T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

MAKİNEDE DÜZ DİKİŞ

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılan değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .............................................................................................................. iii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1................................................................................................3 1. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA........................................3 1.1. Dikişin Tanımı, Çeşitleri ve Oluşumu........................................................................3 1.1.1. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller .................................................3 1.1.2. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu.................................................................................4 1.2. Dikiş Makinesi Çeşitleri ............................................................................................6 1.2.1. Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri ....................................................6 1.2.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri...........................................................7 1.2.3. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri.............................................................7 1.3. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri ..............................................................9 1.4. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri.............................................................10 1.5. Makinenin Çalışma Prensibi....................................................................................10 1.6.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri.........................................................................10 1.7. Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi .......................................................................11 1.8. Makineye Ayak Takma İşlemleri.............................................................................11 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................12 1.9. Makine İğnesi Çeşitleri............................................................................................13 1.9.1. Makine İğnesi Çeşitleri ....................................................................................13 1.9.2. İğnenin Bölümleri ve Görevleri ........................................................................14 1.9.3. İğne Kalınlık Numaraları..................................................................................15 1.10. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri ....................................................................15 1.11. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi.......................................................................15 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................16 1.12. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri .......................................................16 1.13. İplik Çeşitleri ........................................................................................................17 1.14. Dikiş İpliğinin Özellikleri......................................................................................18 1.15. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi ......................................................................18 1.16. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri ......................................................................18 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................20 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................22 1.17. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri......................................................................22 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................24 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................29 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI ................................................29 2.1. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması........................................................................29 2.2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması ........................................................................30 2.3. Dikiş Boyunun Ayarlanması....................................................................................31 2.4. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları ..................................................................31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................33 ÖĞRENME FAALİYETİ- 3 ..............................................................................................35 3. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI............................................35 3.1. Dikimde Kullanılan İşaretler ...................................................................................35 3.2. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar ....................................................35 3.3. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri....................................................36 i

...........................56 4...............................4.....64 KAYNAKÇA .4......41 3....57 UYGULAMA FAALİYETİ..................59 4.... Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri ........................56 4..3............................2................48 UYGULAMA FAALİYETİ...... DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI.................................................................................................................................................... Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri.......3..................4...........5..4 .......................................................................2......65 ii ..49 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ........................................... Makineyi Yağlama İşlemleri .................61 MODÜL DEĞERLENDİRME.......................3...............41 3.............................. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri .57 4......................................................................................................................................2................................................ Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri................................ Makinede İplikli Dikim Egzersizleri...................................................................54 ÖĞRENME FAALİYETİ........59 4................ Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler ...........................6.............................. Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar ..................................1............................. Makineyi Yağlama İşlemleri ..........................1....................................................62 CEVAP ANAHTARLARI ....................................60 4..................... Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler ..................60 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ..............57 4...................................................................56 4..............................................3.................................................................................................................3.........3.................... Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi ...36 UYGULAMA FAALİYETİ..............56 4.......................................1........................................

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 542TGD001 Giyim Üretim Teknolojisi Alan Ortak Modülü Makinede Düz Dikiş Giyim sektöründe. Düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. Donanım Sınıf: Televizyon. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Düz sanayi dikiş makinesi kullanmak Genel Amaç Gerekli araç ve gereç sağlandığında düz sanayi dikiş makinesini seri bir şekilde kullanabileceksiniz. Düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz. düz sanayi dikiş makinesinde düz dikiş yapımının anlatıldığı bir öğrenme materyalidir. Düz sanayi makinesinin dikiş ayarını kullanılacak kumaşa uygun olarak yapabileceksiniz. Atölye: Uygulama atölyesi. sektörde kullanılan sanayi makineleri ve donanımları sağlanmalıdır. VCD. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . DVD. 3. Ø Modülün içinde yer alan her bir öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek kendinizi değerlendireceksiniz. bilgisayar ve donanımları vb. Kullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Ø Modül sonunda ise kazandığınız bilgi ve becerileri ölçmek amacıyla öğretmen tarafından hazırlanacak ölçme araçları ile değerlendirileceksiniz. 2. 4.

iv .

üretken olabildikleri bir alan olan giyim sektöründe olmazsa olmazlardan biri dikim aşamasıdır. İlk kumaşın kemikle. makine türlerini. dalla tutturulmasından bu yana. kişiliğimizi ve yeteneklerimizi ifade etme biçimimizdir.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. sektördeki çok gelişmiş makineler ile hızlı ve sağlam dikim işlemi gerçekleştirilmektedir. başarılı kendini ifade eden. yaşamımız boyunca. basit arızaları giderme becerilerini kazanacaksınız. nasıl oluştuğunu. Dikiş makinesini doğru kullanma. iplik. kumaşa uygun iğne. Sektörde düz sanayi dikiş makinesi kullanılmaktadır. Meslek seçiminin doğru yapılması hem genç nüfusun yetenek ve güçlerinin değerlendirilmesini hem de ülkenin ekonomisinin güçlenmesini sağlar. Kişilerin mutlu. 1 . sapla. makine seçimini öğreneceksiniz. makinenin bölümlerini. Meslek. Bu modülde düz dikişi tanıyarak. huzurlu. Ülkemizde özellikle tekstil sektöründeki gelişmeler ve tekstilin dünya üzerindeki yeri göz önüne alınırsa gençliğin bu mesleğe yönelmesinin onun geleceği açısından olumlu olacağı kesindir.

2 .

ARAŞTIRMA Ø Düz sanayi dikiş makinesinin dikime hazırlık aşaması için. iğne. (iki kenarın payları kıvrılarak) üstten çift gaze dikişi 3 .1. Ø İki kumaş parçasının uç uca getirilmesi Ø Karşılıklı kenarların üst üste bindirilerek dikimi Ø Basit dikiş.ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 ÖĞRENME FAALİYETİ– 1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesini kullanım kılavuzuna uygun olarak dikime hazırlayabileceksiniz.1. Çeşitleri ve Oluşumu 1. Aşağıda verilen dikiş sembolleri ve anlamlarını inceleyiniz. kumaş üzerinde görülen iplik veya ilmeklerin oluşturduğu dikiş hattının bir birimidir. 1. Birleştirme işlemi geçici olarak yapılıyorsa teyel adını alır. Dikiş adımı. gaze dikişi Ø Birleştirme dikişi sonrası. iç dikiş (dikiş payları ikiye açılmış) Ø Çima. iplik vb araç ve gereçleri araştırarak rapor hazırlayınız. kumaş çeşitleri ve bu kumaşlara uygun. Dikişin Tanımı. Dikişin Tanımı ve Dikişte Kullanılan Semboller Dikiş: El veya makine ile tek kat ya da çok kat kumaşların iplik yardımı ile kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturma işlemidir. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİ DİKİME HAZIRLAMA 1.1. Dikişlerin kullanım yerine göre sembollerle ifade edilir.

Şekil 1. kumaşın üzerinden alta geçmesi ile el dikişi oluşur. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği.1. pili. (Bkz. Dikiş Çeşitleri ve Oluşumu Dikiş Çeşitleri: Ø Kullanım amacına göre dikişler üçe ayrılırlar: • • • Ø • • • Kapama Dikişleri (birleştirme) Form Dikişleri (giysilerin büzgü. Makinede düz dikiş.Ø Birleştirme dikişi sonrası. Zincir dikiş o Tek iplikli zincir dikiş o Çift iplikli zincir dikiş olmak üzere çeşitleri vardır. (katlar aynı yöne yatırılarak) gaze dikişi Ø Çift baskı dikişi (örn: kot pantolon yan dikiş kapama) Ø İki kenarın arasına ayrı bir parça yerleştirilerek kapama dikişi 1. gaze vb. İğne ve ipliğin kumaşı delerek. Makinelerde yapılan el dikişi.2. erkek pantolonu yan dikişinde ya da ceket yakası vb üst dikişlerde kullanılır.Bunlar: El dikişi. El Dikişinin Oluşumu: El dikişinde tek iplik kullanılır. drape yerlerindeki yardımcı dikişlerdir) Süs Dikişleri ( çıma. Basit düz dikiş tipi sadece elde değil makinelerde de yapılmaktadır.1) Şekil 1.1. kavrayıcının taşıdığı alt iplikle 4 . El Dikişi Düz Dikiş Makinesinde Dikişin Oluşumu: Üst (iğne) ve alt (mekik) olmak üzere iki iplikle oluşan dikiştir.) Oluşum şekline göre dikişler farklılıklar gösterir.

Lüper alt iplik ile bir halka oluşturur. Dayanıklılığı fazla.3. Üst iplik bu halkanın içinden geçer.(Şekil 1. Düz Dikişin Oluşumu Zincir Dikiş Oluşumu: Tek İplikli Zincir Dikişi: Tek bir iplik iğne yardımı ile kumaşı deler. Ters ve düzünde aynı görüntüye sahiptir.2. Üst iplikle alt iplik birbirleri ile kumaşın orta noktasında halka oluşturur. Zincir dikişe göre daha az iplik harcar.4) 5 .2). Şekil 1. Bir sonraki adımda oluşturduğu halkanın içinden geçirilerek dikiş oluşur. Şekil 2. Tekrar yukarı çıkar. ancak esnekliği azdır (Bkz. (Şekil1. Altta bulunan lüper halka oluşmasını sağlar.ilmek yaparak dikişi oluşturur. Böylece çift iplikli zincir dikişi oluşur . Zincir Dikişin Oluşumu Çift İplikli Zincir Dikiş: Üst iplik iğne yardımı ile kumaşın altına gelir.3) Ø Ø Ø Dikişin üst görünümü Kumaş Dikişin alt görünümü Şekil 3.

6. Şekil5). Dikiş Türlerine Göre Dikiş Makinesi Çeşitleri Düz Dikiş Makinesi: Bir dikiş makinesinde hareketli mekik veya çağanoz tarafından yapılan dikiştir. Şekil 1.1. Şekil 1.2.6) Şekil 5.Şekil 4.4. Düz Dikiş Makinesi Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi: İlmeği meydana getiren lüper parçasının bir tek iplik kullanılarak meydana getirdiği dikiştir (Bkz. Dikiş Makinesi Çeşitleri 1.5. (Bkz.2. Tek İplik Zincir Dikiş Makinesi 6 . İki İplikli Zincir Dikişin Oluşumu 1.

iğne yukarı çıkar. Programlanan dikiş işlemleri dikişçinin pedala basması ile başlar ve program bitince makine durur. işleri kendisi yapar. Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi 1. Yüksek Devirli Elektronik Programlı Dikiş Makineleri: Makinenin fonksiyonları (iplik kesme.7.2.) dijital olarak programlanır.3.2.9 7 .Çift İplik Zincir Dikiş Makinesi: İğne kumaşa dalar ve aşağıda lüper tarafından indirdiği iplik tutulur.8 Ø Yüksek Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 8. Şekil 6. Yapı Biçimlerine Göre Makine Çeşitleri Ø Düz Platformlu Dikiş Makinesi Şekil 7. sağlamlaştırma vb. 1. sağlamlaştırma vb.2. Çalışma Sistemine Göre Makine Çeşitleri Manuel Sistemde Dikiş Makineleri: Makineci başlatma. durdurma. tekrar indiğinde lüperin genişlettiği ilmeğin içinden geçerek yeni ilmeği oluşturur.

12 8 .10 Ø Serbest Kollu Makine Şekil 10.11 Ø Silindir Yataklı Kol Aşağı Makine Şekil 11.Ø Blok Yapılı Makine Şekil 9.

Makine boynu d. Masa Plakası: Masa ana plakası. dikiş boyu ayarlayıcısı ve el çarkının bulunduğu bölümdür.13 Makine başı: Tansiyon. Şekil 1. Makine Boynu: İleri geri ayar düğmesi.15. Makine Üst Bölüm Elemanları ve Görevleri a.15). Masura Sarma Tertibatı Şekil 12. baskı ayağı. Makine kolu c. Masura Sarma Tertibatı Şekil 14.(Bkz.3. Dikiş plakası ana plakada bulunur.1. Masura Sarma Tertibatı: Masurayı düzgün sarmaya yarayan düzenektir. Masura Sarma Tertibatı 9 . Masa Plakası e. Ana plakanın altında alt dikiş oluşum elemanları ve taşıyıcı hareket mekanizması yer alır.14 . tansiyon yayı. Şekil 1. iğne iplik verici ve bunların hareket millerinin bulunduğu kısımdır. kumaş yerleştirme yeri olarak kullanılır. Makine kolu: İçinde hareketin aktarımını sağlayan kol milinin bulunduğu bölümdür. Makine başı b. Şekil 13.14.

Dizlik: Baskı ayağının el kullanmadan hareketini sağlayan sağ diz hizasında ana plaka altında bulunan parçadır. 1.Makinede Kullanılan Ayak Çeşitleri Düz Dikiş Ayağı Çıma –Gaze Ayağı Şekil 15. üzerinde bulunan V kayışı ile dikiş makinesinin hareket elemanları için gereken yerlere iletir. Krank mili. Motor: Gelen elektrik enerjisini. Otomatik makinelerde pedalın gerisine topuk ile basarak makinenin durması ve iplik kesmesi sağlanabilir.1.5. eksantrik mili ile de parçaların ileri .4. makine parçalarının (örn. harekete çevirir. Makinenin Çalışma Prensibi V kayışı yardımı ile motorun hareketi kol miline iletilir.17 Fermuar Ayağı Fermuar Ayağı Şekil 17. Makine Alt Bölüm Elemanları ve Görevleri Çardak: Masa plakası üzerinde makinenin arkasına takılan ve yukarıdan bobinin rahat sağılmasına yarayan bölümdür.19 10 .16 Şekil 16. 1. Pedal: Motorun V kayışı ile dikiş makinesine hareketi vermek üzere ana plaka altında ayak ile idare edilen kısımdır.6.18 Şekil 18. iplik vericinin) aşağı -yukarı hareketini sağlarken.geri hareketi gerçekleşir.

parlayan ve iz yapan kumaşlarda ayak seçimine dikkat etmek gerekir. Baskı ayağı sebebiyle havı ezilen.8.20 1. Teflon kaplı veya özel plastikten yapılmış baskı ayakları tercih edilmelidir (Bkz. Baskı ayağı bazen uzun süre kullanım nedeni ile gevşeyebilir ya da farklı bir çalışma için işleme uygun ayağın makineye takılması gerekebilir.7. Makineye Ayak Takma İşlemleri Makinelerde en çok düz baskı ayağı kullanılır.1. Şekil 20). Yüzey Özelliğine Göre Ayak Seçimi Yüzey özelliğine göre kumaşın düzgün taşınmasını sağlayacak ayak seçimi yapılmalıdır. Bu nedenle makineye baskı ayağı takılması dikimde önemli ve gereklidir. 11 . Şekil 19.

12 . ayak vidası. Ø Makineye takılı olan ayak çıkıncaya kadar baskı ayağının vidasını gevşetiniz. Ø Dikim işlemine uygun makine ayağı seçiniz. Ø Makine başında bulunan baskı ayağı kolunu indirerek. Ø Makineye takılı ayağı makineden çıkarınız. baskı milini yukarıda konumlandırınız. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını sıkıştırınız. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu kaldırılarak. makine ayağı ve DSM’ sinin çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Tornavida yardımı ile baskı ayağının vidasını gevşetiniz. Ø Makine iğnesinin elinize batmamasına dikkat ediniz. baskı milini aşağıda konumlandırınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Tornavida. ayak miline yerleştirerek baskı ayağının vidasını biraz sıkıştırınız. Ø Seçilen ayağı.

uç biçimleri. dipçik kalınlığı. Makine İğnesi Çeşitleri Her dikiş makinesinin belirli bir iğne sistemi vardır.9. dipçik uzunluğu. 1. Kod numarası. Bu sistem bir kod numarası ile belirtilir. Ø Makine iğnesinin baskı ayağına çarpıp çarpmadığını gözlemleyiniz.Ø Baskı ayağı vidasını iyice sıkıştırınız. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. 13 . iğnenin şekli. İğne seçiminde.9. Baskı ayağının makineye takılışını kontrol ediniz. Aşağıdaki tabloda kumaşlara uygun iğne uçları gösterilmiştir.1. Makine İğnesi Çeşitleri 1. öncelikle dikilen makine sistemine uygunluk. daha sonra ise dikilecek ürünün özellikleri dikkate alınır. Makinelerde kullanılan iğnelerin uzunlukları ve uçları birbirinden farklıdır. iplik kanalının ve boyunun yapısı ile ilgili bilgileri içerir. uzunluğu.

Dokuma ve örgü yüzeylerde malzemenin zarar görmemesi için konik ve yuvarlak gibi farklı uç tipleri vardır. Göz ve Uç: İğne gözüne iplik geçirilir. İğne Şaftı: Dipçik ile iğne gözü arasında kalan kısımdır. Kalınlığı ve formu kumaşta dikiş deliğinin büyüklüğünü gösterir. Uçlar.2.Uzun kanal aynı zamanda ipliğin iğneye takılış yönünü belirler. malzeme ve imalat tekniğine bağlı olarak dikimi kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır. (Bkz. Dipçiğin düz yapısı iğnenin makineye takılışını kolaylaştırır. Şaft üzerindeki uzun kanal.Şekil 20. Kısa kanal ve boyun. Ev tipi makinelerde bir kenarı yassı. İğnenin Bölümleri ve Görevleri Dipçik: İğne mili yuvasına geçen kısımdır. 14 . Şekil 21). Kumaş üzerindeki ipliğin geçebileceği boşluğun oluşmasını sağlar. Genellikle gözün boyu şaft kalınlığı kadardır. Şekil 21). İplik geçişi iğneyi takip edeceği için iğne gözü her zaman boyuna doğrudur.9. Konik: İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür (Bkz. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve ilmek yakalanırken çağanoza yaklaşmayı kolaylaştırır (Bkz.(Bkz. İğne miline takıldığı için daha geniş ve sağlamdır.21 1. dikilecek parçaya iğnenin batmasını ve dikiş oluşumu sırasında ipliğin korunmasını sağlar. Şekil 21). sanayi tipi makinelerde yuvarlak yapıdadır. Şekil 21).

Bu da iğnenin kalınlık numarasını verir. Küçük numaralar ince. Hafif (ince) kumaşlarda kalın iğne kullanımı kumaşın ipliklerine zarar verir.3. 12. Dokuma kumaşlar için iğne seçimi İnce kumaşlar için Orta kalınlıkta kumaşlar için Kalın kumaşlar için Örme kumaşlar için iğne seçimi Bayan çamaşırları için Erkek çamaşırları için Örme dış giyim 15 60-80 Nm 65-90 Nm 60-100 Nm 60-80 Nm 80-90 Nm 90-120 Nm veya daha kalın . 11.22. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağıya indirir.→ vb numaralarda bulunur. büyük numaralar ise kalın kumaşların dikiminde kullanılır.9. iğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. Yukarıya çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını yukarı çeker. iğne çapının 1/100mm ile gösterilmesidir. Bu amaçla alt iplik masuradan çekilir ve kumaş yüzeyinin ortasında düğümlenir. 1. Dikiş Oluşumunda İğnenin Görevleri Dikiş oluşumu sırasında temel olarak üst iplik. 10. Çok katlı kumaşlarda ince iğne.Şekil 21. Hazır giyimde kullanılan iğne kalınlıkları Nm 60 ile Nm 180 arasında değişir.11.10. dikiş büzülmelerine sebep olur. iğne batış sapmasına yol açar. İğnenin Bölümleri 1. 1. İğne Kalınlık Numaraları İğne numarası (kalınlığı). 90/100 mm şaft çapı demektir. Örnek: Nm 90. Yüzey Özelliğine Göre İğne Seçimi Kumaşın tipi. Nm. iğne kırılır. kalınlığı ve kat adedi iğne seçiminde önemlidir. Piyasada 9. alt ipliğin çevresinde döner. dikiş bozulur.

Ø İğne vidasını sıkıştırırken iğne deliğinin dönmemesine özen gösteriniz. Ø İğne miline iğne yerleşinceye kadar iğne vidasını gevşetiniz. iğne mili yuvasına iğneyi iyice oturtarak yerleştiriniz. Ø İğne vidasını tornavida yardımı ile sıkıştırınız. İğne cağanoza çarpıyorsa turu tamamlamadan küçük çarkı geri çeviriniz. elinizle makine küçük çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz.12. Ø Uzun oluk sol tarafa bakacak şekilde. Ø Tornavida kullanarak iğne vidasını gevşetiniz. Düz Sanayi Makinesine İğne Takma İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makinenin iğne sistemini belirleyerek. Ø Dikilecek kumaş kalınlığına uygun makine iğnesi seçiniz. Makineye iğne takılışını kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. 16 . Ø İğneyi cımbız ile tutarak yerleştiriniz. makine iğnesi ve DSM’ yi çalışma ortamında hazırlayınız. Öneriler Ø Açık ise makine şalterini kapatınız. Ø İğnenin sallanıp sallanmadığı kontrol edilir. baskı ayağını aşağıya indiriniz. Ø Makine başındaki baskı ayağı kolunu indirerek. tornavida. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Ø İğne vidasını sıkıştırınız. İğne takılışını yeniden deneyiniz. Yerleşimde iğne deliğinin dönük olmamasına dikkat ediniz.

Kesik Elyaf İplik Ø Sonsuz elyaf iplikler: Sonsuz elyaf iplikler % 100 yapay elyaftan üretilirler. Örneğin misina Ø Trilobal Polyester: Lif kesitleri üçgen şeklindedir.13. Işığı iyi yansıtır.1. parlak görünür. Sonsuz elyaf iplik Ø Textürize İplikler: Bu iplikler. Ø Monoflament İplik: Sentetik elyaf üretimi sırasında tek bir düze başlığından üretilen ipliklerdir. Belirli boyda kesilmiş elyafların birlikte eğilip bükülmesiyle üretilirler. kumaşların yüzey ve kenar kısımlarının örtülmesi ile yumuşaklık istendiğinde kullanılır. İplik Çeşitleri Üretim yöntemlerine göre iplik çeşitleri: Ø Kesik Elyaf İplikleri: Hammaddeleri pamuk veya kesik elyaf polyesterdir. Sık yıkanan giysilerde ve bunların nakışlarında kullanılır Textürize İplik Monoflament İplik Trilobal Polyester 17 . sonsuz elyafa büküm verilerek elde dilirler. Bu iplikle ağır şartlara maruz kalacak materyallerin dikişinde kullanılırlar. Bu iplikler.

Dikiş ipliklerinin kullanım sırasında kopmaması için ipliğin belli oranda esnemesi istenir. İpliğin her yerinde eşit ve dengeli büküm olması dikişin düzgün olmasında etkendir. Dikiş İpliğinin Özellikleri Dikiş ipliğinin sadece makineye ve kumaşa uygun olması yeterli değildir. kalınlığı ve dikimde kat adedi mutlaka göz önüne alınmalıdır. fazla bükümde de iplik dolaşacağından dikiş engellenir. Yüzey Özelliğine Göre İplik Seçimi Kumaşın tipi. Bir diğer konu ipliğin her yerinde tek düze olmasıdır. Aynı zamanda iğne kalınlığı da iplik seçimini etkilemektedir. örgü kumaşlarda en çok tercih edilen ”kaplanmış bükümlü iplikler “ dir. Masura 18 . triko. Yetersiz bükümde iplik açılır. Dikiş ipliğinin dikim esnasında ve giysinin kullanımı sırasında dayanıklı olması ve aşınmaması istenilen özelliklerindendir. yünlü dokuma kumaşlar. ince dokuma kumaşlar. Şekil 22. Dikiş ipliği aşınmaya karşı da dirençli olmalıdır.16. 1.23. En önemli faktörlerden biri düzenli ve yeterli bükümdür. iğne-iplik kalınlıkları birbiri ile uyumlu olmalıdır. 1. Corespun denilen bu iplikler polyester üzeri pamuk veya polyester üzeri polyester olarak kaplanabilir. Özellikle sentetik iplikler pamuk ipliğine göre daha fazla uzama kabiliyetine sahiptir. hav gibi dikişi engelleyen faktörlerin iplik üzerinde bulunmaması gerekir.1.14. Gerektiğinde uygulanan düzenli yağlama ile kayganlık. İplik. Sadece pamuk ve sadece polyester iplikler de bu kumaş türlerinde kullanılan dikiş ipliklerindendir.15. Düğüm. ipliğin direnci artar.24. Makineye Alt İplik Takma İşlemleri Alt ipliğin hazırlanmasında ipliğin yanı sıra mekik ve masura kullanılır. iğneye ve kumaşa sürtünmeden dolayı ısınır. Kumaş kalınlığına göre iplik seçilerek. esneklik kazanır. Mekik Şekil 23. Kalın.

Şekil 24.25. alt ipliğin düzgün sarılması büyük önem taşır.Ø Kaliteli bir dikişte. Masuraya İplik Sarma 19 . Günümüzde düz sanayi dikiş makinelerinde makine tablasının sağ yanında masuraya iplik saracak bir tertibat bulunur.

Ø Makine başındaki kolu kullanarak. masura ipliğini sarınız. Ø Sarılan masurayı tertibatından çıkararak ipliği koparınız. Öneriler Ø Masura sarma tertibatının öne doğru pozisyonda olmasına dikkat ediniz. Ø Tertibatı kayışa doğru ittirerek yerleştiriniz. Ø Ayak pedalına basarak. masuraya aşağıdan yukarıya doğru sarınız. makine ipliğini ise çardağa yerleştiriniz. Daha sonra iplik ucu alttan gelecek şekilde mekik içine yerleştiriniz. masura. Ø Makineye üst iplik takılı ise iğne deliğinden makine ipliğini çıkarınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Makineye Alt İpliğin Takılması Ø Mekik. Ø Masurayı makine yanındaki sarma tertibatına. Ø Masura sarma tertibatından sıra ile ipliği geçiriniz. Ø Burada önemli olan masuradaki ipliğin eşit ve düzgün şekilde sarılmasıdır. Ø Makine şalterini açınız. Ø El ile bir miktar ipliği. masura ipliğini el ile sarınız. makine ipliği ve DSM’yi çalışma ortamında hazırlayınız. makine ayağını kaldırınız. Ø İpliği sıra ile çardak çengelinden. İpliği masura doluncaya ve makine iplik sarma tertibatını ittirinceye kadar devam ediniz. masura tansiyonundan. Ø İplik ucunu sıkıca tutacak kadar. 20 . tansiyon piminden geçirerek masuraya kadar çekiniz.

Ø Sol el ile mekik üzerindeki mekik mandalını yukarı doğru kaldırarak tutunuz. Ø İplik ucunu dışarıda bırakarak. Ø Duyulan çıt sesi mekiğin makineye takıldığını ifade eder. Ø Mekiği makineye yerleştirirken ayak pedalına kesinlikle basmayınız. Ø Makinenin ayak pedalına hafif basarak. 21 . mekik yaprağı kendinize bakacak şekilde masa plakası altındaki çağanoza yerleştiriniz. Ø Makine iğnesini üst ölü noktada olacak şekilde pozisyonlayınız. elinizle makinenin küçük çarkını kendinize doğru (iğne üst ölü noktaya gelinceye kadar) çeviriniz. aralığına tam Ø İplik ucunu mekik aralığından ve mekik yaprağının altından geçiriniz.Ø İplik ucunun mekik oturmasını sağlayınız.

Öneriler Ø Makine şalterini kapatınız. 22 . iplik tansiyon kancası. Ø Üst ipliğin doğru sıra ile takılmaması halinde iplik kopması ve dikiş atlamaları oluşacağını unutmayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 1. üst iplik gerdirici (iplik tansiyon). Ø İğne deliğinden ipliği. Ø Çardaktan gelen ipliği sıra ile iplik klavuz pimi. soldan sağa doğru geçiriniz. Çardağın üst hizasındaki iplik çengelinden ipliği geçiriniz. Ø Çardaktan gelen iplik. Makineye Üst İplik Takma İşlemleri İşlem Basamakları Makineye Üst İpliğin Takılması Ø Makine çardağına makine ipliğini yerleştiriniz. numara sırası ile gösterilen yerlerden geçirilmelidir.17.

Ø Makine başındaki ayak kolunu kullanarak. makine ayağını indiriniz. Makinenin ayak pedalına hafif basarak. Üst ipliği çekerek alt ipliği yukarı alınız. Ø Diz pedalını kullanarak üst ve alt ipliği makine ayağının arkasına alınız. iplik verici (horoz). Ø Üst ipliği sol elinizle tutunuz. sağ elinizle makinenin el çarkını kendinize doğru bir tur çeviriniz.Ø iplik çengeli. iğne mili çengeli ve iğne deliğinden geçiriniz. 23 .

SORULAR 1. Kapama-Form-Süs D. Kaplama . Makine iplik kavrayıcının taşıdığı üst ipliği alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. C. 5. Tek iplikli-çift iplikli B. Blok –Yatay Platformlu-Silindir Yataklı Kol Aşağı –Serbest Kollu-Alçak Platformlu B. B. Yüksek Platformlu-Alçak Platformlu-Serbest Kollu-Blok Yapılı C. D. Aşağıdakilerden hangisi Zincir dikiş çeşitleridir? A. C. Tek iplikli -üç iplikli C. D. 24 . İplik makine yardımıyla kumaşın üstüne gelerek ilmek oluşturmasıdır. Makine ve el yardımı ile iplik gözünden kumaşa geçerek halka oluşturmasıdır. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Düz Platformlu-Yüksek Platformlu-Blok –Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı D. Düz Platformlu-Alçak Platformlu-Blok-Serbest Kollu-Silindir Yataklı Kol Aşağı 2. Çift iplikli-üç iplikli D. B. Dikişin tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı üst iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Makine üst ipliğin kavrayıcısı ile altta dikişi oluşturmasıdır. Tek iplikli -dört iplikli Aşağıdakilerden hangisi dikiş türleridir? A. Aşağıdakilerden hangisi dikiş oluşumunu en iyi şekilde ifade eder? A. Makine iplik gözünde taşıdığı alt ipliği üst iplikle ilmek dikişi oluşturur. Form-Süs-Drape C. 3. 4. Makine iğne gözünde taşıdığı ipliği kavrayıcının taşıdığı alt iplikle ilmek yaparak dikişi oluşturur. Birleştirme-Drape-Pili Yapı biçimlerine göre dikiş makineleri aşağıdakilerden hangileridir? A. Makine veya el yardımı ile ipliğin birleştirilecek kumaşlar içinden veya arasından geçirilerek ilmek sırası oluşturmasıdır.Forma-Süs B.

Alt bölüm elemanları aşağıdakilerden hangileridir? A. Makine bacağı Masa plakası aşağıdakilerden hangisi için kullanılır? A. 9.6. Yukarıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. Aşağıdan bobinin rahat sağılmasını sağlar. C. Bobin ipliğinin rahat sarılmasını sağlar. Kumaş bakım yeri olarak D. Makine boynu D. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Makine ayağı C. Makine eli B. C. 7. krank mili de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. V kayışı motordan gelen hareketi krank miline iletir. Motor-pedal-dizlik B. Masurayı düzgün takmaya yarar. Masurayı düzgün yerleştirmeye yarar. Kol mili. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Bobin ipliğinin rahat yerleşmesini sağlar. kol mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Pedal-dizlik-ayak C. Kumaş kesim yeri olarak B. B. 8. eksantrik mili ile de ileri geri hareket elemanlarını çalıştırır. Masurayı düzgün boşaltmaya yarar. Çardağın görevi aşağıdakilerden hangisidir? A. krank mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Kumaş düzeltme yeri olarak Masura sarma tertibatı ne işe yarar? A. D. Krank mili. D. D. Aşağıdakilerden hangisi makine üst bölüm elemanıdır? A. Eksantrik mili. B. C. eksantrik mili ile aşağı yukarı hareket elemanlarını. Masurayı düzgün sarmaya yarar. 10. Kumaş yerleştirme yeri olarak C. kol mili de iler geri hareket elemanlarını çalıştırır. 11. Motor-pedal-ayak D. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir. V kayışı motordan gelen hareketi eksantrik miline iletir. B. 25 . Ayak-dizlik-çardak Aşağıdakilerden hangisi makine çalışma prensibidir? A. Kol mili. V kayışı motordan gelen hareketi kol miline iletir.

C. Parlayan C.Ayak indirilir. Baskı ayağı mili indirilir. İğnenin dipçik bölümünden şafta doğru incelen bölümdür. tornavida ile vidası sıkıştırılır. 26 . İplik kalınlık numarası D. tornavida ile vidası biraz sıkıştırılır. B. İğne gözünün sonundaki dipçik kalınlığının çapıdır. Baskı ayağı mili kaldırılır. Dipçik. B. göz. C.12. 17. ayak yerine yerleştirir. D. Dipçik kalınlık numarası B. 14. Hangi tip kumaşlarda özel ayak kullanılır? A. İğne kalınlık numarası C. ayak yerine yerleştirilir. konik. Baskı ayağı mili kaldırılır. Nm +bir sayı aşağıdakilerden hangisini ifade eder? A. Havı ezilen B. B. Baskı ayağı mili indirilir. İğne kalınlık numarası iğnenin neresidir? A. İğne gözünün başlangıcındaki konik kalınlığının çapıdır. ayak yerine yerleştirilir. ayak vidası iyice sıkıştırılır. ayak yerine yerleştirilir. D. İz yapan D. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin bölümleridir? A. 16. C. Uç. tornavida ile vidası sıkıştırılır. dipçik C. uzun kanal. Dipçik ile iğne gözü arasındaki kısımdır. 15. dipçik.. İğne gözünün başlangıcındaki şaft kalınlığının çapıdır. Şaft kalınlık numarası 13. iğne şaftı B. Uzun kanal ile kısa kanal arasındaki kısımdır. Konik. iğne şaftı. konik D. Hepsi Baskı ayağı nasıl takılır? A. D. Kısa kanal ile göz arasındaki kısımdır. İğne şaftı. İğne gözünün sonundaki şaft kalınlığının çapıdır. göz ve uç Konik iğnenin neresidir? A.

Corespurn 21. İğnenin dipçik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde C. Aşağıdaki olaylardan hangisi çok katlı kumaşlarda ince iğne kullanılırsa olur? A. 19. B. Aşağıdakilerden hangisi dokuma kumaşlar için iğne seçimi için doğrudur? A. İğne sapar. Aşağıdakilerden hangisi iğnenin görevidir? A. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. 22. İnce kumaşlar için 60-80 Nm B. İğnenin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak C. Kumaşın iplikleri zarar görür. 27 . İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İnce kumaşlar için 40-50 Nm D. D. İğne kumaşa dalarak alt ipliği yukarı çıkarır. İğne sapar. D. Monofilament C. İpliğin kumaşa rahat dalması ve hasar görmemesini sağlamak B. C. C. kumaşın iplikleri zarar görür. 20. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. İnce kumaşlar için 60-100 Nm Makineye iğne aşağıdaki şekillerden hangisiyle takılır? A. 23. İğnenin konik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde Aşağıdakilerden hangisi uzun oluğun dışarı takılma nedenidir? A. Sonsuz elyaf D. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir. dikiş bozulur. İnce kumaşlar için 50-60 Nm C. Dipçiğin kumaşa hasar vermemesini sağlamak Aşağıdakilerden hangisi ortası sonsuz elyaf polyester üstü pamuk kaplı ipliktir? A. iğne kırılır. Aşağı inerken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için alt ipliğin fazlasını çeker. İğnenin dipçik kısmı kısa oluk dışa gelecek şekilde B. İğnenin konik kısmı uzun oluk dışa gelecek şekilde D. dikiş büzülür Dikiş büzülür. Textürize B. Yukarı çıkarken üst ipliğin alt iplikle düğüm oluşturması için üst ipliğin fazlasını çeker. B. iğne kırılır. Kumaşın hasar görmemesini sağlamak D.18. İğne kumaşa dalarak üst ipliği aşağı indirir.

D. pedal ile motordan gelen güçle sarılır. Çardaktan gelen ip elle sarılır. sürtünme karışma ve kopma olur. dikiş atlaması olur. İplik kanal ve gözden rahat geçemez. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. pedal ile motordan gelen güçle sarılır.24. Yanlış cevapladığınız konuları faaliyete dönerek tekrarlayınız. C. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. masura mekanizmaya yerleştirilir pedal ile motordan gelen güçle sarılır. 25. Çardaktan gelen ip elle bir miktar sarılır. Aşağıdakilerden hangisi iğne iplik için ince ise olur? A. Kumaşta ilmekler karışır ve kopma olur. D. İlmek oluşumu kontrollü olmaz. 28 . DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. masura mekanizmaya yerleştirilir. B. B. C. Aşağıdakilerden hangisi masura sarımını anlatmaktadır? A. mekik mekanizmaya yerleştirilir. Çardaktan gelen ip makine ile bir miktar sarılır. Kumaşta iğne deliği büyük olur.

1.ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin dikiş ayarını dikilecek ürüne uygun olarak yapabileceksiniz. Şekil 2. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNDE DİKİŞ AYARI 2.1 Şekil 2. 2.2 29 . Bilgilerinizi arkadaşlarınıza sununuz. Üst İplik Gerginliğinin Ayarlanması Üst ipliğin gerginliğini ayarlamak için makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir. (B) İpliğin birbirine ters bakan tansiyon pulcuklarının (5) arasından geçmiş olduğuna dikkat edilmelidir. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Ø Makinede oluşabilecek dikiş hatalarını ve dikiş makinesini ayarlama işlemlerini araştırınız.

Ø Sıkı veya gevşek iplik sağılma durumuna göre mekik üzerindeki vida uygun tornavida ile sıkılır veya gevşetilerek (EF) ipliğin rahat sağılması sağlanır.7 30 .3 Ø Çeşitli dikiş ayarları aşağıda gösterilmiştir. Şekil 2.4 Şekil 2. Doğru Dikiş Ayarı Gergin Dikiş Ayarı Şekil 2.5 Gevşek Dikiş Ayarı (Alt) Gevşek Dikiş Ayarı(Üst) Şekil 2.2.2.6 Şekil 2. Alt İplik Gerginliğinin Ayarlanması Ø Masuranın düzgün sarımı ve ipliğin mekikten çıkış yerinin doğruluğu kontrol edilir.

İğneyi yenisi ile değiştiriniz. mekik yaprak vidasından ayarlayınız. Tansiyon ipliğinin gevşek olması Alt iplik gerginliğinin uygun olmaması İğne ucunun bozuk olması İğne deliğinin keskin olması İğne olukları veya gözünde pürüzlü kısımların bulunması . ileri geri adımının mm ile ifadesidir. Dikiş Boyunun Ayarlanması Makine boynu üzerinde dikiş boyu ayarlayıcısı (numaratör) ile istenilen sıklıkta dikiş boyu ayarlanabilir. Dikiş Bozuklukları ve Düzeltme Yolları Dikiş Hata Nedenleri Tansiyon ipliğinin sıkı olması Olası Sonuçlar İplik kopması. İğneyi değiştiriniz. Dikiş atlamaları meydana gelir. Şekil 2.2. İğneyi değiştiriniz. büyüdükçe dikiş adımları büyük olur.5 olarak ayarlanmış ise. 10mm/2. dikilen parçalara hasar verir. Rakam hareket koluna bastırıp. İplik kopması İğne kırılması. Örneğin numaratör 2. İplik gerginliğini.) Şekil 2. dikiş atlamaları İplikler dikilen yüzeyde gevşek ilmekler oluşturur.4. dikişler düzgün sıralanmaz ve çabuk sökülür Üst dikiş ayarının bozuk olur..5=4 (1cm’de 4 batış olduğunu ifade eder.8 Ø Numaratör üzerindeki rakamlar dikiş Ø Dikiş boyunu ayarlamak için. dikilen parçalara hasar görmesi.9 2. 31 Düzeltme Yolları Tansiyon ayarını iplik kopmasını giderinceye kadar (karşı yöne doğru çevirerek) gevşetiniz Tansiyon ayar düğmesini (kendinize doğru çevirerek) sıkıştırınız. numaratörü küçükse dikiş adımı küçük rakam kolayca çevirebilirsiniz. Dikiş makineleri markalarına göre değişiklik gösterse de 0 ile 5 arasında dikiş boyu ayarlaması yapılabilir.3.

iğne kırılır Makine sıkışır. Makine yağını tamamlayınız. dikilen parçaların hasar görmesi. hasarlı dikiş yeri İplik kopması. İğne kırılır. İğneyi yuvaya tam olarak yerleştirerek makineye takınız. Dikilen parçanın hasar görmesi İplik kopması Makine dikiş dikmez İplik kopar. İpliği doğru sıra ile makineye takınız.. dikiş atlaması. dikilen parçalar hasar görür. Makinenin dikiş dikmemesi. 32 Düzeltme Yolları Makine sistemine uygun iğne seçiniz. dikiş atlaması. iğne mili yüksekliği ayarlarını düzeltiniz. Yeni ve sağlam dikiş iplikleri kullanınız. Dikiş oluşum elemanlarını kontrol ediniz. makinenin ters yönde dikmesi. makine dikiş dikmez. Transport dişli vidasını sıkıştırınız. Çağanozun iğne mesafesini. Düzensiz dikişler oluşur Düzgün olmayan sürme hareketi Kumaş katlarının kayması. Eksantrik grubu ayarını doğru yaptırınız. Mekiği çağanoza doğru olarak yerleştiriniz. Masurayı mekik içine doğru olarak yerleştiriniz. Makine dikiş dikmez. . İğne mili düzeltilir. dikiş atlaması oluşur. Baskı ayağı basıncını kontrol ediniz. Bozuk yüzeyleri yenileri ile değiştiriniz. İğneyi makineye doğru takınız.Dikiş Hata Nedenleri Yanlış sistemde iğne seçimi İğne takılışının yanlış olması İğnenin yuvaya tam oturmaması İğne milinin eğrilmiş olması İğne ucu hasarlı ya da iğne kumaşa uygun değilse İpliğin nemli yada çürük olması İplik takılış şeklinin yanlış olması Malzeme özelliğine uygun iğne ve iplik seçilmemesi Makinenin yağsız kalması Eksantrik grubu ayarının bozuk olması Cağanoz ayarının bozuk olması Masura ters takılmış ya da yerine oturmamış olması Mekiğin yanlış takılması Baskı ayağının basıncının yetersiz olması Baskı ayağı basıncının fazla olması Dikiş plakasında ve çağanozda pürüzlü ve keskin kısımların bulunması Transport dişlisi nakil işlemlerini düzenli yapmıyorsa Olası Sonuçlar İğne kırılır Makine dikiş atlaması yapar iplik kopması. Düzensiz dikişler oluşur. baskı ayağı ayar vidasından ayarlayınız. Malzeme kalınlığına uygun iğne ve iplik seçiniz. Baskı ayağı basıncını. Makinenin çalışmaması. Uygun transport seçiniz. kilitlenir. ya da dikmez İğne yuvadan çıkar ya da kırılır İğne kırılır.

Dikişin dikileceği hat ile kenar arasındaki mesafedir . Dikiş makinesinin bir ilmeği oluştururken her hareketine denir. D.5 cm C. iplik kesilir. 6.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Dikiş makinesinin bir dikiş payı oluştururken her hareketine denir Normal bir dikişte 1 cm de kaç dikiş adımı olmalıdır? A. 1-1. iplik kesilir. iplik kesilir. Dikişin dikileceği kenar ile pastal katı arasındaki mesafedir. 7 dikiş adımı D. 33 . Beden numarası –çıt-delgi Aşağıdakilerden hangisi dikiş payıdır? A. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz.5-2 cm D. iplik kesilir. Dikiş makinesinin bir katı oluştururken her hareketine denir D. Pastal katları-metolama D.7-1 cm B. Aşağıdakilerden hangisi sanayideki dikiş payıdır? A. Çıt-delgi-metolama B. 2. Aşağıdakilerden hangilerine dikime başlamadan önce dikkat edilmelidir? A. Dikişin dikileceği kumaş katı ile kenar arasındaki mesafedir B. 5 dikiş adımı C. Çıt-delgi-metolama-renk farkı C. iğne kumaştan çıkarılır. İğne mili dizlikle kaldırılır. Baskı ayağı dizlikle kaldırılır. C. B. 4. kumaş çekilir. Dikişin dikileceği kenar ile makine arasındaki mesafedir. İğne mili pedal ile kaldırılır. C.5 cm Aşağıdakilerden hangisi dikiş adımıdır? A. SORULAR 1. 5. 2-2. 1. 0. iğne kumaştan çıkarılır. B. 3 dikiş adımı B. D. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine denir C. 3. Baskı ayağı pedal ile kaldırılır. 9 dikiş adımı Bitmiş ürün aşağıdakilerden hangisi ile makineden çıkarılır? A.

Aşağıdakilerden hangisi üst iplik ayarlama işlemlerindendir? A. Ayarlayıcıyı çevirmek için. tansiyon pulcukları gevşetilir ve düğme çevirilir. İğne ters takılmışsa B. Çağanoz ucu uzaksa C. İplik iğnede aşınıyorsa Aşağıdakilerden hangisi dikiş atlama sebebidir? A. Cevaplarınız doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. Tansiyon pulcuklarından geçmesi engellenir D. 34 . D. Plaka deliği büyükse D. Ayarlayıcının üzerindeki düğmeye bastırılarak çevrilir C. Aşağıdakilerden hangisi iplik kopma sebebidir? A. B. Ayarlayıcının altındaki ileri geri koluna bastırıp ayarlayıcı çevrilir. Eksik olduğunuz konuları tekrarlayınız. 10. İğne ucu körelmişse B. Mekik yanlış takılmış C. İplik iğnede aşınıyorsa D. Makine başındaki iplik gerdirici sıkılır veya gevşetilir B.7. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. İplik konikten rahat çekilemiyorsa 8. 9. Masura üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir Aşağıdakilerden hangisi dikiş boyu ayarlama işlemidir? A. Mekik üzerindeki vida sıkılır veya gevşetilir C. Ayarlayıcının üzerindeki yukarı aşağı koluna bastırıp düğmeye basılır.

35 Ø Ø . Dikim sırasında çıtların üst üste gelmesine dikkat edilir. pens ucu.1. Dikiş payı mesafesi kumaşın ya da giysinin özelliğine ve dikiş tekniğine göre değişir. Çıt İşaretleri: Kalıp üzerindeki kontrol noktalarıdır. Dikiş işlemi sırasında. Bu sayı. en ve boy ipliklerinin düzgünlüğü dikkate alınmalıdır. ARAŞTIRMA Farklı üretim yapan hazır giyim atölyelerine giderek düz dikiş makinesi kullananları gözlemleyiniz. 3. verilen bilgi ve beceirler doğrultusunda. düz sanayi dikiş makinesini seri olarak kullanabileceksiniz. delgi gibi dikim sırasında yol gösterecek işaretlerin kesilen parçalar üzerinde alınmış olması gerekir. dirsek. Bunun dışında pastal katlarında renk farkını önlemek ve farklı katları birbiri ile eşlememek için metolama (her pastal katına bedenini ve kat numarasını belirten bir numara yapıştırma) yapılır. Dikimde Kullanılan İşaretler Dikime başlamadan önce çıt. Çıtlar üst üste gelirken kumaşın deseni. örneğin pens uzunluğu bu işaret sayesinde hatasız olarak uygulanır. ilik gibi yerlerin işaretlenmesinde kullanılır. Kumaş katlarına özel delici aletler yardımı ile işaretlenir. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN KULLANILMASI 3.3 AMAÇ Bu faaliyette gerekli ortam sağlandığında. Normal bir dikişte 1 cm de 5 dikiş adımı olmalıdır.3 ÖĞRENME FAALİYETİ. Delgi: Kalıp üzerindeki cep yeri. dikiş payıdır. Dikiş makinesinin bir dikişi oluştururken her hareketine “dikiş adımı “denir.ÖĞRENME FAALİYETİ. Rapor hazırlayınız. etiketler üzerinde numaraların aynı olmasına dikkat edilmelidir. kalça vb hatlar ile kıvrım hatlarını belirlemek için kalıp kenarına alınır. Parçaları Birleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar Ø Dikişin dikileceği yer ile kenar arasında kalan mesafe.7cm ya da 1 cm olarak belirlenmektedir. 3. örneğin diz. Sanayide dikiş payı 0. dikişin amacına ve yerine göre değişebilir.2. Bu işaretlerin kumaşa da doğru şekilde aktarılması gerekir. Gerektiğinde dikişin bozulmaması için dikiş payı daha fazla olabilir. Dikim sırasında iki parçanın birleştirilmesinde çıt işaretleri üst üste gelmelidir. Giysi parçalarını birleştirirken.

Dikim sırasında dikişin düzgünlüğü göz ile kontrol edilmelidir.3.Ø Ø Dikiş başlangıcında ve sonunda kalite özelliklerine bağlı olarak sağlamlaştırma yapılmalıdır. Simetrik parçalarda dikiş özelliklerinin ve uzunluklarının aynı olmasına dikkat edilmelidir. Dikkatten kaçan büzülmeler olup olmadığına.+ toleranslarda hata kabul edilebilir. Dikişin bitiminde parça makineden çıkarılırken baskı ayağı dizlikle kaldırılmalı. Beden ve kat numaraları birbirini tutmalıdır. iğne kumaştan çıkarılmalı ve iplik. Dikim sonunda dikişin düzgünlüğü kontrol edilmelidir.3.1. Kumaşların ters ve yüzleri belirlenerek dikilmelidir. Kontrol sırasında. Dışarıda kalan iplik miktarı 1 cm’ den fazla olmamalıdır.) Dikim sırasında iplik kopması olduğunda talimatlar doğrultusunda dikişe devam edilmelidir. Dikiş atlamalarının olup olmadığına. Düz Sanayi Dikiş Makinesini Kullanma İşlemleri 3. (. Ø Ø Ø 3. çekilerek kesilmelidir. makinecinin ayağının geri hareketi (iğne arkasındaki bıçak harekete geçerek) ipliği keser. • • • • • Dikiş gerginliğinin uygunluğuna. Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri 36 . Köşe dikişlerinin düzgünlüğüne. Otomatik kesicili düz dikiş makinelerinde. Kalite kontrol formları dikkate alınmalıdır. Kumaş parçalarının kesimden düzgün çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir.

Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Makinede İpliksiz Dikim Egzersizleri Ø A4 Ölçüsünde çok sayıda dosya kağıdını ve 21x30cm boyutlarında 2 adet (amerikan. Ø Emniyetli bir çalışma için makine üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Pedala basarak dikim işlemine başlayınız. Ø Makineyi durdurmak için durma noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. 37 . Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. Ø Makinede çalışmak için ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu kontrol ediniz. Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız.

çıkarınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. Ø Üzerine kısa çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede bir makine ayağından düz Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde dikiş denemelerini kontrol ediniz. dikiş denemelerini tekrarlayınız. yapınız. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri 38 . Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde denemelerini kontrol ediniz. Ø Kısa dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Makinede kısa ve uzun mesafede düz Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız.

Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz.Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. 39 . Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz.

kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız. dikiş denemelerini tekrarlayınız.Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. 40 . Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak Ø Makinede düzgün dikme becerisi dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise kontrol ediniz.

Ø Ayak pedalına kontrollü olarak basınız. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırarak egzersiz yapacağınız parçayı yerleştirip baskı ayağını indiriniz. Dikim esnasında düzgün dikiş için deneme kumaşı üzerine fotokopi çekilmiş kağıt yerleştiriniz. Ø Emniyetli bir çalışma için makine 41 . Ø Dikişin boyunu ayarlayıp ayarını kontrol ediniz. patiska vb) deneme parçasını keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Öneriler Ø İğne takılışının doğruluğunu kontrol ediniz.3. Ø Düz dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı. Ø Sandalyenizin size ve makinede çalışmaya uygunluğunu ve ışığın yeterli olup olmadığını kontrol ediniz. Makinede İplikli Dikim Egzersizleri İşlem Basamakları Makinede İplikli Dikim Egzersizleri Ø 21x30cm boyutlarında 15 adet (amerikan. 1cm diktikten sonra geriye doğru pekiştirme yaparak dikim işlemine devam ediniz. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz.2. Ø Ellerinizle kumaşın düzgün ilerlemesini sağlayınız. kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Makineyi durdurmak için durma Ø Üzerine düz çizgiler çizilmiş fotokopiler kullanınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 3. Ø Makine şalterini açınız ve ısınması için bir süre bekleyiniz Ø Düz sanayi dikiş makinesinin üst ve alt ipliğini takarak dikime hazırlayınız. Ø Geriye doğru pekiştirme dikişi yaparken kağıttan dışarı çıkmayınız. Ø Pedala basarak çizgi üzerinde dikime başlayınız.

tüm parçaların dikimi tamamlandıktan sonra iplikleri keserek parçaları birbirinden ayırınız. 42 . Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini uzun mesafede yapınız. Ø İğneyi el çarkı yardımı ile yukarı çıkarınız. Ø Makinede düz dikiş egzersizlerini kısa mesafede yapınız. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar uzun mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız.noktasına geldiğinizde ayağınızı pedaldan çekiniz. üzerine fazla eğilmeyiniz. Ø Makine hakimiyetini sağlayıncaya kadar kısa mesafede düz dikiş denemelerini çok sayıda tekrarlayınız. Ø Pekiştirme boyu 1cm olmalıdır. Ø Dizlik yardımı ile baskı ayağını kaldırıp egzersiz parçasını makineden çıkarınız. Ø Çok sayıda parçada dikim yaparken. Ø Dikiş hattı sonunda pekiştirme dikişi yapınız.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede uzun mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz.

Ø Makinede kısa mesafede düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Kağıt kenarına paralel (göz kararı) 1cm’den düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede 1cm’den düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Boş dosya kağıdı ile kesilmiş amerikan parçasını üst üste koyarak yerleştiriniz. Ø Birbirine paralel (göz kararı) bir makine ayağı genişliği ölçüsünü koruyarak kağıt bitimine kadar düz makine dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede bir makine ayağından düz dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Pekiştirme dikiş çizgilerinin bulunduğu

Ø Kağıt bitimine kadar dikiş denemeleri yapınız. Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Dikiş çizgilerinin paralelliğinde sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine pekiştirme dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. 43

kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgiler arasında pekiştirme dikişi denemeleri yapınız. Ø Makinede pekiştirme dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Köşeli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede köşeli dikiş denemeleri yapınız. Ø Makinede köşeli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Kavisli dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede kavisli dikiş denemeleri yapınız.

Dikim esnasında parçalanan kağıt parçalarının makineye zarar vermemesi için kağıt altına patiska vb deneme kumaşı koyunuz. Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine köşeli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız. Ø Üzerine kavisli dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz.

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede kavisli dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Yuvarlak dikiş çizgilerinin bulunduğu kağıdı, kesilmiş amerikan parça ile üst üste yerleştiriniz. Ø Çizgileri takip ederek makinede yuvarlak dikiş denemeleri yapınız.

Ø Üzerine yuvarlak dikiş çizgileri çizilmiş fotokopiler kullanabilirsiniz. Ø Makinede düzgün dikme becerisi kazanıncaya kadar dikim işlemlerini tekrarlayınız.

44

Ø Çizgilerden sapmalar çoğunlukta ise dikiş denemelerini tekrarlayınız.

Ø Makinede yuvarlak dikiş denemelerini kontrol ediniz. Ø Sonsuz bant dikimi için 2 Adet 15cmx2mt boyutlarında deneme kumaşından parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ek dikişlerini ikiye açarak ve parçaları boyuna ortadan ikiye katlayarak ütüleyiniz. (Dikime hazırlayınız.) Ø Makine sehpasının altından parçayı üste alarak parçanın açık uçlarını makine çekerek birleştiriniz. Sonsuz bant oluşturunuz. Ø Kenara 1cm paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz. Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.

Ø 2mt uzunluğunda parçayı elde etmek için parçalara ek yapınız.

Ø Makine dikişlerinin birbirine 1cm’den paralel olmasına özen gösteriniz.

Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø İkinci sonsuz bant parçasını da 45

Ø Dikim işlemi tamamlandıktan sonra parçayı keserek makineden çıkarınız.. 46 . NOT: Makinede dikim parçası yok ve baskı ayağı aşağıdayken kesinlikle çalıştırmayınız. Ø Kenara bir makine ayağı mesafede paralel olacak şekilde pekiştirme yaparak dikime başlayınız. Ø Dikilen parçaları ütüleyiniz.makinede dikime hazırlayınız. Ø Makine dikişlerinin birbirine bir makine ayağı paralel olmasına özen gösteriniz. Ø Dikilen tüm parçaların ipliklerini temizleyiniz. Ø Dikişlerin düzgünlüğü ve pekiştirmelerin uzunluğunu kontrol ediniz. Ø Parçanın ek yerlerinde 1cm uzunluğunda pekiştirme dikişleri yaparak parça bitimine kadar makine çekiniz.

DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Kumaş özelliğine uygun iğne ve iplik seçtiniz mi? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Düz sanayi makinesinde çizgi üzerinde düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede uzun mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Makinede kısa mesafede düz dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde 1cm’den paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde bir makine ayağından paralel dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça üzerinde pekiştirme dikişi egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Köşeli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Kavisli dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Yuvarlak dikiş egzersizlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız. 47 .DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz.

3. Makinede Birleştirme Dikişi Egzersizleri Dikişin amacı tek. büzmek. Ø Ø Ø Parçaların dikiş paylarının eşit şekilde üst üste gelmesine. bu işleme yedirme dikişi denir. (Diferansiyel transportlu makinelerle ya da büzgü ayağı kullanılarak da yapılır. kol gibi parçaları birbirine monte etme amacı ile kullanılan dikiştir. 48 . Ø Ø Kumaşa uygun dikiş boyu seçilmesine . Birleştirme dikişinde. Büzgü dikişinde. Büzgü Dikişi : Bir kumaş boyunu.) Yedirme Dikiş: Birleştirilecek iki parça kalıp tekniğinden dolayı farklı uzunluklardaysa. Dikiş başlangıcında ve sonunda pekiştirme işlemi yapılmasına dikkat edilmelidir.3. Büzgü yapılacak kısmın düzgün şekilde dikilmesine. Çizgili kareli gibi desenli kumaşların kaydırılmamasına. arka. Ø Yedirme yapılacak parçaların başlangıç. önceden saptanan daha kısa bir boya düzgün bir şekilde toplamak. Yedirme dikişinde. bitiş ve orta noktasındaki işaretler göz önüne alınarak kumaşın yedirilmesine dikkat edilmelidir. yaka. iki ya da çok kata işaret almak ya da tutturmak.3. uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. hacim vermek için uygulanan dikiştir. birleştirmektir. Ø İplik koptuğunda sökülüp tekrar dikilmesine dikkat edilmelidir. birden çok parçaları Birleştirme dikişi giysiyi oluşturan çeşitli büyüklükteki ön.

Ø Ütünün uç kısmını dikişi açmak için kullanınız. Ø Uygun olmayan dikiş ayarını düzeltiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları 1 Cm.den Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. Öneriler Ø Makine iğnesinin kumaşa uygunluğunu ve iğnenin düzgünlüğünü kontrol ediniz. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Makine iğnesini kontrol ediniz. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Makine ayarını iki kat kumaş parçası üzerinde dikiş denemesi yaparak kontrol ediniz. Ø Dikiş adımı ve dikiş kalitesini kontrol ediniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini kontrol ediniz. Ø Dikişleri ikiye açarak önce tersinden ütüleyiniz. 49 . Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Ana şalteri açınız. Alt ve üst ipliğini takarak makineyi dikime hazırlayınız. Ø 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz.. Ø Ütünün ısısını kontrol ediniz.

Ø Parçayı makineden çıkarınız. düz ve kavisli kesim kenarlarını çakıştırarak üst üste yerleştiriniz Ø Parçaları makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. 50 . Bir Makine Ayağından Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 6 adet. Ø Dikiş çizgisinin kenara bir makine ayağı paralellikte olduğunu kontrol ediniz. 10x30cm boyutlarında parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız.Ø Daha sonra yüzünden ütüleyiniz. Ø Parçaları makineye yerleştirerek bir makine ayağından dikimini yapınız. Dikiş başlangıcında ve sonunda 1cm boyunda pekiştirme yapınız. Ø Ana şalteri açınız. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Biri Düz Biri Kavisli Parçada Birleştirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 10x30cm boyutlarında 3 adet düz. Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Biri düz biri kavisli iki adet parça alarak. kavisli kenarı 30cm olan 3 adet parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Dikişleri ikiye açarak ütüleyiniz. Ø Parçalardan iki adet alarak kesim kenarlarını çakıştırarak yerleştiriniz.

Pili olmamasına dikkat ediniz. Ø Kesim kenarlarını kaydırmadan 1cm’den düzgün dikme becerisi kazanınız. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. Büzgü Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Büzgülü parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Büzgüyü parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. (büyütünüz) . Ø Düz parçayı altta kalacak şekilde makineye yerleştirerek 1cm’den dikimini yapınız. Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Ø Parçayı makineden çıkarınız. 3 adet 10x50cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız.Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralelliğini ve kesim kenarlarının eşitliğini kontrol ediniz. Ø Büzgülü parçayı üste alarak dikim esnasında büzgülerin düzgün yerleşimini sağlayınız. Ø Dikilecek hattın ölçüsünden (30cm’den) 2cm büyük olacak şekilde büzgüleri toparlayınız.5’e) getiriniz. Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. 51 . Ø 10x50cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve büzgülerin yerleşimini kontrol ediniz. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ütüleyiniz.

Ø Parçayı makineden çıkarınız. Ø Büzgülerin üzerine ütü basmayınız. Dikiş başında ve sonunda 1cm uzunluğunda pekiştirme yapınız. Yedirme Dikişi Ø Deneme kumaşından 3 adet 10x30cm. Ø 10x34cm boyutlarındaki parçaların uzun kenarına bir makine ayağından pekiştirme yapmadan makine çekiniz. Ø Dikiş paylarını düz tarafa yerleştirerek ütüleyiniz. 1cm’den dikimini yapınız. Yedirmeyi parçanın her tarafına eşit olarak dağıtınız. Ø Yedirmenin daha kolay olabilmesi için dikim esnasında düz parçayı üste alınız. Ø Dikiş çizgisinin kenara 1cm paralellikte olduğunu ve yedirmenin durumunu kontrol ediniz. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak büzgülü parça dikme becerisi kazanınız.Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Biri uzun biri kısa iki adet parça alınız. Parçanın bir tarafında iplik uçlarını düğümleyiniz. Ø Yapılan yedirmeyi ütüyü bastırıp kaldırarak yerleştiriniz. Makinenin dikiş boyunu 3’e getiriniz. 3 adet 10x34cm boyutlarında düz parça keserek çalışma ortamında hazırlayınız. Ø Ütüleme işlemini yedirme dikişinden dikiş payına doğru yapınız. Ø Dikişleri düz tarafa yatırarak ve büzgü formunu koruyarak ütüleyiniz. Ø Dikim işlemini kontrol ediniz. Büzgülü tarafı açık uçlardan büzgüye doğru ütüleyiniz. Ø Dikiş başlangıcında iplik uçlarının makine dikişine girmemesine özen gösteriniz. (büyütünüz) . Ø Dikilecek hattın ölçüsüne göre (30cm) yedirmeyi toparlayınız. Ø Dikim işlemini tekrarlayarak yedirme dikişi yapma becerisi kazanınız.5’e) getiriniz. 52 . Ø Kesilen diğer parçalarda da dikim işlemini tekrar ediniz. Ø Yedirilecek parçayı bir düz parça ile eşleyerek kesim kenarlarını çakıştırınız. Ø Makinenin dikiş boyunu dikim ayarına (2-2. Ø Yedirme parçası altta kalacak şekilde parçaları makineye yerleştiriniz.

53 .DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ KONTROL LİSTESİ Uygulama faaliyetinde düz sanayi makinesinin kullanımı ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek değerlendirme ölçeğine göre değerlendiriniz. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Düz sanayi makinesini tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Dikiş ayarını dikilecek kumaşın özelliğine uygun olarak yaptınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? DSM’de parçaları 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parçaları bir makine ayağından birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Biri düz biri kavisli parçayı makinede birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Büzgü parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede büzgü dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Yedirme parçasını tekniğe uygun olarak dikime hazırladınız mı? Makinede yedirme dikişini tekniğe uygun olarak yaptınız mı? Dikilen parçaları tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Zamanı iyi kullanmaya özen gösterdiniz mi? Evet Hayır Yapmış olduğunuz çalışmayı değerlendiriniz ve bunun sonucuna göre eksikleriniz varsa uygulamaları tekrarlayınız.

Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir. Bir kumaş parçasını birleştiren dikiştir. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. Parçalara hacim vermek için yapılan dikiş D. C. İki parçanın uzunlukları farklıysa uzun parça kısa parçaya homojen biçimde dağıtılır. 4. Kalıp içine atılan işarettir. D. Kalıp içine atılan işarettir. Uzun ve kısa parçaları homojen biçimde birleştiren dikiş C. Çıt-delgi C.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Sadece kalıpta bulunan yazılardır. İki parçanın uzunlukları farklıysa fazla olan parça dikkatlice düzeltilir. Kalıp kenarına ve içine atılan işarettir C. 6. . aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. Kalıp kenarına atılan işarettir. Çıt-metolama D. Aşağıdakilerden hangileri dikimde kullanılan işaretlerdir? A. D. İki parçanın uzunlukları farklıysa üst üste dikkatlice dikilir. 54 2. C. B. D. Birleştirme dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Delgi-noktalama B. ÖLÇME SORULARI 1. İki parçanın uzunlukları farklıysa kısa parça uzun parçaya homojen biçimde dağıtılır C. Yedirme dikişinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A. Delgi-metolama Çıt ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. B. B. Uzun ve kısa parçaları birleştiren dikiş B. 5. D. B. Delgi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. Kalıp kenarına atılan işarettir. 3. Parçaları birbirine monte etme dikişi Büzgü dikişi aşağıdakilerden hangisidir? A. Bir kumaş parçasını istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. Bir kumaş boyunu istenen boya büyütmek için yapılan dikiştir. Bir kumaş boyunu istenen boya küçültmek için yapılan dikiştir.

Büzgü Büzgü dikişinde aşağıdakilerden hangisine dikkat etmek gerekir? A. 55 . Etek volanında B. Çıt B. Desenlerine D. Delgi C. Kol takarken C. Pekiştirme yapılmasına C. Dirsek hattını belirtmek için aşağıdakilerden hangi işaret kullanılır? A. Yaka takarken 8. Başlangıç bitiş noktalarına B. Delgi C. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrar ediniz. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Hiçbiri Aşağıdakilerden hangisi pens ucunu işaretlemede kullanılır? A. Meto D. Yan dikişte D. Meto D. Gerektiğinde iplik koptuğunda tekrar dikilmesine Aşağıdakilerden hangisinde birleştirme dikişi kullanılır? A. 10.7. Cevaplarınızın hepsi doğru ise diğer öğrenme faaliyetine geçebilirsiniz. Çıt B. 9.

56 . Çağanoz fırça ile temizlenip yağdanlık ile 1-2 damla yağlanarak işe başlanması uygundur. Çağanozun ve yağ pompası göstergesinin temizlenmesi aşağıda gösterilmiştir.4 AMAÇ Bu faaliyette uygun ortam sağlandığında. Özellikle açık renk kumaşların dikiminde dikilecek kumaşın kirlenmemesi için masa üstünün tozunun. Tornavida: Hareketli aksamın gevşetilmesi ve sıkıştırılmasında kullanılır. Bunlar makineye zarar vermeden. DÜZ SANAYİ DİKİŞ MAKİNESİNİN TEMİZLİK VE BAKIMI 4. 4. Makine Temizlemede Kullanılan Araç-Gereçler Düz sanayi makinesinin temizlik ve bakımında çeşitli ve araç gereçler kullanılır.2. Kompresör: Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesini sağlar. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Günlük Temizlik İşlemleri Sanayide yüksek devirlerle uzun süre durmadan kullanılan dikiş makinelerinin her gün iş bitiminde temizlik ve bakımının yapılması gerekir. Raporunuzu sınıfınızda sununuz. ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Düz sanayi makinesinde olası arızalar ve bunları giderme yöntemlerini araştırarak rapor hazırlayınız.ÖĞRENME FAALİYETİ. her gün işe başlamadan alınması gerekir. Pens: Çağanoz ve transport gibi hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemek için kullanılır. Transport Dişlilerinin Temizlenmesi: Plakayı sökünüz ve transport dişlileri arasındaki iplik ve kumaş tiftiklerini temizleyiniz. Temizlik fırçası: Günlük temizlik sırasında hareketli aksamı temizlemeye yarar. 4. kazandırılacak bilgi ve beceriler doğrultusunda ullanım kılavuzu doğrultusunda düz sanayi dikiş makinesinin temizlik ve bakım işlemlerini yapabileceksiniz.4 ÖĞRENME FAALİYETİ. Ortamda oluşan toz ve lifler makine tablasına ve makinenin içine yapışır.1. kullanım klavuzuna ve kullanım özellikleri dikkate alınarak kullanılırlar.

4. Düz Sanayi Dikiş Makinesinin Yağlama Sistemi Düz sanayi dikiş makineleri. kartellerine doldurulan yağ ile yağlanır. fırça pens. toz ve iplikleri temizleyiniz 4. kağıt gibi yardımcı gereçler de bulundurulmalıdır. Yağ Pompası Göstergesinin Temizlenmesi Şekil 4. Mekiği. Yağlamada Kullanılan Araç ve Gereçler Makinenin ilk kurulumunda içindeki fabrikadan kalan gres yağının temizlenmesi için benzin kullanılmalıdır. 57 .1. Yağ pompası göstergesi üzerindeki kumaş tiftikleri. Makinenin yağlanmasında beyaz spindle (iğ) yağ tercih edilmelidir. Bu yağ. Makineyi Yağlama İşlemleri 4.4.2 Makine kafasını öne doğru eğiniz. yumuşak bezle siliniz. yağ pompası ayarının da bulunduğu filtreli bölüm ile aşağıdaki hareket elemanlarına filtreden çıkan boru ile de üst hareket elemanlarına aktarılır.Çağanozun Temizlenmesi Şekil 4. Vidaların gevşetilmesi ve sıkıştırılması için tornavida. Yağdanlık günlük yağlamada kullanılmalıdır. kartel içindeki ölçü çizgisine bakılarak ideal ölçüde yağ doldurulur.3. 4.1 Makine kafasını öne doğru eğiniz ve çağanozu temizleyiniz. bez.

Dikim işlemi sırasında makine içinde gereken tüm parçaların devamlı yağlanması sağlanmış olur. Makinedeki yağın dolaşımı. Düz sanayi makinesinin uzun yıllar kullanımı ve iyi bir dikiş kalitesi için yağsız kalmamasına özen gösterilmelidir. Uzun süredir kullanılmayan makinelerde. 58 . makine içindeki yağ değiştirilmelidir.Yağlamanın görevi birbirine değerek çalışan yüzeyler arasında oluşan sürtünmeyi. (makine parçaları arasında) kaygan yüzey oluşturarak en aza indirmektir. Normal değil ise makinenin yağı değiştirilir. Yaklaşık 1 yıllık kullanımdan sonra. Makinede yağ değişimi için makine kayışından kurtarılarak tablasından çıkarılması gerekir. Yağ haznesi içindeki yağ boşaltılarak temizlenir ve makineye yağ konur. makine içindeki yağın durumu ve dolaşımı kontrol edilir. yağın durumu ise yağ haznesinden (karterden) kontrol edilir. makinenin kullanımı sırasında makine boynundaki yağ göstergesinden. Makineye yağ koyarken üst sınırı aşmamasına dikkat edilir.

yağın hareketini gözlemleyiniz. Ø HIGH=YÜKSEK ve LOW=DÜŞÜK seviyeleri arasında ise yağ yeterlidir. Ø Karterdeki yağ seviyesini kontrol ediniz. Ø Dikkat ! Makineye konan fazla yağ. Bu durumda dikilen ürün kirleneceğinden fazla yağ koymayınız.4. Ø Makine başını kaldırarak yerine yerleştiriniz. 59 . baskı ayağı yukarıda ve 3000 devirde) çalıştırınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ 4.2. iğne mili yanından dışarı atılır. Bu sayede tüm parçalar yeteri kadar yağlanmış olur. Ø Makine başını arkaya doğru iterek yaslayınız. Ø Parça kumaş üzerinde dikiş denemesi yaparak. motordaki elektriği boşaltınız. Ø LOW seviyesinin altında ise eksik kalan miktar kadar makine içine yağ koyunuz. Öneriler Ø Makinenin ani hareketinden dolayı meydana gelebilecek kazaları önlemek amacı ile makinedeki elektriği boşaltınız. Makineyi Yağlama İşlemleri İşlem Basamakları Ø Makine şalterini kapatarak. Ø Uzun süre kullanılmadığında ve yağ takviyesi yapıldığında 10 dakika kadar rölantide(kumaşsız.

Makineyi Yağladıktan Sonra Dikkat Edilecek Noktalar Ø Ø Ø Ø Ø Yağ penceresinden yağ dönüşünü kontrol ediniz. Ø Dizlik gevşemiştir. Ø Kayışın yuvasına yerleştiğinin kontrolünü yapınız. Düz sanayi Makinesinde Basit Arızalar Makinede Arıza Giderme Yöntemleri Ø Makine fişinin prize takılı olduğunu kontrol ediniz.Makine fişi içindeki Ø Makinenin ters yönde çalışması kabloların bağlantısı ters yapılmışsa düzelttiriniz. tüm parçaların yağlanması için düşük devirde çalıştırınız. 60 .Çıktıysa yerine takınız. Ayak pedalının motora Etmemesi bağlantı zincirinin çıkıp-çıkmadığını kontrol ediniz. Yağlama yapıldıktan sonra masa üstünün temizliğini kontrol ediniz.4. 4. Daha sonra orijinal parçanın dikimine geçiniz.6. Makinenin yağ değişiminde ve krank mili ve eksantrik ayarlarının bozuk olması halinde arızanın giderilmesi için uzman bir makine teknisyeninden yardım alınmalıdır. Pencerede görülen yağın. Ø Makineye elektrik gelmemesi Ø Ana şalterin açık olduğunu ve kablolarda kopukluk olup olmadığını kontrol ediniz. Ø Çalıştırma pedal bağlantı demiri ya da Ø Makinenin dikim işlemini yapmaması zincirinin takılı olduğunu kontrol ediniz. Düz Sanayi Dikiş Makinesinde Basit Arızalar ve Giderme Yöntemleri Düz sanayi makinesi sıkça arıza yapan bir makine değildir. miktar bakımından fikir vermediğini unutmayınız Makineyi yağladıktan hemen sonra yüksek devirde çalıştırmayınız. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ediniz. Ø Ana şalter ve makine şalterinin açık olduğunu kontrol ediniz.5. dizliğin vidasını Ø Dizliğin Baskı Ayağını Kontrol sıkıştırınız. Kumaşa değecek makine parçaları üzerindeki kalan yağı bir deneme parçası ile dikiş işlemi yapılarak temizleyiniz. Ø Alt ya da üst eksantrik grubu ayarını kontrol ettiriniz. Ø Sigortanın atıp atmadığını kontrol ediniz.

Pedal takılı kalmıştır B. Hava üfleyerek toz ve liflerin giderilmesi B. Kompresör-temizlik fırçası-pens-tornavida D.tornavida-deterjan Aşağıdakilerden hangisi kompresörün görevidir? A. Açma kapama anahtarının kapatılıp. Hareketli aksama takılan kumaş ve iplikleri temizlemesi Düz sanayi dikiş makinesinin günlük temizlik işlemleri aşağıdakilerden hangisidir? A. 4. Temizlik fırçası. Sigorta atmıştır. Masa üstünün tozunun alınıp. yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi makinelerde karteldeki uygun yağ seviyesini ifade eder? A.makine yağı. 5. H seviyesinin üzerinde D. Eksik olduğunuz konuyu faaliyete dönerek tekrarlayınız. çağanozun fırça ile temizlenip yağdanlıkla 1-2 damla yağlanması D. L seviyesinin üzerinde Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesine elektrik gelmemesi nedenidir? A. İğne kırılmıştır C. masaüstünün temizlenmesi B. hareketli parçaların yağlanması C. Hava üfleyerek fazla yağların temizlenmesi D. Günlük temizlik sırasında hareketli aksamın temizlenmesi C. Toz bezi-temizlik fırçası-makine yağı B. 3. Kayış kopmuştur D.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Bu faaliyet kapsamında kazandığınız bilgileri. Açma kapama anahtarının kapatılıp. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Kartel içi doldurulana kadar B. Aşağıdakilerden hangisi düz sanayi dikiş makinesini temizlemede kullanılan araçlardır? A. Karteldeki yağ H ile L arasında C. Kompresör-temizlik fırçası-makine yağı C. aşağıdaki soruları cevaplayarak belirleyiniz. 2. 61 . SORULAR 1. Açma kapama anahtarının kapatılıp.

Çalışmalarınızı dosyalayınız. 1cm’den birleştirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. İğneyi makineye tekniğe uygun olarak taktınız mı? Malzemeye uygun iplik seçtiniz mi? Masuraya tekniğine uygun iplik sardınız mı? Düz sanayi makinesine üst ipliği doğru olarak taktınız mı? Düz sanayi makinesine alt ipliği doğru olarak taktınız mı? Deneme parçası üzerinde dikiş denemesi yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. Süre: 6 Saat KONTROL LİSTESİ Modül değerlendirmede yapmış olduğunuz çalışmayı kendiniz ya da arkadaşınızla değiştirerek ölçeğe göre değerlendiriniz. kavisli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. pekiştirme dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. yedirme dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? 62 Evet Hayır . parça kumaşlarda. köşeli dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. büzgü dikişini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde. tekniğine uygun olarak ütüleyiniz. yuvarlak dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaş üzerinde.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Düz sanayi makinesini dikime hazırlayarak. köşeli. düz dikim işlemlerini kalite niteliklerine uygun olarak yaptınız mı? Parça kumaşlar üzerinde. kavisli. Uzun-kısa mesafede düz parçada 1cm’den birleştirme. yuvarlak ve pekiştirme dikiş örnekleri yapınız. Ø Ø Düz. büzgü ve yedirme dikişi teknik çalışmaları yaparak. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Çalışma ortamını eksiksiz olarak hazırladınız mı? Dilecek ürünün kalınlığına uygun iğne seçiniz mi?.

17 18 19 20 21 Birleştirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Büzgü dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Yedirme dikişini tekniğe uygun olarak ütülediniz mi? Çalışmalarınızı görselliğe önem vererek dosyaladınız mı? Çalışmalarınızda zamanı iyi kullandınız mı? DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa modülde ilgili konuya geri dönerek işlemleri tekrarlayınız. 63 .

1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 A D A C C C B D B A A D B 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 D D B B A B A B A D A B ÖĞRENME FAALİYETİ .2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 B D A B B 6 7 8 9 10 A A D D B ÖĞRENME FAALİYETİ .4 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 C A C B D Öğrenme faaliyetleri ve ölçme değerlendirmede istenen çalışmaları başarıyla tamamladıysanız öğretmeninizle iletişim kurarak diğer modüle geçiniz.CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI UYGULAMA FAALİYETİ – 1 CEVAP ANAHTARI ÖĞRENME FAALİYETİ .3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 D A A B A 6 7 8 9 10 C A B D C ÖĞRENME FAALİYETİ . 64 .

SEZER. Astaş – JukiDDL -5550N -3 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. Mayıs. 65 . METGE. Astaş – Juki DDL -8700-7 Elektronik Düz Dikiş Makinesi Kullanma Kılavuzu. MEB Yayın No. Numara Yayıncılık. Konfeksiyon Makineleri Kullanım Modülü Makineci Eğitimi. 1992. İstanbul. Baskı. Hazır Giyim ve Konfeksiyon Makineleri 6. 1997. Pfaff. Giyime Giriş ve Giyimde Kullanılan Temel Dikişler. İplik Teknolojisi Santral Dikiş Teknik Danışma Servisi TarafındanYayınlanan Teknik Bültenler Komisyon. NO.KAYNAKÇA KAYNAKÇA Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Astaş ğitim Merkezi. 1997. A. Singer Dikiş Ansiklopedisi. KAYAOĞLU Bilgin F. Ankara. Ankara. Makine Bilgisi 1-2 MEB Basımevi.06. LOKMANOĞLU P. 1989 Coats Endüstriyel Dikiş İplikleri. Hazır Giyim Üretimi. 1.5. İstanbul. Coats Konfeksiyonda Dikiş İpliğinin Önemi. Temel Dikiş Teknikleri.99 Ankara.1994. 2005. 2001. 30.05. Ankara. METGE.-03. Makine Pozisyonları. IMB 2000.1995..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful