P. 1
makinede_duz_dikis

makinede_duz_dikis

|Views: 5,263|Likes:
Yayınlayan: Halil Özdemir

More info:

Published by: Halil Özdemir on Jun 03, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/07/2012

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • ÖĞRENME FAALİYETİ– 1
  • 1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA
  • 1.1. Dikişin Tanımı, Çeşitleri ve Oluşumu
  • 1.1.1. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller
  • 1.1.2. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu
  • 1.2. Dikiş Makinesi Çeşitleri
  • 1.2.1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri
  • 1.2.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri
  • 1.2.3. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri
  • 1.3. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri
  • 1.4. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri
  • 1.5. Makinenin Çalışma Prensibi
  • 1.6.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri
  • 1.7. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi
  • 1.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri
  • 1.9. Makine İğnesi Çeşitleri
  • 1.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri
  • 1.9.2. İğnenin Bölümleri ve Görevleri
  • 1.9.3. İğne Kalınlık Numaraları
  • 1.10. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri
  • 1.11. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • 1.12. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri
  • 1.13. İplik Çeşitleri
  • 1.14. Dikiş İpliğinin Özellikleri
  • 1.15. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi
  • 1.16. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri
  • 1.17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-2
  • 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI
  • 2.1. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması
  • 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması
  • 2.3. Dikiş Boyunun Ayarlanması
  • 2.4. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları
  • ÖĞRENME FAALİYETİ- 3
  • 3. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI
  • 3.1. Dikimde Kullanılan İşaretler
  • 3.2. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar
  • 3.3. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri
  • 3.3.1. Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri
  • 3.3.2. Makinede İplikli Dikim Egzersizleri
  • 3.3.3. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri
  • ÖĞRENME FAALİYETİ- 4
  • 4. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI
  • 4.1. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler
  • 4.2. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri
  • 4.3. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler
  • 4.4. Makineyi Yağlama İşlemleri
  • 4.4.1. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi
  • 4.4.2. Makineyi Yağlama İşlemleri
  • 4.5. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar
  • 4.6. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • KAYNAKÇA

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

MAKİNEDE DÜZ DİKİŞ

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılan değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .............................................................................................................. iii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1................................................................................................3 1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA........................................3 1.1. Dikişin Tanımı, Çeşitleri ve Oluşumu........................................................................3 1.1.1. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller .................................................3 1.1.2. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu.................................................................................4 1.2. Dikiş Makinesi Çeşitleri ............................................................................................6 1.2.1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri ....................................................6 1.2.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri...........................................................7 1.2.3. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri.............................................................7 1.3. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri ..............................................................9 1.4. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri.............................................................10 1.5. Makinenin Çalışma Prensibi....................................................................................10 1.6.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri.........................................................................10 1.7. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi .......................................................................11 1.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri.............................................................................11 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................12 1.9. Makine İğnesi Çeşitleri............................................................................................13 1.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri ....................................................................................13 1.9.2. İğnenin Bölümleri ve Görevleri ........................................................................14 1.9.3. İğne Kalınlık Numaraları..................................................................................15 1.10. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri ....................................................................15 1.11. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi.......................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................16 1.12. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri .......................................................16 1.13. İplik Çeşitleri ........................................................................................................17 1.14. Dikiş İpliğinin Özellikleri......................................................................................18 1.15. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi ......................................................................18 1.16. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri ......................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................20 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................22 1.17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri......................................................................22 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................24 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................29 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI ................................................29 2.1. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması........................................................................29 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması ........................................................................30 2.3. Dikiş Boyunun Ayarlanması....................................................................................31 2.4. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları ..................................................................31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................33 ÖĞRENME FAALİYETİ- 3 ..............................................................................................35 3. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI............................................35 3.1. Dikimde Kullanılan İşaretler ...................................................................................35 3.2. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar ....................................................35 3.3. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri....................................................36 i

......................................................4 .. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler ..................................... Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi ......2......................................62 CEVAP ANAHTARLARI ..................... Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri..................1............................... Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler .64 KAYNAKÇA ..............................................3............ Makineyi Yağlama İşlemleri ...................................................59 4...............................................................60 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................3..............4............................................54 ÖĞRENME FAALİYETİ........................4.............4................56 4..............................1................................................65 ii .................56 4..............................................60 4...........................................................................................................................................................2......1.......3......... Makinede İplikli Dikim Egzersizleri.............................................................36 UYGULAMA FAALİYETİ...........2.......41 3...... DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI..................................................49 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar .3.......................................................................................................56 4............................................3...61 MODÜL DEĞERLENDİRME......................57 UYGULAMA FAALİYETİ....................... Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri ..................................................5..........6.......................57 4......48 UYGULAMA FAALİYETİ..................3.................... Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri .41 3...............................................................................57 4.................59 4................... Makineyi Yağlama İşlemleri ........................56 4..................

4. Düz sanayi makinesinin dikiş ayarını kullanılacak kumaşa uygun olarak yapabileceksiniz. düz sanayi dikiş makinesinde düz dikiş yapımının anlatıldığı bir öğrenme materyalidir. Amaçlar 1. 2.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 542TGD001 Giyim Üretim Teknolojisi Alan Ortak Modülü Makinede Düz Dikiş Giyim sektöründe. sektörde kullanılan sanayi makineleri ve donanımları sağlanmalıdır. Donanım Sınıf: Televizyon. bilgisayar ve donanımları vb. Düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Atölye: Uygulama atölyesi. DVD. Düz sanayi dikiş makinesi kullanmak Genel Amaç Gerekli araç ve gereç sağlandığında düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. Düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . Kullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. 3. VCD. Ø Modülün içinde yer alan her bir öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek kendinizi değerlendireceksiniz. Ø Modül sonunda ise kazandığınız bilgi ve becerileri ölçmek amacıyla öğretmen tarafından hazırlanacak ölçme araçları ile değerlendirileceksiniz.

iv .

Sektörde düz sanayi dikiş makinesi kullanılmaktadır. başarılı kendini ifade eden. Bu modülde düz dikişi tanıyarak. sektördeki çok gelişmiş makineler ile hızlı ve sağlam dikim işlemi gerçekleştirilmektedir. Meslek. makine seçimini öğreneceksiniz.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. huzurlu. yaşamımız boyunca. Kişilerin mutlu. sapla. üretken olabildikleri bir alan olan giyim sektöründe olmazsa olmazlardan biri dikim aşamasıdır. İlk kumaşın kemikle. dalla tutturulmasından bu yana. kişiliğimizi ve yeteneklerimizi ifade etme biçimimizdir. basit arızaları giderme becerilerini kazanacaksınız. iplik. 1 . makine türlerini. makinenin bölümlerini. nasıl oluştuğunu. kumaşa uygun iğne. Meslek seçiminin doğru yapılması hem genç nüfusun yetenek ve güçlerinin değerlendirilmesini hem de ülkenin ekonomisinin güçlenmesini sağlar. Ülkemizde özellikle tekstil sektöründeki gelişmeler ve tekstilin dünya üzerindeki yeri göz önüne alınırsa gençliğin bu mesleğe yönelmesinin onun geleceği açısından olumlu olacağı kesindir. Dikiş makinesini doğru kullanma.

2 .

Dikiş adımı. Dikişin Tanımı. (iki kenarın payları kıvrılarak) üstten çift gaze dikişi 3 . Ø İki kumaş parçasının uç uca getirilmesi Ø Karşılıklı kenarların üst üste bindirilerek dikimi Ø Basit dikiş. Dikişlerin kullanım yerine göre sembollerle ifade edilir. kumaş çeşitleri ve bu kumaşlara uygun. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller Dikiş: El veya makine ile tek kat ya da çok kat kumaşların iplik yardımı ile kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturma işlemidir. Aşağıda verilen dikiş sembolleri ve anlamlarını inceleyiniz. iplik vb araç ve gereçleri araştırarak rapor hazırlayınız.ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. Birleştirme işlemi geçici olarak yapılıyorsa teyel adını alır.1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA 1. gaze dikişi Ø Birleştirme dikişi sonrası. 1. ARAŞTIRMA Ø Düz sanayi dikiş makinesinin dikime hazırlık aşaması için. kumaş üzerinde görülen iplik veya ilmeklerin oluşturduğu dikiş hattının bir birimidir. Çeşitleri ve Oluşumu 1.1.1. iç dikiş (dikiş payları ikiye açılmış) Ø Çima. iğne.

Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu Dikiş Çeşitleri: Ø Kullanım amacına göre dikişler üçe ayrılırlar: • • • Ø • • • Kapama Dikişleri (birleştirme) Form Dikişleri (giysilerin büzgü. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği. drape yerlerindeki yardımcı dikişlerdir) Süs Dikişleri ( çıma.1.1) Şekil 1. (katlar aynı yöne yatırılarak) gaze dikişi Ø Çift baskı dikişi (örn: kot pantolon yan dikiş kapama) Ø İki kenarın arasına ayrı bir parça yerleştirilerek kapama dikişi 1.Ø Birleştirme dikişi sonrası. Zincir dikiş o Tek iplikli zincir dikiş o Çift iplikli zincir dikiş olmak üzere çeşitleri vardır. pili. Makinelerde yapılan el dikişi.) Oluşum şekline göre dikişler farklılıklar gösterir. Şekil 1.1. El Dikişi Düz Dikiş Makinesinde Dikişin Oluşumu: Üst (iğne) ve alt (mekik) olmak üzere iki iplikle oluşan dikiştir. kumaşın üzerinden alta geçmesi ile el dikişi oluşur. Basit düz dikiş tipi sadece elde değil makinelerde de yapılmaktadır. kavrayıcının taşıdığı alt iplikle 4 .2. erkek pantolonu yan dikişinde ya da ceket yakası vb üst dikişlerde kullanılır.Bunlar: El dikişi. gaze vb. Makinede düz dikiş. İğne ve ipliğin kumaşı delerek. (Bkz. El Dikişinin Oluşumu: El dikişinde tek iplik kullanılır.

Üst iplikle alt iplik birbirleri ile kumaşın orta noktasında halka oluşturur. Ters ve düzünde aynı görüntüye sahiptir. Şekil 1. (Şekil1. Böylece çift iplikli zincir dikişi oluşur . Zincir dikişe göre daha az iplik harcar. Dayanıklılığı fazla.2).ilmek yaparak dikişi oluşturur. Tekrar yukarı çıkar. Şekil 2.2. Altta bulunan lüper halka oluşmasını sağlar.3) Ø Ø Ø Dikişin üst görünümü Kumaş Dikişin alt görünümü Şekil 3. Bir sonraki adımda oluşturduğu halkanın içinden geçirilerek dikiş oluşur.3. Düz Dikişin Oluşumu Zincir Dikiş Oluşumu: Tek İplikli Zincir Dikişi: Tek bir iplik iğne yardımı ile kumaşı deler.(Şekil 1. ancak esnekliği azdır (Bkz. Lüper alt iplik ile bir halka oluşturur.4) 5 . Zincir Dikişin Oluşumu Çift İplikli Zincir Dikiş: Üst iplik iğne yardımı ile kumaşın altına gelir. Üst iplik bu halkanın içinden geçer.

6) Şekil 5. Dikiş Makinesi Çeşitleri 1. Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi 6 .1.5.4. (Bkz. İki İplikli Zincir Dikişin Oluşumu 1. Şekil 1.2. Şekil 1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri Düz Dikiş Makinesi: Bir dikiş makinesinde hareketli mekik veya çağanoz tarafından yapılan dikiştir. Şekil5). Düz Dikiş Makinesi Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi: İlmeği meydana getiren lüper parçasının bir tek iplik kullanılarak meydana getirdiği dikiştir (Bkz.6.2.Şekil 4.

1. Programlanan dikiş işlemleri dikişçinin pedala basması ile başlar ve program bitince makine durur. Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi 1. sağlamlaştırma vb. Şekil 6.2.) dijital olarak programlanır.3. Yüksek Devirli Elektronik Programlı Dikiş Makineleri: Makinenin fonksiyonları (iplik kesme. işleri kendisi yapar.9 7 .2. sağlamlaştırma vb. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri Ø Düz Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 7.8 Ø Yüksek Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 8. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri Manuel Sistemde Dikiş Makineleri: Makineci başlatma. durdurma. tekrar indiğinde lüperin genişlettiği ilmeğin içinden geçerek yeni ilmeği oluşturur.Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi: İğne kumaşa dalar ve aşağıda lüper tarafından indirdiği iplik tutulur.2.7. iğne yukarı çıkar.

10 Ø Serbest Kollu Makine Şekil 10.11 Ø Silindir Yataklı Kol Aşağı Makine Şekil 11.Ø Blok Yapılı Makine Şekil 9.12 8 .

Masura Sarma Tertibatı 9 .14. Masura Sarma Tertibatı Şekil 14. tansiyon yayı. Masa Plakası e. dikiş boyu ayarlayıcısı ve el çarkının bulunduğu bölümdür. Dikiş plakası ana plakada bulunur. Masa Plakası: Masa ana plakası. Şekil 1.15. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri a. kumaş yerleştirme yeri olarak kullanılır. Ana plakanın altında alt dikiş oluşum elemanları ve taşıyıcı hareket mekanizması yer alır. baskı ayağı.3. iğne iplik verici ve bunların hareket millerinin bulunduğu kısımdır. Makine kolu c.(Bkz. Makine başı b.14 . Şekil 1. Masura Sarma Tertibatı Şekil 12. Makine Boynu: İleri geri ayar düğmesi. Masura Sarma Tertibatı: Masurayı düzgün sarmaya yarayan düzenektir.1. Şekil 13.15).13 Makine başı: Tansiyon. Makine boynu d. Makine kolu: İçinde hareketin aktarımını sağlayan kol milinin bulunduğu bölümdür.

1.1.19 10 . Dizlik: Baskı ayağının el kullanmadan hareketini sağlayan sağ diz hizasında ana plaka altında bulunan parçadır. Pedal: Motorun V kayışı ile dikiş makinesine hareketi vermek üzere ana plaka altında ayak ile idare edilen kısımdır. Makinenin Çalışma Prensibi V kayışı yardımı ile motorun hareketi kol miline iletilir. makine parçalarının (örn.18 Şekil 18.6. harekete çevirir. iplik vericinin) aşağı -yukarı hareketini sağlarken.geri hareketi gerçekleşir. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri Çardak: Masa plakası üzerinde makinenin arkasına takılan ve yukarıdan bobinin rahat sağılmasına yarayan bölümdür. üzerinde bulunan V kayışı ile dikiş makinesinin hareket elemanları için gereken yerlere iletir. Motor: Gelen elektrik enerjisini. Krank mili. 1.16 Şekil 16.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri Düz Dikiş Ayağı Çıma –Gaze Ayağı Şekil 15.5. eksantrik mili ile de parçaların ileri .17 Fermuar Ayağı Fermuar Ayağı Şekil 17. Otomatik makinelerde pedalın gerisine topuk ile basarak makinenin durması ve iplik kesmesi sağlanabilir.4.

7. Şekil 20). parlayan ve iz yapan kumaşlarda ayak seçimine dikkat etmek gerekir.1. 11 . Baskı ayağı sebebiyle havı ezilen.8. Bu nedenle makineye baskı ayağı takılması dikimde önemli ve gereklidir. Makineye Ayak Takma İşlemleri Makinelerde en çok düz baskı ayağı kullanılır.20 1. Şekil 19. Teflon kaplı veya özel plastikten yapılmış baskı ayakları tercih edilmelidir (Bkz. Baskı ayağı bazen uzun süre kullanım nedeni ile gevşeyebilir ya da farklı bir çalışma için işleme uygun ayağın makineye takılması gerekebilir. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi Yüzey özelliğine göre kumaşın düzgün taşınmasını sağlayacak ayak seçimi yapılmalıdır.

Ø Makine başında bulunan baskı ayağı kolunu indirerek. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. makine ayağı ve DSM’ sinin çalışma ortamında hazırlayınız. ayak miline yerleştirerek baskı ayağının vidasını biraz sıkıştırınız. Ø Makine iğnesinin elinize batmamasına dikkat ediniz. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını gevşetiniz. Ø Makineye takılı ayağı makineden çıkarınız. Ø Seçilen ayağı. baskı milini aşağıda konumlandırınız. ayak vidası.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Tornavida. baskı milini yukarıda konumlandırınız. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu kaldırılarak. Ø Dikim işlemine uygun makine ayağı seçiniz. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını sıkıştırınız. Ø Makineye takılı olan ayak çıkıncaya kadar baskı ayağının vidasını gevşetiniz. 12 .

elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. dipçik kalınlığı.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri 1. uzunluğu. İğne seçiminde. Kod numarası. 13 . daha sonra ise dikilecek ürünün özellikleri dikkate alınır. Baskı ayağının makineye takılışını kontrol ediniz. 1. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. iğnenin şekli. Ø Makine iğnesinin baskı ayağına çarpıp çarpmadığını gözlemleyiniz.9.Ø Baskı ayağı vidasını iyice sıkıştırınız. öncelikle dikilen makine sistemine uygunluk. Makinelerde kullanılan iğnelerin uzunlukları ve uçları birbirinden farklıdır. iplik kanalının ve boyunun yapısı ile ilgili bilgileri içerir. Bu sistem bir kod numarası ile belirtilir. uç biçimleri. Aşağıdaki tabloda kumaşlara uygun iğne uçları gösterilmiştir. dipçik uzunluğu. Makine İğnesi Çeşitleri Her dikiş makinesinin belirli bir iğne sistemi vardır.

dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve ilmek yakalanırken çağanoza yaklaşmayı kolaylaştırır (Bkz. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve dikiş oluşumu sırasında ipliğin korunmasını sağlar.21 1. Kısa kanal ve boyun. Şekil 21). İğne Şaftı: Dipçik ile iğne gözü arasında kalan kısımdır.(Bkz. Ev tipi makinelerde bir kenarı yassı. sanayi tipi makinelerde yuvarlak yapıdadır. Göz ve Uç: İğne gözüne iplik geçirilir. Dokuma ve örgü yüzeylerde malzemenin zarar görmemesi için konik ve yuvarlak gibi farklı uç tipleri vardır. Genellikle gözün boyu şaft kalınlığı kadardır. Şekil 21). İplik geçişi iğneyi takip edeceği için iğne gözü her zaman boyuna doğrudur. Konik: İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür (Bkz. 14 . Kumaş üzerindeki ipliğin geçebileceği boşluğun oluşmasını sağlar. Şekil 21). Kalınlığı ve formu kumaşta dikiş deliğinin büyüklüğünü gösterir.2.Uzun kanal aynı zamanda ipliğin iğneye takılış yönünü belirler. İğne miline takıldığı için daha geniş ve sağlamdır. Dipçiğin düz yapısı iğnenin makineye takılışını kolaylaştırır. (Bkz. İğnenin Bölümleri ve Görevleri Dipçik: İğne mili yuvasına geçen kısımdır. Uçlar. Şekil 21). Şaft üzerindeki uzun kanal.Şekil 20.9. malzeme ve imalat tekniğine bağlı olarak dikimi kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır.

90/100 mm şaft çapı demektir. iğne çapının 1/100mm ile gösterilmesidir.→ vb numaralarda bulunur. 10. 1.11. iğne kırılır.10. Yukarıya çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını yukarı çeker. Dokuma kumaşlar için iğne seçimi İnce kumaşlar için Orta kalınlıkta kumaşlar için Kalın kumaşlar için Örme kumaşlar için iğne seçimi Bayan çamaşırları için Erkek çamaşırları için Örme dış giyim 15 60-80 Nm 65-90 Nm 60-100 Nm 60-80 Nm 80-90 Nm 90-120 Nm veya daha kalın . Hafif (ince) kumaşlarda kalın iğne kullanımı kumaşın ipliklerine zarar verir. Piyasada 9. 11. İğne Kalınlık Numaraları İğne numarası (kalınlığı). Çok katlı kumaşlarda ince iğne. iğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır.3. 1. Hazır giyimde kullanılan iğne kalınlıkları Nm 60 ile Nm 180 arasında değişir.22.9. dikiş büzülmelerine sebep olur. Bu da iğnenin kalınlık numarasını verir. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağıya indirir. alt ipliğin çevresinde döner. Bu amaçla alt iplik masuradan çekilir ve kumaş yüzeyinin ortasında düğümlenir. büyük numaralar ise kalın kumaşların dikiminde kullanılır. Nm. İğnenin Bölümleri 1. 12. Küçük numaralar ince.Şekil 21. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi Kumaşın tipi. kalınlığı ve kat adedi iğne seçiminde önemlidir. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri Dikiş oluşumu sırasında temel olarak üst iplik. Örnek: Nm 90. dikiş bozulur. iğne batış sapmasına yol açar.

makine iğnesi ve DSM’ yi çalışma ortamında hazırlayınız. 16 . iğne mili yuvasına iğneyi iyice oturtarak yerleştiriniz. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu indirerek. İğne cağanoza çarpıyorsa turu tamamlamadan küçük çarkı geri çeviriniz. tornavida. Yerleşimde iğne deliğinin dönük olmamasına dikkat ediniz. Ø İğne vidasını sıkıştırırken iğne deliğinin dönmemesine özen gösteriniz. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makinenin iğne sistemini belirleyerek. Ø İğne miline iğne yerleşinceye kadar iğne vidasını gevşetiniz. Ø İğneyi cımbız ile tutarak yerleştiriniz. Ø Tornavida kullanarak iğne vidasını gevşetiniz. Ø Dikilecek kumaş kalınlığına uygun makine iğnesi seçiniz. Ø İğnenin sallanıp sallanmadığı kontrol edilir. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. Ø İğne vidasını sıkıştırınız. Ø Uzun oluk sol tarafa bakacak şekilde.12. baskı ayağını aşağıya indiriniz. Makineye iğne takılışını kontrol ediniz. İğne takılışını yeniden deneyiniz. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Ø İğne vidasını tornavida yardımı ile sıkıştırınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1.

Sonsuz elyaf iplik Ø Textürize İplikler: Bu iplikler. Bu iplikle ağır şartlara maruz kalacak materyallerin dikişinde kullanılırlar. Ø Monoflament İplik: Sentetik elyaf üretimi sırasında tek bir düze başlığından üretilen ipliklerdir. Kesik Elyaf İplik Ø Sonsuz elyaf iplikler: Sonsuz elyaf iplikler % 100 yapay elyaftan üretilirler.13. Belirli boyda kesilmiş elyafların birlikte eğilip bükülmesiyle üretilirler. Işığı iyi yansıtır.1. kumaşların yüzey ve kenar kısımlarının örtülmesi ile yumuşaklık istendiğinde kullanılır. sonsuz elyafa büküm verilerek elde dilirler. Bu iplikler. parlak görünür. İplik Çeşitleri Üretim yöntemlerine göre iplik çeşitleri: Ø Kesik Elyaf İplikleri: Hammaddeleri pamuk veya kesik elyaf polyesterdir. Örneğin misina Ø Trilobal Polyester: Lif kesitleri üçgen şeklindedir. Sık yıkanan giysilerde ve bunların nakışlarında kullanılır Textürize İplik Monoflament İplik Trilobal Polyester 17 .

1. En önemli faktörlerden biri düzenli ve yeterli bükümdür.23.16. 1. Dikiş ipliklerinin kullanım sırasında kopmaması için ipliğin belli oranda esnemesi istenir. ince dokuma kumaşlar. yünlü dokuma kumaşlar. Corespun denilen bu iplikler polyester üzeri pamuk veya polyester üzeri polyester olarak kaplanabilir.24. Dikiş İpliğinin Özellikleri Dikiş ipliğinin sadece makineye ve kumaşa uygun olması yeterli değildir. Mekik Şekil 23. Dikiş ipliğinin dikim esnasında ve giysinin kullanımı sırasında dayanıklı olması ve aşınmaması istenilen özelliklerindendir. kalınlığı ve dikimde kat adedi mutlaka göz önüne alınmalıdır. Yetersiz bükümde iplik açılır. ipliğin direnci artar. Özellikle sentetik iplikler pamuk ipliğine göre daha fazla uzama kabiliyetine sahiptir. fazla bükümde de iplik dolaşacağından dikiş engellenir. triko. Bir diğer konu ipliğin her yerinde tek düze olmasıdır. Dikiş ipliği aşınmaya karşı da dirençli olmalıdır. İplik. Sadece pamuk ve sadece polyester iplikler de bu kumaş türlerinde kullanılan dikiş ipliklerindendir. hav gibi dikişi engelleyen faktörlerin iplik üzerinde bulunmaması gerekir. Masura 18 . Aynı zamanda iğne kalınlığı da iplik seçimini etkilemektedir. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri Alt ipliğin hazırlanmasında ipliğin yanı sıra mekik ve masura kullanılır.14. Şekil 22.15. iğneye ve kumaşa sürtünmeden dolayı ısınır. esneklik kazanır. Düğüm. Gerektiğinde uygulanan düzenli yağlama ile kayganlık. İpliğin her yerinde eşit ve dengeli büküm olması dikişin düzgün olmasında etkendir. Kumaş kalınlığına göre iplik seçilerek. Kalın. örgü kumaşlarda en çok tercih edilen ”kaplanmış bükümlü iplikler “ dir. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi Kumaşın tipi.1. iğne-iplik kalınlıkları birbiri ile uyumlu olmalıdır.

Ø Kaliteli bir dikişte. Şekil 24. Günümüzde düz sanayi dikiş makinelerinde makine tablasının sağ yanında masuraya iplik saracak bir tertibat bulunur. alt ipliğin düzgün sarılması büyük önem taşır.25. Masuraya İplik Sarma 19 .

Ø Makineye üst iplik takılı ise iğne deliğinden makine ipliğini çıkarınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Makineye Alt İpliğin Takılması Ø Mekik. Ø Makine başındaki kolu kullanarak. Daha sonra iplik ucu alttan gelecek şekilde mekik içine yerleştiriniz. Öneriler Ø Masura sarma tertibatının öne doğru pozisyonda olmasına dikkat ediniz. masura. masura ipliğini el ile sarınız. Ø İplik ucunu sıkıca tutacak kadar. Ø Makine şalterini açınız. masuraya aşağıdan yukarıya doğru sarınız. 20 . Ø Masurayı makine yanındaki sarma tertibatına. makine ayağını kaldırınız. İpliği masura doluncaya ve makine iplik sarma tertibatını ittirinceye kadar devam ediniz. makine ipliği ve DSM’yi çalışma ortamında hazırlayınız. Ø İpliği sıra ile çardak çengelinden. tansiyon piminden geçirerek masuraya kadar çekiniz. masura tansiyonundan. Ø Burada önemli olan masuradaki ipliğin eşit ve düzgün şekilde sarılmasıdır. Ø Tertibatı kayışa doğru ittirerek yerleştiriniz. Ø El ile bir miktar ipliği. masura ipliğini sarınız. makine ipliğini ise çardağa yerleştiriniz. Ø Masura sarma tertibatından sıra ile ipliği geçiriniz. Ø Sarılan masurayı tertibatından çıkararak ipliği koparınız. Ø Ayak pedalına basarak.

aralığına tam Ø İplik ucunu mekik aralığından ve mekik yaprağının altından geçiriniz. 21 .Ø İplik ucunun mekik oturmasını sağlayınız. elinizle makinenin küçük çarkını kendinize doğru (iğne üst ölü noktaya gelinceye kadar) çeviriniz. Ø Sol el ile mekik üzerindeki mekik mandalını yukarı doğru kaldırarak tutunuz. mekik yaprağı kendinize bakacak şekilde masa plakası altındaki çağanoza yerleştiriniz. Ø Mekiği makineye yerleştirirken ayak pedalına kesinlikle basmayınız. Ø İplik ucunu dışarıda bırakarak. Ø Makine iğnesini üst ölü noktada olacak şekilde pozisyonlayınız. Ø Duyulan çıt sesi mekiğin makineye takıldığını ifade eder. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak.

Makineye Üst İplik Takma İşlemleri İşlem Basamakları Makineye Üst İpliğin Takılması Ø Makine çardağına makine ipliğini yerleştiriniz. iplik tansiyon kancası.17. Ø Üst ipliğin doğru sıra ile takılmaması halinde iplik kopması ve dikiş atlamaları oluşacağını unutmayınız. Ø Çardaktan gelen iplik. numara sırası ile gösterilen yerlerden geçirilmelidir. soldan sağa doğru geçiriniz. Ø Çardaktan gelen ipliği sıra ile iplik klavuz pimi. 22 . Ø İğne deliğinden ipliği.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. üst iplik gerdirici (iplik tansiyon). Çardağın üst hizasındaki iplik çengelinden ipliği geçiriniz. Öneriler Ø Makine şalterini kapatınız.

sağ elinizle makinenin el çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. Üst ipliği çekerek alt ipliği yukarı alınız. makine ayağını indiriniz. iğne mili çengeli ve iğne deliğinden geçiriniz.Ø iplik çengeli. Ø Diz pedalını kullanarak üst ve alt ipliği makine ayağının arkasına alınız. Ø Makine başındaki ayak kolunu kullanarak. 23 . Ø Üst ipliği sol elinizle tutunuz. iplik verici (horoz). Makinenin ayak pedalına hafif basarak.

Dikişin tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A. Makine veya el yardımı ile ipliğin birleştirilecek kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturmasıdır. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Makine iplik gözünde taşıdığı alt ipliği üst iplikle ilmek dikişi oluşturur. Birleştirme-Drape-Pili Yapı biçimlerine göre dikiş makineleri aşağıdakilerden hangileridir? A. 24 . 4. Aşağıdakilerden hangisi Zincir dikiş çeşitleridir? A. D.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. 3. Blok –Yatay Platformlu-Silindir Yataklı Kol Aşağı –Serbest Kollu-Alçak Platformlu B. C. Aşağıdakilerden hangisi dikiş oluşumunu en iyi şekilde ifade eder? A. Form-Süs-Drape C. SORULAR 1. Makine ve el yardımı ile iplik gözünden kumaşa geçerek halka oluşturmasıdır. 5. Kaplama . Tek iplikli -üç iplikli C. B. Düz Platformlu-Alçak Platformlu-Blok-Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı 2. Çift iplikli-üç iplikli D. Tek iplikli -dört iplikli Aşağıdakilerden hangisi dikiş türleridir? A.Forma-Süs B. Tek iplikli-çift iplikli B. B. İplik makine yardımıyla kumaşın üstüne gelerek ilmek oluşturmasıdır. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı üst iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. D. Yüksek Platformlu-Alçak Platformlu-Serbest Kollu-Blok Yapılı C. C. Kapama-Form-Süs D. Düz Platformlu-Yüksek Platformlu-Blok –Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı D. Makine üst ipliğin kavrayıcısı ile altta dikişi oluşturmasıdır. Makine iplik kavrayıcının taşıdığı üst ipliği alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur.

Kumaş düzeltme yeri olarak Masura sarma tertibatı ne işe yarar? A. Pedal-dizlik-ayak C. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. 10. Masurayı düzgün takmaya yarar. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Makine boynu D. Masurayı düzgün sarmaya yarar. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. krank mili de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Kumaş yerleştirme yeri olarak C. Kol mili. Makine bacağı Masa plakası aşağıdakilerden hangisi için kullanılır? A. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. D. C. Kol mili. B. D. Masurayı düzgün boşaltmaya yarar. Alt bölüm elemanları aşağıdakilerden hangileridir? A. B. C. kol mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. V kayışı motordan gelen hareketi eksantrik miline iletir. Makine ayağı C. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. C. Motor-pedal-ayak D. Aşağıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. Çardağın görevi aşağıdakilerden hangisidir? A. Bobin ipliğinin rahat sarılmasını sağlar. V kayışı motordan gelen hareketi krank miline iletir. D. Krank mili. Yukarıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. Aşağıdakilerden hangisi makine üst bölüm elemanıdır? A. 8. Kumaş kesim yeri olarak B.6. 11. eksantrik mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. 25 . V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. 7. Bobin ipliğinin rahat yerleşmesini sağlar. Kumaş bakım yeri olarak D. Ayak-dizlik-çardak Aşağıdakilerden hangisi makine çalışma prensibidir? A. Masurayı düzgün yerleştirmeye yarar. Makine eli B. Motor-pedal-dizlik B. 9. kol mili de iler geri hareket elemanlarını çalıştırır. Eksantrik mili. B.

göz. 17. konik D. dipçik.Ayak indirilir. 14. iğne şaftı. Dipçik kalınlık numarası B. ayak yerine yerleştirilir. B. İğne gözünün sonundaki dipçik kalınlığının çapıdır. uzun kanal. Hangi tip kumaşlarda özel ayak kullanılır? A. İğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür. İplik kalınlık numarası D. göz ve uç Konik iğnenin neresidir? A.12. İz yapan D. Havı ezilen B. Uzun kanal ile kısa kanal arasındaki kısımdır.. ayak vidası iyice sıkıştırılır. tornavida ile vidası sıkıştırılır. Baskı ayağı mili kaldırılır. Dipçik. iğne şaftı B. dipçik C. B. C. 15. konik. Kısa kanal ile göz arasındaki kısımdır. C. Dipçik ile iğne gözü arasındaki kısımdır. 26 . ayak yerine yerleştirilir. Baskı ayağı mili indirilir. İğne kalınlık numarası iğnenin neresidir? A. 16. İğne kalınlık numarası C. Nm +bir sayı aşağıdakilerden hangisini ifade eder? A. B. Uç. Hepsi Baskı ayağı nasıl takılır? A. Parlayan C. ayak yerine yerleştirilir. tornavida ile vidası sıkıştırılır. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin bölümleridir? A. İğne gözünün sonundaki şaft kalınlığının çapıdır. ayak yerine yerleştirir. tornavida ile vidası biraz sıkıştırılır. Konik. D. Şaft kalınlık numarası 13. C. İğne gözünün başlangıcındaki konik kalınlığının çapıdır. D. Baskı ayağı mili indirilir. İğne şaftı. Baskı ayağı mili kaldırılır. D.

Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. Aşağıdakilerden hangisi dokuma kumaşlar için iğne seçimi için doğrudur? A. 23. kumaşın iplikleri zarar görür. D. B. C. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. Sonsuz elyaf D. Dipçiğin kumaşa hasar vermemesini sağlamak Aşağıdakilerden hangisi ortası sonsuz elyaf polyester üstü pamuk kaplı ipliktir? A. İnce kumaşlar için 40-50 Nm D. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. İnce kumaşlar için 60-100 Nm Makineye iğne aşağıdaki şekillerden hangisiyle takılır? A. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. Kumaşın iplikleri zarar görür. Aşağı inerken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin görevidir? A. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İğnenin dipçik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde C. iğne kırılır. İğnenin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak C. dikiş bozulur. Aşağıdaki olaylardan hangisi çok katlı kumaşlarda ince iğne kullanılırsa olur? A. Corespurn 21. İnce kumaşlar için 50-60 Nm C. İpliğin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak B. iğne kırılır. dikiş büzülür Dikiş büzülür. C. D. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İğne sapar. Textürize B. İnce kumaşlar için 60-80 Nm B. İğnenin dipçik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde B. 20. İğnenin konik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde D. Kumaşın hasar görmemesini sağlamak D. Monofilament C. 19. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. 22. İğnenin konik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde Aşağıdakilerden hangisi uzun oluğun dışarı takılma nedenidir? A. B. İğne sapar.18. 27 .

İlmek oluşumu kontrollü olmaz. Yanlış cevapladığınız konuları faaliyete dönerek tekrarlayınız. 25. Çardaktan gelen ip makine ile bir miktar sarılır. D. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Aşağıdakilerden hangisi masura sarımını anlatmaktadır? A. masura mekanizmaya yerleştirilir. B. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. mekik mekanizmaya yerleştirilir. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. C. İplik kanal ve gözden rahat geçemez. Kumaşta iğne deliği büyük olur. B.24. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. sürtünme karışma ve kopma olur. D. Aşağıdakilerden hangisi iğne iplik için ince ise olur? A. Kumaşta ilmekler karışır ve kopma olur. C. Çardaktan gelen ip elle sarılır. dikiş atlaması olur. masura mekanizmaya yerleştirilir pedal ile motordan gelen güçle sarılır. 28 .

DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI 2. Bilgilerinizi arkadaşlarınıza sununuz.1.ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin dikiş ayarını dikilecek ürüne uygun olarak yapabileceksiniz. (B) İpliğin birbirine ters bakan tansiyon pulcuklarının (5) arasından geçmiş olduğuna dikkat edilmelidir. Şekil 2. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması Üst ipliğin gerginliğini ayarlamak için makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir. 2.2 29 .1 Şekil 2. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Ø Makinede oluşabilecek dikiş hatalarını ve dikiş makinesini ayarlama işlemlerini araştırınız.

5 Gevşek Dikiş Ayarı (Alt) Gevşek Dikiş Ayarı(Üst) Şekil 2. Ø Sıkı veya gevşek iplik sağılma durumuna göre mekik üzerindeki vida uygun tornavida ile sıkılır veya gevşetilerek (EF) ipliğin rahat sağılması sağlanır.7 30 . Doğru Dikiş Ayarı Gergin Dikiş Ayarı Şekil 2.2.2.3 Ø Çeşitli dikiş ayarları aşağıda gösterilmiştir.6 Şekil 2.4 Şekil 2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması Ø Masuranın düzgün sarımı ve ipliğin mekikten çıkış yerinin doğruluğu kontrol edilir. Şekil 2.

İğneyi değiştiriniz. Dikiş Boyunun Ayarlanması Makine boynu üzerinde dikiş boyu ayarlayıcısı (numaratör) ile istenilen sıklıkta dikiş boyu ayarlanabilir. Dikiş makineleri markalarına göre değişiklik gösterse de 0 ile 5 arasında dikiş boyu ayarlaması yapılabilir. 10mm/2. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları Dikiş Hata Nedenleri Tansiyon ipliğinin sıkı olması Olası Sonuçlar İplik kopması. Örneğin numaratör 2. Rakam hareket koluna bastırıp.4. ileri geri adımının mm ile ifadesidir.. dikişler düzgün sıralanmaz ve çabuk sökülür Üst dikiş ayarının bozuk olur. numaratörü küçükse dikiş adımı küçük rakam kolayca çevirebilirsiniz. İplik kopması İğne kırılması. İğneyi yenisi ile değiştiriniz. dikilen parçalara hasar görmesi.5 olarak ayarlanmış ise. Tansiyon ipliğinin gevşek olması Alt iplik gerginliğinin uygun olmaması İğne ucunun bozuk olması İğne deliğinin keskin olması İğne olukları veya gözünde pürüzlü kısımların bulunması .3.8 Ø Numaratör üzerindeki rakamlar dikiş Ø Dikiş boyunu ayarlamak için. 31 Düzeltme Yolları Tansiyon ayarını iplik kopmasını giderinceye kadar (karşı yöne doğru çevirerek) gevşetiniz Tansiyon ayar düğmesini (kendinize doğru çevirerek) sıkıştırınız.2. büyüdükçe dikiş adımları büyük olur. Şekil 2. İğneyi değiştiriniz. Dikiş atlamaları meydana gelir.) Şekil 2. dikiş atlamaları İplikler dikilen yüzeyde gevşek ilmekler oluşturur. dikilen parçalara hasar verir. mekik yaprak vidasından ayarlayınız.5=4 (1cm’de 4 batış olduğunu ifade eder. İplik gerginliğini.9 2.

Makinenin dikiş dikmemesi. ya da dikmez İğne yuvadan çıkar ya da kırılır İğne kırılır. Bozuk yüzeyleri yenileri ile değiştiriniz. baskı ayağı ayar vidasından ayarlayınız. makine dikiş dikmez. Dikiş oluşum elemanlarını kontrol ediniz. İğne kırılır. kilitlenir. . Baskı ayağı basıncını kontrol ediniz. Dikilen parçanın hasar görmesi İplik kopması Makine dikiş dikmez İplik kopar. dikilen parçaların hasar görmesi. Transport dişli vidasını sıkıştırınız. Mekiği çağanoza doğru olarak yerleştiriniz. Malzeme kalınlığına uygun iğne ve iplik seçiniz. Makine yağını tamamlayınız. makinenin ters yönde dikmesi. dikiş atlaması. Yeni ve sağlam dikiş iplikleri kullanınız. iğne mili yüksekliği ayarlarını düzeltiniz. iğne kırılır Makine sıkışır. Baskı ayağı basıncını. İpliği doğru sıra ile makineye takınız. dikiş atlaması oluşur. Uygun transport seçiniz.Dikiş Hata Nedenleri Yanlış sistemde iğne seçimi İğne takılışının yanlış olması İğnenin yuvaya tam oturmaması İğne milinin eğrilmiş olması İğne ucu hasarlı ya da iğne kumaşa uygun değilse İpliğin nemli yada çürük olması İplik takılış şeklinin yanlış olması Malzeme özelliğine uygun iğne ve iplik seçilmemesi Makinenin yağsız kalması Eksantrik grubu ayarının bozuk olması Cağanoz ayarının bozuk olması Masura ters takılmış ya da yerine oturmamış olması Mekiğin yanlış takılması Baskı ayağının basıncının yetersiz olması Baskı ayağı basıncının fazla olması Dikiş plakasında ve çağanozda pürüzlü ve keskin kısımların bulunması Transport dişlisi nakil işlemlerini düzenli yapmıyorsa Olası Sonuçlar İğne kırılır Makine dikiş atlaması yapar iplik kopması. İğneyi makineye doğru takınız. Düzensiz dikişler oluşur Düzgün olmayan sürme hareketi Kumaş katlarının kayması. İğneyi yuvaya tam olarak yerleştirerek makineye takınız. Makinenin çalışmaması. hasarlı dikiş yeri İplik kopması. dikiş atlaması. Masurayı mekik içine doğru olarak yerleştiriniz. Düzensiz dikişler oluşur. Eksantrik grubu ayarını doğru yaptırınız. dikilen parçalar hasar görür.. Çağanozun iğne mesafesini. İğne mili düzeltilir. 32 Düzeltme Yolları Makine sistemine uygun iğne seçiniz. Makine dikiş dikmez.

iplik kesilir. 33 . 9 dikiş adımı Bitmiş ürün aşağıdakilerden hangisi ile makineden çıkarılır? A. iplik kesilir. B. iğne kumaştan çıkarılır. C. Dikiş makinesinin bir katı oluştururken her hareketine denir D. Dikiş makinesinin bir dikiş payı oluştururken her hareketine denir Normal bir dikişte 1 cm de kaç dikiş adımı olmalıdır? A. kumaş çekilir. D. 1-1. 6.5-2 cm D. Aşağıdakilerden hangilerine dikime başlamadan önce dikkat edilmelidir? A. İğne mili pedal ile kaldırılır. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine denir C. 5 dikiş adımı C. İğne mili dizlikle kaldırılır.7-1 cm B. Çıt-delgi-metolama-renk farkı C. iplik kesilir. iplik kesilir. 2. Dikişin dikileceği kenar ile makine arasındaki mesafedir. Baskı ayağı dizlikle kaldırılır. SORULAR 1. Dikiş makinesinin bir ilmeği oluştururken her hareketine denir. Dikişin dikileceği kumaş katı ile kenar arasındaki mesafedir B.5 cm C. 7 dikiş adımı D. B. Aşağıdakilerden hangisi sanayideki dikiş payıdır? A. C. 2-2. 3. 0. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Pastal katları-metolama D.5 cm Aşağıdakilerden hangisi dikiş adımıdır? A.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. 4. iğne kumaştan çıkarılır. Beden numarası –çıt-delgi Aşağıdakilerden hangisi dikiş payıdır? A. Baskı ayağı pedal ile kaldırılır. 3 dikiş adımı B. Dikişin dikileceği hat ile kenar arasındaki mesafedir . 1. D. Çıt-delgi-metolama B. Dikişin dikileceği kenar ile pastal katı arasındaki mesafedir. 5.

İğne ters takılmışsa B. Ayarlayıcının üzerindeki yukarı aşağı koluna bastırıp düğmeye basılır. Ayarlayıcının altındaki ileri geri koluna bastırıp ayarlayıcı çevrilir. tansiyon pulcukları gevşetilir ve düğme çevirilir. 9. 34 . Mekik yanlış takılmış C. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. 10. B. D. Mekik üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir C. Çağanoz ucu uzaksa C. Masura üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir Aşağıdakilerden hangisi dikiş boyu ayarlama işlemidir? A. Ayarlayıcıyı çevirmek için. İplik iğnede aşınıyorsa D. Plaka deliği büyükse D. İğne ucu körelmişse B. İplik konikten rahat çekilemiyorsa 8. Aşağıdakilerden hangisi üst iplik ayarlama işlemlerindendir? A.7. Eksik olduğunuz konuları tekrarlayınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Ayarlayıcının üzerindeki düğmeye bastırılarak çevrilir C. Makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir B. Aşağıdakilerden hangisi iplik kopma sebebidir? A. Tansiyon pulcuklarından geçmesi engellenir D. İplik iğnede aşınıyorsa Aşağıdakilerden hangisi dikiş atlama sebebidir? A.

ÖĞRENME FAALİYETİ. ARAŞTIRMA Farklı üretim yapan hazır giyim atölyelerine giderek düz dikiş makinesi kullananları gözlemleyiniz. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine “dikiş adımı “denir. Normal bir dikişte 1 cm de 5 dikiş adımı olmalıdır. Çıt İşaretleri: Kalıp üzerindeki kontrol noktalarıdır. etiketler üzerinde numaraların aynı olmasına dikkat edilmelidir. Dikimde Kullanılan İşaretler Dikime başlamadan önce çıt. en ve boy ipliklerinin düzgünlüğü dikkate alınmalıdır. verilen bilgi ve beceirler doğrultusunda. Rapor hazırlayınız. Bu işaretlerin kumaşa da doğru şekilde aktarılması gerekir. Dikim sırasında iki parçanın birleştirilmesinde çıt işaretleri üst üste gelmelidir. Giysi parçalarını birleştirirken. Delgi: Kalıp üzerindeki cep yeri. 3.1. dirsek. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar Ø Dikişin dikileceği yer ile kenar arasında kalan mesafe.3 AMAÇ Bu faaliyette gerekli ortam sağlandığında.2. dikiş payıdır. pens ucu. ilik gibi yerlerin işaretlenmesinde kullanılır. Sanayide dikiş payı 0. Gerektiğinde dikişin bozulmaması için dikiş payı daha fazla olabilir. dikişin amacına ve yerine göre değişebilir. kalça vb hatlar ile kıvrım hatlarını belirlemek için kalıp kenarına alınır.7cm ya da 1 cm olarak belirlenmektedir. Dikim sırasında çıtların üst üste gelmesine dikkat edilir. Bunun dışında pastal katlarında renk farkını önlemek ve farklı katları birbiri ile eşlememek için metolama (her pastal katına bedenini ve kat numarasını belirten bir numara yapıştırma) yapılır. 35 Ø Ø . delgi gibi dikim sırasında yol gösterecek işaretlerin kesilen parçalar üzerinde alınmış olması gerekir. örneğin pens uzunluğu bu işaret sayesinde hatasız olarak uygulanır. Çıtlar üst üste gelirken kumaşın deseni. Dikiş işlemi sırasında. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI 3. örneğin diz. düz sanayi dikiş makinesini seri olarak kullanabileceksiniz. Kumaş katlarına özel delici aletler yardımı ile işaretlenir. Dikiş payı mesafesi kumaşın ya da giysinin özelliğine ve dikiş tekniğine göre değişir. 3.3 ÖĞRENME FAALİYETİ. Bu sayı.

) Dikim sırasında iplik kopması olduğunda talimatlar doğrultusunda dikişe devam edilmelidir. Köşe dikişlerinin düzgünlüğüne. makinecinin ayağının geri hareketi (iğne arkasındaki bıçak harekete geçerek) ipliği keser. Dışarıda kalan iplik miktarı 1 cm’ den fazla olmamalıdır. Kalite kontrol formları dikkate alınmalıdır. çekilerek kesilmelidir. Ø Ø Ø 3. Dikiş atlamalarının olup olmadığına. Beden ve kat numaraları birbirini tutmalıdır.3. iğne kumaştan çıkarılmalı ve iplik. Kumaşların ters ve yüzleri belirlenerek dikilmelidir. Dikkatten kaçan büzülmeler olup olmadığına. Otomatik kesicili düz dikiş makinelerinde.Ø Ø Dikiş başlangıcında ve sonunda kalite özelliklerine bağlı olarak sağlamlaştırma yapılmalıdır. (.+ toleranslarda hata kabul edilebilir. • • • • • Dikiş gerginliğinin uygunluğuna.1. Kumaş parçalarının kesimden düzgün çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir. Dikim sırasında dikişin düzgünlüğü göz ile kontrol edilmelidir. Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri 36 . Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri 3.3. Kontrol sırasında. Dikim sonunda dikişin düzgünlüğü kontrol edilmelidir. Dikişin bitiminde parça makineden çıkarılırken baskı ayağı dizlikle kaldırılmalı. Simetrik parçalarda dikiş özelliklerinin ve uzunluklarının aynı olmasına dikkat edilmelidir.

Ø Makinede çalışmak için ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Pedala basarak dikim işlemine başlayınız. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz. Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri Ø A4 Ölçüsünde çok sayıda dosya kağıdını ve 21x30cm boyutlarında 2 adet (amerikan. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Emniyetli bir çalışma için makine üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu kontrol ediniz. 37 . Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Ø Makineyi durdurmak için durma noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz.

yapınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Makinede kısa ve uzun mesafede düz Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız.çıkarınız. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Üzerine kısa çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri 38 . Ø Makinede bir makine ayağından düz Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. Ø Kısa dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde denemelerini kontrol ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz.

Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. 39 .

kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak Ø Makinede düzgün dikme becerisi dikiş denemeleri yapınız. dikiş denemelerini tekrarlayınız.Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. 40 . kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise kontrol ediniz. Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız.2.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 3. Dikim esnasında düzgün dikiş için deneme kumaşı üzerine fotokopi çekilmiş kağıt yerleştiriniz. Ø Emniyetli bir çalışma için makine 41 . Ø Pedala basarak çizgi üzerinde dikime başlayınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz. Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu ve ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Makineyi durdurmak için durma Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanınız. Makinede İplikli Dikim Egzersizleri İşlem Basamakları Makinede İplikli Dikim Egzersizleri Ø 21x30cm boyutlarında 15 adet (amerikan. Öneriler Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz.3. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Düz sanayi dikiş makinesinin üst ve alt ipliğini takarak dikime hazırlayınız. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø Dikişin boyunu ayarlayıp ayarını kontrol ediniz.

Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. 42 . Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı çıkarınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Çok sayıda parçada dikim yaparken.noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. tüm parçaların dikimi tamamlandıktan sonra iplikleri keserek parçaları birbirinden ayırınız. üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede uzun mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz.

Ø Makinede kısa mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede bir makine ayağından düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu

Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri yapınız. Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 43

kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız.

Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak dikiş denemeleri yapınız.

Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede düzgün dikme becerisi kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız.

44

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Sonsuz bant dikimi için 2 Adet 15cmx2mt boyutlarında deneme kumaşından parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ek dikişlerini ikiye açarak ve parçaları boyuna ortadan ikiye katlayarak ütüleyiniz. (Dikime hazırlayınız.) Ø Makine sehpasının altından parçayı üste alarak parçanın açık uçlarını makine çekerek birleştiriniz. Sonsuz bant oluşturunuz. Ø Kenara 1cm paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.

Ø 2mt uzunluğunda parçayı elde etmek için parçalara ek yapınız.

Ø Makine dikişlerinin birbirine 1cm’den paralel olmasına özen gösteriniz.

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø İkinci sonsuz bant parçasını da 45

. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız. 46 .makinede dikime hazırlayınız. Ø Kenara bir makine ayağı mesafede paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Dikilen parçaları ütüleyiniz. Ø Makine dikişlerinin birbirine bir makine ayağı paralel olmasına özen gösteriniz. NOT: Makinede dikim parçası yok ve baskı ayağı aşağıdayken kesinlikle çalıştırmayınız. Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø Dikilen tüm parçaların ipliklerini temizleyiniz. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz.

DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Kumaş özelliğine uygun iğne ve iplik seçtiniz mi? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Düz sanayi makinesinde çizgi üzerinde düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede uzun mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede kısa mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde 1cm’den paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde bir makine ayağından paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde pekiştirme dikişi egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Köşeli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Kavisli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Yuvarlak dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. 47 .

uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. Büzgü dikişinde. Yedirme dikişinde. birden çok parçaları Birleştirme dikişi giysiyi oluşturan çeşitli büyüklükteki ön. 48 . Ø Ø Kumaşa uygun dikiş boyu seçilmesine . arka. Büzgü yapılacak kısmın düzgün şekilde dikilmesine. Büzgü Dikişi : Bir kumaş boyunu. birleştirmektir.3. Dikiş başlangıcında ve sonunda pekiştirme işlemi yapılmasına dikkat edilmelidir. Ø Yedirme yapılacak parçaların başlangıç. Çizgili kareli gibi desenli kumaşların kaydırılmamasına. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri Dikişin amacı tek. hacim vermek için uygulanan dikiştir. kol gibi parçaları birbirine monte etme amacı ile kullanılan dikiştir. iki ya da çok kata işaret almak ya da tutturmak.) Yedirme Dikiş: Birleştirilecek iki parça kalıp tekniğinden dolayı farklı uzunluklardaysa. Ø İplik koptuğunda sökülüp tekrar dikilmesine dikkat edilmelidir.3.3. yaka. (Diferansiyel transportlu makinelerle ya da büzgü ayağı kullanılarak da yapılır. Birleştirme dikişinde. büzmek. önceden saptanan daha kısa bir boya düzgün bir şekilde toplamak. bu işleme yedirme dikişi denir. Ø Ø Ø Parçaların dikiş paylarının eşit şekilde üst üste gelmesine. bitiş ve orta noktasındaki işaretler göz önüne alınarak kumaşın yedirilmesine dikkat edilmelidir.

Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ütünün uç kısmını dikişi açmak için kullanınız. Ø Dikişleri ikiye açarak önce tersinden ütüleyiniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. Ø Makine ayarını iki kat kumaş parçası üzerinde dikiş denemesi yaparak kontrol ediniz. Alt ve üst ipliğini takarak makineyi dikime hazırlayınız. Öneriler Ø Makine iğnesinin kumaşa uygunluğunu ve iğnenin düzgünlüğünü kontrol ediniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz.den Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet.. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini kontrol ediniz. Ø Uygun olmayan dikiş ayarını düzeltiniz. Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Ana şalteri açınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Ütünün ısısını kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları 1 Cm. 49 . Ø Dikiş adımı ve dikiş kalitesini kontrol ediniz.

Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. düz ve kavisli kesim kenarlarını çakıştırarak üst üste yerleştiriniz Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Biri Düz Biri Kavisli Parçada Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 10x30cm boyutlarında 3 adet düz. Ø Ana şalteri açınız. Ø Biri düz biri kavisli iki adet parça alarak. kavisli kenarı 30cm olan 3 adet parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Bir Makine Ayağından Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. Ø Parçaları makineye yerleştirerek bir makine ayağından dikimini yapınız.Ø Daha sonra yüzünden ütüleyiniz. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz. Ø Dikişleri ikiye açarak ütüleyiniz. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara bir makine ayağı paralellikte olduğunu kontrol ediniz. 50 .

Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Ø Büzgülü parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ütüleyiniz. 3 adet 10x50cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Dikilecek hattın ölçüsünden (30cm’den) 2cm büyük olacak şekilde büzgüleri toparlayınız.Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini ve kesim kenarlarının eşitliğini kontrol ediniz. Ø 10x50cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Büzgü Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Büzgüyü parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Düz parçayı altta kalacak şekilde makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. (büyütünüz) . Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve büzgülerin yerleşimini kontrol ediniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız.5’e) getiriniz. Ø Büzgülü parçayı üste alarak dikim esnasında büzgülerin düzgün yerleşimini sağlayınız. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Kesim kenarlarını kaydırmadan 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. 51 . Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Pili olmamasına dikkat ediniz.

Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. (büyütünüz) . Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Dikilecek hattın ölçüsüne göre (30cm) yedirmeyi toparlayınız. Ø Yedirmenin daha kolay olabilmesi için dikim esnasında düz parçayı üste alınız. 52 . Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Ø Yedirilecek parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Yapılan yedirmeyi ütüyü bastırıp kaldırarak yerleştiriniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve yedirmenin durumunu kontrol ediniz. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Büzgülerin üzerine ütü basmayınız. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak büzgülü parça dikme becerisi kazanınız. Ø 10x34cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz.Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. 1cm’den dikimini yapınız. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak yedirme dikişi yapma becerisi kazanınız. Ø Ütüleme işlemini yedirme dikişinden dikiş payına doğru yapınız. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. 3 adet 10x34cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Büzgülü tarafı açık uçlardan büzgüye doğru ütüleyiniz. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ve büzgü formunu koruyarak ütüleyiniz.5’e) getiriniz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Yedirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Ø Dikiş paylarını düz tarafa yerleştirerek ütüleyiniz. Ø Yedirme parçası altta kalacak şekilde parçaları makineye yerleştiriniz. Yedirmeyi parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. 53 . DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? DSM’de parçaları 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parçaları bir makine ayağından birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Biri düz biri kavisli parçayı makinede birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Büzgü parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede büzgü dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Yedirme parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede yedirme dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.

Aşağıdakilerden hangileri dikimde kullanılan işaretlerdir? A. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. ÖLÇME SORULARI 1. İki parçanın uzunlukları farklıysa üst üste dikkatlice dikilir. C. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir. D. C. Bir kumaş boyunu istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. Birleştirme dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Delgi-metolama Çıt ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. İki parçanın uzunlukları farklıysa uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. B. . D. 5. 3. Kalıp kenarına atılan işarettir. Bir kumaş parçasını birleştiren dikiştir. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. İki parçanın uzunlukları farklıysa fazla olan parça dikkatlice düzeltilir. Bir kumaş parçasını istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. B. B. Uzun ve kısa parçaları birleştiren dikiş B. Delgi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. Uzun ve kısa parçaları homojen biçimde birleştiren dikiş C. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir C.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. 6. Delgi-noktalama B. Bir kumaş boyunu istenen boya küçültmek için yapılan dikiştir. Kalıp kenarına atılan işarettir. Parçalara hacim vermek için yapılan dikiş D. Yedirme dikişinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A. B. Parçaları birbirine monte etme dikişi Büzgü dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Çıt-metolama D. İki parçanın uzunlukları farklıysa kısa parça uzun parçaya homojen biçimde dağıtılır C. Çıt-delgi C. Kalıp içine atılan işarettir. D. D. 54 2. Kalıp içine atılan işarettir. 4.

Başlangıç bitiş noktalarına B. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrar ediniz. Cevaplarınızın hepsi doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. Delgi C. Meto D. Yaka takarken 8. Pekiştirme yapılmasına C. Hiçbiri Aşağıdakilerden hangisi pens ucunu işaretlemede kullanılır? A. Yan dikişte D. Dirsek hattını belirtmek için aşağıdakilerden hangi işaret kullanılır? A. Kol takarken C. Büzgü Büzgü dikişinde aşağıdakilerden hangisine dikkat etmek gerekir? A. Desenlerine D. 9. Meto D. 10. Çıt B. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Etek volanında B. Delgi C. Gerektiğinde iplik koptuğunda tekrar dikilmesine Aşağıdakilerden hangisinde birleştirme dikişi kullanılır? A. Çıt B. 55 .7.

kullanım klavuzuna ve kullanım özellikleri dikkate alınarak kullanılırlar. Transport Dişlilerinin Temizlenmesi: Plakayı sökünüz ve transport dişlileri arasındaki iplik ve kumaş tiftiklerini temizleyiniz. Temizlik fırçası: Günlük temizlik sırasında hareketli aksamı temizlemeye yarar.2. Tornavida: Hareketli aksamın gevşetilmesi ve sıkıştırılmasında kullanılır. Pens: Çağanoz ve transport gibi hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemek için kullanılır. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Düz sanayi makinesinde olası arızalar ve bunları giderme yöntemlerini araştırarak rapor hazırlayınız.4 ÖĞRENME FAALİYETİ. Çağanozun ve yağ pompası göstergesinin temizlenmesi aşağıda gösterilmiştir. Raporunuzu sınıfınızda sununuz. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler Düz sanayi makinesinin temizlik ve bakımında çeşitli ve araç gereçler kullanılır. 4. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri Sanayide yüksek devirlerle uzun süre durmadan kullanılan dikiş makinelerinin her gün iş bitiminde temizlik ve bakımının yapılması gerekir.ÖĞRENME FAALİYETİ. her gün işe başlamadan alınması gerekir. kazandırılacak bilgi ve beceriler doğrultusunda ullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. 56 .1.4 AMAÇ Bu faaliyette uygun ortam sağlandığında. Çağanoz fırça ile temizlenip yağdanlık ile 1-2 damla yağlanarak işe başlanması uygundur. 4. Özellikle açık renk kumaşların dikiminde dikilecek kumaşın kirlenmemesi için masa üstünün tozunun. Ortamda oluşan toz ve lifler makine tablasına ve makinenin içine yapışır. Bunlar makineye zarar vermeden. Kompresör: Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesini sağlar. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI 4.

Makineyi Yağlama İşlemleri 4.3. 4. 57 . toz ve iplikleri temizleyiniz 4.1.2 Makine kafasını öne doğru eğiniz. Makinenin yağlanmasında beyaz spindle (iğ) yağ tercih edilmelidir. Yağdanlık günlük yağlamada kullanılmalıdır. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler Makinenin ilk kurulumunda içindeki fabrikadan kalan gres yağının temizlenmesi için benzin kullanılmalıdır.1 Makine kafasını öne doğru eğiniz ve çağanozu temizleyiniz. kartel içindeki ölçü çizgisine bakılarak ideal ölçüde yağ doldurulur. Bu yağ. kağıt gibi yardımcı gereçler de bulundurulmalıdır.4. kartellerine doldurulan yağ ile yağlanır.4. Vidaların gevşetilmesi ve sıkıştırılması için tornavida. yağ pompası ayarının da bulunduğu filtreli bölüm ile aşağıdaki hareket elemanlarına filtreden çıkan boru ile de üst hareket elemanlarına aktarılır. Mekiği. Yağ pompası göstergesi üzerindeki kumaş tiftikleri. bez. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi Düz sanayi dikiş makineleri. yumuşak bezle siliniz.Çağanozun Temizlenmesi Şekil 4. Yağ Pompası Göstergesinin Temizlenmesi Şekil 4. fırça pens.

makine içindeki yağın durumu ve dolaşımı kontrol edilir. makine içindeki yağ değiştirilmelidir. makinenin kullanımı sırasında makine boynundaki yağ göstergesinden. Düz sanayi makinesinin uzun yıllar kullanımı ve iyi bir dikiş kalitesi için yağsız kalmamasına özen gösterilmelidir. yağın durumu ise yağ haznesinden (karterden) kontrol edilir. Makinedeki yağın dolaşımı. Dikim işlemi sırasında makine içinde gereken tüm parçaların devamlı yağlanması sağlanmış olur. Yağ haznesi içindeki yağ boşaltılarak temizlenir ve makineye yağ konur. Makineye yağ koyarken üst sınırı aşmamasına dikkat edilir. Makinede yağ değişimi için makine kayışından kurtarılarak tablasından çıkarılması gerekir. 58 . Yaklaşık 1 yıllık kullanımdan sonra. Uzun süredir kullanılmayan makinelerde. (makine parçaları arasında) kaygan yüzey oluşturarak en aza indirmektir.Yağlamanın görevi birbirine değerek çalışan yüzeyler arasında oluşan sürtünmeyi. Normal değil ise makinenin yağı değiştirilir.

baskı ayağı yukarıda ve 3000 devirde) çalıştırınız. 59 . Bu sayede tüm parçalar yeteri kadar yağlanmış olur. Bu durumda dikilen ürün kirleneceğinden fazla yağ koymayınız. Ø Makine başını arkaya doğru iterek yaslayınız. Öneriler Ø Makinenin ani hareketinden dolayı meydana gelebilecek kazaları önlemek amacı ile makinedeki elektriği boşaltınız. Ø LOW seviyesinin altında ise eksik kalan miktar kadar makine içine yağ koyunuz. yağın hareketini gözlemleyiniz. Ø Uzun süre kullanılmadığında ve yağ takviyesi yapıldığında 10 dakika kadar rölantide(kumaşsız. Ø Karterdeki yağ seviyesini kontrol ediniz. Ø Parça kumaş üzerinde dikiş denemesi yaparak. iğne mili yanından dışarı atılır. Ø HIGH=YÜKSEK ve LOW=DÜŞÜK seviyeleri arasında ise yağ yeterlidir.4. Ø Makine başını kaldırarak yerine yerleştiriniz. Ø Dikkat ! Makineye konan fazla yağ. Makineyi Yağlama İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makine şalterini kapatarak. motordaki elektriği boşaltınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 4.2.

Ø Makineye elektrik gelmemesi Ø Ana şalterin açık olduğunu ve kablolarda kopukluk olup olmadığını kontrol ediniz. Ayak pedalının motora Etmemesi bağlantı zincirinin çıkıp-çıkmadığını kontrol ediniz. Pencerede görülen yağın. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri Düz sanayi makinesi sıkça arıza yapan bir makine değildir. dizliğin vidasını Ø Dizliğin Baskı Ayağını Kontrol sıkıştırınız. Daha sonra orijinal parçanın dikimine geçiniz. Kumaşa değecek makine parçaları üzerindeki kalan yağı bir deneme parçası ile dikiş işlemi yapılarak temizleyiniz.4. Yağlama yapıldıktan sonra masa üstünün temizliğini kontrol ediniz. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ediniz. tüm parçaların yağlanması için düşük devirde çalıştırınız. Ø Ana şalter ve makine şalterinin açık olduğunu kontrol ediniz.5. Makinenin yağ değişiminde ve krank mili ve eksantrik ayarlarının bozuk olması halinde arızanın giderilmesi için uzman bir makine teknisyeninden yardım alınmalıdır.Çıktıysa yerine takınız. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ettiriniz. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar Ø Ø Ø Ø Ø Yağ penceresinden yağ dönüşünü kontrol ediniz. 60 . Ø Dizlik gevşemiştir. Ø Sigortanın atıp atmadığını kontrol ediniz. Ø Çalıştırma pedal bağlantı demiri ya da Ø Makinenin dikim işlemini yapmaması zincirinin takılı olduğunu kontrol ediniz.Makine fişi içindeki Ø Makinenin ters yönde çalışması kabloların bağlantısı ters yapılmışsa düzelttiriniz. Ø Kayışın yuvasına yerleştiğinin kontrolünü yapınız. miktar bakımından fikir vermediğini unutmayınız Makineyi yağladıktan hemen sonra yüksek devirde çalıştırmayınız. 4.6. Düz sanayi Makinesinde Basit Arızalar Makinede Arıza Giderme Yöntemleri Ø Makine fişinin prize takılı olduğunu kontrol ediniz.

4. 3. masaüstünün temizlenmesi B.makine yağı. Hava üfleyerek fazla yağların temizlenmesi D.tornavida-deterjan Aşağıdakilerden hangisi kompresörün görevidir? A. Hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemesi Düz sanayi dikiş makinesinin günlük temizlik işlemleri aşağıdakilerden hangisidir? A. 5. Masa üstünün tozunun alınıp. çağanozun fırça ile temizlenip yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması D. Karteldeki yağ H ile L arasında C. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 61 . SORULAR 1. Sigorta atmıştır. Açma kapama anahtarının kapatılıp. hareketli parçaların yağlanması C. Kayış kopmuştur D.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Kompresör-temizlik fırçası-makine yağı C. yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi makinelerde karteldeki uygun yağ seviyesini ifade eder? A. Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesini temizlemede kullanılan araçlardır? A. İğne kırılmıştır C. Günlük temizlik sırasında hareketli aksamın temizlenmesi C. Pedal takılı kalmıştır B. Kartel içi doldurulana kadar B. Temizlik fırçası. Toz bezi-temizlik fırçası-makine yağı B. 2. H seviyesinin üzerinde D. Kompresör-temizlik fırçası-pens-tornavida D. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrarlayınız. L seviyesinin üzerinde Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesine elektrik gelmemesi nedenidir? A. Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesi B. Açma kapama anahtarının kapatılıp.

1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Dilecek ürünün kalınlığına uygun iğne seçiniz mi?. kavisli. büzgü ve yedirme dikişi teknik çalışmaları yaparak. köşeli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. pekiştirme dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. yedirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? 62 Evet Hayır . yuvarlak ve pekiştirme dikiş örnekleri yapınız. Ø Ø Düz.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Düz sanayi makinesini dikime hazırlayarak. Süre: 6 Saat KONTROL LİSTESİ Modül değerlendirmede yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek ölçeğe göre değerlendiriniz. büzgü dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. yuvarlak dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. Uzun-kısa mesafede düz parçada 1cm’den birleştirme. Çalışmalarınızı dosyalayınız. tekniğine uygun olarak ütüleyiniz. köşeli. parça kumaşlarda. kavisli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. düz dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaşlar üzerinde. İğneyi makineye tekniğe uygun olarak taktınız mı? Malzemeye uygun iplik seçtiniz mi? Masuraya tekniğine uygun iplik sardınız mı? Düz sanayi makinesine üst ipliği doğru olarak taktınız mı? Düz sanayi makinesine alt ipliği doğru olarak taktınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde.

17 18 19 20 21 Birleştirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Büzgü dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Yedirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Çalışmalarınızı görselliğe önem vererek dosyaladınız mı? Çalışmalarınızda zamanı iyi kullandınız mı? DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa modülde ilgili konuya geri dönerek işlemleri tekrarlayınız. 63 .

1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 A D A C C C B D B A A D B 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 D D B B A B A B A D A B ÖĞRENME FAALİYETİ . 64 .4 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 C A C B D Öğrenme faaliyetleri ve ölçme değerlendirmede istenen çalışmaları başarıyla tamamladıysanız öğretmeninizle iletişim kurarak diğer modüle geçiniz.3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 D A A B A 6 7 8 9 10 C A B D C ÖĞRENME FAALİYETİ .2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 B D A B B 6 7 8 9 10 A A D D B ÖĞRENME FAALİYETİ .CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI UYGULAMA FAALİYETİ – 1 CEVAP ANAHTARI ÖĞRENME FAALİYETİ .

NO. KAYAOĞLU Bilgin F. Baskı. Singer Dikiş Ansiklopedisi. SEZER. Konfeksiyon Makineleri Kullanım Modülü Makineci Eğitimi.05.1994. 1992.99 Ankara. 1997. LOKMANOĞLU P. Coats Konfeksiyonda Dikiş İpliğinin Önemi. Makine Pozisyonları. Pfaff. 1997. IMB 2000. Temel Dikiş Teknikleri. İplik Teknolojisi Santral Dikiş Teknik Danışma Servisi TarafındanYayınlanan Teknik Bültenler Komisyon.06. Hazır Giyim Üretimi. Ankara. 2005. Numara Yayıncılık. 1. Makine Bilgisi 1-2 MEB Basımevi..-03. İstanbul. METGE.5. Ankara. Ankara. 2001. 1989 Coats Endüstriyel Dikiş İplikleri. İstanbul. Giyime Giriş ve Giyimde Kullanılan Temel Dikişler. MEB Yayın No. Mayıs.1995. Hazır Giyim ve Konfeksiyon Makineleri 6.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Astaş ğitim Merkezi. METGE. A. 65 . Astaş – Juki DDL -8700-7 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. Astaş – JukiDDL -5550N -3 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. 30.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->