P. 1
HTR 311.05 Sevtap Demirci Ders Notları

HTR 311.05 Sevtap Demirci Ders Notları

|Views: 1,889|Likes:
Yayınlayan: Neşe Roman

More info:

Published by: Neşe Roman on Jun 16, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/26/2012

pdf

text

original

Sections

HTR 311.

05
· 20yy devrim ve ihtilallerin yapìldìgì bir
dönem
· 18 yy 1789 Fransìz ihtilali
· 1917 Bolsevik Ìhtilali Ekim Devrimi
· 1923 Cumhuriyet
Evrim: Toplumlar tarih boyunca sürekli
gelisir ve degisirler. Bu degisiklikler yavas
yavas toplumun bünyesini sarsmadan onu
hìrpalamadan olur ise buna "evrim¨ denir.
· Degisim,yavas,hìrpalamaksìzìn
· Yavas yavas açìlma ve sekil alma
· Sosyal ve ekonomik kalkìnmalarìnì belirli
bir düzeyin üzerine çìkaran toplumlar bu
sekilde gelisirler
ÍhtiIaI: Bir toplumsal düzenin, bir yasama
biçiminin birdenbire yìkìlmasìdìr. Varolan
sosyoekonomik düzey yìkìlìr. Anne-baba,
ögrenci-ögretmen iliskisi degismemisse,
ihtilal olmamìstìr.Ìhtilal devrimin bir
safhasìnì, daha dogrusu tamamlanmamìs
durumunu ifade eder.
· Toplumda sosyoekonomik denge bozulur.
· Yöneticiler bozulan sosyoekonomik
dengeyi sürdürmek için tedbirler alìrlar.
· Bu giderek sìnìflar ve birey arasìndaki
dengeyi iyice bozar.
· Böylece toplumda huzursuzluklar olusur,
var olan denge iyice bozulur ve ihtilal
denen patlamalar ortaya çìkar.
ÍhtiIaI: Aralarìnda dengesizlik bulunan
toplumsal ögelerin asìrì biçimde
çarpìsmasìdìr.
· Karsì hareketin güçlenmesine izin
verilmeden aniden yapìlìr.
· Kìsa süreli bir eylemdir ve siddet içerir.
· Ìhtilal sonucu yìkìlan düzenin yerine yeni
bir düzen kurmanìz gerekir. Ìhtilalden
sonra ortaya çìkan bu döneme "devrim¨
denir.
· Devrim = düzenleme
· Ìhtilal = kaos, karmasa, patlama
· Fransìz Ìhtilali : çalkantìlì dönem
· Fransìz Devrimi : gelen yeni düzen
Devrim: Ìhtilal döneminde yeseren fikirler,
uygulanma alanì bulurlar. Siyasi ve hukuki
niteligi bulunan bir topluluk içersinde,
eskilerin yerini yeni bir yönetimin yeni bir
düzenin, yeni kurumlarìn almasìdìr.
Topluma yeni degerler ve yeni bir düzen
getirir. Ìktidarìn kökeninde degisiklik
yaratan olaydìr.
· Fransìz Ìhtilali: Tanrìdan, burjuvaziye,
kentli halka
· M.Kemal : Geleneksel / dinsel, laik ve
halka dayalì.
*Ìsyan, iç savas devrim degildir.
· Babìali Ìsyanì: hükümet darbesi ( zor
kullanìlmalì)
QQmet degisiIigi: Demokratik yoldan
hükümet degisikligidir.
· 28 Subat 1997 Post Modern Darbe
· 27 Nisan 2007 E-Muhtìra
#eform: Mevcut olan kurumlarì iyilestirme
çalìsmalarìdìr. Toplum yasamìnìn belirli
alanlarìnda yapìlan düzenlemeler.
Toplumun degisen ihtiyaçlarìna cevap
verebilecek düzenlemeleri yapmak.
Varolan toplum düzenine yeniden sekil
vermek. Reform ülkenin hukuk düzeyine
uygun olarak yapìlìr. Zorlayìcì degildir.
%arih: Geçmiste olup biten olaylarìn,
sebepleri ile birlikte arastìrìlìp, incelenip
zaman ve mekan itibariyle düzenlenip
anlatìmìdìr. Nedensellik iliskilerinin
incelenerek arastìrìlmasìdìr.
Devrim %arihi: Bir kurulus, bir yenilik
hareketinin sosyal ve ekonomik olarak
degerlendirilmesidir.
· Türk devrimi Osmanlì'nìn çözülmesi ile
ortaya çìktì.
· 150-200 yìllìk bir süreçte mutlak bir
saltanattan mesruti bir cumhuriyete
oradanda cumhuriyet rejimine geçis.
8manIì'da %opIum8aI Yapì:
Batì Avrupa'dakine benzer bir
feodalizme,ìrsi bir Aristokrasiye (soylular
sìnìfì), güçlü bir tüccar sìnìfìna, kendi
kendini yöneten kentlere, bagìmsìz bir
kilise hiyerarsisine sahip olmayan,
yönetim organlarì ve ordusu kul
statusundeki kisilerden olusan bir özellik
gösterir.
YönetenIer: Askeri sìnìf
2 YönetiIenIer: Reaya(köylü)
A8eri Sìnìf: Sultanìn yada padisahìn
yürütme yetkisini devrettigi saray ve ordu
yöneicileridir
#eaya: Devlet islerinde hiçbir role sahip
olmayan müslüman ve müslüman
olmayan uyruklarìn tümü.
· Köylü çalìsìyor, ekip biçiyor. Topragì
isleyerek üretimi gerçeklestiriyor.
· Topragìn mülkiyeti ona ait degildir.
· Toprak Allah'a aittir.
· Padisah'ta halife yada Tanrì adìna o
topraklarì yönetir.
· Feodal yapìda toprak derebeylerine aittir.
Osmanlì Ìmparatorlugu Temel
Özellikleri
1. Çok uluslu
2 %eorati Yapì: hakimiyet toplumun
dìsìnda ve üstünde. Dünyevi ve beseri
olmayan bir kaynaktan geliyor. Allah'tan
geliyor. Hakimiyetin sahibi Avrupa'da da
Tanrì.
3. Toplumsal yapì ilahi kökenli, toplum ve
devlet yasamìna ilkeler hakim. Ìlk ve
Orta Çaglarda da Avrupa aynì durumda
Ìslam düsüncesi devletin temelini
nasìl olusturdu?
1. Kur-an'a göre bütün egemenlik
haklarìnìn kaynagì Tanrìdìr.
Egemenlik = Tanrì
2. Peygamber Tanrì'nìn elçisidir. O halde
Ìslam toplumunu yönetebilir.
3. Peygamber Ìslam toplumunu yönetir.
4. Peygamberden sonra onun yerine geçen
Halifelerde aynì isleyisi görmüslerdir.
Ìslam düsüncesi devletin temelini
nasìl olusturdu?
5. Halifelerin Tanrì adìna hareket ettikleri
inancì Ìslam toplumunda yerlesmistir.
Tanrìnìn yer yüzündeki gölgesi = halife
6. Tanrì'nìn buyruklarìna göre ülke yönetimi,
seyhülislam
Osmanlì'da Toprak Yapìsì
Ülke topraklarìnì tìmarlara ayìrmìs.
Tìmarlarìn basìnda tìmarlì sipahiler var.
%ìmarIì SipahiIer: Basarìlì askerler,
topraktan direk yararlanamìyorlar.
· Köylü üretimi gerçeklestiriyor, vergi
veriyor, tìmarlì sipahiyede kira veriyor.
· Tìmarlì sipahiler merkeze iletiyor.
· Osmanlì'da bu sistem ekonomik yapìsìnì
olusturuyor.
· Bu yapì üzerinde dinsel temeller
çerçevesinde isleyen siyasal sistem,
padisah tarafìndan temsil ediliyor.
· Devletin kurulusu, amacì, iktidarìn kimler
tarafìndan nasìl kullanìlacagì, devletin
nasìl yönetilecegi gibi sorular, kìsaca
devlete ve kisiye ait kurallarìn tümü Ìslami
esaslarla açìklanmak istenmis. Bunlarìn
bütününe seyhQIi8Iam" denir.
eriat: Tanrìnìn kullarì için koydugu din ve
dünya kaidelerinin bütünüdür.
Örfi uu: Örf hukukuna göre, seriatìn
açìk bìraktìgì noktalarda zorunluluk ve
rasyonalite kriterleri kullanìlarak kanun
yerine geçecek düzenlemeler yapìlabilir.
Örfi huu = zorunIuIu ra8yonaIite
Padisahìn irade8i = geIene görene
adet
· Örfi hukuk seriattan bagìmsìz ama ; ne
zaman ki padisahlarìn kelleri tehlikeye
girince örfi hukuk seriata baglì olmamaya
basladì.
· Osmanlì teokratik bir yapì, Padisaha
yardìmcì bir örgüt ve personele ihtiyaç
duyuldu.
· Devlet idaresinin seriata uygun olup
olmadìgìnì denetlemekle görevli bu grup,
adalet isleri ile ilgileniyor.
· Bu insanlar dini bilgi ile donatìlmalì.
· Bunlara biz uIema ve iImiye" deriz.
· 19yy kadar ulema ve ilmiye var.
· Ordu ve ulema arasìndaki isbirligi sultana
boyun egdiriyor.
Osmanlì Ìmparatorlugu gaza ve
fetih üzerine kuruludur.
aza: Dini amaçlì savas
· Genisle, toprak al, islami yay
· Gaza ve fetih 14,15 ve 16 yy kadar
basarìlì bir sekilde yürütülüyor.
· 3 kìtaya yayìlmìs cihan imparatorlugu
Osmanlì ( batì falan yok, ayagìma gelsin
=)
· Bu tablo 17 yy itibaren bozulmaya
baslìyor.
· 17yy dan itibaren fetihler duruyor.
· animet: Feth edilen yerlerden gelen
vergi
· Fetihlerin durmasì demek, paranìn
azalmasì demek!
· Toprak sistemini degistiriyorlar ve bu
sonun baslangìcì oluyor.
· Fetihler neden durdu?
Dogal sìnìrlara ulastì diye degil!
· Tìmar 1 yìl sonunda elde edilen gelir 50
lirayì merkeze iletiyor.
· Merkez yìl sonunu bekleyemem, kim
parayì önce verirse, isletmesini ona
veririm.
· Sipahi öldü, parayì ocakta ver, topragì
islet.
· Topraktan daha çok verim alìndì, köylüler köle
yapìldì.
· Yìlbasì 50 lira verdiyse, sonradan 100 lira
kazandì.
· Adamìn cebinde 50 lira kaldì.
· Toprak sistemindeki çözülmenin adìna iItizam
u8uIu" denir. (ÌLTÌZAM, Osmanlì Devleti'nde,
mülkiyeti ve tasarrufu devlete ait bazì
kaynaklarìn gelirini, bu geliri devlete toptan
ödeyip daha sonra halktan kendisi tahsil edecek
bir kimseye devretme)
QItezim: Devlet, vergi kaynaklarìnìn yìllìk
vergi tutarlarìnì, belli bir miktar üzerinden
(mukataa) açìk artìrmayla bir yìllìgìna,
artìrmayì kazanan kisiye (mültezim)
devrediyordu.
· Mültezim +50 lirasì cebinde kalan
adamlar, güçleniyorlar, yönetime katìlmak
istiyorlar. Adlarì Ayan" oIuyor Avrupada
ki derebeyleri gibi yarì bagìmsìz hareket
ediyorlar ve merkeze bunu kabul
ettiriyorlar.
· Sened-i Íttifa: iltizam sistemi ile
güçlenen mültezimin mahalli feodale
(ayan) dönüsmesi sonrasìnda, osmanlì
merkezi idaresine bu konumunu kabul
ettirdigi belgedir. Mültezimler derebeyleri
gibi yarì bagìmsìz hareket ediyorlar ve
merkeze bunu Sened-i Ìttifakla kabul
ettiriyorlar.
Osmanlì'da Çöküs
1. Ìltizam usulu çöküsün baslangìcìdìr.
2. Borçlanma: "Galata Bankerlerine¨ 1840 lì
yìllarda Osmanlì gayri resmi olarak borçlandì.
· Yahudi, Ermeni finansal tüm baglantìlar gayri
müslümlerle.
· Osmanlu tahvilleri dìs piyasalarda bu
bankerler tarafìndan satìlìyor.
· Kìrìm Savasì ile Ìngiltere ve Fransa'dan borç
para almaya basladì. (1853-4-6)
2. Borçlanma
· Kìrìm Savasìnda ilk resmi borçlanma
yapìldì.
· Ben bu borçlarì ödeyemeyecegim dedigi
tarih "1875¨
· 1875 yìlìnda Osmanlì Maliyesi iflas etti ve
anaparanìn faizini ödeyemeyecek duruma
geldiler.
· 1881 yìlìnda Avrupalìlar kosarak
ayagìmìza kadar geldiler =)
· 1881 Düyun-u Umumiye Ìstanbul'da
Cagaloglu Ìstanbul Erkek Lisesine
geliyorlar ve Genel Borçlar Ìdaresini
kuruyorlar.
· Osmanlì'nìn tüm gelirlerine el koyup,
alacaklarìnì alìyorlar.
· Bu borçlar Lozan Antlasmasìnda bitti.
1950 'lerde borçlar sìfìrlandì.
3 Altìn Kuralì Unutma!
1. Uluslar arasì iliskilerde dostluklar yoktur.
Çìkarlar vardìr.
2. Bir ülke dìsarìya ekonomik açìdan
bagìmlì ise, o ülke siyasi açìdan da
bagìmlìdìr. Bagìmsìz siyasi karar alamaz.
3. Küresel düsünüp, ulusal hareket
edeceksiniz.
Osmanlì'da Çözülmenin Ìç
Faktörleri
1. Toprak
2. Borçlanma
3. Vergiler
4. Devlet ve idari teskilattaki aksaklìklar
5. Dini egitimin ek ve kültür gelisimini
saglamaktan uzak
6. Rüsvet ve iltimas
7. Din (yenilikler engelleniyor)
8. Yetersiz yöneticiler
9. Üretimde ilkel metodlar
Osmanlì'da Çözülmede Dìs
Faktörler
1. Çarlìk Rusyasì, savaslar
2. Genel sebepler
Avrupa'daki Gelismeler
1. 15yy dan sermaye birikimi
2. Teknolojik gelisme
3. Hìzlì bir kentlesme
4. Bol ve ucuz is gücü
5. Zanaatlardaki uzmanlasma
6. Kilisenin baskìsì azalìyor.
7. Rönesans ve reformla olan gelismeler
Avrupa'daki Gelismeler
8. Ortaçag derebeylikleri azalìyor, yerine
güçlü krallìklar
9. Yeni buluslar, Avrupa yükseliyor (maddi
+manevi)
10. Yeni ham madde, köleler
11. Sömürge ticareti
· Osmanlì Devletinde tasra teskilatìnìn(merkez dìsì)
temelini tìmar (dirlik) sistemi olusturuyordu.Devlet bazì
bölgelerin vergi gelirlerini hizmet veya maas karsìlìgì
olarak askerlere veya devlet görevlilerine ayìrìrdì. Bu
gelir kaynagìna DÌRLÌK denilirdi. Dirlikler 3'e ayrìlmìstì.
%A#: Tìmar sistemine göre savasta sivrilmis,tìmar
beyi olma özelligi kazanmìs sipahilere verilen 3-20 bin
akçe yìllìk vergi geliri olan dirliklerdir.
Dirlik sahipleri kendisine verilen topraklarì köylüye 50-
150 dönümlük topraklar halinde dagìtìr.
Ve hasat zamanìnda köylünün yetistirdigi ürünün
vergisini (ösür yada harac) alìrlardì.
· DirIi 8i8teminde topragìn
· 1-Mülkiyeti DEVLETE,
2-Vergisi DÌRLÌK SAHÌBÌNE,
3-Kullanìm hakkì KÖYLÜYE aittir.
· %A# SÍPAÍ ANÍ DU#UA#DA %P#AG KÖYDDEN
E#Í AABÍÍ#DÍ ?
· 1-Topragì sebepsiz yere terk edenlerden,
2-Sebepsiz yere 3 yìl üst üste ekmeyenlerden,
3-Sebepsiz yere vergisini vermeyenlerden.
· %A# SÍPAÍNÍN KÖYDYE KA# Ö#EVE#Í NEE#DÍ#
?
· 1)-Köylünün güvenligini saglamak,
2)-Köylünün tohum, gübre vb. ihtiyaçlarìnì temin etmek,
3)-Köylünün vergisini en kolay sekilde ödemesini saglamak
· DÍ#ÍK (%A# SÍS%EÍNÍN YA#A#A# NEE#DÍ# ?
· 1)- Devlet Merkezden toplanmasì son derece zor vergiler böylece
toplamìs oluyor,
2)- Devlet bazì görevlilerine maas vermekten kurtuluyor
3)- Devlet asker yetistirmekten kurtuluyor
4)- Devlet topraklarì bos kalmadìgìndan üretim artìyor.
5)- Tìmarlì sipahiler bulunduklarì yerlerde güvenligi saglìyor.
NOT: Tìmar ve zeamet sistemi ÌÌ.Mahmut zamanìnda kaldìrìlarak
basta valiler olmak üzere devlet memurlarì maasa baglandì.
Çözülme Sonuçlarì
1. Devletin üretim araçlarì üzerindeki denetimi
zayìfladì. Tìmar sisteminin bozulup yerine
iltizam sisteminin geçmesi.
2. Devletin dolasìm araçlarì zayìfladì. (para)
Vezin ve damgalamaya uyulmadì, kontrol yok.
3. Devletin cebir araçlarì üzerindeki güçü azaldì.
Yeni çeri ayaklanmalarì (cebir = güç)
4. Devletin yönetim araçlarì üzerindeki etkisinin
azalmasì. (beylerbeyi, sancakbeyi,subasì,
sipahi iliskilerinin ayanlarìn lehine bozulmasì)
17yy Tanzimat Öncesi Dönem
· 17yy Osmanlì Ordularì Avrupa ordularìna
yenilmeye baslìyorlar.
· Bu noktadan itibaren Avrupalìlasma,
batìlìlasma fikri ortaya çìkìyor.
· Avrupa çagdas = batì üstünlük, teknik+
medeniyet demek
· "Batìlìlasmak¨ Yasam prensibi
· Batìlìlasma çabalarìna ordudan
baslanìyor.
ÌÌÌ. Selim (1789 ÷ 1807/8)
· Nizam-ì Cedid (dQzen yeni: Askeri
alanda bir takìm reformlarì öngören bir
paket fakat programìn daha büyük
amaçlarì var:
1. Yeni çeriligi kaldìrmak,
2. Ulemanìn nüfuzunu kìrmak,
3. Avrupalìlasmak
ÌÌÌ. Selim (1789-1807/8)
· Sultan-ulema-ordu üçlüsünde ulema ve orduyu
yok etmek istiyor.
· Bu paketle Avrupa'nìn üstünlügünü kabul edip,
beyan ediyorlar.
· ÌÌÌ. Selim bu paketi kisisellikten çìkarìp, devlete
yayìp politika haline getirmek istiyor.
· Devletin ileri gelen adamlarì ile
"mesveret¨(toplantì) yapìyor. Danìsma toplatìlarì
yapìyor.
ÌÌÌ. Selim (1789-1807/8)
· Osmanlì nizam-ì cedidle birlikte Avrupa'nìn
denge siyasetine girmistir.
· Osmanlì eskiden kendini batìdan üstün
görüyordu, artìk bu prensibi terk ediyor.
· Geleneksel tavìrlardan vazgeçiyorlar, yakìn
temas ve denge politikasì güdüyorlar. Bunun en
belirgin örnegi Avrupa'da daimi temsilcilikler
açmalarì.
· Bu gelismelerin yasandìgì yìl 1806, sìkìntìlar
katlanarak geliyor.
ÌÌÌ. Selim (1789-1807/8)
· 1806 Anadolu ve Rumeli isyanlarì baslìyor.
· Kabaì u8tafa Í8yanì: Yeniçeri, sonuç:
ÌÌÌ. Selim'in kellesi ve Nizam-ì Cedid paketi
ortadan kalkìyor.
ÌÌ. Mahmut (1808-1839)
· Devletin sarsìlan otoritesini güçlendirmek
için yeni önlemler alìyor.
· Bu dönemin en önemli icadì siyasi
kuvvetler denklemini degistirmesi.
· Tarihte ilk defa sultan + ulema birlesmesi
yeni çerinin sonunu getiriyor.
· 1826 Vaa-i ayriye Seyhülislam fetvasì
ile yeni çeri ocagì kapatìldì.
ÌÌ. Mahmut (1808-1839)
· Kapatìlan yeniçeri ocagì yerine A8air-i
an8ure-i uhammediye (Muhammedin Güçlü
Askerleri) ordusu kuruldu.
· ÌÌ. Mahmut'un yaptìgì ìslahatlarda modern
devlete varìsta bir takìm eksiklikler var.
· Çünkü Batì, kisi özgürlügünü kurarak,
Monarsilerin mutlak karakterleri ile savasarak,
hakimiyetin kullanìmìnì saglìyor.
· Íh8an-ì ahane: Padisah bugun verir, yarìn alìr.
Tek taraflì irade
Ìslahat Sonucunda
1. Kisi özgürlügü ( angarya, zor alìm
kaldìrìldì,kanun önünde hepiniz esitsiniz,
mülkiyetin korunmasì, haberlesme
özgürlügü)(Anayasa yada parlemento yok,
güvence yok. Pozitif kurumlarìn garantisine
sahip degil bu haklar)
2. Teokrasi devlete yine hakim, ilmiye yine var.
Medreseler var.
3. Batì egitim prensibiyle çalìsan okullar açìlìyor.
Ìslahat Sonucunda
4. Nizamiye Mahkemeleri açìlìyor. ( Seri
mahkemeler var hala)
5. Harbiye, tìbbiye gibi önemli kuruluslar açìlìyor.
6. Avrupa ile kültür temasì saglamak amacìyla,
yurt dìsìna ögrenci gönderiliyor.
7.Kendisine "gavur padisah¨ lakabìnì , geleneksel
halk takìyor.
8. ÌÌ. Mahmut dönemi Tanzimat 'ìn fikri hazìrlìgìnìn
yapìldìgì dönemdir.
Ìslahat Sonucunda
9. Bu dönemde yetisen devlet adamlarì,
devlet nasìl kurtulurun tek çözümünün bir
huu dQzenIeme8i olusturmakta
yattìgìnì söylüyorlar.
10. Mustafa Resit Pasa'nìn hazìrladìgì
%anzimat Fermanì bu düsüncelerin
ürünüdür.
Tanzimat Fermanì 4lüsü
1. Mustafa Resit Pasa
2. Ahmet Cevdet Pasa
3. Keçecizade Fuat Pasa
4. Ali Pasa
Dört kisinin dünya görüsü, aldìgì egitim,
hiçbir ortak noktalarì yok. Batìlìlasma
adìna imparatorlìgu bir adìm ileri
götürmeye çalìsìyorlar.
Tanzimat
· Yabancìlar tanzimatì bir Iegi8Iation
(anayasa faaliyeti) olarak görüyorlar.
· Türklerin ilk haklar beyannamesi,
toplumsal sözlesme diyorlar.
· Tanzimat Batìlìlasmayì sistemlestirmeye
çalìsmìstìr.
· Tanzimatçìlar en çok esitlik kavramì
üzerinde durmaktadìrlar.
Tanzimat
· Herkes bir babanìn (pederin) evladì,
peder = baba = padisah
· Bir Ìslam Ìmparatorlugu imajìnìn yanìsìra
bir kozmopolit toplum düsüncesine
sahipler.
· "Osmanlìcìlìk¨ semsiyesi altìnda
toplamaya çalìsìyorlar, toprak kardesligi
prensibini isliyorlar
Tanzimat
· Devletin temel amacì, tüm ayrìlìklarì bir
arada toplayarak beraberligi saglamak
istiyorlar. Buna da Íttihad-ì Ana8ìr
(un8urIar birIigi denir.
Osmanlì'da Modern Devlete Varìs
1. Kanun önünde esitlik,
2. Haberlesme özgürlügü,
3. Seyahat özgürlügü,
4. Can ve mal güvenligi.
Yukarìdan asagìya modern devlete varìs
Batì'nìn Modern Devlete Varìsì
1. Kisi özgürlügü rejimini kurarak,
2. Monarsilerin mutlak karakteriyle
savasarak,
3. Ìktidarìn kullanìmìna katìlarak ulastì.
Asagìdan yukarìya olan bir gelisim
Tanzimat
· Íh8an-ì ahane: Lütuf, Padisah tarafìndan
tek taraflì bahsedilen haklar.
· Verilen haklarda pozitif kurumlar yok.
(anayasa, meclis gibi)
· Yukarìdan asagìya verilen haklar
· Padisahtan halka veriliyor haklar
· Batìda durum tam tersi, kisi özgürlügü
rejimini kurarak Batì modern devlete vardì.
Tanzimatçìlar 5-10 yìl içinde
· Yöntem: Ìmparatorlugu bu duruma yönelten
faktör ne ise onu iyilestireceklermis. Bu da
topluca seriatmìs. O halde seriat anayasa
olmalìdìr.
· Medreselere dokunamìyorlar, Batì egitim
prensibiyle okul açìyorlar. Seriye mahkemelerine
dokunamìyorlar, Nizamiye Mahkemeleri
açìyorlar.
· *Eski ile yeni aynì sosyal yapì üzerinde oldugu
için bu reform M.Kemal eskiyi attìgì için devrim
Tanzimatçìlar 5-10 yìl içinde
· Tanzimatçìlar diyor ki bu devletin
kurtulmasì artìk iyi bir padisahta degil, ama
degisen padisahlarìn degismeyen
kurumlara tabi olmasìnda yatar.
Tanzimat 1839
· Kurum fikri devrimci bir ifade
· Kurum: Padisahìn iradesi dìsìnda örf, adet ve
geleneklerin dogurdugu fikir ve hareketler
bütünüdür. Padisah göreve geldigi zaman,
bunlarì karsìsìnda kurulu bulur. Bu kurumlara
riayet etmekle görevlidir.
· Modern Türk tolumunun olusumunda tanzimatì
bir dönüm noktasì olarak kabul edebilir miyiz?
· Tanzimat garip bir aydìn tipi yaratmìstìr.
Fransìzca konusmak, diplomasi dili
Tanzimat Elestiri-Jöntürkler
· Tanzimatçìlara ilk elestiri Genç Osmanlìlar (Ì.
Jöntürkler 1850 lerde ortaya çìkìyorlar)
tarafìndan geldi.
1. Devletin dìs politikasì acizdir. Daha bagìmsìz
bir politika güdülmelidir.
2. Devlet mesruti bir yapìya kavusturulmalìdìr.
Ìcra (devlet) organìnì denetleyecek bir
mekanizma olusturulmalìdìr. Bir parlemento
kurulmalì, bir anayasa yapìlmalìdìr. 1876
Ì.Mesrutiyet'e kadar meclis kavramì yok.
Genç Osmanlìlar
· Genç Osmanlìlarìn iki tane dernegi var:
1. Ìttihad ve Terakki: Ahmet Rìza Kurucusu
2. Tesebbüs-i Sahsi ve Adem-i Merkeziyet
Cemiyeti: Prens Sabahattin 2. Jöntürk
hareketi kurucusu
Modern Devlet Fikrinin Son
Asamalarì- Mesrutiyet
· 23 Aralìk 1876 Mesrutiyet, Osmanlì top sesleri
ile uyanìyor.
· Osmanlì Devleti resmi olarak Avrupa'nìn mesruti
hükümetleri arasìna girdigini ilan ediyor.
· Osmanlì Batì topluma girdigini ilk kez resmi
olarak ifade ediyor.
· Osmanlì'da ilk kez anayasa ortaya çìkìyor,
devlet kurallarla yönetilecek.
· Anayasa yeniliginin yanìsìra meclis kavramìda
ortaya çìkìyor.
Ì.Mesrutiyet
· ecIi8:
1. Meclis-i Mebusan
2. Meclis-i Ayan
· Ìlk anayasayì Mithat Pasa hazìrladì.
Padisahtan çekindigi için, bir takìm yetkileri
sìnìrlayamìyor.
· Parlementoyu açma kapama yetkisi padisahìn
elinde, yürütme tamamiyle padisahìn
yetkisinde.
· Normalde yasama: meclis, yürütme: hükümet,
yargì: bagìmsìz mahkeme
Ì.Mesrutiyet
· Tanzimattan sonra Sadrazam, Padisahtan daha
etkili hale geliyor. 16 yasìnda tahta çìkmìs
padisah, sadrazam ise çok deneyimli.
Padisahlarì etkileyecek sadrazamlar oluyor.
· Hükümeti is basìna getiren padisah
· Meclis-i Mebusan, demokratik yoldan seçimle
seçiliyor.
· Hükümet padisaha karsì sorumlu (normalde
halka karsì sorumlu olmasì gerekir)
Ì.Mesrutiyet
· Demokratik bir yolla, seçimle is basìna
gelen bir kurum ecIi8-i ebu8an 'ìn
yetkileri demokratik olmayan, yani atama
yoluyla (padisah atìyor), is basìna gelen
ecIi8-i ayan tarafìndan denetleniyor.
· Meclis-i mebusan yasa yapìyor, meclis-i
ayan yasayì onaylìyor yada onaylamìyor.
· Meclis-i ayan padisahìn etkisini koruyor.
· Atanmìslar seçilmisleri denetliyor.
Ì.Mesrutiyet
· 6 ay sürüyor, çünkü 1877- 1878 Osmanlì
Rus Savasì patlak veriyor.
· Yönetimde Sultan ÌÌ. Abdulhamid var,
savastayìz ne parlementosu, anayasada
rafa kaldìrìldì.
ÌÌ. Mesrutiyet ( 24 Temmuz 1908)
· Abdül Hamit JönTürklerin baskìsìyla,
anayasayì yürürlüge tekrar koydu.
· Basìn bunlarì hürriyetin ilanì olarak
duyurdu(1908)
· Anayasada degisiklikler yapìldì. (1909/12)
· Padisah ve Heyet-i Vukela (bakanlar
kurulu) parlementoyu daha zor
fethedecek.
Ìttihat Ve Terakkinin Yaptìklarì
KQItQr AIanìnda:
· Milliyetçilik, Batìcìlìk ilkesine sarìlìyorlar.
· Hurafeye karsì savas ilan ediyorlar.
· Gelenekçilige de karsìlar
· Milliyetçiler
· Egitimin laik olmasì için mücadele ediyorlar.
· Dini teskilatìn egitime müdahalesini
engellemeye çalìsìyorlar.
· Üniversite özerkligini saglamaya çalìsìyorlar.
Ìttihat Ve Terakkinin Yaptìklarì
2. Eonomi AIanda:
· Milli bir irade, kapütülasyonlarì tek taraflì
olarak kaldìrìyorlar.
· Milli sermaye ile olusturulmus bir
kooperatifçiligi öneriyorlar.
· Milli sermaye ile kurulan sirketler olsun.
· Müdahaleci, merkeziyetçi, ve milliyetçi,
devleten bir ekonomi fikri var.
Ìttihat Ve Terakkinin Yaptìklarì
3. uu AIanìnda:
· Laiklesme çabalarì, mahkemeleri
dogrudan adliye nezaretine baglìyorlar.
(adalet bakanlìgì)
ÌÌ. Mesrutiyet
· ÌÌ. Mesrutiyet fikirlerin çok yogun sekilde
çatìsìp, tartìsìldìgì bir dönem. Bu
memleket nasìl kurtulura cevap arìyorlar.
· Aydìnlar biraraya gelip 600 yìllìk
imparatorlugun çökmemesi için ne tür
tedbirler alìnabilir diye tartìsìyorlar.
· Bu tartìsmalar ÌÌ.Selim'den beri var ;ama
ilk defa bu fikirleri gruplandìrabiliyoruz.
Mutlaka batìIìIasma lazìm.
Batìlìlasmak
1. Batìlìlasmak nedir?
2. Batìlìlasmak zorunlu mudur?
3. Batìlìlasmadan refah toplum olunamaz
mì?
4. Batìlìlasmanìn metodu nasìl olmalìdìr?
· Bu tartìsmalarìn hepsi mesrutiyetin
korunmasì gerektigine inanìyor. Her bir
düsünce akìmì kendi düsüncesinin dogru
olduguna inanìyor.
Düsünce Akìmlarì
1. Osmanlìcìlìk
2. Ìslamcìlìk
3. Türkçülük
4. Batìcìlìk
1.Osmanlìcìlìk
1. 1850'li yìllardan Genç Osmanlìlardan
hatìrlìyacagìz. Hükümeti sorumlu tutan
bir idari sistem olusturulsun. (Meclis ve
anayasa istiyorlar.)
2. Kisilerin siyasal,sosyal, hukuki esitligini
kabul eden bir görüs.
3. Tanzimatìn son dönemlerinde bu görüs
ortaya çìkìyor.
1.Osmanlìcìlìk
· @özQm: Ülke sìnìrlarì içinde yasayan fertler
arasìnda dil, din, ìrk farkì gözetmeksizin, hepsini
aynì hak ve yetkiyle donatìrsanìz, Osmanlì
toplumu içersinde tam bir dayanìsma ve
kaynasma elde edebilirsiniz.
· Kanun-i Esasi ilanì ve parlementonun açìlmasì
ile mücadeleleri sonuçlanìyor.
· 1876-1908 ÌÌ. Abdülhamit mesruti yapìyì
kaldìrìnca, bu görüste kalktì.
2.Ìslamcìlìk
· ÌÌ. Mesrutiyetin en kuvvetli akìmìdìr.
· Padisahìn ve ulemanìn çok ciddi etkisi vardìr.
· Ulema kitleler üzerinde son derece etkin,
halkìnda ciddi bir destegi var. Çok güçlüler
· Ülkede Ìslamiyete, dünyanìn her tarafìndaki
müslümanlara önem veren, bütün müslümanlar
arasìnda birligin olusmasì için hareket eden bir
akìm.
· Kìsaca devletin sosyal baglarìnì din birliginde
arayan bir akìm
2.Ìslamcìlìk
· Din ve devlet islerinde tam bir kaynasmayì
istiyor.
· Ìslam alemi 20yy tam kalkìnmak üzereyken, tam
karsìsìnda büyük bir uygarlìk ve teknik gelisimi
yani batìyì buldu.
· Ìslam Dünyasìnìn kalkìnmasì için batìya muhtaç
oldugunu kabul ediyorlar.
· Batìdan ne alacagìmìza karar vermek önemli
2.Ìslamcìlìk
· Dogu ve batì uygarlìgìnì mukayese
ediyorlar.
· Aradaki farklarì belirliyorlar. Müslümanlarìn
manevi yönden Batì uygarlìgìna nazaran
daha üstün bir konumda oldugunu, buna
ragmen Batìnìnda teknik üstünlügünün
oldugunu kabul ediyorlar.
2.Osmanlìcìlìk
· @özQm: Ekonomik ve maddi alandaki
kalkìnmalar için Batì modelini örnek alalìm.
· Ama batìnìn eksik oldugu nokta vardìr ki
ondan kendimizi koruyalìm.
· Batìnìn eksik oldugu nokta ahlak ve
maneviyatìdìr.
· Batìnìn ahlakìnì, sosyal fikirlerini bir tarafa
bìrakìcaz ;ama teknik, ekonomik alandaki
gelismelerini takip edicez.
2.Osmanlìcìlìk
· @özQm: Batìlìlasma iki temele
oturmalìdìr:
1. Taklitçilik olmamalìdìr. Taklitçilikten
kaçìnìlmalìdìr.
2. Batìdan alìnacak kanunlar ülkenin kendi
gelisimine, Ìslama uygun olmalìdìr.
Gerçek ihtiyaçlar olmalìdìr. Ìslamì
ilkelerle Batìlìlasma mümkün olabilir.
3. Türkçülük
· Aydìnlarìnìn sayìca az ama nitelikçe üstün
bölümünün düsünce akìmìdìr.
· Ìdealogu Ziya Gökalp'tir.
· Bu akìm en geç olusan akìmdìr. Neden?
Çünkü imparatorluk ulusçuluk fikirlerinin
gelismesine izin vermezdi. Çok uluslu bir
imparatorlukta ulusçuluk kavramìndan söz
edilemez.
3. Türkçülük
· @özQm: Kurtulus milli varlìgì, milli suur ve
düsüncesi olan Türk unsurunun bir millet
halinde olusmasìnda yatìyor.
· Millet olarak olusan Türkler, milli varlìgì idrak
edecek.
· KriterIer: Dil, din ve soy birligi; düsünce ortaklìgì
olan bir Türk milletinin varolmasìyla Osmanlì
devleti varlìgì birbirine sìkì sìkìya baglì aynì
cinsten insanlarla bir araya gelecek.
3. Türkçülük
· Nasìl olacak?
1. Osmanlì bayragì altìnda milli varlìgì idrak
etmeden dolasan Türkler bir araya gelerek bir
millet olusturacaklar.
2. Osmanlì sìnìrlarì dìsìnda yasayan ama
Osmanlìya dil,din,soy olarak baglì onal
milyonlarca Türkle birlesmek için yol aranacak.
Böylece bu Türklere'de milli bir vicdan
kazandìrìlmìs olacak.
3. Bu sekilde Ìslam birligi kadar güçlü bir Türk
birligi olusacak.
3.Türkçülük
4. Genis, büyük nüfusun genis büyük
ülkeside olacak. Bu ülkenin adìda
"TURAN¨ olacak.
Atatürk 'ün Türkçülük anlayìsìyla bunlarìn anlayìsì
arasìndaki temel fark nedir?
· "TC sìnìrlarì içinde yasìyan Türk halkìna
Türk milleti denir.¨ Atatürk
· Kürt: Türkle aynì haklarì ister.
· Kürtçü: Ayrìlìkçìdìr, yolu yapsanda onun
niyeti farklìdìr.
· Emperyalizm: Böl ve yönet
· Atatürk misak-ì milli sìnìrlarì içinde
düsündü. Büyüme politikasì yoktu. Milli ve
bagìmsìz TC istiyordu.
4.Batìcìlìk
· Kim bizi bu hale getirdinin cevabì olarak
aydìnlarì görüyorlar.
· Ìdari yapìdaki degisim sìnìrlì ve eksik kaldì.
· Aydìnlar sadece siyasi bünyedeki degisimdi,bu
yetmezdi.
· Asìl yapìlmasì gereken sosyal,hukuki,ekonomik,
kültürel alanda bir degisimin
gerçeklestirilmesiydi.
· Bunu yapmak için toplumun ihtiyaçlarì göz
önüne alìnmalìydì.
4. Batìcìlìk
· @özQm: Sosyal inkìlap yapìlsìn. Unu da ancak
bilimsel metodla yapabiliriz. Çünkü ancak bilim
gerileme sebeplerini ortaya koyabilir.
· Sìrtìnìzì gerileme sebeplerine dönünce,
yüzünüzü batìya dogru döneceksiniz. Basìmìza
ne geldiyse, Batìya dönmedigimizden geldi.
Çünkü batì ekonomik,teknik ve sosyal
ilerlemeye sahip.
4. Batìcìlìk
· Tüm sanat eserleri,düsünsel ilerlemeler
batìda, icatlar batìda.
· O halde batì demek kuvvet demektir,
üstünlük demektir.Batì dünyaya hakimdir.
· Bizde çökmemek, çözülmemek isteriz.
· Bu tecrübelerden yeni devlet kurulurken
yararlanìldì.
· Bunlar tartìsìlìrken tarih 1914-1918 Ì.
Dünya Savasì
Ì.Dünya Savasì(1914-1918)
· Ì. Dünya Savasì neden çìktì? Almanya ve
Ìtalya'nìn pazardan pay istemesi, Almanya
birligini tamamlayìnca bizim payìmìz nerde dedi.
· Ìtilaf Devletleri: Ìngiltere,Fransa,Ìtalya,Rusya
· Ìttifak Devletleri:
Avusturya,Macaristan,Almanya,Osmanlì
· Osmanlì Genel Kurmay komutanì Alman
· Çanakkale Savasìnda Atatürk Atatürk oldu.
Ì. Dünya Savasì Sonrasì
· 1914-1918 Birinci Dünya Savasì
· 30 Ekim 1918 Mondros Ateskesi
· 10 Agustos 1920 Sevr Barìs
· 1919-1922 Milli Mücadele
· Ekim 1922 Mudanya Ateskesi
· 24 Temmuz 1923 Lozan Barìs
Antlasmasì
Mondros Ateskesi (30 Ekim 1918)
· Osmanlì Delegasyonu: Ìstanbul Hükümetinden
Rauf Orbay Bahriye Nazìrì imzaladì. Ìngilizler
adìna Ìngiliz Caltrophe
· Mondros 7. Madde: Ìsgal güçleri güvenliklerini
tehdit altìnda gördükleri bölgeleri isgal etme
yetkisine sahiptir.
· 16 Mart 1920 'den itibaren Ìstanbul Hükümetinin
yaptìgì her türlü islem yok sayìlacaktìr. (
Ìstanbul'un isgal tarihi)
· Postane, ulasìm, haberlesme isgal edilmis, bfiil
isgal var.
Mondros Ateskesi (30 Ekim 1918)
· Ankara Hükümeti diyor ki siz artìk Anadolu
Halkìnìn temsilcisi degilsiniz.
· Sevr Anlasmasì ölü dogan bir anlasmadìr.
· Meclis kurmuyorlar ; çünkü mecliste seçim
yapìlmalì, kararlar geri dönebilir. Bu
nedenle meclis kurmuyorlar.
· Amiral Ìstanbul Hükümetine diyor ki biz
isgal etmeden size haber verecegiz.
Mondros Ateskesi (30 Ekim 1918)
· Marmara: Ìngiliz isgali
· Ege: Yunanistan
· Akdeniz: Ìtalya
· Karadeniz: Rum Pontus
· Güneydogu: Fransìz + Ìngiliz
· Dogu: Ermenistan + Kürdistan
· Ìç Anadolu: TC
Mondros Ateskesi (30 Ekim 1918)
· Ìzmir Hasan Tahsin niye burada baslìyor?
Neden daha çok tepki geliyor?
· Çünkü 15 Mayìs 1919 Yunanlìlar isgal ediyor.
Düne kadar Yunanistan Osmanlìnìn bir tebaasì,
kalkìp kendini isgal ediyor.
· Bagìmsìz Ermenistan + Kürdistan arkasìnda
Wilson ilkeleri var.
· Lozanda olan bölünme müslüman ve gayri
müslüm bölünmesidir. Gayri müslimler: Musevi,
Rum, Ermeni
Mondros Ateskesi (30 Ekim 1918)
· Ìzmir Ìsgali üzerine doguda da Ermeniler
harekete geçtiler.
· Bir kurum var ki Yunanlìlarìn arkasìnda :
Fener Rum Patrikhanesi, bu kurum
isgallere çok ciddi destek veriyor. Yataklìk
ediyor, silah saklìyor.
· Rum Dernekleri: Etnik-i Eterya, Mavr-i
Mira, Göçmenler Dernegi
· Wilson Ìlkeleri : Bir daha kaos olmasìn
· Milletler Cemiyeti ( Cemiyet-i Akvam):
Her milletin kendi gelecegini kendi
tahmin etme hakkì "Self Determination¨
· Türklerin Örgütlendigi Cemiyetler
1. Trakya Pasaeli Müdafai Hukuk
2. Ìzmir Redd-i Ìlhak
3. Ìzmir Müdafai Hukuk
· Milli Mücadelenin Üç Asamasì:
1. Fikri hazìrlìk dönemi
2. Fikrin yayìlmasì dönemi
3. Aksiyon safhasì
Ìsgal tablosu ortaya çìktìgì zaman M. Kemal
Adana 'da Yìldìrìm Ordularì komutanì,
sadrazama Mondros Ateskesi ülkenin güvenligi
saglamaktan uzaktìr diye telgraf çekiyor. Ülke
felakete sürüklenmektedir. Eger bu ateskes bu
kosullarda kabul edilirse, ülke bastan sona
isgal edilecektir. Öyle bir noktaya geleceksiniz
ki, Osmanlì kabinesini bile bu yabancìlar
atìyacaktìr.
· Sadrazam Atatürk'ü Ìstanbul'a çagrìyor. Atatürk
sadrazam ve Meclis-i Mebusanla görüsüyor,
Ìstanbul Hükümeti ile aynì çözüm yolunu
paylasmìyorlar.
· Padisah Ìngiliz hükümetine duygu sömürüsü
yaparken, Atatürk elinizi verirseniz kolunuzu
alamazsìnì diyor.
· Ìstanbul Hükümeti'nin kurtulus yöntemi ile
Atatürk'ün ki tamamen farklì.
· Atatürk'ün kafasìnda olan, ulusal egemenlige
dayalì olan bir Türk devleti kurmak. Bunun içinde
Anadolu haklìndan yardìm almak.
· Bunlarì yapabilmek için Ìstanbul dogru yer
degil, çünkü zaten orasì isgal altìnda.
Burdan uzak bir yer olmalì.
· Birden bire fìrsat ayagìna geliyor. Ìngilizler
rapor hazìrlamìs, Samsun ve civarìnda
Rumlara kötü muamele yapìlìyor, karsìlìklì
köy basmalar var. Buraya en yetkin subayì
yollayìn ve asayisi saglasìn. O rapor
üzerine M.Kemal 9. Ordu Müfettisi olarak
Samsun'a gönderilmistir.
Neden Atatürk Gitti?
1. Orduda etkinligi, otoritesi olan tanìnmìs bir
asker
2. Savas sìrasìnda siyasetten uzak durmus bir
asker ( ittihatçìlardan uzak durmus, vatan
hayini savas suçlusu ittihatçì)
3. Padisah Vahdettin kendisini yakìndan tanìyor,
askeri meziyetlerini biliyor. Vahdettin ve
M.Kemal Bulgaristan'a geziye gidiyorlar.
Vahdettin Atatürk'ü fahr-i yaveri yapìyor.
Fikrin Yayìlmasì
· Samsun'a çìkar çìkmaz güvendigi iki
pasa ile irtibata geçiyor. Kazìm Karabekir
+ Ali Fuat Cebeci Her gittigi yerde milli
mücadeleden bahsediyor.
Memleketi Kurtarmak Ìçin Method:
1. Ìngiliz Himayesi
2. Amerikan Mandasì
3. Yerel yönetim her bölge kendini
yönetecek
· Yalnìz orduya dayanan mücadele
yenilmeye mahkumdur. Mücadelelerin
haklìlìgìnì halka anlatmalì, haklì arkanìza
almalìsìnìz. (Nutuk)
· Milli mücadele oturana kadar Ìstanbul
Hükümeti ve halkla iyi geçinmesi
gerektigini düsünüyor.
Havza Genelgesi
· Askeri ve sivil yönetiicilerden bulunduklarì
yerlerde, protesto mitingleri düzenlemeleri
istenmis.
· Halide Edip mandacìlìgì savunuyor, M.K.
Tam bagìmsìzlìk ortak görüsleri "isgal
kalksìn¨
· Ìsgal devletleri Ìstanbul Hükümetine baskì
yaparak, M.K. Ìstanbul'a çagìrmasìnì
istiyorlar.
Amasya Genelgesi
· Ìlk yazìlì belgedir.
· Vatan parçalanmaktadìr.
· Ulusun bagìmsìzlìgì tehlikededir.
· Osmanlì yeterli degil, o zaman Türk Milleti
bu isi kendi yapacak.
· Müdafa-i Hukuk Cemiyetleri, dernekler
aralarìndan üç kisiyi seçecekler, kurulacak
olan ulusal kongreye gönderecekler.
Amasya Genelgesi
· Ulusal kongreyi Ìstanbul hükümeti tabi ki
kabul etmeyecegi için, Ìstanbul
hükümetinin koydugu haberlesme
yasaklarì dinlenmeyecektir.
· Amasya'da alìnan kararlarìn uygulayìcìsì
ordu, bu durumda ordu arkalarìnda.
· Dönemin dahiliye nazìrì Ali Kemal telgraf
gönderiyor. "M.K. Görevinden alìndì¨
Amasya Genelgesi
· M.K.: "Görevimin basìndayìm ve devam
ediyorum.
· " Madem ki gelmiyorsunuz, ayrìlmadìnìz, dolanìp
durmayìnìz barìs imzalanana kadar durunuz¨
· "Anadolu'dan ayrìlmadan dolasacagìm¨
· "07-08 Temmuz 1919 resmi görevine tamamen
son verilmistir.¨
· M.K.¨ Ìstifa ediyorum, Ìstanbul Hükümeti ile
hiçbir baglantìm yok.¨
Amasya Genelgesi
· Halkìn gücünü arkasìna alarak mücadeleyi
baslatacak.
· Yetkisiz, rütbesiz, sìradan birini kim
dinleyecek? Milli mücadele baslamadan
bitebilirdi.
· "Ben ve kolordum emrinizdeyiz Pasam!¨
Kazìm Karabekir
Erzurum Kongresi (23.07.1919)
· Ülkenin tamamìnìn kararlarìnìn alìndìgì bir
kongredir.
· "Ulusal sìnìrlar içerisinde vatan bir
bütündür.¨
· Dogu illerimizde bu bütün içersinde
mücadelesini sürdürecektir.
· Osmanlì bu bütünlügü saglayamaz ise,
geçici bir hükümet kurulacaktìr. Bunu
ulusal bir kongre seçecektir.
Erzurum Kongresi (23.07.1919)
· Kendi aralarìndan birini seçiyorlar.
· Heyeti Temsiliye yürütme, icra organì
olarak kullanìlacak. Baskanì M.Kemal
· Hristiyan halklara hiçbir sekilde siyasi
ayrìcalìk tanìnamaz. (kapütülasyonlar)
Can, mal güvenligi var.
· Bagìmsìz Ermenistan 'a karsì, manda ve
himaye kabul edilemez.
Sivas Kongresi(04-11 Eylül 1919)
· Müdafa-i hukuk cemiyetleri birlesiyorlar.
(Anadolu ve Rumeli Müdafai hukuk
cemiyetleri)
· Ìdarenin millet adìna ele alìndìgì, Ìstanbul
hükümeti'ne alternatif bir hükümet
doguyor.
· Sivas'ta Misak-ì Milli kabul ediliyor. ( milli
ant, ulusal ant)
Misak-ì Milli
1. Müslümanlarìn oturdugu yerler, Kürtler, Musul
bizim
2. Kars, Batum, Ardahan
3. Batì Trakya
4. Bogazlar, Ìstanbul güvenligi
5. Azìnlìk haklarì
6. Ìmparatorluk, siyasi, mali anlamda tam
bagìmsìzlìk (kapütülasyonlar)
7. Misak-ì milliye sìnìrlarì Batum ve Musul hariç
TC sìnìrlarìnì %95 ini belirlemistir.
· Manda: Bir ülkenin kaynaklarìnìn, baska
bir ülke tarafìndan yönetilmesi. Ì.Dünya
savasìndan sonra ortaya çìkmìstìr. Rus,
Osmanlì, Avusturya imp
Woodrow Wilson Prensipleri (14 ilke):
· Self Determinasyon: Her halk kendi
kendini yönetme hakkìna sahiptir. Buna
baglì olarak Sevr'de Bagìmsìz
Ermenistan ve Kürdistan kurdurmaya
çalìsìyorlar.
· Milletler Cemiyeti (1920) Uluslar arasì
barìs ve güvenligi saglamak
Woodrow Wilson Prensipleri
· Bunlar kendilerini yönetene kadar Milletler
cemiyetine verelim, MC yardìm etsin.
· Bu isi bilenlere verelim, eski sömürgecilik
"manda¨ yeni ad altìnda uygulanmaya
koyuluyor.
· Suriye ve Ìrak Ìngiliz ve Fransìz sömürgesi
altìnda.
· Eski Sömürgecilik = Yeni Manda
Sivas Kongresi
· Kongreye Atatürk baskan seçiliyor.
· Anadoluda yükselen gücü takip
edememektense, Ìstanbul Hükümeti Atatürk'e bir
haber gönderiyor.
· Bahriye Nazìrì Salih Pasa 20 Ekim 1919
Amasya'da bulusuyorlar. (Ama8ya ProtooIQ
Ìstanbul hükümeti Sivas 'taki kararlarì tanìyor,
Anadolu'da Ìstanbul hükümeti islemlere
müdahale etmiyecegiz diyor. Mücadeleden 3 ay
geçmis, aynì masaya oturuyorlar. "Tanìyorlar¨
· Atatürk 'ün kafasìnda acilen meclisi açmak var.
· Ì. Dünya Savasì nedeniyle kapanan meclis
tekrar açìlmadì. Atatürk dagìtìlan Meclis-i
Mebusan ì tekrar toplayarak, bir denetim
mekanizmasì olusturmak istiyor. Çünkü bu
mekanizma Ìstanbul Hükümetinin aldìgì kararlarì
meclis olarak denetler.
· Hükümeti denetlemek için meclis açmak lazìm.
Seçim yapìlìyor, isgal güçleri sandìklarì
degistirebilirdi ;ama müdahele etmiyorlar. Çünkü
meclise kendi yandaslarìnìn gireceklerinden çok
eminler.
· Müdafa-i Hukukçular hatìrì sayìlìr bir oranda
meclise giriyorlar. Ìstanbul a dönünce : müdafai
hukuk kurumunu kuracaklar, misak-ì milli
kurallarìnì uygulayacaklar
· 12 Ocak 1920 Son Osmanlì Meclisinin açìldìgì
tarih.
· Meclis açìldìgìnda ilk meclis baskanìnì
seçiyorsun ama 12 Ocakta seçilmedi. Ankara 'da
and içen milletvekilleri yetersiz kaldìlar. M.Kemal
i baskan seçtiremediler. Millet vekilleri müdafai
hukuk kurumunu kuramadìlar. Onun yerine
Felah-ì Vatan diye bir grup kurdular.
· Misak-ì milli kararlarì son Osmanlì meclisi
onayìndan geçmistir.
· 28Ocak Misak-ì Milli kabul edildi, Misak-ì Milliyi
mi kabul edersiniz 16 Mart 1920 Ìngilizler
Ìstanbul'u isgal ettiler. Karaya asker çìkarìyorlar,
stratejik noktalarì denetim altìna alìyorlar.
(ulasìm,iletisim, PTT-Sirkeci)
· 18 Mart 1920 Meclisin son toplantìsì
· 11 Nisan 1920 Padisah Meclisi kapatìyor.
· 23 Nisan 1920 TBMM
11 Nisan 1920, bir an önce yeni meclis, yeni
seçim yapmak gerekiyor. Atatürk dagìtìlan
meclisin aynen açìlmasìna karsì çünkü;
1. Osmanlì düzeninin aynen sürmesi,
2. Padisahìn meclis üzerindeki baskìsìnìn sürüyor
olmasì demek,
3. Teknik sakìncalar:
a. Meclis-i Mebusan: Bunlar Ankara'ya geldi
b. Meclis-i Ayan: Padisah yanlìsì, Ankara'ya
gelmez.
· Bir orda bir orda mümkün degil. Ayan'da
gitti, Hükümet Ìstanbul'da, Parlemento
Ankara'da. Yasama yürütme arasìnda
kurulmasì gereken zorunlu iliski
kurulamìcak.
· Meclis-i Mebusan'ìn Ankara'ya geçebilen
milletvekilleri ile, yeni yapìlan seçimleri
kazanìp gelen Müdafa-i hukukçulardan
TBMM olustu.
· Mecliste iki güç var:
1. Ìstanbul hükümeti ve saltanat yanlìsì
2. Atatürk yanlìsì ve devrimci
Mustafa Kemal'e kök söktüren grup
¨Ìkinci Grup¨
Müdafa-i Hukukçular "Birinci Grup¨
K. Atatürk Baskan
Meclisi açtìk artìk!
· 23 Nisan 1920'de meclisi açtìk. Adì TBMM, bir
takìm kararlar alìyor ve kurucu meclis oldugunu
gösteriyor.
· Mecliste toplanan iradeyi vatanìn gelecegine
egemen kìlmak esastìr (ilk kararlarì bu)
· Artìk Ìstanbul Hükümeti yoktur. TBMM üstünde
hiçbir güç yoktur.
· TBMM yasama,yürütme yetkilerini kendinde
toplar.
· Askerler milletvekili olabiliyor. Normalde
kuvvetler ayrìlìgì uygulanmalì.
· TBMM baskanì Atatürk, hükümet baskanì
Atatürk
Meclisi açtìk artìk!
· Meclis iki sey yapìyor
1. Ìstanbul hükümeti ile haberlesme
kesiliyor.
2. Ìstanbul Hükümeti kararlarì yok sayìlacak
(16 Mart 1920)
· 10 Agustos 1920 Sevr Anlasmasì Ankara
hükümeti açìsìndan ölü dogmus bir
anlasmadìr. Zaten meclis onayìndan
geçmemistir.
Meclisi açtìk artìk!
· Kurulduktan 6 gün sonra meclisin aldìpì
karar:
Hìyanet-i Vataniye: TBMM 'nin hukuka
uygunluguna karsì ayaklanma biçiminde
görülen, sözle bile olsa her türlü hareketi
yapanlar vatan hayini sayìlacaklardìr.
· 1919-1922 Milli Mücadele
· Lozan Anlasmasì 20 Kasìm 1922- 04 Kasìm
1923 ara 23 Nisan 1923
· Türkiye- Ìtilaf Devletleri, görüsme sonunda barìs
olmalì ( Ìng, Ìta, Fra, Jap, Yun)
· Ìngiltere iki ülkede gözlemci statusunde davet
edildi. Rusya ve ABD gözlemci olarak katìldì.
· Bogazlar konusunda Ruslar ve Türklerin tezi
aynì, yeni kurulmus devrimci müthis bir benzerlik
var. Musul konusunda da Rusya destek olacak
diye düsünüyoruz.
Savas Olamazdì, Neden?
ÍngiItere
· ÍrIanda ProbIemi: Kuzey Ìrlanda'dakiler
Protestan, büyük kìsìm Katolik. Küçük Protestan
kìsmì korumalì, silah, asker göndericen. Maddi
bütçenin bir kìsmìnì Ìrlanda'ya ayìrman gerekti.
· Savas sonrasì yasanan iyi durum(1918), 1922
'lerde ekonomik krize döndü. Ìngiltere'nin ciddi
ekonomik sorunlarì var, bütçeden pay ayìrìp
yatìrìm yapmak zorunda. Türkiye ile savasacak
maddi gücü yok.
Savas Olamazdì, Neden?
· %azminat: Almanlar öderken 1922 'de ödeyecek
paralarì kalmadì. Ìng- Fra perde arkasìnda 5
yìlda ödeyecegine 8 yìlda ödesin, faizi düsürelim
ödesinler. Fransìzlar dedi ki olmaz öyle sey,
borcu azaltmam ödesinler. Ìng-Fra tazminat
yüzünden birbirine giriyor. Fransìzlar eger
Avrupa politikasìnda Almanya'ya karsì beni
desteklemezsen derken Ìngilizler'de bende seni
Ortadogu Türkiye için desteklemem. TR ile
savasa girersen ben yokum.
Savas Olamazdì, Neden?
· QttefiIer Ara8ì Bor: Mali güç Amerika,
1918'den 1922'ye kadar borçlarìn tek
kurusu ödenmedi. Ìng diyor ki Alm bize
ödemiyor ki, biz size ödeyelim. ABD ben
bilmem, bana aldìgìn parayì derhal
ödeyeceksin. Savasa girecek bütçe yine
yok.
Savas Olamazdì, Neden?
· Q8IQman FatörQ Í8Iam: Hint müslümanlarì,
Hindistan Ìngiltere 'nin en büyük sömürgesi,
sömürge valisi diyor ki: aman aman Tür ile
yagacagìnìz barìsa dikkat edin, Hint müslüman
kardesleri gücendirecek agìr maddeler içerirse,
ayagìnìzì denk alìn. Çünkü buradaki
müslümanlar ayaklanìrlar, o zmn Ìng top tüfek
yollamasì lazìm. Nerden duyacaklar? Halife
aracìlìgì ile duyarlar. Hintli müslümanlarìn
Atatürk'e mektuplarì var, altìn verelim, destek
verelim. Ìng- Tür savasa tutusursa Hin
ayaklanma olacak
Savas Olamazdì, Neden?
· ÍngiIiz Kamuoyu: Lloyd George
basbakanlìktan ayrìldì. Bonar Lan : peace
and tranquity
· eneIurmay: Ìng genelkurmayì
bölgedeki dost bir Türkiyenin Ìng.
Çìkarlarìna daha iyi hizmet edecegini
düsünmektedir. Rusya'dan ve
sosyalizmden korkuyor.
Savas Olamazdì, Neden?
%Qriye
· Eonomi gQIQIer: Devamlì savasan bir ülke,
yeni savasa girebilecek bir bütçesi yok.
· 8manIì BorIarì: 1881 Duyun-u Umumiye'den
gelen, ödenmesi gereken borçlarì var. Borç
borçla ödenir. Ruslar'dan para alamayìz, zaten
onlarda da yok. Bu görüsme ile Avrupalì
devletlerle arayì açmamalìyìz, savasacak halimiz
yok. Osm Ìmp. dagìldì, herkes kendi borcunu
ödesin. Bölün borçlarì ülkelere, ödesinler. Bizim
yatìrìm yapmak için kapitale ihtiyacìmìz var,
anlasmalìyìz. Demir yollarì- sömürge- Atatürk
birlestirdi
Savas Olamazdì, Neden?
· DevrimIer: Atatürk devrimleri gerçeklestirecek,
savasìrken bu devrimleri yapamaz. Barìs olan bir
ortamda yapabilir.
· BatìIìIasma: Batìlìlasmayì batìlìlarla çatìsarak
yapamayìz.
· Ìç Politika: Ciddi bir muhalif grup var, 2.grup. Ìç
politika çok karìsìk. Muhalefet kendini ilk kez
Lozana gidecek delegasyon seçilirken
gösteriyor. Dönemin Dìs Ìsleri Bakanì Yusuf
Kemal, bir anda hastalanìyor güya,
çalìsamayacak hale geliyor. Bir istifa et =)
Atatürk Ìsmet Ìnönü'yü öneriyor bos mevkiye, kìl
payì Ìsmet Ìnönü'yü seçtiriyorlar.
Lozan
Delegasyon:
1. Ìsmet Ìnönü (dìs isleri bakanì)
2. Dr. Rìza Nur (saglìk bakanì)
3. Hasan Saka (maliye bakanì)
Askeri zafer üzerine diplomatik bir basarì
gelirse, ÌÌ. Grubun sesi kesilecek.
Türkiye'nin Lozan'da Hedefleri
1. Biz yenik Osm devleti degiliz. Milli
mücadele kazanìp gelmisiz, Mudanya
Ateskesine katìlmìs bir devletiz. Biz
Ankara'yìz.
2. Askeri zafere diplomatik zafer eklemek
3. Misak-ì milli
Ìngiltere'nin Lozan Hedefleri
· Bogazlarì bìrakmìcaklar.
· Musul'dan vazgeçmicekler.
· Türkiye ile Sovyetler birliginin arasìnì
açmak.
Konferans Öncesi Sorunlar
Yer Sorunu: Tr Ìzmir'i öneriyor. Milli mücadele
basarì, psikolojik üstünlük. Ìngiltere hangi
maddelerle Ìzmir'i kabul ettirmiyor: Gizli
a. Yunanlar yenilmis, eger bizde gidersek
Ìngilizlerde yenilmis gibi görünecekler.
b. Asla gidemeyiz, gidersek Türkler konferans
baskanlìgì isterler. Konferans baskanì gündemi
ve süreyi belirliyor.
c. Kalkìp Türklerin ayagìna gidersek, resmi olarak
tanìdìgìm Ìst. Hük. Zor durumda bìrakìrìz.
Konferans Öncesi Sorunlar
· Ìsmet Pasa'ya açìk olarak Yunanistan
gücenir diyorlar. Lozan ÷ Ìsviçre tarafsìz
nokta. Ìzmir'i kabul ettiremedikleri için,
maliyeti bize çok yüksek oldu.
· Açìk olarak biz kazanmìstìk ve yeri
belirleyebilirdik.
· Türkiye'de bir tane telgraf hatì var.
"Eastern Line¨ Bu hat denetimi Ìngilizlerde,
sifreleri kìrìlìp telgraflar okundu.
Ankara'dan çekilen tüm telgraflar
okunuyor. Ellerinde zaten 25 sayfalìk
belge var, bu belgelerle 150 yìllìk sorunu
çözmeye çalìsìyorar. Ìngilizler sandìklarla
geliyorlar. Ìnönünün Ankara'ya yolladìgì
telgraf, Ìngilizce'ye çevrilmis bir halde 10
dk sonra Ìng bakanìnìn elinde
Lozan'da iki madde
· Ìki maddeden kesinlikle vazgeçilemez:
1. Bagìmsìz bir Ermeni devleti, Misak-ì Milli
sìnìrlarì içersinde kurulamaz.
2. Kapütülasyonlar kaldìrìlacak.
Bu iki maddeden kesinlikle vazgeçilemez,
aksi takdirde kalkìp terk edicekler.
Lozan
· Konferans baskanì Adalarì konusacakken,
kapütülasyonlarì ön plana alìp, basìnì içeri
alìyor. Kamuoyunun önünde uzlasmaz
Ìsmet Pasa tutumu yaratìlìyor. Musul,
borçlar yerine Ermeni sorununu gündeme
getiriyorlar. Ermeniler çìkmazsa biz
çìkarìz. "stubborn Ìsmet Pasha,
unspeakable Turks¨
Lozan
4 Subat görüsmeler kesildi. 6 subat
hükümet bildirisi (Ìzmir Olayì) Bunlarìn
zaten barìs yapacagì yoktu. Meclisteki
ikinci grup çìldìrmìs. Ìzmir limanìna demirli
1000 ton üzeri gemiler gece 12'ye kadar
limanì terk edecek. Savasamìcak ama
amaç gözdagì vermek, blöf yapmak.
Lozan
· Ìzmir Olayì aynì Kardak krizi gibi. Ìsmet
Pasa Bükres'te mahsur kalmìs(Mudanya
Ateskesi) Ìng ve Fra farklì düsünüyorlar.
Fra limandan çìkmìyorlar. Türkiye
tutumunu daha da sertlestiriyor, gece
mayìn dösüyorlar. Perde arkasìnda Ìng.
Basbakan Rauf Beyle görüsüyorlar. Ìng
Fransìzlara gidip Musul'den % kaç petrol
alìyorsun? Ìng arabuluculugu ile kriz
çözülüyor.
27 Subat 1923
· TBMM'de Lozan görüsmeleri tartìsìlìyor. Bu
konusmalar 15 dk sonra isim isim çevirilmis
haliyle Lord Curzon 'un masasìnda, köstebek
var. Mecliste bir kaç milletvekili yurt dìsìna
çalìsìyor. Bizim Lozan delegasyonunda da
sìzìntì var.
· En fazla delegasyonun suçlandìgì mesele
"Musul¨( muhalefet grubu yapìyor)
· Atatürk ¨Efendiler Misak-ì millinin haritasì yoktur.
O harita ulusun yüksek çìkarlarìna göre
belirlenir. "
· Tekrar ayaklanma oluyor. Musul'dan vaz mì
geçelim?
· Hayìr, Musul Türkiye kendini daha güçlü
hissedince gündeme getirelim
Musul Sorunu
· 1990 Özal, Körfez Savasìnda Musul konusunu
biraz gündeme getiriyor.
· 1924-1925 Kasìmda Musul'u kazanma sansì
azalìyor. Varamadìk mì karara, milletler
cemiyetine götürelim konuyu.
· 1924/1925 tarihlerinde Seyh Said Ìsyanì, Seyh
Said Ìslam bayragì altìnda toplanalìm diyor.
Devrimlere karsì, eski düzenin kurulmasìnì
istiyor.Ìsyanìn arkasìnda Ìngilizlerin oldugu
söylenir.
Musul Sorunu
· Çünkü o sìrada bir operasyon oluyor, ama
iç isyan çìkmìs bizde
· Ìngilizler vah vah deyip üzülüyorlar, Seyh
Said isyanìndaki silahlar Ìngiliz silahlarì
· Ordudaki disiplinsizlikte Musul'un alìmìnì
etkilemistir. Çünkü Atatürk ya asker ya
milletvekili olun diyor. Kazìm Karabekir, Ali
Fuat Pasa gibi güçlü komutanlar
milletvekilligini seçiyor.
Eger Musul'u Kaybedersek (1923)
1. Türk Kürt ayrìlìgì
2. Kürt problemi
3. Büyük devletler otonom bir Kürt devleti
kurduracak, Ortadogu politikalarìnì bu
kurdurduklarì devlet üzerinden
sürdürecekler.
4. Türk-Kürt ayrìmcìlìgì ile Ìslam alemi
bölünmüs olacak.
· Bugün 1. maddedeki gibi terör
probleminden çìkìp, 2.maddeye 3.
maddeye Bölgesel Kürt Devleti, Özerk
Yönetim kavramlarìna varmìyor muyuz?
· Musul'u kaybedersen, sìnìr Erzurum,
Bagìmsìz Ermenistan+ Bagìmsìz
Kürdistan
· Batì Atatürk'ü affetmemistir. Sevr
sìnìrlarìna geri döndürmeye çalìsmìslardìr.
· Musul bizde olsaydì, acaba bunlarì
yasamìyor olur muyduk? Ekonomik bir
zenginlik olacaktì.
· 1926 Milletler Cemiyeti Musul'u Ìng verdi. Musul
petrol gelirlerinin %10 u 25 yìl süre ile Türkiye'ye
verilecek. 500.000 sterlin karsìlìgìnda 25 yìllìk
parayì verdik. Bu yanlìs, tüm bütçeler incelendi.
· 6 Mart Atatürk 'ün konusmasì, yeniden
delegasyonla barìs görüsmelerine devam
edelim. Oy çoklugu ile kabul ediliyor.
· 2.grubun baskanì Trabzon milletvekili Ali Sükrü
Bey,bu adamìn ölümü hükümetin eline bir koz
verdi. Hìyanet-i Vataniye kanununa yeni bir
madde koydular. Yeni seçimler yapìlacak, seçim
kanunu degistirelecek ve TBMM 'ye muhalefet
yasak olacak.
· 120 ikinci grup / 200 müdafai hukukçular
· Lozan Ant birinci meclisten geçmedi.
Nisanda seçimler yapìldì. 2. meclis açìldì.
Müdafai hukukçular çogunlukta girdilerde,
Lozan kabul edildi.
· 9 Nisan 1923 Chester+Kennedy imtiyazì
TBMM meclisden bir yasa geçiriyor. Musul
vilayetinde demiryolu icat etme, Musul'de
petrol arama çìkarma hakkìnì Amerikan
sirketine veriyor. ABD ile Ìng karsì karsìya
getiriyor. Musul gitti madem, Amerika'yì
yanìmìza çekmek için böyle bir hak verdik.
· 1914 Osmanlì Sadrazamì Turkish
Petroluem Company'e vermisti isletmeyi
diyor Ìng. Sirket Ìng sirketi. Biz Osmanlì
degiliz, 1914 'te verdi, savas çìktì. Ìng- Tür
karsì saflarda. Meclis onayìda yok, siz
burayì nasìl isgal ettiniz?
1.Yeni devlet
2.Ìng X Tür
3.Meclis onayì yok
4. Ìng illegal isgal
· Ìngiltere'nin cevabì çok sert oldu. "Operation
Kurdistan¨ "O.K.¨ Hiç kimsenin bilmedigi gizli bir
operasyon, 2 gece 1 gün süren bir hava
bombardìmanì. 2 gün bölgeyi bombaladìlar.
Kürtleri bölgeden temizlediler.( Arap, Türkmen,
Kürt yok edildi.)
· Türk nüfusuna zarar vermedik. Bir güvenlik
sorunu vardì, onu hallettik.
· Böylece Musul'da
· 1.Türkiye'nin halka sorma seçenegi kalmadì,
2. Aksi takdirde %99 Türklere kalacaktì,
3. Ìngilterebu cografyaya hakim oldugunu gösterdi.
· Lozan ikinci yarì görüsmeleri basladìgì
zaman, zaten Musul'u kaybetmistik.
· Ìkinci yarìda ABD destegi bekliyorduk ama
olmadì.
· Ìkinci yarì görüsmelerinde Ìngiltere
arabulucu konumunda, barìs istiyor.
· Yunanistan'la neredeyse savasacaktìk
Lozan'da savas tazminatì yüzünden.
· Biz Yunanistan'dan tazminat istiyoruz,
Ìsmet Pasa'ya Karaagaç 'ì veriyorlar.
Bizde savas tazminatìndan vazgeçiyoruz.
· Lozan'a aykìrì: Kürt açìlìmì, Fener Rum
Patrikhanesi, Ermenistan'la yapìlan anlasmalar
· Lozan'a göre Patrikhane hiçbir siyasi ve idari
yetki ve imtiyazì olmayan, iç hukuka baglì bir
azìnlìk kilisesidir. Bugün ekümenlik iddasìnda
Patrikhane, bütün Ortodokslarìn ruhani lideri
oldugunu savunuyor.
· Lozan'ìn 37. ve 45. maddelerinde azìnlìk haklarì
düzenleniyor.
· Buna göre Patrikhane bir Türk kurumudur. Patrik
Türk hükümeti tarafìndan atanan bir memurdur.
Sen Siod meclisinin üyeleri Patrik'i seçiyor.
Patrik ve Sen Siod üyeleri Türk vatandasì olmak
zorundadìr. Patrik siyasi,idari ve dini bir güç
kazanma çabasìnda. Patrik dini liderlerle
görüsmek yerine siyasi liderlerle görüsüyor.
· Devlet içinde devlet olmak istiyorlar. Ìtalya'da ki
Vatikan gibi. Vatikanlasìrsa elçi atayabilecek.
· Ruhban Okulu Meselesi: Ruhban okulu açìk,
1844-1971 Ruhban okulu egitim verdi. 127 yìl
kesintisiz egitim var, 930 mezun vermis. 1950
yìlìnda ilk kez yabancì ögrenci kabul edilmis.
Konu istismar edildigi için 1964 yìlìnda
kaldìrìlìyor. 1971 Özel Yüksek okullarìn
kapatìlmasì hakkìndaki kanun "Ruhban okulu
kendiliginden kapatìlmìs oldu¨
· Çünkü biz TC kanunlarì içinde egitim vermek
zorunda degiliz dedi. Ìmtiyazlì özel statu
istediler. Müfredatì uygula, Türk yüksek ögrenimi
içersinde var olmak istemiyorlar. Tevhid-i
Tedrisat kanunu
· Politikalar azìnlìk haklarì üzerinden
yürütülüyor. Etnik ve dinsel temel
üzerinden yeni azìnlìk yaratma çabalarì
var.
· 24 Temmuz 1923 3 telgraf çekiyor Ìsmet
Pasa, 4. telgrafta Atatürk cevap yazìyor.
Cumhurbaskanì Ìsmet Pasa 'yì
karsìlamìyor.
· 29 Ekim 1923 Cumhuriyet ilan edildi.
Lozan ÌÌ. TBMM onayìndan geçti.
· Ìsgal bittigi için siyasi görüs farklìlìklarì
ortaya çìkìyor.
· rup: Ordunun ve baskomutanìn isi bitti.
TBMM eski düzeni sürdürmek için çaba
göstermeli
a.Saltanat kaldìrìldì, ulusal egemenlik ilkesi
onun yerine geçmistir. Ama Türk ulusu
Ìslamdìr. Ìslamìn basì olan halifede is
basìndadìr. O halde hep birlikte halife
etrafìnda toplanmalìyìz. ( Halifelik 3 Mart
1924 kaldìrìldì.)
b.Saltanatìn geri gelmesini istiyorlar. Ìlk
fìrsatta halifeyi padisah olarak tanìmaktan
yanalar.
Barìs olduktan sonra ÌÌ.Grup ortaya
çìktì.
· ÌÌ.Grup: Atatürk ve arkadaslarì bu grubun
önderligini yapìyor. Daha bu olanlar
yapìlacaklarìn ilk adìmì. Görev simdi baslìyor.
iIIi mQcadeIe döneminde:
a.Padisah
b.Kuvay-i Milliye
KongreIer:
a.Mandacìlar
b.Tam bagìmsìzlìk
ecIi8
a.ÌÌ. Grup
b.Müdafai hukuk grubu
· 1923 CHP devlet partisi devrimler bu partiyle
yapìldì.
· 30 Ekim 1924 'te pasalar istifa ediyorlar.
Cumhuriyet var, parti var.
· M.Kemal 'in ordudaki tüm samimi arkadaslarì
siyaseti seçiyorlar ve Terakki Perver Cumhuriyet
Fìrkasìnì 17 Kasìm 1924 'te kuruyorlar. ( Ali Fuat
Cebesoy, Kazìm Karabekir, Refet Bele)
· Gerek kisisel, gerek ekonomik nedenlerle
devrimlere karsìlar. Saltanat ve halifeligin
kaldìrìlmasìnì Rauf Bey istemiyor. Rauf Bey'in
saltanata ve halifelige bagìmlìlìgì devam ediyor.
· Ìttihatçìlar savas suçlusular.(Ì. Dünya savasì-imp
sizin yüzünüzden çöktü) Tekrar toparlanìp ülkeyi
kurtarmak istiyorlar. TBMM olsun ama Mustafa
Kemal yapamaz bu isi.
· Hüseyin Cahit Yalçìn kadìn haklarì savunucusu
bir ittihatçì. Latin harfleriyle yazìlsìn diyor. Kisisel
sebeplerle Atatürk'e karsì. Atatürk'ün siyasi
gücünden rahatsìz oluyor.
· 1923-1930 arasìnda yapìlan hìzlì devrimleri
insanlar kabul edemediler.
· Seyhler, agalar toprak reformu nedeniyle
karsìlar.
· Hiçbir hükümet bunu yapamadì, çünkü 5000 kisi
bir agaya baglì. Dogu ve Güneydoguda sistem
hala böyle. 5000 kisi = 5000 oy
· Terakki Perver Cumhuriyet fìrkasìnìn 6. bir
maddesi var. Rejim karsìtì, devrim karsìtì gruplar
varsa onlarìn toplanmasìna yol açìyor. "Fìrka fikir
ve din inançlarìna saygìlìdìr¨ Din ve hükümet
karsìsì insanlarì bu madde ile topluyorlar. Liberal
bir programlarì var.
· ubat 25 eyh Sait Í8yanì: Seriat, hilafet
isteriz. Gerici bir hareket. Devrim karsìtì. Terakki
Perverin yerel örgütleri Seyh Sait Ìsyanìna
destek verdikleri gerekçesiyle kapatìlìyorlar.
Ìstiklal Mahkemeleri kuruluyor. Yargìlanìyorlar.
Ankara Ìstiklal mahkemesi tarafìndan 03 Haziran
1925 karsì devrimci nitelik tasìdìgì gerekçesiyle
Terakki Perver Cumhuriyet partisi kapatìlìyor.
Partiler
1. CHP(1923)
2. Terakki Perver Cumhuriyet Partisi
(17Kasìm1924-5 Haziran 1925)
3. Serbest Fìrka(12 Agustos 1930-17
Kasìm 1930)
Serbest Fìrka
· Tamamen yapay bir muhalefet partisi.
· Atatürk tarafìndan kurduruluyor.
· Muhalefet olsun.
· 1929 Dünya ekonomik krizi, Amerika'da patlak
verdi.
· Bizi elestirecek yeni bir siyasi partiye ihtiyacìmìz
var.
· Partiyi Fethi Okyar (Fransa'da büyükelçi)
kuruyor.
· Atatürk'le hiç ters düsmeyen arkadaslarìndan
biri.
· Mecliste iki konuyu tartìsmaya açamazsìn:
1.Cumhuriyetçilik
2.Laiklik
Serbest Fìrka
· 80-90 kisinin geçmesi beklenirken, 12 kisi
bu partiye geçiyor.
Parti Programì:
· Yabancì sermayeye açìgìz.
· Devlet tekelleri kaldìrìlsìn.
· Vergiler kaldìrìlsìn.
· Daha genis düsünce özgürlügü olsun.
· CHP 'ye karsì olmak > Atatürk'e karsì
olmak> rejime karsì olmak
· 23 Eylül 1930 seçim oluyor.
· 1930-1946 tek parti CHP

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->