T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

MAKİNEDE DÜZ DİKİŞ

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılan değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .............................................................................................................. iii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1................................................................................................3 1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA........................................3 1.1. Dikişin Tanımı, Çeşitleri ve Oluşumu........................................................................3 1.1.1. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller .................................................3 1.1.2. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu.................................................................................4 1.2. Dikiş Makinesi Çeşitleri ............................................................................................6 1.2.1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri ....................................................6 1.2.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri...........................................................7 1.2.3. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri.............................................................7 1.3. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri ..............................................................9 1.4. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri.............................................................10 1.5. Makinenin Çalışma Prensibi....................................................................................10 1.6.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri.........................................................................10 1.7. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi .......................................................................11 1.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri.............................................................................11 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................12 1.9. Makine İğnesi Çeşitleri............................................................................................13 1.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri ....................................................................................13 1.9.2. İğnenin Bölümleri ve Görevleri ........................................................................14 1.9.3. İğne Kalınlık Numaraları..................................................................................15 1.10. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri ....................................................................15 1.11. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi.......................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................16 1.12. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri .......................................................16 1.13. İplik Çeşitleri ........................................................................................................17 1.14. Dikiş İpliğinin Özellikleri......................................................................................18 1.15. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi ......................................................................18 1.16. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri ......................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................20 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................22 1.17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri......................................................................22 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................24 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................29 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI ................................................29 2.1. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması........................................................................29 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması ........................................................................30 2.3. Dikiş Boyunun Ayarlanması....................................................................................31 2.4. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları ..................................................................31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................33 ÖĞRENME FAALİYETİ- 3 ..............................................................................................35 3. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI............................................35 3.1. Dikimde Kullanılan İşaretler ...................................................................................35 3.2. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar ....................................................35 3.3. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri....................................................36 i

. Makineyi Yağlama İşlemleri ....4 ............................. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri .................. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri...............65 ii ............................................................ Makinede İplikli Dikim Egzersizleri..........1.3...........................................................57 4.................2......1........................................................... Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri..................................................................................3......................41 3.......... Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar ............................................................................................3........ Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi .......5................ Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler ........................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ.............. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler ..............................3...................57 UYGULAMA FAALİYETİ..................4.....4................................. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri ...................................59 4......57 4................... Makineyi Yağlama İşlemleri .........................62 CEVAP ANAHTARLARI ......................................................................................................................................61 MODÜL DEĞERLENDİRME......................................56 4..... DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI..............54 ÖĞRENME FAALİYETİ.........................59 4.3..1.64 KAYNAKÇA .....................56 4..2.............................................................................48 UYGULAMA FAALİYETİ....................6..............3................................................................................2.............49 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ...41 3...........................................................................................................................................................60 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ..............................................60 4...............................56 4...............................4.....56 4...............

Düz sanayi makinesinin dikiş ayarını kullanılacak kumaşa uygun olarak yapabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . Düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. Kullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. Ø Modülün içinde yer alan her bir öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek kendinizi değerlendireceksiniz. Düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 542TGD001 Giyim Üretim Teknolojisi Alan Ortak Modülü Makinede Düz Dikiş Giyim sektöründe. DVD. 3. 2. Atölye: Uygulama atölyesi. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Amaçlar 1. VCD. Ø Modül sonunda ise kazandığınız bilgi ve becerileri ölçmek amacıyla öğretmen tarafından hazırlanacak ölçme araçları ile değerlendirileceksiniz. düz sanayi dikiş makinesinde düz dikiş yapımının anlatıldığı bir öğrenme materyalidir. 4. sektörde kullanılan sanayi makineleri ve donanımları sağlanmalıdır. Düz sanayi dikiş makinesi kullanmak Genel Amaç Gerekli araç ve gereç sağlandığında düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. bilgisayar ve donanımları vb. Donanım Sınıf: Televizyon.

iv .

üretken olabildikleri bir alan olan giyim sektöründe olmazsa olmazlardan biri dikim aşamasıdır. makine türlerini. Meslek. Meslek seçiminin doğru yapılması hem genç nüfusun yetenek ve güçlerinin değerlendirilmesini hem de ülkenin ekonomisinin güçlenmesini sağlar. yaşamımız boyunca. Kişilerin mutlu.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. sektördeki çok gelişmiş makineler ile hızlı ve sağlam dikim işlemi gerçekleştirilmektedir. Dikiş makinesini doğru kullanma. dalla tutturulmasından bu yana. makinenin bölümlerini. İlk kumaşın kemikle. basit arızaları giderme becerilerini kazanacaksınız. kumaşa uygun iğne. nasıl oluştuğunu. Sektörde düz sanayi dikiş makinesi kullanılmaktadır. 1 . sapla. makine seçimini öğreneceksiniz. Bu modülde düz dikişi tanıyarak. huzurlu. başarılı kendini ifade eden. Ülkemizde özellikle tekstil sektöründeki gelişmeler ve tekstilin dünya üzerindeki yeri göz önüne alınırsa gençliğin bu mesleğe yönelmesinin onun geleceği açısından olumlu olacağı kesindir. kişiliğimizi ve yeteneklerimizi ifade etme biçimimizdir. iplik.

2 .

(iki kenarın payları kıvrılarak) üstten çift gaze dikişi 3 . Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller Dikiş: El veya makine ile tek kat ya da çok kat kumaşların iplik yardımı ile kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturma işlemidir. Çeşitleri ve Oluşumu 1.1. Dikiş adımı. ARAŞTIRMA Ø Düz sanayi dikiş makinesinin dikime hazırlık aşaması için. kumaş üzerinde görülen iplik veya ilmeklerin oluşturduğu dikiş hattının bir birimidir.1.ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. iç dikiş (dikiş payları ikiye açılmış) Ø Çima. Birleştirme işlemi geçici olarak yapılıyorsa teyel adını alır. gaze dikişi Ø Birleştirme dikişi sonrası. Dikişlerin kullanım yerine göre sembollerle ifade edilir. 1. kumaş çeşitleri ve bu kumaşlara uygun. Ø İki kumaş parçasının uç uca getirilmesi Ø Karşılıklı kenarların üst üste bindirilerek dikimi Ø Basit dikiş. Dikişin Tanımı. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA 1. Aşağıda verilen dikiş sembolleri ve anlamlarını inceleyiniz. iğne. iplik vb araç ve gereçleri araştırarak rapor hazırlayınız.1.

El Dikişinin Oluşumu: El dikişinde tek iplik kullanılır.2. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği.Ø Birleştirme dikişi sonrası. El Dikişi Düz Dikiş Makinesinde Dikişin Oluşumu: Üst (iğne) ve alt (mekik) olmak üzere iki iplikle oluşan dikiştir.) Oluşum şekline göre dikişler farklılıklar gösterir. (Bkz. Basit düz dikiş tipi sadece elde değil makinelerde de yapılmaktadır. İğne ve ipliğin kumaşı delerek. pili. Zincir dikiş o Tek iplikli zincir dikiş o Çift iplikli zincir dikiş olmak üzere çeşitleri vardır. erkek pantolonu yan dikişinde ya da ceket yakası vb üst dikişlerde kullanılır. kumaşın üzerinden alta geçmesi ile el dikişi oluşur. Makinede düz dikiş. gaze vb.1) Şekil 1. Makinelerde yapılan el dikişi.1. (katlar aynı yöne yatırılarak) gaze dikişi Ø Çift baskı dikişi (örn: kot pantolon yan dikiş kapama) Ø İki kenarın arasına ayrı bir parça yerleştirilerek kapama dikişi 1. kavrayıcının taşıdığı alt iplikle 4 . drape yerlerindeki yardımcı dikişlerdir) Süs Dikişleri ( çıma. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu Dikiş Çeşitleri: Ø Kullanım amacına göre dikişler üçe ayrılırlar: • • • Ø • • • Kapama Dikişleri (birleştirme) Form Dikişleri (giysilerin büzgü.Bunlar: El dikişi.1. Şekil 1.

Düz Dikişin Oluşumu Zincir Dikiş Oluşumu: Tek İplikli Zincir Dikişi: Tek bir iplik iğne yardımı ile kumaşı deler.3. Lüper alt iplik ile bir halka oluşturur. Böylece çift iplikli zincir dikişi oluşur . Şekil 2.2. Zincir dikişe göre daha az iplik harcar. Dayanıklılığı fazla. (Şekil1.(Şekil 1.3) Ø Ø Ø Dikişin üst görünümü Kumaş Dikişin alt görünümü Şekil 3. Üst iplik bu halkanın içinden geçer. Üst iplikle alt iplik birbirleri ile kumaşın orta noktasında halka oluşturur.ilmek yaparak dikişi oluşturur. Ters ve düzünde aynı görüntüye sahiptir. Tekrar yukarı çıkar. ancak esnekliği azdır (Bkz. Altta bulunan lüper halka oluşmasını sağlar.4) 5 . Zincir Dikişin Oluşumu Çift İplikli Zincir Dikiş: Üst iplik iğne yardımı ile kumaşın altına gelir. Şekil 1.2). Bir sonraki adımda oluşturduğu halkanın içinden geçirilerek dikiş oluşur.

Şekil5). Dikiş Makinesi Çeşitleri 1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri Düz Dikiş Makinesi: Bir dikiş makinesinde hareketli mekik veya çağanoz tarafından yapılan dikiştir. Şekil 1.Şekil 4.5.4. (Bkz. İki İplikli Zincir Dikişin Oluşumu 1.1.6) Şekil 5. Şekil 1. Düz Dikiş Makinesi Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi: İlmeği meydana getiren lüper parçasının bir tek iplik kullanılarak meydana getirdiği dikiştir (Bkz.2. Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi 6 .2.6.

7. Programlanan dikiş işlemleri dikişçinin pedala basması ile başlar ve program bitince makine durur. durdurma.2.Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi: İğne kumaşa dalar ve aşağıda lüper tarafından indirdiği iplik tutulur. Yüksek Devirli Elektronik Programlı Dikiş Makineleri: Makinenin fonksiyonları (iplik kesme.9 7 . iğne yukarı çıkar. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri Ø Düz Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 7. tekrar indiğinde lüperin genişlettiği ilmeğin içinden geçerek yeni ilmeği oluşturur. işleri kendisi yapar.) dijital olarak programlanır. Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi 1.2. Şekil 6.8 Ø Yüksek Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 8.3. sağlamlaştırma vb. 1. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri Manuel Sistemde Dikiş Makineleri: Makineci başlatma. sağlamlaştırma vb.2.

11 Ø Silindir Yataklı Kol Aşağı Makine Şekil 11.Ø Blok Yapılı Makine Şekil 9.12 8 .10 Ø Serbest Kollu Makine Şekil 10.

iğne iplik verici ve bunların hareket millerinin bulunduğu kısımdır.13 Makine başı: Tansiyon. Şekil 1. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri a. kumaş yerleştirme yeri olarak kullanılır. Masura Sarma Tertibatı: Masurayı düzgün sarmaya yarayan düzenektir.(Bkz. baskı ayağı.3.14. dikiş boyu ayarlayıcısı ve el çarkının bulunduğu bölümdür. Masura Sarma Tertibatı Şekil 14.15). Makine kolu: İçinde hareketin aktarımını sağlayan kol milinin bulunduğu bölümdür. tansiyon yayı.15. Masa Plakası e. Ana plakanın altında alt dikiş oluşum elemanları ve taşıyıcı hareket mekanizması yer alır.1. Makine kolu c. Makine boynu d.14 . Masura Sarma Tertibatı 9 . Makine başı b. Masa Plakası: Masa ana plakası. Şekil 1. Dikiş plakası ana plakada bulunur. Şekil 13. Makine Boynu: İleri geri ayar düğmesi. Masura Sarma Tertibatı Şekil 12.

1. makine parçalarının (örn. iplik vericinin) aşağı -yukarı hareketini sağlarken.16 Şekil 16. üzerinde bulunan V kayışı ile dikiş makinesinin hareket elemanları için gereken yerlere iletir. Pedal: Motorun V kayışı ile dikiş makinesine hareketi vermek üzere ana plaka altında ayak ile idare edilen kısımdır. 1. Motor: Gelen elektrik enerjisini. Otomatik makinelerde pedalın gerisine topuk ile basarak makinenin durması ve iplik kesmesi sağlanabilir. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri Çardak: Masa plakası üzerinde makinenin arkasına takılan ve yukarıdan bobinin rahat sağılmasına yarayan bölümdür.5.geri hareketi gerçekleşir. 1.6.18 Şekil 18.19 10 .17 Fermuar Ayağı Fermuar Ayağı Şekil 17. Makinenin Çalışma Prensibi V kayışı yardımı ile motorun hareketi kol miline iletilir. harekete çevirir.4.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri Düz Dikiş Ayağı Çıma –Gaze Ayağı Şekil 15. Krank mili. Dizlik: Baskı ayağının el kullanmadan hareketini sağlayan sağ diz hizasında ana plaka altında bulunan parçadır. eksantrik mili ile de parçaların ileri .

20 1. parlayan ve iz yapan kumaşlarda ayak seçimine dikkat etmek gerekir. Şekil 20).1.7. 11 . Baskı ayağı sebebiyle havı ezilen. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi Yüzey özelliğine göre kumaşın düzgün taşınmasını sağlayacak ayak seçimi yapılmalıdır. Şekil 19. Teflon kaplı veya özel plastikten yapılmış baskı ayakları tercih edilmelidir (Bkz. Baskı ayağı bazen uzun süre kullanım nedeni ile gevşeyebilir ya da farklı bir çalışma için işleme uygun ayağın makineye takılması gerekebilir.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri Makinelerde en çok düz baskı ayağı kullanılır. Bu nedenle makineye baskı ayağı takılması dikimde önemli ve gereklidir.

ayak vidası. ayak miline yerleştirerek baskı ayağının vidasını biraz sıkıştırınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Tornavida. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu kaldırılarak. Ø Makine iğnesinin elinize batmamasına dikkat ediniz. 12 . makine ayağı ve DSM’ sinin çalışma ortamında hazırlayınız. baskı milini yukarıda konumlandırınız. Ø Makineye takılı ayağı makineden çıkarınız. baskı milini aşağıda konumlandırınız. Ø Seçilen ayağı. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını gevşetiniz. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını sıkıştırınız. Ø Makineye takılı olan ayak çıkıncaya kadar baskı ayağının vidasını gevşetiniz. Ø Dikim işlemine uygun makine ayağı seçiniz. Ø Makine başında bulunan baskı ayağı kolunu indirerek.

uç biçimleri. daha sonra ise dikilecek ürünün özellikleri dikkate alınır. Makine İğnesi Çeşitleri 1. Baskı ayağının makineye takılışını kontrol ediniz. Makine İğnesi Çeşitleri Her dikiş makinesinin belirli bir iğne sistemi vardır. Ø Makine iğnesinin baskı ayağına çarpıp çarpmadığını gözlemleyiniz. uzunluğu. iğnenin şekli. 1. Aşağıdaki tabloda kumaşlara uygun iğne uçları gösterilmiştir. 13 . öncelikle dikilen makine sistemine uygunluk. iplik kanalının ve boyunun yapısı ile ilgili bilgileri içerir. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. dipçik uzunluğu. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak.9.Ø Baskı ayağı vidasını iyice sıkıştırınız. İğne seçiminde. dipçik kalınlığı. Kod numarası. Makinelerde kullanılan iğnelerin uzunlukları ve uçları birbirinden farklıdır.1.9. Bu sistem bir kod numarası ile belirtilir.

Şekil 21).Şekil 20. Konik: İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür (Bkz. (Bkz. Kumaş üzerindeki ipliğin geçebileceği boşluğun oluşmasını sağlar. Şekil 21). İğne miline takıldığı için daha geniş ve sağlamdır. Göz ve Uç: İğne gözüne iplik geçirilir.9. Kalınlığı ve formu kumaşta dikiş deliğinin büyüklüğünü gösterir.21 1. malzeme ve imalat tekniğine bağlı olarak dikimi kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır.Uzun kanal aynı zamanda ipliğin iğneye takılış yönünü belirler. Genellikle gözün boyu şaft kalınlığı kadardır. Kısa kanal ve boyun. Şaft üzerindeki uzun kanal. İplik geçişi iğneyi takip edeceği için iğne gözü her zaman boyuna doğrudur.2. Dipçiğin düz yapısı iğnenin makineye takılışını kolaylaştırır. İğnenin Bölümleri ve Görevleri Dipçik: İğne mili yuvasına geçen kısımdır. Şekil 21). dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve ilmek yakalanırken çağanoza yaklaşmayı kolaylaştırır (Bkz. İğne Şaftı: Dipçik ile iğne gözü arasında kalan kısımdır. Ev tipi makinelerde bir kenarı yassı. Şekil 21).(Bkz. sanayi tipi makinelerde yuvarlak yapıdadır. Dokuma ve örgü yüzeylerde malzemenin zarar görmemesi için konik ve yuvarlak gibi farklı uç tipleri vardır. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve dikiş oluşumu sırasında ipliğin korunmasını sağlar. 14 . Uçlar.

12. Bu da iğnenin kalınlık numarasını verir. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri Dikiş oluşumu sırasında temel olarak üst iplik.10. Nm. Küçük numaralar ince. Hafif (ince) kumaşlarda kalın iğne kullanımı kumaşın ipliklerine zarar verir.3. büyük numaralar ise kalın kumaşların dikiminde kullanılır. Yukarıya çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını yukarı çeker.9.22.Şekil 21. iğne kırılır. dikiş bozulur. kalınlığı ve kat adedi iğne seçiminde önemlidir. Piyasada 9. 1.→ vb numaralarda bulunur. 10. Örnek: Nm 90. alt ipliğin çevresinde döner. İğnenin Bölümleri 1. iğne çapının 1/100mm ile gösterilmesidir. Çok katlı kumaşlarda ince iğne. İğne Kalınlık Numaraları İğne numarası (kalınlığı).11. Hazır giyimde kullanılan iğne kalınlıkları Nm 60 ile Nm 180 arasında değişir. Dokuma kumaşlar için iğne seçimi İnce kumaşlar için Orta kalınlıkta kumaşlar için Kalın kumaşlar için Örme kumaşlar için iğne seçimi Bayan çamaşırları için Erkek çamaşırları için Örme dış giyim 15 60-80 Nm 65-90 Nm 60-100 Nm 60-80 Nm 80-90 Nm 90-120 Nm veya daha kalın . 90/100 mm şaft çapı demektir. 11. 1. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağıya indirir. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi Kumaşın tipi. dikiş büzülmelerine sebep olur. Bu amaçla alt iplik masuradan çekilir ve kumaş yüzeyinin ortasında düğümlenir. iğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. iğne batış sapmasına yol açar.

iğne mili yuvasına iğneyi iyice oturtarak yerleştiriniz. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu indirerek. Ø İğne vidasını tornavida yardımı ile sıkıştırınız.12. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. Ø Dikilecek kumaş kalınlığına uygun makine iğnesi seçiniz. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. makine iğnesi ve DSM’ yi çalışma ortamında hazırlayınız. tornavida. Ø İğnenin sallanıp sallanmadığı kontrol edilir. baskı ayağını aşağıya indiriniz. Ø İğneyi cımbız ile tutarak yerleştiriniz. İğne cağanoza çarpıyorsa turu tamamlamadan küçük çarkı geri çeviriniz. Makineye iğne takılışını kontrol ediniz. Ø İğne vidasını sıkıştırınız. Ø Uzun oluk sol tarafa bakacak şekilde. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makinenin iğne sistemini belirleyerek. Ø Tornavida kullanarak iğne vidasını gevşetiniz. Yerleşimde iğne deliğinin dönük olmamasına dikkat ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. Ø İğne miline iğne yerleşinceye kadar iğne vidasını gevşetiniz. Ø İğne vidasını sıkıştırırken iğne deliğinin dönmemesine özen gösteriniz. 16 . İğne takılışını yeniden deneyiniz.

Sık yıkanan giysilerde ve bunların nakışlarında kullanılır Textürize İplik Monoflament İplik Trilobal Polyester 17 . kumaşların yüzey ve kenar kısımlarının örtülmesi ile yumuşaklık istendiğinde kullanılır. Ø Monoflament İplik: Sentetik elyaf üretimi sırasında tek bir düze başlığından üretilen ipliklerdir. Işığı iyi yansıtır. sonsuz elyafa büküm verilerek elde dilirler. Kesik Elyaf İplik Ø Sonsuz elyaf iplikler: Sonsuz elyaf iplikler % 100 yapay elyaftan üretilirler. İplik Çeşitleri Üretim yöntemlerine göre iplik çeşitleri: Ø Kesik Elyaf İplikleri: Hammaddeleri pamuk veya kesik elyaf polyesterdir. Bu iplikler.13. Belirli boyda kesilmiş elyafların birlikte eğilip bükülmesiyle üretilirler. Bu iplikle ağır şartlara maruz kalacak materyallerin dikişinde kullanılırlar. Sonsuz elyaf iplik Ø Textürize İplikler: Bu iplikler. parlak görünür.1. Örneğin misina Ø Trilobal Polyester: Lif kesitleri üçgen şeklindedir.

Kumaş kalınlığına göre iplik seçilerek. İpliğin her yerinde eşit ve dengeli büküm olması dikişin düzgün olmasında etkendir. Gerektiğinde uygulanan düzenli yağlama ile kayganlık. 1. hav gibi dikişi engelleyen faktörlerin iplik üzerinde bulunmaması gerekir. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri Alt ipliğin hazırlanmasında ipliğin yanı sıra mekik ve masura kullanılır. yünlü dokuma kumaşlar. En önemli faktörlerden biri düzenli ve yeterli bükümdür. Özellikle sentetik iplikler pamuk ipliğine göre daha fazla uzama kabiliyetine sahiptir. ipliğin direnci artar. Düğüm. Masura 18 . ince dokuma kumaşlar. Bir diğer konu ipliğin her yerinde tek düze olmasıdır. Sadece pamuk ve sadece polyester iplikler de bu kumaş türlerinde kullanılan dikiş ipliklerindendir. esneklik kazanır. triko. Dikiş İpliğinin Özellikleri Dikiş ipliğinin sadece makineye ve kumaşa uygun olması yeterli değildir. fazla bükümde de iplik dolaşacağından dikiş engellenir. Şekil 22.23. Corespun denilen bu iplikler polyester üzeri pamuk veya polyester üzeri polyester olarak kaplanabilir. Dikiş ipliğinin dikim esnasında ve giysinin kullanımı sırasında dayanıklı olması ve aşınmaması istenilen özelliklerindendir.15. iğne-iplik kalınlıkları birbiri ile uyumlu olmalıdır. kalınlığı ve dikimde kat adedi mutlaka göz önüne alınmalıdır. Dikiş ipliklerinin kullanım sırasında kopmaması için ipliğin belli oranda esnemesi istenir. iğneye ve kumaşa sürtünmeden dolayı ısınır.16. örgü kumaşlarda en çok tercih edilen ”kaplanmış bükümlü iplikler “ dir. Kalın.14. İplik.24. Mekik Şekil 23. Aynı zamanda iğne kalınlığı da iplik seçimini etkilemektedir. Dikiş ipliği aşınmaya karşı da dirençli olmalıdır. 1.1. Yetersiz bükümde iplik açılır. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi Kumaşın tipi.

alt ipliğin düzgün sarılması büyük önem taşır. Masuraya İplik Sarma 19 .25. Şekil 24.Ø Kaliteli bir dikişte. Günümüzde düz sanayi dikiş makinelerinde makine tablasının sağ yanında masuraya iplik saracak bir tertibat bulunur.

Ø İpliği sıra ile çardak çengelinden. Ø Makine başındaki kolu kullanarak. Ø Tertibatı kayışa doğru ittirerek yerleştiriniz. Ø Burada önemli olan masuradaki ipliğin eşit ve düzgün şekilde sarılmasıdır.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Makineye Alt İpliğin Takılması Ø Mekik. tansiyon piminden geçirerek masuraya kadar çekiniz. Öneriler Ø Masura sarma tertibatının öne doğru pozisyonda olmasına dikkat ediniz. masuraya aşağıdan yukarıya doğru sarınız. Ø Masurayı makine yanındaki sarma tertibatına. Ø İplik ucunu sıkıca tutacak kadar. 20 . Ø Masura sarma tertibatından sıra ile ipliği geçiriniz. masura tansiyonundan. Ø Ayak pedalına basarak. masura ipliğini el ile sarınız. İpliği masura doluncaya ve makine iplik sarma tertibatını ittirinceye kadar devam ediniz. Ø El ile bir miktar ipliği. Ø Makineye üst iplik takılı ise iğne deliğinden makine ipliğini çıkarınız. Daha sonra iplik ucu alttan gelecek şekilde mekik içine yerleştiriniz. masura ipliğini sarınız. Ø Makine şalterini açınız. makine ipliği ve DSM’yi çalışma ortamında hazırlayınız. masura. Ø Sarılan masurayı tertibatından çıkararak ipliği koparınız. makine ipliğini ise çardağa yerleştiriniz. makine ayağını kaldırınız.

Ø Makine iğnesini üst ölü noktada olacak şekilde pozisyonlayınız. Ø Sol el ile mekik üzerindeki mekik mandalını yukarı doğru kaldırarak tutunuz. mekik yaprağı kendinize bakacak şekilde masa plakası altındaki çağanoza yerleştiriniz. Ø İplik ucunu dışarıda bırakarak. aralığına tam Ø İplik ucunu mekik aralığından ve mekik yaprağının altından geçiriniz. Ø Mekiği makineye yerleştirirken ayak pedalına kesinlikle basmayınız. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Ø Duyulan çıt sesi mekiğin makineye takıldığını ifade eder. 21 . elinizle makinenin küçük çarkını kendinize doğru (iğne üst ölü noktaya gelinceye kadar) çeviriniz.Ø İplik ucunun mekik oturmasını sağlayınız.

Ø Çardaktan gelen iplik. numara sırası ile gösterilen yerlerden geçirilmelidir. Çardağın üst hizasındaki iplik çengelinden ipliği geçiriniz. 22 . soldan sağa doğru geçiriniz.17. Ø İğne deliğinden ipliği. üst iplik gerdirici (iplik tansiyon). Öneriler Ø Makine şalterini kapatınız. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri İşlem Basamakları Makineye Üst İpliğin Takılması Ø Makine çardağına makine ipliğini yerleştiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. Ø Üst ipliğin doğru sıra ile takılmaması halinde iplik kopması ve dikiş atlamaları oluşacağını unutmayınız. Ø Çardaktan gelen ipliği sıra ile iplik klavuz pimi. iplik tansiyon kancası.

23 . Üst ipliği çekerek alt ipliği yukarı alınız. iplik verici (horoz). Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Ø Üst ipliği sol elinizle tutunuz. makine ayağını indiriniz.Ø iplik çengeli. Ø Diz pedalını kullanarak üst ve alt ipliği makine ayağının arkasına alınız. iğne mili çengeli ve iğne deliğinden geçiriniz. sağ elinizle makinenin el çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. Ø Makine başındaki ayak kolunu kullanarak.

Makine iplik kavrayıcının taşıdığı üst ipliği alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Aşağıdakilerden hangisi Zincir dikiş çeşitleridir? A. Çift iplikli-üç iplikli D. Yüksek Platformlu-Alçak Platformlu-Serbest Kollu-Blok Yapılı C. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı üst iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. C. D. B. Makine iplik gözünde taşıdığı alt ipliği üst iplikle ilmek dikişi oluşturur.Forma-Süs B. 4. B. SORULAR 1. Kapama-Form-Süs D. C. İplik makine yardımıyla kumaşın üstüne gelerek ilmek oluşturmasıdır. Tek iplikli-çift iplikli B. Kaplama .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Birleştirme-Drape-Pili Yapı biçimlerine göre dikiş makineleri aşağıdakilerden hangileridir? A. D. Dikişin tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A. Tek iplikli -üç iplikli C. Makine ve el yardımı ile iplik gözünden kumaşa geçerek halka oluşturmasıdır. 5. Tek iplikli -dört iplikli Aşağıdakilerden hangisi dikiş türleridir? A. Form-Süs-Drape C. Makine veya el yardımı ile ipliğin birleştirilecek kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturmasıdır. Makine üst ipliğin kavrayıcısı ile altta dikişi oluşturmasıdır. 24 . Blok –Yatay Platformlu-Silindir Yataklı Kol Aşağı –Serbest Kollu-Alçak Platformlu B. Düz Platformlu-Alçak Platformlu-Blok-Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı 2. Aşağıdakilerden hangisi dikiş oluşumunu en iyi şekilde ifade eder? A. Düz Platformlu-Yüksek Platformlu-Blok –Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı D. 3.

C. 7. eksantrik mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Masurayı düzgün sarmaya yarar. kol mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. B.6. Masurayı düzgün takmaya yarar. V kayışı motordan gelen hareketi eksantrik miline iletir. Aşağıdakilerden hangisi makine üst bölüm elemanıdır? A. 25 . Masurayı düzgün boşaltmaya yarar. 8. Eksantrik mili. Motor-pedal-ayak D. Makine eli B. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. C. Aşağıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. D. Makine boynu D. Bobin ipliğinin rahat sarılmasını sağlar. D. 9. Kumaş düzeltme yeri olarak Masura sarma tertibatı ne işe yarar? A. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. B. kol mili de iler geri hareket elemanlarını çalıştırır. krank mili de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Krank mili. Makine bacağı Masa plakası aşağıdakilerden hangisi için kullanılır? A. Ayak-dizlik-çardak Aşağıdakilerden hangisi makine çalışma prensibidir? A. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Masurayı düzgün yerleştirmeye yarar. Çardağın görevi aşağıdakilerden hangisidir? A. Bobin ipliğinin rahat yerleşmesini sağlar. Motor-pedal-dizlik B. Alt bölüm elemanları aşağıdakilerden hangileridir? A. Kol mili. Yukarıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Kumaş yerleştirme yeri olarak C. Kumaş kesim yeri olarak B. V kayışı motordan gelen hareketi krank miline iletir. B. D. Kumaş bakım yeri olarak D. C. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Makine ayağı C. Pedal-dizlik-ayak C. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. 10. Kol mili. 11.

tornavida ile vidası sıkıştırılır. uzun kanal. tornavida ile vidası biraz sıkıştırılır. Nm +bir sayı aşağıdakilerden hangisini ifade eder? A. 26 . 16. konik. B.Ayak indirilir. İğne gözünün sonundaki şaft kalınlığının çapıdır. D. İğne gözünün başlangıcındaki konik kalınlığının çapıdır. ayak yerine yerleştirir. ayak vidası iyice sıkıştırılır. Dipçik kalınlık numarası B. göz. Uç. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin bölümleridir? A. 14. C. İğne kalınlık numarası iğnenin neresidir? A. Hangi tip kumaşlarda özel ayak kullanılır? A. B. Konik. tornavida ile vidası sıkıştırılır. dipçik C. Dipçik. ayak yerine yerleştirilir.12. 15. Uzun kanal ile kısa kanal arasındaki kısımdır. C. İğne gözünün sonundaki dipçik kalınlığının çapıdır. İplik kalınlık numarası D. iğne şaftı. Baskı ayağı mili kaldırılır. İğne kalınlık numarası C. İğne şaftı.. İğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. ayak yerine yerleştirilir. göz ve uç Konik iğnenin neresidir? A. Baskı ayağı mili kaldırılır. Şaft kalınlık numarası 13. İz yapan D. dipçik. ayak yerine yerleştirilir. iğne şaftı B. C. Kısa kanal ile göz arasındaki kısımdır. Baskı ayağı mili indirilir. İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür. Baskı ayağı mili indirilir. 17. konik D. D. Dipçik ile iğne gözü arasındaki kısımdır. Havı ezilen B. B. Parlayan C. Hepsi Baskı ayağı nasıl takılır? A. D.

22. Textürize B. Kumaşın hasar görmemesini sağlamak D. İpliğin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak B. İğne sapar. Monofilament C. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. Dipçiğin kumaşa hasar vermemesini sağlamak Aşağıdakilerden hangisi ortası sonsuz elyaf polyester üstü pamuk kaplı ipliktir? A. İğnenin dipçik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde C. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. 23. 19. İnce kumaşlar için 50-60 Nm C. D. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İğnenin konik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde D. C. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. B. B. Aşağıdakilerden hangisi dokuma kumaşlar için iğne seçimi için doğrudur? A. İnce kumaşlar için 40-50 Nm D. dikiş büzülür Dikiş büzülür. dikiş bozulur. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin görevidir? A. 27 .18. 20. Corespurn 21. İğnenin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak C. C. İğne sapar. Sonsuz elyaf D. Aşağıdaki olaylardan hangisi çok katlı kumaşlarda ince iğne kullanılırsa olur? A. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. İnce kumaşlar için 60-100 Nm Makineye iğne aşağıdaki şekillerden hangisiyle takılır? A. Aşağı inerken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. Kumaşın iplikleri zarar görür. İğnenin konik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde Aşağıdakilerden hangisi uzun oluğun dışarı takılma nedenidir? A. İnce kumaşlar için 60-80 Nm B. İğnenin dipçik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde B. D. iğne kırılır. iğne kırılır. kumaşın iplikleri zarar görür. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir.

Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. C. Aşağıdakilerden hangisi masura sarımını anlatmaktadır? A. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. Çardaktan gelen ip makine ile bir miktar sarılır. dikiş atlaması olur. masura mekanizmaya yerleştirilir. D. Kumaşta ilmekler karışır ve kopma olur. masura mekanizmaya yerleştirilir pedal ile motordan gelen güçle sarılır.24. C. 25. İlmek oluşumu kontrollü olmaz. B. Çardaktan gelen ip elle sarılır. sürtünme karışma ve kopma olur. Kumaşta iğne deliği büyük olur. B. Aşağıdakilerden hangisi iğne iplik için ince ise olur? A. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. İplik kanal ve gözden rahat geçemez. Yanlış cevapladığınız konuları faaliyete dönerek tekrarlayınız. mekik mekanizmaya yerleştirilir. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. 28 . D. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.

2 29 . (B) İpliğin birbirine ters bakan tansiyon pulcuklarının (5) arasından geçmiş olduğuna dikkat edilmelidir. 2.ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin dikiş ayarını dikilecek ürüne uygun olarak yapabileceksiniz. Bilgilerinizi arkadaşlarınıza sununuz. Şekil 2. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Ø Makinede oluşabilecek dikiş hatalarını ve dikiş makinesini ayarlama işlemlerini araştırınız.1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI 2.1 Şekil 2. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması Üst ipliğin gerginliğini ayarlamak için makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir.

Şekil 2. Ø Sıkı veya gevşek iplik sağılma durumuna göre mekik üzerindeki vida uygun tornavida ile sıkılır veya gevşetilerek (EF) ipliğin rahat sağılması sağlanır. Doğru Dikiş Ayarı Gergin Dikiş Ayarı Şekil 2.5 Gevşek Dikiş Ayarı (Alt) Gevşek Dikiş Ayarı(Üst) Şekil 2.7 30 .6 Şekil 2.2.3 Ø Çeşitli dikiş ayarları aşağıda gösterilmiştir. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması Ø Masuranın düzgün sarımı ve ipliğin mekikten çıkış yerinin doğruluğu kontrol edilir.2.4 Şekil 2.

2.3.5 olarak ayarlanmış ise. ileri geri adımının mm ile ifadesidir. dikilen parçalara hasar verir. dikişler düzgün sıralanmaz ve çabuk sökülür Üst dikiş ayarının bozuk olur..4.9 2.) Şekil 2.8 Ø Numaratör üzerindeki rakamlar dikiş Ø Dikiş boyunu ayarlamak için. mekik yaprak vidasından ayarlayınız. 10mm/2. İplik kopması İğne kırılması. dikiş atlamaları İplikler dikilen yüzeyde gevşek ilmekler oluşturur. Şekil 2. İğneyi değiştiriniz. Dikiş Boyunun Ayarlanması Makine boynu üzerinde dikiş boyu ayarlayıcısı (numaratör) ile istenilen sıklıkta dikiş boyu ayarlanabilir. Tansiyon ipliğinin gevşek olması Alt iplik gerginliğinin uygun olmaması İğne ucunun bozuk olması İğne deliğinin keskin olması İğne olukları veya gözünde pürüzlü kısımların bulunması . Dikiş makineleri markalarına göre değişiklik gösterse de 0 ile 5 arasında dikiş boyu ayarlaması yapılabilir. Örneğin numaratör 2. büyüdükçe dikiş adımları büyük olur. Rakam hareket koluna bastırıp. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları Dikiş Hata Nedenleri Tansiyon ipliğinin sıkı olması Olası Sonuçlar İplik kopması. numaratörü küçükse dikiş adımı küçük rakam kolayca çevirebilirsiniz.5=4 (1cm’de 4 batış olduğunu ifade eder. Dikiş atlamaları meydana gelir. İplik gerginliğini. dikilen parçalara hasar görmesi. İğneyi yenisi ile değiştiriniz. 31 Düzeltme Yolları Tansiyon ayarını iplik kopmasını giderinceye kadar (karşı yöne doğru çevirerek) gevşetiniz Tansiyon ayar düğmesini (kendinize doğru çevirerek) sıkıştırınız. İğneyi değiştiriniz.

Düzensiz dikişler oluşur Düzgün olmayan sürme hareketi Kumaş katlarının kayması. ya da dikmez İğne yuvadan çıkar ya da kırılır İğne kırılır. Yeni ve sağlam dikiş iplikleri kullanınız. İğneyi makineye doğru takınız. dikiş atlaması oluşur. makine dikiş dikmez. . Bozuk yüzeyleri yenileri ile değiştiriniz. Makinenin çalışmaması. Mekiği çağanoza doğru olarak yerleştiriniz. Düzensiz dikişler oluşur. Dikilen parçanın hasar görmesi İplik kopması Makine dikiş dikmez İplik kopar. Baskı ayağı basıncını kontrol ediniz. iğne kırılır Makine sıkışır. Baskı ayağı basıncını. Masurayı mekik içine doğru olarak yerleştiriniz. dikiş atlaması. Malzeme kalınlığına uygun iğne ve iplik seçiniz. İğne kırılır. Uygun transport seçiniz. Makine dikiş dikmez. dikiş atlaması. Eksantrik grubu ayarını doğru yaptırınız. Makinenin dikiş dikmemesi. dikilen parçaların hasar görmesi. baskı ayağı ayar vidasından ayarlayınız. Dikiş oluşum elemanlarını kontrol ediniz.. makinenin ters yönde dikmesi. Makine yağını tamamlayınız. İpliği doğru sıra ile makineye takınız. İğne mili düzeltilir. Transport dişli vidasını sıkıştırınız. 32 Düzeltme Yolları Makine sistemine uygun iğne seçiniz. dikilen parçalar hasar görür. İğneyi yuvaya tam olarak yerleştirerek makineye takınız. kilitlenir. iğne mili yüksekliği ayarlarını düzeltiniz. Çağanozun iğne mesafesini. hasarlı dikiş yeri İplik kopması.Dikiş Hata Nedenleri Yanlış sistemde iğne seçimi İğne takılışının yanlış olması İğnenin yuvaya tam oturmaması İğne milinin eğrilmiş olması İğne ucu hasarlı ya da iğne kumaşa uygun değilse İpliğin nemli yada çürük olması İplik takılış şeklinin yanlış olması Malzeme özelliğine uygun iğne ve iplik seçilmemesi Makinenin yağsız kalması Eksantrik grubu ayarının bozuk olması Cağanoz ayarının bozuk olması Masura ters takılmış ya da yerine oturmamış olması Mekiğin yanlış takılması Baskı ayağının basıncının yetersiz olması Baskı ayağı basıncının fazla olması Dikiş plakasında ve çağanozda pürüzlü ve keskin kısımların bulunması Transport dişlisi nakil işlemlerini düzenli yapmıyorsa Olası Sonuçlar İğne kırılır Makine dikiş atlaması yapar iplik kopması.

Baskı ayağı pedal ile kaldırılır. iplik kesilir. kumaş çekilir. 3 dikiş adımı B. D. Dikiş makinesinin bir ilmeği oluştururken her hareketine denir. 3. C. Beden numarası –çıt-delgi Aşağıdakilerden hangisi dikiş payıdır? A. 5.7-1 cm B. Çıt-delgi-metolama B. İğne mili pedal ile kaldırılır. 0. Çıt-delgi-metolama-renk farkı C. Aşağıdakilerden hangilerine dikime başlamadan önce dikkat edilmelidir? A. 4. Pastal katları-metolama D. Aşağıdakilerden hangisi sanayideki dikiş payıdır? A. 1. Dikişin dikileceği kenar ile makine arasındaki mesafedir.5 cm C. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine denir C. Dikiş makinesinin bir dikiş payı oluştururken her hareketine denir Normal bir dikişte 1 cm de kaç dikiş adımı olmalıdır? A. iplik kesilir. 33 . 9 dikiş adımı Bitmiş ürün aşağıdakilerden hangisi ile makineden çıkarılır? A. Dikişin dikileceği hat ile kenar arasındaki mesafedir . 5 dikiş adımı C. Dikişin dikileceği kumaş katı ile kenar arasındaki mesafedir B. iğne kumaştan çıkarılır. 6.5 cm Aşağıdakilerden hangisi dikiş adımıdır? A. B. C. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. iplik kesilir. 2-2. 7 dikiş adımı D. Dikişin dikileceği kenar ile pastal katı arasındaki mesafedir. 1-1. Dikiş makinesinin bir katı oluştururken her hareketine denir D. 2. iplik kesilir. İğne mili dizlikle kaldırılır. SORULAR 1. iğne kumaştan çıkarılır. D. B. Baskı ayağı dizlikle kaldırılır.5-2 cm D.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri.

İplik iğnede aşınıyorsa Aşağıdakilerden hangisi dikiş atlama sebebidir? A. Makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir B. Plaka deliği büyükse D. Ayarlayıcıyı çevirmek için. Tansiyon pulcuklarından geçmesi engellenir D. Aşağıdakilerden hangisi iplik kopma sebebidir? A. Ayarlayıcının üzerindeki yukarı aşağı koluna bastırıp düğmeye basılır. Ayarlayıcının üzerindeki düğmeye bastırılarak çevrilir C. D. Mekik üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir C. Çağanoz ucu uzaksa C. İğne ucu körelmişse B. Aşağıdakilerden hangisi üst iplik ayarlama işlemlerindendir? A. Mekik yanlış takılmış C.7. İğne ters takılmışsa B. tansiyon pulcukları gevşetilir ve düğme çevirilir. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Eksik olduğunuz konuları tekrarlayınız. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. 34 . İplik iğnede aşınıyorsa D. İplik konikten rahat çekilemiyorsa 8. B. Masura üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir Aşağıdakilerden hangisi dikiş boyu ayarlama işlemidir? A. 9. Ayarlayıcının altındaki ileri geri koluna bastırıp ayarlayıcı çevrilir. 10.

Çıtlar üst üste gelirken kumaşın deseni. Dikiş payı mesafesi kumaşın ya da giysinin özelliğine ve dikiş tekniğine göre değişir. pens ucu. delgi gibi dikim sırasında yol gösterecek işaretlerin kesilen parçalar üzerinde alınmış olması gerekir. Delgi: Kalıp üzerindeki cep yeri.1. Normal bir dikişte 1 cm de 5 dikiş adımı olmalıdır. dikişin amacına ve yerine göre değişebilir. Giysi parçalarını birleştirirken. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar Ø Dikişin dikileceği yer ile kenar arasında kalan mesafe. 3. Bunun dışında pastal katlarında renk farkını önlemek ve farklı katları birbiri ile eşlememek için metolama (her pastal katına bedenini ve kat numarasını belirten bir numara yapıştırma) yapılır. Rapor hazırlayınız. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine “dikiş adımı “denir. Kumaş katlarına özel delici aletler yardımı ile işaretlenir. Bu sayı. düz sanayi dikiş makinesini seri olarak kullanabileceksiniz. Dikiş işlemi sırasında.2. Sanayide dikiş payı 0. ARAŞTIRMA Farklı üretim yapan hazır giyim atölyelerine giderek düz dikiş makinesi kullananları gözlemleyiniz. örneğin diz.3 AMAÇ Bu faaliyette gerekli ortam sağlandığında. verilen bilgi ve beceirler doğrultusunda. örneğin pens uzunluğu bu işaret sayesinde hatasız olarak uygulanır. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI 3. Bu işaretlerin kumaşa da doğru şekilde aktarılması gerekir. Çıt İşaretleri: Kalıp üzerindeki kontrol noktalarıdır. kalça vb hatlar ile kıvrım hatlarını belirlemek için kalıp kenarına alınır.7cm ya da 1 cm olarak belirlenmektedir.3 ÖĞRENME FAALİYETİ.ÖĞRENME FAALİYETİ. Dikim sırasında çıtların üst üste gelmesine dikkat edilir. dikiş payıdır. 35 Ø Ø . en ve boy ipliklerinin düzgünlüğü dikkate alınmalıdır. Gerektiğinde dikişin bozulmaması için dikiş payı daha fazla olabilir. dirsek. etiketler üzerinde numaraların aynı olmasına dikkat edilmelidir. Dikim sırasında iki parçanın birleştirilmesinde çıt işaretleri üst üste gelmelidir. ilik gibi yerlerin işaretlenmesinde kullanılır. Dikimde Kullanılan İşaretler Dikime başlamadan önce çıt. 3.

Dikim sonunda dikişin düzgünlüğü kontrol edilmelidir. iğne kumaştan çıkarılmalı ve iplik. (. Simetrik parçalarda dikiş özelliklerinin ve uzunluklarının aynı olmasına dikkat edilmelidir. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri 3. Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri 36 . makinecinin ayağının geri hareketi (iğne arkasındaki bıçak harekete geçerek) ipliği keser. Dikkatten kaçan büzülmeler olup olmadığına. Dikişin bitiminde parça makineden çıkarılırken baskı ayağı dizlikle kaldırılmalı. Dikiş atlamalarının olup olmadığına.+ toleranslarda hata kabul edilebilir. Kontrol sırasında. • • • • • Dikiş gerginliğinin uygunluğuna. Kumaşların ters ve yüzleri belirlenerek dikilmelidir.3. Otomatik kesicili düz dikiş makinelerinde. Köşe dikişlerinin düzgünlüğüne.3. Beden ve kat numaraları birbirini tutmalıdır.) Dikim sırasında iplik kopması olduğunda talimatlar doğrultusunda dikişe devam edilmelidir. Dışarıda kalan iplik miktarı 1 cm’ den fazla olmamalıdır. Dikim sırasında dikişin düzgünlüğü göz ile kontrol edilmelidir. Kalite kontrol formları dikkate alınmalıdır. Kumaş parçalarının kesimden düzgün çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir. çekilerek kesilmelidir. Ø Ø Ø 3.Ø Ø Dikiş başlangıcında ve sonunda kalite özelliklerine bağlı olarak sağlamlaştırma yapılmalıdır.1.

Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Ø Makineyi durdurmak için durma noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. Ø Makinede çalışmak için ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu kontrol ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri Ø A4 Ölçüsünde çok sayıda dosya kağıdını ve 21x30cm boyutlarında 2 adet (amerikan. Ø Pedala basarak dikim işlemine başlayınız. 37 . Ø Emniyetli bir çalışma için makine üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz.

Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. yapınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız.çıkarınız. dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde denemelerini kontrol ediniz. Ø Makinede bir makine ayağından düz Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde dikiş denemelerini kontrol ediniz. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Makinede kısa ve uzun mesafede düz Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Üzerine kısa çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Kısa dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri 38 .

Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz.Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. 39 . Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız. Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise kontrol ediniz.Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. 40 . dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak Ø Makinede düzgün dikme becerisi dikiş denemeleri yapınız.

Ø Dikişin boyunu ayarlayıp ayarını kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 3. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Öneriler Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz.2. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Dikim esnasında düzgün dikiş için deneme kumaşı üzerine fotokopi çekilmiş kağıt yerleştiriniz. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Düz sanayi dikiş makinesinin üst ve alt ipliğini takarak dikime hazırlayınız. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Makineyi durdurmak için durma Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Makinede İplikli Dikim Egzersizleri İşlem Basamakları Makinede İplikli Dikim Egzersizleri Ø 21x30cm boyutlarında 15 adet (amerikan. Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu ve ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz.3. Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Pedala basarak çizgi üzerinde dikime başlayınız. Ø Emniyetli bir çalışma için makine 41 .

Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız.noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı çıkarınız. tüm parçaların dikimi tamamlandıktan sonra iplikleri keserek parçaları birbirinden ayırınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. 42 . Ø Çok sayıda parçada dikim yaparken.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede uzun mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz.

Ø Makinede kısa mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede bir makine ayağından düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu

Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri yapınız. Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 43

kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız.

Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak dikiş denemeleri yapınız.

Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede düzgün dikme becerisi kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız.

44

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Sonsuz bant dikimi için 2 Adet 15cmx2mt boyutlarında deneme kumaşından parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ek dikişlerini ikiye açarak ve parçaları boyuna ortadan ikiye katlayarak ütüleyiniz. (Dikime hazırlayınız.) Ø Makine sehpasının altından parçayı üste alarak parçanın açık uçlarını makine çekerek birleştiriniz. Sonsuz bant oluşturunuz. Ø Kenara 1cm paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.

Ø 2mt uzunluğunda parçayı elde etmek için parçalara ek yapınız.

Ø Makine dikişlerinin birbirine 1cm’den paralel olmasına özen gösteriniz.

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø İkinci sonsuz bant parçasını da 45

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø Dikilen tüm parçaların ipliklerini temizleyiniz. Ø Dikilen parçaları ütüleyiniz. NOT: Makinede dikim parçası yok ve baskı ayağı aşağıdayken kesinlikle çalıştırmayınız. Ø Kenara bir makine ayağı mesafede paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. 46 .makinede dikime hazırlayınız. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.. Ø Makine dikişlerinin birbirine bir makine ayağı paralel olmasına özen gösteriniz.

47 . DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Kumaş özelliğine uygun iğne ve iplik seçtiniz mi? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Düz sanayi makinesinde çizgi üzerinde düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede uzun mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede kısa mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde 1cm’den paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde bir makine ayağından paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde pekiştirme dikişi egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Köşeli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Kavisli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Yuvarlak dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz.

Büzgü dikişinde. Ø İplik koptuğunda sökülüp tekrar dikilmesine dikkat edilmelidir. hacim vermek için uygulanan dikiştir. Ø Ø Ø Parçaların dikiş paylarının eşit şekilde üst üste gelmesine. Yedirme dikişinde. Büzgü Dikişi : Bir kumaş boyunu. uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. kol gibi parçaları birbirine monte etme amacı ile kullanılan dikiştir. 48 . iki ya da çok kata işaret almak ya da tutturmak.3. Büzgü yapılacak kısmın düzgün şekilde dikilmesine. birleştirmektir.3. Çizgili kareli gibi desenli kumaşların kaydırılmamasına. Dikiş başlangıcında ve sonunda pekiştirme işlemi yapılmasına dikkat edilmelidir. büzmek. önceden saptanan daha kısa bir boya düzgün bir şekilde toplamak. bitiş ve orta noktasındaki işaretler göz önüne alınarak kumaşın yedirilmesine dikkat edilmelidir.3. yaka. arka.) Yedirme Dikiş: Birleştirilecek iki parça kalıp tekniğinden dolayı farklı uzunluklardaysa. Ø Yedirme yapılacak parçaların başlangıç. bu işleme yedirme dikişi denir. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri Dikişin amacı tek. birden çok parçaları Birleştirme dikişi giysiyi oluşturan çeşitli büyüklükteki ön. (Diferansiyel transportlu makinelerle ya da büzgü ayağı kullanılarak da yapılır. Birleştirme dikişinde. Ø Ø Kumaşa uygun dikiş boyu seçilmesine .

Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz. Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Ütünün ısısını kontrol ediniz.den Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. Ø Dikiş adımı ve dikiş kalitesini kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları 1 Cm. Ø Ütünün uç kısmını dikişi açmak için kullanınız. Alt ve üst ipliğini takarak makineyi dikime hazırlayınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Dikişleri ikiye açarak önce tersinden ütüleyiniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. 49 . Öneriler Ø Makine iğnesinin kumaşa uygunluğunu ve iğnenin düzgünlüğünü kontrol ediniz. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Uygun olmayan dikiş ayarını düzeltiniz. Ø 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız.. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini kontrol ediniz. Ø Makine ayarını iki kat kumaş parçası üzerinde dikiş denemesi yaparak kontrol ediniz. Ø Ana şalteri açınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız.

10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Biri Düz Biri Kavisli Parçada Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 10x30cm boyutlarında 3 adet düz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Biri düz biri kavisli iki adet parça alarak. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara bir makine ayağı paralellikte olduğunu kontrol ediniz. Ø Ana şalteri açınız. düz ve kavisli kesim kenarlarını çakıştırarak üst üste yerleştiriniz Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz.Ø Daha sonra yüzünden ütüleyiniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Dikişleri ikiye açarak ütüleyiniz. kavisli kenarı 30cm olan 3 adet parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. 50 . Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Parçaları makineye yerleştirerek bir makine ayağından dikimini yapınız. Bir Makine Ayağından Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet.

Büzgüyü parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve büzgülerin yerleşimini kontrol ediniz. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Pili olmamasına dikkat ediniz.5’e) getiriniz. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. 3 adet 10x50cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Büzgülü parçayı üste alarak dikim esnasında büzgülerin düzgün yerleşimini sağlayınız. Ø Kesim kenarlarını kaydırmadan 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. (büyütünüz) . Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø 10x50cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. 51 . Ø Büzgülü parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Düz parçayı altta kalacak şekilde makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Dikilecek hattın ölçüsünden (30cm’den) 2cm büyük olacak şekilde büzgüleri toparlayınız. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ütüleyiniz. Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz.Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini ve kesim kenarlarının eşitliğini kontrol ediniz. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Büzgü Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız.

Ø Dikiş paylarını düz tarafa yerleştirerek ütüleyiniz. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak büzgülü parça dikme becerisi kazanınız.Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Büzgülü tarafı açık uçlardan büzgüye doğru ütüleyiniz. Ø Büzgülerin üzerine ütü basmayınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Ütüleme işlemini yedirme dikişinden dikiş payına doğru yapınız. (büyütünüz) . 3 adet 10x34cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Yedirilecek parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. 1cm’den dikimini yapınız. 52 . Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. Ø Yedirme parçası altta kalacak şekilde parçaları makineye yerleştiriniz. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz.5’e) getiriniz. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Ø Dikilecek hattın ölçüsüne göre (30cm) yedirmeyi toparlayınız. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ve büzgü formunu koruyarak ütüleyiniz. Ø Yapılan yedirmeyi ütüyü bastırıp kaldırarak yerleştiriniz. Yedirmeyi parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve yedirmenin durumunu kontrol ediniz. Ø 10x34cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Ø Yedirmenin daha kolay olabilmesi için dikim esnasında düz parçayı üste alınız. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak yedirme dikişi yapma becerisi kazanınız. Yedirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm.

53 .DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? DSM’de parçaları 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parçaları bir makine ayağından birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Biri düz biri kavisli parçayı makinede birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Büzgü parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede büzgü dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Yedirme parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede yedirme dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.

Bir kumaş parçasını istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. D. İki parçanın uzunlukları farklıysa uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. 6. . B. Kalıp içine atılan işarettir.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. Birleştirme dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Parçalara hacim vermek için yapılan dikiş D. Kalıp kenarına atılan işarettir. 5. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. ÖLÇME SORULARI 1. D. 54 2. Uzun ve kısa parçaları homojen biçimde birleştiren dikiş C. İki parçanın uzunlukları farklıysa fazla olan parça dikkatlice düzeltilir. Bir kumaş boyunu istenen boya küçültmek için yapılan dikiştir. Bir kumaş boyunu istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. Kalıp kenarına atılan işarettir. 3. Bir kumaş parçasını birleştiren dikiştir. Delgi-noktalama B. İki parçanın uzunlukları farklıysa üst üste dikkatlice dikilir. B. Yedirme dikişinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A. Uzun ve kısa parçaları birleştiren dikiş B. Kalıp içine atılan işarettir. Çıt-delgi C. Aşağıdakilerden hangileri dikimde kullanılan işaretlerdir? A. C. D. B. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. B. C. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir. D. Delgi-metolama Çıt ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. 4. Delgi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. İki parçanın uzunlukları farklıysa kısa parça uzun parçaya homojen biçimde dağıtılır C. Parçaları birbirine monte etme dikişi Büzgü dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Çıt-metolama D. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir C.

Yaka takarken 8. Kol takarken C. Delgi C. Gerektiğinde iplik koptuğunda tekrar dikilmesine Aşağıdakilerden hangisinde birleştirme dikişi kullanılır? A. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrar ediniz. 55 . Meto D. Büzgü Büzgü dikişinde aşağıdakilerden hangisine dikkat etmek gerekir? A. Delgi C. Hiçbiri Aşağıdakilerden hangisi pens ucunu işaretlemede kullanılır? A. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Cevaplarınızın hepsi doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. 9. Meto D. Pekiştirme yapılmasına C.7. Çıt B. Etek volanında B. Çıt B. 10. Başlangıç bitiş noktalarına B. Desenlerine D. Dirsek hattını belirtmek için aşağıdakilerden hangi işaret kullanılır? A. Yan dikişte D.

Raporunuzu sınıfınızda sununuz. Özellikle açık renk kumaşların dikiminde dikilecek kumaşın kirlenmemesi için masa üstünün tozunun. Kompresör: Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesini sağlar. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Düz sanayi makinesinde olası arızalar ve bunları giderme yöntemlerini araştırarak rapor hazırlayınız. kazandırılacak bilgi ve beceriler doğrultusunda ullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. Çağanozun ve yağ pompası göstergesinin temizlenmesi aşağıda gösterilmiştir. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI 4. kullanım klavuzuna ve kullanım özellikleri dikkate alınarak kullanılırlar. Temizlik fırçası: Günlük temizlik sırasında hareketli aksamı temizlemeye yarar. 4. 56 .1. Pens: Çağanoz ve transport gibi hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemek için kullanılır. Tornavida: Hareketli aksamın gevşetilmesi ve sıkıştırılmasında kullanılır. her gün işe başlamadan alınması gerekir.ÖĞRENME FAALİYETİ. Bunlar makineye zarar vermeden. 4. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri Sanayide yüksek devirlerle uzun süre durmadan kullanılan dikiş makinelerinin her gün iş bitiminde temizlik ve bakımının yapılması gerekir. Transport Dişlilerinin Temizlenmesi: Plakayı sökünüz ve transport dişlileri arasındaki iplik ve kumaş tiftiklerini temizleyiniz.4 ÖĞRENME FAALİYETİ.4 AMAÇ Bu faaliyette uygun ortam sağlandığında.2. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler Düz sanayi makinesinin temizlik ve bakımında çeşitli ve araç gereçler kullanılır. Ortamda oluşan toz ve lifler makine tablasına ve makinenin içine yapışır. Çağanoz fırça ile temizlenip yağdanlık ile 1-2 damla yağlanarak işe başlanması uygundur.

Yağ Pompası Göstergesinin Temizlenmesi Şekil 4. yumuşak bezle siliniz.1. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler Makinenin ilk kurulumunda içindeki fabrikadan kalan gres yağının temizlenmesi için benzin kullanılmalıdır. kartellerine doldurulan yağ ile yağlanır.2 Makine kafasını öne doğru eğiniz. Yağdanlık günlük yağlamada kullanılmalıdır. yağ pompası ayarının da bulunduğu filtreli bölüm ile aşağıdaki hareket elemanlarına filtreden çıkan boru ile de üst hareket elemanlarına aktarılır.Çağanozun Temizlenmesi Şekil 4. 57 .3. fırça pens. Makineyi Yağlama İşlemleri 4. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi Düz sanayi dikiş makineleri. kartel içindeki ölçü çizgisine bakılarak ideal ölçüde yağ doldurulur. kağıt gibi yardımcı gereçler de bulundurulmalıdır. Makinenin yağlanmasında beyaz spindle (iğ) yağ tercih edilmelidir. toz ve iplikleri temizleyiniz 4.1 Makine kafasını öne doğru eğiniz ve çağanozu temizleyiniz. Vidaların gevşetilmesi ve sıkıştırılması için tornavida. Yağ pompası göstergesi üzerindeki kumaş tiftikleri. bez. Bu yağ.4.4. Mekiği. 4.

Uzun süredir kullanılmayan makinelerde. (makine parçaları arasında) kaygan yüzey oluşturarak en aza indirmektir. makine içindeki yağın durumu ve dolaşımı kontrol edilir. yağın durumu ise yağ haznesinden (karterden) kontrol edilir. Makinedeki yağın dolaşımı. Makinede yağ değişimi için makine kayışından kurtarılarak tablasından çıkarılması gerekir. Normal değil ise makinenin yağı değiştirilir. Yaklaşık 1 yıllık kullanımdan sonra. makine içindeki yağ değiştirilmelidir. 58 . Makineye yağ koyarken üst sınırı aşmamasına dikkat edilir. Yağ haznesi içindeki yağ boşaltılarak temizlenir ve makineye yağ konur. Dikim işlemi sırasında makine içinde gereken tüm parçaların devamlı yağlanması sağlanmış olur. Düz sanayi makinesinin uzun yıllar kullanımı ve iyi bir dikiş kalitesi için yağsız kalmamasına özen gösterilmelidir.Yağlamanın görevi birbirine değerek çalışan yüzeyler arasında oluşan sürtünmeyi. makinenin kullanımı sırasında makine boynundaki yağ göstergesinden.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 4. Ø Karterdeki yağ seviyesini kontrol ediniz. baskı ayağı yukarıda ve 3000 devirde) çalıştırınız. Bu sayede tüm parçalar yeteri kadar yağlanmış olur.4. yağın hareketini gözlemleyiniz. Ø Makine başını kaldırarak yerine yerleştiriniz. motordaki elektriği boşaltınız. Bu durumda dikilen ürün kirleneceğinden fazla yağ koymayınız. Ø Makine başını arkaya doğru iterek yaslayınız. Öneriler Ø Makinenin ani hareketinden dolayı meydana gelebilecek kazaları önlemek amacı ile makinedeki elektriği boşaltınız. Ø HIGH=YÜKSEK ve LOW=DÜŞÜK seviyeleri arasında ise yağ yeterlidir. Makineyi Yağlama İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makine şalterini kapatarak. iğne mili yanından dışarı atılır.2. 59 . Ø Parça kumaş üzerinde dikiş denemesi yaparak. Ø Dikkat ! Makineye konan fazla yağ. Ø Uzun süre kullanılmadığında ve yağ takviyesi yapıldığında 10 dakika kadar rölantide(kumaşsız. Ø LOW seviyesinin altında ise eksik kalan miktar kadar makine içine yağ koyunuz.

Çıktıysa yerine takınız. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ettiriniz. Makinenin yağ değişiminde ve krank mili ve eksantrik ayarlarının bozuk olması halinde arızanın giderilmesi için uzman bir makine teknisyeninden yardım alınmalıdır. 4. Düz sanayi Makinesinde Basit Arızalar Makinede Arıza Giderme Yöntemleri Ø Makine fişinin prize takılı olduğunu kontrol ediniz.4. Ø Kayışın yuvasına yerleştiğinin kontrolünü yapınız. Ø Makineye elektrik gelmemesi Ø Ana şalterin açık olduğunu ve kablolarda kopukluk olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Sigortanın atıp atmadığını kontrol ediniz. dizliğin vidasını Ø Dizliğin Baskı Ayağını Kontrol sıkıştırınız. miktar bakımından fikir vermediğini unutmayınız Makineyi yağladıktan hemen sonra yüksek devirde çalıştırmayınız. Pencerede görülen yağın. Ø Dizlik gevşemiştir. tüm parçaların yağlanması için düşük devirde çalıştırınız. Kumaşa değecek makine parçaları üzerindeki kalan yağı bir deneme parçası ile dikiş işlemi yapılarak temizleyiniz. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ediniz. Daha sonra orijinal parçanın dikimine geçiniz.6. Ø Ana şalter ve makine şalterinin açık olduğunu kontrol ediniz. 60 . Ø Çalıştırma pedal bağlantı demiri ya da Ø Makinenin dikim işlemini yapmaması zincirinin takılı olduğunu kontrol ediniz. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar Ø Ø Ø Ø Ø Yağ penceresinden yağ dönüşünü kontrol ediniz.5. Ayak pedalının motora Etmemesi bağlantı zincirinin çıkıp-çıkmadığını kontrol ediniz.Makine fişi içindeki Ø Makinenin ters yönde çalışması kabloların bağlantısı ters yapılmışsa düzelttiriniz. Yağlama yapıldıktan sonra masa üstünün temizliğini kontrol ediniz. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri Düz sanayi makinesi sıkça arıza yapan bir makine değildir.

çağanozun fırça ile temizlenip yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması D. SORULAR 1. Günlük temizlik sırasında hareketli aksamın temizlenmesi C. Kompresör-temizlik fırçası-pens-tornavida D. Pedal takılı kalmıştır B. Kayış kopmuştur D. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrarlayınız.tornavida-deterjan Aşağıdakilerden hangisi kompresörün görevidir? A. yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi makinelerde karteldeki uygun yağ seviyesini ifade eder? A. Karteldeki yağ H ile L arasında C. Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesini temizlemede kullanılan araçlardır? A. masaüstünün temizlenmesi B. H seviyesinin üzerinde D. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Hava üfleyerek fazla yağların temizlenmesi D. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Sigorta atmıştır. Kompresör-temizlik fırçası-makine yağı C. Hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemesi Düz sanayi dikiş makinesinin günlük temizlik işlemleri aşağıdakilerden hangisidir? A. L seviyesinin üzerinde Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesine elektrik gelmemesi nedenidir? A. Açma kapama anahtarının kapatılıp. 4. Temizlik fırçası. hareketli parçaların yağlanması C. 5. 2. İğne kırılmıştır C. 3.makine yağı. Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesi B. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Toz bezi-temizlik fırçası-makine yağı B. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Kartel içi doldurulana kadar B. Masa üstünün tozunun alınıp.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. 61 .

parça kumaşlarda. 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. Çalışmalarınızı dosyalayınız. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Dilecek ürünün kalınlığına uygun iğne seçiniz mi?. yuvarlak dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. Süre: 6 Saat KONTROL LİSTESİ Modül değerlendirmede yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek ölçeğe göre değerlendiriniz. Ø Ø Düz. düz dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaşlar üzerinde. büzgü dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. kavisli. yedirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? 62 Evet Hayır . yuvarlak ve pekiştirme dikiş örnekleri yapınız. Uzun-kısa mesafede düz parçada 1cm’den birleştirme. köşeli. kavisli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Düz sanayi makinesini dikime hazırlayarak. köşeli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. İğneyi makineye tekniğe uygun olarak taktınız mı? Malzemeye uygun iplik seçtiniz mi? Masuraya tekniğine uygun iplik sardınız mı? Düz sanayi makinesine üst ipliği doğru olarak taktınız mı? Düz sanayi makinesine alt ipliği doğru olarak taktınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. tekniğine uygun olarak ütüleyiniz. büzgü ve yedirme dikişi teknik çalışmaları yaparak. pekiştirme dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde.

63 .17 18 19 20 21 Birleştirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Büzgü dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Yedirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Çalışmalarınızı görselliğe önem vererek dosyaladınız mı? Çalışmalarınızda zamanı iyi kullandınız mı? DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa modülde ilgili konuya geri dönerek işlemleri tekrarlayınız.

1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 A D A C C C B D B A A D B 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 D D B B A B A B A D A B ÖĞRENME FAALİYETİ .3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 D A A B A 6 7 8 9 10 C A B D C ÖĞRENME FAALİYETİ . 64 .4 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 C A C B D Öğrenme faaliyetleri ve ölçme değerlendirmede istenen çalışmaları başarıyla tamamladıysanız öğretmeninizle iletişim kurarak diğer modüle geçiniz.CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI UYGULAMA FAALİYETİ – 1 CEVAP ANAHTARI ÖĞRENME FAALİYETİ .2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 B D A B B 6 7 8 9 10 A A D D B ÖĞRENME FAALİYETİ .

65 . METGE. Mayıs. MEB Yayın No. 1997. Ankara. İplik Teknolojisi Santral Dikiş Teknik Danışma Servisi TarafındanYayınlanan Teknik Bültenler Komisyon.. Astaş – JukiDDL -5550N -3 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. Makine Pozisyonları. A. 1989 Coats Endüstriyel Dikiş İplikleri.1995. Giyime Giriş ve Giyimde Kullanılan Temel Dikişler. 1. KAYAOĞLU Bilgin F. İstanbul. Ankara. 30.05.5. Hazır Giyim Üretimi. LOKMANOĞLU P. Baskı. Pfaff. 1997. IMB 2000.1994.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Astaş ğitim Merkezi. Konfeksiyon Makineleri Kullanım Modülü Makineci Eğitimi.-03. İstanbul. Singer Dikiş Ansiklopedisi. Ankara. Astaş – Juki DDL -8700-7 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. Makine Bilgisi 1-2 MEB Basımevi. SEZER. NO. 1992. 2001. 2005. Coats Konfeksiyonda Dikiş İpliğinin Önemi. METGE.99 Ankara. Hazır Giyim ve Konfeksiyon Makineleri 6. Numara Yayıncılık.06. Temel Dikiş Teknikleri.