd Mk O. scan edilmiş fotoğraflar ve grafikler) bilgi transferini ve öğrenmeyi kolaylaştırmada kullanılmaktadır. "Ergime Kay. R STAYING İN SHAPE (Şekilde kalma). ı?f1 fehet £«M 4. güvenli kri. boylamasına bir büzülmeyi gösteren tipik bir gösterim ekranda görülmekte ve buradaki multimedya (video. FATIGUEWISE karmaşık bir konu prosedürü olan bir standardı yorumlamada kullanılan bir tipik yazılımdır. B51 7910 (res. Genel duruma duyarlı yardım rine Rehberlik» temeline dayalı bir «^nüsü de kulanıcıya ilave rehberprogramdır. animasyonlar. / £ 649. Çoğu değerlendirmeler sayısız hesaplamalar gerektirirken. Standardı yapılan her bir değerlendirme zamanının eşit bir şekilde titizlikle uygulandığını temin etmek için standarttan çıkarılan bir dizi kurallar seti yazılıma yerleştirilir. çarpılmayı anlamasını sağlayacak bir dizi sorular dizisini de kapsamaktadır. audio.Cilt: 39 Sayı: 467 .kil 4). Sistemde kapsam dahilinde bulunan bilgiler şunlardır: • Farklı çarpılma tipleri ve bunların oluşturdukları zaman • Kaynakta çarpılmayı etkileyen faktörler • Çarpılmayı azaltmak için pratik adımlar • Spesifik kaynak ve kesme pozisyonları için tedbirler • Kaynak sonrası oluşan çarpılmayı önleyici faaliyetler Sistem. Şekil 5'te gösterilen bir küt kaynağında. kullanıcının. kullanıcının^ özellikle giriş parametrelerinden birisini değiştirerek bir hassasiyeti veya bir eleştirel analizi gerçekleştirmek is.3'e «>>5«/ı olarak yorulma yüklemesinin analizi için CRACKV/ISE >> içindeki çatlağın geometrisini tanımlama de maliyetten kazanmasına yardım STANDARTLARıN YORUMU edecektir. (Şeolarak Saptamadaki Metotlar Üze. S ' S«t«MM. Kaynak işleminden ve kesme operasyonlarından (çalışmaları) kaynaklanan çarpılma (bükülme) probleminin nasıl halledileceğini temin etmek için pratik tavsiye ve eğitim sağlayan bir özel/multimedya sistemidir. tik prosedürlerde ya kapma prosedürleri ya da genel yorulma prosedürlerini kullanarak yapıların analizinin yapılmasına olanak vermektedir. Yazılım. Çarpılmayı kontrol etmek amacıyla sunulan tavsiyelerle ilgili olarak STAYING INSHAPE içerisindeki bir animasyona örnek tediği zaman hem zamandan hem 28 • Mühendis ve Makina . Burada yardımcı bir grafiksel FATIGUEWISE.<kn genel değerlendirmeye ilişkin nakli Yapılardaki Kusurları uygun spesi*»k bilgi istenmesi sağlanır. kullanıcımi olarak PD 6493).W M Radu*"of eurvaturâ.Uk imkanı sağlamaktadır.

CAM ve alaşım çelikle rindeki küt ve pervaz noktalan için kaynak parametreleri. Kapsam dahilindeki bilgiler. kaynak mühendisleri şunlara sahip olmalıdırlar: • İnternet Sistemi • World VVide Web (www) • Donanım Gereksinimleri • www'a girme ve araştırma Internet Sistemi İnternet sadece tek bir bilgisayar değildir ama milyonlarca bilgisayarın bir telekom sistemiyle (bakır teller. scan edilmiş fotoğraf ve grafiklerden oluşmaktadır. multimedya eğitim kursuna dayalı bir CD ROM'dur. duman kontrol tekniklerinde ve ekstraksiyon ekipmanlarının kullanımında kaynakçıların eğitilmesi amacıyla da kullanılabilir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 29 . bilgi teknolojisinin bir kaynağı olarak potansiyeli henüz tam anlamıyla anlaşılamamıştır. toleranslı kaynak parametrelerinin seçiminde kaynak kalitesini tahmin etmede kullanılabilmektedir. düzenleyici durumlar. Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi ve İnternet Internet. Program. Bilgiler. Basitçe söylemek gerekirse. özel ustalık ve pratik deneyimler temeline dayanmaktadır. Kalite seviyesine ait değerlendirmeleri bulunan hesaplamaları yapılmış kaynak bileşimi ve kavnak şeklini gösteren bir MAGSIM içerisindeki örnek Simülasyon MAGSIM. denetleyicilere ve kaynak mühendislerine kaynak dumanının solunmasından kaynaklanabilecek sağlık riskleri üzerine eğitimi amaçlayan. kaynağın çapraz bölgesini ve simülasyon sonuçlarını görüntülemede kullanılan 3 boyutlu görünüşünü sergilemede. audio. şekil 7'de gösterilen video küpleri. kaynakçılara. telefon hatları ile birbirine bağlanmış olan dünya çapında bir bilgisayar networklerinden oluşmaktadır. Program. kaynak boyunca. termal çevre ve kaynak havuzunun ve Şekil 6'da gösterilen kaynağın şeklinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bu potansiyeli anlamak için. Serverler birbirlerine "lokal networklar"la bağlanmaktadır ve netvvorkler de birbirlerine "inter-netvvork" yada internet ile bağlanmaktadırlar. Program interaktiftir ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı bir araç olarak. değişik noktalardaki kaynak şeklini ve termal çevreyi hesaplayan GME kaynak prosesinin simülasyonu (taklidini) vermektedir. "Client" netvvork üzerinden kullanıcının bilgiye erişebilmesine olanak veren bir bilgisayardır.BİLGİSAYAR • DÜNYASI lecek çok geniş bir bilgi deposu içermesi bakımından bir eşsiz fırsattır. İnternetin. Internet. Eğitim ve Öğretim VVELDING FÜME TUTOR. spesifik bir iş için optimize edilebilmektedir. Şekil 6. canlı diziler. mühendisler açısından günde 24 saat kolayca elde edilebi- Şekil 7. fiber optik kablo ve uydular) birbirine bağlanan bir netvvorktür. Grafikler. Şekil 8'de görülen. WELDING FÜME TUTOR için duman örneğinin konumu üzerine verilen bir animasyon örneği Mühendis ve Makina . "server'ler denilen bilgisayarlarda depolanmaktadır.

Web sitesindeki her bir doküman da Uniform Resaurce Locator (URL) olarak adlandırılan kendi adresine sahiptir. "en iyi pratik" rehberler 30 • Mühendis v«ş Makina . Servis Sağlayıcı'nın server'ma girdiği zaman. lokal bir telefondan daha az masrafı olması ve kullanıcının kendi postasını almaya hazır oluncaya kadar o kişinin kendi bilgisayarında depolanabilmeşi olarak sayılabilir. 3W veya www ise. Telefona bağlanmış bir global network server'm gösterildiği internet sistemi Donanım İhtiyaçları Internet'e erişmek için gerekli donanım ihtiyaçları: • PC Bilgisayar • Modem • Internet Servis Sağlayıcısı • Telefon hattı Tipik olarak verecek olursak E 1000'e mal olan bir standart PC. İşaretle ve tıkla kullanıcı arabirimi daha çok PC programlarına da- 3W'de Kaynak Mühendisliği Bilgi Teknolojisi Elektronik posta veya e-mail. Araştırma motoru. mesajlara. (3w) VVorid VVİde Web (www) Internet. Her bir web sitesi tek bir (eşi olmayan) adrese sahiptir. dünyada.Cilt : 39 Sayı: 467 . teknik data alışverişi yapmak ve ürünler satınalmaktır. internetteki geçerli bilgiye ulaşmada kullanılan bir protokoller ve standartlar kolleksiyonudur. web sayfalarının bir indeksini veya katalogunu ortaya çıkarmada kullanılmaktadır. Bu bilgi şunları içermektedir: • teknik data sayfaları. E-mail'in avantajları arasında. Elektronik Posta veya e-mail Mühendisler tarafından internetin kullanılmasının amacı teknik bilgi araştırmak. TWI.co. "http" ise (Hyper Text Transfer Protokol) (internet üzerinde bulunan transfer protokolü) anlamına gelen browser'i temsil etmektedir ve http://www. İnternet üzerindeki linkler. materialler. kullanıcının bilgisayarının bilgileri nasıl sergileyeceğini gösterir. E-mail. yaygın olarak kullanılmaktadır. Avrupa Esab'm adresi http. www protokolü. dokümanlara. esab. kullanıcının tutulan bilgi ile ya server üzerinde ya da daha önemlisi internete bağlı olan herhangi bir bilgisayara (browse) göz atmasına olanak vermektedir.BİLGİSAYAR • DÜNYASI yalı dönüşümsel pencerelere benzememektedir. kullanıcının.twi. internete bağlanma için uygundur fakat bir bilgisayarın bir detayı (veriyi) telefon aracılığı ile iletmesi ve almasını sağlayacak bir modemi olması mutlaka gereklidir. sorguya en iyi şekilde denk düşen web sayfalarının bir listesini ortaya çıkaracaktır. multimedya ve iletişim metodu dahil olmak üzere daha çok bilgi tiplerini kapsamaktadır. üzerinde bilginin seyahat ettiği bir fiziksel networktür fakat "World Wide Web". teknik bilgi sunan tipik bir organizasyondur. bir unsur olarak PC'lere git gide daha uyumlu bir hale getirilmekte fakat etkili bir iletişimin sağlanması için en az 33. Şekil 8. internete giriş yapmasına ve çeşitli serverlardan/web sitelerinden bilgi almak için göz atmasına olanak tanıyacaktır. basit bir şekilde bilgiyi tanımlayan kelime veya sözcük grubu olan bir formu doldurmayı gerektirecektir. Örneğin http:// www. Modemler.twi.uk / best prae kaynakçılıkta en iyi deneyimi olan "Job Knowledge For Welders" (Kaynakçılar için İş Bilgisi) üzerindeki TWI serisindeki teknik bilgileri içermektedir. Araştırma. www Sayfasına Girme ve Araştırma Bir kullanıcının internete girebilmesi için. Donanım. yazılım ve video mesajlarının iletilebilmeğine ilave olarak mühendisler açısından kullanışlı bir araçtır. mesala mühendislik.uk ise üzerinde web sayfasının yerleştirildiği TWI server'dir.6 kbs'lik bir veri erişim hızına sahip olması gerekmektedir. her hangi bir yerde ulaşılabilir bir internet e-mail adresi olan birisine bir kullanıcının mesaj göndermesi ve bu kişiden bilgi alabilmesi amacıyla. bir "Servis Sağlayıcısı" gereklidir. (3w) www sitesinde ayrıntılı olarak bilgi araştırmak için. Protokol. Kaynak ve kesme üzerine bilgi içeren www sitelerinin bir listesi çizelge l'de verilmiştir. imalat ve zararlı olmayan tets yapma gibi konular ile ilgili olan çok sayıdaki sitelerle internet üzerinde link kurmaktadır.se.co. dir.//www. Bu sitelerin çoğu. bir "araştırma motoru".

WR C'92 analiz programı.—„-•- Şekil 9.. İlan verme www üzerinde serbestçe tatbik edildiği için.co.Çelik dereceleri ve bunların eşdeğerleri STAR .»k'(iç. • I.w.twi.60 kullanılabilirlikteki Kaynak Metali kompozitini gösteren Schaffler Diyagramı Mühendis ve Makina.se). esab. AISI 316 L Paslanmaz çeliğine 15Mo3 Çeliği kaynağı yapılmasında OK 67. içerisinde çatlağın olması muhtemel metal kompozitleri (nikel ve krom eşdeğerleri) hakkında faydalı uyarıları içermektedir.ekonomik / verimlilik hesaplamalarından yola çıkılarak Kaynak Prosesinin seçimi • VVELDOC .Çelik sınıflandır- Şekil 10.60 kullanılabilirlik tipinde ortaya çıkan bileşke kaynağının kompozisyonunu ortaya koymaktadır. ESAB WWW sitesi (http://w. özellikle aşağıdaki kullanımlar açısından kaynak mühendisleri ve metal bilimciler tarafından kullanılmaktadır: • Farklı metallerin kaynağında uygun bir kullanılabilirlik seçimi • Bileşke kaynağının mikro yapısının tahmini • Kaynak yapmada muhtemel metalurjik riskler ile ilgili uyarılar • Yaygın olarak kullanılan metallerin bir veritabanını ve bunların kullanılabilirliğini oluşturma Şekil 10'da görülen Schaeffler diyagramının tipik bir görünümü. resimlerini. kaynak bölgesinde.. TWI Web sitesine her ay 6000 kullanıcının çoğu taafından ve Amerikadaki kullanıcıların yaklaşık yarısı tarafından girilmektedir.uk/ bestprac/jobknol /Hk21 ] • satıcıların direktifi • standart bilgi • araştırma projesi özetleri Şekil 9'daki "Kaynakçılar için iş bilgisi'nde bulunan alüminyum alaşımlar üzerine bir teknik data alanı (sayfası). kendilerine ait web sayfalarında internet üzerinde hazırlanmış dilleri kullanarak konularını. Diyagram. Business Area Consumables ile ilgili geçerliliği olan aşağıdaki KB programlarını içermektedir: • VVELDCOST .Ön ısıtma sıcaklığının hesaplanması EQUIST .Kaynak prosedürü spesifikasyonlarının depolanması ve geri kullanılabilmesi PREHEAT .fur *»ı•icrs W'cldahilitv of muterhıİN Mııminium allov«i g . ticari şirketlerin çoğu ilan verme ve kendi ürünlerini pazarlama ile ilgili olan web sayfalarına sahiptirler. TWI Üzerindeki "Job Knowledgefor welders" den alınan bir Teknik data sheet örneği [Sabit kaynak saptayıcısı ise http:// www. İstenilen (talep edilen) sayfaların çoğu teknik bilgi ile ilgilidir.BİLGİSAYAR DÜNYASI ma dereceleri ve bunların tavsiye edilebilir kullanılabilirliği • THE SCHAEFFLER .h k:ıı.Paslanmaz Çelik kullanılabilirliği CONQUEST . kullanımı mümkün olan teknik bir bilgi tipine bir örnektir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 31 . Şirketler. sesleri ve video gösterisini oluşturabilirler...w. AISI316L paslanmaz çeliğine 15 Mo 3 çeliği kaynağı yapılmasında Ok 67.DELONG .

uk/iiw/iiw.html http://vnsgate. yazışmaların gönderileceği adres |X] ile işaretlenecek .eng.ni.amweld.BİLGİSAYAR • DÜNYASI Çizelge 1.uk/Centres/AWJU/home.ac.umich.org/ewi/home.vnetsys.ca.htm http://www.jp/Japan Weldig Soc. VVelding & Systems Engineering Sandia National Laboratories Sybersteel VVelding & Fabrication Consultants The VVelding Engineer's Weld Pool TWI University of Bath VVelding Information Network VVelding Technology Institute of Australia TMMOB MAKINA MÜHENDİSLERİ ODASI ÜYE ADRES GÜNCELLEME FORMU Yazışma Adresi* : *"• Ev *•" iş * Dergi vb.html http://www.bath.ohio-state.com/win/index.co.edu http://sandy.-iwse.mlc.sandia.ac.com/ ~ robertsa/welding.sybersteel.uk/bestprac http://www.html http://www.uk/sims/marine/weld/weldtop.org/ewi/home.htm http://www.gov/smartweld http://www.org/njc/home.esab.org http://www cranfield.htm http://www.html http://ewi.ac.cam.pt/homeing.lib.dow.html http://www.se http://frc.html http://www.mep.wimsey.titech. ac.engin.igr.edu http://www.html http://www. Kaynak Bilgisine Ulaşılabilecek Bazı Web Siteleri http://www.com http://vanbc.us/stewarca/steellynx.twi.com.nl/~henkbodt/nil/index-e.html http://ewi.wtia.au American VVelding Society Cranfield University Edison VVelding Institute Esab Fraunhofer Resource Center Michigan Instituto de Soldadura ve Oualidade International Institute of VVelding Japan VVelding Society National Steel Technical Center Navy Joining Center Nederlands Instituut voor Lastechniek Ohio State Universty Department of Industrial.htm http://ewi.isq.

Bu yazıda. the recent developments on training of European welding engineer and European welder are explained. İn this respect. in this artide. Caner BATIGÜN Ö Z E T GİRİŞ Kaynaklı imalatta kalite güvencesi. imalat için gerekli kalitenin kesinlikle sağlanacağını güvence altına alacak biçimde iş akışını planlı olarak düzenlemektedir. sanayi ürünlerinin ulusal ve uluslararası platformda rekabet gücünü artırması açısından kaynaklı imalatta çalışan personelin eğitimi ve vasıflandırılması son derece önemlidir. ürünün kalitesini belirlemek için uygulanan muayeneyle karıştırılmamalıdır. Kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma. Kaynak tekniğinin bilinçli olarak uygulanabilmesi. in orda to get quality assurance in the welded products. Avrupa Kaynak Mühendisi. the need of a national welding socıety is stated. imalatta kalite güvencesini sağlamak için kaynaklı imalat yapan bir işletmenin. The aim of the quality assurance is not only the control of the product quality. ürünün tasarımından teslim edilişine kadar olan tüm süreçler içerisinde yer alır.MAKALE KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYNAK PERSONELİNİN EĞİTİMİ VE VASIFLANDIRILMAK Zafer FİLİZ. uyguladıkları sistemi ülkelerinin yasa ve yönetmelikleri gereği edinmektedirler. trained and certified welding supervisors and qualification certificate. trained and cc. verimli işletme donanımına. ihtiyacı vardır. Avrupa Kaynakçısı A T Quality assurance in welded products takes place from design to delivery in ali steps of the production. alite sistemine sahip kaynaklı imalat yapan işletmeler. sadece sonuçta ulaşılabilen ürün kalitesini tespit edebilir. Vasıflandırma. ISO 9000/EN 729 kalite güvence sistemleri ile getirilen uygulama. uygulanması ve kontrolünden sorumlu olmasını gerektirmektedir. Bu kalite sistemleri içerisindeki temel nokta. Tasarım Malzeme seçimi. belirlenmiş standartlar doğrultusunda yapılır. Kalite ve ekonomikliğe. kaynaklı imalat yapan işletmelerde sertifikalı bir kaynak mühendisinin kaynak işlerinin planlanması. Keywords: Training. sadece kaynak denetimi konusunda uzman bir elemanın kaynak tekniğinin kurallarına uyulmasını sağlaması sonucu ulaşılabilir. Qualification. European Welder. the firms need: productive equıpment. Bu alanda ülkemizde bir ulusal kaynak cemiyetine ihtiyaç bulunduğu vurgulanmaktadır. also enabling to produce enough quality. imalatta yer alan persbnelin eğitim ve vasıflandırma belgelerinin ulusal ve uluslararası geçerliğe sahip olmasıdır. Anahtar Sözcükler: Eğitim. Ülkemizdeki işletmeler ise. kaynak makinalarının.rtified welders. İmalat sonrası yapılan muayene. kalite sistemlerini ihracat yapmak veya yurt dışı bir işletmeyle ortaklaşa çalışmak amacıyla uygulamaktadırlar. Kalite güvencesi. en baştaki taslaktan en sonda ortaya çıkacak ürüne kadar. dolgu malzemelerinin ve yardımcı mal- ODTÜ Kaynak Teknolojisi ve Tahribatsız Muayene Araştırma / Uygulama Merkezi. European Welding Engineer. kaynak dikişi ağız hazırlığının kontrol. "Avrupa Kaynak Federasyonu (EWF)" tarafından yapılmaktadır. Mühendis ve Makina . kalite güvencesi çerçevesinde kaynak mühendisliği ve kaynakçı eğitimi hakkında bilgiler verilmektedir. Kalite güvencesinin amacı. considering the scope of quality assurance. Kaynak denetim elemanlarının sorumluluğu altında olması gereken işler şunlardır: Planlama. Kaynak Teknolojisi I Ulusal Kongresinde Bildiri Olarak sunulmuştur. Avrupa Topluluğu standartlarına göre kalite güvencesinde önemli bir yapı taşını oluşturur. ulusal kaynak cemiyetleri ve onların yetkilendirdiği kaynak kuruluşları veya enstitüleri tarafından. sadece son ürünün kalitesinin kontrolü değil istenilen kalitede imalatın yapılmasını sağlamaktır. Ayrıca. eğitimli ve sertifikalı kaynakçılara. Avrupa Topluluğu bünyesindeki eğitim ve vasıflandırmanın koordinasyonu. eğitimli ve sertifikalı kaynak denetçilerine ve işletmenin uygunluğunu belirten belgeye.Cilt : 39 Sayı : 467 • 33 . tasarımın kaynak tekniği açısından kontrol. Kalite güvencesi terimi. kaynak yönteminin belirlenmesi. K EWF KAYNAK MÜHENDISLIĞI EĞITIMI Kaynak Mühendisi.

kaynak dikişindeki dış hataların değerlendirilmesi. kaynaklanacak yapı elemanlarının ön ısıtmalarının kontrolü. Kaynak mühendisliği eğitimi.MAKALE zemelerin belirlenmesi. belgelendirmektedir. kaynakçının sadece sınırlı bir alanda el becerisini kontrol edip. İmalat Puntalama ve kaynak sıralarının belirlenmesi. mühendislik alanındaki lisans eğitiminde kaynak tekniğine ait standart ve yönetmeliklerin tamammm öğretilebilmesi mümkün olmadığından "Kaynak Mühendisliği Eğitimi" adı altında ayrıca bir uzmanlık eğitiminin verilmesi gereği doğmaktadır. Kontroller. Avrupa Plaka Kaynakçısı ve Avrupa Boru Kaynakçısı olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Kaynak dikişi ağızlarının kontrolü. elle ark. gerekli kaynakçı sertifikalarının belirlenmesi. eğitim yönergeleri doğrultusunda eğitilen kaynakçı daha kapsamlı el becerisine sahip olabilmektedir. Eğitimin birinci basamağına katılmak için normal bir bedensel ve ruhi durum yeterlidir. Böylece eğitim almış kaynakçının. kaynak dikişinin tahribatsız muayenesi. metal işleme konusunda temel bilgi ve beceri gerekMİG/MAG 6 102 saat TK3 6 G6 E8 E7 Boru Kaynakçısı G3 E6 TTG 5 MIG/MAG 5 G2 E5 ı E4 E3 E2 El TK3 4 T*3 ^ MİG/MAG 4 Levha Kaynakçısı G1 MIG/MAG 3 MİG/MAG 2 MİG/MAG 1 Köşe Dikişi Kaynakçısı TK32 TK3 1 Şekil I: EWF'e göre kaynakçı eğitimleri 34 • Mühendis ve Makina. Bu eğitiminde ağırlık verilen konular ve süreleri şöyledir. dikiş hazırlığının detaylandırılması. Avrupa Kaynak Federasyonunun EWF 1173 ve 1177 sayılı yönergelerine göre düzenlenmekte ve toplam olarak en az 480 saatlik süreyi kapsamaktadır. kaynak sırasındaki gözetim. EWF KAYNAKÇı EĞITIMLERI Şekil l'de gösterilmekte olan Avrupa Kaynak Federasyonu sistemindeki kaynakçı eğitimleri. imalatta daha geniş bir alanda görevlendirilebilmesi mümkün olabilmektedir. kaynakçı sınavına girecek katılımcının EN 287'nin gerektirdiği bilgi ve beceriye ulaştırılması amaçlanmıştır. kaynak parametrelerinin ve ısı girdisinin belirlenmesi. Uygulama. Muayeneler Yapı elemanlarının ve kaynak dikiş ölçülerinin muayenesi. Buna karşın. gerekli kaynak dikişi kalitesinin belirlenmesi. dikişin oluşturulması. EN 287 standart serisi. Eğitimlerde. Kural olarak. Teorik konular: Kaynak Yöntemleri ve Cihazları • • • • Malzemelerin Kaynağa Uygunluğu Tasarım ve Hesaplama İmalat ve Uygulama Teknikleri Firma gezileri ve sınavlar 110 saat 64 saat 110 saat 34 saat Pratik çalışmalar: • Oksi-asetilen.Cilt: 39 Sayı: 467 . Üniversitelerde. Avrupa Köşe Dikişi Kaynakçısı. gazaltı kaynağı yöntemleri uygulamaları ve özel yöntemlerin tanıtımı 60 saat Eğitim sonundaki yazılı ve sözlü sınavları başarıyla tamamlayan katılımcı "Avrupa Kaynak Mühendisi" unvanını alır. kaynak verileri. çalışma tekniği. uygun standartlara ve teslim şartlarına göre kaynak işleminin bitirilmesi.

dolgu malzemeleri ve iş güvenliği konularında temel bilgiler aktarılır. E6'da plaka üzerindeki alıştırmalardan sonra.MAKALE mektedir. boru ekseni 45° olan boruların kaynağındaki pratik becerinin kazanılmasını sağlar. Teorik eğitimde katılımcılara temel elektrik bilgisi. E3 basamağında alın dikişlerinin kaynağı eğitimi PA. Yani kök temizlenip karşı taraftan bir paso ile kaynaklanır. EWI-'467-01 yönergesine göre "MIG/MAG Kaynakçısı" eğitimi. Özellikle kaynak tekniğinde eğitime yeni başlayanlara tavsiye edilir. Eğitimin başarıyla tamamlanmasından sonra sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını alır. Alın dikişlerindeki tek taraflı ulaşılabilirlikle PA ve PF pozisyonlarındaki kaynağı. Bu program. E7'de dikey eksenli boruların kaynağı çalışılır.- Şekil 3. Avrupa MIG/MAG Kaynakçısı MIG/MAG kaynakçısı eğitimi için. 17 Kasım 1994'te kabul edilen EWF 01-452-94 yönergesine göre. çeliklerin kaynak sırasındaki davranışları. metal dolgulu tel elektrot ile MAG (138) ve metal dolgulu tel elektrot ile MIG (139) işlemlerini kapsar. Tbirleştirmelerindeki köşe dikişlerinin çeşitli pozisMühendis ve Makina . elle ark kaynağında temel becerinin sağlanmasına yöneliktir.Cilt : 39 Sayı : 467 • 35 . Pratik ve teorik sınavı geçen katılımcı "Avrupa Elle Ark-Plaka Kaynakçısı" unvanını alır. borularda alın dikişlerinin kaynağı eğitimi başlar. 23 Kasım Bo*v ç*s* '• 8C-JC0 mm EWF. Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerdeki bu eğitim. El basamağı. yönergeye göre MIG (131). Bu bilgi ve becerisinin eksik olduğu durumda temel bir metal işleri eğitimi tavsiye edilir. El'den E8'e kadar olan basamaklardan oluşur. Pratik eğitimin her bir basamağındaki kapsam şekil 2'de görülmektedir. Eğitimde örneğin yüksek alaşımlı çelikler veya alüminyum kullanılırsa. Daha sonra farklı çaplardaki borular yatay eksende kaynaklanır. Mİ basamağı. kaynak yöntemi. gerekli el becerisini sağlamaya yönelik plaka/borubağlantılarmdaki köşe dikişleri tüm pozisyonlarda çalışılır. Son olarak E8 basamağı. MAG (135). metal koruyucu gaz kaynağında temel el becerisinin sağlanmasını amaçlar. özlü tel ile MAG (136) ve özlü tel ile MIG (137). genellikle plakalardaki köşe dikişlerinin çeşitli pozisyonlardaki kaynağını kapsar. E2 basamağında. Daha sonraki eğitim basamağına geçebilmek için bir önceki basamağın başarıyla tamamlanması gerekir. ve E5'te PC ve PE pozisyonlarıyla eğitim bir üst basamakta devam eder. Bu eğitim. Kaynakta ulaşı- labilirlik çift taraflıdır. PB ve PF pozisyonlarıyla başlar. akredite edilmiş ulusal kaynak cemiyeti tarafından onaylanması gerekmektedir.E7 l'ILL. şekil 3'te görülen Mİ'den M6'ya kadar olan basamaklarda uygulanır. -452-94 yönergesine göre "Elle Ark Kaynakçısı " eğitimi 1995'te EWF 467-01 yönergesi çıkarılmıştır. E4 basamağı içerisindedir. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa Elle Ark-Boru Kaynakçısı" unvanını alır. Avrupa Elle Ark Kaynakçısı Elle ark kaynakçısı eğitimi. pratik ve teorik eğitim programının. EWF-E« !• ^S». kaynak makinaları.

Avrupa Gaz Kaynakçısı Şekil4. kaynakçıların eğitim ve sınavlarını Avrupa'da uyumlu hale getirmek ve Savı • 4fi7 .PC. EWF'e göre "Gaz Kaynakçısı" eğitimi taslağı Ttan : fc EWF-T3 H a n Kiintqt : 3-3 mm EWF-T2 E! Uinıtğı •• M r ı » Boru cip ı «Mû mm m Tıon : 9 St/uv: Top.. ah Sh t h Ö | I KWF. Bunun devamı olan T2'de plaka/boru birleştirmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağı için el becerisini sağlar. "Köşe dikişi kaynakçısı" vasıflandırılması yoktur. Eğitim için seçilen malzeme EN 287-1'e uygun olarak örneğin Wll ise eğitimin giderlerini azaltmak için deneme parçaları olarak alaşımsız ve düşük alaşımlı çelikler gibi diğer malzemelerin seçimine de izin verilmiştir. M3'te alın dikişlerinin kaynağı ve özellikle kusursuz bir kök dikişine sahip PA. başlıca kaynak işlemleridir. plakaların Ibirleştirmelerindeki alın dikişlerinin PA.MAKALE yonlarda kaynaklanması. Metal koruyucu gaz kaynağı için eğitim yönergesinde olduğu gibi.C1 Pnt« 27h Tton an Sınn Sh To». Eğitim sonundaki pratik ve teorik sınavın başarıyla tamamlanmasından sonra katılımcı 'Avrupa MIG/MAG Boru Kaynakçısı" unvanını alır. farklı pozisyonlarda çalışılır. Şekil 4'te görüldüğü gibi Tl'den T6'ya kadar olmak üzere 6 basamağı içerir. Ama sınavda her zaman yüksek alaşımlı CrNi-çelikler kaynaklanmalıdır. V-Kaynak ağızlı alın dikişlerinin kaynağı için el becerisi sağlanmasına yöneliktir. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa TIG-Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını elde eder. Sınav ve Vasıflandırma Avrupa yönergelerinin amacı. m MDhgnriig »o Malrina. : i ' EOT-T1 P I M lolnl^ı : 3-3 mm PE pozisyonlarında kaynağı çalışılır. Yine Tl basamağı. PF ve PG pozisyonları için el becerisi kazanılır ve M4'te PC ve PE pozisyonlarının kaynağı için gerekli el becerisi sağlanır.Cilt Gaz kaynakçılarının eğitimi için hazırlanan EWFyönergesi taslağı şekil 5'te görülmektedir. Pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Köşe Dikişi Kaynakçısı" unvanını kazanır. EWF'e göre "TIG Kaynakçısı" eğitimi taslağı nergesi taslak halindedir. Bu basamağın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG-Plaka Kaynakçısı" unvanını sağlar.T 6 Et a m l ^ i : 3-13 mm Botu OÇ* . T4. Yönerge.-!+ : ıj-î rr- B frank 27 h Tton Sın t» To». T3'te ağırlıklı olarak. <i h EWF•T 4 : *-3 um İTİ Şekil5. Bu eğitim 4 eğitim basamağını içermektedir ve şekil l'de de gösterildiği gibi.^Sl TC »«O rttn EWF-O3 Cl UWU|ı : Vi m Boru çw • < ı M (*"* mm Tun lıni» T. eğitim basamakları 5 ve 6'nın başarıyla tamamlanması "Avrupa TIG Boru Kaynakçısı" unvanını getirir. M2 basamağında plaka/boru-birleştirmeleri tüm pozisyonlarda çalışılır. Bu eğitim sonrası pratik ve teorik sınavı başaran katılımcı "Avrupa MIG/MAG Plaka Kaynakçısı" unvanını elde eder. Aksine her bir eğitimin uygulanabilmesi için eğitim programındaki gerekli değişiklikleri her bir ulusal kaynak cemiyetine bırakır.yoEWF . <. TIG-kaynağı temel el becerisini sağlar ve plakaların T-birleştirilmelerindeki köşe dikişlerinin kaynağına. M5'te eksenleri yatay ve dikey olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağı çalışılır ve M6'da boru ekseni 45° olan borulardaki alın dikişlerinin kaynağıyla eğitime devam edilir.ı n 5» • n EWF-d2 I : 14 mm EOT-T5 E: • :•. Avrupa TIG-Kaynakçısı örneğin alüminyum gibi diğer metallerin kaynak tekniğiyle işlenmesi için özel bir kural getirmemiştir.. w n İh O n E t i TIG-kaynakçısı eğitimi konusundaki EWF.. PF ve Tion İt toün»0ı t VI m Som caa : <ttt t To».

kaynak tekniğindeki eğitim ve vasıflandırma alanında büyük bir boşluğun oluşmasına nedendir. SONUÇ Günümüzde ulusal bir kaynak cemiyetinin bulunmaması. sınavı yapan. Ayrıca. Portekiz. Kalite Güvencesi Çerçevesinde Kaynak Mühendisliği ve Kaynakçı Eğitimleri. Bu durum. aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ve bunun her altı ayda bir kaynak denetim elemanı tarafından ilgili sınav belgesine işlenmesi koşuluyla. • Muayene raporları (radyografik veya ultrasonik muayene dokümanları. Filiz. sınavın kurallara uygun yapıldığının tasdik edilmesi için sınavı yapan tarafından imzalanmalıdır. sınavın geçerli olduğu alanda kaynak işleriyle mümkün olduğunca düzenli olarak meşgul olmalıdır. eğitimin uygulanışı ve sınav makamlarının yerine getirmeleri gereken koşullar EWF 416 yönergesiyle düzenlenmiştir. eğitim donanımı. Aşağıdaki koşullar sağlandığı taktirde. kaynakçı sınavı geçersiz sayılır. kök bölgesi Teorik sınavlar. Pratik sınavlar. farklı ülkelerle çalışan işletmeler. kaynakçı sınavı belgesi üzerinde. kaynak yöntemi • Yarı mamul. EN 287'nin koşullarına uygun şekilde yapılmalı ve sınav parçalarının sonuçları yetkili sınav görevlisi tarafından değerlendirilmelidir. H. Bu kriterler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: • Kaynak prosesi. Joining and Cutting (EWF). Bu koşullardan biri sağlanmıyorsa. KAYNAKÇA 1 Z. Thier. 2. und R. kaynakçının yaptığı iş. • Genelde. her bir ülkenin kendi koşullarına göre belgelendirilmiş olmaya zorlanabilmektedirler.MAKALE böylece belgelerin ve sertifikaların karşılıklı tanınması için temeli oluşturmaktır.M. standart eğitim ve sertifika programlarına bir çatı teşkil edecek ve EWF'e üye olarak Türkiye'yi temsil edecek bir yapılaşmaya şiddetle ihtiyaç vardır. 11-15 Haziran 1997 İstanbul. Bu belge. Harmonisiertes europâisches Ausbildungs system-vom SchweiBer bis zum SchweiBfachingcnieur. çoktan seçmeli soru-cevaplar şeklinde olmalı ve her bir ulusal kaynak cemiyetinin sınav temsilcisinin gözetiminde ve kurallara uygun yapılmalıdır. DVS Berichte Band 157. tek taraflı çift taraflı • Alm kaynağının yapılışı. DVS Berichte Band 157. Türkiye'de kaynak tekniği alanında eğitim veren kuruluşların verdikleri eğitim ve belgelerin uluslar arası geçerliliklerinin sağlanması amacıyla. iki yıl geçerlidir: • Kaynakçı. aynı geçerlilik alanında sonraki iki yıl için uzatma işlemi yapılabilir: • Kaynakçının imalat sırasında yaptığı kaynaklar aranılan kaliteye uygun olmalı. Klein. EN 287 standardında ise kaynakçı sınav parçalarının ve kaynak koşullarının seçilme kriterleri belirtilmiştir. Guide lines of the European Federation for VVelding. H. Eğitimci. Mühendis ve Makina . H. Die neuen Richtlinicn der European Federation for VVelding. ülkemizin milli gelirinin yurt dışına aktarılması ve bu alandaki bağımlılığının devamı anlamına gelmektedir. Joining and Cutting (EWF) zur Ausbildung von SchewiBern. 3. Sınav sonunda tüm sınav belgeleri. tam bir karmaşaya yol açmaktadır. Europâisches harmonisiertes Ausbildungssystem für die SchweiBtechnik.Cilt : 39 Sayı : 467 • 37 . EWF-Lisboa sekreteryasının yayını. Metalürji Kongresi. sınavın yapıldığı teknik koşullarla uyuşmalıdır. kırma muayenesi raporları veya sorumlu kaynak denetim elemanının raporları). parçanın şekli • Kaynak dikişinin çeşidi • Çeliğin türü • Kaynak dolgu malzemesi • Sınav parçalarının kalınlığı (levha. boru) • Sınav parçasının çapı (boru) • Kaynak pozisyonu • Alm kaynağının yapılışı. Bu ise. 5. Sınavı yapan kişi veya kuruluş. 4. Sınavı başarıyla tamamlamış olan kaynakçıya EN 287 standardında belirtilen "kaynakçı vasıflandırma belgesi" verilir. Uluslararası geçerli sertifika verme yetkisine sahip yabancı kurum ve kuruluşlar için ülkemiz büyük bir pazar oluşturmaktadır. Kaynakçı işine en fazla 6 ay ara verebilir. yukarıda bahsedilen koşulların sınav kapsamıyla uyuşup uyuşmadığını kontrol etmeli ve kaynakçının sınav belgesini onaylamalıdır. kaynakçının sınav belgesiyle birlikte arşivlenmelidir. Belge. Neuhoff. seçilen kriterlere bağlı olarak belirli bir kapsama alanına sahiptir. DVS Bcrichte Band 176. • Kaynakçının el becerisinden ve bilgilerinden şüphe edecek herhangi bir sebep olmamalıdır. Thier.

Eğitim ve Uygulama Merkezi. alışılmış akım üreteçleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Müh. güç kaynağı uygulamalarında. (Şekil 1) The latest developments in the field of welding power sources are the inverters. şebeke akımının dönüştürülmesi ile de elde edilebilir. in this work. the classical welding power sources and inverter power sources have been examined. örtülü elektrod ile yapılan elektrik ark kaynağı ve TIG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde düşey. Bölümü.. Ulusal Kongresinde Bildin olarak sunulmuştur. daha önceleri uçak endüstrisinde. Dr. sınırlandırılmış boşta çalışma gerilimine çevirmek (şebeke tarafından beslenen kaynak makinaları). l. • Şebeke gerilimini. ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ ARK KARAKTERİSTİKLERİ BÖLGESİ YATAY KARAKTERİSTİK (a) (b) Şekil 1. Kaynak Teknolojisi Araştırma. son yıllarda gelişmeler kaydeden ve ülkemiz pazarına ithal yolu ile girmekte olan ve de kullanımı yaygınlaşan inverter türü kaynak akım üreteçleri.T. gerilim ve volt-amper karakteristiğinde elektrik akımı gerekir ve bu bakımdan da her kaynak yöntemi için farklı tür ve büyüklükte akım üreteci geliştirilmiştir. Kaynak akım üreteçlerinde volt-amper karakteristikleri. Bu bildiride.Cilt: 39 Sayı: 467 . A rk kaynak yöntemlerinde.Ü. İstanbul * * Doç. Kaynak için gerekli koşullardaki elektrik akımı işyerinde özel bir generatör tarafından üretilebildiği gibi. olabildiğince kısa bir zaman biriminde ark gerilimine düşürmek. Kimya-Metalurji Fakültesi. the current of the line (AC) is first converted to a pulsing DC and then goes to a chooper (oscillator) that converts the DC to a High frequency AC in the range 5 to 100 kHz which is controlled by the output circuit of the chooper according to the welding requirements. Kaynak akım üreteçlerinin V-I karakteristiği. During the operation of these power sources. • Kaynak akım şiddeti ayar donanımına sahip olmak ve çalışma anında ayarlanmış kaynak akım şiddetini sabit tutmak. Dr. Kocaeli Kaynak Teknolojisi I. lnverterlerin seçiminde ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınarak. • Boşta çalışma gerilimi ayarına sahip olmak. aşağıda belirtilmiş olan önemli koşulları da yerine getirmesi gerekir. Metalürji Müh. yöntemin gerektirdiği tür akım şiddeti. kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. MIG-MAG kaynağında kullanılan akım üreteçlerinde ise yatay karakteristikli olmaktadır. * Prof. • Çalışma anında kararlı bir ark oluşunca boşta çalışma gerilimini. 38 • Mühendis ve Makina . Müh. uygulayıcı mühendislere rehber olacak bilgiler aktarılmıştır.MAKALE KAYNAK TEKNOLOJİSİNDE YENİ NESİL AKIM ÜRETEÇLERİ: İNVERTERLER Kutsal TÜLBENTÇİ* Erdinç KALUÇ** Ö Z E T GİRİŞ Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü kaynak akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. An advantages and disadvantages ofwelding power sources have been discussed in order to selection of suitable power source for the work. Elektrik ark kaynağında kullanılan akım üreteçlerinin işlevleri kaynak arkı için gerekli elektrik enerjisini sağlamanın yamsıra her akım üretecinin uygulanan kaynak yöntemine göre. Inverterler. This alternative current goes to the transformer and the rectifier which provide a direct current at normal welding conditions.

tozaltı kaynak yönetiminde ve elektro cüruf kaynak yönteminde uygun sonuçlar vermektedir. Kutuplama olarak elektrod pozitif veya negatif kutba bağlanabilir. aksi halde. Bu olay ark boyunun kaynakçı tarafından ayarlandığı örtülü elektrod ile ark kaynağı ve TIG kaynağında çok önemli bir özelliktir. Kaynak sırasında herhangi bir nedenle ark boyu uzadığı zaman Şekil 2'de görüldüğü gibi akım şiddeti büyük miktarda azalır.Cilt : 39 Sayı : 467 • 39 . seçilmiş sabit bir devirde döner. MIG-MAG yönteminde genelde ince tel (0. ancak tel ilerleme hızının yavaş olduğu kalın çaplı tel elektrod hali için uygundur. yani ark boyunun kısalması halinde ise akım şiddeti sürekli artar. Bu tür kaynak akım üreteçlerinde iç ayar diye adlandırılan ve hiçbir ek donanım gerektirmeden kendinden oluşan bir ark boyu ayarı vardır.5 mm'den daha kalın çaplı tel elektrodlarm kullanıldığı Kaynı* doğrultusu © (D r ıri i® © ||/r —|r- Şekil 2. kaynakçının kişisel el becerisine bırakılmamıştır.0. Buna bağlı olarak da ergiyen tel miktarı azalır ve bu sırada tel sürme devam etiğinden ark normal boyuna döner. Bu kaynak yönteminde görüldüğü gibi ark boyunun ayarlanması yarı otomatik kaynak halinde dahi. Elektrik ark kaynağında büyük bir çoğunlukla düşey ve yatay karakteristikli kaynak akım üreteçleri kullanılır.. kaynakçının el hareketleri nedeni ile ark boyunda bir değişme olduğu zaman erime gücünde meydana gelen değişim çok azdır ve bu da düzgün kaynak dikişi eldesi için çok önemli bir etkendir.8. Ark boyunun kaynak donanımı tarafından ayarlandığı ve sabit tutulduğu MIG-MAG yönteminde bu karakteristiğe sahip bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişmesi yani ark geriliminin değişmesi sonucu ark boyunu sabit tutabilmek için ark boyundan kumanda alan bir elektronik tertibat yardımı ile tel sürme tertibatının motor devri değiştirilir. nüfuziyetin çok az olmasının gerekli olduğu hallerde kullanılır. Diğer bir anlatım ile bu tür bir akım üreteci kullanıldığında ark boyunun değişimi tel sürme motorunun hızının değiştirilmesi ile ark boyu sabit tutulur. Bu akım üreteçlerinde ark gerilimi ve tel ilerleme hızı ve buna bağlı olarak da akım şiddeti ayarlanır. çok daha derin bir nüfuziyet sağlandığından uygulamada genellikle ters kutuplama tercih edilir. doğru kutuplama çok nadir olarak. ergiyen tel miktarı da buna bağlı olarak artacağından neticede ark boyu normale döner. bu değer kaliteli üreteçlerde 2 ila 5 V arasındadır. yani tel hızı sabittir. Ark kaynak yöntemlerinde en çok doğru akım kullanılmasına karşın alternatif akımın da kullanıldığı uygulamalar vardır.2 ve 1. Mühendis ve Makina . gerilimin tamamen sabit tutulmasına olanak olmadığı gibi aynı zamanda sakıncalıdır.bu bakımdan bu tür kaynak akım üreteçlerinde her 100 amper için azami 7 Volt kadar ark gerilimi düşümüne izin verilir. böyle bir üreteçte elektrod iş parçasına temas ettiğinde gerilim düşecek ve akım şiddeti sonsuz yükselecektir ve bu da elektrod ucunda ani bir patlamaya ve şiddetli sıçramaya neden olur. 1. Ark boyu kaynak akım üretecinin yatay karakteristiği sayesinde kendinden ayarlanmaktadır. Diğer metal ve alaşımlarının özellikle çeliklerin kaynağında her iki kutuplama türü kullanılabilirse de. Bu tür makinalarda tel ilerleme motoru. Bu sistem hem pahalıdır ve hem de çok hızlı değildir. Sabit gerilimli diye de adlandırılan yatay karakteristikli kaynak akım üreteçlerinde ark geriliminin dolayısı ile de ark boyunun az bir miktarda değişmesine karşın akım şiddetinde yani erime gücünde değişim çok daha şiddetlidir.MAKALE Düşey karakteristikli akım üreteçlerinde ark geriliminin önemli bir büyüklükte değişmesine karşın akım şiddetindeki değişim çok azdır. Sabit gerilimli diye adlandırılan bu kaynak akım üreteçlerinde. Sabit gerilimli akım üretecinde ark boyunun kaynak süresince sabit kalması (Al ayarı) otomatik kaynak sistemlerinde. 1. bu sistem 2. Zira.6 mm) elektrod kullanıldığından bu kumanda sistemi yavaş kalmakta ve iyi sonuç vermemektedir. Alüminyum ve alaşımlarının kaynağında banyo üzerinde oluşan oksit tabakasının parçalanabilmesi için elektrodun kesinlikle pozitif kutba (ters kutuplama) bağlanması gereklidir.

Kaynak generatörleri tahrik biçimine göre elektrik motoru tahrikli veya şantiyelerde. verimlerinin yüksekliği. Sinerjik Darbeli Akım Üreteçleri Alternatif akım kaynak makinaları transformatörlerdir. Bu sistemin üstünlüğü tel elektroddan ergiyen damlaların kaynak banyosuna geçişinin temel ve darbe akım şiddetine göre iki farklı hızda gerçekleşmesidir. Transformatörü kaynağa hazır duruma getirmek için çalışma şalterini açmak yeterlidir. bunlardan birincisi bir kaynak transformatörü olup. Redresör Türü Akım Üreteçleri Kaynak işlemi için gerekli doğru akım. kaynak için gerekli elektrik akımını üretirler. uzun ömürleri ve bakım giderlerinin düşüklüğü ve gürültüsüz çalışmaları gibi önemli üstünlüklere de sahiptir. generatörlere nazaran boşta çalışma tüketimlerinin azlığı. Bu özellik şantiyelerde büyük bir kolaylık sağlamaktadır. înce tel sargıya şebekeden akım gelir ve kalın tel sargıdan da kaynak akımı çıkar. maliyetlerinin pahalılığı. kaynakta doğru akım kullanımının tüm üstünlüklerine sahiptirler. her akım darbesinde kaynak banyosuna tek bir damla kaynak metali transfer . alternatif akımı doğru akıma çeviren bir doğrultmaçtır. verimlerinin düşüklüğü (%45-65). Bu türde imal edilen ilk akım üreteçlerinde ya frekans ya da temel ve darbe akımı şiddetleri ayar edilebilmekte idi. Trifaze akım ile çalışan üreteçler gerek daha kararlı bir kaynak arkı oluşturmaları ve gerekse de şebekeyi dengeli bir şekilde yüklemeleri nedeni ile tercih edilirler. Kaynak redresörleri kaynakta doğru akım kullanmanın sağladığı bütün üstünlüklere sahip olmalarının yanısıra. Bu şekildeki bir ark ile her pozisyonda kaynak yapmak kolaylaşmış olur. Buna karşın. doğrudan şebeke akımına bağlanır ve görevi şebeke akımını kaynak için gerekli özellikteki akıma çevirmektir. Normal şebekeye bağlanan bu cihazların monofaze ve trifaze akım ile çalışanları vardır. Darbeli doğru akım (pulsed direct current) ile alternatif akımı birbirlerine karıştırmamak gerekir.. Alternatif Akım Kaynak Üreteçleri akımı düzelterek doğru akıma çeviren redresör adı verilen cihazlar ile gerçekleştirilir. seçilen akım şiddeti önceden saptanmış iki değer arasında. Kaynak transformatörlerinin boşta çalışma gerilimi en çok 70V'dur. bundan dolayı da herhangi bir aşınma söz konusu değildir. Kaynak generatörlerinin bakım giderlerinin yüksek ve ömürlerinin kısa olması. bir kuvvet makinası tarafından tahrik ettirilerek.Cilt: 39 Sayı: 467 îyi bir nüfuziyetin.bugün güç elektroniği yardımı ile frekans. alternatif 40 • Mühendis ve Makina . Kaynak transformatörleri saclardan oluşmuş bir demir çekirdek ile bu çekirdeğe sarılı iki sargıdan oluşur. İkincisi ise. boşta çalışma tüketimlerinin yüksekliği en önemli sınırlamalarıdır. Alternatif akım.MAKALE ARK KAYNAK YÖNTEMLERINDE KULLANıLAN AKIM ÜRETEÇLERI Motor generatör türü akım üreteçleri Bu tür kaynak akım üreteçleri. Bunlar. Kaynak transformatörleri trifaze şebekenin yalnız iki fazına bağlıdır ve şebeke akımını kaynak akımına çevirirler. tepe akımında. temel akım şiddeti arkın sönmeyeceği bir değerde tutulduğundan arkın yeniden tutuşturulması sorunu ortadan kalkar. bazı tür örtülü elektrodlar ile. Endüstride kısaca kaynak trafosu diye adlandırılırlar. Kaynak transformatörleri alternatif akımın geriliminin değiştirildiğinden bunlara gerilim değiştirici de denir. darbeli doğru akım halinde.. Kaynak devresindeki yani sekonder taraftaki akımın cinsi de alternatiftir. yani gerilimi düşürür ve akım şiddetini yükseltir. Kaynak redresörleri iki ana parçadan oluşmuşlardır. darbe akım şiddeti ile bunların sürelerini birbirlerinden bağımsız olarak ayarlayabilen akım üreteçleri geliştirilmiş ve artık günümüz endüstrisinde.bunu takib eden temel akım peryodunda elektrod ucunun erimesi azalır hatta gerekirse hiç erimemesi sağlanır ve kaynak banyosuna da ısı girdisi azalır ve bu sırada banyo kısmen katılaşmaya başlar. Bunlar kaynak generatörleri gibi yeni bir akım üretmektedirler. transformatörlerin boşta çalışma gerilimlerinin generatörlerinkinden daha küçük olmasına dikkat edilir. darbeli doğru akım yöntemi uygulanır. dizel veya benzin motoru tarafından tahrikli türler olarak geliştirilmişlerdir. temel akım şiddeti. buna karşın parçaya ısı girdisinin sınırlı tutulmasının gerekli olduğu durumlarda. Generatör ile üretilen akım doğru akımdır. elektrik akımının bulunmadığı yerlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş. arzu edilen bir frekansta değişmektedir. Bunlar genellikle hem yatay hem de düşey karakteristik ile çalışabilecek biçimde tasarlanırlar ve bu şekilde özellikle boru hatlarının kaynağında hem örtülü elektrod ile elektrik ark kaynağı ve hem de MIG-MAG yönteminde kullanılabilirler. Darbe akımı sırasında. Transformatörlerde dönen parça yoktur. kaynak metali hızlı bir biçimde erir ve kaynak banyosuna sprey ark biçiminde taşınır. doğru akıma nazaran daha tehlikeli olduğundan. TIG ve tozaltı kaynak yöntemlerinde uygulama alanı bulur.

in frekansı ile ters orantılıdır. performansının ve kontrol kabiliyetinin artmasıdır.A. burada akımın frekansı değişmez sadece gerilimi ayarlanır ve bu akım redresörde doğrultulur ve flitre edilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir ve kontrol devreleri de çıkış akımından aldıkları sinyalleri giriş kontrol sinyalleri (akım üretecinin ayar değerleri) ile karşılaştırarak redresör çıkışını ayar eder. ark ucunda daha şiddetli bir katod etkisine. (Şekil 4) Transformatörlerin büyüklüğü A. MIG-MAG kaynağında darbeli akımın değişimi. düzgün bir kaynak dikişi görünüşüne yardımcı olur.TI Ş.A önce bir redresöre girer ve doğru akım haline dönüştürülür ve bu akım Chooper diye adlandırılan özel bir cihazda yüksek frekanslı A. ama înverterler daha yüksek bir verim ve daha büyük bir güç faktörüne sahiptirler ve dolayısı ile inverter kullanımı halinde elektrik giderlerinde önemli bir azalma ortaya çıkmaktadır ve özellikle 200A'in altındaki akım şiddetleri ile çalışma halinde bu verimlilik daha büyümektedir.CCe!: burada inverterin sağladığı çok önemli üstünlükler vardır. Üç fazlı tristörlü redresörlerde ise 13 milisaniye. (Şekil 3) Inverter Tipi Kaynak Akım Üreteçleri Kaynak teknolojisindeki en son gelişmelerden bir tanesi hatta en önemlisi inverter türü akım üreteçlerinin uygulamaya girmiş olmasıdır. haline dönüştürülür. inverterin ağırlık olarak % 25 ve boyut olarak ta % 33 daha küçük olduğu görülür.. Bu yüksek frekanslı A. Bu ise. kaynak işlerinde kullanılan inverterlerde bu frekans 20. civarındadır. Şekil 3. gerek alışılmış akım üreteçlerinde ve gerekse de inverterlerde şebeke akımı kaynak için gerekli koşullardaki doğru akıma dönüştürülmüş olur. Aynı akım gücündeki bir normal redresör ve inverter karşılaştırıldığında. Monofaze tristörlü redresörlerde bu süre 80 milisaniye1 dir. Alışılmış kaynak akım üreteçlerinde.A. İnverterler de ise. İnverterler daha önceleri uçak endüstrisinde. transformatör gerilimi kaynak için uygun değere indirilir ve buradan çıkan akım aynen alışılmış redresörlerde olduğu gibi bir redresörde doğrultulur ve bir flitreden geçirilerek kaynak için gerekli koşullarda doğru akım elde edilir. Bu zamanın küçülmesi ark başlamasının kolaylaşmasına damlacık büyüklüğündeki farklılığın azalmasına. frekans büyüdükçe transformatör küçülür.Cilt: 39 Sayı: 467 • 41 . Kontrol devresi inverterin çıkışını saniyede 20. Küçük transformatörler değişimlere alışılmış makinalarda Mühendis ve Makina . tnverterlerin en önemli üstünlüğü kaynak arkının kararlılığının.000 Hz mertebesindedir. şebekeden çekilen A.MAKALE eden MIG-MAG kaynak donanımları uygulama alanına girmiştir. da ve kontrol devrelerinde doğru akım üretiminde kullanılmaya başlanmış ve kazanılan deneyimler bunların kaynak endüstrisinde de güç kaynağı olarak kullanılmasına olanak vermiştir. şebekeden çekilen A. güç kaynağı uygulamalarıni As. lOOA'e kadar olan akım şiddetlerinde inverterin değişimlere cevap verme zamanı 2 milisaniye dir ve akım değişimi tepe değerden tepeye sadece 5A civarındadır.000 kez değiştirilebilmekte ve ark kontrolünün çok hassas bir biçimde gerçekleşmesine yardımcı olmaktadır.A doğrudan bir transformatöre girer. yani cevap verme zamanının uzaması ergiyen kaynak metali miktarında değişikliğe ve daha fazla sıçrantının oluşmasına neden olur.A. Sonuç olarak.

Bu iki husus inverterlerin en önemli üstünlüğüdür. înverterlerin. înverterlerin bu üstünlükleri darbeli ark sistemi ile birleştirildiğinde. Darbeli akım ile çalışan inverterlerin üstünlükleri şu şekilde sıralanabilir: • Isı girdisinin daha etkin bir biçimde kontrolü. SONUÇ Alışılmış kaynak makinaları ile karşılaştırıldığında gerek enerji verimliliği ve gerekse hafif tasa- . înverterlerin çok kısa olan cevap verme kabiliyetleri ve arkın çok kısa zamanda kontrol edilebilme özelliği darbeli akım D. Bu bakımdan. I 6 oo V I Monofaze | 20KHZ | A. Günümüzdeki modern inverterler en uygun darbe frekansını verecek biçimde programlanmıştır. Mühendis ve Makina . endüktans (akımın inme ve çıkma hızı) üzerinde daha etkin bir kontrol sağlaması kaynakçıya kaynak arkını çok yumuşak bir ark halinden daha delici ve derin nufuziyet sağlıyan bir ark haline kadar ayarlama olanağını sağlar. çalışma koşullarında kararlı bir ark elde edebilmek için uygun darbe frekansını seçmekte42 . AA.A. Kaynak operatörü. Şekil 4.A. saf CO 2 'nin koruyucu gaz olarak kullanılması halinde bile sıçrama görülmez. l DA. Zira giriş akımı öncelikle doğrultulmakta ve daha sonra yüksek frekanslı alternatif akıma ve oradanda doğru akıma döndürülmektedir. inverter kullanım ile % 79'a kadar enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür.A. TIG ve MIG-MAG kaynak yöntemlerinde yüksek darbe frekansları ve daha iyi darbe biçimleri sonucu inverterler çok iyi sonuçlar vermektedirler. biçimini etkilemez. alışılmış darbeli akım kaynak akım üreteçlerinde. • Kısa ark boyu ortalama akım şiddetlerinde dahi her pozisyonda sprey transfer uygulamasına olanak sağlar ve sıçrama yok denecek kadar azalır. kullanılan büyük transformatörlerden daha az direnç göstermekte ve daha hızlı bir uyum sağlıyabilmektedirler. giriş akımının monofaze veya trifaze olmasının önemi yoktur. • Aynı akım şiddetinde bir büyük boy tel elektrod kullanabilme olanağını sağlar.I Doğrultmaç formatör I Şebeke Akımı Filtre j j Kaynak Akımı Alışılmış Kaynak Akım üreteçleri 460 V Trifaze 50 Hz A. I I I I 600 V DA. burada kaynakçıya d'işen sadece en dengeli kaynak koşullan için uygun kaynak programını seçmektedir.MAKALE Trans. İnverter türü kaynak akım üreteçlerinde alışılmış redresörlerde olduğunun aksine giriş akımının mofaze veya trifaze olması çıkış akımının karakterini. soğuk kalmış bölgeler oluşumu tehlikesini ortadan kaldırdığı gibi bu tür çalışmada görülen büyük miktarda sıçramanın azalmasını da sağlar. Bu olay ise. Ontario Hyro's Endüstriyel program bölümünde uzun yıllar süren ark kaynağında enerji verimliliği olanaklarının araştırılması konulu çalışma sonucunda 1991 yılında yayınlanan raporda. Alışılmış akım üreteçleri ve inverter türü akım üreteçlerinin prensip şemalarının karşılaştırılması. bu sorunlu işin zaman zaman kaynak kalitesini etkilediği görülmektedir. kısa ark ile çalışma halinde karşılaşılan yanma olduğu.Cilt: 39 Sayı: 467 dir. I ' I I I 100 V Trifaze 50 Hz Kontrol Girdisi KK j Flitre Kaynak Akımı I Giriş | Chooper I Doğrultmacı! Şebeke Akımı I • ' ' İnverter Akım Üreteçleri T • I a Trans.| Çıkış I formatör | Doğrultmacı) İlli I 80 V I Monofaze j 20KHz ! t ölçme ve Kontrol 60 V • Kontrol Girdisi 460 V Trifaze 50 Hz A_A.

Germany Verband 11. geleceğin akım üreteci olarak adlandırılan inverterlerin kendi öz kaynaklarımızı kullanarak ve teknoloji geliştirerek üretimine ağırlık vermeleri gerekmektedir.Arc and Gas VVelding and Cutting. Band 1/2. 16. Brazing.Volume 2. Nacey. Low-Spatter Arc VVelding Machine". U. G. beim Schweissen". 1112. E.Volume 1. Yayın no. VVeld. H. N. K. 17. L. Tülbentçi..New York 1980. Robbins. Werner. "Handbuch der Schweisstechnik". "Welding Handbook. Ruge. bu şekilde daha verimli ve kaliteli bir kaplama tabakasının oluşturulması olanağı vardır...N.Y. Smith.Germany 1984. N. artan kaynak verimlilikleri.MAKALE rımları. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynak Yöntemi. 49-52. D.A. K.S. "Modern VVelding Technology".E. 59.Ü. s.Volume 2. VVeld. J.A. Kaluç. 37-40.Transfer Power Source: A New.N. Berlin-Heidelberg. Mahlon. January 1993.. "The Surface-Tension. Anık. Band 44. Seventh Edition. "Örtülü Elektrod İle Elektrik Ark Kaynağı". 5. Kaluç. makina mühendisleri odası n tyfıriıe mu îûâ II Cilt : 1 ..3 Mühendis ve Makina .. "Inverter Povver Sources: An Efficient Alternative"... 1995. Fıscher. 10. U... 9. Springer-Verlag. Miller Electric Mfg. Munske.N.A. 1981. "Gas Metal Arc VVelding". J.N. N. "Fourt-Generation Inverster Add Artificial Intelligence to the Control of GMA VVelding". Germany 1975. p. W. "MAG. Boese. 2. }. Teil 1/2. Wildenthaler. İnverterler sadece ark kaynak yöntemlerinde akım üreteci olarak değil aynı zamanda ısıl püskürtme yöntemlerinde kullanılan alışılmış kaynak makinalarmm yerini de almaktadırlar. San.. Deutsche 1975. K.S. p. Bu akım üreteçlerinin oldukça büyük bölümü. KO. Gedik holding Yayını.J.Welding Processes".. Kocaeli.Fundamentals of VVelding". 8.Seminer Notları". S. "Inverter VVelding Power Source Technology Improves Thermal Spray Coating deposition". 38-43. Seventh Edition... D... N. Miller Electric Mfg. Band 67. A. Ülkemiz kaynak makinası üreticilerinin. H.N. h. American VVelding Society. üretimi çok azdır..Schweissen".VVelding Processes. Deutsche Verband für Scheweisstechnik. L. Cary. T. January 1993. Eighth Edition. 18. "VVelding handbook. No. American VVelding Society. -195 "Handbuch des Schultgasschvveissens".S. PrenciteHall. "Inventer Technology and its Influence on Power Sources for Pipe VVelding". 1979. İstanbul 1990. 15. Stava. Wırtz v "Das Verhalten der Staehle 6. f. "MIG-MAG Eriyen Elektrod ile Gazaltı Kaynağı".. Co. 19.. Tülbetçi. U... 1994. 1991.Cilt : 39 Savı : 467 • 43 . and Soldering".A 1978. kaynak kalitesinin düzelmesi üzerine olan etkileri nedeni ile inverterlerin kaynakta kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. p. Gedik Holding yayını. Metal ve Kaynak. 31-34. U. für Schweisstechnik.S. 4. E. Baum. U.S.. Co.. E.2 . N. American VVelding Society.S.. "VVelding handbook. }. Eğitim ve Uygulama Merkezi. İstanbul 1991. 3.A. A... Germany 1977. 12. U. 25-29. VVeld.B. U. 14. VVeld.. No... "Der Schutgasschweisser".A. "Gas Tungsten Arc VVelding".. H. Deutsche Verband für Schweisstechnik... N. Byrd.. Tülbetçi. 13. Deutsche Verband für Schweisstechnik. 13-14 Mart 1997. 7. Eylül '94. KAYNAKÇA 1 H. September 1993. Inc. T. Kaynak Teknolojisi Araştırma. ülkemize ithal yolu ile girmektedir. Aıchele. January 1993. K.

datasheet 178'deki yatay konum için problemlerinizi çözümlemiş olan örgü hareketini veya kamçı hareketini uygulayınız. fakat alıştırmayı yeni bir düzenek hazırlaymcaya kadar erteleyiniz. BB. Şekilde gösterildiği gibi herbiri 37° eğimli olan iki adet 1/4 in kalınlığındaki (eğer uygun ise 3/8 in} iki sacı bir araya getirin. Kaynak kordonlarının eleştirisel bir yaklaşımla gözden geçirilmesi sonucunda. tecrübeli kaynakçılara da faydalı olacaktır. her bir dikişi elinizden geldiğince mükemmel şekilde bir araya getirmek için vakit ayırınız. X.Cilt: 39 Sayı: 467 . Elektrod boyutu: 1/8'in Akım daha önceki kaynak alıştırmalarında uygulandığı şekilde 90-100 Amper. Yarık oluşturan parçaları. Tekniğini geliştirmek maksadıyla zor doğrultularda alıştırmalar yapmalısınız. İlerleme doğrultusu. dikişlerin pek çoğu olduğu yerde kaynaklanmak zorundadır. bu şekilde birinci geçişin üzerine ikinci bir kaynak kordonu örtebilirsiniz. V yarıklı alın kaynağı ilk geçiş. Daha sonra iki sacı 1/8 in kök aralığı ile 75 derecelik V.Açıkkök. Fakat gerçek uygulamalarda (örneğin yapısal bir monte durumunda) bunlann pozisyonu sabit olup. sağa ve sola düzgün bir örgü VVetcüng Journal 1995 Şubat sayısı. fakat kök yüzeyi erir erimez metal havuzun dibi donacak yavaşlıkta.yangı oluş- B Şekil X. çizildiği şekilde bu ikinci geçişle ilerleme yönü kendinize doğru olsun. Elektrod boyutu: 5/32 in Akım: 120 Amper. Şu an için yüzeydeki görünen hatalarınızı Şekil Y'de görüldüğü üzere ikinci bir geçiş alıştırması ile kapatınız. Hallock C. V. masanıza kaynatmamak için 1/2 in yüksekte destekleyiniz.KAYNAK ATÖLYEDEN ALIN KAYNAĞI UYGULAMASI u yeni datasheet tecrübesiz kaynaklan eğitecek çeşitli uygulama çalışmaları önermekle birlikte. İlerleme hızı bir bir "anahtar deliği" açacak yavaşlıkta. Şekilde sola doğru olan ilerleme gösterilmiştir. 44 • Mühendis ve Makina . Elektrod açısı: V yarığının açı ortayı olacak ve yüzeye 90 dereceden daha az açıyla (Şekil X'de yaklaşık 80 derece) Eğer kök açıklığı düzgün değil ise. Elektrod kullanımı birinci geçişle aynı. Y ve Z yarıkları için düz konumda iken alıştırma yapmanız gerekmektedir. CC ve DD yarıkları yavaş yavaş dikey konuma gelinceye kadar eğimlendirilir. Şekil Y ve Z'de size doğru çizilmiş olan kaynak kordonlan görülmektedir. bu şekilde kaynak kalitesi derecenizi üst seviyelerde koruyabilirsiniz. En kolay şekilde. döndürülerek kaynaklanır. îş esnasında. düz konumdayken üst tarafı çevrilip. 1/16'in kök yüzeyini sacın her iki tarafında da taşlayınız ve eğeleyiniz. Heading Upvvard" başlıklı yazısından çevrilmiştir. Şekil X'de görülen V-yarığını önünüze koyunuz. Aşağıdaki çizimlerde gösterilen basit alın dikişleri en etkili şekilde yarığın her iki tarafından da ulaşılarak kaynaklanabilir. turacak şekilde her iki ucundan punta kaynağı yapı- nız. Yaptığınız Kaynağı Eleştiriniz: Düzgün mü? kök yüzeylerini kaynak malzemesi ile biraraya getirecek şekilde erittiniz mi? Kaynak çıkıntıları ve damlaları asgari düzeyde mi? Dip bölümde az miktarda bir cüruf kaldı mı? Şimdi bu alıştırmayı tekrar etmeye ihtiyaç duyup duymadığınıza karar veriniz. Bu alıştırmanın amacı tek taraflı kaynak uygulamaktır. Daha sonra AA. Campbell'in "Butt-Weld Practice. mükemmel'e ulaşamadığınız dikiş türleri için alıştırmalara devam etmelisiniz.

120 Amper. Bu tabakalar birden çok geçiş kullanılarak oluşturulabilir. çift eğimli.Cilt : 39 Sayr : 467 • 45 . V yarığın her iki tarafında elektrod kaplama dokundukça bir süre bekleyiniz. elektrodu yatay konumda dikişe doğru yönelterek. kare boyutlu. önceki kraterden kalan tüm cürüfü dikkatle temizleyiniz.KAYNAK ATÖLYEDEN hareketi. daha sonra öteki eğime doğru hızlı bir gidiş.. Elektrod kullanımı. fakat şekil Z'de çizilen son "örtü" geçişi tek bir genişörgü geçişidir. Şekil Z. İkinci geçişi tamamlamak üzere birden fazla elektroda ihtiyaç duyulan haller hariç. 3/8 in veya daha kalın saçlar için. arkı sabit bir şekilde yukarı doğru Mühendis ve Makina . Sacları size aksi yönde eğimli olarak destekleyiniz. Elektrod boyutu. Dikiş dikey pozisyonda iken [180 nolu Datasheet için daha beklemelisiniz). sacları kaynaklıyorsanız. Şüphesiz çekim kuvvetinin büyük bir kaynak metali havuzu üzerindeki etkisinden haberdarsınız.Açık kök.) Elektrod çizildiği şekilde eğimli olarak. kaynak metalinin V yarığının dşma taşmasına izin verin. elektrod yukarı doğru 20 derecelik açı yapmalıdır. elektrod yukarı doğru 45 derecelik açı yapmalıdır. Kaynak kalanlığı: 1/8 in 'den fazla değil. elektrodu her iki sactanda eşit uzaklıkta tutarak. Eğer 1/4 in. Şekil Y. saçlar 45 derece açıyla eğimli. Ark uzunluğunu kısa tutunuz. 60 derecelik düzenekle alıştırma yapmaya devam ediniz. düzeyiniz son bir geçiş için hazır olabilir. İkinci kordon hemen hemen düz konumda olmalıdır. kök yüzeyleri 1/ 6 in. geniş örtü rurken. Dikiş yukarı doğru daha dik eğim kazandıkça.için geçiş. kök boşluğu 1/16 in. Şekil Y'de olduğu gibi her bir eğim için aynı duraklama. Takviye yarığı hafifçe taşırmak için ilerlediğiniz esnasında kontrol edin. yüzeylerin 1/16 in mesafesi dahilindeki V yarığını doldurmak için kaynak esnasında bir üçüncü hareket ettiriniz. (Şekilde yan görünümü çizilmiştir. 75 derece V yarıklı alın dikişi.bir sonraki elektrod ile arkı yeniden oluştuŞekil AA. önerilen akım 110 A. yukarı yönde kaynak gittikçe zorlaşır. 1/ 8'in elektod. geniş örtü veya daha fazla geçişlere ihtiyaç duyulabilir.için geçiş. 75 derece eğimli bir dikiş ile. 5/32 in Akım. Dikey kaynak için sabırla alıştırma yapmalısınız.

Selçuk ERCAN Abdurahman KILIÇ 46 • Mühendis ve Makina . Nejat Y. Samim NEMLİOĞLU • Soğutucu Maddelerle İlgili Dünyada ve Türkiye'deki Gelişmeler ' Bir Görüş : Küresel Isınma ve Sorumluluklarımız • Binalarda Enerji Yönetimi • Yangın Güvenliğinin Esasları Erkut BEŞER A Nuri BULUT M.Cilt: 39 Sayı : 467 . SARI. KARAGÖZ Sayı: 457 Şubat 1998 • Güncel: Mevcut Dış Ticarette Standardizasyon Mevzuatı • Egzoz ve Gürültü Emisyonu Standartlarındaki Gelişmeler Otomotiv sanayiinde Yönetmeliklere Uyum Ahmet GÜNEY. Tozaltı. Ş. Gazaltı. Özlü Tel ile Yapılan Kaynak Yöntemlerinde Maliyet Analizi • Aşınmayı Önlemede Etkili Yöntemler bölüm III Dolgu Kaynağı Mustafa GÜLŞAN SabriAKAY. YILMAZ. Erdinç KALUÇ • Schaffler ve Sonrası Paslanmaz Çeliklerin Kaynağında Son Gelişmeler • Sürtünme Kaynağı ile Seramik . BATIGÜN Sayı: 458 Mart 1998 • Toplam Kalite Kontrol Maliyetleri Bileşenlerinde Test Ve Ölçme Aletlerinin Yeri ile Kalibrasyonun Önemi A Tayfun GÜR. Cüneyt Metin • Türk Sanayiinde Enerji Yönetim Sisteminin Oluşturulması ve Sanayide UYKUR ERGENEMAN Osman Y. CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı: 456 Ocak 1998 (Kaynak Özel Sayısı) • Örtülü elektrot.DERGİMİZİN 3 9 . BERAKOGLU Enerji Verimliliği yönetmeliği ' Türkiye'de Sanayileşmenin Kentleşmeye Etkisi • Bilgi Sayfası: Gümrük Birliğinden Doğan Hak ve Yükümlülüklerimiz Ömer KEDİCİ Şaduman SAZAK Cengiz M.Metal Bağlantıların Üretimi Mehmet Yükse\ M.

PervlzRZAYEV Şaduman SAZAK Çev: N.DERGİMİZİN 3 9 . GEMALMAYAN.Alüminyum Esaslı Kaymalı Yatak Tasarımı Bilgi Sayfası: Baklalı Zincir Konveyör Tasarımı Uygun Redüktör ve Motorun Belirlenmesi Hamdullah ÇUVALCI.Cilt : 39 Sayı : 467 • 47 Arif HEPBAŞLI KürşatOZCAN Gürbüz YILMAZ Umur GÜRSOY . CİLDİNDEKİ YAZILAR Sayı : 459 Nisan 1998 1997 Yılı İtibariyle Türkiye'de Organize Sanayi Bölgeleri Manyetik Yataklar: Elektrik Motoru ve Bilgisayar Ünitesi Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus Mykiss) Güneş Enerjili Sistemde Kurutulması Deneysel Çalışmaları Hayati OLGUN. Yıldırım ÇAKAR Harun AYDIN Erdem TUÇ Sayı : 461 Haziran 1998 (Çevre Özel Sayısı) Enerji Verimliliğinin Uygulama Alanları ve Çevre Çevre Yönetimi Çevre Bilinci Ve Geleceğimiz Bir Görüş : ME-Tİ'nin Mühendisleri Bir Görüş : Bergama / Ovacık Altın Madeni Projesi Üzerine Değerlendirme Raporu Motorlu Taşıtların Egzoz Ölçümünde Karşılaşılan Sorunlar Elektrikte Güvenlik Bilgi Sayfası: Nükleer Atıklar ve Güvenirlik Çevre Mühendisleri Odası M. Ali IŞIKSOLUĞU Gürbüz YILMAZ Erdoğan ÇELİK Mühendis ve Makina ._ Hikmet ALTUN Cem AKSÜT Sayı : 460 Mayıs 1998 (İş Güvenliği Özel Sayısı) Sayılarla İş Kazaları Sosyal Sigortalar Kurumu Kimin Sigortası? Bir Görüş : iş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Haftası Bilgi Sayfası : Büyük Endüstriyel Kazalar Bir Görüş : İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine Genel Yaklaşım işçi Sağlığı Hizmetlerinin Geliştirilmesinde Alternatif Örgütler Çalışan Çocuklar Çalışma Nedenleri ve Çözüm Önerileri Türkiye'deki İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Sorununun Bileşenleri Gürbüz YILMAZ Ülker BELEK Kürşat ÖZCAN SibelBAYÇIN İbrahim ÇÖL. Burak BAŞARAN Çinko .

Serdar AKSOYLAR Levent KAYA ArifKÜNAR Arif İLERİ. Ali ÖZKÖSEM • Bilgi Sayfası: Isı Enerjisi İle Çalışan Amonyak Absorpsiyonlu -60 C Kadar . Nükleer Lobilere Dikkat • Türkiye Şehirleri İçin Tipik İklim Verileri • Yönetim ve Kalite : Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Düzeyleri "ISO 9000" Yolun Sonumu? Kalite Yolculuğunun İlk Adımı mı? • Bilgi Sayfası: Klima Kanallarında Isı Yalıtımı İsmail KAVURMACI. CİLDİNDEKİ TAZILAR Sayı: 462 Temmuz 1998 (Bilgisayar Özel Sayısı) Kuvvet Kontrol Altında Robotla Delme Bilgisayar Destekli Montaj Yaklaşımları Türkiye'de İnternet'in Geleceği Bilgi Sayfası: DNC Doğrudan Nümerik Kontrol Unsur Tabanlı Modellemede Kullanılan Çeşitli Unsur Tanıma Teknikleri HüsevfnR Ö~ Gürsel ALICI Cem SİNANOĞLU önderÖZDEMİR.DERGİMİZİN 3 9 . ToÇa TURGAY Bülent KALAYCtOGLU Sayı: 463 Ağustos 1998 • Nükleer Güç Reaktörleri: Dünya Panoraması • Güneş Enerjisinin Yeraltında Mevsimlik Depolama Teknikleri ve Konut Isıtma Uygulamaları • Bir Görüş : Muhtemel Bir Akkuyu Nükleer Santral Kazası Öncesi. Kapsamı. Elektrik. İlgileri Ve Önemi) • Dünya Enerji. Ömer KOKSAL Çev. Merter ÜNER Mustafa İNALLI Ahmet DURMAYAZ Sayı: 464 Eylül 1998 • Makina İmalat Sanayii (Tanımlar. Nükleer Güç Değerlendirmesi ve Tahminleri • Plastik Dişli Çarklarda Malzeme Seçimi ve Konstrüktif Tedbirler .Cilt: 39 Sayı: 467 İlter SERİM Ahmet DURMAYAZ Cüneyt FETVACI Abdurahman KARABULUT Aii ÇOLAKOĞLU.Sabit Genlikte ve Farklı Frekansta Çalışan Mekanik Titreşim Masasının Tasarımı • Şirketlerdeki Yeni Kullanıcıların Sonlu Elemanlar Analizlerinde Yaptığı Hatalar ve Önleme Yolları Soğutma Yapabilen Modüler Tesisler 48 • Mühendis ve Makina .

Prof. Prof. Mustafa GÖKLER Günseli GÖRÜR Ömer EYERCİOĞLU EzgiGÜNAY Cengiz ÖZ Melike KİRİŞÇİ Tansel TOKUROĞLU Yıldırım ÇAKAR \ 1998 Yılında Mühendis ve Makina D ergi si'ne Yaptıkları Katkılardan Dolayı Teşekkür Ederiz. Dr. Prof. Prof. Doç. C İ L D İ N D E K İ YAZILAR Sayı : 465 Ekim 1998 (Otomotiv Özel Sayısı) Avrupa da Otomobillerin Üretimden Müşteriye Ulaştırılmasında Yalın Dağıtım Otomobillerdeki Dışbükey Sürücü Tarafı dikiz Aynalarının Sağlayabileceği Yararlar ve Olası zararları Bir Görüş : Ulaşım Politikalarımız Bir Görüş : Otomotiv Sanayiimize En Büyük Darbeyi Biz Türkler Vuruyoruz Bilgi Sayfası: Otomotiv Sanayiinde Kompozit Malzeme Kullanımı Diesel Motorlarında Dört Çeşit Bitkisel Yağ Kullanılması Karbüratörlü ve Yakıt Püskürtme Sistemlerinin Egzoz Gazı Bileşimine Etkileri Silaj Makinaları ve Bazı Teknik Özellikleri Çev. Prof. Dr. Prof. Dr.Cilt : 39 Sayı : 467 • 49 t . Dr. Dr. Dr. Dr. Prof. Doç. Geometrik Ölçülendirme ve Toleranslama Güncel: Yalın Yönetim Anlayışı Taguchi Metodunda Alternatif Kayıp Fonksiyonları ve SN oranları Bir Görüş : Performans Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Macit KARABAY Cahit GÜNAYDIN A. Dr. Kemal ŞEHİRLİOGLU. Doç. Prof. Prof.QS 9000 Kalite Sistem Standartları Kapsamında Bir Gereksinim. Ömer ATALAY Sayı: 466 Kasım 1998 (Kalite Özel Sayısı) TMMOB'nun Kendi İç İşleyişinde ve İlişkilerinde Etik Değerler ISO 9000 Anlayış ve Yorumunuz Güncelmi? ISO 9001 . Dr. Dr. Doç. Doç. Dr. Murat Kadri AKTAŞ Zeki ADER İlter SERİM Fazıl Önder SÖNMEZ Turgut ÖZAKTAŞ M. Prof. Erhan ALTAN İ. Vedat KARADAĞ Tuncay YILMAZ Metin AKKÖK Süleyman SARITAŞ Mehmet YÜKSEL Cahit KURBANOĞLU Ahmet GÜNEY Sait YÜCENUR Muzaffer DOĞAN Doç. Dr. Dr. Dr. Dr. Dr. Dr. Prof.D E R G İ M İ Z İ N 3 9 . Yrd. Dr. Dr. Dr. Ali GUNGOR Bilgin KAFTANOĞLU Can ÇOĞUN Cem SORUŞBAY İbrahim UZMAY İ. Prof. Ali ŞEN Özgür BERÇİN Ferial S. Dr. Deniz AKÇALI Yusuf ZEREN Tülay HARZADİN Teoman AYHAN Prof. Doç. Ali IŞIKSOLUĞU Muharrem ZEYTİNOĞLU Çev. Dr. Dr. MMO Yönetim Kurulu Mühendis ve Makina . Dr. ARNAS IŞIK Alp ESİN 1998 YILINDA DERGİMİZ İÇİN YAZI DEĞERLENDİREN UZMANLAR ( Prof. Yrd. Prof.

7 Kapalı.6 7. proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çalışmaya göre tasarlanmıştır. Uygun tasarım ile tozun rulmanlara ulaşması tamamen engellenmiştir.) DV 200 ve DV 2S0 ölçüsünde Standart ölçüler Pnömatik hat adaptörü İsteğe bağlı Gövde VANA STANDART i K A P A S 1 T E DV200 (m â /saatj DV250 (m3/saat) ROTOR OtVftİ (DİDİ S 10 18 18 20 22 24 1.8 3. Sızdırmaz ÖZBİL Döner Vanaları otomatik. : Kaynaktı çelik konstrüksiyon veya döküm Rotor bıçaklan : Ayarlı.(Daha yüksek değerler için bilgi veriniz.2 3.1(2.I OZBİLMAKfNA STANDART EKİPMAN İMALATI VE MÜHENDİSLİK Galvanizlenmiş kaynaklı çelik konstrüksiyon veya döküm AISI 304 Paslanmaz çeHk Özel kesitli siyah conta lastiği Çift etkili piston 5/2. Rotor ile gövde arasında temin edilen boşluk ile rotorun sıkışmadan çalışması sağlanır. Ayar ve değiştirilme imkanı veren bıçaklar sayesinde sızdırmazlık sağlanır.5 3. Ayrıca vana dışından sızdırmazlık ayarı yapılmasını sağlayan düzenek mevcuttur. sökülebilir Rulmanlar : SKF veya FAG Motor .418 64 51 .1 5.8 6.9 4. Sürekli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü oiarak akmasını ve kesilmesini sağlarken hava kaçağına engel olur. Vanantn açık konumunda malzeme bir fiziki engelle karşılaşmadan akar. TUNALI HİLMİ CADDESİ 103 /18 06700 KAVAKLIDERE / ANKARA TEL : 0(312) 428 49 U . Vananın açılmasını ve kapanmasını sağlayan plakanın tamamen kapalı bir hacimde çatışması sayesinde çevreye toz sızıntısı önlenmiştir. Kesikli çalışan operasyonlarda malzemenin kontrollü olarak akmasını ve kesilmesini sağlar.2 4.1 3.426 87 30 FAKS : 0(312) 467 03 18 METSAN 0.6-10 bar R1/4" 2 adet açık ve kapak pozisyonu gösterir limit siviç TSV 200 ölçüsünde i ÖZBİL SÜRGÜLÛ VANA STANDART ÖZELLİKLERİ Gövde Sürgü plakası Conta Pnömatik piston Selenoid vana Limit siviç Standart ölçü Kapalı.Redüktör : İthal Devir ayan : Zincir dişji He 5-25 d/d arası Bakım kapağı : Kolayca sökülebilir bakım kapağı Basınç farkı : 750 mmSS'a kadat. Vananın tam sızdırmazlığı malzeme akışından korunmuş conta ile sağlanmıştır. Sızdırmaz ÖZBİL Sürgülû Vanaları otomatik proseslerin ihtiyaç duyduğu yüksek güvenilirliğe sahiptir ve 24 saat devamlı çatışmaya göre tasarlanmıştır.1 7.2 2.1 2.4 7.

başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.1 Lt' den O . ÇOK KOMPONENTLI HİPOKLORİT DOZAJ ÜNİTESİ Çok komponentli Hipoklorit dozaj ünitelerimiz şekilde görüldüğü gibi bir veya birkaç dozaj kafasından ibarettir Alüminyum sültat Bakır sülfat gibi eriyik hazırlanmasında ve benzeri tesislerde yüzme havuzu içme suyu tesislerinin klorlanmasında kullanılabilen ünitelerimiz kullanım sahasına göre karıştıcılı olarak (0) Maxımum arasında ayarlanabilen değişken debili pistonlu diyaframlı dozaj pompalarıyla paket ünite olarak teçhiz edilmiştir. YÜKSFK BASINÇLI DONKİ POMPA Yüksek basınçlı pompalarımız pistonlu tipler olup genelde toz deterjan üretiminde basınçlı kapların testinde ve reaktörlerde kullanılmaktadır. Merkez Mah. salıun ve deterjan sanayiinde. POMPALARIMIZIN TEKNİK ÖZELLİKLER * Kademesiz kendinden ayarlanabilir sistem. : (0212) 6S5 24 83 (3 hat) . Dozaj.-'ı-'udırnıa istemlerinde * Temizlik. MOTORLU MİKSER KARIŞTIRICILARI Sanayii sektöründe kullanılan motorlu karıştırıcı elamanlarımız 60 d/d-500 d/d'ya kadar tank ve karıştırıcısıyla birlikte özel olarak imal edilmektedir.5 . * * * * * KULLANMA SAHALARI Kullanma sulun tasfiyesinde tekstil sanayiinde Atık su anlına tesislerinde Fueloil yakma (esişlerinde Nükleer ve (ernıik santrallerde su sjîi. Transfer ve yüksek basınç Pompaları 6 tip 300 çeşit ürün yelpazesiyle sanayiinin her kesiminde ihtiyaç duyulan proseslerde. * (iıda Sanayide * Kimya sanayiinde kalkı dozajında * I'ulverizasvon işlemlerimle Boya sanayiinde Meşruhat sanayiinde İlaç sanayiinde Kağıt sanayiinde Kireç sanayiinde Kazan suları (asliyesinde İçme suları tasfiyesinde Şeker fabrikalarında Olonıotik klorlama tesislerinde Dolum tesislerinde ve daha birçok iş sahalarında kullanılmaktadır. poliamid.651 91 92 Fax : (0212) 651 90 85 . * O . 304-316 cRNİ ve çelik malzemeden imal edilmekte olup kendinden soğutmalı 0-100 Lt/h-10m3/h kapasiteye kadar 15 bardan maxımum 3Û0 bar karşı basınca göre dizayn edilmiştir SABİT DEBİLİ TRANSFER POMPASI Sabit debili transfer pompalarımız Kimyasal niteliklere haiz viskos sıvıların transferinde kullanılmaktadır Pompalarımız 8 bar maxımum 80m3/h kapasiteye kadar transfer edilecek sıvının kimyasal ve fiziksel yönünden etkilenmeyecek malzemelerden imal edilmektedir.DOZAJ. Üzeyir Ağa Sok. PİSTONLU ve DİYAFRAMLI DOZAJ POMPALARI Bir veya birkaç kafadan ibaret olup 0-5 Lt/h'dan 4m3/h kapasiteye kadar 0 ile maxımum arası ayarlanabilen 5 bar'dan 200 bar'a kadar yüksek verimli dozaj pompalarımız Kimyasal sıvılardan etkilenmeyecek şekilde 304-316 paslanmaz çelik.4 m arası * 0. No : 11 Yenibosna / İSTANBUL Tel. teflon.300 bar basınca kadar dozaj pompaları * Her türlü kimyasal maddeyi dozajlar. polipropilen malzemelerden imal edilmekte olup her türlü viskos snharı pompalıyacak niteliklere sahiptir. NOT : LÜTFEN AYRINTILI BİLGİ İÇİN BROŞÜR İSTEYİNİZ. PVC. TRANSFER ve YÜKSEK BASINÇ POMPALARI Makdos.

Kışla Cad.Ş. 94 34140 Rami / İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : (0212) 567 67 48 (3 hat) Fax : (0212) 576 02 76 . A. Denet CIVATA SAN.Birikim ve deneyimin ulaştığı nokta». Topçular.

r Seviye tli uzmanifk hizmetleri r Uitrasonik muayeneler r Radyografik muayeneler r Yüzey çatlak muayeneleri r Manyetik parçacık ile r SıVI penetrant ile r Girdap akımları ite muayene s Maizeme TestJeri r Makro ve mikro yapı incelemeleri r Kalan ömür analizleri ^ Kaynak Teknolojisi SLV-Berlîn Brandenburg yetkilendirmesi ife r EN 287 normuna göre kaynakçı kalifikasyon testleri r EN 288-3 normuna göre kaynak yöntem testleri onayı ir DİN 18800 Büyük Uygunluk Sertifikasyonu r Kaynak mühendisliği danışmanlık hizmetleri BASINÇLI EKİPMAN KONTROLLARI S Servis öncesi yeni ekipmanların testleri ^ Ekipmanların tamir ve modifikasyon sonrası kontrolü ~s İmalat süresince gözetim ve kontrol ^ Periyodik kontrollar HİZMET ALANLARIMIZ S Fabrikalar ® Kaynaklı imalat atölyeleri S Dökümhaneler S Enerji sanîraiları 09 Rafineriler El Boru hatları @Kimya endüstrisi HİTersaneler ElSavunma sanayi ®Tüm endüstriyel kuruluşlar TEİOII T E K K O N Teknoloji ve Kontrol Makina .MALZEME VE KAYNAK TEKNOLOJİSİ S Tahribatsiz Muayene Testier. Kavacıklı İş Merkezi No: 15112 OSTİM 06370 ANKARA Tel : 0 312 . Ltd.tr .Melalurf Mühendislik Tic. ve San.net. Şih T E K K O N İLE ÇALIŞMANIZ İÇİN 5 NEDEN 0 0 0 0 0 Güvenilirlik Emniyet Hizmet kalitesi Alanında uzman kalifiye personel Modern ekipman ve donanım ADRESİMİZ Cevat Dündar Cad.364 46 76 Faks : 0 312 .354 47 97 E-mail: tekkon@turnet.

tr. Model: TE ÖİCÜ: 2"X2". Pompa Kontrol Vanaları. ÖİCÜ: 2"-16" . Model: ACIll-Y tipi ÖİCÜ : 2"-20" 400 Serisi < Kontrol • Vanaları Basınç: 0. MOdel: Y Tipi Ölçü: 2"-20" Solenoid vanalar.3768580-3768581 Fax: 0. Açılı ve Y tipi ölçü: 3/4"-2" 70F serisi Pislik Tutucular Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.DOĞUŞ VANA Doğa ilham Kaynağımız..5-16 kg/cm Sıcaklık: 80°C max.com.mail: Dogus. Vanaeservice. Basınç Düşürücü vanalar. Sürgülü vanalar DİN 3204-32163225 Basınç: 6-10-16-25-40 Çalpara (Swing> Tip Çekvalfler Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 120-225300°C max. Teknoloji Başarımızdır.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.4580896 Fabrika: Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10000 Sokak NO: 18 Çiğll-İZMİR Tel: 0.5-10/16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max. ŞTİ.232. 2 Sıcaklık: 120-150-225°C Ölçü: 11/2"-10" Calcon-Pille Çalışan vanalar Calcon Sulama Kontrol Üniteleri Basınç : 0. Merkez: 1202/1 Sokak No: 26/A-B Yenişehir-İZMİR Tel: 0.3"X2".232. 4"X3" 2 uş DOĞUŞ VANA LTD. 900 Serisi Otomatik ölçme vanalarıHidrometreler Basınç: 0. Model: Y Tipi Ölçü: 2"-20" 350 Serisi Kum Filtreleri için Geri Yıkama vanaları Basınç: 0.3768582 E.7-10 kg/cm 2 sıcaklık: 80°C max. Model : Clob (Plastik) Ölçü : 3/4"-3" 700 Serisi Kontrol vanaları Basınç: 0. Model: Glob-Açılı Ölçü: 2"-12" 70N Serisi Lift Tipi Çekvalfler Basınç: 10/16-25-40 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°C max.4335943-4494669-4336011 Fax: 0. Debi Kontrol Vanaları -— J ' K 200 serisi Plastik Elektrik Kumandalı vanalar Basınç: 0. Model: Clob. Seviye Kontrol Vanaları.232.7-16 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max. Darbe Hava Tahliye Vanaları (Vantuz) Basınç: 10-16-25-40 kg/cm 2 Model: Tek küreliçift küreli ÖİCÜ: 11/2"-8" önleme Vanaları. ÖİCÜ: 11/2"-8" kg/cm max. vvoltman Tipi Turbobar Turblnli Su Sayaçları Basınç: 16 kg/cm 2 Sıcaklık: 50-90°C max..2-10 kg/cm 2 Sıcaklık: 80°c max.232. Model: Açılı-Clob Ölçü: 11/2"-8" Basınç Sabitleme-Relief vanalar.raksnet.

mm/min.000 787 4 80-8.250 700 mm mm/min. 40 Takım koniği çektirmesi Mas 1 tipi M-V-70E DİK İşleme Merkezi 700 x 1.000 120-12.000 22 40 1.000 7.000 ir ! ! 111 | 11 1 ifHB IHHB M-V5C Dik İş.5 18 1.000 60-6.000 24. 50 Takım koniği çektirmesi Mas 2 tipi Ot.250 1.3 11.650 Hareketler Y ekseni Z ekseni 1.000 20. Takım mili koniği Takım sayısı Takım değiştirme süresi No. Takım Takım sayısı Değiştirme Takım değiştirme süresi Tezgah ağırlığı .5 5.com No. min 1 kW 650 30.000 850 1.000 26 24 sn.000 M-H80E Yatay İşleme Merkezi 800 x 800 1. 150/03 34150 Bayrampaşa . Merkezi Tabla çalışma alanı X ekseni Hareketler Y ekseni Z ekseni Hızlı Hareketler X ve Y ekseni Z ekseni r JIB Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü 30 dk.İstanbul Tel.000 AC30 40 19.5 510 460 30. min' kW 31. 12.000 510 x 1.000 800 mm mm/min. Mertozl 500 x 500 650 650 650 40.300 M-V5C Dik İşleme Merkezi X ve Y ekseni Hızlı Hareketler Z ekseni Takım mili devir sayısı Takım mili motor gücü Takım mili koniği tormaksan Takım Tezgahlan Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi _TÜRKİYE DİSTRİBÜTÖRÜ Abdi İpekçi Caddesi Özel İdare İş Merkezi No.ıvıı A MITSUBISHI CNC TAKIM TEZGAHLARI Dik İşleme Merkezi Yatay İşleme Merkezi Hassas Dik Freze Tezgahı Yatay Delik İşleme Tezgahı Cok Milli Otomatik Tezgalı Silindink Taşlama Tezgahı Dişli Azdırma Tezgahı Dişli Planyalama Tezgahı Dişli Raspalama Tezgahı Dişli Taşlama Tezgahı Dişli Merkezî Esnek İmalat Tezgahı M-H5B Yatay İş.000 35-6.: (0212) 577 18 40 . mm/min.567 88 98 99 Fax:(0212)567 84 77 e-mail: tormaksan@super online.

Sok.! .-. Hindistan t *. Enjeksiyon Sistemleri İmalatçısı Welding Alloys İ J. Limited Şti. Afrika. No: 8 DUDULLU / İSTANBUL Tel : (216) 364 32 52 Fax : (216) 364 54 24 FABRİKALAR : İngiltere. Malezya. İmes Sanayi Sitesi E Blok 502. Otomatik Kaynak Ekipmanları.P. Fransa. ABD.En büyük üreticiden 2 O tipte 15O-65O A M P E R DİZELLİ KAYNAK JENERATÖRLERİ Özlü Kaynak Telleri. G.

Ücretsiz broşür için bu sayfayı J S5 .Broşür Seviye Şalterleri P2 . Adı Soyadı Bölümü Görevi Şirket Adı P1 .com E-mail:sms@orion.sms. i S2 .Broşür Basınç Göstergeleri Bütün broşürleri kapsayan komple katalog istiyorum.tork. 0** .Broşür Termostatlar N2 .Broşür Basınç Sensörleri S6 . Şerifali.Broşür Kontrol Cihazları I LTD.tr T1 . 2. net. ŞTİ. Dudullu / İSTANBUL Tel: (0-216) 415 65 40 (3 hat) Fax: (0-216) 364 22 52 Mağaza: (0-212) 251 44 54-55 Fax:(0-212) 251 44 55 http://www.Broşür T2 .Broşür Manyetik.Broşür . Sanayi Malzemeleri Üretim ve Satışı Ltd. Ultrasonik ve Orfis plakalı Debimetreler V\ S1 . Kalorimetik. S4 . Burhan Sokak No: 50 81260 Y.Broşür Pervaneli Debimetreler ve Göstergeler I S3-Broşür Akış Göstergeleri Lütfen ilgilendiğiniz broşürleri aşağıda belirtiniz.Broşür Sıcaklık Göstergeleri • Z1 . işaretlenen broşürleri istiyorum.Debimetreler ve Göstergeler Düşük Hacim Şamandıra Tip Debimetreler ve Göstergeler ve Göstergeler Dilli Debimetreler DEBİ BASINÇ SEVİYE SICAKLIK ölçme izleme kontrol I 1».Broşür Seviye Göstergeleri [ 1 P3-Broşür Valflar ve Yardımcı Malzemeler (Fittingsler) Adres Şehir Posta Kodu Telefon / Fax N1 . Şti.Broşür Basınç Şalterleri Fax (0216)364 22 52 (0212)251 44 55 lütfen hemen faxlayınız.Broşür Z2 .

yüklenen dokümanların çıktısını sağlar. custody-transfer operasyonlarında doğru akış ölçümleri ve uluslararası istekleri cevaplamak için.İş Merkezi No. Back Pressure Valve Fisher-Rosemount'ın Petrol Grubu. * * * * * * * Proje mühendisliği Proje yönetimi Proje sağlamak (desteği) Muhasebe kontrolü Üretim Resmi onaylar Start-up ve teknik destek Tamamıyla entegre edilmiş ölçüm sistemleri. Terminal otomasyon sistemleri tablolamayı. Tamamıyla entegre edilmiş bu grup endüstrinin yeni isteklerini cevaplamaya hazırdır. spesifik uygulama gereksimlerine göre dizayn edilir ve Petrol endüstrisinin hassasiyet standartlarında ve yüksek kalitesinde üretilir. endüstrinin yeni istekleriyle buluşmaktadır..Başaran .HSHER-ROSEMOUNT PETROLEUM Air Eliminator/ Basket Strainer (Optional) S&W Probea Sample Probe Sample Pot To pipeline or ontd transport truck. Geliştirilmiş sistemler. . FISHER ROSEMOUNT TÜRKİYE Kısıklı Cad.3 Kat 2 Daire 6 81190 Altunizade-Uskudar /İSTANBUL Tel:(0216) 492 40 42 (5hat) Fax:(0216) 492 40 47 FISHER ROSEMOUNT Managing The Process Better. kütlesel ve hacimsel akışmetre kalibrasyonu olarak tasarlanmıştır. envanter yönetimini.

Aygaz Dökme LPG'nin kullanım kolaylığı ve pratikliği iş gücünden ve yakıttan tasarruf etmenizi sağlar. Ancak isleri aksatan. ürün kalitesini artırır. yüzyıla tertemiz f> . yüzyılın enerjisi: Aygaz Dökme LPG Sanayi tesisleri ekonomiye hizmetin Aygaz Dökme LPG kuruluşun ı kazan dairesinden bacasına unsurlarıdır. Aygaz'ın dört mevsim sürekli ikmal ve bakım garantisi ile sunulan Aygaz Dökme LPG kadar yakın ve uzak çevresi temiz kalır. doğa çağdaş sistemlerin koruyuculuğunda yeşil kalır. Doğa dostu kuruluşunuzu 21. zamandan kaybettiren. Aygaz Dökme LPG tesisinizde prosesi iyileştirir.Sanayi tesislerinizde 2 1 . öteki eliyle geri alır. Kısacası çağdaş Aygaz Dökme LPG Sistemi tesisinizin yüz akıdır. kullanımı zor yakıtlarla hizmet veren bir tesis bir eliyle verdiğini. Ekonomi çağdaş sistemlerle ilerler. Ş AYGAZ Bilgi almak için: Aygaz Danışma Hattı: 0800 211 40 70 .

Şti. sorumluluğunda sizlere hizmet verecektir. 2. Şti. etkin servis ve üstün kaliteli Castolin ürünlerine Tel. : (0. P.K. dünya çapındaki profesyonel hizmet ve kalite anlayışımızı doğrudan kendi firmamız olan Castolin Ltd. Tamir Bakım kaynağı konusunda 90 yıldır Dünya'yı peşinden sürükleyen bu profesyonel hizmet anlayışının ana kuralı. Tamir bakım kaynağı konusunda danışmanlık. Ltd. Türkiye'de Castolin + Eutectic yeniden yapılanıyor.88 Faks: (0. ve Tic. Castolin Kaynak San.464 31 87 . Kısa bir süre içerisinde yaygınlaşacak yetkili Castolin atölyeleri Castolin Ltd. Şti.216) 463 45 01 . Dünyadaki en ileri teknolojiyi zamanında yakalayabilmeniz ve en uygun.Merhaba Türkiye! Castolin Eutectic Eutectic Castolin Sizlere güzel bir haberimiz var. ve yetkili bayileri tarafından karşılanacaktır. Şti. Artık sizlere. ihtiyacınız sadece Castolin Ltd. müşteri güveni ve müşteri mutluluğu. Bu yeniden yapılanma sizleri yepyeni bir hizmet anlayışı ile tanıştıracak.216) 463 45 02 . 81062 Sahrayıcedit/İstanbul ile ulaştıracağız. en düşük maliyetle masraflarınızı kâra dönüştürebilmeniz için hizmetinizdeyiz.

000 m2 alan üzerinde 5.25 Kw'dan 250 Kw'a 1. No:54 TOPKAPI / İSTANBUL ' TURKEY Telephone : (90-1) 567 93 82 . BÜYÜKÇEKMECE / İSTANBUL / TURKEY Telephone: 886 50 43 . Redüktörlerimizde motor hariç 1 yıl garantimiz vardır.886 50 44 Fax: 886 54 57 .567 45 07 Fax: (90-1) 567 99 75 Fabrika/Factory: Beylikdüzü Hadımköy Yolu Kıraç Köyü Mevkii 1. YILMAZ REDUKTORA.35 V l l l l k Tecrübe! Firmamız 23. Redüktörlerimiz 0. Km.Ş.000 m2 yeni fabrikamızda modern tezgahlarda seri üretim yapmaktadır. Firmalar istedikleri anda Firmamız veya Türkiye genelinde geniş bayilik teşkilatlarımızdan gerekli bilgi ve taleplerini bulabilirler.5 devirden 625 devire kadar Motorlu ve motorsuz. seri ve standart olarak üretilmektedir. Merkez/Centre : Maltepe Gümüşsüyü Caddesi Bestekar Medeni Aziz Efendi Sok.567 93 83 .

. 1400 t eleman sıcaklıklanna kadar çalışan tüm fırınlarda Kanthal tarafından üretilen kullanıma hazır FeCrAI / NİCr esaslı tel ve şerit metalik elemanlar. Kanthal. endüstriyel ve laboratuar fırınlarının ısıtma sistemlerinde 60 yılı aşkın dünya çapındaki liderliğini. Komple Isı Ünitesi . KANTHAL. geniş bilgi birikimi ve teknik donanıma sahip genç kadrosuyla Türkiye' de de sürdürmekten kıvanç duyar.Tüm Gereksinimleriniz Tek Adresten!. Sahip olmak istediğiniz ileri teknoloji ile üretilmiş komple ısıtma sistemleri Kanthal tarafından size tek bir adresten sunulmaktadır Değişik sıcaklıklardaki farklı fınn atmosferlerinde. 1550 °C eleman sıcaklıklarına kadar çalışan Kanthal Süper ısıtıcı elemanı ile entegre edilmiş seramik fiber izolasyonlu ısıtma modülleri.125O 'C çalışma sıcaklıklanna uygun FeCrAI bazlı radyant/koruyucu tüp sistemleri.. gaz ve elektrik ısıtmalı APMRadyant Tüpler fınnlar için farklı APM radyant/tüp Gazlı ve elektrikli ısıtma sistemleri ısıtma sistemi uygulamaları ile kullanıcılara daha da yakın. koruyucu tüp gerektirmeksizin direkt olarak Endüstriyel ve laboratuar tipi fınnlar için 1900 'C sıcaklıklarına kadar çalışan kullanılabilirler. için toz metalürjisi ve ekstrüzyon ile üretilmiş max. Superthal Metalik Elemanlar FıbrothaJ Max. Süper Elemanlar Kanthal Süper Çeşitli boyut ve formlara sahip Kanthal Süper elemanlan ile endüstriyel ve laboratuar fırınlarında en yüksek verimi yıllar boyu sağlayabilirsiniz. MoSiO. bazlı elektrikli ısıtma elemanlan. 1300 °C sıcaklıklarında çalışan laboratuar ve endüstriyel fırınlar için yataklanmış ve/veya serbest ışıma ile çalışan elektrikli ısıtma ve vakum altında şekillendirilmiş seramik fiber izolasyon modülleri.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful