T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

MAKİNEDE DÜZ DİKİŞ

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılan değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .............................................................................................................. iii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1................................................................................................3 1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA........................................3 1.1. Dikişin Tanımı, Çeşitleri ve Oluşumu........................................................................3 1.1.1. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller .................................................3 1.1.2. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu.................................................................................4 1.2. Dikiş Makinesi Çeşitleri ............................................................................................6 1.2.1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri ....................................................6 1.2.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri...........................................................7 1.2.3. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri.............................................................7 1.3. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri ..............................................................9 1.4. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri.............................................................10 1.5. Makinenin Çalışma Prensibi....................................................................................10 1.6.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri.........................................................................10 1.7. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi .......................................................................11 1.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri.............................................................................11 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................12 1.9. Makine İğnesi Çeşitleri............................................................................................13 1.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri ....................................................................................13 1.9.2. İğnenin Bölümleri ve Görevleri ........................................................................14 1.9.3. İğne Kalınlık Numaraları..................................................................................15 1.10. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri ....................................................................15 1.11. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi.......................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................16 1.12. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri .......................................................16 1.13. İplik Çeşitleri ........................................................................................................17 1.14. Dikiş İpliğinin Özellikleri......................................................................................18 1.15. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi ......................................................................18 1.16. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri ......................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................20 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................22 1.17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri......................................................................22 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................24 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................29 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI ................................................29 2.1. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması........................................................................29 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması ........................................................................30 2.3. Dikiş Boyunun Ayarlanması....................................................................................31 2.4. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları ..................................................................31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................33 ÖĞRENME FAALİYETİ- 3 ..............................................................................................35 3. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI............................................35 3.1. Dikimde Kullanılan İşaretler ...................................................................................35 3.2. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar ....................................................35 3.3. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri....................................................36 i

..............61 MODÜL DEĞERLENDİRME........3............................56 4...................................................................... Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler ..............3.........1.............................................................................................................2......................................................................57 UYGULAMA FAALİYETİ....41 3............... Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri................................... Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri ..............................................................64 KAYNAKÇA ...... DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI.2....................................................................................................................56 4..... Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler ...................................60 4..............................62 CEVAP ANAHTARLARI ................................................2.... Makineyi Yağlama İşlemleri ....3.................. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri......................3..........41 3.......... Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri ...................................4..................54 ÖĞRENME FAALİYETİ.....................................3.................60 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .........36 UYGULAMA FAALİYETİ.........1.......................................4.............................. Makineyi Yağlama İşlemleri ..........................................................................................................................................3...............56 4..............................57 4.....1....................5............... Makinede İplikli Dikim Egzersizleri........4..................49 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .........................................................56 4....................................48 UYGULAMA FAALİYETİ... Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi ..59 4........................................ Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar ..............................................................................................................65 ii ..6...........................4 .59 4.................57 4........................

3. bilgisayar ve donanımları vb. Ø Modülün içinde yer alan her bir öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek kendinizi değerlendireceksiniz. DVD. VCD. 4.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 542TGD001 Giyim Üretim Teknolojisi Alan Ortak Modülü Makinede Düz Dikiş Giyim sektöründe. Düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. 2. düz sanayi dikiş makinesinde düz dikiş yapımının anlatıldığı bir öğrenme materyalidir. Düz sanayi makinesinin dikiş ayarını kullanılacak kumaşa uygun olarak yapabileceksiniz. Kullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. Donanım Sınıf: Televizyon. sektörde kullanılan sanayi makineleri ve donanımları sağlanmalıdır. Düz sanayi dikiş makinesi kullanmak Genel Amaç Gerekli araç ve gereç sağlandığında düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . Amaçlar 1. Atölye: Uygulama atölyesi. Düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. Ø Modül sonunda ise kazandığınız bilgi ve becerileri ölçmek amacıyla öğretmen tarafından hazırlanacak ölçme araçları ile değerlendirileceksiniz. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur.

iv .

kumaşa uygun iğne. Meslek. Meslek seçiminin doğru yapılması hem genç nüfusun yetenek ve güçlerinin değerlendirilmesini hem de ülkenin ekonomisinin güçlenmesini sağlar. huzurlu. üretken olabildikleri bir alan olan giyim sektöründe olmazsa olmazlardan biri dikim aşamasıdır. Dikiş makinesini doğru kullanma. Sektörde düz sanayi dikiş makinesi kullanılmaktadır. 1 . Bu modülde düz dikişi tanıyarak. yaşamımız boyunca. sapla. makinenin bölümlerini. makine türlerini. nasıl oluştuğunu. Ülkemizde özellikle tekstil sektöründeki gelişmeler ve tekstilin dünya üzerindeki yeri göz önüne alınırsa gençliğin bu mesleğe yönelmesinin onun geleceği açısından olumlu olacağı kesindir. Kişilerin mutlu. iplik. sektördeki çok gelişmiş makineler ile hızlı ve sağlam dikim işlemi gerçekleştirilmektedir. başarılı kendini ifade eden. basit arızaları giderme becerilerini kazanacaksınız. makine seçimini öğreneceksiniz.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. kişiliğimizi ve yeteneklerimizi ifade etme biçimimizdir. İlk kumaşın kemikle. dalla tutturulmasından bu yana.

2 .

Birleştirme işlemi geçici olarak yapılıyorsa teyel adını alır. Çeşitleri ve Oluşumu 1. iplik vb araç ve gereçleri araştırarak rapor hazırlayınız.ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz.1.1. iğne. Dikiş adımı. kumaş çeşitleri ve bu kumaşlara uygun. 1. ARAŞTIRMA Ø Düz sanayi dikiş makinesinin dikime hazırlık aşaması için. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA 1. Dikişlerin kullanım yerine göre sembollerle ifade edilir. Dikişin Tanımı. (iki kenarın payları kıvrılarak) üstten çift gaze dikişi 3 . Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller Dikiş: El veya makine ile tek kat ya da çok kat kumaşların iplik yardımı ile kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturma işlemidir. gaze dikişi Ø Birleştirme dikişi sonrası. Aşağıda verilen dikiş sembolleri ve anlamlarını inceleyiniz. kumaş üzerinde görülen iplik veya ilmeklerin oluşturduğu dikiş hattının bir birimidir.1. Ø İki kumaş parçasının uç uca getirilmesi Ø Karşılıklı kenarların üst üste bindirilerek dikimi Ø Basit dikiş. iç dikiş (dikiş payları ikiye açılmış) Ø Çima.

Şekil 1.1.2. İğne ve ipliğin kumaşı delerek.Ø Birleştirme dikişi sonrası. kavrayıcının taşıdığı alt iplikle 4 . El Dikişinin Oluşumu: El dikişinde tek iplik kullanılır. Zincir dikiş o Tek iplikli zincir dikiş o Çift iplikli zincir dikiş olmak üzere çeşitleri vardır. (katlar aynı yöne yatırılarak) gaze dikişi Ø Çift baskı dikişi (örn: kot pantolon yan dikiş kapama) Ø İki kenarın arasına ayrı bir parça yerleştirilerek kapama dikişi 1. Basit düz dikiş tipi sadece elde değil makinelerde de yapılmaktadır. Makinede düz dikiş. El Dikişi Düz Dikiş Makinesinde Dikişin Oluşumu: Üst (iğne) ve alt (mekik) olmak üzere iki iplikle oluşan dikiştir. drape yerlerindeki yardımcı dikişlerdir) Süs Dikişleri ( çıma. Makinelerde yapılan el dikişi. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu Dikiş Çeşitleri: Ø Kullanım amacına göre dikişler üçe ayrılırlar: • • • Ø • • • Kapama Dikişleri (birleştirme) Form Dikişleri (giysilerin büzgü. (Bkz. kumaşın üzerinden alta geçmesi ile el dikişi oluşur. erkek pantolonu yan dikişinde ya da ceket yakası vb üst dikişlerde kullanılır. pili.) Oluşum şekline göre dikişler farklılıklar gösterir.1) Şekil 1. gaze vb.Bunlar: El dikişi. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği.1.

ilmek yaparak dikişi oluşturur. Lüper alt iplik ile bir halka oluşturur. Zincir Dikişin Oluşumu Çift İplikli Zincir Dikiş: Üst iplik iğne yardımı ile kumaşın altına gelir. Zincir dikişe göre daha az iplik harcar. (Şekil1. Düz Dikişin Oluşumu Zincir Dikiş Oluşumu: Tek İplikli Zincir Dikişi: Tek bir iplik iğne yardımı ile kumaşı deler.(Şekil 1. Böylece çift iplikli zincir dikişi oluşur .3) Ø Ø Ø Dikişin üst görünümü Kumaş Dikişin alt görünümü Şekil 3. ancak esnekliği azdır (Bkz. Şekil 1.2). Üst iplik bu halkanın içinden geçer. Şekil 2.2. Tekrar yukarı çıkar. Bir sonraki adımda oluşturduğu halkanın içinden geçirilerek dikiş oluşur. Ters ve düzünde aynı görüntüye sahiptir.3. Altta bulunan lüper halka oluşmasını sağlar. Üst iplikle alt iplik birbirleri ile kumaşın orta noktasında halka oluşturur.4) 5 . Dayanıklılığı fazla.

6.5.6) Şekil 5. (Bkz. İki İplikli Zincir Dikişin Oluşumu 1. Düz Dikiş Makinesi Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi: İlmeği meydana getiren lüper parçasının bir tek iplik kullanılarak meydana getirdiği dikiştir (Bkz. Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi 6 . Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri Düz Dikiş Makinesi: Bir dikiş makinesinde hareketli mekik veya çağanoz tarafından yapılan dikiştir. Şekil 1. Şekil5).2.2.4.Şekil 4.1. Dikiş Makinesi Çeşitleri 1. Şekil 1.

Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi 1. durdurma.2. sağlamlaştırma vb. iğne yukarı çıkar. işleri kendisi yapar. Yüksek Devirli Elektronik Programlı Dikiş Makineleri: Makinenin fonksiyonları (iplik kesme.2. tekrar indiğinde lüperin genişlettiği ilmeğin içinden geçerek yeni ilmeği oluşturur. Programlanan dikiş işlemleri dikişçinin pedala basması ile başlar ve program bitince makine durur.7.8 Ø Yüksek Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 8.) dijital olarak programlanır. sağlamlaştırma vb.Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi: İğne kumaşa dalar ve aşağıda lüper tarafından indirdiği iplik tutulur.9 7 . Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri Ø Düz Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 7.3.2. 1. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri Manuel Sistemde Dikiş Makineleri: Makineci başlatma. Şekil 6.

12 8 .11 Ø Silindir Yataklı Kol Aşağı Makine Şekil 11.Ø Blok Yapılı Makine Şekil 9.10 Ø Serbest Kollu Makine Şekil 10.

Makine başı b. Şekil 1.1. Makine kolu: İçinde hareketin aktarımını sağlayan kol milinin bulunduğu bölümdür. Masura Sarma Tertibatı Şekil 12. Makine kolu c. Ana plakanın altında alt dikiş oluşum elemanları ve taşıyıcı hareket mekanizması yer alır.14 . Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri a. dikiş boyu ayarlayıcısı ve el çarkının bulunduğu bölümdür. Makine Boynu: İleri geri ayar düğmesi.14. Makine boynu d. tansiyon yayı. Şekil 1. Masa Plakası e. kumaş yerleştirme yeri olarak kullanılır. Şekil 13.(Bkz.15. Masura Sarma Tertibatı Şekil 14. Dikiş plakası ana plakada bulunur. Masura Sarma Tertibatı 9 . Masura Sarma Tertibatı: Masurayı düzgün sarmaya yarayan düzenektir.15).13 Makine başı: Tansiyon. Masa Plakası: Masa ana plakası. baskı ayağı. iğne iplik verici ve bunların hareket millerinin bulunduğu kısımdır.3.

6.geri hareketi gerçekleşir. 1.18 Şekil 18.17 Fermuar Ayağı Fermuar Ayağı Şekil 17. Motor: Gelen elektrik enerjisini.5.4. Krank mili.16 Şekil 16. iplik vericinin) aşağı -yukarı hareketini sağlarken. eksantrik mili ile de parçaların ileri . üzerinde bulunan V kayışı ile dikiş makinesinin hareket elemanları için gereken yerlere iletir. 1.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri Düz Dikiş Ayağı Çıma –Gaze Ayağı Şekil 15.19 10 . Makinenin Çalışma Prensibi V kayışı yardımı ile motorun hareketi kol miline iletilir. harekete çevirir. Otomatik makinelerde pedalın gerisine topuk ile basarak makinenin durması ve iplik kesmesi sağlanabilir. Pedal: Motorun V kayışı ile dikiş makinesine hareketi vermek üzere ana plaka altında ayak ile idare edilen kısımdır.1. Dizlik: Baskı ayağının el kullanmadan hareketini sağlayan sağ diz hizasında ana plaka altında bulunan parçadır. makine parçalarının (örn. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri Çardak: Masa plakası üzerinde makinenin arkasına takılan ve yukarıdan bobinin rahat sağılmasına yarayan bölümdür.

Bu nedenle makineye baskı ayağı takılması dikimde önemli ve gereklidir.8.20 1. Baskı ayağı bazen uzun süre kullanım nedeni ile gevşeyebilir ya da farklı bir çalışma için işleme uygun ayağın makineye takılması gerekebilir. Teflon kaplı veya özel plastikten yapılmış baskı ayakları tercih edilmelidir (Bkz. parlayan ve iz yapan kumaşlarda ayak seçimine dikkat etmek gerekir. 11 .7. Şekil 19. Baskı ayağı sebebiyle havı ezilen. Şekil 20).1. Makineye Ayak Takma İşlemleri Makinelerde en çok düz baskı ayağı kullanılır. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi Yüzey özelliğine göre kumaşın düzgün taşınmasını sağlayacak ayak seçimi yapılmalıdır.

Ø Dikim işlemine uygun makine ayağı seçiniz. ayak vidası. makine ayağı ve DSM’ sinin çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Makineye takılı ayağı makineden çıkarınız. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını gevşetiniz. baskı milini aşağıda konumlandırınız. Ø Makine iğnesinin elinize batmamasına dikkat ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Tornavida. baskı milini yukarıda konumlandırınız. Ø Seçilen ayağı. 12 . ayak miline yerleştirerek baskı ayağının vidasını biraz sıkıştırınız. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu kaldırılarak. Ø Makine başında bulunan baskı ayağı kolunu indirerek. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını sıkıştırınız. Ø Makineye takılı olan ayak çıkıncaya kadar baskı ayağının vidasını gevşetiniz.

Baskı ayağının makineye takılışını kontrol ediniz. 13 . Ø Makine iğnesinin baskı ayağına çarpıp çarpmadığını gözlemleyiniz.9. Bu sistem bir kod numarası ile belirtilir. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak.9. dipçik uzunluğu. öncelikle dikilen makine sistemine uygunluk. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz.Ø Baskı ayağı vidasını iyice sıkıştırınız.1. uç biçimleri. İğne seçiminde. dipçik kalınlığı. iplik kanalının ve boyunun yapısı ile ilgili bilgileri içerir. iğnenin şekli. Makine İğnesi Çeşitleri 1. 1. Kod numarası. Makine İğnesi Çeşitleri Her dikiş makinesinin belirli bir iğne sistemi vardır. Makinelerde kullanılan iğnelerin uzunlukları ve uçları birbirinden farklıdır. Aşağıdaki tabloda kumaşlara uygun iğne uçları gösterilmiştir. daha sonra ise dikilecek ürünün özellikleri dikkate alınır. uzunluğu.

Genellikle gözün boyu şaft kalınlığı kadardır. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve ilmek yakalanırken çağanoza yaklaşmayı kolaylaştırır (Bkz.(Bkz. İplik geçişi iğneyi takip edeceği için iğne gözü her zaman boyuna doğrudur.Uzun kanal aynı zamanda ipliğin iğneye takılış yönünü belirler.9. Dipçiğin düz yapısı iğnenin makineye takılışını kolaylaştırır.Şekil 20. Kısa kanal ve boyun. 14 . Dokuma ve örgü yüzeylerde malzemenin zarar görmemesi için konik ve yuvarlak gibi farklı uç tipleri vardır. Şekil 21). Şekil 21). İğne Şaftı: Dipçik ile iğne gözü arasında kalan kısımdır. Şekil 21).2. Göz ve Uç: İğne gözüne iplik geçirilir. (Bkz. Uçlar. Şaft üzerindeki uzun kanal. İğnenin Bölümleri ve Görevleri Dipçik: İğne mili yuvasına geçen kısımdır. malzeme ve imalat tekniğine bağlı olarak dikimi kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır. Kumaş üzerindeki ipliğin geçebileceği boşluğun oluşmasını sağlar.21 1. Ev tipi makinelerde bir kenarı yassı. Şekil 21). Konik: İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür (Bkz. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve dikiş oluşumu sırasında ipliğin korunmasını sağlar. İğne miline takıldığı için daha geniş ve sağlamdır. sanayi tipi makinelerde yuvarlak yapıdadır. Kalınlığı ve formu kumaşta dikiş deliğinin büyüklüğünü gösterir.

dikiş büzülmelerine sebep olur. İğnenin Bölümleri 1. 1. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri Dikiş oluşumu sırasında temel olarak üst iplik. büyük numaralar ise kalın kumaşların dikiminde kullanılır.22. dikiş bozulur. Yukarıya çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını yukarı çeker. iğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağıya indirir. Hafif (ince) kumaşlarda kalın iğne kullanımı kumaşın ipliklerine zarar verir. alt ipliğin çevresinde döner. 90/100 mm şaft çapı demektir.9. iğne kırılır.3. 1. 10. iğne batış sapmasına yol açar. 12. Küçük numaralar ince. Hazır giyimde kullanılan iğne kalınlıkları Nm 60 ile Nm 180 arasında değişir. Piyasada 9.Şekil 21. Örnek: Nm 90. İğne Kalınlık Numaraları İğne numarası (kalınlığı). Nm. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi Kumaşın tipi. Çok katlı kumaşlarda ince iğne. 11.10. Dokuma kumaşlar için iğne seçimi İnce kumaşlar için Orta kalınlıkta kumaşlar için Kalın kumaşlar için Örme kumaşlar için iğne seçimi Bayan çamaşırları için Erkek çamaşırları için Örme dış giyim 15 60-80 Nm 65-90 Nm 60-100 Nm 60-80 Nm 80-90 Nm 90-120 Nm veya daha kalın .→ vb numaralarda bulunur. kalınlığı ve kat adedi iğne seçiminde önemlidir. Bu amaçla alt iplik masuradan çekilir ve kumaş yüzeyinin ortasında düğümlenir.11. iğne çapının 1/100mm ile gösterilmesidir. Bu da iğnenin kalınlık numarasını verir.

İğne cağanoza çarpıyorsa turu tamamlamadan küçük çarkı geri çeviriniz.12. Ø İğne vidasını sıkıştırınız. Makineye iğne takılışını kontrol ediniz. baskı ayağını aşağıya indiriniz. tornavida. Ø Dikilecek kumaş kalınlığına uygun makine iğnesi seçiniz. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. makine iğnesi ve DSM’ yi çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Uzun oluk sol tarafa bakacak şekilde. Ø İğneyi cımbız ile tutarak yerleştiriniz. Ø İğne miline iğne yerleşinceye kadar iğne vidasını gevşetiniz. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makinenin iğne sistemini belirleyerek. Ø Tornavida kullanarak iğne vidasını gevşetiniz. Ø İğnenin sallanıp sallanmadığı kontrol edilir. iğne mili yuvasına iğneyi iyice oturtarak yerleştiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. Ø İğne vidasını sıkıştırırken iğne deliğinin dönmemesine özen gösteriniz. 16 . Ø İğne vidasını tornavida yardımı ile sıkıştırınız. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu indirerek. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. İğne takılışını yeniden deneyiniz. Yerleşimde iğne deliğinin dönük olmamasına dikkat ediniz. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız.

Işığı iyi yansıtır. Bu iplikle ağır şartlara maruz kalacak materyallerin dikişinde kullanılırlar. Kesik Elyaf İplik Ø Sonsuz elyaf iplikler: Sonsuz elyaf iplikler % 100 yapay elyaftan üretilirler. Belirli boyda kesilmiş elyafların birlikte eğilip bükülmesiyle üretilirler. kumaşların yüzey ve kenar kısımlarının örtülmesi ile yumuşaklık istendiğinde kullanılır. parlak görünür. İplik Çeşitleri Üretim yöntemlerine göre iplik çeşitleri: Ø Kesik Elyaf İplikleri: Hammaddeleri pamuk veya kesik elyaf polyesterdir. sonsuz elyafa büküm verilerek elde dilirler. Sonsuz elyaf iplik Ø Textürize İplikler: Bu iplikler. Örneğin misina Ø Trilobal Polyester: Lif kesitleri üçgen şeklindedir. Sık yıkanan giysilerde ve bunların nakışlarında kullanılır Textürize İplik Monoflament İplik Trilobal Polyester 17 . Ø Monoflament İplik: Sentetik elyaf üretimi sırasında tek bir düze başlığından üretilen ipliklerdir.13.1. Bu iplikler.

hav gibi dikişi engelleyen faktörlerin iplik üzerinde bulunmaması gerekir. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi Kumaşın tipi. Sadece pamuk ve sadece polyester iplikler de bu kumaş türlerinde kullanılan dikiş ipliklerindendir. 1. yünlü dokuma kumaşlar. esneklik kazanır.14. triko. Dikiş İpliğinin Özellikleri Dikiş ipliğinin sadece makineye ve kumaşa uygun olması yeterli değildir. Gerektiğinde uygulanan düzenli yağlama ile kayganlık.16. Dikiş ipliği aşınmaya karşı da dirençli olmalıdır. örgü kumaşlarda en çok tercih edilen ”kaplanmış bükümlü iplikler “ dir. Yetersiz bükümde iplik açılır. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri Alt ipliğin hazırlanmasında ipliğin yanı sıra mekik ve masura kullanılır. iğne-iplik kalınlıkları birbiri ile uyumlu olmalıdır. Kalın. Aynı zamanda iğne kalınlığı da iplik seçimini etkilemektedir. Şekil 22. fazla bükümde de iplik dolaşacağından dikiş engellenir.24.1. Masura 18 . İplik. Dikiş ipliğinin dikim esnasında ve giysinin kullanımı sırasında dayanıklı olması ve aşınmaması istenilen özelliklerindendir. 1. Corespun denilen bu iplikler polyester üzeri pamuk veya polyester üzeri polyester olarak kaplanabilir. Özellikle sentetik iplikler pamuk ipliğine göre daha fazla uzama kabiliyetine sahiptir. Mekik Şekil 23. En önemli faktörlerden biri düzenli ve yeterli bükümdür. Bir diğer konu ipliğin her yerinde tek düze olmasıdır. iğneye ve kumaşa sürtünmeden dolayı ısınır. kalınlığı ve dikimde kat adedi mutlaka göz önüne alınmalıdır.23. Düğüm. Dikiş ipliklerinin kullanım sırasında kopmaması için ipliğin belli oranda esnemesi istenir. Kumaş kalınlığına göre iplik seçilerek.15. ipliğin direnci artar. ince dokuma kumaşlar. İpliğin her yerinde eşit ve dengeli büküm olması dikişin düzgün olmasında etkendir.

Günümüzde düz sanayi dikiş makinelerinde makine tablasının sağ yanında masuraya iplik saracak bir tertibat bulunur. Masuraya İplik Sarma 19 . Şekil 24.Ø Kaliteli bir dikişte.25. alt ipliğin düzgün sarılması büyük önem taşır.

Ø Tertibatı kayışa doğru ittirerek yerleştiriniz. Ø Makineye üst iplik takılı ise iğne deliğinden makine ipliğini çıkarınız. masura. masura ipliğini sarınız. Ø Makine başındaki kolu kullanarak.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Makineye Alt İpliğin Takılması Ø Mekik. 20 . masura tansiyonundan. Ø Masura sarma tertibatından sıra ile ipliği geçiriniz. Ø Makine şalterini açınız. Ø El ile bir miktar ipliği. tansiyon piminden geçirerek masuraya kadar çekiniz. Ø Ayak pedalına basarak. makine ayağını kaldırınız. Ø İpliği sıra ile çardak çengelinden. Ø Burada önemli olan masuradaki ipliğin eşit ve düzgün şekilde sarılmasıdır. İpliği masura doluncaya ve makine iplik sarma tertibatını ittirinceye kadar devam ediniz. Daha sonra iplik ucu alttan gelecek şekilde mekik içine yerleştiriniz. Ø Sarılan masurayı tertibatından çıkararak ipliği koparınız. makine ipliği ve DSM’yi çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Masurayı makine yanındaki sarma tertibatına. masuraya aşağıdan yukarıya doğru sarınız. Ø İplik ucunu sıkıca tutacak kadar. Öneriler Ø Masura sarma tertibatının öne doğru pozisyonda olmasına dikkat ediniz. makine ipliğini ise çardağa yerleştiriniz. masura ipliğini el ile sarınız.

aralığına tam Ø İplik ucunu mekik aralığından ve mekik yaprağının altından geçiriniz. mekik yaprağı kendinize bakacak şekilde masa plakası altındaki çağanoza yerleştiriniz. 21 . Ø Duyulan çıt sesi mekiğin makineye takıldığını ifade eder. Ø Mekiği makineye yerleştirirken ayak pedalına kesinlikle basmayınız. elinizle makinenin küçük çarkını kendinize doğru (iğne üst ölü noktaya gelinceye kadar) çeviriniz.Ø İplik ucunun mekik oturmasını sağlayınız. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Ø İplik ucunu dışarıda bırakarak. Ø Sol el ile mekik üzerindeki mekik mandalını yukarı doğru kaldırarak tutunuz. Ø Makine iğnesini üst ölü noktada olacak şekilde pozisyonlayınız.

17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri İşlem Basamakları Makineye Üst İpliğin Takılması Ø Makine çardağına makine ipliğini yerleştiriniz. Ø Çardaktan gelen ipliği sıra ile iplik klavuz pimi. Ø Çardaktan gelen iplik. Ø İğne deliğinden ipliği. Öneriler Ø Makine şalterini kapatınız. Çardağın üst hizasındaki iplik çengelinden ipliği geçiriniz. numara sırası ile gösterilen yerlerden geçirilmelidir. 22 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. üst iplik gerdirici (iplik tansiyon). soldan sağa doğru geçiriniz. Ø Üst ipliğin doğru sıra ile takılmaması halinde iplik kopması ve dikiş atlamaları oluşacağını unutmayınız. iplik tansiyon kancası.

sağ elinizle makinenin el çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. 23 . iplik verici (horoz). Ø Makine başındaki ayak kolunu kullanarak. makine ayağını indiriniz.Ø iplik çengeli. Ø Üst ipliği sol elinizle tutunuz. Üst ipliği çekerek alt ipliği yukarı alınız. Ø Diz pedalını kullanarak üst ve alt ipliği makine ayağının arkasına alınız. Makinenin ayak pedalına hafif basarak. iğne mili çengeli ve iğne deliğinden geçiriniz.

Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. İplik makine yardımıyla kumaşın üstüne gelerek ilmek oluşturmasıdır. Blok –Yatay Platformlu-Silindir Yataklı Kol Aşağı –Serbest Kollu-Alçak Platformlu B. Aşağıdakilerden hangisi dikiş oluşumunu en iyi şekilde ifade eder? A.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Makine ve el yardımı ile iplik gözünden kumaşa geçerek halka oluşturmasıdır. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı üst iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. B. Tek iplikli -üç iplikli C. Makine iplik gözünde taşıdığı alt ipliği üst iplikle ilmek dikişi oluşturur. 4. Form-Süs-Drape C. Tek iplikli-çift iplikli B. 3. 24 . Makine veya el yardımı ile ipliğin birleştirilecek kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturmasıdır. C. 5. Düz Platformlu-Alçak Platformlu-Blok-Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı 2. Kapama-Form-Süs D. Birleştirme-Drape-Pili Yapı biçimlerine göre dikiş makineleri aşağıdakilerden hangileridir? A. SORULAR 1. Düz Platformlu-Yüksek Platformlu-Blok –Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı D. Dikişin tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A.Forma-Süs B. Çift iplikli-üç iplikli D. Makine üst ipliğin kavrayıcısı ile altta dikişi oluşturmasıdır. Makine iplik kavrayıcının taşıdığı üst ipliği alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Aşağıdakilerden hangisi Zincir dikiş çeşitleridir? A. D. D. C. Kaplama . B. Tek iplikli -dört iplikli Aşağıdakilerden hangisi dikiş türleridir? A. Yüksek Platformlu-Alçak Platformlu-Serbest Kollu-Blok Yapılı C.

C. Motor-pedal-dizlik B. Motor-pedal-ayak D. V kayışı motordan gelen hareketi eksantrik miline iletir. Kol mili. 7. C. B. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Eksantrik mili. Bobin ipliğinin rahat sarılmasını sağlar. Ayak-dizlik-çardak Aşağıdakilerden hangisi makine çalışma prensibidir? A. D. D. C. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Bobin ipliğinin rahat yerleşmesini sağlar. Makine eli B. Kol mili. Makine bacağı Masa plakası aşağıdakilerden hangisi için kullanılır? A. 8. Kumaş bakım yeri olarak D. Alt bölüm elemanları aşağıdakilerden hangileridir? A. krank mili de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Çardağın görevi aşağıdakilerden hangisidir? A. Masurayı düzgün takmaya yarar. kol mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Kumaş kesim yeri olarak B. Makine boynu D. B. Aşağıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. Masurayı düzgün sarmaya yarar. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını.6. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Yukarıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. 10. Kumaş yerleştirme yeri olarak C. 11. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. B. V kayışı motordan gelen hareketi krank miline iletir. Masurayı düzgün boşaltmaya yarar. Kumaş düzeltme yeri olarak Masura sarma tertibatı ne işe yarar? A. 25 . 9. D. Pedal-dizlik-ayak C. Krank mili. Makine ayağı C. kol mili de iler geri hareket elemanlarını çalıştırır. eksantrik mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Aşağıdakilerden hangisi makine üst bölüm elemanıdır? A. Masurayı düzgün yerleştirmeye yarar.

Baskı ayağı mili kaldırılır. tornavida ile vidası sıkıştırılır. İplik kalınlık numarası D. B. ayak yerine yerleştirilir. Uzun kanal ile kısa kanal arasındaki kısımdır. İğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. dipçik. göz. İğne kalınlık numarası iğnenin neresidir? A. iğne şaftı. İğne gözünün başlangıcındaki konik kalınlığının çapıdır. Kısa kanal ile göz arasındaki kısımdır. Hepsi Baskı ayağı nasıl takılır? A. Konik. İğne şaftı.. Uç. 17. İz yapan D. İğne kalınlık numarası C. ayak yerine yerleştirilir. İğne gözünün sonundaki şaft kalınlığının çapıdır. Parlayan C. D. Hangi tip kumaşlarda özel ayak kullanılır? A. Nm +bir sayı aşağıdakilerden hangisini ifade eder? A. ayak yerine yerleştirir. İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür. konik. 16. tornavida ile vidası biraz sıkıştırılır. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin bölümleridir? A.Ayak indirilir. uzun kanal. 15. D. Dipçik. B. konik D. B. Dipçik kalınlık numarası B. Şaft kalınlık numarası 13. C. Dipçik ile iğne gözü arasındaki kısımdır. ayak yerine yerleştirilir. dipçik C. C. göz ve uç Konik iğnenin neresidir? A.12. iğne şaftı B. ayak vidası iyice sıkıştırılır. C. İğne gözünün sonundaki dipçik kalınlığının çapıdır. tornavida ile vidası sıkıştırılır. Baskı ayağı mili kaldırılır. 14. D. Baskı ayağı mili indirilir. Havı ezilen B. Baskı ayağı mili indirilir. 26 .

İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. İğnenin konik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde D. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. Aşağıdaki olaylardan hangisi çok katlı kumaşlarda ince iğne kullanılırsa olur? A. Aşağıdakilerden hangisi dokuma kumaşlar için iğne seçimi için doğrudur? A. 23. Sonsuz elyaf D. 19. D. İğnenin dipçik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde B. Aşağı inerken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin görevidir? A. Corespurn 21.18. C. İnce kumaşlar için 60-100 Nm Makineye iğne aşağıdaki şekillerden hangisiyle takılır? A. Monofilament C. Kumaşın hasar görmemesini sağlamak D. C. İnce kumaşlar için 50-60 Nm C. İğne sapar. dikiş bozulur. 22. İnce kumaşlar için 60-80 Nm B. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. iğne kırılır. 27 . İğnenin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak C. İpliğin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak B. İğnenin dipçik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde C. dikiş büzülür Dikiş büzülür. D. kumaşın iplikleri zarar görür. iğne kırılır. İğne sapar. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. Kumaşın iplikleri zarar görür. İğnenin konik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde Aşağıdakilerden hangisi uzun oluğun dışarı takılma nedenidir? A. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. Dipçiğin kumaşa hasar vermemesini sağlamak Aşağıdakilerden hangisi ortası sonsuz elyaf polyester üstü pamuk kaplı ipliktir? A. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İnce kumaşlar için 40-50 Nm D. B. Textürize B. B. 20.

C. dikiş atlaması olur. Kumaşta iğne deliği büyük olur. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. Kumaşta ilmekler karışır ve kopma olur. mekik mekanizmaya yerleştirilir. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. masura mekanizmaya yerleştirilir pedal ile motordan gelen güçle sarılır. 25. 28 . Aşağıdakilerden hangisi iğne iplik için ince ise olur? A. Çardaktan gelen ip elle sarılır. C. İlmek oluşumu kontrollü olmaz. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. sürtünme karışma ve kopma olur. B. D. Aşağıdakilerden hangisi masura sarımını anlatmaktadır? A. İplik kanal ve gözden rahat geçemez.24. masura mekanizmaya yerleştirilir. Çardaktan gelen ip makine ile bir miktar sarılır. D. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. B. Yanlış cevapladığınız konuları faaliyete dönerek tekrarlayınız. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz.

ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Ø Makinede oluşabilecek dikiş hatalarını ve dikiş makinesini ayarlama işlemlerini araştırınız.2 29 .ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin dikiş ayarını dikilecek ürüne uygun olarak yapabileceksiniz. 2.1. (B) İpliğin birbirine ters bakan tansiyon pulcuklarının (5) arasından geçmiş olduğuna dikkat edilmelidir. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması Üst ipliğin gerginliğini ayarlamak için makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir. Şekil 2.1 Şekil 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI 2. Bilgilerinizi arkadaşlarınıza sununuz.

6 Şekil 2.5 Gevşek Dikiş Ayarı (Alt) Gevşek Dikiş Ayarı(Üst) Şekil 2.3 Ø Çeşitli dikiş ayarları aşağıda gösterilmiştir. Ø Sıkı veya gevşek iplik sağılma durumuna göre mekik üzerindeki vida uygun tornavida ile sıkılır veya gevşetilerek (EF) ipliğin rahat sağılması sağlanır. Şekil 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması Ø Masuranın düzgün sarımı ve ipliğin mekikten çıkış yerinin doğruluğu kontrol edilir.2.4 Şekil 2.7 30 . Doğru Dikiş Ayarı Gergin Dikiş Ayarı Şekil 2.

10mm/2. Dikiş atlamaları meydana gelir. Dikiş makineleri markalarına göre değişiklik gösterse de 0 ile 5 arasında dikiş boyu ayarlaması yapılabilir. İplik gerginliğini. Dikiş Boyunun Ayarlanması Makine boynu üzerinde dikiş boyu ayarlayıcısı (numaratör) ile istenilen sıklıkta dikiş boyu ayarlanabilir.. ileri geri adımının mm ile ifadesidir. Tansiyon ipliğinin gevşek olması Alt iplik gerginliğinin uygun olmaması İğne ucunun bozuk olması İğne deliğinin keskin olması İğne olukları veya gözünde pürüzlü kısımların bulunması . dikilen parçalara hasar verir.8 Ø Numaratör üzerindeki rakamlar dikiş Ø Dikiş boyunu ayarlamak için. mekik yaprak vidasından ayarlayınız. Şekil 2.5=4 (1cm’de 4 batış olduğunu ifade eder. İğneyi değiştiriniz. dikilen parçalara hasar görmesi.9 2. Örneğin numaratör 2. İğneyi değiştiriniz. İğneyi yenisi ile değiştiriniz.5 olarak ayarlanmış ise. numaratörü küçükse dikiş adımı küçük rakam kolayca çevirebilirsiniz. dikişler düzgün sıralanmaz ve çabuk sökülür Üst dikiş ayarının bozuk olur.3. 31 Düzeltme Yolları Tansiyon ayarını iplik kopmasını giderinceye kadar (karşı yöne doğru çevirerek) gevşetiniz Tansiyon ayar düğmesini (kendinize doğru çevirerek) sıkıştırınız. büyüdükçe dikiş adımları büyük olur. İplik kopması İğne kırılması. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları Dikiş Hata Nedenleri Tansiyon ipliğinin sıkı olması Olası Sonuçlar İplik kopması.) Şekil 2.2. dikiş atlamaları İplikler dikilen yüzeyde gevşek ilmekler oluşturur.4. Rakam hareket koluna bastırıp.

dikilen parçalar hasar görür. dikilen parçaların hasar görmesi. Mekiği çağanoza doğru olarak yerleştiriniz. hasarlı dikiş yeri İplik kopması. Bozuk yüzeyleri yenileri ile değiştiriniz. dikiş atlaması. Makine yağını tamamlayınız. Dikiş oluşum elemanlarını kontrol ediniz. İğneyi yuvaya tam olarak yerleştirerek makineye takınız. Transport dişli vidasını sıkıştırınız. baskı ayağı ayar vidasından ayarlayınız. Baskı ayağı basıncını. iğne mili yüksekliği ayarlarını düzeltiniz. Eksantrik grubu ayarını doğru yaptırınız. Uygun transport seçiniz. iğne kırılır Makine sıkışır. . İpliği doğru sıra ile makineye takınız. Düzensiz dikişler oluşur. makine dikiş dikmez. makinenin ters yönde dikmesi. Masurayı mekik içine doğru olarak yerleştiriniz. dikiş atlaması oluşur. Malzeme kalınlığına uygun iğne ve iplik seçiniz. Çağanozun iğne mesafesini. Makine dikiş dikmez. Düzensiz dikişler oluşur Düzgün olmayan sürme hareketi Kumaş katlarının kayması. Makinenin dikiş dikmemesi. Yeni ve sağlam dikiş iplikleri kullanınız. Makinenin çalışmaması..Dikiş Hata Nedenleri Yanlış sistemde iğne seçimi İğne takılışının yanlış olması İğnenin yuvaya tam oturmaması İğne milinin eğrilmiş olması İğne ucu hasarlı ya da iğne kumaşa uygun değilse İpliğin nemli yada çürük olması İplik takılış şeklinin yanlış olması Malzeme özelliğine uygun iğne ve iplik seçilmemesi Makinenin yağsız kalması Eksantrik grubu ayarının bozuk olması Cağanoz ayarının bozuk olması Masura ters takılmış ya da yerine oturmamış olması Mekiğin yanlış takılması Baskı ayağının basıncının yetersiz olması Baskı ayağı basıncının fazla olması Dikiş plakasında ve çağanozda pürüzlü ve keskin kısımların bulunması Transport dişlisi nakil işlemlerini düzenli yapmıyorsa Olası Sonuçlar İğne kırılır Makine dikiş atlaması yapar iplik kopması. İğne kırılır. 32 Düzeltme Yolları Makine sistemine uygun iğne seçiniz. İğne mili düzeltilir. dikiş atlaması. Baskı ayağı basıncını kontrol ediniz. kilitlenir. İğneyi makineye doğru takınız. ya da dikmez İğne yuvadan çıkar ya da kırılır İğne kırılır. Dikilen parçanın hasar görmesi İplik kopması Makine dikiş dikmez İplik kopar.

1-1. İğne mili dizlikle kaldırılır. 0. C. 9 dikiş adımı Bitmiş ürün aşağıdakilerden hangisi ile makineden çıkarılır? A. D. iğne kumaştan çıkarılır.7-1 cm B. Dikişin dikileceği kumaş katı ile kenar arasındaki mesafedir B. Baskı ayağı dizlikle kaldırılır. iplik kesilir. kumaş çekilir. Dikiş makinesinin bir dikiş payı oluştururken her hareketine denir Normal bir dikişte 1 cm de kaç dikiş adımı olmalıdır? A. Beden numarası –çıt-delgi Aşağıdakilerden hangisi dikiş payıdır? A. iğne kumaştan çıkarılır. Pastal katları-metolama D. 6.5-2 cm D. Aşağıdakilerden hangisi sanayideki dikiş payıdır? A. Dikiş makinesinin bir katı oluştururken her hareketine denir D.5 cm C. 3 dikiş adımı B. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine denir C. İğne mili pedal ile kaldırılır. D. iplik kesilir. 3.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Dikiş makinesinin bir ilmeği oluştururken her hareketine denir. 5. Aşağıdakilerden hangilerine dikime başlamadan önce dikkat edilmelidir? A. C. Dikişin dikileceği kenar ile makine arasındaki mesafedir. SORULAR 1. 2-2.5 cm Aşağıdakilerden hangisi dikiş adımıdır? A. B. B. iplik kesilir. iplik kesilir. 5 dikiş adımı C. 33 . Çıt-delgi-metolama B. 1. 4. Dikişin dikileceği kenar ile pastal katı arasındaki mesafedir. Dikişin dikileceği hat ile kenar arasındaki mesafedir . aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. 2. Çıt-delgi-metolama-renk farkı C. 7 dikiş adımı D. Baskı ayağı pedal ile kaldırılır.

D. 9. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. tansiyon pulcukları gevşetilir ve düğme çevirilir. Çağanoz ucu uzaksa C. Aşağıdakilerden hangisi üst iplik ayarlama işlemlerindendir? A. Ayarlayıcının üzerindeki yukarı aşağı koluna bastırıp düğmeye basılır. Tansiyon pulcuklarından geçmesi engellenir D. Aşağıdakilerden hangisi iplik kopma sebebidir? A. Mekik üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir C. Masura üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir Aşağıdakilerden hangisi dikiş boyu ayarlama işlemidir? A. Ayarlayıcının üzerindeki düğmeye bastırılarak çevrilir C. 10. Mekik yanlış takılmış C. Eksik olduğunuz konuları tekrarlayınız. 34 . DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. İplik iğnede aşınıyorsa Aşağıdakilerden hangisi dikiş atlama sebebidir? A. İğne ucu körelmişse B.7. İplik iğnede aşınıyorsa D. İğne ters takılmışsa B. B. Ayarlayıcının altındaki ileri geri koluna bastırıp ayarlayıcı çevrilir. Plaka deliği büyükse D. Ayarlayıcıyı çevirmek için. Makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir B. İplik konikten rahat çekilemiyorsa 8.

ÖĞRENME FAALİYETİ. Dikimde Kullanılan İşaretler Dikime başlamadan önce çıt. pens ucu. Kumaş katlarına özel delici aletler yardımı ile işaretlenir. ilik gibi yerlerin işaretlenmesinde kullanılır. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine “dikiş adımı “denir. Bu sayı.2. delgi gibi dikim sırasında yol gösterecek işaretlerin kesilen parçalar üzerinde alınmış olması gerekir.3 ÖĞRENME FAALİYETİ. etiketler üzerinde numaraların aynı olmasına dikkat edilmelidir.7cm ya da 1 cm olarak belirlenmektedir. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar Ø Dikişin dikileceği yer ile kenar arasında kalan mesafe. Dikim sırasında iki parçanın birleştirilmesinde çıt işaretleri üst üste gelmelidir. Dikiş işlemi sırasında. dikişin amacına ve yerine göre değişebilir. Çıt İşaretleri: Kalıp üzerindeki kontrol noktalarıdır. Giysi parçalarını birleştirirken. Normal bir dikişte 1 cm de 5 dikiş adımı olmalıdır. dikiş payıdır. 3. Bunun dışında pastal katlarında renk farkını önlemek ve farklı katları birbiri ile eşlememek için metolama (her pastal katına bedenini ve kat numarasını belirten bir numara yapıştırma) yapılır. en ve boy ipliklerinin düzgünlüğü dikkate alınmalıdır. Rapor hazırlayınız. Dikiş payı mesafesi kumaşın ya da giysinin özelliğine ve dikiş tekniğine göre değişir. Delgi: Kalıp üzerindeki cep yeri. ARAŞTIRMA Farklı üretim yapan hazır giyim atölyelerine giderek düz dikiş makinesi kullananları gözlemleyiniz. 35 Ø Ø . düz sanayi dikiş makinesini seri olarak kullanabileceksiniz.3 AMAÇ Bu faaliyette gerekli ortam sağlandığında. dirsek. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI 3. Sanayide dikiş payı 0. Çıtlar üst üste gelirken kumaşın deseni. örneğin pens uzunluğu bu işaret sayesinde hatasız olarak uygulanır. 3. kalça vb hatlar ile kıvrım hatlarını belirlemek için kalıp kenarına alınır. Gerektiğinde dikişin bozulmaması için dikiş payı daha fazla olabilir.1. verilen bilgi ve beceirler doğrultusunda. örneğin diz. Bu işaretlerin kumaşa da doğru şekilde aktarılması gerekir. Dikim sırasında çıtların üst üste gelmesine dikkat edilir.

(. Kumaşların ters ve yüzleri belirlenerek dikilmelidir. Ø Ø Ø 3.1. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri 3. Kumaş parçalarının kesimden düzgün çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir. Kontrol sırasında.Ø Ø Dikiş başlangıcında ve sonunda kalite özelliklerine bağlı olarak sağlamlaştırma yapılmalıdır. • • • • • Dikiş gerginliğinin uygunluğuna.+ toleranslarda hata kabul edilebilir. Dikişin bitiminde parça makineden çıkarılırken baskı ayağı dizlikle kaldırılmalı.3.) Dikim sırasında iplik kopması olduğunda talimatlar doğrultusunda dikişe devam edilmelidir. Dikiş atlamalarının olup olmadığına. çekilerek kesilmelidir. Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri 36 . Köşe dikişlerinin düzgünlüğüne. Dikim sırasında dikişin düzgünlüğü göz ile kontrol edilmelidir. iğne kumaştan çıkarılmalı ve iplik. Dikim sonunda dikişin düzgünlüğü kontrol edilmelidir. makinecinin ayağının geri hareketi (iğne arkasındaki bıçak harekete geçerek) ipliği keser. Otomatik kesicili düz dikiş makinelerinde. Beden ve kat numaraları birbirini tutmalıdır. Simetrik parçalarda dikiş özelliklerinin ve uzunluklarının aynı olmasına dikkat edilmelidir. Dikkatten kaçan büzülmeler olup olmadığına.3. Kalite kontrol formları dikkate alınmalıdır. Dışarıda kalan iplik miktarı 1 cm’ den fazla olmamalıdır.

patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Makineyi durdurmak için durma noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø Makinede çalışmak için ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Emniyetli bir çalışma için makine üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu kontrol ediniz. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Pedala basarak dikim işlemine başlayınız. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 37 . Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri Ø A4 Ölçüsünde çok sayıda dosya kağıdını ve 21x30cm boyutlarında 2 adet (amerikan.

Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız.çıkarınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. yapınız. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde denemelerini kontrol ediniz. Ø Kısa dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makinede bir makine ayağından düz Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Makinede kısa ve uzun mesafede düz Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini kontrol ediniz. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Üzerine kısa çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri 38 .

Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. 39 . Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak Ø Makinede düzgün dikme becerisi dikiş denemeleri yapınız. kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız. Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise kontrol ediniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 40 .Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı.

Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Düz sanayi dikiş makinesinin üst ve alt ipliğini takarak dikime hazırlayınız. Makinede İplikli Dikim Egzersizleri İşlem Basamakları Makinede İplikli Dikim Egzersizleri Ø 21x30cm boyutlarında 15 adet (amerikan. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Pedala basarak çizgi üzerinde dikime başlayınız. Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Makineyi durdurmak için durma Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız.3.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 3. Öneriler Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Dikim esnasında düzgün dikiş için deneme kumaşı üzerine fotokopi çekilmiş kağıt yerleştiriniz. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu ve ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı.2. Ø Emniyetli bir çalışma için makine 41 . 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Dikişin boyunu ayarlayıp ayarını kontrol ediniz.

Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. tüm parçaların dikimi tamamlandıktan sonra iplikleri keserek parçaları birbirinden ayırınız. üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Çok sayıda parçada dikim yaparken. 42 . Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı çıkarınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır.noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede uzun mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz.

Ø Makinede kısa mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede bir makine ayağından düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu

Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri yapınız. Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 43

kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız.

Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak dikiş denemeleri yapınız.

Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede düzgün dikme becerisi kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız.

44

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Sonsuz bant dikimi için 2 Adet 15cmx2mt boyutlarında deneme kumaşından parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ek dikişlerini ikiye açarak ve parçaları boyuna ortadan ikiye katlayarak ütüleyiniz. (Dikime hazırlayınız.) Ø Makine sehpasının altından parçayı üste alarak parçanın açık uçlarını makine çekerek birleştiriniz. Sonsuz bant oluşturunuz. Ø Kenara 1cm paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.

Ø 2mt uzunluğunda parçayı elde etmek için parçalara ek yapınız.

Ø Makine dikişlerinin birbirine 1cm’den paralel olmasına özen gösteriniz.

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø İkinci sonsuz bant parçasını da 45

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø Makine dikişlerinin birbirine bir makine ayağı paralel olmasına özen gösteriniz.makinede dikime hazırlayınız. NOT: Makinede dikim parçası yok ve baskı ayağı aşağıdayken kesinlikle çalıştırmayınız. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız. Ø Dikilen parçaları ütüleyiniz. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. Ø Kenara bir makine ayağı mesafede paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız.. 46 . Ø Dikilen tüm parçaların ipliklerini temizleyiniz.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. 47 . DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Kumaş özelliğine uygun iğne ve iplik seçtiniz mi? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Düz sanayi makinesinde çizgi üzerinde düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede uzun mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede kısa mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde 1cm’den paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde bir makine ayağından paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde pekiştirme dikişi egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Köşeli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Kavisli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Yuvarlak dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.

Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri Dikişin amacı tek.3. bu işleme yedirme dikişi denir. Birleştirme dikişinde. uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır.3. Büzgü yapılacak kısmın düzgün şekilde dikilmesine. büzmek. kol gibi parçaları birbirine monte etme amacı ile kullanılan dikiştir. Ø İplik koptuğunda sökülüp tekrar dikilmesine dikkat edilmelidir. Büzgü Dikişi : Bir kumaş boyunu. iki ya da çok kata işaret almak ya da tutturmak. Dikiş başlangıcında ve sonunda pekiştirme işlemi yapılmasına dikkat edilmelidir. (Diferansiyel transportlu makinelerle ya da büzgü ayağı kullanılarak da yapılır. önceden saptanan daha kısa bir boya düzgün bir şekilde toplamak. Ø Ø Ø Parçaların dikiş paylarının eşit şekilde üst üste gelmesine. hacim vermek için uygulanan dikiştir. 48 .3. Ø Ø Kumaşa uygun dikiş boyu seçilmesine . Büzgü dikişinde. Ø Yedirme yapılacak parçaların başlangıç. bitiş ve orta noktasındaki işaretler göz önüne alınarak kumaşın yedirilmesine dikkat edilmelidir. Çizgili kareli gibi desenli kumaşların kaydırılmamasına. birden çok parçaları Birleştirme dikişi giysiyi oluşturan çeşitli büyüklükteki ön. arka. birleştirmektir. yaka. Yedirme dikişinde.) Yedirme Dikiş: Birleştirilecek iki parça kalıp tekniğinden dolayı farklı uzunluklardaysa.

. Ø 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Öneriler Ø Makine iğnesinin kumaşa uygunluğunu ve iğnenin düzgünlüğünü kontrol ediniz. Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Ana şalteri açınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Makine ayarını iki kat kumaş parçası üzerinde dikiş denemesi yaparak kontrol ediniz.den Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini kontrol ediniz. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Dikişleri ikiye açarak önce tersinden ütüleyiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları 1 Cm. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Ütünün ısısını kontrol ediniz. Ø Ütünün uç kısmını dikişi açmak için kullanınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. 49 . Ø Dikiş adımı ve dikiş kalitesini kontrol ediniz. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz. Alt ve üst ipliğini takarak makineyi dikime hazırlayınız. Ø Uygun olmayan dikiş ayarını düzeltiniz.

Biri Düz Biri Kavisli Parçada Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 10x30cm boyutlarında 3 adet düz. kavisli kenarı 30cm olan 3 adet parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. düz ve kavisli kesim kenarlarını çakıştırarak üst üste yerleştiriniz Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Bir Makine Ayağından Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Parçaları makineye yerleştirerek bir makine ayağından dikimini yapınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz. 50 . Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Dikişleri ikiye açarak ütüleyiniz.Ø Daha sonra yüzünden ütüleyiniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara bir makine ayağı paralellikte olduğunu kontrol ediniz. Ø Ana şalteri açınız. Ø Biri düz biri kavisli iki adet parça alarak. Ø Parçayı makineden çıkarınız.

Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Düz parçayı altta kalacak şekilde makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. 3 adet 10x50cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Dikilecek hattın ölçüsünden (30cm’den) 2cm büyük olacak şekilde büzgüleri toparlayınız.Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini ve kesim kenarlarının eşitliğini kontrol ediniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ütüleyiniz. 51 . Büzgüyü parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Ø Büzgülü parçayı üste alarak dikim esnasında büzgülerin düzgün yerleşimini sağlayınız. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Kesim kenarlarını kaydırmadan 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. Pili olmamasına dikkat ediniz. Büzgü Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. (büyütünüz) . Ø 10x50cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Ø Büzgülü parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve büzgülerin yerleşimini kontrol ediniz.5’e) getiriniz.

(büyütünüz) . Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Ø Yedirilecek parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Büzgülü tarafı açık uçlardan büzgüye doğru ütüleyiniz. 1cm’den dikimini yapınız. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. Yedirmeyi parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Yedirme parçası altta kalacak şekilde parçaları makineye yerleştiriniz. Ø Yapılan yedirmeyi ütüyü bastırıp kaldırarak yerleştiriniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve yedirmenin durumunu kontrol ediniz.Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Büzgülerin üzerine ütü basmayınız. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak büzgülü parça dikme becerisi kazanınız. Ø Yedirmenin daha kolay olabilmesi için dikim esnasında düz parçayı üste alınız. Ø Dikiş paylarını düz tarafa yerleştirerek ütüleyiniz. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak yedirme dikişi yapma becerisi kazanınız. Yedirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ve büzgü formunu koruyarak ütüleyiniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Dikilecek hattın ölçüsüne göre (30cm) yedirmeyi toparlayınız. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Ø 10x34cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. 52 . Ø Ütüleme işlemini yedirme dikişinden dikiş payına doğru yapınız.5’e) getiriniz. 3 adet 10x34cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? DSM’de parçaları 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parçaları bir makine ayağından birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Biri düz biri kavisli parçayı makinede birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Büzgü parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede büzgü dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Yedirme parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede yedirme dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız. 53 .

B. B. 5. 54 2. 3. Delgi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. İki parçanın uzunlukları farklıysa fazla olan parça dikkatlice düzeltilir. Parçaları birbirine monte etme dikişi Büzgü dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Parçalara hacim vermek için yapılan dikiş D. Kalıp kenarına atılan işarettir. Kalıp içine atılan işarettir. C. İki parçanın uzunlukları farklıysa kısa parça uzun parçaya homojen biçimde dağıtılır C. Uzun ve kısa parçaları birleştiren dikiş B. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Delgi-metolama Çıt ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. Çıt-delgi C. Bir kumaş boyunu istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. İki parçanın uzunlukları farklıysa uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. B. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir C.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Yedirme dikişinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A. Bir kumaş parçasını istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. İki parçanın uzunlukları farklıysa üst üste dikkatlice dikilir. Kalıp kenarına atılan işarettir. D. Birleştirme dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. ÖLÇME SORULARI 1. C. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. . D. Bir kumaş parçasını birleştiren dikiştir. Delgi-noktalama B. 4. Bir kumaş boyunu istenen boya küçültmek için yapılan dikiştir. Uzun ve kısa parçaları homojen biçimde birleştiren dikiş C. D. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. B. Kalıp içine atılan işarettir. Aşağıdakilerden hangileri dikimde kullanılan işaretlerdir? A. 6. Çıt-metolama D. D. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir.

Başlangıç bitiş noktalarına B. Yaka takarken 8.7. 9. Delgi C. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Büzgü Büzgü dikişinde aşağıdakilerden hangisine dikkat etmek gerekir? A. Cevaplarınızın hepsi doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. Meto D. Etek volanında B. Hiçbiri Aşağıdakilerden hangisi pens ucunu işaretlemede kullanılır? A. Kol takarken C. Delgi C. Çıt B. 55 . Dirsek hattını belirtmek için aşağıdakilerden hangi işaret kullanılır? A. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrar ediniz. Meto D. Yan dikişte D. Pekiştirme yapılmasına C. Çıt B. Gerektiğinde iplik koptuğunda tekrar dikilmesine Aşağıdakilerden hangisinde birleştirme dikişi kullanılır? A. 10. Desenlerine D.

Raporunuzu sınıfınızda sununuz. Pens: Çağanoz ve transport gibi hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemek için kullanılır. Bunlar makineye zarar vermeden.1. Özellikle açık renk kumaşların dikiminde dikilecek kumaşın kirlenmemesi için masa üstünün tozunun. her gün işe başlamadan alınması gerekir. kazandırılacak bilgi ve beceriler doğrultusunda ullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. Çağanozun ve yağ pompası göstergesinin temizlenmesi aşağıda gösterilmiştir. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler Düz sanayi makinesinin temizlik ve bakımında çeşitli ve araç gereçler kullanılır. kullanım klavuzuna ve kullanım özellikleri dikkate alınarak kullanılırlar. Çağanoz fırça ile temizlenip yağdanlık ile 1-2 damla yağlanarak işe başlanması uygundur.4 AMAÇ Bu faaliyette uygun ortam sağlandığında. Temizlik fırçası: Günlük temizlik sırasında hareketli aksamı temizlemeye yarar.4 ÖĞRENME FAALİYETİ.ÖĞRENME FAALİYETİ. Tornavida: Hareketli aksamın gevşetilmesi ve sıkıştırılmasında kullanılır. 56 . Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri Sanayide yüksek devirlerle uzun süre durmadan kullanılan dikiş makinelerinin her gün iş bitiminde temizlik ve bakımının yapılması gerekir. 4. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Düz sanayi makinesinde olası arızalar ve bunları giderme yöntemlerini araştırarak rapor hazırlayınız. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI 4. Transport Dişlilerinin Temizlenmesi: Plakayı sökünüz ve transport dişlileri arasındaki iplik ve kumaş tiftiklerini temizleyiniz. Kompresör: Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesini sağlar. Ortamda oluşan toz ve lifler makine tablasına ve makinenin içine yapışır.2. 4.

kartel içindeki ölçü çizgisine bakılarak ideal ölçüde yağ doldurulur. bez. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler Makinenin ilk kurulumunda içindeki fabrikadan kalan gres yağının temizlenmesi için benzin kullanılmalıdır. 57 . Vidaların gevşetilmesi ve sıkıştırılması için tornavida. toz ve iplikleri temizleyiniz 4. Yağ pompası göstergesi üzerindeki kumaş tiftikleri.3. yumuşak bezle siliniz. Mekiği.1. Makinenin yağlanmasında beyaz spindle (iğ) yağ tercih edilmelidir.2 Makine kafasını öne doğru eğiniz. 4. Yağ Pompası Göstergesinin Temizlenmesi Şekil 4. kağıt gibi yardımcı gereçler de bulundurulmalıdır.4.1 Makine kafasını öne doğru eğiniz ve çağanozu temizleyiniz. kartellerine doldurulan yağ ile yağlanır. Makineyi Yağlama İşlemleri 4. fırça pens. yağ pompası ayarının da bulunduğu filtreli bölüm ile aşağıdaki hareket elemanlarına filtreden çıkan boru ile de üst hareket elemanlarına aktarılır.Çağanozun Temizlenmesi Şekil 4.4. Yağdanlık günlük yağlamada kullanılmalıdır. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi Düz sanayi dikiş makineleri. Bu yağ.

makine içindeki yağ değiştirilmelidir. Normal değil ise makinenin yağı değiştirilir. Makinedeki yağın dolaşımı. makinenin kullanımı sırasında makine boynundaki yağ göstergesinden. Yaklaşık 1 yıllık kullanımdan sonra. Yağ haznesi içindeki yağ boşaltılarak temizlenir ve makineye yağ konur. 58 . Makinede yağ değişimi için makine kayışından kurtarılarak tablasından çıkarılması gerekir. (makine parçaları arasında) kaygan yüzey oluşturarak en aza indirmektir. yağın durumu ise yağ haznesinden (karterden) kontrol edilir. makine içindeki yağın durumu ve dolaşımı kontrol edilir.Yağlamanın görevi birbirine değerek çalışan yüzeyler arasında oluşan sürtünmeyi. Makineye yağ koyarken üst sınırı aşmamasına dikkat edilir. Uzun süredir kullanılmayan makinelerde. Düz sanayi makinesinin uzun yıllar kullanımı ve iyi bir dikiş kalitesi için yağsız kalmamasına özen gösterilmelidir. Dikim işlemi sırasında makine içinde gereken tüm parçaların devamlı yağlanması sağlanmış olur.

Ø Dikkat ! Makineye konan fazla yağ. Makineyi Yağlama İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makine şalterini kapatarak. motordaki elektriği boşaltınız.2. Bu durumda dikilen ürün kirleneceğinden fazla yağ koymayınız. baskı ayağı yukarıda ve 3000 devirde) çalıştırınız. Ø Karterdeki yağ seviyesini kontrol ediniz. iğne mili yanından dışarı atılır. 59 . Ø LOW seviyesinin altında ise eksik kalan miktar kadar makine içine yağ koyunuz. Ø Makine başını arkaya doğru iterek yaslayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 4.4. Ø Uzun süre kullanılmadığında ve yağ takviyesi yapıldığında 10 dakika kadar rölantide(kumaşsız. Ø Makine başını kaldırarak yerine yerleştiriniz. yağın hareketini gözlemleyiniz. Bu sayede tüm parçalar yeteri kadar yağlanmış olur. Öneriler Ø Makinenin ani hareketinden dolayı meydana gelebilecek kazaları önlemek amacı ile makinedeki elektriği boşaltınız. Ø HIGH=YÜKSEK ve LOW=DÜŞÜK seviyeleri arasında ise yağ yeterlidir. Ø Parça kumaş üzerinde dikiş denemesi yaparak.

4. Ø Sigortanın atıp atmadığını kontrol ediniz. Düz sanayi Makinesinde Basit Arızalar Makinede Arıza Giderme Yöntemleri Ø Makine fişinin prize takılı olduğunu kontrol ediniz. 4. Ø Kayışın yuvasına yerleştiğinin kontrolünü yapınız. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ediniz. tüm parçaların yağlanması için düşük devirde çalıştırınız.5. Ø Dizlik gevşemiştir. Pencerede görülen yağın. 60 . Ø Ana şalter ve makine şalterinin açık olduğunu kontrol ediniz.6. Makinenin yağ değişiminde ve krank mili ve eksantrik ayarlarının bozuk olması halinde arızanın giderilmesi için uzman bir makine teknisyeninden yardım alınmalıdır. Ø Çalıştırma pedal bağlantı demiri ya da Ø Makinenin dikim işlemini yapmaması zincirinin takılı olduğunu kontrol ediniz. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ettiriniz. Ayak pedalının motora Etmemesi bağlantı zincirinin çıkıp-çıkmadığını kontrol ediniz.Makine fişi içindeki Ø Makinenin ters yönde çalışması kabloların bağlantısı ters yapılmışsa düzelttiriniz. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri Düz sanayi makinesi sıkça arıza yapan bir makine değildir. Yağlama yapıldıktan sonra masa üstünün temizliğini kontrol ediniz.Çıktıysa yerine takınız. miktar bakımından fikir vermediğini unutmayınız Makineyi yağladıktan hemen sonra yüksek devirde çalıştırmayınız. Daha sonra orijinal parçanın dikimine geçiniz. dizliğin vidasını Ø Dizliğin Baskı Ayağını Kontrol sıkıştırınız. Ø Makineye elektrik gelmemesi Ø Ana şalterin açık olduğunu ve kablolarda kopukluk olup olmadığını kontrol ediniz. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar Ø Ø Ø Ø Ø Yağ penceresinden yağ dönüşünü kontrol ediniz. Kumaşa değecek makine parçaları üzerindeki kalan yağı bir deneme parçası ile dikiş işlemi yapılarak temizleyiniz.

Kompresör-temizlik fırçası-makine yağı C. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Masa üstünün tozunun alınıp.tornavida-deterjan Aşağıdakilerden hangisi kompresörün görevidir? A. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrarlayınız. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Günlük temizlik sırasında hareketli aksamın temizlenmesi C.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Kartel içi doldurulana kadar B. SORULAR 1.makine yağı. İğne kırılmıştır C. Kayış kopmuştur D. 61 . 4. Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesi B. 3. Temizlik fırçası. çağanozun fırça ile temizlenip yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması D. 5. 2. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. L seviyesinin üzerinde Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesine elektrik gelmemesi nedenidir? A. Sigorta atmıştır. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Hava üfleyerek fazla yağların temizlenmesi D. yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi makinelerde karteldeki uygun yağ seviyesini ifade eder? A. Toz bezi-temizlik fırçası-makine yağı B. H seviyesinin üzerinde D. Kompresör-temizlik fırçası-pens-tornavida D. Hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemesi Düz sanayi dikiş makinesinin günlük temizlik işlemleri aşağıdakilerden hangisidir? A. Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesini temizlemede kullanılan araçlardır? A. Karteldeki yağ H ile L arasında C. Pedal takılı kalmıştır B. Açma kapama anahtarının kapatılıp. masaüstünün temizlenmesi B. hareketli parçaların yağlanması C.

tekniğine uygun olarak ütüleyiniz. Süre: 6 Saat KONTROL LİSTESİ Modül değerlendirmede yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek ölçeğe göre değerlendiriniz. kavisli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. İğneyi makineye tekniğe uygun olarak taktınız mı? Malzemeye uygun iplik seçtiniz mi? Masuraya tekniğine uygun iplik sardınız mı? Düz sanayi makinesine üst ipliği doğru olarak taktınız mı? Düz sanayi makinesine alt ipliği doğru olarak taktınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. parça kumaşlarda. köşeli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. büzgü dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. düz dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaşlar üzerinde. yuvarlak ve pekiştirme dikiş örnekleri yapınız. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Dilecek ürünün kalınlığına uygun iğne seçiniz mi?. Çalışmalarınızı dosyalayınız. yuvarlak dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. köşeli. yedirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? 62 Evet Hayır .MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Düz sanayi makinesini dikime hazırlayarak. büzgü ve yedirme dikişi teknik çalışmaları yaparak. pekiştirme dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. Uzun-kısa mesafede düz parçada 1cm’den birleştirme. Ø Ø Düz. kavisli.

17 18 19 20 21 Birleştirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Büzgü dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Yedirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Çalışmalarınızı görselliğe önem vererek dosyaladınız mı? Çalışmalarınızda zamanı iyi kullandınız mı? DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa modülde ilgili konuya geri dönerek işlemleri tekrarlayınız. 63 .

1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 A D A C C C B D B A A D B 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 D D B B A B A B A D A B ÖĞRENME FAALİYETİ .2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 B D A B B 6 7 8 9 10 A A D D B ÖĞRENME FAALİYETİ .3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 D A A B A 6 7 8 9 10 C A B D C ÖĞRENME FAALİYETİ .CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI UYGULAMA FAALİYETİ – 1 CEVAP ANAHTARI ÖĞRENME FAALİYETİ .4 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 C A C B D Öğrenme faaliyetleri ve ölçme değerlendirmede istenen çalışmaları başarıyla tamamladıysanız öğretmeninizle iletişim kurarak diğer modüle geçiniz. 64 .

1995.06. Ankara. Temel Dikiş Teknikleri. Singer Dikiş Ansiklopedisi.. KAYAOĞLU Bilgin F. Numara Yayıncılık. Konfeksiyon Makineleri Kullanım Modülü Makineci Eğitimi. A.5. Baskı.05. METGE. Makine Pozisyonları. Ankara.99 Ankara. 1. Astaş – Juki DDL -8700-7 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. 1992. Mayıs. Astaş – JukiDDL -5550N -3 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. METGE. 1997.1994. 2005. 30. İstanbul.-03. MEB Yayın No. İstanbul. Makine Bilgisi 1-2 MEB Basımevi. LOKMANOĞLU P. Pfaff.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Astaş ğitim Merkezi. İplik Teknolojisi Santral Dikiş Teknik Danışma Servisi TarafındanYayınlanan Teknik Bültenler Komisyon. 1989 Coats Endüstriyel Dikiş İplikleri. NO. Ankara. Hazır Giyim ve Konfeksiyon Makineleri 6. Coats Konfeksiyonda Dikiş İpliğinin Önemi. 65 . Hazır Giyim Üretimi. Giyime Giriş ve Giyimde Kullanılan Temel Dikişler. IMB 2000. 1997. SEZER. 2001.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful