Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Hakkarî ve Kuzey Irak Dağlarindakî Askerler Osman Pamukoğlu 1947 yılında

SĐnop'un Gerze ilçesinde doğmuştur. Selimiye Askeri Ortaokulu, Kuleli Askeri Lisesi, Kara Harp Okulu, Piyade Okulu, Kara Harp Akademisi, Silahlı Kuvveüer Akademisi ve Milli Güvenlik Akademisi'nde öğrenim yapmıştır. 11 yaşından itibaren 4$ yıl üniforma giymiştir. On yıl piyade subayı, 16 yıl kurmay subay olarak, kıta komutanlıkları ve karargah subaylığı görevlerinde bulunmuştur. 1993'de Tuğgeneralliğe terfi etmiş, 1997'de Tümgeneralliğe yükselmiştir. 2002'de Tümgenerallikten emekli olmuştur. 1990-1992'de Edirne-Uzun köprü'de 42'nci Piyade Alay Komutanlığı, 1993-1995 de Hakkari'de Dağ ve Komando Tugayı ve Güvenlik Komutanlığı 1998-2000'de Kıbrıs'ta 28'nci Mekanize Piyade Tümen Komutanlığı, 2OOO-2001'de Đstanbul'da Piyade Okul Komutanlığı vazifelerini yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır. ISBN 97S*34<HX)-2 Unutulanlar Dışında Yeni Bir Şey Yok © Osman Pamukoglu Ofset Hazırlık Harmoni Yayıncılık Osman Pamukoğlu Kapak Tasannu Dağ Ve Komando Tugayı Emir Ve Harekat Komutasındaki Birliklerde 1984-1995 Yıllan arasında şehit olan 623 personelin adlanndan oluştun limitettir. Baskı BARIŞ MATBAA Cüt Barış Mücellit 1. Basım, Kasım 2003 2. Basım, Kastın 2003 3. Basım, Aralık 2003 Tarayan: Yaşar Mutlu

Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok Hakkarî ve Kuzey Irak Dağlarindakî Askerler © Harmoni Yayıncılık Tüm metnin yayım hakkı saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yazarın ve yayımcının yazılı Đzni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz. Tel: 0212 249 59 02 - 249 42 79 Faks: 0212 251 39 62 e-mail: harmonikitabevi®yahoo.co.uk Harmoni I. "VATAN SAGOLSUN1 diyenlere ithaf edilmiştir

Đçindekiler ÖNSÖZ 2. BiRiNcî Bölüm: Öncesî 3. ÎKiNcî Bölüm: 1993 Dönemi 4. Üçüncü Bölüm: 1994 Dönem! 5. Dördüncü Bölüm: 1995 Dönem! 6. BeşĐncî Bölüm: Ekler 9 13 161 279 345 A. ĐSĐMLERĐYLE GÜNEŞĐ YÜKSELTENLERĐN KĐMLĐKLERĐ 346 B. Hakkak! Harekat Bölgesi C. Harekat Fotoğraflar! 373 374 BU MU ÖMRÜNÜN ÖZETĐ Sen de uzak ülkelerden dönüyorsun Ve bana bütün söyleyebildiklerin, Akşam evinin eşiğine oturmuş Serinleyen bilinin, Aklına gelebilecek düşünceler. Peki, ne anlamı var öyleyse; Bunca yolculuğun. LouisAragmı "Tarih nankör değildir, bir kameti unutmaz; Đstikbalin vicdan* aj* istemez, kin tutmaz" Mekmet Emin Yurdakul Önsöz Savaşı, O'nun ne olduğunu bilmeyen ve hiçbir zaman ateş altında bulunmayanlar çıkarmış ve sebep olmuşlardır. Savaşın ahlâkla ilgili kısmı onu yapan ve yaşayanlarla değil, sebep olanlarla alakalıdır. Bugüne kadar tüm savaşlarda sadece ve sadece anneler kaybetmiştir. Başka hiç kimseye bir şey olmamıştır. Hiçbir sonuç, annenin mezara kadar devam edecek olan yûreğindeki ateşe derman olamaz. Acı çekmeyen ve çekenlerden haberi olmayan acıları dindirmenin yollarını aramaz, arasa da doğru şeklini bulamaz. Đnsanlığın 5000 yıllık yazılı tarihi aslında savaş tarihinden başka bir şey değildir. Korkular ittifakları, ittifaklar savaşları doğurmuştur. Bir savaş, daha sonraki savaşın tohumlarım atmıştır. Dünyada insandan başka bir canlı türü var mı? Gençlerine silah verip, onlara kendi cinslerini nasıl öldürmesi gerektiğini öğreten? Öldürme işini iyi yaptın diye kahraman ilan eden ve madalya takan? Bunu tek hücreliden memelilere kadar ismen tanımlanabilmiş milyonlarca canlıdan sadece insanlar yapar. Savaşla kıyaslandığında diğer insani tüm uğraşlar basit ve sıradan kalır. Đnsandaki altı temel duyu; mutluluk, üzüntü, öfke, korku, şaşkınlık ve tiksinme aynı anda sadece muharebelerde yaşanabilir. Đnsanlar, genellikle düştükleri yere bakarlar. Önce, neye taialdıkla-nna bakmalıdırlar. Tarih ise, hatır gönül tanımaz. Verdiği derslerin bedelini peşin alır. Gelecekte oynayacak film, her zaman bölümler halinde gösterilir, ama kasırgayı sezmek, bir algı ve kapasite meselesidir. 'Tepenin öbür yanını görmek" sıradanların sahip olduğu bir yetenek değildir. Topluma iyi ve kötü doğru şekliyle anlatıhrsa, onlar mutlaka doğru olanı bulacaklardır. Đnsanlar sorunun ne olduğunu öğrenmeye korkmamalıdır. Mesele tam ve ayrıntılarıyla bilinmezse, tamamı hiçbir zaman öğrenilemez. Bu kitap, Türkiye'nin en uç köşesi, zamandan, mekândan ve hatta çağından uzak, dağların şehri Hakkari'de 1993-1995 yılları arasında 8 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok geçen 778 günde yaşananları gözler önüne serecektir. Ben, anılarımı 1993-1995 yıllarında Hakkari ve Kuzey Irak'ta şehit düşen 427 vatansever (365 subay, astsubay, erbaş ve er, 60 korucu ve 2 polis) ve yaralanan

853 gazinin annelerine, en ağır koşullarda bile hiçbir şikayetlerine tanık olmadığım, ölümle eğlenen, oynayıp gülerek muharebeye girip şehit ulan ve yaralanan Türk askerlerine, tüm mücadele arkadaşlarıma bir vazife ve gönül borcu olduğu için yazıyorum. Türk gençleri; Türk Devletinin gelecek kuşaklan, Ulu Önder'iıı kendilerine hitabında yer alan "Memleketin dahilinde, iktidara sahip olanlar gaflet ve dalalet ve hatta hıyanet içinde bulunabilirler" sözünü hiç ama hiç akıllarından çıkarmamalıdır. Kürdistan Đşçi Partisi (PKK) ile yapılan mücadele Hakkari'de ve Kuzey Irak'ta 3000 m. üstündeki dağlarda ve dağ geçitlerinde ya kar üstünde ya da güneşin alanda yürütühnûştür. Bu vahşi doğada Nisan ayı ile birlikte rengarenk kır çiçekleri açar. Fakat içinde bulunduğumuz ruh hali bunların hiçbirinin farkına varılmasına imkan tanımaz. Metrelerce derin kar ve kır çiçekleri vatanları için gözünü bile kırpmadan şehit olan kahramanlar, Oscar Wilde'ın, ^üçük yaşta ölen kardeşi için yazdığı şiiri .ıkla getirir: "Sessiz yürii, O yakında, Karların altında; Usulca konuş, O duyabilir, Açan Papatyalarla.." Osman PAMUKOĞLU 27 Aralık 2002 "Söylesem, tesiri yok; Sussam, gönül razı değil" FuzuH Birinci Bölüm ÖNCESĐ * Bu kitapta yer alan olaylar; 13 klasör belge, 33 muharebe video kaseti, 28 albüm fotoğraf ve el yazılı 3 büyük cilt defterden kaleme ahnmifttr. 10 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok ÖNCESĐ 11 "Ey oğul, bir gün yazıcı ohtrsan, Kuşkunun, birikmenin ve beklemenin yazıcısı, Saten masal anlatma ülkemin çocuklarına." 1974-1975 yıllarında Kars-Iğdır'da Hudut Bölük Komutanıydım, Üsteğmendim. Bölük merkezi; Taşburun isimli bir köyün yakınında olduğundan, bölük, Taşburun Hudut Bölüğü olarak tanımlanır. Bölük merkezi, SSCB'nin Ermenistan sınırına 6 km. mesafedeydi. Araş Nehrinin çizdiği sınırdan 19 ve 25 numaralı hudut taşları arasında kalan 46 km.lik bir hudut hatundan sorumluydum. Elimdeki güç; 7 subay-astsubay, 225 asker1, 25 at, 13 katır, 7 motorlu araçtan ibaretti. Bu mevcutla 7 karakol ve müfreze halinde siyasi hudut boyunca tertiplenmiş durumdaydık. Genel coğrafi konumumuz Büyük ve Küçük Ağrı Dağları ile Araş Nehri arasıydı. Tam karşımızda ise geniş bir alana dağılmış olan Ermenistan'ın başkenti Erivan şehri bulunuyordu. Bölgede Türk ve Kürt vatandaşlar birbirinden ayrı köylerde yaşıyorlardı. Geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktı. 1975 baharında bölüğün at, katır ve koyunlarını taze otlaklarda bir kaç ay beslenmeleri için Ağrı Dağlarının ortasında kalan Serdarbulak yaylalarına göndermiştim. Aradan bir aya yakın bir zaman geçince durumlarını görmek için Serdarbulak yaylasına gitmeye karar verdim. Đki saate kadar yakın ciple tırmandık; fakat öyle bir yere geldik ki artık cipin devam etmesi imkansızdı. Şoförü ve aracı bıraktım. Yanımdaki piyade tüfeği ve av tüfeğinden, av tüfeğini alarak yaya olarak tırmanmaya başladım. Bir saat sonra yaylanın düz kısmına ulaşpm. Diz boyu ot vardı, sanki bir ot denizinin içindeydim. Yarım saat kadar geçmişti ki karşıma ismini önceden bildiğim Rus süvari kışlasının kalıntıları çıktı. Đğdır ovasının büyük bir bölümü ve Erivan şehri ayaklar altındaydı. Büyük Ağrı istikametinde ilerledim, arazi otlaklıktan kayalıklara şeklinde değişiyordu. Görünürde bizim hayvanlı müfrezeden eser yoktu. Her yer keklik kaynıyordu. Kimse bu kadar kekliğin bir arada bulunabileceğini hayal bile edemezdi. Bütün kayalıklar keklik doluydu. Şaşırdığımdan ve kaybetme duygusu olmadığından uzun bir süre ateş bile edemedim. Artık büyük kayalıklarla kaplı bir alandaydım, birden yukarılardan birinin beni gözedediği hissine kapıldım. Bir süre sonra tepedeki kayalıklar arasında saklanıyor izlenimi bırakan bir insan ba1) Bu kitapla "asker"sözü erbaş ve erler için kullanıtvuftiT.

r$»K r«-^r: 12 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok şı gördüm. Kendimi kayalıklar arasında onun göremeyeceği gibi önce gizledim, gidiş yönümü değiştirerek tamamen farklı bir yerden, gizlenerek yukarı tırmandım. Kayalıklar bitip de düzlüğe çıktığımda 25-30 m. ileride arkası bana dönük silahlı biri duruyordu. Sert bir ses tonuyla: - Yarım saattir beni gözedeyen sen miydin? Döndü: - Bendim kumandan bey, keklikler ürkmesin diye ses çıkarmadım. Yaşı 60'ların üzerindeydi. Sol gözü yoktu, kıyafetinden yoksul biri olduğu belliydi. Zayıf ve kemikli bir yüzü vardı. - Hiç silah sesi duymadım. Gördüğüm kadarıyla bir şey vuramamış-sın, dedim. - Ben 10-15 kekliği bir arada görmeden ateş etmem, fişekler çok pahalı, o kadar param yok, kumandan bey. - Diyelim o kadar kekliği uzaktan gördün, tüfeğin menziline kadar seni yaklaştırırlar mı? Sürünün gözcülerinden nasıl saklanacaksın? - Bunların çaresi var, dedi. 20-30 m. kadar öteden kayalık bir kovuktan, kenarları 1,5 m. olan çıtaya çakılmış bezden bir çerçeve getirdi. Bez, arazinin doğal renkleriyle kamufle edilmişti. Çerçevenin tam ortasından beze iki göz deliği, göz deliklerinin 20 cm. altında da daha büyükçe tüfeğin atış deliği açılmıştı. - Böylece onlara 30 metreye kadar yaklaşıyorum. Geçen hafta bir atışta 9 keklik vurdum. - Gözle ilgili şeyleri halletmişsin ama, senin bir yılan sessizliğinde onlara yaklaşabilmen de herkesin yapabileceği iş değil, dedim. - Sen kaç yaşındasın amca? - 64. Yalnız nüfus kaydım 7-8 yıl sonra alınmış. - Nerde oturuyorsun? Ailende kimler var? - Büyüklerim öldü. Kardeşlerim şurada burada. Ben yalnız yaşıyorum. Aşağıda, Aralıkta (Türk-Ermenistan-Đran sınır birleşim noktasındaki üçe) mevsimlik çobanlık yapıyorum. Kumandan bey ben seni ilk defa görüyorum, Aralık'taki zabitleri uzaktan tanının. - Ben Taşburun Hudut Bölük Komutanıyım. Bu yaylaya bölüğün hayvanlarının durumuna bakmak için geldim. - Aman aman, senin Taşburun Bölüğü çetin bir bölüktür kumandan bey, Karaköse (Ağrı) başkaldırmasında ele avuca sığmadı. Birçok karakol çözüldü, ama senin bölük Nuh dedi Peygamber demedi. Yiğit askerlerdi. - Sen o zaman kaç yaşlarındaydın? Öncesi 13 - 16-17 var veya yoktum. - Ne oldu da isyan çıktı? Alınıp verilemeyen ne? Siz bunu yaşamış insanlarsınız. - Kumandan bey, siz bunları bizden iyi bilirsiniz. Ne zaman bu bölgelerde bir hareket olduysa, bunun arkasında, bilin ki ya Đngiliz, ya Moskof (Đran taraflarını göstererek) ya da bu Farslar, biri biri mutlaka vardır. Sonra bu Farslar ikili oynar. Önce Kürtlerden yanaydılar; kışkırttılar, desteklediler sonra birden dönüp T.C. Hükümeüyle anlaştılar. Ben ne diyeyim. Ateş kendi kendine yanar mı? Halk cahil, yoksul. Ne denirse hemen kanıyor. Bu kafirler her zaman bol vaatlerde bulunmuşlardır. - Baban o zaman sağ mıydı? - Sağdı kumandan bey. Babam o çatışmalarda ayağını kaybetti. Ne kıyamet koptu, ne kıyamet. Mustafa Kemal Paşa başımıza taş yağdırdı. Başka türlü de sükunet sağlanamazdı. - Sizin gözünüze ne oldu? -Avda oldu, bir canavarla (ayı) boğuşmak zorunda kaldım. Pek inandırıcı gelmemişti. Ayıyla boğuşan iki kişi tanırdım. Yüze indirilen bir pençe darbesi sadece gözün işini bitirmekle kalmaz, yanağı da parçalardı. Israr etmedim, her şeyi içtenlikle anlatıyordu. - Peki şimdi ne oluyor? Gene bu bölgede sağ sol diye ayrılmışlar, fırsat bulsalar birbirlerini acımadan boğazlayacaklar. Harman yakmalar, köy basmalar neyin nesi?

. ne olacak senin halin? . iki elinde de tipe konmuş olan kumanya (yiyecek) paketleri vardı. Reyini bana ver işi.. ekonomik. Hakkari .. Ama en önemli nokta. toprak ürünlerini çılgınca şöminen Türk burjuvazisi. Halkımız. düşmandan sinmiş olan her türlü pislikten kurtulacağız. ideolojik. Devlet birini yakalayıp mahpusa koyunca her şeyi halletmiş gibi rahatlıyor. Bütün düzen partileri Kürt kurtuluş mücadelesinin düşmanıdır. yürüttükleri strateji ve taktikleri hakkında. aldım.Başka elman var mı? . Türk burjuvazisinin Kürdistan'daki en önemli sosyal dayanağıdır. Bizde savaş kurmayı partidir. . aküyü de kimsenin bulamayacağı yere sakladım. "Gölgede güneşlenilmez' Niyetleri. . Burada gerilla cephe ve parti faaliyederinin özüdür. Đkindi vakti olmuştu.. Bu rey işi var ya. Savaşı kurmaylık yürütür. kuruluş bildirisi.Evveliyatı vardır. Bu defaki çatışmaları çıkaranlar Ankara'da oturuyor. Uzaktan otları yara yara bize doğru biri yaklaşıyordu. kendi ekonomisini canlandırmaya hizmet ettirmektedir. PKK. kurduğu Cumhuriyet Ordusu ile 19251940 yıllan arasında Kürdistan'ı güçlü bir askeri işgal harekatına girişmiştir. . her şey bu kağıttan çıkıyor.Cipin başına bir iş gelirse.Neden cipi bırakıp geldin? 14 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . Gerilla çekirdeği. bin yıllık acı ve öfkesini ulusal bağımsızlık savaşında bir silah olarak düşmana çevirmelidir. Bütün devlet kuruluşları düşmandır. program. ancak Marksizm-Leninizm'e. Tüfekleri sırüna asmış. düşmanla.Birini sabahleyin yedim. Sağlam partililer gerillayı geliştirecektir. dedim. PKK hareketinin ortaya çıkışını kavramak. parti çekirdeğimizin daha da yoğunlaştırılmış ifadesidir. Torbasından iki elma çıkardı.Kendi kumanyanı da mı getirdin? .Sağol. karşılığı da gerektiği gibi verilmelidir. Đran tarafına doğru yanından ayrıldık. Bu ne anlama gelir? Her şeyden önce köyler düşürülecektir. Yaşlı adamın bütün karşı koymalarına rağmen her iki kumanyayı da orada bırakıp. birini bana uzattı.Esas sebebi soruyorsun. ben acıkmadım. kültürel vs. Küıdîstan'ın tüm zengin kaynaklarını. Kürdistan kurtuluş harekeü bu tabakayı tamamen ortadan kaldıracaktır. senin adamın oluyor. sosyal. . Kürt uluslaşması.Parti ve cephe faaliyetlerinin temelinde gerilla olmasıdır. sularını. kongre kararlan ve yazılı dokümanlanyla. benim adamım. hedefleri. Đki küçük sarı elma. ... üç taneydi. amaçlan.Geç oldu. acıkmış olacağınızı düşündüm. Partiye Karkeran Kürdistan / Kürdistan Đşçi Partisi (PKK): "Partinin taktiği gerilladır. Halkımızın başına bir karabasan gibi çökmüş olan bu alçak . Gelen cipin şoförü onbaşıydı.. odak noktasıdır.Siz yemeden yiyemem. Yüz buluyorlar. Kürdistan halkının karşı karşıya olduğu düşman gücün azgın karakterinden ve halklar düşmanlığından kaynaköncesî 15 lanan bu uygulamaların. Türk olmayı sınıf çıkarına daha uygun bulan Türkleşmiş hain Kürtlerden oluşan bu tabaka. Dolayısıyla bunlar iç içedir. Kürdistan gerçeğini de kavramak için zorunludur. Kırılabilirdi. kültürel.Cesaret edemezler komutanım. dünya sosyalist güçlerine inanır. merak ettim komutanım. Gerilla Botan bölgesine (Hakkari-Şımak) oturduktan sonra burada kızıl bölge doğacaktır. manifesto ve burada dile getirdiği görevlerinin altından başanyla çıkmada.. Türk burjuvazisi. Siyasi gelişmeleri bu yönlendirecektir. Türk sömürgeciliğiyle dişe diş bir mücadele vermekten geçer/2 "Baftankara* Cumhuriyet Devrinde Çıkan Đsyanlar: Nasturi Đsyanı: 1924.Sebep sadece bu mu? . Đsrar etti. anladım. siyasi ve askeri alanlarda. her alanda tam ve kesin bir kapışmayı gerçekleştirerek. Almamak için birkaç adım uzaklaştım.

Hakkari Sason Đsyanı: 1925. 30 Ağustos 1984'de Hakkari Yüksekova ilçesinin Yürekli yaylasında şehit düşmüştür. Gemilerin yorgun köpüklerinde" PKK ile yapılan mücadelenin boyutlarını ve şiddetini doğru ve iyi anlayabilmek için bizim yakın tarihimizde yer alan savaşlarda verdiğimiz kayıpları hatırlamak ve bilmekte yarar vardır. Bingöl. Sason. bir astsubay ve bir er yaralanmıştır. Kore Savaşı: 731 şehit 1. Biri Çavuş sekizi er. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı: 486 şehit "Tanrt gafile doğruyu söyleyenle. Bir gün beni hatırlayabilirsin ancak. Eylemde emeği olam sever. 199O'da6. Hakkari Koçuşağı Đsyanı: 1926. Kulp. astsubay ve asker yaralanmıştır.885 şehit Yaralı iken ölen 1718 asker dahil. Varto. PKKJncü Kongre Gündemi 1986. 148 kez karakol. 1991'de 71 ve 1992'de 122'dir. Lice. Erciş Ağrı Đsyanları: l. hastanede hastalıktan ölenler hariç. Sürt Şeyh Sait Đsyanı: 1925. astsubay ve asker şehit olmuş. 1912-1913." PKK'mn silahlı eylemlere başladığı 15 Ağustos 1984'deki Şemdinli ve Eruh baskınlarında.5 ay sürmüş. Silvan Şemdinli Đsyanı: 1925. Harp Tanhi Dairesi. orada. ve 2. II nd Ulusal Konferans Kararlan 1990. 48 geçici köy korucusu ile 1 polis yaralanmışın. derinde. 1993-1995 arasında 60 geçici köy korucusu ve 2 polis şehit düşmüş. Tunceli'de 3000 silahlı.1986'da 1. Aşn: Eylül 1930 Tunceli isyanları: Đ. Oradayım hep ben. PKK Kürdistan Devriminin Yolu 1984. Diyarbakır. Seçme Yazılar Cilt IV 1989. Balkan Savaşı: 4307 şehit 1919-1922. Mustafa oğlu. 1950-1953. Tugay 498'dir. 39 vatandaşı yaralamış. diğerleri iki gün ile azami bir ay içerisinde bitirilmiştir. Aynı dönemde PKK.Raçkotan ve Raman Đsyanı: 1925. Hani. Ağn: Eylül 1927 3. Ovacık. Erkanı Haıbiyt Umumiye Riyaseti. köy ve mezraya ağır vç hafif silahlarla saldırmıştır. Hozat Mutki Đsyanı: 1927. kışla. 16 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok dar değişmiştir. 1984'de 11. 76 vatandaşı da kaçırmıştır. "Denizi sonsuz olara düşün artık. 1989'da 15. . ve 4. Tunceli: Haziran-Ağustos 1938 Bütün bu isyanlarda asilerin silahlı gücü 150 kişiden 5000 kişiye ka2) PKK Kurulu} Bildirisi 1984. Muratbaşı. Ankara nüfusuna kayıtlı Piyade Üsteğmen Adnan ŞEN'dir. 28 karakola eylem düzenlemiş. Kulp Zeylan Đsyanı: 1930. Tendürek. üs. 1985'de 12. Mücadelenin başladığı 1984lden itibaren 1992 dahil 9 yılda. Tunceli: Mart-Ekim 1937 2. 26 Hazt-mn 1953ÖNCESĐ 17 Gene Türk Ordusunun ilk toplu şehitleri Hakkari Çukurca ilçesindeki Zap suyu üzerindeki Sorti köprüsünde olmuştur.Agn: Mayıs 1926 2. Şeyh Sait'te 4. Şeyh Sait'te 5000 silahlı. Çapakçur Beytüşşebap Đsyanı: 1926. 3. Siirt. 1993-1995 döneminde Hakkari'de 427 şehit verilmiş. Sonuç olarak.1987'de 6. 1988'de 1. PKK 1993-1995 yıllarında Hakkari'de 37 vatandaşı öldürmüş (dördü çocuk ve kadın). Yüzlerce mayına basma ve yol kesme olayı yaşanmıştır. 804 subay. tarih 9 Ekim 1984'dür. Hakkari'deki şelıit miktarı 245 askerdir. Ağ-n'da 800-1500 silahlı olduğu tahmin edilmektedir. 3 Milli Müdafaa Vekalsh. Şemdinli'de bir subay. 1993-1995 arasında ise 365 subay. PKK'nın Hakkari bölgesinde gücünü ve şiddetini her geçen yıl nasıl artırdığını göstermesi bakımından iik baskından itibaren Hakkari'deki şehit asker miktarı. 853 yaralanma olmuştur. 2. Bitlis Bicar Đsyanı: 1927. Đsyanların bastırılması Tunceli'de yedi ay. Đstiklal Savaşı: 10. 1. PKK ile mücadelede Türk Ordusunun ilk subay şehidi 1963 doğumlu. 9 asker şehit düşmüştür. Tugayların şehit sayısı 233'dûr. Yüksekova ve Çukurca ilçelerinde ikişer defa ayaklanma girişiminde bulunmuştur.. Đnönü Muharebelerinde şehit olan 219 asker yukarıdaki toplama dahildir. Abdullah Öcalan.

herkes de iyi biliyordu ki. Amasya 11. Olayların başlamasından iki ay sonra Bolu Komando Tugayının hızlı ve yerinde bir kararla Hakkari'ye intikal ederek.688 hafif silah mermisi. Babamdan duyduğum anılar vardı. Çorum 15. Tokat 19. 6114 havan mermisi. orada konuşlanması. Bursa 6. Trabzon 7. 4081 mayın. Sinop 6. bu cevap koskoca bir "hiç"ti. manevra gücü 3000-5000 askerden meydana gelen 78 harekat yapıldı. kötü iklim koşulları. 4152 fûnye. Tunceli. Bolu 11. 14 havan topu. astsubay ve askerlerinin illere göre dağılımı şöyledir: 15 ve üzerinde şehit veren iller: Adana 30.n 1993-1995 döneminde Hakkari'de şehit düşen Türk ordusunun 365 subay. Erzincan 6. Babam anlatmaya başlayınca Annem sessizce ağlardı. 1993 yılının Temmuz ayı başında Hakkari'deki durum şuydu: Bir tohum. Türk askeri Türk Milletinin başı belaya girdiğinde tarih boyunca kanıtladığı fedakarlık. Ankara 18. Manisa 11. Artvin 5. 1993-1995 yıllarında Hakkari ve Kuzey Irak'ta yapılan muharebe ve çatışmalarda 2256 PKK'lı yok edildi. Karaman 8. 18 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Öncesi 19 5-10 şehit veren iller: Malatya 9. 1984'deki Şemdinli baskınından sonra Bolu'daki Komando Tugayı Hakkari'ye intikal ettirilmiş ve adı Hakkari Dağ ve Komando Tugayı olarak değiştirilmiştir. Niğde 10. Muğla 5. Sakarya 7. 476'sı tutuklandı. Đzmir 12. Elazığ 6. en isabetli ve en doğru karardır. Sivas 23. Rize 7. 5054 roketatar roketi. Gaziantep 12. 1. 23 kez 1000-5000 askerden oluşan kuvvetlerle Kuzey Irak'taki PKK kamp larının birkaçına aynı zamanda taamız edildi. umulan meyveleri vermiş. gece gündüz farkı demeden en kıdemsiz askerden komutanına kadar herkes mecalsiz kalıncaya. Çanakkale 5.040 kg. düşüp kusuncaya kadar durmadan dinlenmeden saldırdı. 1986-1987 tarihlerindeki Tugay Komutanı bir yıl içinde görevden alınmıştır. Eskişehir 13. Bayburt 6. Tarihi bir öngörüdür. Đsparta 5. Ordu 12. sayılan 1 ila 4 arasında değişmektedir. 1231 piyade tüfeği. Zonguldak 9. Đstanbul 18. Kayseri 17. Samsun 13. 1989 kişi yardım ve yataklıktan yakalandı. fide olmuş. Aydın 12. Siirt ve Bitlis hariç Türkiye'nin diğer tüm illerinden de şehitler olup. Kırklareli 7. Bütün subaylar birbirlerine "Burada bize ait ne kalmış?" diye sorduklarında. PKK mücadelesiyle yakından ilgili olan herkesin kabul ettiği. cesaret ve dayanıklılığını bir kez daha doğal haliyle sergiledi. 1984 Ağustos'unda verimli bir toprağa atılmış. Kırıkkale 8. Balıkesir 13. Kars 8. Erzurum 18. Aynı tarihler arasında. Konya 24. tomurcuk olmuş. Kahramanmaraş 11. görev esnasında kalp krizi geçirmiş ve daha sonra vefat etmiştir. derin kar. 202 PKK'lı teslim oldu (26'sı kadın). erzak Hakkari ve Kuzey Irak PKK kamplarında ele geçirilmiştir. Gümüşhane 8.110 ağır silah mermisi. Yozgat 20."Ben bu destana başlamadan önce. Aksaray 10. 14 uçaksavar makineli tüfeği. 1984-1986 yılları arasındaki Tugay Komutanı rahmetli Ahmet Baş-yurt Paşa bu görevinden yedi yıl sonra amansız bir hastalıktan hakkın rahmetine kavuşmuştur. Bilecik 5. 91 makineli tüfek. Tekirdağ 5. ağaç olmuş. 729 tahrip kalıbı. . toprak altındaki kökleri de alabildiğince derinliklere yayılmış haldeydi. Çankırı 11. hücum etti. 39 telsiz. Coğrafi zorluklar. Kütahya 11. dala budağa sarmış. Giresun 7. 193 roketatar silahı. Hakkari'de Ağustos 1993 ile Ağustos 1995 arasında PKK teşkillerine manevra gücü olarak 1000-2000 askerden oluşan 779 harekat. Bu koca gövdeli ağacı kollarımızla kucaklayacaktık. Çok kısa da olsa Dağ ve Komando Tugayının tarihinden ve komutanlarından bilgi vermenin faydalı olacağını düşünüyorum.096. 68 dürbün ve 297. muharebe sahasında kendisi ile kimsenin mertlik denemesine giremeyeceğini bellekleri zayıf olanlara gösterdi. Hatay 14. 1989-1991'deki Tugay Komutanı rahmetli Kamil Başar Paşa. şiddetli soğuk. Ağrı 10. 20. Bu silah ve mermiler ile mayınların sadece beşte birinin bile harekete geçirilmesi binlerce insanın ölümü demektir. 10 -15 şehit veren iller: Kastamonu 14.

subay ve er olarak 991 şehit. Böyle bir atanma ve görevlendirme ne rastlanır. alaylar lağvediliyordu. 1912'de başlayan Balkan Savaşı'na kadar. 42nci Piyade alayına bir yıl içerisinde atanan 3ncü Alay Komutanıydım. Mazisi Türk Milletinin yakın tarihinin ta kendisi olan 42nci Piyade Alayına son kez yaptığım konuşmayı aşağıya alıyorum: "42nci Piyade Alayı'nın mümtaz subay. Basra. 1 Haziran'dan itibaren Alayın. Bir yılda bir alaya birbiri ardına üç Kurmay Albayın atanması örneği barış koşullarında ne görülmüş ne de işitilmiş bir şeydir. 42nci Piyade Alayının son komutanı olarak lağvetmeyle ilgili tüm çalışmaları bitirdikten sonra yeni görevime katılacaktım. Fakat devamı gelemedi. Selanik kuzeyinde tertiplenen 42nci Piyade Alayı Yunan asıl kuvvetlerinin taarruzları kendi cephesine yönelmiş olmasına rağmen. 1912 Balkan Savaşı'nda Yunanistan'da Struma Kolordusunun içerisinde Selanik bölgesini savunma görevini üstlenmiştir. genelde harbin kaybedilmesi üzerine antlaşma gereği. Ben de komutayı 20 Ağustos 1995'de Tuncay Kavuncu'ya teslim ettim. 29 Mayıs 1992 günü öğleden sonra 42nci Piyade Alayını Sancağı açılmış. astsubay ve askerleri. Alay. Đngiliz ve Araplara karşı Medine'yi yoksulluk içerisinde. Çünkü.1991-1993 yılında Dağ ve Komando Tugayı ve Hakkari Güvenlik Komutanı Utku Güney Paşa görevden dönüşünden altı ay sonra ağır bir kalp krizi geçirmiştir. Mayıs ayında yapılan genel subay ve astsubay atamalar dokümanında adım geçiyordu. araç ve malzemeleri başka yerlere dağıtılacaktı. Bu son beraberliğimizdi. insan gücünün üzerinde bir direnç ve cesaretle savunan 42nci Alaya "Medine Muhafızları" unvanı verilmiştir. 19 lb vılmda Alay Hicaz cephesine 12nci Kolordu emrinde olarak Suudi Arabistan'da görevlendirilmiş ve iki yıl Arabistan'ın cehennemi güneşi altında susuz ve gıdasız Mekke ve Medine bölgelerinde muharebelere katılmıştır. 1879'da Bağdat'ta kurulan 42nci Piyade Alayı. Buraya gelmiş olduğum 6ncı Piyade Tümeni Kurmay Başkanlığına da yine bir sonbaharda mesajla atanmıştım. Muharebelerin devamı . silah. Bu nedenle yıllar sonra herkes gibi tayin kitabında ismimin görünmesi mucizevi bir şeydi. 2486 yaralı ve 168 kayıptır. 42nci Alay 1915'de bu defa Çanakkale'de. Kara Kuvvetlerinin yeniden teşkilatlanma planı gereği Alayı ve Sancağını teslim edemiyordum.' 1990-1992 yılları arasında Edirne'nin Uzunköprü ilçesinde konuşlu bulunan 42nci Piyade Alayında Alay Komutanlığı görevindeydim. 1997'de görevden dönüşünden bir yıl sonra da Kavuncu Paşa yakalandığı amansız hastalıktan kurtulamayarak rahmetli oldu. mevzilerini terk etmediği gibi. tecrübedir. Çanakkale'de dört taburlu olarak muharebe eden 42nci Piayde Alayının zayiatı. Zamansız bir şekilde mesajla atanmıştım. 113 yıl önce. 42nci Piyade Alay Komutanlığından ayrılıyor fakat. Mesajla ne20 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok ÖNCESĐ 21 reye atandıysam atanılan yerde bir mesele veya meseleler vardı. zaman zaman da mevzilerden çıkarak düşman içlerine baskınlar düzenlemiştir. Ancak. Kütülamare bölgelerinde isyanlar bastırmış ve muhtelif muharebelere katılmıştır. 11 ay sonra da yine bir mesajla Dağ ve Komando Tugayı ve Hakkari Güvenlik Komutanlığına atandım. Alay 9 Kasım 1912'de ve hiç terk etmediği Selanik'te silahlarını teslim etmek zorunda kalmıştır. bu günkü Irak'ın Güneyinde Bağdat. Çok kanlı geçen muharebelerde Alay Komutanı düşmanın eline geçmesin diye Alay Sancağını yaktırmıştır. Alaya atandığım yer olan Piyade Okulu Kurmay Başkanlığına da gene bir mesajla son baharda görevlendirilmiştim. Kurmay Binbaşılığımdan Kurmay Kıdemli Albaylığıma kadar geçen atamalar safahatında ilk defa. Kerevizdere muharebelerinde. madalyaları ve Kuran-ı Kerim'i gönderine. 1992 yılında Kara Kuvvetleri Komutanlığı Karargahına atandım. personel. "En iyi rehber bir kural hitabı değil. Kerbela. ne de bilinen bir durumdur. Osmanlı ve Mecidiye madalyaları ile taltif edilmiştir. 1993-1995'de komuta ve sorumluluk bende olmuştur. atlas kumaşına takılmış halde Ergene düzlüğünde içtima düzenine aldırdım. düşmanların bile büyük takdirlerine mahzar olacak ölçüde savaşarak Çanakkale zaferinin birinci derecede kahramanları sırasına geçmiştir.

Bütün bunlar 42nci Piyade Alayının disiplin. Ne var. Ağustos 1922'de 42nci Alay Büyük Taarruza iştirak etmiş. Alay bu muharebelerde de parlak geçmişine yakışır cesaret ve kahramanlıklar sergilemiştir. bir aracın dahi tekeri çukura düşmemiş. Hepinizi minnetle kucaklar. 42nci Piyade Alayı. Güzelim dağ muharebelerini kazanmış ve Ege istikametinde muharebelere devamla kaçan düşmanı takip ederek 400 km. yol yürümüştür. Bu işler iki ay sürdü ve Temmuz 1992 sonlarında Kara Kuvvetleri Karargahında Harekat Başkanlığındaki Şube Müdürlüğü görevine katıldım. Şimdi Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı belgelerinden 42nci Alaya ait bölümü aynen okuyorum: "Yüksek alınlı. gözlerinizden öperim. ne yok oralarda? Çiçek açmış mıydı faş erikleri. Büyük Taarruzda çok sıkıntılar çekmiş fakat bunların hepsine cengaverliği. geriye 156 er kalmıştır." Alayın bugünkü sancağı ve Đstiklal Madalyası 54 yıl önce Edremit'te iken. araç ve malzemelerin hepsinin başka birliklere dağıtılması demektir. Selanik'te. Çanakkale'de. gece ve gündüz tempoyu dorukta tutmamıza rağmen 24 ay içerisinde bir tek askerin saçının teli bile kopmamış. silah. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk adına Đnci Ordu Komutanı General Fahrettin Altay tarafından verilmiştir. kendisine hedef olarak verilen Elvanlar bölgesini ele geçirmiş. Sakarya'da. kış tatbikatlarına. Ve bu Alay ebediyen iftihar edilecek tarihi bir şöhrete maliktir. yüksek şerefli. Ağustos 1921'de 42nci Alay bu kez 4ncü Piyade Tümeninin kuruluşunda Sakarya muharebelerine katılmıştır. yüzlerce silah ve araçla katılmamıza. 1991-1992 Eğitim ve Öğretim yılında Kara Kuvvetleri birincisi olarak Üstün Birlik Şilt ve Beratı ile ödüllendirilmiştir.sırasında Alay Komutanı dalıil bütün subaylar şehit olmuş. ikmal kaynaklarından uzaklığına. kahraman 42nci Piyade Alayı daima askerlik tarihinin birincisidir. Mazisi. emir dışı bir silah dahi patlatılmamış-ür. Böyle bir Alaya mensup olmanın şerefi size ve çocuklarınıza ömür boyu yeter. Alay Đnci derece altın savaş ve üstün cesaret madalyaları ile taltif edilmiştir. geçen son iki yılda barış şartlarında bir alaya verilebilecek bütün vazifeleri almış ve örnek şekilde kusursuz bir uygulamayla yerine getirmiştir.' Alayın lağvedilmesi personel. Dört yıllık Kurmay Albaydım. yüksek morali ve disiplini sayesinde göğüs germiştir. atışlı tatbikatlarına binlerce asker. Birleşik garnizon ve kışla hizmederine rağmen. daha sonra katıldığı Rum çetelerinin tenkis harekatında 42nci Piyade Alayı büyük bir ün kazanmıştır. Alay. 42nci Alay 1921 'de 15nci Kafkas Tümenine bağlı olarak yeniden kurulmuştur. ." "Sıladan geliyorsunuz. yolunuz ve bahtınız açık olsun. Medine'de. Türk Milletinin yakın tarihi ile özleş-miş olan bu büyük Alayın Sancağını ve sizleri son defa saygıyla selamlıyorum. Bu tarihi günde 42nci Piyade Alayının 46ncı ve son Alay Komutam olarak Sancağımız altındaki son beraberliğimizde ne kadar gururluy-sam o kadar da hüzünlüyüm. Örgü perdeli pencerenin altmda ?" Cahit Sıtkı Tarana ikinci Bölüm 1993 DÖNEMĐ I 24 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1993 Dönemi 25 "Gerçekleri söylemek inşam özgür kılar. muharebe bittiğinde 42nci Piyade Alayından. Rum Pon-tus imhasında. eğitim ve moral seviyesinin göstergesi ve tam kanıtıdır. Sakarya'da Mangal dağına Yunanlılar hiçbir zaman erişememiştir. Sakarya'da Alay Komutanı Hüseyin Avni Bey. Alay Koçkiri Aşireti ayaklanmasını bastırmış. alay muharebe grubu tat22 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 23 bikatlarına. Tabur ve Bölük Komutanları dahil bütün subaylar ile erbaş ve erlerin tamamına yakını şehit olmuş. büyük kısmı yaralı olmak üzere geriye bir asteğmen ve 79 er kalmıştır.

sonra da sanki ben içeride değilmi-şim gibi davranmaya başladılar. Ben bu girizgahın sonunda ne geleceğini bekliyordum. O nedenle bu konuşmayı yadırgıyor. cevap vermeden önce ailenle görüş. Đkinci Başkansa gergin bir şekilde sadece dinliyor. Beceriksiz adamları yapar diye ısrar ediyorlar.. Bu derece "ailene sor da karar ver" ne demekti? Ailem yok derse "görevi yapamam" mı diyecektim? Vazifenin hassas. hangi görevse bunu şerefle yerine getirmeye hazırım. . aksi I 26 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok . Sonunda Komutan dayanamadı: . risk yok. teşekkür ederim. savaş çıkınca biz yokuz deyin. dedi. halde farkı nereden gelecekti? Bunu üniforma giyen herkes böyle bilecek ve ruhen hazır olacaktı. . dedi.22 Haziran 1993 günü saat 09:15'de Kara Kuvvetleri Komutanı Emir Subayı telefonla Komutanın beni beklediğini söyledi. Bu safhada Kara Kuvvetleri Komutanı konuştukça bana "estağfurullah" ve "sağ olun" demekten başka bir şey kalmıyordu. "Sayın Komutanım Pamukoğlu Albayım şu an karşımda.Pamukoğlu Albayım nasılsınız? . nasıl tespit ede1993 DÖNEMĐ 27 . Genelkurmay Başkanı ise ceketinin önü açık bir halde öfkeli ve yüksek bir sesle konuşarak odanın bir ucundan diğer ucuna hızlı hızlı gidip geliyordu. vazifenin ne olduğunu bilmiyorum ama barış veya savaş. koltuklarının altında dosyalarla yıllarını geçiriyorlar.Komutanım. odanın içinde bir duvardan diğerine yürümeye devam ediyordu. derhal. selam verdim. dedi. sana yakışan hareketi gösterdin. Milletin kırk yılda bir Türk Silahlı Kuvvetlerine işi düşecek. Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhittin Füsunoğlu çalışma masasının gerisinde ayakta ve üniformasının ceketini çıkartmış durumdaydı. Alayımın Kara Kuvvetleri birincisi olduğunu.Yok yok.Pamukoğlu Albayım sana bir görev vereceğiz ama. Askerlik sanaünın Özünde tehlike vardır. Kara Kuvvetleri Komutanı ile bu karşılıklı konuşma biraz sürdü. Beni ne duruma düşürdüler.Pamukoğlu Albayım. ölüm kalım yok. sizi Hakkari'ye göndermek istiyoruz. Bunlar general olunca daha çok kendilerini gizleyebilirler. cevabını bana söyle.Sağ olun komutanım. Benim sevk ve idaremin ne kadar iyi olduğunu.Emredin komutanım. Özel Kalem Müdürü ve Emir Subayının beklediklerini söylemesi üzerine Genelkurmay Başkanının makam odasına girdim. ne emir verilecekse hemen verilsin istiyordum. Hiçbir sosyal haktan yararlanamamaklar. . her şey normal. dedi.Komutanım.Şerefle giderim. Odada Genelkurmay Đkinci Başkanı diğer giriş kapısının önünde esas duruşta ayakta duruyor. başarılarım nedeniyle kendilerinin beni Amerika'ya gönderdiğinden bahsetti. Üstün Birlik şilt ve rozetlerini aldığımı.Genelkurmay Başkanı seni bekliyor yarım saat sonra kendilerini gör.Sağ olun Komutanım" dedi ve telefonu kapatarak bana döndü: . huzurlu -ve neşesini belli eden bir ses tonuyla. Kara Kuvvetleri Komutanı sağ tarafındaki telefonlardan birini kaldırdı. ne zaman emrederseniz? Hemen göreve katılayım.. . yüzünden boncuk gibi akan terleri görüyordum. . kritik ve tehlikeler taşıdığını hissetmiştim. Sen bir sor. Sonunda Kara Kuvvetleri Komutanı: . sonra da cevabını getir. "Bütün görevler benim için şereftir" diyor. Öfke ve şiddetle söylediklerinin özeti şuydu: "Bu karargahta beni kandıran adamlar var. bir askeri vazifede ailemin de kararını almak söz konusu olamaz. Bunda bir şey yok. Komutanın hal ve hareketlerinden rahatlayıp sevindiği anlaşılıyordu. Konuşan Genelkurmay Başkanıydı. Đçeri girdim. kısa bir süre sonra yeniden ayağa fırlıyor. Daha sonra Kara Kuvvetleri Komutanı iltifatkar sözler söyledi. yahu bu adamlar benim bulunduğum makama kadar yükselirler.. Đçeri girince kendimi takdim ettiğimde her ikisi de önce bana baktılar. o zaman da sen tut ben gidemem de. emekli yapılmaları yetmez. Komutan çok acele ediyor" dedi. .siz emredin. Ordu barış için mi kurulmuş. Siz sulh zamanı kışlalarda büyük karargahlarda zaman geçirin. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş arada bir koltuklardan birine oturuyor. Emir Subayının odasına girdiğimde bana "Komutanım hemen girin. Bu benim meslek anlayışımla çelişir. O Güneydoğu'ya gidemem diyenlerden hesap sorulacak.

ilk defa üstün sicil kıdemiyle mümtazen terfi eden 5 subaydan biriydik. Ben de: . Hakkari'de yolların kesilmediği gün yok. Asayiş Komutanı Korgeneral Necati Özgen'di. Açık sözlülüğü ve farklı kişiliğinden dolayı her zaman.Ne zaman emrederseniz. Selam verip Genelkurmay Başkanının makamından çıktım. aynı zamanda da yüksek bir iltifattan başka bir şey değildi.) Şırnak'a atanan Kurmay Albay Erdal Sipahi ile beraber iki gün sonra gene Genelkurmay Başkanıyla makamlarında görüştük. dedi. diye cevap verdim.. Bu son durumu basın duyacaktır. gerçek general. "Genelkurmay Başkanının bu son durumlardan çok rahatsız olduğunu ve bir Kurmay Albayın gitmiyorum. madem Hakkari ve Şırnak'a iki Tuğgeneral lazım. klasik askeri yapının ötesindeydi. Gelecekte bir sıkıntı daha var. Piyade Okulunda kendilerinin Kurmay Başkanıydım. gerçek yurtseveri hangi ölçüyle ortaya çıkaracaksın? Cesur adamlar bu günlerde millete lazım. .Aileniz ve çocuklarınızla ilgili işleri ben takip ederim. Onu sinirlendiren şeylerden biri de senin gideceğin yerde bu ay olaylar doruğa çıktı. kurmay olan 86 subaydan.Göreceksin basın bunu öğrenecek..Emredersiniz. ikimiz de bizim sınıftan. gerçek kahraman. istifa ederim demesine içerlediğini" söyledi. peki geri kalan 60 Tuğgeneralden iki kişi bu görevlere niçin seçilemiyor? 60 kişiden 2 kişi atanmazsa sonuç böyle olur.Şahsi işlerinizi bitirip üç gün içinde hareket edin. kimseyi ilçeye sokmadı. Karargahtan ayrılmadan Genelkurmay Đstihkam Daire Başkanı General Ka-muran Orhon'a veda etmek istedim. nasıl bir subay olduğunu çok iyi bilirim dedi ve tam karşımda durarak sağ eliyle sol göğsümün üzerine vurup: .Haklısın yalnız.Ne zaman gideceksin? . 28 Haziran 1993 sabahı Karar Kuvvetleri Komutanlığına ait bir uçakla Diyarbakır'a gitmek üzere Ankara'dan ayrıldık. (Bir aya kalmadı. Öğleden sonra Asayiş Komutanı ile beraber helikopterle Diyarbakır'ın kuzeyinde bir karakola gittik. tekrar başlıyor ama bu defa aynı şeyleri daha şiddetli ve ağır ifadelerle söylüyordu. . . bana doğru yürürken: . ayrıldım. . rütbe hiyerarşisi dışında kendisine saygım. . bir bildiği vardır. Çukurca ilçesini PKK 24 saat elinde tuttu.Çok müşkül duruma düştük.Sağ olun. Onun için her şey üst üste geldi. Aynı Tümende ben Binbaşı rütbesiyle Kurmay Başkanı iken kendileri Albay rütbesi ile Alay Komutanıydılar. Erdal sınıf arkadaşımdı. . Komutan gene benzer konulara değindi." Genelkurmay Başkanı bir ara duruyor.Basın bunu nasıl duyabilir ki? Kim söyleyebilir? Bunu açıklayacak kişi asker niteliklerine sahip olamaz.Sağ olun komutanım. . Asayiş Komutanı bu Jandarma Karakolunda da cereyan eden çatışmalarla ilgili bilgiler verdi. karakolların durumu hiç iyi değil. Kamuran Paşa meselenin öncesini biliyordu. Vedalaştık. Geçen günlerde 56 kez Hakkari il merkezini bastılar. genel şekliyle özededim. bir yıllığına o görevlere gidilemeyeceğini düşünelim. o zaman tam bir fiyaskoyla yüz yüze gelinecek. Diyarbakır'a indiğimizde bizi karşıladılar ve doğrudan Jandarma Asayiş Komutanlığı Karargahına gittik. Karargaha geldiğimi duyduğundan Kamuran Paşayı beni beklerken buldum. kısa bir süre susuyor. bu iki kişinin Albaylardan seçilmesine gerek var mı? Şu anda Kara Kuvvederinin 80 tane Tuğgenerali yok mu? Bunlardan 20 tanesi hadi dördüncü ve son yılına giriyor. dedi. . Bölge hakkında bize bilgi verdi. Ben sana bir şey söyleyeyim mi? Bu bile Tanrıdan.Ben seni Binbaşılığından tanıyorum. Bu ifade Komutanın içinde bulunduğu ruh halini gösteren.çeksin ki? Günlük sıradan şeylerde ölüm yok. dedim. ben hazırım. Bana içeride ne olduğunu sordu. savaş yok. saklayamazlar.Yalnız bir şey var. 28 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . dedi. Durdu. devreden. Komutan bu konularda da çalışmalar yaptı sanıyorum.Seni tümgeneral yaptım. bütün gazeteler 2-3 gün üst üste bu olayı yazdılar. Bunun üzerine: . senin oraya gitmen kadar isabetli bir şey olamaz.

Salonun ucunda yerde kabartma bölge haritası karargah subaylarının masasının çevresinde de bölge haritaları ve muhtelif bilgileri içeren panolar yer alıyordu. "Siz yemeklerinizi yiyin ve hemen gelin." Dağ ve Komando Tugayının Karargah binası zemin hariç iki kadı orta boyutta klasik bir bina idi. solda da karargah subaylarının oturması için çevresi sandalyelerle çevrilmiş büyük bir masa mevcuttu. Harekat merkezi bu binanın zemin katında bulunan 80-100 kişilik bir salondu. Gece orduevinde kaldık. siz dönün. "Ben onunla giderim. Helikopterde bir kişinin oturacağı yeri zor buldular. bu iş iki saati geçmemeli" dedim. havalandık. Uçuş boyunca pilotlar üzerinden geçtiğimiz arazi hakkında bize bilgi veriyorlardı. Kurmay Başkanı Kurmay Albay Đhsan ve Karargah subayları karşıladı. hepsi de çıplak kayalıklarla kaplıydı. Pistte. kapısı güçlükle kapandı. Doğuya doğru uçtukça arazi sürekli yükseldi. Bu tip mücadelede çeyrek saat bile hayatidir. güneş doğarken tıraş oldum. Yaklaşırken pilotlar "Şirnak" diye işaret ettiler. Utku Paşa görevden ayrılıncaya kadar bir nevi gözlemci durumundaydım ve herhangi bir konuda sorumluluğum yoktu. dünyanın başka ülkelerinde bu tip mücadeleleri anlatan piyasa kitaplarından yanımda getirdiklerimi taradım. ben Komutanlık görevlerinde öğlen yemeği yemem. dağlar artık uçsuz bucaksız. bir kale intibaı veriyordu. Geç yatmama rağmen sıcaktan uyumak mümkün değildi. en süratli olduğumuz zaman bile yeterince hızlı olmuş sayılmayız. Helikopter Şırnak Jandarma Tugay Karargahının yakınındaki piste indi. Đçeridekilerin bakışları donuktu ve tepkisiz bir halleri vardı. Hava kararırken Diyarbakır'a döndük. Bu görüntü nelerin olduğu ve olabileceği konusunda çok şey anlatıyordu. Đzinden döndüğü anlaşılan sivil kıyafetli 7-8 personel de aralara sıkışmıştı. 360 derece her taraftan gelebilecek saldırıları karşılamak üzere tertiplenmiş. daha süratli. Gözetleme yerleri. Helikopter tavanına kadar malzeme doluydu. Tugaya Albay Nevzat vekalet etmekteydi. siz yemeğinizi yiyin ve hemen gelin. Üzerindeki 10-12 bina ve barakadan oluşan yerleşimin askeri kışla olduğu anlaşılıyordu. burada bana bir çalışma odası hazırlanmıştı. hiç konuşmuyorlardı. Bu iş o kadar çabuk olmuştu ki. pistten uzaklaşmış olan Erdal'la bile vedalaşamadık. işimiz hasımdan önce zamanla olacaktır. 1993 Dönem! 29 Birkaç saat sonra bize tahsis edilen UH-1 helikopteri ile Şırnak ve Hakkari'ye gitmek üzere Diyarbakır'dan ayrıldık. Benim üzerimde harici üniformam vardı. "bana hemen bir eğitim elbisesi hazırlasınlar ve bütün Şube Müdürleri kendi faaliyet sahalarındaki tüm bilgileri sonsuz bir ayrıntıyla anlat30 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok maya hazır olduklarında nerede toplanacaksak oraya geleyim. Hakkari sınırlarına girmiştik. arzu ederseniz onunla gidebilirsiniz. birisi bana bir tost ve ayran getirsin. Hakkari Diyarbakır'dan üç vilayet daha doğudaydı.Ben sınıfım ve görevlerim itibariyle her tip karakolu bilen bir subaydım. Mevcut iki masanın üzerinde 7-8 tane telli ve . Öğle yemeğinden sonra brifinge başlayabileceklerini söylediler. kısa bir görüşmeden sonra. Onların nerede oldukları. teşekkür ederim" dedim. Kalktım. Ben camdan sürekli araziyi inceliyordum. valizimi alıp resepsiyona indim. bir süre sonra altımızda bir plato belirdi. Havadan buranın şehir mi köy mü olduğu hususunda insan karar veremiyordu. istemezseniz beraber devam ederiz" dedi. Dağ ve Komando Tugay Komutan Yardımcılarından Piyade Albay Nevzat. ilerideki Tugay Karargah binasına geçtik. savunmaya hazırlanmış tahkimli bir mevzi idi. Hemen yanımızda bir Skorsky (Black Hawk/Kara Şahin) helikopterine personel ve malzeme yükleniyordu. Helikopter iniş için dönerek alçalırken uzaktaki bir vadinin tabanına doğru uzanan kerpiç ağırlıklı binaların hakim olduğu meskun mahal de Hakkari olmalıydı. Hemen girişte sağda Komutanın oturacağı küçük bir masa. tel engeller. Ben. Siz hiçbir şey anlatmadan da ben bir şey söyleyeyim. Tugay Komutanı Utku Paşa kısa bir süre için izine ayrılmış ve henüz dönmemişti. Ben aynı helikopterle devam edecektim. hangi birlikten oldukları gibi sıradan bir soruyu bile sonnak gelmedi. mayınlar. Her şeyde süratli olacağız. Burası karakol değil. 50 m. atış mazgalları. üst örtülü mevzilerle. Geldiğimiz helikopterin pilotlarından biri yanıma gelerek "Komutanım bu Skorsky Hakkari'ye gidiyor. Her hallerinden bezginlik akıyor. kimin ne yaptığı gibi bir merakları yoktu. Benim de içimden onlara kim oldukları.

3 jandarma Alayının bütün Tabur ve Bölükleri. Beyler. başkanından en düşük memuruna kadar (belediyeler) açıktan ve inanılmaz ölçüde PKK'nın destekleyicisi değil. çünkü. üssünü. ne zaman ne yapacakları değerlendirilemiyor. Dikkatimi çeken ve en hayati durumlar şunlardı: 1. Ortada bir sürü telsiz dinlemelerinden. 1993 Dönemi 31 4. Halkın devlete güvenini kaybettiğini olaylar gösteriyordu. Anlaşılmaz bir şekilde ve yaygın bir kanaatle de birileri 1993 de PKK ile sözde ateşkes yapmıştı. Birlikler yakın çevrelerine kendi inisiyatifleri ile küçük çaplı operasyonlara çıkıyorlar. Şemdinli ve Çukurca merkezlerine yapılan eylemler. Tam şımarmışlardı. Halkın PKK'ya yardım ve destek sağlaması örgütün ideolojisine değil. yollar nerelerde kesildi. fakat hava kararmadan üslerine geri dönüyorlardı. subayları tevekkül ve kaderci. Jandarma Özel Harekat Grubunu ve nerelerde ne kadar Geçici Köy Korucusu (GKK) varsa yerlerini işaretle. Đran ve Irak sınırlarındaki Jandarma Sınır Karakollarından başlayarak iç bölgelerdeki Đl Jandarma Karakollarını. Gelen az bilgi de doğru ve güvenilir değildi. karakol ve üslerde savunma düzeninde bulunuyorlardı. Karşılıklı görüşmemiz gece yarısına kadar sürdü. kendilerine tahsis edilen kışla. (Takım 40-50. 3. Tugay Komutanlığına vekalet ederken bütün gece kışlanın etrafındaki nöbetçileri ve mevzileri kontrol ettiğini. Herkes ruhunu buna göre hazırlasın" dedim. ta kendisiydi. polisten. Bu nedenle halktan bilgi gelmiyordu. 5. adam kaçırmalar ve suikastlerin sadece tarihlerini kırmızı renkli bir kalemle bu yerlerin yanlarına yaz. Jandarma ile Komando Bölüklerini. Hakkari'nin 60 ayrı yerindeki küçük birlikler. Hangi kafaya hizmetle yapıldığı inanılmaz bu durum ile "bu iş artık böyledir" gibi düşünce. esas kaynak olan halk da şu anda kapalıydı. Tugay Komutan Yardımcısı Albay Nevzat'ın orada bulunmadığını fark ettim. 6. Yüksekova. Bu mekanı anlatıyorum. saldırıya uğrayan köyler ve mezralar. birliklerin üs ve kışlalarında değilsek. Takviye Piyade Taburlarını. karakollar ne yapsın? Buna sinirleri çelikten bile olsa hiçbir insan dayanamaz. Yüzlerce soru sordum. jandarmadan. batıdaki Tugaylardan takviye gelen Piyade Taburları. nerede pusuya düşüldü. Nerede olduğunu sordum. Dolayısıyla temas da sağlayamıyor-lardı. hangi karakollar basıldı. emirle iş yapan durumuna soktuğu şu on saati aşan görüşme ile apaçık ortadaydı ki. bölükler. Üç bin metrenin üzerindeki bu dağlarda bazen 400-500 metre bile üç-dört saatte zor yürünürken bir PKK kampını. Dağ ve Komando Taburlarını. Kurmay Başkanı Albay Đhsan. Her şey bulanıktı. 2. Mahalli yönetimlerin çoğu. bir türlü tam olarak nerede oldukları. Hiçbir bilgi doğru ve güvenilir değildi. gruplarını bulmaları söz konusu değildi. Sabah olmak üzereydi. MiT'ten gelen haberler vardı ve bunlar da birbiri ile çelişiyordu." HarekatlŞube Müdürü Kurmay Binbaşı Ahmet'e: 32 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1993 Dönem! 33 "Boş bir harita da sen bul. Karargah brifingini verdi.telsiz telefon mevcuttu. Öyle taktik ve usuller uyguluyorlardı ki. Militanlar her yerdeydi ama. pervasızca hareket ediyorlardı. karakolların birinde veya operasyonların cereyan ettiği arazilerde bulunduğumuz zamanlar dışında sabaha karşı uyuyabildiğimiz üç-dört saat uykunun dışında 24 saatin tamamı bu yerde geçti. Tabur 240-260 kişi-militan demektir) her yerde idi. Türkiye'nin bu dipsiz köşesinde tüpten dışarı çıkmış olan bu macunu aynen tüpüne geri sokacağız. kesurilemiyor gibi bir sonuç çıkartılıyor dxı. Haritada başka hiçbir şey bulunmayacak. bir saldırı olmazsa. Bölük 110-120. Hakkari. bunların subay. "Siz Dağ ve Komando Tugayının kışlasının tehdit ve tehlike altında olduğuna inanarak yaşarsanız. "şuradan" diye bir istihbarat yoktu. . kendisi sorumlu iken herhangi bir baskından çok çekindiğini söyledi. PKK grupları. Dağ ve Komando Tugayının dört Taburu. baskın çıkan otoritesinden kork-masıydı. "şu saatte". nerelere mayın döşediler. Jandarma Komando Taburunu. bu durum hem hasımdan hem de doğadan daha önemliydi. Đstihbarat Şube Müdürü Kurmay Yüzbaşı Harun'a: "Şu haritayı temizle ve 10 yıl nerede temas sağlandı.

Yüksekova Doğusu. biri il jandarma olmak üzere üç Jandarma Alayı ve bunları destekleyen bir Lojistik Komutanlıktan meydana geliyordu. Rııbarişin Gediği. "Havuza düşen memleketleri Biti var ki. Irak'la 220 km. Perihan Dağı 3370 m. tanksavar topu. Kınkdağ Geçidi. O dönemde Batıdaki bazı Kolorduların asker sayısı 6-7 bindi. asker.astsubay. toplam 23.. Gafer Gediği. Haran Gediği.000 asker. havan. Yüksekova ve Şemdinli arazilerinin Đran ve Irak topraklarına koç başı şeklinde girdiği bir vilayettir.lik bir alanı kapsayan Yüksekova dışındaki arazi ise 2100 m. üç Đlçe Jandarma Komando Bölüğü mevcuttu. Jandarma Genel Komutanlığı birlikleri ise. Haruna Geçidi.. uçaksavar. Đran sınırı ve Đran topraklarındaki Kalereş kampı bölgesinde bir grup. Yüksekova ve Şemdinli'deydi. astsubay. Kuzeyinde 2600 m.lik siyasi smıra sahiptir. Dokuz bini jandarma olmak üzere Hakkari'de 2000 subay. Van taburu ancak kışın birkaç ay Van'da kalıyor. Eşek Gediği. Koç Dağı 3262 m.. Ana ve tali yollar tamamen boğaz. Çevresi vadi. dağ geçitleri ile yüksek platolarda dağınık şekilde bulunmaktadır. Soypa Dağı 3214 m.dir. Mücadele hakkında doğru fikir vermesi ve coğrafyanın sertliğini göstermesi bakımından bazı dağların yükseklikleri: Buzul Dağı 4135 m. Bu ildeki çocuk ölüm oranı binde 4l'dir. yükseklikte 20x10 km." Hakkari (Çölemerik) nüfusu 174. Sapa-tan Geçidi. Çimen Dağı 3170 m.lik ve biri 155 mm. Mamçin Gediği. Diğer üç tabur. ikisi 105 mm. Dağ ve Komando Tugayının Karargahı vilayet merkezinin 12 km. Hirmil Geçidi. 21. Hakkari'nin 162 köy. Esendere Boğazı. Yüksekova Karadağ 3460 m. roketatar. "Bir hançer yüz özdeyişten daha etkilidir. Hakkari Karadağ 3604 m. 512 mezra olmak üzere 674 yerleşim alanı. içimde sayıklar.' 1993 Temmuz'unda Hakkari'deki askeri güç aşağıdaki birliklerden oluşuyordu: Kara Kuvvetlerinin. ikisi sınır. Başyurt adını verdiğimiz bu kışlada Tugayın bir taburu. Çiçekli Geçidi. boğaz ve dağ geçitlerinden oluşan 1925 m.. yükseklikte bulunuyordu.. Süvari Halil Geçidi.. Keridosu Geçidi. Kuzeyden Güneye doğru uzanan siyasi hudut dik bir açıyla devam ettirildiği taktirde görüleceği gibi. Mor Dağ 3807 m. Bembo Gediği. makinalı tüfek olarak muharebe gücünü küçük bir not alarak yanlarına yaz. Aslankerem Geçidi. .000 (1990 sayımı) olan.* Aynı tarihlerde Kürdistan Đşçi Partisi (PKK)'nin Behdinan diye isimlendirdiği Hakkari. ila 3000 m. Karan Vadisi.. Aslankaraş Gediği. Mezar Gediği. Süvari Kotra Geçidi. 34 Unutulanlar Dişinda Yen! Bjr Şey Yok "En büyük kusur sığlıktır. Sümbül Dağı 3467 m. Boğaz ve geçitlerin önemlileri batıdan doğuya şunlardır: Zap Boğazı. jandarma Özel Harekat Grubu. merkez Çölemerik... arasında rakıma sahiptir. Rezok Boğazı. Helena Boğazı. Bunların da nasıl bir eğitim yaptığı veya yapabileceği ortadaydı.. geçit ve vadilerde bulunmakta olup. araçla hareket ancak yollarda mümkündür. Bu alaylara bağlı dört sınır taburu ve kırk dört karakol ile Jandarma Komando Taburu. Pazar Gediği. Yüksekova. Dağ ve Komando Tugayı (dört taburlu) ile Ege ve Trakya'daki Tugaydan gönderilen beş takviye Piyade Taburu.. Meydan Gediği. Aslında burası dağların içtima ettiği bir bölgedir. Batı ve kuzeyden gelen dağ silsileleri en yüksek rakıma ulaşarak burada düğümlenirler. destek kıtaları ve bağlı bölükleri iskan ediliyordu. Perihan Gediğidir.000 kişilik silahlı güç mevcuttu. diğer zamanlar Hakkari'de faaliyet gösteriyordu. Şemdinli Karadağ 3335 m. Yeniköprü Boğazı. Çukurca ve Şemdinli ilçelerinden meydana gelen. Şehidan Dağı 3523 m. Mor Dağ. 1993 yılında vilayetteki 290 okuldan 217'si kapalıydı.. Subayların sık tekrarladıkları bir söz vardır: "Hakkari'yi bir masaya yatırıp ütüleseler Türkiye kadar bir alan çıkar". Sonra biriniz bu iki haritayı benim masamın üzerine bıraksın" dedim.lik üç obüs bataryası. Kuzey Irak ve Đran topraklarını kapsayan bölgelerde gruplarının faaliyet gösterdikleri mıntıkaları şöyle değerlendirilebilirdi: Yüksekova kuzeyi. Kerikulort Geçidi. Van. Đkiyaka Dağlan 3395 m. Kiralın Kızı Dağı 3121 m. Ortaç Gediği. dağlar. dağ boğazları. Türkiye genelinde binde 2'dir.. Đran'la 120 km. Açık olanlar da il ve ilçe merkezlerinde faaliyet gösterenlerdi.

Karşı tarafın taktiği ve tekniği benim için yeni bir şey değildi. Şemdinli güney batısı. \ Hakkari baüsı ile Şırnak idari sınırı arasındaki Karanlık (Kato) Da^ ğı arasında bir grup. Irak sınırı ile Irak topraklarındaki Mezi-Karyaderi (Avaşin) kampında bir grup. maliye sorumlusu. Sonunda yıllarınız. askere alma gibi karargah hizmetlerini yürüten personel mevcuttu. Iran sınırı ve Đran topraklarında Jerma-Betkar kampında bir grup. ama bir ucundan tutup çeke çeke son baklaya ulaşamazsınız. tabur savaşçı örgütlenmesi halindeydi. Hakkari güney doğusu.lik havan. onların hayal güçlerini hem kendileri hem de PKK gibi çalıştırmalarını istedim. avare kasnak boşa döner durursunuz. PKK'nın silahlı teşkillerine grup tabiri kullanılması bunların askeri örgütlenmede taşıdığı büyüklüklerin tarafımızdan tam bilinmemesinden kaynaklanıyordu. Halkın kendi güvenliğinin devlet tarafından sağlanamadığı inancının yerleşmesi. Bir bölgede örgütün gücünü muhafaza etmesi ve etkisinin yüksekliği milislerin miktarlarının çok ve iyi çalıştıklarının işaretidir. kannas keskin nişancı tüfeği. taburları 240-260 militandan oluşuyordu. Hareketli alay dediği savaşçı örgütlenmeyi de yapü ve denedi. manga. dağ kadrosu. 82 mm. Oraman (Alandüz). istihbarat faaliyetlerini yürüten. aylarınız ve haftalarınız olayları kuyruk kısmından yakalamaya çalışmakla geçer. Irak topraklarında Hakurk kampında bir grup. Derecik. Đran sınırı ve Đran topraklarında Zagros kampı. Hakkari bölgesi 5 ana bölgeye bölünmüş ve 7 tabur görevlendirilmişti. Kaleşnikpf piyade tüfeği." Süratle yapılması gereken şey araziyi haritaya bile ihtiyaç duymaya-( ak şekilde zihnime yerleştirmek ve en çok sıkıntıda olan Đran ve Irak sınırındaki karakolları görmekti. Şemdinli güneyi. 1993 Temmuz'unda PKK takımları 40-50. mıntıkalar. mali. Doğusu. kuşku ve pişmanlık için zaman yoktur. RPG-7 ve RPG-11 roket atarlar ile personel ve tank mayınları PKK'nın esas ana silahlarıydı. Balkaya Dağları ve Irak topraklarında Basyan kampında bir grup. Çukurca kuzeyi ve doğusu ile Hakan Tepe Irak sınırı altındaki Irak topraklarında bir grup.) Bu teşkiller dağ kadrolarını oluşturan güçlerdi. BKC makineli tüfeği. bütün gece boyunca subay ve askerlerle görüşerek. "Ölümün ovalık yaptığı bu dünyada. Gayrı nizami harp yer kürenin neresinde bu güne kadar 36 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . her birliğe verilen hedefler tek u-k gösteriliyordu. köy ve mezralarda siyasal. sağlık. hiç kimse tam olarak çıkaramamıştır. komutan yardımcısı. Personeli ve birlikleri şahlandırmak için devamlı düşünceler üretip notlar çıkardım. Hakkari Kuzeyi-Van idari sınırı Karadağ bölgesinde bir grup. Aslında PKK tam gayrı nizami harp teşkilatında bulunuyordu. Yer altında organize olan bu hücrelerde zincirin bir baklasını ele geçirerek zincirin tamamına ulaşılmasına imkan yoktur. Çukurca güneyinde Irak topraklarında Şivi (Zap) kampında bir grup. doğusu. bölük. ilçe. Hücre sistemi çalışan bu unsurların tam sayısını bu tip mücadelelerin yapıldığı dünyanın diğer herhangi bir yerinde. Çukurca doğusundan Şırnak idari sınırına kadar olan bölge ile Irak topraklarında Metinan kampında bir grup. Bölgedeki bütün karakol ve diğer birlikleri bulundukları yerlerde alü günde dolaşıp bitirdim. sorumluların isimleri. Đl. Geceleri nerede kaldıysam o bölge ve arazinin durumuna göre senaryolar ürettim. Bunun Türkçe'si. Bakla bakla çözebilirsiniz. (1994'de Kuzey Irak'ta yürüttüğümüz bir harekatta ele geçirdiğimiz belgelerden birinde Behdinan-Zağros (Hakkari) teşkilatlanması. askere alma. kullanılan kuvvet1993 DÖNEMĐ 35 Ut. Zaman ancak karar vermek için vardır. Her kademede komutan.Şemdinli Kuzeyi. örgütün yapacağı eylemler hakkında önceden hiçbir haber alamamanız demektir. propaganda görevlisi. dağ kadrosu teşkilleriyle sürekli temasta olan binlerce milis vardı. doçka uçaksavar silahı. takım. bölükleri 110-120. zayıf istihbarat demektir.

Sen ne diyorsun? . mevki ve karakol kendi bulunduğu mekanda kendisini koruyordu. aynı sürelerde çıkarıldığında ise devamlı gözetlendiklerinden PKK oraya sızıp kendi tabiri ile "orayı darbeliyordu". Bizim bunlara terörist.Hayır komutanım. siperler ve hendeklerin çoğu koruma sağlayacağız derken. Bütün bu düşülen durumların da farkında oldukları söylenemezdi. Yanındaki askerlerden birine sordum: . Kime? Ne zaman? Nereden saldırılacağı tamamen karşı tarafın iradesine ve inisiyatifine kalmıştı. teşhis edemezseniz ne gücünü ne de Laktiklerini kestiremezsiniz. Sürekli bekliyor olmak. azami bir bölük kadar PKK'h olabilir (80-100 militan). Böyle bir duruma mani olmak için karakola hakim bir veya iki yükseltiye gece emniyet timi (15-20 asker) çıkarıldığında ve hep aynı yere. Saçlarınızın tellerini bile sayıyorlar. Şemdinli'nin Derecik bölgesinde Jandarma astsubayına 1 km. Generalliğe terfi etti ve sağlık nedeniyle rahmetlik oldu) sen ne diyorsun dedim: . O bölgedeki Piyade Tabur Komutanı Kurmay Yarbaya (Bir ay sonra ayrıldı. savunma tedbiri almış durumdaydılar. Bütün birlikler. bir kaç hafta sonra insanda sinir sistemini paramparça eder. Gelinen durum ve koşullarda kanıksama belirgindi. Roketatarları omuzlarında iki militan gelip birer roket atsalar. bütün gece bulunduğunuz yere sızacak adamları düşünmek. buraya çıktığımızda göreceğiz. 700 kişiler. eşkıya. komando. dedim. Benimle gelen. böyle eğitilmişlerdi. Tam olarak ne yapılması gerektiğinde bir belirsizlik vardı.PKK'nın bu dağda kampı var mı? . Binalar çukurların. PKK'ya da o öğretilmiş. Yedi yıldır çıkılmamış. bölücü veya başka bir şey dememiz. Gerçekte ise koruyamıyordu. Hasmını iyi tanımlayamaz. 28 şehit var. Birlikleri ve araziyi gördükten sonra ilk tespit ettiğim en önemli meseleler şunlardı: Jandarma Karakollarının hemen hemen hepsi hiçbir askeri düşünce dikkate alınmadan kaçakçılık yollarını kapatacak gibi inşa edilmişti. Küçük rütbeliler ve askerlerle konuşun. Bazı geceler Osman Öcalan beyaz aün üzerinde bu dağdan (Irak tarafındaki başka bir dağı göstererek) şu dağın üzerine atlıyormuş. gerisindeki Balkaya Dağı'nı göstererek sordum: .nasıl yapılmışsa. Şemdinli'de bulunan Dağ ve Komando Tugay Komutan Yardımcısı Piyade Albay Cahit'e: . üs. Tabur ve Bölük büyüklüğünde. mevziler. piyade. Bu böyle sürüp gidecek mi? Sizin 600 askeriniz ve ağır silahlarınız var.1500 kişi var. burayı da geçen sene basmışlar. . Sonuçta da kendinizin nasıl örgütlenmesi ve nasıl savaşılması gerektiğini çıkaramazsınız. Özel bir taarruz düzenlemeve hiç gerek yoktu. onlar ağacın üstünde siz altındasınız.300-400 kişi olduklarını değerlendiriyorum komutanım.Var komutanım. 60 ayrı kışla. eylemlerini farklı hale getirmeyecektir. vadilerin. karşı tarafa sağlıklı bir gözetleme yapma ve ateş açma imkanlarını sınırlandırmıştı. 1993 Dönemi 37 Bazı birliklerden PKK ile ilgili abartılı cevaplar almak mümkündü. şansları iyi giderse bununla bile iyi sonuçlar alabilirlerdi.Siz oraya hiç çıktınız mı? . bu bölgedeki Gerdi Aşireti devletten yanadır ve çok cesurdurlar. Hazırlanan avcı çukurları. Karşı tarafın propagandası ne kadar etkili görüyor musun? Eğer . ancak bulundukları psikoloji ile nereye kadar gi-dilebilineceğini sorguladığımda personelden umut ve ışık alabilmek söz konusu değildi. fakat orayı uğursuz sayıyorlar. Gayrı Nizami Harpte bu tarz bir savunma düzeni aslında askerin bulunduğu yerde ölümü beklemesinden başka bir şey değildir. göçük alanların dibindeydi. Etrafınızda basılmayan karakol kalmamış. Hiç kimsede dışa vuran bir korku ve ürkeklik işareti yoktu ama durgunluk ve bezginlik hemen fark ediliyordu. jandarma. böyle saçma sapan şeyleri kafalarından çıkarsınlar. .Cahit. ne olacaksa olsun der ve kaderci olursunuz.Şu anda görünen. Bir an gelir. çünkü birliğin büyüklüğü ne olursa olsun gece herhangi bir istikametten saldırıya uğruyordu.

19 Temmuz 02:00'da Şemdinli'nin Durak bölgesinde sahra düzenindeki 4 ncü Dağ ve Komando Taburunun emniyet timine saldırıldı. 11 Temmuz 20:45'de Çukurca Ormanlı mezrasına silahlı eylem yapıldı. Dört komando eri şehit oldu. 4 Ağustos saat ll:00'da Çukurca bölgesinde bir komando eri şehit düştü. 3 Ağustos saat 21:00'da Hakkari-Yeniköprü arasında Zap vadisinde bulunan tavuk çiftliğini basıp tesislere benzin dökerek 13. Aynı gün saat 23:40'da Yüksekova'nın dibinde bulunan Kamışlı Jandarma Karakoluna saldırı yapıldı. uzaktan ve yakından bir silah sesinin duyulması.5 Ağustos 1993 arasında meydana gelen olaylar şöyleydi: 2 Temmuz saat 17:00'da PKK Çukurca ilçesine hakim tepelerden şehre ateş açtı. hiç durmaz buralarda ne varsa hepsini siler süpürürler. On er şehit oldu. üstelik ana karayolunun kenarında bulunan bir yere baskın yapıldı. Aynı gün saat 14:30'da Çukıırca-Işıkh köyü yolunda bir sivil araç mayına çarptı. 4 Temmuz saat 16:00 da Yüksekova-Yeşiltaş yolu kesildi. sekiz er yaralandı. iki vatandaş yaralandı. 9 Temmuz saat 17:00'da Yüksekova bölgesinde bir komando Çavuşu şehit oldu. 23 Temmuz 15:00'da Çukurca Pirinçeken köyü yolunda bir sivil araç mayına çarptı. 20 Temmuz 19:30'da Yüksekova Güven köyüne silahlı saldırı yapıldı ve iki köylü kaçırıldı. Aynı gün saat 23:45'de Çukurca Çığlı Sınır Karakoluna silahlı saldın yapıldı. Aynı gün saat 23:00'da Hakkari vilayet merkezinin Kuzey Doğusuna silahlı saldırı yapıldı. tamamı 47 kişiymiş. Biri asısubay dördü er. 28'i yok edildi. 3 Temmuz saat 23:40'da Şemdinli'nin Mezargediği bölgesinde arazide sahra düzenindeki Takviye Piyade Taburuna ağır silahlarla ateş açıldı. 1 Ağustos saat 14:20'de Yüksekova Yeşildere mezrasında bir jandarma eri şehit oldu. 38 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1993 Dönemi 39 1 Temmuz . Aynı gece 23:30'da Yüksekova Uzun-sırt Jandarma Karakoluna baskın yapıldı. üç köylü kaçırıldı. 2 Ağustos saat 09:15'de Hakkari merkeze bağlı Taşbaşı köyü yolunda bir sivil araç mayına çarptı. Aynı gün saat 14:00'da Şemdinli Aktütün Jandarma Karakolundan bir jandarma eri şehit oldu. 17 Temmuz ll:30'da Yüksekova bölgesinde arazide bir jandarma eri şehit oldu. beş kişi şehit oldu. Olaylar bunlarla da bitmiyordu. 27 Temmuz saat 14:20'de Yüksekova'nın Kısıklı Jandarma Karakoluna gündüz gözüyle. iki jandarma eri şehit düştü. Aynı gün saat 22:30'da Yüksekova'nın Karabey köyü silahlı saldırıya uğradı. Saat 23:15'de gene Yüksekova Çobanpmar Jandarma Smır Karakoluna mensup bir er mayına bastı ve şehit oldu. Çatışma mahalle aralarında. bir üsteğmen ve yedi er şehit oldu. 24 Temmuz 14:30'da Şemdinli'de arazide bir komando eri şehit oldu. Saat 22:00'da Hakkari merkeze bağlı Bağışh köyüne silahlı saldırı düzenlendi. (Kısa bir süre sonra bu dağa taarruz ettik. 5 Ağustos saat 22:00'da Yüksekova Esendere Jandarma Karakolu silahlı saldırıya uğradı. Karşılıklı müsademe üç saat sürdü. üç er şehit düştü.) "Yıldırımın çarptığı insan gök gürültüsünü duymaz. Çatışma 02:30'a kadar devam etti. Özellikle köylerdeki korucular kendi durumlarının daha . bir Geçici Köy Korucusu şehit oldu. Saat 24:00 da da Çukurca'nın Serbest Jandarma Sınır Karakoluna baskın yapıldı. Bir vatandaş öldü. Bir subay. bir karartının yanlış algılanması sonucu başlayan yardım çağrılarını içeren telli ve telsiz konuşmaları sabahlara kadar devam ediyordu. on vatandaş yaralandı." Utku Paşa Temmuz'ıın ikinci haftası göreve katıldı ve komutayı Tugay Komutan yardımcısı Albay Nevzat'tan teslim aldı. iki karakoldan.bunların dediği kadar militan bu dağda olsa. Her gece en az üç köy. sonuçta ortaya bir şey çıkmadan dört saate yakın devam etti. 28 Temmuz saat 23:30da Hakkari'ye bağlı Kavaklı Jandarma Karakoluna silahlı saldırıda bulunuldu.000 tavuğu canlı canlı yaktılar. Bir Asteğmen ve altı komando eri yaralandı.

Aşağıda PKK'nın sahiplerini kovduğu beş boş köy görünüyordu. tabanlarından akarsuların geçtiği bir bölgeydi. Döne döne 9-10 tur attık. derin vadiler. Buzul. Binbaşı. Her şey sinir sistemlerinin dayanıklılığına bağlıydı. Dayanıldı olmak cesarete eş değerdi. kulağını ağzıma daya (Helikopterin gürültüsünden normal konuşma anlaşılamıyordu). Hava çok sıcaktı.000 metrenin üzerinde. Birliklerin durumlarını incelemeye devam ediyordum. Dilekli. . Yüksekommimmm 40 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok va Güneyinden Alandüz'e/Oramar'a geçsinler.Ahmet mesele nedir? .Emredersiniz komutanım. Yanımda. o bölgeyi tam olarak görelim" dedim. Güneye doğru kısa bir vadi ile Kuzey Irak topraklarına geçilerek PKK'nın orada bulunan Me-zi-Karyaderi (Avaşin) kampına bağlanıyordu. güneydeki vadinin . Rejgar. Söz konusu alan her birinin rakamı 3. mümkünse bölgenin kenarlarında bir yer tercih etsinler. Đzme dağlarının ortasında." Temmuz'un ikinci haftasıydı. bir uyarıya gerek duyulmazdı. Helikopter doğudan vadi içerisinde uçarak Ora-mar bölgesine girdi. benim peşimden geleceksiniz. Bir kuyuda atlı karınca gibi dönüp duruyorduk. Đşin en ölümcül tarafı ise personelin üzerinde yarattığı şok ve moral bozukluğuydu. Đki pilot hariç helikopterde altı kişiydik. Bu bölge eski isyanların da başladığı bir yerdi. Binbaşı Ahmet iç konuşma cihazını çıkararak iki pilotun arasına girip onlarla konuştu. Pilotlar maksadı bildikleri için daireler çizerek bölgeyi incefememizi sağlamaya çalışıyorlardı. UH-1 helikopteri ile uçuyorduk.Ahmet yaklaş. Pilotlar tecrübeliydiler. Daha önce bir taburla geçitlerden biri kullanılarak kenarlarından birine kadar yaklaşılmış. . kışlada ne kadar helikopter varsa azami miktardaki timi bu helikopterin çevresine atıp emniyetini alsınlar.Komutanım. boğaz ve geçitlerin bulunduğu.örünen tek şey gökyüzüne doğru ucu görünmeyen kayalıklardı.Güneye Irak'a açılan vadinin rakımı daha düşük. bütün gücünü zorluyorlar ama yükselemiyor. Pilotlara söyle. Pilotların kasklarının öne doğru eğilip kalkması emri anladıklarının işaretiydi. Bu konuşma esnasında helikopter bir tur daha atmıştı. Tove.Orayı. çıkamadık. Bir tur daha tamamlanmak üzereyken. Bir kuyunun içindeydik. pilot Yüzbaşı ve Üsteğmenle konuştu. Saat 14:00 civarındaydı ve artık ayrılabilirdik. Kendisine: "Pilotlara söyle. Başlangıçta belli bir yükseklikte uçarken. aşırı sıcaktan helikopterin performansı düşmüş. Biz iyi bir ateş muharebesine girebileceğimiz mevkide olacağız. ne olup bittiği bilinmeyen bu bölgenin risk ve tehlikeleri düşünülerek geri dönülmüştü. PKK'nın kayda değer bir kaybı yokken. Aşağıdakilerin ne olup bittiğini anlamaları da zaten 20-25 dakikayı alır. Tugaydakilere şunu ısrarla söyle. . Hiçbir şey yapmamışsınızdır. . bir ayda bulundukları yerde 40 asker şehit olmuştu. Pilotlar Güney istikametini iki kez denediler. Dibecik köyleri yönünü deneyecekler komutanım. Bir şey söylemeden yerine oturdu. . Hakkari'nin her tarafı öyle olmakla beraber burası sanal olarak yaratılan korku filmlerini aratmayacak kadar vahşi bir^görünümdeydi. iniş yerini kendi1993 Dönemi 41 leri seçecek. pilotlar da silahlarını almış olarak. Camlardan j. Đncelediğim bazı PKK belgeleri ve telsiz mesajlarında "1993 yılı sonunda Kürdistan meclisinin burada da açılabileceği" gibi zırva ifadeler ve değerlendirmeler geçiyordu.kötü olduğunu ispatlama gayretiyle ellerinden geleni yapıyorlardı. karargahtan Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ahmet vardı. Alandüz'e ancak dağların arasındaki dar geçitlerden girilebiliyordu. Đniş yeri netleşirken sen Tugaya bildir. son turlarda bu küçük helikopter daha aşağılarda uçmaya başlamıştı. Klasik bir savaşta böyle işkence olamazdı. Bu sayının iki-üç misline yakın da yaralı vardı. içerisinde kanyonlar. Đner inmez. Bekleyerek yapacak bir şey yoktu. gelenlerle temas kurarız. Ne kadar gizlemeye ve kamufle etmeye çalışsalar da iki köyü kullandıkları ve Rubarişin Çayı vadisinde yamaçları yararak toprak altına girdikleri belliydi. zaman her şey. "Herkes kadar yaparsanız. Burada her şey çığırından çıkmıştı. Tehlike her günün 24 saatinde ve her metre karesindeydi.

Bu arada bir kaç roketatar sesi duyuldu.' 16 Temmuz 1993 gecesi sat 22:00 civarındaydı. Bazı subay ve astsubaylar da kaleşnikof kullandıklarından tansiyonu yüksek bu ortamda bizim mi. Bölge üzerinde 4-5 dairevi tur attık. Hakkari merkezi ile arasında sadece bir dağ silsilesi bulunan Ora-mar/Alandüz bölgesinde PKK'nın meydan okurcasına bu derece tertiplenmesi ve kendisini çok rahat hissetmesi bütün olay ve eylemlerin yanında. . Harekat Merkezinde çalışıyordum. Başı dönmüştü.Sen kimsin. Hedefleri Binbaşı Ahmet de tarif edebilirdi. Üç saate yakın bu alanın üzerinde sürekli dönüyorduk. Seni böyle sivil kıyafetle bu karanlıkta görünce ne yapacaklarını biliyor musun? Üstelik elinizde de kaleşnikof tüfeği var. nizamiyedeki askerler soğukkanlı ki bir şey görmeden ateş etmiyorlar. "senin teknisyenin dönmekten başı döndü" dedim. Havadan dürbünle bile net olarak bir değerlendirme 42 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1993 Dönemi 43 yapabilmek mümkün değildi. ben bile şu anda yerçekimi olmayan bir boşlukta yürüyormuşum gibiyim. Dışarı çıktım.kayalıklarını sanki elimizi uzatsak dokunacakınışız gibi bir mesafede ve kulakları yırtan bir motor sesiyle helikopter kendini kuyunun dışına attı. Her yönden büyük yanlıştı. "Acemi marangozun yongast çok ohtr. Hedefleri gelecek uçaklara tarif etmek üzere ben. Koşarak emir verenin yanına gittim. sivil kıyafetli olan. bu defa Skorsky helikopteriyle uçaklardan 15 dakika önce hedef bölgesinin üzerine ulaştık. Bu görevini kan ter içerisinde helikopterin bir yanından diğer yanma koşarak büyük bir şevk ve coşkuyla yaptı. Bu silah) kim kullanıyor? PKK. Kendinizi öldürtmeden hemen binanıza dönün. "Komutanım. . Bu durum personelde PKK'lılar kışlanın ortalarına kadar girmişler gibi algılanıyordu.Şu anda kışlada tek silah sesi gelmeyen yer orası. nizamiyenin üzerinden geçecek şekilde havaya darbeler halinde ateş ediyor ve diğerlerine emirler veriyordu. Subayların hepsi birden dışarı fırladılar. Kışla nizamiyesine doğru bir kaç kişi koşuyor. dedim.Oradan kışlaya sızabilirler. Ben dağlarda ve kayalık bölgelerde Hava Kuvvetlerinin etkilerini bizzat gözlerimle görmek için ekibe katıldım. kışlaya yaklaşıncaya kadar uyudu. Kışlaya döner dönmez Tugay karargahında sürekli kalan Hava Kuvvetleri irtibat subayı/Đleri Hava Kontrolörü vasıtası ile acil ve ani hava isteğinde bulunduk. Önce bir kaç kez silah sesi duyuldu. Tam planlanan zamanda ikişerli kol halinde dört uçak hedef bölgesine geldiler. Đki tip silah sesi vardı. Bunlar bizim kullandığımız G-3 piyade tüfeği ile PKK'hm kullandığı kaleşni-kof sesleriydi. Bir ara helikopterin teknisyeni astsubayın kendinden geçtiğini gördüm. Hava kontrolü Üsteğmen uçaklara hedeflerin tanımlat mı savaş pilotlarında hiçbir tereddüde yer bırakmayacak gibi yaptı. Artık silah seslerine insan sesleri de karışmıştı. Sürekli onlarca saat bile uçsak bu duruma gelmeyiz" dedi. PKK'lıların mı. Uçaklar bölgeden ayrıldıktan sonra hedefleri daha yakından görmek istedim. Pistten karargah binasına yürürken pilot Yüzbaşı Ali'ye. .Niye nizamiyeye doğru ateş ediyorsun? . . Faaliyet iki buçuk saat sürdü. Teklif kabul edildi. Kışlanın Kuzeyi ve Kuzey Doğusunda ateş sesleri daha yoğundu.Ben Jandarma Özel Harekat Grubunda Astsubayım. Patlamalar uzaktan geldiğinden bizimkilerin attığı anlaşılıyordu. birkaç dakika içinde kışlanın her tarafını ateş sesi sardı. anlamak mümkün değildi. Üsteğmen cin gibi bir çocuktu. . Böyle kayalık ve kesik arazide bir dakikayı dahi geçmeyecek süre içerisinde tarifin yapılması ve anlaşılabilmesi çok zor bir işti. akıl almaz bir şeydi. Karargah subaylarının büyük bir kısmı da buradaydı. Uçaklara hedeflerin tarifini havacı Üsteğmei yapacağından bölge üzerinde birkaç tur atarak kendisine yerlerini tek tek gösterdik. Binbaşı Ahmet ve havacı Üsteğmen. Bu iş için helikopterin dar camlarından bakarak anlatılması ise başka bir sorundu.

PKK. Fevkalade hassas bir ruha sahip olan Atakan bunu namus meselesi görüyor ve kendini tutamıyordu. Saldırı Kuzey Irak topraklarından başlamış. PKK'lıların cesaret ve kendilerine güven konusunda nerelere ulaştığının göstergesiydi. Şu olay bile başlı başına.Siz ne yaptınız? . bunun bedelinin çok ağır olabileceğini beklemiyorlardı. Gün ağarınca dahi çatışmayı kesip çekilmeyen PKK'lıları. . cesaretlendirici haplar almış olan militanlar çıldırmış gibi saldırmışlardır. Bu ne cüretti? Taciz ettikleri yer. Bu kadar zahmetsiz işi dağ kadrosu yapar mı? . Đş bu duruma getirilmişti.Binaların arasından kışlanın kuzeyindeki mevzilere gittim. "Atakan. bölgeye gelen kobra helikopterleri açık alanda yakalayarak top ve makineli tüfek ateşine tutmuştur. 29 Eylül 1992 gecesi. . . yıllarca "bir avuç özgür vatan" dedikleri Şemdinli'nin Derecik bölgesinde bulunan Jandarma Karakoluna. ne havan kullandılar.Doğru.Đlk ateş nereden açıldı? . Aynı mevzide iki asker vardı. Tabur Komutanı Piyade Binbaşı Atakan gözyaşlarına hakim olamıyordu.Hayır komutanım. .Doğudaki Berçalan yaylasından veya kuzeyimizdeki Karadağ'dan gelmiş olabilirler. öteyi gösterdi. Gün ağarırken bölgeye gittik. O kesimin sorumlusu Bölük Komutanı Yüzbaşı da oradaydı. Đstihbarat Şube Müdürü Kurmay Yüzbaşı Harun'a: . sığınak ve gömülerden çıkardığımız yüzlerce ağır ve hafif silahların arasında 4ncü Dağ ve Komando Taburunun uçaksavar ve tanksavar topu da vardı. Harekat Merkezine döndüm.Ateşin geldiği yere bir şarjör boşalttık.Şuradaki nöbetçiler. sana söz. Dağ ve Komando Tugayının ana kışlasıydı.' 19 Temmuz saat 02:00'da Şemdinli'nin Durak Jandarma Karakolu bölgesinde arazide konuşlanmış olan 4ncü Dağ ve Komando Tabuv> I 'V 4ĐH* t 44 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok runun Đran sınırı istikametinde çevre emniyeti için mevzilenen timine PKK'nın saldırdığı haberi geldi. Đki taraf boğaz boğaza birbirine girmiş. Ne de çevredeki timlere sızma teşebbüsünde bulundular. Subaylar da birer ikişer geldiler. bu silahlan bulup sana vereceğiz" dedim. Kaç namlu ağız alevi gördünüz? . diye 30 m.Neden ateş açtınız? . ne roketatar. Kendisine: . (Irak'a yaptığımız operasyonlardan biri olan Hakurk/Ejder operasyonunda bulduğumuz 268 adet yeraltı deposu. O gece Binbaşı Atakan da bir Dağ ve Komando Bölüğü ile [160-180 asker] bu karakolda bulunuyordu. PKK ile mücadele tarihinde ilk kez böyle bir gücün bir noktaya toplandığı görülmüştür. .Düşünmeden cevap vermeyin. Ne olup bittiği tam anlaşılıncaya kadar sabah oldu. Bunlar şehirden. Onu bir kenara çekip. çatışma alanında kaçırdıkları öîüleı . Oraya gittik. Hakkari'den geldiler ve bir saate kalmaz evlerinde olurlar.Kimdi bunlar? . Derecik Karakolunun çevresinde 116 PKK'lı cesedi toplanmıştır. Bu saldırıya katılıp sonradan teslim olan üç militan da. Tüm personel sinirleri yay gibi gerilmiş halde sabahı yaptı.Ateşi PKK açtı komutanım. Taburun bir uçaksavar makineli tüfeği ile bir tanksavar topu da PKK'lılar tarafından götürülmüştü. ¦"Vatan toprağı bir köylü aşkıyla ve saflığıyla sevilmelidir.Sizin ateşinizden sonra karşıdan ateş edildi mi? .Đki gibi geldi komutanım. Dört şehit. önce emniyet timlerine sonra da bir dalga halinde karakola çarpmıştır.Acaba? Ne makineli tüfek. Burada ateş sesi kesilmişti.Milisler olabilir komutanım. biri subay olmak üzere altı yaralı vardı. ağır silahlar desteğinde 620 militandan oluşan bir kuvvetle taarruz etti. . Böyle bir teşebbüste dahi. Derecik olayı da bu bölgede işlerin nereye geldiğinin açık göstergesidir.

Herkes helikopterlere binip güle oynaya ayrıldı. PKK'nın geldiği seviye mesaj verme mesaj alma gibi sıradan şeyleri umursayacak halde değil. hareket. Geniş bir heyet 23 Temmuz öğleden önce Dağ ve Komando Tugayının kışlasına geldi. Bu gelişin maksadını.801 rakımlı tepe ile doğu ve batısında bulunan rakımları 3. Emniyet timlerinin bulundukları yerlere erzak ve mühimmat götürebilmek için civardaki köylerden katırlar kiralamışlardı. huzurlu ve sanki batıda bir ilçede parti kongresi yapılıyormuş veya bir tesis açılıyormuş gibi birbiri ile şakalaşıyordtı. Hareketli alay denilen PKK gruplarının başına gelenler olay tarihi gelince anlatılacaktır. Derecik Karakoluna saldıran 620 militanın 202'si yok edilmiştir. Aynı şahıs 1994'de bu defa hareketli alay komutanı olarak karşımıza çıktı ve aynı hataları gene yaptı.801 rakımlı tepedeki time akşam yemeği götürmek için dağa tırmanışlarını izledim. ruhları kesinlikle burada değildi. başının üstünde patladığında sabun köpüğü bile sayılmazdı. silah. Derecik çarpışmalarında biri subay olmak üzere 28 Dağ ve Komando kahramanı şehit olmuştur. Brifingler verildi. Hepsi sanki bir saat önce burada bulunanları hiç görmemiş gibiydi. yıllar önce işler kötü gitmeye başladığında herkes anlayabilirdi. gelecek kişiler için çadır ve diğer idari tesislerin nereye kurulması gerektiğini.Bu askerler daha önce binek veya yük hayvanlarıyla uğraşmışlar mı? . o gün nasıl bir tertip alınması lazım geldiğini söyledim ve bizzat gösterdim. Hava kararmak üzereydi. mermi ve roket. içtenlik. Kazakları. Tabur Komutanı bu timlerden bir uzman erbaşın geçen hafta el parmaklarında donma emareleri görüldüğünü söyledi. Fakat bunun anlatılması ve anlaşılması işin içinde olmayan için zordur. Zaman ne mesaj ne de nutuk zamanıydı. mermiler ve bıçağını kuşanmasından anlaşılan bir piyade üsteğmeni: "süsü ve kendimizi kandırmayı ne kadar seviyoruz değil mi komutanım?" dedi ve devam etti "Karadağ'daki timden biraz önce indim. Efe yaradılışlı biri olduğu her halinden.000 metrenin üzerindeki dağlarda 24 saat esasına göre emniyet timleri çıkarüyordu. Çünkü Tanrı yardım etmez. konular ve konuşmalardan anlamak için derin bilim sahibi olmaya ihtiyaç yoktu. Tugay Komutanı Utku Paşa kendilerini tören birliği ile karşıladı. Taburun malzemeleri ancak kendilerine yeterliydi. PKK'ınn büyük bir hezimetle biten bu saldırısını merkez karar üyelerinden Nizamettin Taş yönetmiştir. amacınızın cam ve ruhudur. Katırlar kayalıklara hiç sorun çıkarmadan ürmanıyor ve askerlerle tam anlaşmış göriinüyorlardı. dişe diş göze göz süren gayrı nizami harpti. Gruplar halinde ve tek tek subaylarla konuştum. Bu olaydan sonra suçlu bulunarak görevden alınmıştır. Ben hiçbir şey hissetmiyordum. sakalım için kusura bakmayın".) 1993 Dönem! 45 "Doğal bir içtenlik olmazsa amacınız gerçekleşmez.ile yaralı iken sonradan ölenlerin toplam sayısının 86 olduğunu söylemişlerdir. Gelen insanlar sadece fizik olarak buradaydılar. parkaları iç içe giyerek soğuktan korunmaya çalışıyorlardı. Mezargediğine giderek. Orada kaldım. Muharebe koşullarına göre düzenlenmiş olduğundan doğal olarak şekilcilikten uzaktı. Buradan Mezargediğine gidildi." 23 Temmuz 1993'de Başbakan ve Genelkurmay Başkanı'nın Hakkari'yi ziyaret edeceği konusunda bir mesaj geldi. Başbakan ve Genelkurmay Başkanından başka bazı Bakanlar ile üst düzey bürokratlar ve medya mensupları da vardı. o gün değildi. Tabur Komutanına: . Bunu hal. Çok fayda sağlamasa da bir parça iyileştirmeye katkısı olabilirdi. Tabur hemen güneyinde bulunan Hakurk'a bakan 2. Temmuz ayında bulunulmasına rağmen personelin giysileri kışlık malzemelerdi. Bir müddet dört askerin iki katin yedek-leyerek Irak topraklarındaki Hakıırk kampına bakan 2. Buraya gelişin etkisi çarpışan askerler 46 Unutulanlar Dişin da YenĐ Bir Şey Yok için. O bölgede takviye piyade taburlarından biri vardı. Geçmiş ola. Çadıra da girmedim. Şemdinli'nin Güneyindeki Đran-Türkiye-Irak sınır sıfır noktasında bulunan Mezarge-diğine gidileceği ve orada brifing verileceği belirtiliyordu. Herkes memnun. mesut. Artık gün. yün çamaşırları.

adamlar bulunmuş. en ileri hatta o vardı.' -¦*¦ 48 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok deki telsizle PKK'lılarm kendisine 5-6 metre yaklaşıncaya kadar. Karargahta herkes üzüntülüydü. Daha da ilginci PKK'hlara en yakın.Kim? Nerede? . Sesin sahibi korucu başının kardeşiydi ve bir ayağını daha önceki çatışmalardan birinde kaybetmişti.Oldu. bir ayağı olmayan buna rağmen herkesten önde çarpışan yaralıya ulaşmak için kayalıkların içerisinde debelendi. . üstelik gündüz. mesafedeydi. Karargah subayları sevinçle korneti başı ve diğerlerine neler yapması gerektiğini söylüyor.Bu aşiret iyi savaşçıdır komutanım. her hareketlerini bildirdi. Alay Komutan yardımcısı Yarbay Şerafettin'i çatışma bölgesine gönderebileceğini söyledi." 24 Temmuz saat 13:00 civarında çalışma odamdan Harekat Merkezine indim.PKK'lı bir grupla temas sağlandı komutanım. Helikopterler kısa sürede iki timi çatışma yerine yakın bir yere attılar. Ayağı olmayan yaralı korucu öyle bir yerdeydi ki ne tam görülebiliyor ne de ateşle yardım edilebiliyordu. telsiz operatörleri vardı. ama birbirlerine çabuk kaynaşülar. Yarbay büyük özveri ile. kendi inisiyatifleriyle bugün Geven Dağı bölgesine operasyon düzenlemişler. Korucuların operasyonu iki şehit. . O gece Şemdinli'de kaldım. Karargah subayları heyecanlı ve sevinç içerisindeydi. Müteakip günlerde PKK saldırılan bize daha büyük acılar verecek şekilde artarak devam etti. 1993 Dönemi 47 .Kendi başlarına bir sonuç alabilirler ini? .Komutanım korucular yardım istemiyor. Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ahmet'e: -Jandarma Alay Komutanı bir tedbir düşünüyor mu? . iki yaralı ile son buldu. .Konuşmaları ben de duyuyorum. fakat olmadı. 1. Bu korucuların keyfine bırakılacak iş mi? 25-30 korucu ellerindeki hafif silahlarla militanlara ne yapabilir? Yapsalar da ne kadar yapabilirler? Buraya geldiğim günden beri gördüğüm en iyi fırsat. Ana telsiz ve el telsizleriyle herkes konuşuyordu. "her tarafım sarıldı" oldu. Temas zaten 10 dakika önce sağlandı. iyi kötü yerlerine mıhlanmış. Ölümlere alışkın . Son ana kadar soğukkanlılığını kaybetmedi. helikopter verilebildiği taktirde. O sırada Alay Komutanı aradı. çaüşma yeri de 10 km. Konuşmalarda jandarmalar.Durum nedir? .Ben Đl Jandarma Alay Komutanı ile görüşeyim. PKK'lılar sıkıştırılmış. Bu köy Hakkari merkeze 15 km. uzaklıkta. Katırı ilk defa burada gördüler. onlar da ballandıra ballandıra anlatıyordu. mantık yürütme ustalığı. elin• Vp^T-v'1 . O da çatışmayı takip ediyor. Köylerine her an saldırı bekliyorlarmış. Çatışmanın birinci saati arkada kalmışken korucu telsizlerinin birinden "yandım" diye bir feryat geldi. korucular.Üzümcü köyü korucuları Geven Dağı eteklerinde. Ölü veya yaralı herhangi bir PKK'h bulunamadı. . kurtuluş çareleri kalmamıştı. Đstihbarat Şube Müdürüne: . la*'""-' L«. yüksek zeka ve kavrama yeteneği gerektirir. Telsizlerden gelen silah sesleri insan seslerini basünyordu. Karışmamak için de kendimi zor tutuyorum. Korucuların başlangıçtaki konuşmalarından her şey iyi gidiyor görünmekteydi.. bunun öcünü almak istiyorlar. iki korucu yaralandı.Ne gezer komutanım. Çok şehit verdiler.Đl Jandarma Alay Komutanının haberi oldu mu? . . Bu arada başka bir korucu şehit oldu.' S. "Klasik olmayan savaş türü. iki tim hazırladığını. Son cümlesi. sokak kedisinin kurnazlığı ve ustalığına sahip olmayı.

işe yaramaz hale getiren. Aksi halde onlar bizi öldürüyordu. Düşmanı yaratan da. Anayol kenann1993 Dönemi 49 daki karakola gündüz gözüyle böyle bir eyleme kalkışacak kadar meydan okuyorlardı. bulunduğumuz kışla da ihtiyat olarak bulunan Jandarma Özel Harekat Grubuna (200 seçme asker) 15 dakikalık uçuş mesafesinde. Bir öğleden sonra Utku Paşa ile birlikte Hakkari'ye indik. Çatışma kısa sürmüştü. gürültü çıkarmayan. Karakola giderek bir tepeye çıktım. ailesi ve çocuklarını Batıda bırakabileceği uygun bir yeri olanlar ailelerini yanlarında getirmemişlerdi. doğusunda. askeri birlikler tarafından inşa edilmişti. Hakkari Batısında Geçitli bölgesinde arazide üslenmiş olan 2 nci Dağ ve Komando Taburuna (ağır silahlarla donatılmış 700 komando) 10 dakikalık havadan intikal uzaklığındaydı. Subay ve astsubayların büyük bir kısmının eş ve çocukları yanlarında değildi. Đncelendiğinde görünen şuydu. güneyindeki dümdüz bir ovada bulunan Kamışlı Jandarma Karakoluna eylem yapıldı ve üç jandarma eri de burada şehit oldu. Bu sonuç üzûnUılüydü. Üç gün sonra bu defa Yüksekova'nın yedi km. PKK grubunun arazide yeri tespit edilmişti. Utku Paşa bana lojmanları ve komutan konutunu göstermek istiyordu. Tüm faaliyetlerde esas düşman işte buydu. Saldırı personel karakol civarında günlük işlerini yürütürken şok şeklinde yoğun bir ateşle başlamış ve azami 20 dakika sürmüştü.lik bir dağ yoluydu. üstelik şehirde kirada oturulacak do^ru dürüst ev bulmak hemen hemen imkansız. Tutkudan başka hiçbir şey ciddiye alınmamalıdır. Lojmanlar şehrin güneyinde prefabrik barakalardı. sokan. bu musibet. Bir bakıma iyi bir durumdu. Savaş veya barış.subaylardı ama tek ayaklı. her gece farklı odalarda yatmamı. dördü asker beş şehit vardı. gece saat 21:00'den sonra mutlaka telefonların .' 27 Temmuz saat 14:20'de Yüksekova 10 km. fakat bundan daha fazla üzülünmesi gereken aleni bir şeyi düşünüp. onun hesabını kısa sürede görememiş olmanın sebebi de gene buydu. Bu kalıplar yok mu? Bürokratik kafa. ruhları kafese. cesur bir adamın ölümünü kendi ağzından dakika dakika soğukkanlılığını koruyarak anlatması herkesi derinden etkilemişti. Kınlamayan kalıplar muharebede insanların ölüm sebebiydi. Şimdi sıra bizdeydi ve yapılacak şey dağ komandoları ile PKK grubunun üzerine kara bulut gibi çökmekti. Kışla şehir arası Đ2 km. 20 kişilik bir komando timi gözetliyor. kışla ise 2600 metre yükseklikteydi. Yüksekova'daki 1. Asteğmen kaçtıkları yön olarak Mor Dağı gösteriyordu. Kaçan militanları takip etmek gene yoktu. Lojmanların etrafı ağır silahlar dahil çepeçevre mevzilerle çevrili ve askerlerin elleri tetikteydi. Bazıları uçaksavar ateşine maruz kalmış. Dağ ve Komando Taburunun kışlasına döndüm ve gece boyunca subaylarla görüştüm. O da şuydu: Çatışma yeri. Yüksekova'dan komando ve jandarma birlikleri gelmiş. Ateş etmeyen. her alanda bu hastalıkla mücadele edilmeliydi. Toplum yaşamında kötü giden bütün faaliyetlerin nedeni. kalıpçılık ve sıra-danhktı. Biri astsubay. aynı zamanda da emniyetsizdi. Bunlar piyade tüfeği atışlarına bile dayanıksızdı. Korucular da PKK ile temas sağlayarak kendi işlerini iyi yapmışlardı. Ötesini bir çok sebepten dolayı onlar yapamazdı. görememekti. yakın civarı tarayıp karakol bölgesine dönmüşlerdi. Şehir 1700 metre rakımda. hiç değilse hafta sonlan gündüzleri de burada geçirmenin sinir sistemim için iyi olacağını. hür düşünceyi hapseden. Şemdinli ve Çu-kurca'da da aynıydı. Bu sahayı hemen yanındaki upuzun konik bir tepede gene ağır silahlarla donatılmış. bir taraftan giren mermilerin bazıları duvardan çıkamayıp kalmışlardı. kışla havasından kurtulabileceğimi. Utku Paşa prefabrik tek katlı konutu gösterdi ve bazı önerileri oldu: "Aynı odada yaünayıp. Olmayan bir şey olmuş. felaketlere sürükleyen en büyük düşmanın ta kendisiydi. Yüksekova. çünkü lojman sayıları yetersizdi. Yüksekova ile Iran siyasi sınırı arasındaki ana yolun kenarında bulunan Kısıklı Jandarma Karakoluna saldırı yapıldığı haberi ulaştı. esnek olmayan. Savaşılacak ve mutlaka kazanılması gereken işte buydu. canlıyken bile insanı öldürüp iğdiş eden. Kalıpları öldürmeliydik. bir tehlike anında tehdidin geldiği istikamete ateş açıyorlardı. aslında. Tek katlı bu barakalar Tugay 1984'de Bolu'dan Hakkari'ye intikal edince.

Tim tamamen şehit olmuş ve yaralanmıştı.tabii.Tabii. çatışma maksadıyla bütün dikkatlerini toplayarak hasım ve düşman . 50 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok .lik Irak sınırının en batısında Şırnak'a komşuydu.. M f:>j^ l-ı>. Önceleri Bölük Komutanı parça parça bilgiler verebiliyordu fakat sonradan onunla da görüşülemedi.Hiç ara vermeden sabaha kadar arıyorlar. Harekat Merkezine indim. 26 aylık görev süremde şehirdeki konuta gitmeye ne zamanım ne de fırsatım oldu. (Tugay komutanı olduktan 2-3 gün sonra PTT'deki bu şahıslara suç üstü yapıldı. . Utku Paşa kışlaya erkenden geldi ve helikopterle Serbest Karakoluna gittik. Burası bir müsademe. bu şaşkınlık ve sinme anında da mevziin içine girerek nerede ise her askerin üzerine onlarca mermi sıkmışlardı. tetiğe bastım" dedi. Her yer pelperişan1993 Dönemî 51 di.-:a 1. karakola hızla ulaşmanın zor olduğunu" söylüyordu. güneyinde bir çatakta iki militanın cesedi vardı. "ît-ı.Bunlar nereden arıyorlar komutanım? . . Çatışma güneş doğuncaya kadar sürdü. Đnanılır gibi değildi. çaydanlıklar. karyolalar. Bu da işlerin kötü gittiğinin açık belirtisiydi. Burası bir mevzi değildi. . .Sabaha kadar arıyorlar mı? . Çok miktarda roket ve havan mermisi kullanmışlar. PKK karakola 1 km doğudaki bir tepede mevzilenmiş olan emniyet timine saldırmıştı. iiiii t ¦" *. Vuruldukları yere geldiklerinde. "Kendi mevziimi hiç terk etmedim. radyo her şey vardı. Saldırı başladığında çalışma odamdaydım.O kadın ve erkek Hakkari PTT'sinde komutanım.) "Gevşek beden. Bunları kimin vurduğunu merak ettim ve askeri buldum.*. Yerlerde bol miktarda her marka sigara izmariti mevcuttu.Her yerden arayabilirler. On asker şehit.. Kuzey Irak ve yurt içinde çok uzun süren muharebeler dışında karakollar dahil kaldığım her yerde PTT telefonları vardı.-. .fişini çıkarmamı. Bu işi de gece nöbetlerinde yapıyorlar. hiç kimse beni aramadı. muhtemelen evlerden. hep bana verilen sorumluluk sahasına baktım.Hemen hemen aynı kişiler sayılır. benim istikametimde kimse yok sanarak ayağa kalktılar. propaganda yaptıklarını" söyledi.Hep aynı kadın ve aynı erkek mi? ." 1 Ağustos saat 01:00'da. Bu çocuk hiç telaş göstermemiş ve neticesini almıştı. Çukurca'nın Serbest Jandarma Sınır Karakoluna PKK'nın saldırdığı haberi geldi. Bölük Komutanı Üsteğmen de karakolda kalıyordu. »« . Karakolun 30 m. Alay Komutanı "Çukurca'daki Jandarma Komando Taburu ile Köprülüdeki tabur merkezinden takviyelerin' gittiğini..¦. hiç ses çıkarmadım. Gelen haberler karma karışıktı. aksi halde PKK'h erkek ve kadınların arayarak hakaret edip. Kurmaylar benim iki yılı aşkın görev süremde konutta sadece 13 gece kaldığımı kendi aldıkları notlardan söylediler. Şok ateşi hem timin olduğu tepeye hem de karakola aynı anda başlamıştı.^- 4 » ' . ancak vadiden geçen tek yolun PKK tarafından mutlaka mayınlandığı ve pusu kuııılduğu düşünülerek.Sizin gece burada olduğunuzu nasıl biliyorlar? Siz buraya gelince ast birlik komutanları mecburen sizi evden arıyorlar değil mi? . kapkacak. Bu karakol Hakkari'nin 220 km. tüpler. Çukurca Jandarma Sınır Alay Komutanı ve bu bölüğün bağlı olduğu Köprülü Sınır Tabur Komutanından gelen bilgiler insana bir şey anlatmıyordu. 4-1. Timin mevzilendiği tepeye çıktım. biri subay 9 asker yaralıydı. battaniyeler.. gevşek zihne neden olur. Her şey ama her şey işte bu basit gibi görünen sözciıklerde saklıydı.

Ağır silahlarını da dağ yollarından katırlarla getirmişlerdi. OHAL Valisi. Neden? Çünkü bu vilayette evin orta direği kırılmış" dedim. Burada her taraf alev alev yanarken kontak ve kepenk işi en kritik konuydu! Konuşmalara katılma gereği duymuyordum ancak. Buna nasıl mani olunacaktı? Çare neydi? Herkes bir şeyler söylüyor fakat bir türlü tam bir sonuca ulaşamıyorlardı. PKK bunu uyguluyor. Hakkari Valisi. işte millet böyle 10 yıl acı çeker. hiç kimse ve hiçbir zaman dilimi onu zarifleş-tiremez. Üzerinde hiçbir giysi bulunmadan dolaşan biri vardı ve kimse bir türlü. Serbest Karakolu tehlikeli. 1995 Temmuz'unda. bu gece her şeyi daha iyi anlamıştı. Bu subayın saçlarını her karşılaştığımda daha çok beyazlamış görüyordum. konuşarak hiç olmayacak. en tehlikeli derecelendirmesinde." 3 Ağustos günü Olağanüstü Hal Bölge Valisi Hakkari'ye geldi. Kimse bulutları yelpaze ile dağıtamaz. son sıfata sahip olan yerlerden biriydi. hayvanların çığlıkları arasında cayır cayır yaktılar. Hakkari'de her metrekarede bela dolaşıyordu. ama bunların da dereceleri vardı. Sonradan Serbest'de başka olaylar da oldu. Çünkü. uzakta Zap Vadisinde ana yolun kenarında bulunan Devlet Üretme Çiftliğinin PKK tarafından yakıldığı. Dayanamadım: "Her şey o kadar açık ki. Saldırıyı Barzani'nin bölgesi olan Metinan kampından gelen grup veya grupların yaptığı gün gibi aşikardı. iki yıl sonra. lastik gibi uzadıkça uzadı. içinizden biri dükkan veya araç sahibi olsa. eğer eylem günü kim dükkanını açmaz. Acil diye konuşulan bu konu. Batısında Şırnak vardı. Fakat bu safhada halk bu söyleme itibar etmez. Halk başlarına gelecek olanlara şu dönemde bizim engel olamayacağımıza da inanmış durumda. oradakiler kendi dertleriyle uğraşıyorlardı. PKK ne talimat verirse onu mutlaka uygulayacaklardır. . ben ve bir kaç bürokrat şehirde bulunan askeri gazinonun bahçe kısmında yemek yedik. Çok üzgündü. yapmazlarsa en azından bir kısmı başlarına ne geleceğini biliyor. Adamlar kendi otoritelerinin devlet otoritesinin üstünde olduğuna eylemleriyle halkı inandırmışlar. Ama Utku Paşa alındı. Utku Paşa. Yemek devam ederken saat 22:00'da bulunduğumuz yerden 10 km. cereyan eden durumların karşısında yirminci sırada bile yer alamaz. Konuşmalar arasında PKK ile ilgili tek konu. Biz Türkiye'nin 80 vilayetine 20 yaşındaki çocukların cesetlerini gece gündüz göndermeye devam mı edeceğiz? PKK bu toprağın her karışında Türk Milletine ve O'nun Ordusuna meydan okumayı sürdürsün mü? Savaş bir gaddarlıktır. önümüzdeki hafta örgütün Diyarbakır'dan Hakkari'ye kadar olan bölgede kepenk ve kontak kapama eylemiydi. Bölük Komutanı Üsteğmen askerlerine aşırı düşkündü. aynı güzergahtaki Bağışlı köyüne de silahlı saldırı başladığı haberi geldi. bir daha hiçbir şeyi ne açabilir. "Komutanım bu işler bekleyerek. Kimse Cevap vermedi. Đnsanlar şunu bilmeli. Çatışmada karakolda bulunan korucuların bazıları grubun bir bölümünün hayvanlarla güneye gittiklerini görmüşlerdi. "Pamukoğlu Albayım bu işler öyle olmuyor" dedi. tamamı bembeyazdı. Yeni atanmıştı ve bir aydır görevdeydi. Geçen zaman içerisinde. konuşarak varılacak bir yer yok. daha yıllarca çekece1993 Dönemî 53 ği de ortada..beklenen yer değil. Đki yıl bu karakolda geceyi gündüze katarak çalıştı. 52 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok "Titrek ve ürkek adımlarla yol gidilmez. Güneyindeki Irak topraklarında ise doğu batı istikametinde uzanan ve sanki denizin üstüne çıkmış balina gibi duran dağ. PKK'nın Metinan kampıydı. çok tehlikeli. farklı ne yapabilirdi ki? Bu soruyu kendimize sormalıyız. Ben de bunu hiç anlayamıyordum. barakalara benzin döküp içerlerinde bulunan 13. milletin yetki verdiği bu işi halletmekten sorumlu^ kim ve hangi kurum varsa. tersine gel bizi topluca yok et der gibiydi. aracını çalıştırmazsa. Bir Kurmay Albay konuşuyordu. Akşam. herkes geç kalmıştır" dedim. Muharebenin doğasına uygun hareket edilmezse. Militanlar çiftlikteki altı görevliyi bertaraf ederek.000 tavuğu. ne de çalıştırabilir. Bir şey acilse bilinsin ki geç kalınmıştır."beyler bu adam üryan" diyemiyordu. mülki erkan hiç sesini çıkarmadı. görevden ayrılırken ise.

. atıldığı hedefi bulamayan serseri bir roket boğazına saplanmıştı. Uzunsırt Karakolundan Şemdinli istikametinde 10 km.Daha ne bekliyorsunuz. Saat 02:00'da Yüksekova'daki Tugay Komutan Yardımcısı Piyade Albay Bülent aradı: . muharebe teknikleri aslında çok basit alışkanlıklardı. Uzmana sordum: . dedi. yataklar. altı er olmak üzere sekiz şehit.Utku Paşaya bilgi verdiniz mi? . .Bütün bölükleri kışlada. Siz süründünüz. Nasıl gidersen git. Saldırıya uğrayan tepeye çıktım.Biz mermi seslerini duyuyoruz. Saldırı sırasında eyleme manız kalan timin bulunduğu yerin tam tersi istikametinde olmasına rağmen saldırı altındaki askerlere yardım etmek için bulunduğu mevziden çıkarken.Yemek bitti. beline kadar yükselmişti. ben kışlaya çıktım. bir uzman çavuş. Bunlardan biri: . ama şimşek gibi git. uzakta da 4.000 komando kendinden 6-7 km. Olayı saniye saniye yaşar gibi anlattı. rv~'ii ~$ft I 54 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . Utku Paşa ile Uzun-sırt'a gittik. pusu var gibi kötü alışkanlıklar dinlemem.K. Atılan roket ve havanlar da gökyüzünü aydınlatıyor.'lığına mensup subay ve astsubay jandarma görevlerine verilmişti. Sinir sisteminin kontrolü dışında. anayol üzerinde Uzunsırt Karakolu saldırıya uğradı. sigaralarla bir gecekonduyu andırıyordu. Harekat Merkezine uğrayıp çalışma odasına geçtim. çaydanlıklar. . . Aynı mevzi çukurunda bir de uzman çavuş vardı. Bunlardan birinin söyledikleri.1 nci Dağ ve Komando Taburu sizin yanınızda değil mi? . Her iki tabur da güney ve kuzey istikametlerinden karakola ulaştıklarında PKK lılar çatışmayı keserek çekilmişlerdi. Aynı mevziye girdim ve karşı taraftarı üzerime ateş ediliyormuş gibi çıktım.Hayır komutanım. Üsteğmen Đsmet ise Yüksekova Jandarma Komando Bölüğünün Komutanıydı. bir iki telefon numarası.Komutanım yolu mayınlanmışlardır ve mutlaka pusu vardır. cevap alamadım.K.Böyle mi çıktı üsteğmeniniz? .Tabur zaten hazır komutanım. . rüzgar yetmez. Sabah olurken rapor geldi. mesafede Yüksekova-Şemdinli yolu üzerinde değil mi? . Kuzeyinde. Tabur Komutanı Binbaşı Ata-kan'ı buldum: . Karakoldan bir üsteğmen. .Atakan senin 10 km. Uzımsır t Jandarma Karakolu saldırıya uğradı. küçük paralara ait hesaplarla birkaç mani ve türkü sözü vardı. derhal hareket edin. O dönemde jandarmayı takviye için çok miktarda K.) Đsmet bölüğünün bir timinin bulunduğu bu karakola gelerek kendi askerlerini görmek istemiş ve gece de orada kalmıştı.Daha ne bekliyorsunuz? Albayım. (Topçu üsteğmeniydi ama bu bölüğe atanmıştı.Bülent Albayım dümdüz ovada yoldan gitmeniz şart mı? Araçla gitmek şart mı? Đnsan bu mesafeye koşarak gider. rüzgar olacak. Tabur Komutanı Binbaşı Va-hit'e söyle.Bu karakol size 6-7 km. kasırga gibi esecekler. insanı çileden çıkarmaya yetiyordu: "Emniyet timini çok kısa bir zamanda telef ettikten sonra 10-12 PKK'lı orada halay çektiler kumandanım". Mayın. battaniyeler. Saldırı karakolun Batısındaki emniyet timine yapılmıştı ve zayiat oradaydı. .Konutu birkaç kez aradım. ötedeki bir karakolda çarpışan 70-80 askeri uzaktan mı seyredecek? .Komutanım. her zaman ve herkes için çok zor olmuştur. Aşağıya Harekat Merkezine indim. Beklemekten başka yapacak bir şey yoktu. bir o kadar da yaralı vardı. Fakat bu basit şeyleri yapmak. Erlerden birinin defteri yerdeydi. kabul edilemez hatalar vardı. karyolalar. Burası bir mevzi ve muharebe yeri değil. Odaya benzeyen çukur darmadağınıktı. El yazılı bazı adresler. 1. Dağ ve Komando Taburu ordugahtaydı. Gece karakolda 5-6 korucu da vardı.Emredersiniz komutanım. Her yerde aynı. ¦ -.

helikoptere giderken kulağıma: "Pamukoğlu. "Hiçbir değişiklik göstermediniz komutanım" dediler. "Bölgedeki Kara Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığına mensup teğ56 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok menler dahil bütün subaylar yarın saat 08:00'da bu kışlada toplanacaklar. Okuyanlara. ya da. rütbelerim ve sınıf yaka işaretlerim solmuştu. Bütün gece subaylara yapacağım konuşmayı zihnimde rafladım. Saat 15:00'da da Utku Paşayı Van hava alanına gitmek üzere Alay Komutanları. salona girdim ve sahnenin orta ilerisinde durarak 600'û aşkın albaydan teğmene kadar rütbelerdeki subayları selamladım. Oldum olası. Çöl fularını takıp muharebe askı kayışını kuşandım.Defterini sana veriyorum. Türkiye'nin bu en uç köşesinde yaşadıkları ve taşıdığı sorumluluk sinir sistemlerini ve kalbini yıpratmıştı. insanı. Bu haber üzerine benden mutluluk belirtileri umdukları anlaşılıyordu ki göremeyince şaşırmışlardı. ya birileri yazıp vermiştir. Her şey insanın yaratılışı ve yüreğiyle ilgili. hepsine çare bulacağız" cevabını verdim. Palaskanın tokasını. 7 Ağustos öğleden önce OHAL Valisi. Unvan olunca meziyetlerin mi artıyor? Sen neysen O'sun". hava pırıl pırıldı. buna ne çare. kendileri yazmış olsa dahi jest. 45 yaşındaydım. "Nedir hayırlı olan?" Kurmay Başkanı "Haberlerde TV ve radyolar söyledi. \ Güneş doğmadan kalktım. tabanca ve yedek şarjörlerin deri kılıflarını. Sıradan olan şeyler muharebe koşullarında yürümez. nişanla yapılacak bir şey yok. Saat tam 08:10'da herkesin hazır olduğunu bildirdiler."Eledim eledim höllük eledim Aynalı beşikte canım. . Yeni bir üniforma ve bot giydim. Saat 14:00 civarında misafirler ayrıldı. diğer mülki ve askeri erkanın hazır bulunduğu törende sancak devir teslimini yaptık. "Haberim var. 30 Ağustos 1993'den itibaren Tuğgeneralliğe terfi ediyor. Rütbeyle. Komutayı almaya gelen üsteğmene defterdeki ismi söyledim. inancı kuvvetlenmeli. Bir aydır giydiğim üniforma ve botlarım yıpranmış. Yakın bölgelerde olan subayları taşıyan araçlar ikişer üçer gruplar halinde nizamiyeden kışlaya girmeye devam ediyordu. coşku ve saldırganlık yaratılmalıdır. Herkesin ruhu harekete geçmeli. Tuğgeneralliğe terfi ettiniz" dedi. Tek başına bir general ve yalnız bir insan olarak zamandan. isteyenlerin de not alabileceklerini söyledim. Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ahmet'i çağırdım. mekandan.Bu çocuk şehit mi? Yaralı mı? Listeye baktı. Akşama doğru kışlaya döndük. komando bıçağı kılıf ve baldır sicimlerini cilalayıp parlattım.Baş üstüne komutanım. Korgeneral Hasan Kundakçı. çağından çok uzak yaşadığı yerlerden ayrılırken vedalaşma anı hüzünlü oldu. ruha ise hiç hitap etmez. . asker eyledim Gitti de gelmedi canım. kendileriyle konuşacağım" emrini verdim. Pencereden dışarıyı izledim. bu çok kötü bir işaret" dedi. bebek eğledim Büyüdü de gitti. Subaylar "hayırlı olsun komutanım" demeye başladılar. cesareti artmalı. Şahsi eşyaları ile birlikte mutlaka ailesine ulaştıracaksın. . doğallık göstermez. Resmi tebliğ bir gün sonra geldi. bu kışlada bulunan bütün subay ve astsubayların katılımı ile yapılan askeri törenle uğurladık. Dağ ve Komando Tugay Komutanlığı ile Hakkari Đç Güvenlik Komutanlığına atanıyordum. Aksi halde konuşma hiçbir işe yaramaz. Hissettiğim gibi doğaçlama konuşacaktım.Şehit komutanım. . . Jandarma Asayiş Komutanı. insanların icat edip kullandıkları sıfat ve unvanların ne kadar anlamsız olduğunu çok iyi gösteriyor. Tugay Komutan Yardımcıları. Utku Paşa nezaket ve centilmenliği ile örnek bir kişiliğe sahipti. "Şu geçen bir ayda görüp yaşadıklarımız. kağıtlara ve kartlara bakılarak gözünü kaldırmadan okunan konuşmalara hiç güven duymamışımdır. Harekat Merkezine geçtim. Oturmalarını. 274 korucu tüfeklerini senin nizamiyenin önüne atıp gitmişler. Gökyüzünde en küçük bir leke dahi yoktu. mimik. " 1993 Dönem! 55 Karakola döndüm. Subayları taşıyan helikopterlerin biri inip diğeri kalkıyordu. Utku Paşa devir teslim gününü üç gün sonra 7 Ağustos olarak tespit etti ve sancak devir teslim hazırlıklarına başladı. gözde ışık bulunmadığından içtenlik.

. Neden böy1993 Dönemi 57 le davranıyordu? Size söyleyeyim. 1924'de Botan çayını geçerken pusuya düşürülüp öldürülen beş atlı jandarmanın haberini Çankaya'da aldığında ise. Türk çocuğunun. Kendilerinin bizim tarafımızdan korunacağına inanıyordu.. Đlkel ve iptidai acuzelerin yaratüğı. ama ben size söyleyeyim. 60 kadar militan faaliyet göstermiştir. Ben size anlatayım. Bu artık Türk Milletinin haysiyet. her gün muharebe edilmemiştir. Bir şairimizin dediği gibi: "Bizim köye benzemiyor buralar Bülbül gitmiş. o zaman siz buna neden hazır değilsiniz? Savaşın sizin alıştığınız klasik şekliyle yapılacağı konusunda hasım ve hasım olacaklarla mukavele mi yapunız? 1993'ün haline bakın. Hamido gibi suç işleyip dağa çıkanlara benzemiyor. Türk Milletine ve Türk Vatanına ölümcül tutkudur.. halk hem mülki hem askeri ma58 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok kamlara gelerek haber vermişlerdir. Hakkari'de saldırı ve tecavüz olmayan bir gün ve gece var mı? Peki. "Bunlar bizim bildiğimiz eski eşkıyalara. Madem böyle bir muharebe tipi vardı. dost düşman herkese. bütün gece öfkesinin önünde kimse duramadı. herkesin duyacağı gibi okuyun" emrini verdi. PKK'nın ilk yıllarında bütün Hakkari'nin tamamında kod Sinan isimli birinin yönetiminde 8-10 tanesi kız. 8. Bu devleti kuran kendisiydi. tarihin engel olunabilecek şeylerin toplamı olduğunu biliyordu. gerçeği görmezdi.. Hepiniz Hakkari'nin çeşitli bölgelerinden geldiniz. Saniyen gösterdiği tepkiyi içinizde bilmeyen olduğunu sanmam. Atatürk denilince siz ve birileri ne anlıyor bilmiyorum. Aldıkları cevap: "Bizim bilgimiz var. Atatürk. tepki. 10. Beyler. Olağanüstü zeki bir kişiliği olduğundan ilk bakışta tablonun tamamını görüyordu. Atatürk: "Okuyunuz" diyor. Arkadaşlar iki cihan harbi bile dörder yıl sürdü. ancak zaferle kuvvet ve otoritesini ispat edene saygı ve itibar kendiliğinden gelir" ifadeleri Ulu Öndere aittir. bağımsızlık diyorlar. eylem. tek ve son emrim budur." Đşte arkadaşlar bu dönem onların tomurcuk ve filiz devresiydi. Bunun üzerine yaver hızlı adımlarla kendisine yaklaşıp kulağına eğilerek: "Mahrem efendim" diyor. 12." Saygısızlığın. sırdarındaki çantalardan kitaplar çıkarıp okuyorlar. Ana olan tüm canlılar gibi çocuğunun üzerine titriyordu. hani biz eski yeni dillerin anlattığı millettik? Herkese. bunlar bizim bildiğimiz eşkıya değil. üniformanızın adamı olduğunuzu göstereceksiniz. Küçük gibi başlayan bu olayların sonunun nereye varacağını derhal anlıyordu. " Hani biz devlerin fillerin diz çöktüğü millettik. O ana kadar masanın üzerine eğilmiş bir durumda olan Atatürk. şu Menemen olayını Atatürk seyahat halindeyken yolda öğrendi. ulusların tarlası olduğunu. baykuş konmuş. askerin. tecavüzün büyüğü küçüğü olmazdı". Türk Ordusun un kılıcının prestij meselesidir. geriye doğrulup ses tonunu da yükselterek: "Bu memlekette işler subaylardan ve milletin kendisinden saklanacak duruma geldiyse vay halimize. Bütün bunların ötesinde O Cumhuriyetin anasıydı. gece bir grup subayla harita üzerinde çalışırken yaver odaya girdi. cesaret. her ulus geçmişte ne ekmişse gelecekte onu biçeceğini. camiye topluyorlar. babalar nasıl katlanır? Beyler. Sakın bazıları bu harekatın tipi farklı demeye kalkmasın. Köylüler. O tarihin. Atatürk kendisine bakınca: "Cepheden telgraf var Paşam" dedi. "güç ve kudretini ispat edemeyene itibar edilmez. Đkinci Cihan Harbinde en çok savaşılan yılda bile muharebe edilen gün sayısı 112'dir." Onlar ısrar etmiştir. Bunun dışında kalan her şey size verdiğim ana emrin sadece bir teferruatı olacaktır. Kurtuluş Savaşının başlangıcında Yunanlıların Kütah-ya-Eskişehir savunma hatümıza yaptıkları taarruzlarda işler bizim için kötü gitti. Koçero. saat var mı? 6. Halkın devlete güveni tamdı. zayıf gözler. Anadolu topraklarının en derin köşesi olan Hakkari'de baykuş istemiyorum. On yıl."Arkadaşlar. bizi köy odasına. Kürdis-tan diyorlar. Bu nedir böyle? On yıl. siz de eşkıya diyorsunuz ama bunlar onlar değil. siz köylerinize dönün. Herkes artık şunu anlasın. Kendisinin zaman zaman söylediği gibi "kudretsiz dimağlar. Sonra. Size ilk. sömürgecileri bu topraklardan atacağız diyorlar. bütün dünya bu acıklı halimizi her günkü haberlerle öğreniyor. sıra sıra kaybedilmesine insan nasıl dayanır? Anneler. içinizden biri bana bir PKK grubunun .

burada ölsün" der mi? Haftalardır. Arkadaşlar. filan yerde bulunabilirler diyeceksiniz değil mi? Niçin doğru ve sağlam bilgi yok? Ama halk nerede olduklarını biliyor. nerede. Öyle kaldı. Hiç kimse onun kudretinden kuşku duymamalıdır. havadan karadan bölgeyi geziyorum. Bu konularda aşırı hassasım. Bu küçük yerleşim birimleri ortaçağ yaşantısı sürdürüyor. sağlık ocağı. Niye bilgi versin ki. Temelleri atılmış. ailesi çocukları dahil herkes. yirmiler. şurada olabilir. onu engellediler. otuzlarla ifade edilebilir. Bu vilayette 674 köy ve mezra var. askeri kimliklerini üzerlerinde taşımamaları isteniyordu. destekliyor. sanki kışın yapılıyormuş gibi operasyonları durdurup Mayıs ayında Bingöl'de 33 silahsız askerin kurşuna dizilmesiyle uyananlar. subay ve astsubaylara yazılı olarak tebliğ etmeye utandığımı" söyledim. birincisi halk bizden kopmuş. Buralara bu güne kadar gönderilen kaç devlet görevlisinin sicili düzgün? Kaç tanesi sürgün diye gelmiş? Gelince ne yapmışlar? Bu gün ne yapıyorlar? Hava kararmadan hemen evlerine kapanıyorlar. Amaç da PKK'nın yol kesmelerinde. bunların her birine hizmet götüreceğim diye parayı pulu dağa taşa dağıtacağına hepsini 2-3 ana merkeze toplayarak. Peki. o kişiyi Türk Ordusuna mensup olmaktan ar duyan kişi kabul ederim. aşiret reisleriyle ağalarla işbirliği yapanlar.bulunduğu yeri tam olarak söyleyebilir mi? Hep. Sivas-Diyarba-kır hattının doğusunda seyahat eden subay. Askerin başında bulunan insanların moral ve psikolojik yapılarının işe yaramaz hale sokulmasıydı. Bunu yaparsa kesinlikle öldürülecek. Yetmez! Ne zaman. Vatan topraklarında subayların kimliklerini saklaması ne demekti? Bu. Mesela Binbaşı Vahap. Peki. askerlerin de "üç beş çapulcu" laflan. Beyler. Đsyanların . Đş bu iki temel sebeple de bitmiyor. Bunlardan Şeyh Sait'de silahlı adam mevcudu azami 5000. federasyonu tartışalım diyenler. kim olduklarının anlaşıhnamasıydı. bu yılın ilk aylarında kendi kendine ateşkes ilan ederek. bir iki duvarı çıkıldıktan sonra olduğu gibi bırakılmış tesisler görüyordum. PKK bölgeye otoritesini hakim kılmış. biliyor ki. merak edenlere anlatabilir. Nasıl bir tepki göstereceğimi de kimse hayal bile edemez. üzerinde askeri kimliği olmayan birine rastlarsam. yoğun ve ağır işlerini yürütmeye gayret gösteren Adalet Bakanlığı mensuplarıdır. Bunları. Burada bazı personelin kendilerine ansiklopedi satıcısı. Sayıları onlar. Cumhuriyet döneminde gene bu topraklarda on beş defa silahlı başkaldırı olmuştur. hayvan ürünlerine ait tesisler kursanız halk. yeraltı sistemlerini tam kurmuş. Başlangıçtan itibaren sadece siyasilerin değil. astsubay ve askerlerin. O gece bir eylem olmazsa şükrediyorlar. pazarlama uzmanı gibi kartlar ve kimlikler düzenlediklerini tespit ettim. partililere. Emirde. Dağların doruklarında okul. "ben bu dağlardan inmem. hastalarımız çocuklarımız bırakın. bunların personeli. devlet otorite ve güç demektir. Bizim bölgede üniformalı veya sivil kıyafetli. bu merkezlere okullar. gelmiş olan küçük bir miktar da. Devletin adalet ve siyasi varlığından konuşacaksak. tanımı budur. "Metni inceleyeceğini" söyledi. hastaneler. deniz varsa korsan da olacaktır. Araştırdığımda gördüm ki. Đkincisi Gayrı Nizami Harp tekniklerini iyi uyguluyor. O emrin neticesinde işte böyle yakışıksız ve askerlik mesleğini rencide eden haller ortaya çıktı. çok şeyin baştan kaybedilme1993 DÖNEMĐ 59 siydi. 1992'de Alay Komutanlığımda Ankara'dan bir emir geldi. ikide bir itirafçı yasası çıkaranlar. "kendilerinin imzaladığı bir üst yazıyla bize ulaşan bu emri. Đşlerin niçin bu hallere düştüğüne devanı ediyorum. Hemen Tümen Komutanma telefon ederek. Gayrı Nizami Harbi bilen uzmanların doğru ve uygun eğittiği işte ortada. ne yapacaklarını da en azından bir iki gün önceden biliyor. bir an önce Batıya nasıl kaçarım diye bakıyor. Tunceli hareketinde ise 3000 kadardır. Şu anda burada devletin çalışan tek mekanizması. Beyler. şuna buna yakın adamlara güya bölgeyi kalkındırmak için verilen kredilerin karşılığı olarak yapılan göstermelik inşaatlar olduğu anlaşıldı. biz niye bilmiyoruz? Đki sebebi var. elektrik var mı? 10-15 hanelik yerlere 40-60 kablolu telefon çekilmiş mi? Evet. Devlerin işi ciddi tutmasına mani olup. işleticileri nerede? "Yetiştirilince gönderilecek" gibi zırvalara insanlar artık inanmıyor. nasıl davranacağımı içinizde bulunan daha önce benimle çalışmış olan subaylar iyi bilir. PKK'yı örümcek ağı gibi bu köy ve mezralar besliyor.

kuş uçuşu uzaklıkta olduğundan dikkate almıyorum. Gidince de militanları oralarda bulacaklardır. Yerleri belli. giriş çıkışlar. ikna olayım. güvenlik. 150 ila 500 adam arasında değişmiş. Kürdistan Đşçi Partisi (PKK) ilk silahlı eylemi olan 1984 Ağustos'un-dan itibaren. PKK'nın birkaç gün üst üste dinlenen telsiz konuşmalarından bunu hemen çıkarmak mümkün. Büyük bir kısmı dağılmış ve kaçmıştır. Dünya istihbarat örgütleri bu sayıda mutabık. Tanrıdan ve tarihten saklanacak bir şey yoktur. yıllarca sürdürmesi ve buralardan saldırılara geçmesini sakın biri.4 ay sürmüştür. dinleniyor. bu ay onuncu yılını doldurdu. Bunlar Hakkari merkezi baüsında Kato (Karanhkdağ) güne1993 Dönemi 61 yinde Oramar (Alandüz). Bunu. beslenme. beş yer söylesin kesinlikle bunun üçü bu işlere uygun yerdir. PKK yönetimi bile tam bilemez. Eğitim yapıyor. Şivi (Zap). Hakkari içerisinde de yazlık ve kışlık kamplarının mevcut olduğu anlaşılıyor. Adamlar bizimle yan yana yaz kış yaşıyor. ancak kışa girerken buralardan saydığım yurt içi ve yurt dışı kamplara çekilip askeri ve siyasi eğitime başlıyor. yurt içinde PKK'nın bir sürü kampının varlığını bu güne kadar. dünden bu güne kullandıkları coğrafi mevkiler. Bunlar dışında bahar. Şunu bilmelisiniz ki bu kadar silahlının hepsi yok edilmiş değildir. Mezi-Karyaderi (Avaşin). Araziyi iyi okuyan. Halen Türkiye. Bu anlattığım at değil. Sonuç. birinden diğerine yer değiştirmeye en uygun mekanlar da onun için. ahmakça sebeplerle bana anlatmaya yeltenmesin. Şu elimdeki orta boydaki sarı kitabı görüyor musunuz? Uzakta oturan arkadaşlar için ben okuyorum. yaz ve sonbaharda bir çok bölgeyi üs ve harekat çıkış ve toplanma alanı olarak kullanıyor. Diğerlerinin hepsinde asilerin silahlı gücü. "Sömürgeci T. deve değil. Batıdan itibaren Đran sınırına kadar. Bütün Cumhuriyet dönemi isyanları (1924-1938) Atatürk'ün zamanında çıkmıştır. Şehir. Ama şu çok önemli. şu yurt içi kamplarının içini bilen biri varsa. "sizin buralarda suyunuz ısındı. köy ve mezralarda faaliyet gösteren ve yeraltı unsurlarını oluşturan milislerin miktarlarının ne kadar olduğu. JermaBetkar ve Kalereş kampları ile Hakkari topraklarında toplam 5500-6000 civarında silahlı dağ kadrosu olduğunu tahmin ediyorum. teşebbüsler de iki gün ila bir ay içerisinde bitirilmiştir. bana birileri anlatmalı. Irak ve Đran topraklarında gayn nizami savaş tekniklerine göre eğitilmiş 11. Bahar gelince de buralardan çıkarak her yere dağılıp. bir an önce terk edin" diyecekler. Arkadaşlar. Đran'daki gene bize hemhudut Zagros. gayrı nizami harp tekniklerini bilen bir subay. nasıl yapacağımızı konuşurken doğru tahlil yapabilelim. Milis miktarı dağ kadrosundan asgari 8-10 misli fazladır. barınma. böyle bir şey olamaz. Hayır. Đmparatorluk döneminde de. hepsinin elebaşıları ve önderleri mutlaka yakalanıp cezalandırılmıştır. Kuzey Irak'taki yazlık ve kışlık kampların tamamına yakını bize 15-20 km. Zeli kampı da bizden güneye doğru 120-130 km. Neredeyse. bize komşu olan Metinan. Cumhuriyet döneminde de ne zaman bir silahlı kalkışma olduysa. Bu çok doğal bir şey.60 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok bastırılması Tunceli'de yedi ay. Bunu hepiniz bilmelisiniz ki. şunu bilmeliyiz. Yerel yönetimlerin çoğu PKK'nın birer organı gibi çalışmaktadır. neyi.000 silahlı dağ kadrosuna mensup militana sahip. Çünkü.C. Ordusu. . PKK'nın Irak'ta Şırnak altındaki Sinat-Haftanin kampı hariç. Basyan ve Hakurk kampları. Yüksekova güneybatısında Đkiyaka Dağları ile Şemdinli Derecik bölgesinde Balkaya Dağlandır. Ancak. Yardım ve yatakçılar ile sempatizanlarının sayılarını ise. bir hafta herhangi bir vilayeti dolaşsın. Arkadaşlar coğrafya değişmediğinden bunların yeri de değişemez.000-12. arazide nerelerde bulundularsa şimdi de aynı yerlerdeler. Beyler. yapacaklarını yapıyorlar. Kuzey Irak'ta Zeli kampı hariç başka kampı şu anda görülmüyor. Bizim bölge için şunu size kesinlikle söyleyebilirim. ancak tecrübelerle tahmin edilebilir. PKK'nm Hakkari'yi tehdit eden gücünü şöyle değerlendiriyorum. bu kamplarda eğitim görenlerin bir bölümü Hakkari ve Şırnak üzerinden Türkiye'nin diğer bölgelerine sevk ediliyor. Şeyh Sait'te 4. bana anlatsın ve ben inanayım. rezil olur. arasında değişen mesafelerde olduğundan bu sayısı düşük görebilirsiniz. Kürdiştan'ı terk et" diye size telsizlerden bağıran dağdaki militan bunlardan daha az tehlikeli.

bu kitabı yatağınızın baş ucunda bulundurun. Đlk defa duyacağınız. siste. Bir Amerikalı doktorun askerde iken Vietnam'daki bir yılını anlaüyor. Amerika orada ne yapıyordu? Onların kültürü farklı gibi işe yaramaz sözlerin bir anlamı yok./ Bu bahsettiğim 1961 ve 1964 yıllarına ait ABD talimnameleri. Beyler sakın aklınızdan çıkarmayın. adam kaçırma. gece gündüz devam eden saldırılara paralel olarak bir kaç kez daha inceledim. 1973'de sekiz sene sonra bozgun halinde oradan çekildi. Gayrı Nizami Harbi. Zaten pratik ve yalın bir eser. Bize karşı taraf. yere. "Şehir Gerillası El Kitabı"." Osman PAMUKOĞLU Piyade Kurmay Albay 6 Ağustos 1993 Hakkari 62 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok Şimdi de elimdeki bu kırmızı küçük. Ve şimdi gördüğünüz dördüncü kitap. daha önce de Fransızlar vardı. Mücadelenin tarzı. Orta boy 130 sayfalık bir kitap ancak bu kadar dolu olabilir. zirvede veya vadi tabanında. Silah ondan gelince silah bilgisi de ondan. Aslında emekli albaydır. Bu kitabı 1975'de üsteğmenken almıştım.000 ölü verip 6 bin helikopteri enkaz halinde Vietnam topraklarında bıraktı. aydınlık ve karanlık durumuna. suikast tertipleme usûl ve yöntemlerinde bu kitabın dışında. Arkadaşlar şimdi zaman almak istemiyorum. "Gerilla Nedir?". Alberto Bayo. neden bunları görmekte geç kaldım diye hayıflanır durursunuz. Bu kitapta bizde 21 yıl önce 1972'de yayımlandı. 196O'lı bu kitapları o tarihlerde kendileri kullanıyordu. Türkiye'de 1970'de yayımlanmıştır. PKK'nm kuruluş bildirgesi ve bazı kongre kararlarını inceleyecekler görecektir ki. PKK kendi resmi tebliğlerini yazarken bile bu dokümana tam bağlı kalmıştır. bir. gizlenme. Şehir ve kır gerillası ustalarından Carlos Marighella tarafından kaleme alınmıştır. şunu söylemiştir: "Sayın Başkan. 15 bölüm. Üstelik Vietnam'dan önce yazılmış. "365 gün". tecrübe ve fikir hayatına dayalı kitaplar da ondan alınınca nasıl savaşılacağını da 1952'den beri gene Amerika'dan öğreniyoruz. daha önce de hiçbir yerde rastlamadığınız sözcük ve tanımları . adı. Biz.1936 yıllarında ken1993 Dönemi 63 di yazdığımız eğitim ve muharebe kitaplarını görün. kitapçığı görüyor musunuz? Adı. Şimdi bir gece önce kitabın ilk sayfasına yazdığım notları size aynen okuyorum. yurt içi ve yurt dışında oluşumuza göre yüzlerce karşı taktik ve teknikler geliştireceğiz. iki. yazarı Mao Zedung. bir işo yaramadı ki 58. Alberto Bayo bir Đspanyol subayıdır. mayınlama. 1934. Şu geçen 35 günde bunu. okuyunca şaşırıp kalır. yol kesme. farklı bir şey yaptığına rastlanmamıştır. anlatımları genel. Bildiğiniz gibi bütün kitaj> lar Amerikan tercümesidir ve onlar yayımladıktan 6-8 sene sonra da tercüme eder biz yayımlarız. "Halk Savaşının Temel Taktikleri". Adı. derin kar ve aşın soğukta. Türkiye'de 1968'de yayımlandı. Şehirler ve köylerde neyin. 110 sayfa. Fidel Cast-ro ve Ernesto che Guevara'mn hocasıdır. Yazarı. hükümet kuvvetlerini anlattığı için küçük rütbelere fayda sağlamıyor. Bizim. nasıl yürütüldüğünü. Tüm icraatının temeli ve asli dokümanı bu eserdir. mevkideki militan sayışma. Uykularınız kaçacaktır. iki yıl Kuzey Afrika sahrasında savaştığı bedevilerden öğrenmiştir. Bundan önce de Almanlar. 1935. baskın. ayrıntılar dahil. Bu ise üçüncü kitap. kundaklama. Bu ikisi dahil yetiştirdiği 87 kişi Küba'da Batışta yönetimini silmeye yetmiştir. Gayrı nizami harpte inanmış 80-100 kişi büyük tehlikedir. milisler ne zaman. "Kürdistan Đşçi Partisi (PKK)nin örgütlenme. Dünya gerillaları ona usta anlamında "general" der. tipi. muharebe etme. Bizim elimizde bulunan Amerikan tercümesi. üs seçme. Kurnaz ve zeki bir subay olduğundan gerilla harekatını öğretenlere de öğretmenlik yapabilecek tekniklerle geliştirmiştir. hasım lazım. neyle uğraşır? Kitabın yazarı bu işlerin üstadıdır. Đlk yayımlandığında Amerika tek ağız olmuş gibi. Farklı ve başka ülkeydi.Adı. zamana. metinlerde yer alan bir çok paragraf tamamen bu kitabın içinden alınmadır. pusu. usulleri. ABD'nin ilk muharip askerleri 1964'de Vietnam'a gitti. 1961 ve 1964 yıllarına ait gayrı nizami harp kitapları mevcut. sonuçları bilinmesi bizim için önemli. neyin ve nelerin doğru yapılıp yapılmadığı." Đlk üç kitap aynı yumurta üçüzleri gibi birbirinin benzeri ve tamam-layıcısıdır.

Meyvası çamura düşüyor diye ağaca kızılmaz. bunu açmakla şunu açıklamak istiyorum. gerçek vatanseverlik de oradadır. bizim halk tam bilmesin. Birilerinin bu çocuğa şu veya bu adı vermesi. . insan. Doğaya merakı olan. Biz ona bakacağız. amca. Bizim için çocuğun hangi davranışları. Var olanı öğrenmekte geç kalıp. karşı gerilla tekniği de odur. Avrupalılar için de bağımsızlık savaşı. birkaç ay süren klasik bir savaş mı. konuşmamın bu son bölümünde. Her şeyin değeri zorlu-ğundadır. Sonra bütün dünya bilsin. hiçbir 1993 Dönemi 65 . Bu son muhteşem söz Cengiz Han'a aittir. Planlarda "ağ içinde ağ" sistemi kullanacağız. Kimisi örtülü savaş diyor. ne de küçültün. nasıl yaptığı lazım ve önemli. Bunun asker ve sivil herkes tarafından tanı ve doğru olarak bilinmesi gerekir ki. Söz. Gelelim PKK'nm ismen tanımlanmasına. asker. halk. gece ve gündüz bizden kötü bir haber gelecek diye endişeyle atıyor. Yürek neredeyse. ne yapılması gerektiğini bir cümlede söylemiştir. usta bir askere sorulsa. Her şey doğada vardır. önderlik. yeni farkına vardıklarında bir buluşmuş. Bu başarının büyüklüğü. bölücü. Đşte sonuç. Bir iş yapmayanın hiç yanlışı olmaz. ağabey. Hakkari'de. düşük yoğunlukta çatışmadır. Arkadaşlar. insanın ne olduğunu gösterir. Đkisinin de zararı var. şu anda sırf buradaki askerler için yarım milyonun kalbi. Başka türlü onu terbiye edemeyiz. ne zaman. işte geçen 10 yıl. Sonra ne demek düşük yoğunluklu çaüşma? Hangi seviyeyi anlaüyor? 365 gün gece ve gündüz muharebe stresiyle yaşayan asker için düşük olan ne? Tecrübeli. kendi bölgemizde. muharebelerin çetinliği ile ölçülecektir. Vatanı için savaşan asker. hem de sen ne yapacaksın. sıfat bir şey anlatmıyor. Kimsenin "kul hakkı" asla yenilmeyecek. keşifmiş gibi sevinirler. merminin. "Kurt sürüsü taktiği ile tilki avı tekniği" kullanarak taarruz edeceğiz. PKK için. 64 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Arkadaşlar. Aç insan kolay kandırılır. yapılan iş iç güvenlik harekatıdır. Bu mücadelede hiçbir şekilde halka zarar vermeyeceğiz. tavır ve duruşumuzdan bahsedeceğim. halat çekme oyununa dönmüş olan bu işin sonunu getireceğiz. Arkadaşlar. Çocuk ortada mı? Evet. Güçlükler. Muharebeleri yapacak olan bizim için bunların zerre kadar kıymeti yok. Ve şunu bilin. Bu avın tekniğinin nereden kaynaklandığını size söyleyeyim. Örgüte göre kirli savaş. Tilki avının tekniği neyse. barış koşullarında meslek hayatının sonuna gelir. kardeş. çocuğun genetik ve içgüdüsel olarak yaptığı hareketlerine mani olabiliyor mu? Hayır. buna göre tertiplen. 1993'de 5000 PKK'lı. Ölen çocuk kimin? Silahın. Bölgede yaşayan halkın çoluk çocuk acıklı halini görüyorsunuz. Herkesin de ne olup bittiğini anlamasına engel oluyorlar. Ferhat'ın dağları delen sabrının olmasını gerektirir. 1984'de Hakkari'de 60 PKK'lı. malzemenin parası kimin? Bir şeyi ne büyütün. mayın ve roket nü? Ve 365 gün devamlı. baba. yoksa 360 derecede nereden geleceği belli olmayan bir mermi. Onun için insanların bir şey keşfettikleri falan yoktur. nasıl taarruz edileceğini anlatmak için onlarca kitap yazar. Başkalarına ne gerek var? Size sorayım. Tabi ki klasiği tercih ediyorsunuz. Bu konuda Tanrı bile kendine sınır koymuştur. dayı gibi yirmiye yakın akrabası olsa. insanların yeni bir şeymiş gibi sarıldıkları her şeyin tabiatta mevcut olduğunu görür. Bu yöntemi uygularken herkesin vazgeçmeyi aklından hiç çıkarmayacağı ilk ilke ise şudur: "Arkasında düşmanı hisseden önündekiyle savaşamaz".000 asker var. eşkıya. hem karşınızda kim var. Her şeyi. En kıymetli okul zorluk okuludur.söylüyorum. Bizzat tilkinin tabiatından. Herkesin anne. "Her şeyinizi affederim ama benim karşıma kul hakkı yemiş olarak çıkmayın" ifadesini göreceksiniz. Sizler dahil Hakkari'de 23. vatan hainidir. üstelik halk da karşı tarafa boyun eğmiş. herkes de darı çuvalında pirinç arayarak. Kutsal kitaptan okuyun. Bir takım insanlar faydasız sözleri bilinçsizce kullanıyor. Bunu göstereceğiz.. yok. hangi koşullarda. Derin yaraların tedavisi uzun sürer. Gayrı nizami savaş koşulları. tanım. Bunu böyle söylemeyi beceremeyenler.

yeminli yalan ve resmi istatistikler. Tutkusuz da/büyük bir iş başarılamaz. sınırlarını kimseyle pazarlık konusu yapmaz. Hepiniz işinize kendi kişiliğinizi katmalısınız. Bir insanın emir vermeye hakkı olması için. Çünkü. Arkadaşlar savaş kaba gücü birdenbire başıboş bırakmaktır. ölüm kendine koşanları hiçbir zaman vurmaz. Fırsat bulabildiğinizde. kalıcı olan şerefiniz olacaktır." Siz savaşla ilgilenmeyebilirsiniz. Bütün çıkışlarımızda gönülden olacağız. ölüm bilincine rağmen gösterilen cesarettir. Üzüntüler yalnızlıkla büyür. sağlıklı bir ruhun işi değildir. Sağır bir iyimserlik bir ulusu zayıflatmaktan başka işe yaramaz. insanlar yüksek mevkilerden düştükleri zaman güçlerini kaybettiklerinden değil. Ölümün korkusu. hayatın her yaşında ateşlidir. Üstelik zeki adamlar. kazanılacak olan güven duygusuyla sağlanabilir. Ancak. benzer zorluklara alıştırmamış olanlar askerlik sanatında başarısızlığa mahkumdur. yıpratılmaya mahkumdur. Savaş ve muharebeler taarruz demektir. savaş sizinle . Ölümden korkmayan ölmez. ölüm acısından daha şiddetlidir. Her canlının neticesi ölümdür. Cesur insanın ruhunu hiçbir şey yıkamaz. emir verdiklerinden daha değerli olduğunu kanıtlaması gerekir. Đnsanoğlunun yazılı 5000 yıllık tarihinde barışla geçen süre 236 yıldır. Bunu yapacağız. Hayata korkusuz bakmaktır. Cüretkar davranırsan kimse senin hata yaptığına inanmaz. insan beyni sahibini koruyacak gibi çalışmakta. Gerçek sanatçıda teknik hata olmaz. fakat sürekli itaat edende de komutanlık niteliği kalmaz" şeklindedir. Vatanını seven. Güneşin geceyi boğması gibi. Ortada olumlu hiçbir şey yok. muharebe şoku altında akıl ve vücudun isyan etmesini önlemek. baş66 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok kasının emrinde çalışmaya tahammül edemezler. Mutlu olamazsınız. şehitleri herkesin üstüne çıkaran. Kendilerini zamanında sıcağa. 'Söyleneni yapan adamlar" muharebe yapamazlar. Savunma halindeki bir birlik. açlığa. Herkes şunu bilmelidir: Savaşta komutanlık rütbeyle değil. Đnsanlar bir ölüyü iki kez öldürürler. iç güdüsel tepkiler vermektedir. Dünyada taklit edilemeyen tek peydir. Özgür bir millet. soğuğa. Özgür düşünemeden başaramazsınız. Kadirşinas bir ulus asla şehitlerini unutmamalıdır. bunlardan ikisi ölü demektir. Çünkü onlar hayatlarını. Seller. düşmanı rahat bırakmamaktır. Rütbe. Sonuç olarak. Kalbimizin sesini dinleyerek karar verip uygulayacağız. biteceğini sananlar "yüzerken çevresinde dolaşan köpek balıklarını tekmeyle kovmaya kalkışan insana benzer. onların ölümleri değil. Büyüklük. coşkulu olacağız. Napolyon'ım bu konudaki görüşü: "Emir vermek için itaat etmenin şart olduğunu söylerler. Ölüm telaşının bir anlamı yoktur. birkaç saat uykunun dışında. "Türklerin vatanlarına bağlılıkları her huylarının üstündedir" sözünün kanıtlanma zamanı geldi. yenilmeye. hepimiz sürekli hareketli olacağız. depremler gibi doğal bir afet halinde sürüp gelmiştir. Bütün silahları yener. Yaratma yoksa sanat da. adi yalan. unutanların özgürlüğü ve korunması uğruna kaybetmişlerdir. üç türlü yalan vardır. Bunun için hür düşünce ananesine sahip olunmalıdır. dalkavuklarından ayrıldıkları için üzüntü duyarlar. Dayanıklılık artarsa ateş altında kalmayı sevmeyen asker sayısı azalır. Kaçınılmaz sonuçlara peşinen üzülme ve bunu dert etme bilinçli. herkesin göremeyeceğini görmekle olur. hem toprağa hem de unutulmaya gömerek. ölüm sebepleridir. Sonsuz olmak için ilk şart cesur olmaktır. arkadaşlar. Mevkiden bahsederken size bir şeyi hatıra için söyleyeyim. Üç kişi bir sırrı ömür boyu saklayabiliyorsa. ancak herkesin zora alıştırılması ve dayanıklığın artırılmasıyla. Üzüntünün tek ilacı harekettir. milletin başına musallat edilen bu belayı boğacaksınız. Korku ve paniğin uzaklaştırılması. Ölüm her şeyi eşit yapan doğal sonuçtur. Savaşların bittiğini.yasaya karşı gelmiş sayılmaz. susuzluğa. Kişisel yiğitlik karakter sağlamlığıdır. Bir ulusun gerçek karakterinin ancak tarihinin önemli buhranlarında meydana çıktığı kabul edilir. hiçbir iş başında bulunan adamın seviyesinden yukarı çıkamaz. Özgürlük insanın hiç eskimeyen değeridir. Kalbinin sesini duyan insanlar hayal kırıklığına uğramaz. En iyi muharebe yönetimi. mevki geçicidir. Cesaret mertliğin en belirgin niteliğidir. Çalışmalarımızda şu sözü de unutmayın. Özgür düşünemeyen insanın davranışları kendi davranışı değildir. meslek de yoktur. Muharebe teknikleri içinde böyle davranmaya mecburuz. bilin ki.

Karanlık bir gökyüzü fırtı-nasız açılmaz. Fırtına kuşları rüzgarı sever. Dağların tepelerinde helikopterden gördüğümüz kartalların yuvalarında artık biz olacağız. Yakın ve uzak tarihi incelediğinizde görürsünüz ki. dünyanın ünlü askerlerinin biyografileri tetkik edildiğinde hepsinde müşterek olan nitelikler şöyle sayılabilir: • Askerlik sanatını çok sever. • Cesur olacak. • Her şeyin süratle yapılmasına inanır. Muharebeleri herkesin sandığı gibi süngünün parıltısı değil. • Düşüncelerini hep yüksek sesle söylemeye alışkındır. • Cömert olacak. emri eyerin üzerinde vermekten hoşlanır. Limandaki teknenin güvende olduğunu ama bir süre sonra çürümeye başlayacağını bilir. Savaşta tek korkulacak şey korkudur. Siz. Çaresiz kalıp. • Yenilebilir fakat pes etmez. • Savaş tecrübesi olacak. süngünüzün parlamadığı. Başka kaynakların hiçbiri bu netlikte tanımlayamamıştır. savaş bulduğu ülkeyi bir daha bırakmaz. cinayetten öte bir şey değildir. Savaş kazananı da yorar. doğrudan kalplerine. • Yılmayan ve vazgeçmeyen bir ruha sahiptir. Bir ulusa zayıf ve kuvvetli yanlarıyla beraber erdemlerini de öğretir. • Đleri hatlarda olmayı sever.ilgilenir. • Karşı tepenin öbür yüzünü iyi kestirir. Yaşıyor ve görüyorsunuz. Kargalar kalabalık uçar. askerin gözünün parıltısı. Muharebede her şey ruhanidir. Askeri liderin özelliklerinin ne olduğunu daha 1070'lerde Kutad-Gubilik eserinde Yusuf Has Hacip katıksız olarak söylemiştir. • Astlarında savaşma ve kazanma isteği yaratır. • Fikren hareketli ve kolayca alevlenen bir kişiliğe sahiptir. En lazım olan şey de cesaretle desteklenen 1993 Dönemi 67 kararlılıktır. Onlarda aşırı derece . Bu dağlarda. • Hem düşünce hem de eylem adamıdır. bağımsızlığını ve namusunu korumak için başvurulacak son vasıtadır. botlarınızın pençesinin değmediği hiçbir yerin sizin olmadığını bilin. artık denizin her sessiz halinden fırtınanın kopacağını sezebiliyorsunuz. • Cesur. ikisi. canlı ve sabırsızdır. • Sisli havada yolu hiç şaşırmaz. üçü yan yana uçan yırücı gördünüz mü hiç? Çünkü kendilerine güvenleri tamdır. • Gerçeği hızla fark eder ve söyler. Bu günden itibaren herkes ayağa kalkacak. Çukurların içinde bekleyen ölümü bekler. • Đnsanların enerji ve fikirlerini serbest bırakır. bütün yollar kapanmadan yapılması. Devletin varlığını. Kendinizi ve askerlerinizi çelik gibi sert ve soğukkanlı hale getirin. • Tok sözlü olacak. Süvari liderleri gibi. hiçbir üstünlük gösteremeyeceğini bilir. gözlerinizin taramadığı. • Güven aramaz. bombalarınızın yoklamadığı. Bir saldırı planlamak için çok asker çok birlik beklemeyeceksiniz. • Đnsan psikolojisine hakimdir. 68 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Arkadaşlar her şeyin anası tecrübedir ve ustayı tecrübe yaratır. morali kazanır. • Savaştaki kıtaları ile zihinsel bir bağ kurar. • Đnsanın bambaşka bir yaratılışta olmadıkça. Yalnız. • Đnsanların itaat duygularına değil. hayallerine hitap eder. Usta asker çamuru ve gecenin karanlığını iyi bilen askerdir. • Gücü ve saldırganlığı zaman zaman öne çıkan bir askerdir. Hele şimdi içinde bulunduğumuz bu tip mücadele madden ve manen ulusu yorar ve kaynaklarını tüketir. • Her fırsattan yeni bir sonuç çıkarır. Sıradanlığa tahammül edemez. Yapılmak istenmeyen şeylerin de yapılmasını sağlar. vadilerde. • Bağımsız bir kişiliğe sahiptir.

Hakkari'de bulunan dört kışlada.muhariplik hissi yaratın. Bu faaliyet 9 ve 10 Ağustos günlerinde bitirilecek. Sürat. Bu bölgedeki kışla ve arazide konuşlu bulunan tabur düzeyindeki birliklerde de askerlerle görüşeceğim. bütün korucu başlarını ve muhtarları toplayın. Şimdi birliklerinize döner dönmez şu söyleyeceğim mısraları. " Bu kıta bundan böyle dağ ve Komando Tugayının felsefesidir. Bir grubu yakaladığınızda o grubun son militanı bulununcaya kadar peşinden ayrılmayacaksınız. Bütün araçlar!* bayrak takılacak. ama askeri manada emir vermedim. böylece her yerde yüreklerine ölüm korkusunu çökerteceksiniz. Öfke ve kin duymadan da savaşılmaz. Ayağınızı çabuk tutacaksınız. Her şeyi bu milletin çocuklarına yakışır şekilde aklı selimle yapacağınıza inancım tamdır. "lafla peynir gemisinin yürümediğini" görüp yaşadıklarından güveneme70 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok dikleri gözlerinden okunuyordu. belli bir süre sonra bölgenin tamamını rahatlatacağımızı. astsubay ve askerlerin her zaman görebileceği bütün mekanlara yazacaksınız. Yol gösterdim de diyebilirsiniz. Kimse Türk Ulusuna silah zoruyla bir şeyler kabul ettiremez. Şemdinli." O gün akşam karargaha şu emri verdim^ "Çukurca. Bunu biz başlatmadık. Đçlerinden bazılarının bütün konuşmaları kısa bir sûrede bölgelerindeki PKK gruplarına götüreceğini biliyordum. biz yaşadık. Ülkemiz topraklarına girilmedikçe Milletimiz cefa çekmedikçe Bizden kimseye zarar gelmez. aksi halde kesinlikle peşini bırakmayacak. sürat daima sürat Kimse bunu unutmasın. Şu geçen saatler içerisinde sizlere düşüncelerimi açıkladım. Askerlere hitap etmeden önce savaş donanımlı tabur toplu düzenindeki sıralar arasında dolaşarak tek tek gözlerine baktım. Yaklaşmada yılan gibi sessiz ve gürültüsüz. biz varız. saldırıda yırtıcı kuş gibi çullanacaksınız. "Cesaret. kesin olarak söyledin) Minnetle. bazılarının sadece gözleri görünüyordu. yapacakları tek şeyin PKK gruplarının yerleri hakkında bize bilgi ulaştırmaları olduğunu. Bunun fizik olarak imkansız olduğunu ve çare olmadığını söylememe rağmen. 1993 Dönemi 69 "Ödü varsa düşmanın meydan açık hazırız Bu toprakta biz doğduk. " Sabit veya geçici 10 askerin bulunduğu her yerde Türk bayrakları 24 saat göndere çekili olacak. " Sonuncusu ise şu: "Bir milletin şerefi cephedeki askerin sırtındadır. vakur. maaşlarını keseceğimi herkesin çok iyi anlayacağı bir dille. Kışlalarda sürekli imparatorluk ve cumhuriyet marşları çalacaksınız. Muharebelerde işi uzatmayacaksınız. "Üzerimize kılıç çekilmedikçe. cesaret her zaman cesaret. Kahramanlara emir verilmez. Mevcut korucuları ile kendilerini korumalarını. uzatırsanız işler kötü gider. Bir diğeri. Şunu unutmayın muharebe hile. Eğer. Hayattaki her şeyde olduğu gibi muharebenin de temel yasası. gözleri ışıl ısıldı. El mi yaman. hiçbir ürperti yoktu. sonucunda ne olacağını göreceklerini söyledim. Đnanmak istiyorlar ancak. Bir kısmı da bunu iyi bildiğinden kendilerini ve köylerini korumak için hiç söze karışmadılar. daima sürattir. kendi köy ve mezralarının en tehlikeli durumda olduğuydu. bey mi yaman hepsi öğrensin. Tanrı geç de olsa mutlaka yardım edecektir. 30 kiloyu aşan muharebe çantaları sanki sırtlarında hiç yokmuş gibi dik duruyorlardı. sürat. tay tay yaparak yürütülecek işlerden hayır çıkmazdı. caka satamaz. Hepsi ciddi. subay. hepinizin bilemeyeceği bilgileri verdim. ast komutanlıklara bildirin". Biz ulusumuzu ve topraklarımızı korumak zorundayız. Ta ki vurulursanız veya kusup bayılırsanız takip kesilebilir. kendi vatanımızda Türk Ordusuna kabadayılık yapıp. Herkes yüzüne ve ellerine kamuflaj boyalarım sürmüş. sürat. aldatma ve kurnazlıktır. Muhtarlar ve korucu başlarının büyük kısmının tek birleştiği şey. Yüksekova ve. sabırlı olmalarını. sanki hiç duymamışlar gibi yeniden aynı şeyleri tekrarlıyorlardı. Đyi giden de kötü giden de her şeyin sorumlusu benim. Hepsi bölgelerine askeri birlik istiyordu. Hiçbir kaygı. . yıllardır. korucular işlerini adam gibi yapmazlarsa bütün silah ve telsizlerini toplayacağımı.

Şemdinli. Silahlarını devamlı bakımlı tutmalarını. dinleyenlerin inanmakta zorlanacakları sayısız muharebe öyküleri olacağını anlattım. 3. bul. gidişatı saat saat yaşıyorsun. piyade taburu. Jandarma Komando Taburu bölgesinin özelliği nedeniyle Çukurca'da kalacak. gündüzleri yılan. muharebe sırasında ise sürekli hile ve kurnazlık düşünmelerini. .Ahmet .Bütün taburlarla. öncelik Çukurca.Anladım komutanım. jandarma karakollarına sürekli saldırıp hepsinden parça koparan PKK gruplarıyla hiç temas sağlayan oldu mu? Tek başına bu dağlardan birini bir taburun kavraması mümkün mü? Subaylara da geçen gün anlattığım gibi. şimdiden hepsini kutladığımı bildirdim. emredersiniz.Herkes yerinde. öncelik Yüksekova. gene de zinciri kıramıyorsun. . Đstihbarat Şube Müdürüne: . silahlarını bedenlerinin bir parçası haline getirmelerini söyledim. darbeleyecek. yatarken bile yanlarında bulundurmalarını.Harekata Dağ ve Komando Tugayının tamamı ile Şemdinli Sınır Jandarma Özel Timleri. uçup gitmeden önce.Onlara. . Harekat emrini orada vereceğim. artık bıçağın kemiğe dayandığını. Hakkari bölgelerindeki taburları Yüksekova'ya intikal ettirirsek. Özel bir odada çalışın. . Tarih boyunca olduğu ve bütün dünyanın da bildiği gibi cesaretlerinden kimsenin asla kuşkusu olmadığını. Dağ ve Komando taburunun emrinde olacak. nerede tehlikeli ve kritik durumda kalırlarsa beni yanlarında göreceklerini bildirdim. Duvar haritası üzerinde 15-20 dakika tartıştık. iki yıldır buradasın. Rakımı 3. 10 Ağustos akşamı Tugay karargahına döndüm. Hareket edecek. sızacak. devirmeden yola almamız gerektiğini.395 metreydi. işe yaramayan kalıplarınızdan çıkın. Teh1993 Dönemi 71 ditte 1. 2. Taslak planı haritaya geçirin. büyük çarpışmalara hazır olmalarını. bir saat sonra görüşelim. kimseye bilgi ver72 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok meyin. Yüksekova'nın güneyindeki Đkiyaka Dağları (Çarçel) bu kesimdeki diğer dağların kapladığı alandan çok daha genişti ve bir tarafı eşek ve keçi kapısı iki geçith. "Ara. Dağ ve Komando Taburlarının. Bak sen ne kadar çalışkan adamsın. şeytanı bile şaşırtacaksın. Bak aslanım. Derecik'teki Piyade Taburu katılacak. gayrı nizami harpte asırlardır tek bir ilke vardır. 1974 ve 1975 doğumlu tertiplerin yiğitlik ve fedakarlıklarına düştüğünü söyledim. Sonunda Hakkari'den ayrılırken. klasik ve kalıp düşüncelerden kurtulama-nıak tabii ki sistemden kaynaklanıyor. gündüz birkaç kilometrelik yakın çevresinde dolaşmayı müteakip üslerine dönünce gece ve gündüz kuvvetli mi oluyor? Bir aydır komando taburu. Türk erkeğinin askerlik hatıralarının ömür boyu sürdüğünü ama kendilerinin çocuklarına ve başkalarına anlatacakları. Artık. savunma düzeninde kalıp. .Buyurun komutanım . Harekata katılacak birlikler 12 Ağustos saat 14:00'da Yüksekova güneyinde toplanmış olacak. ağın içine alacak. bu işin doğru ve kısa zamanda yapılmasında şimdi askerde bulunan 1973. ama her an zihnen uyanık olmalarını. Bu mevsimde dahi Irak'tan gelen geçitlerin içlerinde kar ve buzullar vardı. Irak'a bağlanıyordu. öncelik Şemdinli. 4. Jandarma özel Harekat Grubu da 2. Yurt içinde kamp olabilecek ve büyük çapta grupları sağlayabilecek coğrafi koşullara sahipti. doruklarından duman eksilmeyen bütün bu dağların kendilerini şükranla selamlayacağını" söyledim. Harekat 12 Ağustos 1993 hava kararınca başlayacak (iki gün sonra). ve 3. Đkiyaka Dağları'm. "vatanın bu köşe başındaki bölgesinde keskin ve kötü bir virajda olduğumuzu. eteklerden zirveye doğru daralan ağ ve dairevi düzenlerle taarruz edeceğiz. Şemdinli ve Yüksekova Đlçe Komando Bölükleri 1. yok et". geceleri ise bir baykuş gibi hareket etmelerini. bu işin Türk Milletinin haysiyet meselesi olduğunu. bu bölgeler hassas ve zayıf duruma düşer. aracı. Çarpışmalarda bütün doğal yeteneklerini hiçbir sınır tanımadan ortaya koymalarını. aracın iki tekerinin boşta döndüğünü. Gece harekat ve Đstihbarat Şube Müdürleri Binbaşı Ahmet ve Yüzbaşı Harun'u çalışma odama çağırdım. öncelik de Hakkari'de görülüyordu. Çukurca. Irak toprakları dahil geceleyin kuşatacak. talimatları haritanın üzerine yazın.

Gülüştük. 05:00'da. Taburlar saat 21:00'dan itibaren Đkiyaka Dağlarına tırmanmaya başladılar. 4 namlu da 81 mm'lik havan getirmiştik. Türk Bayrakları ve birlik flamalarının dalgalanmaları dost ve düşman herkesi etkileyecek bir görünümdeydi. Hakkari ve Batısındaki birliklerin emredilen yere ulaşabilmek için konvoy halinde Zap vadisinden 6-7 saat yol kat etmeleri gerekiyordu.Emredin komutanım. 12 Ağustos sabahı güneş doğarken helikopterle kışladan ayrıldım. Havanın kararmasına 5. Kendilerine. Saat 02:15'de Çukurca'nın Üzümlü Jandarma Sınır Karakolunun Kuzey Irak'tan gelen PKK grubunun saldırısına uğradığı haberi geldi. yarın akşama kadar bütün birliklerin üç gün muharebe paylarının tam olmasını sağlayın. 2 . Bu ilçe hiçbir zaman sakin bir yer değildi. Şemdinli'nin Bembo Vadisi yönünden harekata katılan 3. PKK'nın yer altı teşkilatı ile yardım ve yatakçılarının ne kadar etkili ve verimli çalıştıklarının göstergesiydi. Tabur harekata azami mevcutla katıldığından kışlada emniyet için bırakılan birkaç subay ve astsubayla 100 kadar asker mevcuttu. Çevresinde cereyan eden olaylar. zihnen tasarla. Planı getirdiler.5 x 18'lik). birliklerinin başına döndüler. . Saat 14..Hayır! ikisinin ölmüş olması gerekir. Araçların üzerleri tamamen açık. Gökyüzü pürüzsüz. Gece ay ışığı olacaktı. Temas sağlanıncaya kadar hiçbir muhabere yapılmayacaktı. mayınlamalar. 8-10 araçlı yürüyüş kolları ana ve tali yollan doldurmuştu. Harekat ve Đstihbarat Şube Müdürleri ile komutanlık irtibatlarını yürüten muhabereci personel vardı. Gece. taarruz mihverleri. Hareket edilecek her böl1993 DÖNEMĐ 73 gede azami geniş bir cephe oluşturulacak. . hafif tanksavar toplan ve uçaksavarlar) ile birlikte timler 26-27 askerden oluşuyordu.5 saat vardı. 1. Her timin başında mutlaka bir subay ve astsubay vardı. Bu kışlaya ihtiyaç halinde kullanılmak için Tugaydan bir ay önce yeni kurulan Dağ Topçu Bataryasından 2 top (7. Ağır silah mürettebatı (komando havanları. kaçırmalar. Saldırıya hiç ummadıklan yerlerden çapraz ateş açarak iyi bir tepki verdi. Üç asker yaralandı. Yanımda bölgedeki Tugay Komutan yardımcısı Albay Bülent. sakin bir geceydi. ilerleme istikametleri. 13 Ağustos'tan itibaren de 4000 askeri bir hafta destekleyecek gibi erzak ve mühimmat şevkine hazır ol. Yaralıların Hakkari Askeri hastanesi ve Diyarbakır Askeri Hastanesine şevkini fikren ve mevcut imkanlarımızla.000 olan ve bir tepsi gibi düz bir alanda bulunan şehirde. plan yap.30'da Yüksekova güneyinde birliklerin toplandığı yer olan Kamışlı mevkiinde harekat emrini verdim. Lojistik Şube Müdürü Kurmay Yüzbaşı Naim'i çağırdım. Dağın konumuna göre bizim durumumuz.Ağızları çok sıkı olmalıdır. hedefleri ve kontrol noktalarını ihtiva eden haritaları teslim edildi. .30'da ayrıldılar. Karakol hazırlıklıydı. Dağ ve Komando Taburunun Yüksekova ilçesinin Kuzeyindeki barakalardan oluşan kışlasındaydım. Fakat. uçaksavarlar ve makineli tüfekler her tarafa ateş açabilecek şekilde yerleştirilmişti. 12/13 Ağustos gecesi harekat bölgesinde saat 05:00'a kadar sakin geçti. saldırılar. Yüksekova Jandarma Sınır Tabur Komutanı yarbay Hüseyin ile Đlçe Jandarma Bölük Komutanı Binbaşı Mehmet bir emrim olup olmadığı için uğrayıp.Naim. 13 Ağustos 1993 gününe kadar kimseye herhangi bir talimat verme. Tabur Komutanları 15. .Harun . nüfusu o zamanlar 46. bir filin sırtına çıkmak için ayaklarından ve kuyruğundan tırmanmaya çalışan karıncalara benziyordu. Her birlik havanın kararmasını müteakip bulunduğu yerden hareketle bölgesinden dağa tırmanmaya başlayacaktı. adam. Sekiz militan öldürüldü. Birliklerin hepsi zamanından önce bölgeye hiçbir sorun çıkmadan geldiler. Bütün bölgeleri kontrol ettim.Üç kişinin sır saklayabilmesi nasıl mümkün olur? .Emredersiniz komutanım. Dağ ve Komando Taburunun Komutanı Binbaşı Muzaffer PKK militanları ile çatışmaya girdiğini. timler arasında boşluklar kalmasına meydan verilmeyecekti. Dağın her metresine diken gibi batmaları için harekatın ismi "kirpi" olacak dedim. hava rüzgarsız. Tugayın ileri/taktik komuta yeri Yüksekova'da Đnci Dağ ve Komando Taburunun kıstasıydı.

Tugay karargahına ani hava desteğinde bulunmaları ve taarruz helikopterlerini göndermeleri talimatını verdim. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Vahit." "Tarihten. plansız yapılan. Her tarafı birbirine benzeyen dar bir alanda hedeflerin tarifi çok zor olmasının yanında bu kesik derin boğazda." Karanlıkta PKK'lılara daha emniyetle yaklaşabilirdik fakat havanın kararmasına 8-9 saat vardı. Jilet gibi. coğrafyadan habersiz soytarılar. "Ona buna satılmış zibidiler. pilotları karşımızda duran kaya bloğuna yönlendirdi. roket ve . Fakat bu süreden sonra eski yoğunlukta olmamakla beraber. Bizim bütün telsizler bangır bangır ortalığı çınlatıyor. arkadan kuşatabilir miydi? 3. havan. Bir müddet sonra. vadinin üstünden birliklerin sol ilerisinde bulunan geniş bir kaya grubundan timlerin üzerlerine. bölükler ve onların timlerinin daha fazla açılmalarına imkan vermiyordu. Dağ ve Komando tabur Komutanı Binbaşı Atakan da temas sağlandığı ve çatışmaların genişlediğini telsizle bildirdiler. 74 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Harekatın yürütüldüğü Đkiyaka Dağlan 400 knT'lik. roketatar ve makineli tüfek ateşi açıldı. Onun kısa bir sürede yapabileceği herhangi bir şeyin olmadığı anlaşılıyordu. merkezde muharebe eden 2. Ayrıca hava kararınca bunlar. Mermi değil. yüzde sekseni kayalık olan bir bloklar grubuydu. Birlikler ellerinde bulunan bütün silahlarla. karşı taraf biraz siniyor gibi oluyor. konuşmalarından bölük ve tim komutanlarının ne kadar coşkulu ve şevkle hücum yürüttükleri anlaşılıyordu. Militanların ateşlerinin yoğunluğu gittikçe arttı. Diğer taburların bölgelerinde de çatışmalar yer yer devam ediyordu. Yarım saat sonra kobra helikopterleri gelince. Onlar da yüklerini boşaltınca ayrıldılar. Helikopterler tarif edilen hedefleri vurup ayrıldıktan kısa bir süre sonra da iki savaş uçağı bölgenin üzerine geldiler.. sizin ne haddinize. Birlikleri geniş bir cepheye dağılmıştı ve bulundukları yer oldukça uzaktı. Bu da ilk çıkanların bazılarının şehit olacağı ve yaralanacağı demekti. Đleri hava kontrolörü üsteğmen bulunduğumuz yerden gelen uçakları PKK grubunun mevzilendiği bölgeye yöneltti. Top ve makineli tüfek atışları ile alçak uçuştaki jet motoru sesleri kulakları sağır edecek derecedeydi. bölüklerinin ileri hatlarıyla ilgili kısa bir bilgi verdi. PKK grubu da aynı binanın çatısı ve üst balkonlarında gibiydi. Elimizde bulunan karadan karaya ateş eden hiçbir silah da fayda sağlamıyordu. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Necmi ile 4. Bir saat içerisinde de 1. Tabur Komutanı ile görüştüm. cehennemi üzerimize boca etseniz. 2. Irak tarafından tırmanan taburlar henüz temas sağlayamamışlardı. 2. Türk Ordusuyla mertlik denemesine girmek. Buradaki PKK grubunun doğusunda (arkasında) 3. arkaları ıı1993 Dönemi 75 dan yaklaşan diğer taburu da fark ederek yukarılara kaçabilirlerdi. yakın mesafeden bunlara ateş etme de mümkün değildi. fakat kısa bir süre sonra havan ve roket mermileri yeniden birliklerin üzerine yağmaya başlıyordu.PKK'lınm öldürüldüğünü. botları. Kuşatma ağının Yüksekova tarafında. çatışmadaki bölük komutanları ile yanında bulunan takım komutanları. 2. Tabur dev bir binanın önünde. PKK grubunun görüş yeteneğini yok etmek için kullanılan sis mermileri ile kayalıklarda bir işe yaramayan yangın mermileri vadiyi göz gözü göremez hale getirdi. yine de bulunduğunuz yere gelip kafalarınızı koparacağız. Vadinin iki yanındaki sarp kayalıklar. bir askerin kolundan hafif yaralandığını rapor etti. Hava desteğinin kalkmasından sonra 20 dakika karşıdan herhangi bir ateş gelmedi. mecburen iki elle kayaları tutmak gerekeceğinden. Binbaşı Necini. Dağ ve Komando Taburu manevra yapıyordu. 600 asker hemen önümüzdeki vadinin yamaçlarından birkaç koldan tırmanmaya devam ediyordu. Bu durum dağdaki militanların büyük kısmı ile Yüksekova istikametinde konuşlanmış olduklarını gösteriyordu. vadinin tabanını kapsayacak yoğunlukta havan. elbiseleri doğrayan bu kayalıklarda bazen 150-200 metrelik yol bile birkaç saatte ancak alınabiliyordu. taburun yanına gittim. üstelik birlikler hedefe çok yakın ve onun altındayken yürütülen koordinasyon fevkalade başarılı olmuştu. fakat burada sıkıntı vardı. Atışlar vadiyi büyük bir gürültüye boğdu. Militanların bulundukları yere tırmanırken. Tabur hiç kesilmeyen havan ve makineli tüfek atışları altında bile kayalıklarla boğuşarak ilerlemeye devam ediyordu. PKK'lılara yakınlık derecesine ve bulundukları mesafeye uygun olarak cevap veriyor.

"telaşlanmayın. çok ölülerinin olduğunu. Ancak. takım. karşılıklı çatışma bir saat sürdü.makineli tüfek atışları yeniden başladı. Genelkurmay Başkanına şu ana kadar hiç zayiatımızın olmadığını arz ettiğimde ise böyle bir sonuçta hiçbir kaybımızın olmamasına inanmakta zorlandı. ana telsizin de bölgede oluşundan Đkiyaka Dağları'nda 400 kadar PKK'lının olduğu (bir taburdan fazla) anlaşılıyordu. 15 Ağustos günü öğleden önce Jandarma Asayiş Komutanı Hasan Kundakçı Paşa harekat bölgesine geldi. Komutan. Dağın Irak tarafından tırmanan Jandarma Timlerin başındaki Tabur Komutanı Binbaşı Erdal ile iki geçitten zirveye çıkmaya çalışan Yarbay Ali'nin tam nerede bulundukları. Konuşmaları sırasında bir iki defa "büyük iş suya düştü" şeklinde Türkçe ve Kürtçe konuşma geçti. Artık. askerleri fark edebildi. güya görmeye alıştıkları eski öykülerle. "bir kayayı siper almadan ayakta durma. Akşama doğru Yüksekova'daki ileri komuta yerine döndüm ve Genelkurmay Başkanını aradım. kuşatma içerisinde kaldığını üstlerine bildiriyordu. En büyütmeli dürbünle bakınca. PKK'hla-rın manga. askerler hava kararınca gideceklerdir" diyerek. kaldı ki 20 x 20 km'lik bir dağlar grubunu kavramaya çalışıyoruz" dedim. "Durumun i/i gittiğini. 3400 metrenin ötesinde kalan kanyon ve vadi tabanlarında irtibat için ölü bölgede kaldıklarından sağlıklı bilgi ahnamıyordu. ancak. karşı tarafa da nefeslenme fırsatı tanımadan dağın zirvesinde bulunan Hisar Yaylası'na yaklaşıyorlardı. Bunu. Kendilerine bu güne kadar geçen durumu kısaca açıkladım. Kesin emrim olduğu için bütün birlikler gibi . Bölgedeki grupların çoğunun Đkiyaka'da toplanmış olmaları da bu değerlendirmeyi destekliyordu. Telsiz konuşmalarının yoğunluğu. 16 saat süreyle şehre kimse girememişti. kimse yok sandı. 13/14 Ağustos gecesi çatışmalar aralıklarla sürdü. tecrübesini göstermeye çalışıyordu. onların çekildiklerini ve gelmeyeceklerini anlayınca dışarı çıkarak tekrar mevzilenip ateşe başlıyorlardı. Muharebede "haber yoksa her şey iyidir" sözü geçerlidir. hatıraları bu kez işe yaramıyordu. insan gücü ve azminin çok üstündeydi. Herkes kendi durumunun daha kötü olduğunu söylüyor. Behdinan-Zagros (Hakkari) sorumlusuy-du. Gece yarısından sonra herkesi korkaklıkla suçlayıp.) 14 Ağustos günü ve 14/15 Ağustos gecesi yer yer yoğun. Bunlar. ayrılırken. "herhangi bir emrinin olmadığını. Her iki subay da aldıkları görevi ne pahasına olursa olsun yerine getirecek yaradılışa sahipti. Ana merkez telsizi başlangıçta. bölük komutanları seviyesindeki liderlerinin telsizleri gizliliği bir tarafa bırakarak konuşuyordu. Hava kararmadan önce Tugay Komutan Yardımcısı Albay Bülent'le kışlanın etrafındaki mevzileri dolaştık. Gece 22:05'de Çukurca ilçe merkezine çevredeki tepelerden. Birlikler kendileri dinlenmeden. Büyük mobil telsizden "halat" kod adıyla konuşan Suriyeli Topal Nasır'di. Đki saat kadar beraber olduk. müsademe sayısı. mağara ve derin kayalıkların kovuklarına girip saklanıyor. azarlamaya başladı. Bu tip hareketler ayaklanma. Daha ön76 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok çeki çatışmaların birinde ayağından aldığı yaralar nedeniyle yürürken aksadığı söyleniyordu. uçak ve helikopterlerin atışlarında. 1993 Dönemi 77 Öğleden sonra. çatışma yerlerinden gelen tahmini militan durumu. "Görüyorsunuz komutanım. üç ay önce [Haziran 1993] Çukurca'da yaratmışlar. burnunun dibine kadar sokuldukları Yüksekova'da. (Aynı durumu. Kundakçı Paşa da hemen önümüzdeki vadide ilerleyen 600 komandoyu çıplak gözle seçmekte zorlandı. topluca silahlı kalkışmadan başka bir şey değildi. Hakkari'den Kurmay Başkanı Genelkurmay Başkanının beni aradığını telsizle bildirdi. Dağdan telsiz veya başka bir vasıta ile görüşebilmem mümkün değildi. hareket eden küçük siyah canlılar gibi. Dağ ve Komando taburlarının hızları. bir vadi tabanındaki bir taburu yutuyor. sadece görüşmek istediğini" bildirmişti. milislerin yardım ve yatakçıların desteği ile büyük bir eylem yapmaya hazırlandıkları şeklinde tahmin ettik. dört ayrı yerden ateş açıldı. istihbarat teşkillerinin dinlemelerinden PKK'nın durumunu takip ettiğini. botlarını. kötü vaziyete düştüklerini" söyleyip teşekkür ve tebrik ettiler. zaman zaman da kısa süren çatışmalarla harekat devam etti. kannaslı (suikast tüfeği) keskin nişancılar seni vurabilir" dedi. Bugün saat 14:00'da Şemdinli derecik bölgesinde birinin mayına basması sonucu iki köylü öldü. elbiselerini paramparça etmiş olan kayalıkların içinde ve üstünde.

ikmal faaliyeti muharebe yapmak kadar önemliydi. ateş istikametlerini kontrol ettim: Subaylar. Kışlanın ortasında bulunan. Tabur karargahı olarak kullanılan barakanın bir odasını harekat merkezi olarak kullanıyorduk. izli mermiler ile aydınlatma mermileri 3000 metre yükseklikteki karanlıklar içersinde. çatışmaların şiddetini ve yönünü hesaplayarak havadan atmaktı. cansızların mermi ve ilave malzemeye ihtiyaçları vardır. Bu iş iyi yapılmadan muharebeleri sürdürmek mümkün değildir. Doğusu ve batısı da sivil evlerle çevrili. işlerin saatlerce sürmesi ve baştan aşa78 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok 1993 DönemĐ 79 ğı yorgunluk ve sabır demekti. Helikopterler birkaç yer hariç iniş yapamazlardı. Harekat dört gece 3 gündür kesintisiz devam ediyordu. Her timden kaç bota ihtiyaç olduğunun ve numaralarının ne olduğunun bile bilinmesine ihtiyaç vardı. Đkiyaka Dağları hemen Yüksekova'nın bittiği yerden başladığından. (Bülent Albay. Hal tarzı. Saldırı esas bulunduğumuz kışlayı hedef almakla birlikte. balkonlarından. Kışlanın emniyetinden sorumlu subay ve astsubaylar da beni takip ediyordu. makineli tüfek tıkırtıları. Ertesi gün birliklere kumanya ve mermi sevk edilmesi gerekiyordu. Kışla. bu. hava karardıktan sonra bir kez daha dışarı çıkıp mevzileri dolaştım. timlerin bulundukları yerlere. ben yanlarındayken söylediklerimi hemen yaptılar. ateş edenlerse yüksek beton binalardaydı. kuzeyinde ise gittikçe yükselen sırtlardan oluşan boş arazi vardı. Sınır ve Đlçe Jandarmanın da ancak kendi tesislerini koruyabilecek kadar silahlı gücü vardı. yeryüzünden değil de. yüzlerce kiloluk malzemenin taşınması. gerilerde bir noktaya ikmal maddelerinin bırakılması demekti. Bir kısmı ayakkabılarının tabanını iplerle bağlamışlardı. hafif silah mermilerine karşı bile dayanıksız tesislerdi. birkaç subay ve astsubay bırakılmıştı. Albay Bülent "Komutan nerede?" diye beni arıyordu. ayaklan yaralı insan muharebede işe yaramaz hale geliyordu. Sabahın ilk ışıkları ile havadan taşınmaları ile ilgili hazırlıklar tamamdı. Yüzlerce askerin botları konç ve tabanlarından parçalanıp kopmuştu. içeri girmelisiniz" dedi. Bot ikmali yiyecek ve mühimmat kadar önemliydi. benden iki sene önce Harp Okulundan mezun olmuştu. Bu konular üzerinde görüşmeye devam ederken tam saat 22:00'da büyük bir gürültüyle kışlanın üzerine havan ve roketatar mermileri yağmaya başladı. Dışarı çıktım. "Buradayım" diye seslendim. hangi timde olduğu ve o timin arazide bulunduğu mevki bilinmeden mermisi ona ulaşmazdı. yarım inşaatlardan. Bu da birliklerin gerilere personel görevlendirmesi. Hangi ağır silahın. Ben kurmaylık ve üstün sicil kıdemlerim nedeniyle kendisinin iki yıl önünde bulunuyordum. Şu şeh- . Ateşlerin büyük kısmı güneyden ve batıdan geliyordu. Çok geçmedi bunlara makineli tüfek ve kaleşnikof sesleri de yoğun bir şekilde karıştı. bu görünen bildiğimiz bir çatışma değil. Dümdüz bir ovada kurulmuş bu kentin nüfusu 46. gökyüzünün bir köşesinden diğerine fırlatılıyormuş intibaını veriyordu. Beş dakika içinde her tip silahın sesi şehri ve kışlayı kapladı. Şehirdeki binaların çatılarından. eni boyu 150 x 200 metrelik bir arazinin üzerindeydi. "Komutanım vurulacaksınız. roket ve havan sesleri muntazam olmayan aralıklarla derinden kışlaya ulaşıyor. Yürüyemeyen. Tugaydan getirdiğimiz iki adet dağ topu ve üç adet 81 mm'lik havan ile taburun kışlada bıraktığı üç adet tanksavar topunun mevzilerini. Kısacası devlete ait ne varsa. Biz dümdüz bir alanda. Bir anlık tereddüdü takiben tüfeğini kapan subay dışarı fırladı. Canlıların beslenmeye. bahçelerin duvarlarının arkasından ateş ediliyordu. Đlçe ve Sınır Jandarma ile polislere ait tesislerin üzerine toplanmıştı. Babası da subay olan Bülent Albay katıksız bir tabirle tam bir Đstanbul efendisiydi. Buralarda yaşananlar zaman içinde onun da sağlığını bozdu. Đçgüdüsel olarak.Yüksekova Dağ ve Komando Taburu da azami mevcut askerle harekata katılmış.) "Bülent Albayım. kışlada az miktarda asker. Lojistik.000'di. yanıma geldi. Kışla tesisleri 1984'de askeri istihkamcıların inşa ettiği prefabrik. Şehirle kışla arasında güneyde sadece bir asfalt yol vardı. Ömrü komando birlikleri ve bu bölgelerde geçmişti. Yola bakan mevzilerin gerisinde bir ağacın yanındaydım. Bazı pratik emirler verdim. Her timde aynı tip ağır silah yoktu.

en azından şimdilik olmadığı ortadaydı. yapanlar da şehirdeki milislerdi. Mevcut askerle de ateş gücümüz onlara nazaran çok cılız kalıyordu. hezimetlerini bu kalkışmayla dengelemeye çalışıyorlardı. Yol kenarındaki mevzilerde bulunan üsteğmene: "Sağ yanımızdaki Karayolları duvarlarından. . Đrtibat yoktu. Đçeriye girerek yapılacak bir şey yok" dedim. sonra sağ. her atıştan sonra karanlıkta yanıp sönen silahların namlu ağız alevlerinden. Hangi kesim aydınlatmıyorsa bütün ateşleri. Havanların başındaki üsteğmene aydınlatma mermilerini kullanmaya başlaması için haber gönderdim. Havan mevzilerinden birinin burada olduğu anlaşılıyordu. Bunun adı ayaklanmaya kalkışmadır. depoda ne kadar el bombası sandığı varsa çıkartıp bütün askerlere dağıtsınlar" deyince. Buradan gelen silah sesleri. Đlk atışlar hem istediğimiz yükseklikte paralanmadı. evlerin bitip arazinin başladığı yerdeki ağılın kenarındaydılar. Ağır silahların başındaki üsteğmene: "Bunlara ikinci bir mermi attırmayacaksın. Kışlanın ortasında bulunan üç tanksavar topunun da oraya gönderilmesini söylerken bir havan mermisi arkamıza düştü. Aydınlatma alünda. 80 Unutulanlar Dişinda Yen! BtR Şey Yok Đlçe jandarma birliği bulunduğumuz yerin 50 metre uzağında aynı hizada bir binadaydı. "bir kısmının el bombaları yanında komutanım" dedi. askerlerin kendilerine olan güveni artacak. anladın mı? Ve ben emir verince. böylece bir asker bir dakika içinde 25-30 metre önüne 150 mermi atmış gibi etki sağlayacak. 86 yerden ateş edildiğini sayabildim. hızlı. inşası devam eden evlerin hemen hepsini üpkı bir mevzi gibi kullandıkları görülüyordu. Kışlanın batısında Karayollarının şantiyesi ve bunun duvarları vardı. Đki tarafın karşılıklı ateş gücü doruk noktasına ulaşmıştı. Đkimizin arasında Karayolları tesisleri ve kışlayla sının çizen bu kuruma ait beton duvarların üzerinden bize darbeler halinde ateş açıp saklanan. Kışladaki birkaç subay ve 80-100 asker bu (ehennemle fiziksel olarak baş edemez. hem de tam bir paralellik sağlamadı.rin haline ve üzerimize gelen ateşin yoğunluğuna bak. Hızlı. bize ateş edilen yerlere topladık. Mevzilerdeki askerler olanca güçleriyle ateş edilen yerlere karşılık vermeye çalışıyorlardı. Kışlanın kuzeyindeki boş arazi tarafından bir tehdit olmadığı. kışlaya girmeye kalkıştıkları taktirde lazım olacak. Akılları sıra dağdakilere moral vermeye. "Bir tanesi ne işe yarar aslanım? Beşer altışar tane olacak. bu kuruluşta çalıştıklarından buraları ve ne yapacaklarını iyi biliyorlar. Bunlar biraz cesaret bulurlarsa gruplar halinde kışlaya girmeye teşebbüs edebilirlerdi. Bu emrin yerine getirilmesi için sana 20 dakika süre veriyorum. burnumuzun dibinde bir kaç kişi vardı. Fakat on dakika sonra mükemmel bir aydınlatma başladı. Bir kaba gücün başı boş bırakılması gibi çılgınca ateş ediyorlardı. Şehrin ışıkları daha PKK'lıların ilk ateşinde sönmüştü! Nizamiyenin yanından. Bela şehirdeydi. daha sonra da sol kanatta kaydırdık. asker sayısı da kendi tesislerini koruyabilecek miktardaydı. Aydınlatmayı önce orta bölgede. kısa kısa askerlerle görüştüm. koşarak çevredeki mevzileri dolaştım. Bulunduğu mevziden bir hamlede çıkü ve şimşek gibi cephanelik istikametinde uzaklaştı. saniyeler içinde karanlıkta kayboldu. böylece bir asker 5-6 asker olacak. Çünkü taburun burada olmadığını biliyorlardı. daha hızlı". Bunlar sadece yüksek yerlerde oldukları için sayabildiklerimdi ve bizim cephemize dönük bölgelerden gelen atışlardı. yakın mesafeden bize ateş edenler. Bunu atanlar tam karşımızda. elindeki iki dağ topunu aynı anda tek noktaya ateşleyeceksin. bağrışmalar birden artü. bir el bombası 32 parça değil mi? Bir el hareketi ile 30 silah ateşlenmiş olacak. Oradan da kışlaya ateş açılmış. Yüzbaşı. Buradaki makineli tüfekler ile bir uçaksavarın hemen yol kenarındaki şehre bakan mevzilere götürülmesi emrini verdim. Bu plan balyoz tesiri yaptı. iki üç law (kısa mesafeli hafif tanksavar silahı) al ve onlara bir daha hiç lazım olmayacak şekilde ders ver" dedim. Kışlanın kıdemli emniyet subayını yanıma çağırdım. Emniyet subayına: "Birilerini görevlendir. yola bakan nizamiyenin karşısında bulunan Süt Enstitüsü gibi devlete ait başka tesislerden de mermiler geliyordu. 3 havanla aydınlatma mermisi kullanarak şehrin bize yakın kısmını sürekli aydınlatacaksın". bazıları aynı evin değişik noktalarından olmak üzere. tüfekle olmaz. Birliğin başında Binbaşı Mehmet vardı.

Bu anlamsız telefonlar sizin birlikleri iyi hissetmenizi engelliyor. silah. Altında askeri pantolon. Kışlaya döndüm. her tarafa eşyaları yığarak onların içeri girmesine mani olmuşlardı. hepsi bu kadar. her yer kilitlensin. Halbuki bu subaylar kaç gecedir hiç uyumuyor ve dağdaki birliklerle ilgili yapılacak bu kadar iş varken. Dağ ve Komando taburu . Burada bir asteğmen ve dokuz asker vardı. Burası 3. silahlı eyleme kalkışmıştır. sıra evlerden birinin içindeki Askerlik Şubesine geldik. Bütün pencereler bir şeylerle tamamen karartılmıştı. Đçeri girdim. Aşağıdaki askerler de birer ikişer yukarıya çıkıyordu. geçici olarak burayı kapatıyoruz" dedim." Bütün karargahlara şu mesajı çekin: "Hakkari'nin Yüksekova ilçesi. Şehirde. 2. Diyarbakır'dan Ankara'ya kadar her seviyedeki karargahtan nöbetçi heyetlerindeki subaylar.Kimsin sen? . bitti. buradakiler de silahla karşılık vermiş. Görüntülerindeki pejmürdelik dün gece yaşadıklarından değil. Üsteğmen kaşla göz arasında asteğmeni kaldırmıştı. sizin gözünüz kulağınız birliklerde olsun" dedim. Şu görünen durum: "Suçu işleyen cezayı bekler" psikolojisinden 1993 Dönemi 81 başka bir şey değildi. şu anda hemen yapılma82 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok sı gereken işleri saatlere bırakarak canını dişine takmış savaşanlara zarar veriyorsunuz. Birlikler dağın tepesinde bulunan Hisar Yaylası'na ulaşmışlardı. şu durum katlanılamazdı. telefon ve mesaj aktarma cihazlarının başına yeni geliyorum. karma karışık mahalle ve sokaklardan birindeydi. "Çocuklar muharebe sahasından uzak olanların sizi anlamasını boşuna beklemeyin bu bir. hem onlar ve farkında olmadan hem de siz. Đşleri kötü gitmişti. Ufak tefek sıyrıklar dışında ne bir şehit ne de bir yaralı vardı. Bir kaç metre yakın mesafeden açılan ateş sonucu. Şehir sanki nefes almıyordu. her geçen saat azaldı. Giriş kapısının hemen karşısındaki çöp bidonunun yanında bir ceset vardı. Mucize denilen şey herhalde bu olmalıydı. jandarma ve polisle yürütülecek adli ve idari işlerin koor-dinesini Bülent Albaya bırakarak helikopterle Đkiyaka Dağları'na gittim. Askerlik Şubesi diye yıllardır kullanılan bir apartman dairesi. üstünde beyaz fanilalı biri alt üst olmuş salonda eşyaları düzeltmeye çalışıyordu. bir milis de öldürülmüştü.Başınızda kim var? Dün gece burada ne oldu? Şehit ve yaralı var mı? . Bunlara zamanınızı çarçur ettirmeyin. Şehrin genelinde işlerin kötü gittiği anlaşılınca buraya saldıranlar da apar topar kaçmışlardı. Öyleyse bu aculluk niye? Daha. Dün gece yarısı buraya girmeye çalıştılar. denetimsizlik ve zayıf eğitimlerinden geliyordu. . şu ana kadar? Hayır. Güneş çoktan doğmuş olmasına rağmen. Bir timle oraya gittim. onların her zaman çok vakitleri vardır bu iki. şehirden bir milis öldüren bu on askerin hücreye benzeyen bulundukları binada kalmaya devam ettikleri taktirde önümüzdeki günlerde başlarına ne geleceği belliydi. Gece yarısından sonra 5-6 kişi çok yakın mesafeden şubeye ateş açmışlar. gece ne olup bittiğini anlamak için.Bize bir şey olmadı. Ne olduysa oldu. Zayiatımız yoktur. Tarafımızdan gereği yapılmıştır. Karmaşık mahalle ve dar sokaklardan geçerek. telsiz. personel. Şehrin ortasında bulunan Askerlik Şubesinden herhangi bir haber alınamıyordu. Üsteğmene: "Timin yarısını burada bırak." "Đşte hepsi bu kadar beyler. Dört Dağ ve Komando taburu da Hisar Yaylası' na yayılmış lx>l-geyi tarıyor.300 metre yükseklikte etrafı dik kayalıklarla çevrili bir platoydu. Her yerde sıcaklık gittikçe artarken.Ayaklanma provası özentilerinin ateşleri. Asteğmen aşağıda uyuyor. Silahları eski modeldi. 15 Ağustos 1993 saat 22:00'dan itibaren. Yüksekova'daki iki üç karargah subayını telefon bombardımanına tutmuşlardı. üst kata çıktım. sokaklarda ne insan ne hayvan bir tek canlı yoktu. Bizimkilerde ciddi ciddi ve uzun uzun anlatıyordu. Ben yazılı veya sözlü bir rapor verdim mi. Alt katta kimse görünmüyordu. cephane ve tüm evrakları toplayıp kışlaya götürsünler. diğerleri de uyuyor. Kapıların ve pencerelerin önüne eşyaları yığdık. Bu hizmetleri yürütenlerin eğitimlerinin ne olduğu da herkesin malumuydu.Şube askeriyim. komutanlık raporunu beklemek zorunda onlar. . azaldı ve gün doğmadan bir saat önce tek tüke düştü.

çevresi taşlarla işaretlenmiş. Diyarbakır'dan geliyorlardı ve OHAL Valiliği göndermişti. Çatışmaların yer yer devam ettiği 2. mezar taşlan kullanılarak. Sizinle görüşmeyi çok istiyor" dedi. Hepsi de genç. şu senin söylediklerinin aynısını söylemişti.Arkadaşlar hoş geldiniz. "Öyle isteniyor komutanım". 1993 Dönemi 83 . nedir isteğiniz? Đçlerinden bir iki tanesi: . Tabur Komutanı yaşlı bir korucu ile yanıma geldi. haber ve iş yapmak heyecanı gözlerinden belli olan çocuklardı. kaç kişi öldü ise. 12-13 kişiden oluşan medya grubunu. Sonra hep beraber benim yanıma gelerek bir istekleri olduğunu söylediler. Ateş edenler taburun timlerinin arasındaydı ve kaçabilme i. dedi.Allah sana ömür versin. 84 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Đkiyaka Dağlan'na Irak tarafındaki geçitlerden tırmanan Piyade Tabur Komutanı Yarbay Ali. Ölen PKK'lılar için sabit mezarlık yapılmış. o kesimde kaldı. Mayınların aranıp bulunması ve tahrip edilmeleri sürüyordu. Hisar Yaylası'nın PKK'nın yurt içindeki güvenli kamplarından biri olduğu anlaşılıyordu. Şemdinli bölgesinin en cengaver ve en yaşlı korucusu. biıtün subaylarınız da öyle söylüyor. ben askerlere leş toplatmam. oraya ininceye kadar her gördüğünüz yerdeki resimleri istediğiniz gibi çekin. "Komutanım. istihbarat subayı açıklamalarda bulunarak bir saat kadar kampın içinde dolaştırdı. . PKK ölülerini bir yere getirseler. o zamanlar senin yaşlarında bir başka amca. ben 68'deyim.) . . .Sait Amca gel. söyledikleri şeyin ne kadar saçma olduğunun da farkındaydılar. .Zaman. Yani bu kadar sürede tırmana tırmana bulunduğumuz yere gelindi. Böyle bir isteğinizin akla. Tabur komutanı bölük komutanlarına talimatlar vermeye devam ederken yaylanın üzerine bir Skorsky yaklaşarak inişe uygun bir yamaca bir grup sivil bıraktı.Sağol Paşanı. eli ayağı tutan insanın ne ihtiyacı olabilir ki? Sırım gibiydi. Bunlar.bölgesinde ise çatışmalar devam ediyordu. onlara söyleyin. Ağrı Dağlarında. Biraz uzakta duruyordu ve pür silahtı. Siz de boşuna beklemeyin. Đstihbarat Şube Müdürü gidip kendileri ile görüştü.Kaç yaşındasın? . 20 yıl kadar önce ben üsteğmenken.Komutanım bir emir verseniz de. Operasyonda çaresiz kalınca yayla giriş ve çıkışlarını sağlayan geçit ve patikaları aceleyle mayınlamışlardı. kendileri gelip yapsınlar. hayır ola. ancak militanların doğru dürüst bir karşılık vermeden kayalıklarda dağılıp gözden kaybolduklarını" anlattı. kireçle boyanmış futbol sahaları bile vardı. Buraları temizleyeceksiniz. . Burası henüz emniyetli değildi. mekan ve işlemler açısından gerçekçi olmayan saçma sapan şeyi niye tekrarlayıp duruyorsunuz? Aynı anda birkaçı anlaşmış gibi. Genelkurmay'ın haberi vardı. PKK'nın canı kanı Ankara'da. Bizim fuzuli işlere ayıracak zamanımız yok. Aramalar devam ederken. "buz ve karla kaplı derin geçitlerin hızını azalttığını. (Bunu söylerken sağ elindeki Kalaşnikofu havaya kaldırdı. Taburun bölgesine gittiğimde Binbaşı Necmi: " Bir uzman çavuşla bir erin tırmandıkları kayanın üzerine gövdelerinin yarısı çıktığında burada saklanan bir kaç PKK'lının yakın mesafeden ateşine maruz kalıp şehit olduklarını" söyledi. . dün hava kararmak üzereyken Irak istikametinde ilerleyen 15-20 kişilik bir PKK teşkilini karşıdan görüp hemen ateş açtıklarını. . Karşılıklı direkleri dikilmiş. Bir ihtiyacın var mı? . çevik adımlarla kayadan kayaya sekerek birlikte olduğu timin yanına gitti. Fakat dağdakilerin yok edilmesiyle bitmeyecek Paşanı. seni dinliyorum.nkanlan hemen hemen hiç yoktu. Gelenlerin basın mensupları olduğu anlaşıldı. mayın tarama faaliyeti de devam ediyordu. 24 saattir sesi soluğu çıkmayan Hakkari bölge sorumlusu Topal Nasır ve ekibiydi. Hangi çatışmada. sözcükleri değiştirip aynı şeyi teklif ettiler.O zaman. Sanki söylediklerimi hiç anlamamışlar gibi.Paşam. topluca resim çekebilsek. şu bir haftadır olanları görüyorum. 3. Sait Amca. ölenlerden bazılarının isimleri dahi taşların üzerine yazılmıştı. nerede. mantığa sığar tarafı var mı? Çok istiyorsanız taburlar bulunduğumuz yere çıktıkları istikametlerden geri dönerken onlara katılın.Bu harekat beş gün beş gecedir devam ediyor.Sait Amca. PKK'nın başına gelecekler var. yeniden.

Gece ayaklananlar beton binalarda.Dün gece bu şehirdekilerin attıkları roket ve havan mermilerinden tavanları paramparça oldu." Yüksekova'daki kışlanın helikopter pistine indiğimde. diğer herkes de işini yapmaya devam ederek dinliyordu: Beyaz giyme söz olur Siyah giyme toz olur Gel beraber gezelim Muradımız tez olur Salmada salmada gel Beyaz giysen tanırlar Seni yoku sanırlar Zaten bende talih yok Seni benden alırlar Salmada salmada gel Alçak ceviz dallan Sıra beyaz kollan Yer yıerden geçeyim Hep sarmışlar yollan *** 1993 Dönem! 85 Başın öne eğilmesin Aldırma gönül aldırma Ağladığın duyulmasm Aldırma gönül aldırma Dağlardaki deli rüzgar Gelip kayaları yalar Beni bu sesler oyalar Aldırma gönül aldırma . Çoğunun üstünde haki fanilaları vardı. büyük kısmının parçalanmıştı. Yanlarına yaklaştım. bir kısmında ise. Sizin kaç paranız var bilmiyorum ama harcayacak yeri sorarsanız. Hiçbir şikayet olmadığı gibi herkes dinç ve neşeli görünüyordu. Bazen aramızda kayalıklar olduğundan. / Kurşun ata ata biter Dağlar çıka çıka biter PKK yok edersek biter Aldırma gönül aldırma Dertlerin kalkınca şaha Bir sitem yolla Allah 'a Görecek günler var daha Aldırma gönül aldırma Telsizle Genelkurmay Başkanı'nın görüşmek istediğini bildirdiler. Son duyduğum cümle.Ana telsiz ve onun akülerini taşıyanlarla. Vali beyi dinliyorlardı. orada bir başka helikopter ve biraz uzağında ise sivil bir grup vardı.Vali bey. silah ve malzemelerinin bakımlarını yapıyordu. Dün gece Yüksekova'da kırılan bütün camların paralarını ödeyecektir" sözleriydi. bu şefkatli devlet kimden yana Vali bey? . Üniformaların ceketleri. Onlar canlarını dişlerine takınasaydı dün gece olacaklar PKK ile mücadele tarihine yüz karası diye geçerdi. . sekiz ve onlu gruplar halinde dağınık bir şekilde bulunan askerler. duvarları ise süzek gibi.Hayır paşam. benim yanlarına kadar yaklaştığımı fark edemeyen gruplar oluyordu. biz de işe yaramaz hale gelen bu barakalardaydık. Yüzlerce ayrı ayrı yerde. hepinizi tebrik ederim. Yarın akşama kadar da esas üs ve kışlalarınıza intikallerinizi tamamlamış olun. kesinlikle bu kışla olmalı. devletimiz şefkatlidir. Bunlardan birinde.Sizin zararlarınızı da karşılamaya çalışalım paşam. Şe-hire gitmek için taburun nizamiyesine doğru yürürlerken Vali beyin yanma yaklaşıp: 86 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok T993 Dönemi 87 . taburun barakalarının halini gördünüz mü? . Basın mensupları bir çember yapmışlar. Bu bölgede ayağımızın allından toprağı çekiyorlar. tüfeğin ağaç ve demir aksamına sert bir cisimle vurarak tempo tutup. Bu grup da gene Diyarbakır'dan gelen başka basın mensuplarıydı. ritm vererek türkü söyleyen bir askere. vali beyin "Arkadaşlar. ceket kolları omuz başlarındaki dikişlerden kopmuş durumdaydı. Çok mükemmel bir harekat oldu. Ortalarında da Hakkari valisi Cemalettin bey vardı. Lojistik ihtiyaçlarınızı bir mesajla Tugay karargahına gönderin. yakın korumaları ile idari hizmetlerini yürüten 16 kişiydi. Bu grupları dolaştım. Buradaki iş bitmişti. Botların hali ise acıklıydı. . Tabur komutanlarını topladım: "Bu gece hava karardıktan sonra aynı istikametleri kullanarak toplanma bölgelerinize dönün. gruptan bir kaç asker de refakat ediyor. Çünkü şefkatli devleti dün gece bu barakalarda yaşayan 80-100 asker yüceltti.

aksine ölüyor ve karşı tarafa da doğru dürüst kayıp verdiremiyor. Bu sonuç Yüksekova bölgesinde bir kaç ay onların büyük çapta eylemlerini önler. Taburun dağdaki 600 askeri dün gece burada olsaydı üzerimize aniden açılan havan ve roketlerin yoğunluğundan başlangıçta çok zayiat verirdik. en geç iki üç saatte hallederdik. halk kendisini destekledikçe temin etmekte zorluk çekmeyecektir. Neredeyse normal ölçülerinde işaretlenmiş kaleleri de olan futbol sahaları var. Benim size anlatmak istediğim bina. kendine güveni ve pervasızhğıyla alakalı iki şey arz etmek isterim. Bizim işimiz can pazarında sevda ile oluyor. parçalar birleşince dıırıım ortaya çıktı. bir kısmının da Irak'a doğru gittiği haberlerini alıyorum. Suriyeli Topal Nasır'ın bulunduğu 400 kişilik.Osman Paşa. ne de bina içerisinde oturacak zamanımız var.400 metre yükseklikteki bu mezarlığa. yurt içi ve yurt dışında moral ve siyasi bir çıkış yapacaklardı. günlerce önce yarım inşaadarda. ilarekata gelince Komutanım. . Birlikler mevzilerde. PKK'nın nerelere geldiğini.Komutanım. tuğlalarla örülmüş. bizim ne binaya ihtiyacımız var. O zaman biz kısır bir döngüde kalırız. Đkiyaka Dağlan'nda toplanan ve başlarında Hakkari bölge sorumlusu.Komutanım. . pencerelerin arkasına taşlarla. bölgedeki diğer yerlerin de farklı olduğunu sanmıyorum. Komutanım sizin de malumlarınızdır.Geceleri operasyon yapman çok iyi oldu. Şehirde doğru dürüst bir birlik olmaması hem şans hem de şanssızlıktı. nerede. Bu nedenle biz bütün gücümüzle hiçbir koşula bağlı kalmaksızın harekata devam edeceğiz. psikolojilerinin düzelmesi çok zaman alacaktır. Yüksekova'da yaşayanlar çok fazla bir yerlere gidemezler. Ancak sabahleyin birliklerin yanına gittim ve biraz önce döndüm.. Ölenlerin isimlerinin üzerine yazılı olduğu mezar taşlarının bulunduğu sabit mezarlığı mevcut. benim arz edebileceğim hususlar bunlar. Benim ilk harekata Yüksekova'da başlamam bunları bildiğimden değil. Bunu şunun için arz ediyorum. bu tip mücadelede muharebe taktik88 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok . her gece. Ben zaten hep söylüyordum.Dün gece ben buradaydım. burada yaşayan kimsenin de dikkatini çekmiyor. dün gece ayaklanmaya kalkıştı demek bu adamlar. Bir istihbarat gelmediği gibi. aynı zamanda bir kaç yerde nasıl saldırabilirler? . Dün gece bize ateş açılan yüzlerce yerdeki mevziler. Buna karşılık. Halkın bir kısmının Đran'a. sabaha karşı biten işi.Mezarlık ve futbol sahaları. bu şehirde sayıları binlere ulaşan milis gruplarıyla birlikte belli bir süre de olsa şehirde hakimiyet kurup. Halkın devlete olan güveninin yıllar sonra tekrar kazanılması. çukurlarda güya kendini koruyor. fakat Plakkari'ye dönük. Sen iyi yaptın. Buranın yıllardan beri kullanıldığı ortada. Başka türlü her gün. Örgüt kaybettiği militanların yerine yenilerini. Ancak böyle bir şeyin yapılacağından istihbarat toplayan hiçbir kuruluşun haberi olmadı. ne yapılacağını o tayin ediyor. Đran ve Irak kamplarıyla yurt içinde bir çok tabur olduğunu değerlendiriyorum. . "Kürdistan adına şehit olanlar adına" anıt dikmeyi tasarladıkları anlaşılıyor. 3. Tabur binasından Genelkurmay Başkanı'm aradım: . . Operasyondaki son durum nedir? . bu bölge genelinde eylem ve saldırıların daha fazla olmasındandır. aslında koruyamıyor. evlerin balkonlarında. Halk ise günlerce önceden haberli. ne kadar uzun zamandır orada olduklarını gösteriyor. Fakat şunu söyleyebilirim. bir taburdan fazla militan. para. Komutamın. . emredin. Komutanım.Haklısınız paşam. pul değil. PKK'nın bir tabur kadar kuvveti işe yaramaz hale geldi.Yangın yerinden beter hale gelmiş bu vilayette. Bu kampla ilgili de. Gitseler de dönmeleri uzun sürmez. 15 Ağustos gecesi Yüksekova'ya inecek. ekonomik kaynakları itibariyle arz ediyorum. bütün birlikler yarın akşama kadar kendi esas üslerine dönmüş olacaklar. Đnisiyatif tamamen PKK'da olduğundan ne zaman. Ele geçen dokümanların bir kısmı tarandığında. Dün gece şehir bir ateş topu gibi üzerimize yöneldi.Komutanım gece de yetmiyor. Halkın ne kadarının nereye gittiği konusunda hiçbir bilgim yok. hazırlanmış.

Birincisi sürekli hareket.lerinin iki temel ilkesi var.Nereden kaçalım? Şehit sayısı 200 oldu.Hepimiz kuşatıldık. .Govent (Balkaya Dağı) istikametine kaçın.Kendileri de zaten ölmüşlerdir. yıla girdiği gün indirildi. operasyon karşısında neye uğradığını şaşıran PKK..Kim kaldıysa kaçsın. Kendilerini aradım. ölülerinin gizlenmesi ve tanınmaz hale getirilmesi için özel görevliler oluşturdu. PKK'da ölücüler görev başında. hazır obua meselesi. Flakkari'nin Buzul Dağı kampında bulunan 250 kadar terörist öldü. Đran'daki kamplardan Türkiye'ye sızarak Hakkari'nin Yüksekova ilçesi Buzul Dağları'ndaki sarp kayalıklarla çevrili bölgede kamp kuran ve 15 Ağustos nedeniyle eylem hazırlığı içinde olan yaklaşık 400 PKK'h kuşatıldı.Doğru. birinci sayfa başlıktan. Ölen arkadaşlarını gizleyemedikleri taktirde. Son 200 yıllık yakın tarihte bunu erken kavrayan millet ve ordular daha az acı çekmiştir. ." 18 Ağustos 1993 Hürriyet 1. Genelkurmay Başkanı ile Jandarma Genel Komutanının da aradıklarını bildirdim. Đlçede sokağa çıkma yasağı kondu. bul ve yok et. Yüksekova ve Şemdinli arasında ölüm çemberine alman kalabalık bir grup bölücü teröriste yönelik harekat devam ediyor. Bütün subay. aferin. . "Bir ordunun işi siper kazmak ve toprağı savunmak değil.. Ölücülerin varlığı. Bu arz ettiğim yeni bir şey değil. Çok yaralımız var. Cehennem gecesi. 400 PKK'lı çemberde. Çatışmalar sürüyor. Đsabet alan birçok ev ve işyeri yandı." 17 Ağustos 1993 Milliyet. çok iyi sonuçlar aldınız. Diyarbakır'dan Asayiş Komutanını da arayarak son durumu rapor ettim. Hakkari'nin Yüksekova ilçesine saat 22:00 1993 DönemĐ 89 sularında çeşitli yönlerden saldırdılar. gafil avlanıp." 17 Ağustos 1993 Hürriyet. Her yandan ateş. Bu konuşma esnasında Jandarma Genel Komutam aramışlardı. Yüksekova ve Şemdinli arasındaki yüksek dağlarında cehennem üçgeni. Sonuçların çok iyi olduğunu söyleyerek tebrik ettiler. birinci sayfa başlıktan.Toprak başınıza . büyük kayıplar verdi." 17 Ağustos 1993 Sabah: "Büyük operasyon 4ncû gününde. Yüksekova-Şemdinli arasındaki Gülle tepe mevkiinde geçen telsiz konuşması şöyle: . Diğerleri işi uzattıklarından daha fazla bedel ödemişler ve daha fazla acıya maruz kalmışlardır. "PKK'da tam bozgun: Şemdinli ve Yüksekova arasındaki. ikincisi. örgüt ağır kayıplar verdi. . ara. yüzlerini parçalayarak tanınmaz hale getiriyorlar. ilk kez 15 Ağustos'ta ortaya çıktı. sayfa: "Buzul Dağı taranıyor: PKK'nm ağır darbe yediği Hakkari'nin Yüksekova ve Şemdinli ilçeleri arasındaki Buzul Dağında operasyon sürüyor. 250 kadar kayıp veren PKK'Ulardan sağ kalanlar panik halinde kaçmaya çalışıyor. Kutlarım. .Sağolun komutanım. Harekatı 30 Ağustos'ta Tuğgeneralliğe yükselen Dağ ve Komando Tugay Komutanı Piyade Kurmay Albay Osman Pa-mukoğlu yürütüyor.Şehitler ne olacak? . PKK'ya karşı yürütülen harekatı engellemek için bir grup terörist.Ölücüler halletsin. ." Đkiyaka Dağları Harekatı ile Yüksekova silahlı kalkışmasına ait basında çıkan ve halkın bilgisine sunulan haber ve değerlendirmeler: 16 Ağustos 1993 Hürriyet. "250 PKK'h ölü. PKK'ya yurt içinde en ağır darbe.. birinci sayfa başlıktan. 350-400 terörist kuşatıldı. PKK. astsubay ve mehmetçiklerin gözlerinden öperim. harekete geçip düşmam yok etmektir. hemen hemen aynı şeyleri arz ettim.(lanet olsun) . . "Yüzlerce ölü.. .. PKK Yüksekova'ya gece boyunca 500 roketle saldırdı. örgütün 10.

PKK 1992'de Kuzey Irak'a düzenlenen harekattan sonra tarihinin en büyük darbesini yiyor. Kuzey Irak'taki PKK yöneticileri telsizle şu emri verdiler: Kadınlar gibi ağlamayın.Kuzey Irak: kadınlar gibi ağlamayın. Đnci sayfadan: 90 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok "PKK'ya ölüm çemberi: Hakkari'nin Yüksekova ilçesinin Buzul Dağı kesiminde kıstırılan 450 PKK militanını imha operasyonu sürüyor. Öldürüp uygun bir yere gömün. PKK'mn kayıpları 300 militan. Adamlarını ve elindeki imkanları bir araya getir ve gediği yarmaya çalış. Terör önce beyinde yenilmelidir. . Askerlerime bir kurşun atana beş kurşun atarım. "Kirpi Operasyonu: PKK kıskıvrak. Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı Kurmay Albay Osman Pamukoğlu harekata katılan askerlerle topluca konuşarak onlara moral verdi." 29 Ağustos 1993 Ortadoğu politik sayfası: "En tehlikeli virüs. Böylece psikolojik üstünlük yine devlete geçiyor.Politika sayfası: Bingöl sendromu aşılıyor. beynimizdedir.sizi oraya savaşa gönderdik. Üzerimize yağmur gibi mermi ve bomba yağıyor. fran-Irak sınır geçidinde PKK'ya yönelik operasyon aralıksız devam ediyor. . geçeriz. kaçacak yerimiz kalmadı. Çemberin içinde kalan 450-500 PKK'hnın 300'den fazlası öldürüldü. Birçok arkadaşımızda tek bir mermi bile kalmadı. Çatışmalar Karadağ ve Harun Geçidi çevresinde yoğunlaştı.Kuzey Irak: (muhtemelen Cemil Bayık) Toparlanmaya çalışın. Bu 30 Ağustos'ta paşalık sırası gelen Kurmay Albaya terfi edeceği fakat Şırnak'a gidip görevi teslim alması istendiği zaman kabul etmeyerek istifa ettiği basına yansıdı. Paniğe kapılmayın. Çatışma süresince dinlenen PKK'h-lara ait telsiz konuşmalarından biri şöyle: ." 18 Ağustos 1993 Sabah. -Agir: Şu ana kadar belirleyebildiğimiz 184 kaybımız var. Harekata katılan 3000 komando çatışmalara 24 saat aralıksız devam ediyor. Biz imha eder.Kuzey Irak: Muhakkak bir gedik vardır. "Kar yağmadan Hakkari bölgesindeki PKK gruplarını. Her taraf asker kaynıyor. Eğer bu doğruysa baştan beri anlatmaya çalıştığımız "düşünce erozyonu "nun son ve vahim örneğidir. . Sizi oraya savaşa gönderdik. propaganda birliğimizden 40 kişiyi kaybettik. Elimizdeki imkanlar böyle bir harekata uygun değil. sayfa başlıktan: "Askere leş toplatmam: dağda PKK'yi ezen Tuğgeneral Osman Pa-mukoğlu kesin konuştu: Analar evlatlarını askere leş toplatmak için göndermedi. Agir kod adlı bir komutan) Bir milyon geliyorlar.Kuzey Irak: Kesin sayıyı verin." 19 Ağustos 1993 Milliyet 1. Gerilla taktikleri kullanın." 18 Ağustos 1993 Milliyet. silip süpürerek. . 1993 Dönemî 91 . ölün. Bingöl katliamı ile oluşan durum değişiyor.Agir: Mermimiz bitiyor." 19 Ağustos 1993 Meydan: "Kirpi Operasyonuyla PKK'nırı beli iyice kırıldı. Geberdikleri yerde kalırlar. askere leş toplatmam.. Ne yapacağımızı şaşırdık. Ölüleri mutlaka gömün.Agir: (çatışma bölgesinde.. operasyon 3000 metrenin üzerinde 850 m2lik bir alanda sürüyor. gece gündüz demeden." 20 Ağustos 1993 Tercüman: "PKK 6 günde 400 ölü verdi. Kaçmak isteyenleri kesinlikle önleyin. Orada çarpışarak öleceksiniz. milletin başına musallat edilen bu belayı defedeceğiz. Ağır yaralı olanları yanınızda taşımayın.Agir: Suikast eylem birliğimizden 30. Bulunduğumuz mevkiler psikolojik olarak teslim edilmektedir. . 21 Ağustos 1993 Sabah: "PKK'hnm telsiz talimatı: Hakkari operasyonunda bozguna uğrayan ve çatışma bölgesinden kaçmak isteyen teröristlere. ." 18 Ağustos 1993 Meydan: "Dağ taş PKK'Iı terörist cesedi dolu. 15 Ağustos'ta lOncıı eylem yılını kutlamak için Yüksekova ve Şemdinli bölgesinde "Büyük Eylem" hazırlığında iken "Büyük Tokat" yedi.

insan bilgisiyle yönetilir. niçin yaptığımızı açıklarım. Harekata katılan herkes. Aslında Muğlalı olayında ayıplanması gereken Muğlalı değil. . Dönüm noktasıdır. sıradan kişilerin sandığı gibi bir takım teoriler ve ezbere bilgilerle değil.Bir şeye leş denmesi için mutlaka ölmesi gerekmez Đnsan ve hayvan ölür. Mümkünse. bir karargah generali ve subaylarının sorumluluğu hizmetinde bulundukları komutanın karargah binasının içinde ve komutanının önünde biter." Yüksekova'dan döneli bir gün olmuştu. arkadaşlar size 17. kahramanlar onlar.Sağolun komutanım. Komutan herhangi bir şey söylemedi. hakim olmakta zorlanacağı yüzlerce şeyi doğru sıraya koyamaz. . Mu92 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok harebe yaşamı işte böyle bir şey. . meslek anlayışı. Pamukoğlu'nun bu lafı. Sonra. . Bu milletin çocukları." Anladılar. sonuçta da 10. oyalanmaların sonu işte ortada. Laflar öyle mi olsun. onları yüreklendirmek. korkarak yürütülmez.Osman Paşam nasılsınız? . tarihe kazınmış yeni bir kavramdır. gelecek kaygısıyla. devlet için görev yapan bir askere devletin sahip çıkmamasıdır. güneş altında kalırsa erken kokar. hayır. ben kendilerine telefon ederek. ne olacağını söyleyeyim mi? Kafasında dolaşan. . fiziksel yorumu. Ölmeden önce de leş gibi oluyorsunuz. Ya bundan etkilenecek birileri olsa da bu konuşmalardan et-kilense. .Hayır. bir canlı olarak ben de leş gibi kokuyordum. Ben tabiat olarak bu tip hareketleri kaale almam. neyi. Hele rütbe. Bazı çalışmalar için harekat merkezinde subaylar bekliyordu.Tabii anlıyorum. neyi konuşacağını söylemek taşıdığı sorumluluğundan dolayı ancak bir komutanın hakkıdır. harekat alanındaki bir generale ne zaman. Muğlalı sendromuna karşı Pamukoğlu sendromunun yer aldığının ifadesidir.Efendim. 30 ve daha fazla çocuk tabutlar içinde buradan memleketlerine gönderilir. böyle mi olsun." Acaba hangimiz. . Tugay karargahında çalışıyordum. "Askerime bir kurşun atana beş kurşun atarım" dedi. ne hata yaptık diye yüzleri donuklaştı. Pamukoğlu böyle bir kompleks taşımadığını ve bunu kişilik olarak aştığını ispat etmiştir. Genelkurmay karargahından bir generalin aradığını bildirdiler. "Bir kibrit çöpü yapacağım diye bir çınar ağacını çarçur etmektir. sizi rahatsız edecek bir şeyi yapmayı düşünmeyiz. Plan çalışmasına geçmeden. aşağı indim.Siz. makam.Osman Paşam. Beni yanlış anladınız. bu kadarını zihnim almamış. idareci maslahatçı üstelere karşı. Sizin kahramanlıklarınızı hepimiz biliyoruz. ölen teröristler için leş demeseniz.. . üniformamı koruma iç güdüsünden olacak. milletin moralini yükseltmek.. . Bu laf.Osman Paşam. Size bunu söylemenizi komutanınız mı emir verdi? Eğer öyleyse. komutanın yaratılışı.. . biz de bir şehidimiz hemen alamazsak güneşin altında kalınca kokuyor. devleüerinin meşru müdafaası ve milletlerinin haysiyeti için canlarını hiçe sayarak çarpışıyor. karşı tarafın da psikolojisini bozmak için neler önerirsiniz? Eskiden bir PKK'lı öldürüldüğünde. aklımızdan geçirmeyiz. başka bir ifade kullanmanız daha iyi olur. Ankara'dan heyetler halinde gelen siyasiler Yüksekova'da alayişli cenaze törenleri yaparken bulunduğunuz karargahta ne yapıyordunuz? Muharebe. "Rahat olun.Bunun üzüntüsünü yüreğimizde hissederken Hakkari'den Dağ ve Komado Tugay Komutanı Tuğgeneral Osmaıi Pamukoğlu'nıın gür sesi yükseldi: "Askerlere leş taşıtmam" dedi. 20. askerlerin ruhlarını harekete geçirmek. Bir tomurcuğun büyüye büyüye 10 yılda neden çınar ağacına döndüğünün bütün sebeplerini bildiğimi sanıyordum ama. Türkiye Cumhuriyeti Milletvekili Lojmanları PKK'ya destek üssü olarak kullanılırken ve NATO TIR'ları PKK'ya yardım malzemesi taşırken söylemiş olması da ayrıca önemlidir. yüzyıla ait bir Hollanda atasözü söyleyeceğim.Efendim. savaş sanatını bilen veya Hak1993 Dönemi 93 kari dağlarında muharebe eden bir asker bu tuzağa düşmez. Acemi marangozun yongası çok olur. dûn gece yarısında duş alıncaya kadar. daha yalın bir Türkçe'yle. Bunun manası açık ama. o zaman. yüzleri gevşedi..

biri sağ yakalandı. Đki vatandaş. 14 Ağustos. 20 Ağustos. Gün ışığının ufuklardan sızmasıyla beraber Kazan Vadisi'ne hareket ettim. iki asker şehit oldu. saat 01:00'da Hakkari Geçitli köyü arasında mayına basıldı. milis. Mayın çok sabırlı bir silahtı ve hasmını bulunduğu yerde sabırla yüz yıl bekleyebilirdi. On dakika içinde yola çıkacağını söyledi. Kazan vadisinde bulunan piyade bölüğüne saldırı başladı" dedi.Bölgede yol kesme. Yüzbaşı Ali. Çukurca Sınır Alay Komutanı Albay Mehmet Ali. her yol. saat 18:00'da Yûksekova-Yeşiltaş köyü yolu kesildi ve 10 vatandaş kaçırıldı. Her gün. saat 22:00'da Çukurca uzundere köyüne ateş açıldı. saat 20:30'da Çukurca Güzeldere mahallesine silahlı saldırı oldu. 12 Ağustos. Bunları düşünürken telefon çaldı. Militan. mücadele boyunca gösterdiği. olacakları da hayal ederek. halk iç içeydi. Her zaman PKK'nm başlattığı saldırılarda olduğu gibi. Üç asker yaralandı. saat 02:15'de Çukurca üzümlü karakoluna saldırıldı. 28 Ağustos saat 15:00'da Şemdinli-Aktütün yolu kesildi. hareket ve ilerlemenin bir parçasıdır. sezmeye çalışıyordum. saat 22:05'de Çukurca ilçesine çevredeki tepelerden ateş açıldı. hesaplanamaya-cak birçok yerde. kararlılık. vadinin tabanında inişe müsait bir yerin bölüğün ortasında olduğunu. En sağlam yer. Çatışma bir saat sürdü. tehdit 360 derece her yerden geliyordu. Birkaç saat yalnız kalarak. Başarı bir tavırdır. aynı noktaya iki şehidin de tahliye için getirildiğini söyledi. Kazan Vadisi Çukurca'ya yarım saat. Helikopter bütün silah atışlarına . Altı terörist öldü. coğrafyayı zihnimde canlandırarak bugüne kadar olanlar. Aynı gün Şemdinli-Derecik arasında mayına basıldı iki köylü öldü. saat 08. iki kadın yaralandı. 16 Ağustos. havan ve makineli tüfekle ateş açılmasını mı. kesinlikle birinciyi kabul edecektir. 24 Ağustos. duygularının başı boş ve uçlarının açık olması gerekiyordu. 10-30 Ağustos 1993 tarihleri arasındaki PKK eylemleri: 11 Ağustos.30'da Yüksekova'dan Hakkari'ye gelen askeri konvoya ateş açıldı. "Savaşta üstünlük kompleksiniz olmalıdır. bastığınızda mayın patlamayan yerdi. yardımcı ve yatakçı. her izde. Bulunduğumuz yerden tek karayolu olan Zap Vadisi'nden oraya ulaşmak. Pilot Yüzbaşı Ali aşağıda çatışmaların devam ettiğini. Saat 18:30'da Yüksekova-Şemdinli yolunda bir sivil araç mayına çarptı. Alışmadıkları bir tepkiyle karşılaştılar. her patika. "Komutanım. sekiz terörist öldürüldü. Jandarma Komando Taburunun hareket edip etmediğini sordum. yoksa. adam kaçırma. bir korucu şehit oldu. yoksa belirli bir seviyeye gelince biz adayalım" dedim. üç vatandaş yaralandı.5 saat vardı. bir terörist öldü. gece koşullarında 3-4 saat sürerdi. 19 Ağustos. bir sivil araç şoförü kaçırıldı. Bunun için insanın 94 Unutulanlar Dişinda Yen! BiR Şey Yok zihninin çok berrak. sap samana karışıktı. "Ali. Gayrı nizami harpte. Kazanma tavrı. Saat 02:00'da Çukurca Kazan vadisindeki emniyet timine saldırıldı. bir mayına basma tehlikesini mi göze alırsın?" diye sorulsa. bu defa da çatışmalardan sağlıklı bir rapor gelmedi. cesaret ve sorumluluk üstlenmeyi bu defa da tereddütsüz gösterdi. onlarca mayın bulunup tahrip ediliyordu. hat ve cephe bulunmadığından. üç asker yaralandı. 122 kişi göz altına alındı. Gün ağarmasına 2. köy ve karakol saldırıları sürüyordu. ruhunun özgür. olmaya devam edenleri düşünmek. vadinin girişinde bulunan ve Jandarma Sınır Taburu'nun da konuşlu olduğu bölgeye 15 dakika mesafedeydi. saat 02:00'dı. inebilirsen in. Vadinin ortasında bir bölge sis ve duman kaplıydı. Gece helikopterler uçamıyordu. Çünkü onlardan kurtulma şansı vardır. mayınlama. yüzlerce teknik cevap bekleyen sorulardan ziyade. Savaşı bilen tecrübeli bir askere "senin üzerine aynı anda top." 21 Ağustos gecesi saat 01:00'a doğru harekat merkezinden bir üst kattaki çalışma odasına çıktım. Aynı gece 01:00'da Çukurca jandarma Sınır Alayı kışlasına silahlı saldırıda bulunuldu.

Timi emniyet görevindeyken baskına uğrayan teğmen ile bölüğün eıerkezindeyken. Askerler yaşlı bir adamı getirdiler. . "Emredersiniz" dedi. O bölgeyi gören ve elinde uzun raen1993 Dönemi 95 zilli silahı olan uzman çavuşa bunları gösterdim. Hemen altımızda bulunan içinde yaşanmayan Kazan Köyü derenin iki tarafına inşa edilmişti. bu buradan gitmiş diye çizgiler çizince. Başka başka yerlere ateş etmeye başladı. haritasını bırakmaz!") Đki saat kadar sonra ateşler tamamen kesildi. Saçma sapan bir şeyler söyledi. zaman ve mekan ölçüleriyle akıl erdirilemez bir hızla saldırıya uğrayan teğmenin yardımına giden diğer teğmen. Hiç kimsenin yaşamadığı bu vadide. nasıl yapıldığını işaretlemeye uğraşan Kurmay Binbaşı Ahmet'e: "Adamların ağır silahlı destek unsurları karşıdaki kayalıklarda. Roketatar mermisi büyük bir gürültüyle birkaç saniye önce 96 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok bulunduğumuz yerin ortasında paralandı. Elleri krokilerle. Roketin ilk çıkış yerini görmüştüm. gitti. PKK militanları ile temas sağlamış. yanıma geldiler. kaybedeceğimiz zaman yoktu. buralarda olması normal değildi. sonra 3-4 militanın köyde bir evden diğer evlere geçtiğini gördüm. Birinin elinde bir çuval vardı. haritalarla dolu olan Ahmet'in tüfeği fırlayıp gitmişti. "Her şey normale dönünce jandarmaya teslim edin.Komutanım tüfek! Roketin düştüğü yere baktığımda. aklı haritası üzerine çizeceklerdeydi. . çatışmaya devam ediyordu. deyse 24 saat çalışan. tüfeğini bırakır. Şehitlerin yüklenmesini etrafta uçuşan mermilerin altında bekledi ve hızla yükselerek. iki piyade teğmeni. Jandarma Komando Taburu yol boyunca kurulabilecek pusuyu dikkate alarak vadiye güneydeki büyük Ana tepeye tirmanarak gelmiş. Birkaç metre sağımda Binbaşı Ahmet vardı.: "Đyi takip et. Neden bu saatte burada olduğunu sordum. ne zaman uyur. fakat bizi izliyorlar" dedim. Düşman karşısında bile." "Görmek" sözü daha ağzımdan çıkmadan. Arazi bunu dikte ediyordu. kaçırma". O tarafa baktı. Gözlerinden baştan beri burada olup bitenlerden haberi olduğu belliydi. çalışmasına devam etti. "Kimseye faydası olmayan şeyleri bırak. ne zaman yemek yer. nişancı ve yardımcısının hareket edebilecekleri noktalara kaydırarak devam ettim. darbeler halinde buraya kendi tüfeğimle ateş açtım. Etrafımıza hafif silah mermileri düşüyordu. saniyen döndüğümde. herkes cen-gaver ve savaş ustası mı olacak?" "Komutanım her saldırıdan sonra üst karargahlar krokileri istiyorlar" dedi. tam siper!" diye bağırdım. "Komutanım. Önce iki. şu şuradan gelmiş. Komando taburu PKK'lı-ların bir kısmını takip ederken ucu bucağı olmayan vadinin doğusunda bölgeden uzaklaşmıştı. Bu görev başka yerden yapılamazdı. "Yüzlerce. 1. fakat kendisinin de bulunduğu çatışma noktasından ayrılamıyordu. Muharebe şokundaydı. Bölük komutanı yüzbaşının geldiğimden haberi oldu. Vadinin tabanından doğu batı istikametinde bir dere akıyordu. (Nere-. sınıf bir kurmay subaydır. sor-gulasınlar" dedim. binlerce olayın çizimini yukarıya gönderince işler iyi mı gidecek? Kağıtlarla. Başka bir karşılık da gelmedi. kulak ve beyin irtibatı kopuktu. "Dağılın. arkamızdan "güm" diye tok bir ses geldi. görmek mümkün olmayan bu kıymetli subaya zaman zaman takılırdım: "Ahmet.açık yere indi. Đçindekileri yere döktü. vadinin dışında kayboldu. Haritasına saldırının nereden. yerde bir tüfek vardı. gündüze kaldıkları için yerleri ortaya çıkmasın diye ateş etmiyorlar.Niye ateş açmadın? . Bir ara benden başka ateş eden kimsenin bulunmadığını fark ettim. Senin işin PKK'nın ruhunu yakalayıp gerçeği görmek. Bölüğün bulunduğu yerin Güneyindeki emniyet timi esas saldırı hedefiydi. Saldırı grubuna ağır silah desteği sağlayan PKK unsuru da kuzeyde olmalıydı. Đki tarafı kilometrelerce uzanan duvar gibi kayalıklarla çevrili bu vadide insan başını yukarı kaldırdığında gökyüzünü bir yol genişliğinde görebiliyordu. dosyalarla ve memur zihniyetiyle muharebe edilemeyeceğini kaçıncı söyleyişim? Seni bu zahmetten kurtarıyorum ve bu işlemi yasaklıyorum. Đkinci bir roket atılmadı. Ateşi. arkasından kırmızı ışık çıkararak havadan bize yaklaşan roketi gördüm.

Sonuç ne olur dersiniz? Kapağını kuyunun ağzına kapatmak. harekatın sonuçları değildi. ne şiş yansın ne kebap peşindeydiler. Đlk kez çatışmaya giriyorlardı. neyin varsa. biz de kuyunun ağzındayız. Yüzbaşıya: . Tim komutanı teğmen dakika dakika vetüm ayrıntıları ile neler olduğunu tekrar tekrar anlattı. Ağustos'un son haftasında halktan ve askerlerden çok sayıda mektup. Vatanını ve milletini seven. iki el bombası. beni gör.Şimdi ikiniz de beni iyi dinleyin. yolunuz açık olsun. atamalar önce oraya oradan da buraya geliyor değil mi? . oralara da bizden selam söyle.karşı taraftan bunları topladık" dedi. astsubay ve askerin bulunduğu Hakkari'de her şey tamam da. diğeri başlıyordu. Erzincan'daki Ordunun. derhal kendi Tugayına. birkaç tane kanlı bel kuşağı. ya Cevizli'den ya da Köpriilü'den çıkacak.Askerlerden terhisi gelenler. Kurmay Başkanı ve Lojistik Şube Müdürüne ilet. ezer geçeriz. ondan su çekmekten bile zahmetsiz bir iştir.Doğrudur komutanım. beş kurşun sıkılacaktır" sözü ile ilgileniyorlar. vadinin girişinde 15 dakika ötede bir Sınır Jandarma Taburu yok mu? Jandarma Komando Taburu bu vadinin güneyinde konuşlu değil mi? Vadinin diğer ucu Cevizli Köyü'ne çıkmıyor mu? Bir. bu bölüğün yaptığı gibi kuyunun dibinde yaşıyorlar. Nihayet bölük komutanı yüzbaşı geldi. Sanki birden rahatlamışlardı. Sözlerini hiç kesmeden sabırla dinledim. Saldırıya uğrayan timin daha fazla kayıp vermemesinin tek nedeni. üç yıldır da bu bölgedeydi. Türk askerine bir kurşun atana. Doğubeyazıt'tan bakınca Büyük ve Küçük Ağrı Dağlarının ortasında gördüğün Serdarbulak Yaylası üsteğmenliğimde bulunduğum yerlerden biridir. Türk olmaktan gurur duyan milyonların üzerindeki karabasanı kaldırdınız. eksik olan bu bölüğün 160 askeri mi? Yüzbaşım hizmetleriniz şükranla anılacaktır. vatanını ve milletini seven ve Türk olmaktan gurur duyan herkesin hislerine tercüman olunmuştu. Binbaşı Ahmet. her şeye rağmen bir eksiklik olursa gel. Bizim bu iki yerde bekliyor olmamız gerekir. Yüzbaşım sen buradaki 160 asker. Bölük Doğubeya-zıt'daki Tugaya bağlı taburlardan birine mensuptu. Konuşmayı biri bitiriyor. üç ayda bir Doğubeyazıt'a gidip oradan mı ilişik kesiyorlar? Yerlerine gelenler de oradan mı gönderiliyor? . Birkaç lastik ayakkabı. bu bölüğe bütün desteği sağlasınlar. diyelim ki PKK grubu bu vadiye girdi. Ondan önce Köprülü'deki tabura bağlıydı. bu iki teğmenin. Doğubeyazıt'taki Tugayının bir taburunun 150 askerli bir bölüğü üç yıldır Hakkari'deydi. ne aradı ne de sordu. 23. Bizim de aradığımız bu değil mi? PKK kuyuda. Kazan Vadisi'ne gelince. . Bu yüzden kabul etmeyin. "Kabul etmediğiniz sürece yenilmezsiniz. Tavizcilere . Đki. vadinin içine yanlarındaki dağlardan indiler. Bu bölükle ilgili anlaşılmaz bir durum vardı. bununla özgüvenlerinin çok yükseldiğini söylüyorlardı. silah ve malzeme. moralleri yerine gelmişti. üç şarjör. Đhtiyaçlarının hepsi karşılanacak. 1993 Dönemi 97 Harekat Şube Müdürüne: . Onlar.Çukurca jandarma Sınır Alayı iki ay önce kurulunca onun komutasına girdi. Doğubeyazıt'a katılmak ve bir daha dönmemek üzere hareket edeceksin.000 subay.Subay ve astsubayların izin vesaire özlük hakları da Doğubeyazıt'tan yürütülüyor. 98 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok Yüzlerce telefonu ise Kurmay Başkanı Albay Đhsan cevaplandırdı ve kaydetti (Bizim telefonlarımıza ulaşabilmenin büyük bir başarı sayılması gerekir). hayır. karamsarlıktan kurtulmuşlardı." Gazetelerin yayınlanmasından bir hafta sonra. Elazığ'daki Kolordusunun. Buraya tek başına getirilmiş. 15-20 kadar askerle belli bir yere kadar militanların peşinden gittiğini ve teması kaybettiğini söyledi. Milliyet'in başlıktan verdiği: "Ben askere leş toplatmam.Bu bölük kimin komutasında? . kart ve faks geldi. Bu güne kadar herkes kaçamak güreşiyor. Niye döndü? Kimin emriyle döndü? Geçici mi gönderildi? Yoksa dönmemek üzere mi gelmişlerdi? Hiç kimse. Halkı ilgilendiren. filmlerde görülen kahramanlara benzeyen becerikli hareketleriydi. Halktan ve askerlerden gelen mektuplardan birer örnek aşağıdadır: "Sözlerinizle yeniden doğmuş gibi olduk.

Bunda haklıydılar fakat. Budak Y. Bu silahı kullanmayı yasakladım. Muharebe kağıtlarda yazılanlara hiç benzemiyordu. Saygılarımın kabulü ile. Buradan.08. ordu donatım. Gültekin Bursa/09. rütbeli ve rütbesiz. bir ekibimiz hemen gidip silahlan getirdi. gücü ve enerjiyi azaltıyor. Dağ ve Komando Taburunun askerlerinin de katıldığı bir değerlendirme yaptırdım. Müh. Diğer bir konu subay. kışla ve kritik sabit mevzilerde bu silahı bizimkilerin de kullanması gece baskın ve. Hayat öğretiyordu ama. ulaştırma. Herkes kendi tırnağı ile kendi başını kaşıyacakü. Kara Harp Okulu Ankara Hemen halledilmesi gereken birkaç konu vardı. benim de 24 saat bulunduğum bir yerdi. kaldıkları kışla ve üslerde silahsız ve mermisiz kal1993 Dönemi 99 maları akıl almaz bir şeydi. Bir tüfek bile bazen bir çaüşma noktasında her şeyi farklı bir hale getirebilirdi." F. Sağolun.K. mermisinin azaltılmasından yana değildi. nerede olduğu konusunda herkesin aklını ve ruhunu alt üst ediyordu. şehir içi olaylarına daha çabuk müdahale edebilirler. Muharebe başladığında herkes çantalarını üzerinden atıyordu ama. Ve bu iş. tanksavar. Bundan vazgeçtik. 19 Ağustos tarihli Milliyet gazetesinde Türk ordusuna yakışır.1993 "Sayın Komutanım. sıhhiye. yıllardır böyleydi. Hiç kimse. Üzerinde çalışılması gereken bir husus da askerlerin arka çantalarının ağırlığıydı. ast100 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şev Yok subay ve 4. Asker önündeki kaleşnikofluya ateş ederken. Tüfeksiz askerlere dağıtıldı. kışlada bulunan Tugayın levazım. toplattım. Bunlardan biri Dağ ve Komando Tugayında 374 askerin tüfeği yoktu. Bu teşkili 12 km. Muharebede tabanca ve makineli tabancalar hiçbir işe yaramadığından. 15 gün sonra batıdaki bir Tugaydan 374 silah tertip ettiler. Yzb. sonuçta 374 asker silahsız kalıyordu. Savaşçı hiçbir birlik hiçbir sebeple savunma için kullanılmayacaktı. 374 asker de tüfeksiz kalıyordu. malımızın son kuruşuna kadar helal olsun. istihkam ve muhabere bölükleri kendi kışlalarının emniyetini kendileri sağlayacaktı. herhangi bir bölgeye intikalleri için mesafe daha da kısalırdı.'lığına göndermeleri emrini verdim. Bu derece saçma bir şey olamazdı. uzaklıktaki Hakkari'nin içinde bulunan Jandarma Lojistik Komutanlığı kışlasına gönderip oraya yerleştirdim. harekatta değilsem.K. Makineli tüfek." A. Karakol. ilerleme hızını düşürüyordu. Çoğu Kara Kuvvetlerine mensup svıbay ve astsubayların komuta ettiği Jandarma Özel Harekat Grubu (200 kişi) Tugayın kışlasında kalıyordu. bir baskın veya saldırıda. Bu tüfek PKK'nm esas silahı idi. ama saygımın derecesini anlatamam. Yüce görevinizde Tanrı ve aziz milletimiz daima sizinle olacaktır. Herkes bizim asli silahımız olan. çaresiz bir yerde beklemesi olamazdı. uçaksavar silahları da 14 kilogram daha ağırlığa ilave oluyordu. yüksek fazilet ve asaletinizin göstergesi ifadelerinizi okudum. saldırılarında kimin. Sebebi de subay ve astsubayların savaş kadrolarında kullanılmak üzere makineli tabancaların olmasıydı. astsubay ve uzman çavuşların bazılarının ka-leşnikof piyade tüfeği kullanmalarıydı. Bunu askerlerle konuşurken Yüksekova'da fark etmiştim. Bu kışla. Bu mücadelede kimse kimseyi koruyamazdı. Herkes . Kanımızın son damlasına. Bu askerler tabii ki harekata katılmıyorlardı ama. bir askerin silahsız.ders verdiniz. varolun. 374 sayısı muharebede çok büyük bir sayıydı. milletimiz için büyük moral kaynağı. Muharebe ve hayatı idâme payları ile 30-35 kilogram geliyordu. Çukurca ve Yüksekova yollarına tepkileri daha hızlı olur. arkasından başka bir kaleşnikof sesi duyuyordu. subay ve astsubaylar askerlerin tüfeklerini almışlardı. bunu hemen K. karargaha. G-3 piyade tüfeğini kullanacaktı. Şemdinli'nin Durak bölgesinde bütün subay. Kısa ve durumu net açıklayan bir mesajı kaleme alıp. Ağırlığı artıran askerlerin üç günlük mermiyi sırdarında taşımasıydı. Kışlanın emniyeti ve komutanlık ihtiyat kuvveti görevindey-diler. Şahsınızı hiç görmedim. Tugayın kışlasının emniyetine gelince. üs.

3. Tutukluk yapmayan. Hakkari bölgesine dört bir yandan yüklenin. tam ve doğru olarak ortaya çıkartılması lazımdı. sizin de onu kıpırdatmayacak hale sokmanız için 10'lu veya 20'Ji bir darbeyi bulunduğu yere oturtmanız şarttır. ne menzil ne de tek tek avlama yönünden Kannas'la karşılaştırılamazdı. Hiçbir ordu askerinden iyi değildir. Fakat Kannas'in yaptığı iş çok farklıydı. Đki. Asker hızlı ve sert çarptsmahdtr. merminin tasarruflu kullanılması gibi boş zırvalarla alakası yoktur. Silah payları buydu. komandoların 120 mermi günlük istiMakları vardı. Kimse mühimmatından vazgeçmedi. Pratikte bunu düzeltmenin iki yolu vardı. eğer. Bizdeki tek ve mürettebatla kullanılan silahların muharebe menzili 300-400 metre olarak. Çünkü. Dünya Harbi'nden kalma olduğundan. Zap Vadisi'ni cehenneme çevirin. ağırlık bu derece sorun olmazdı. 100-120 mermi ile muharebede bir gün idare etmek mümkün değildi. Bu dezavantajı ortadan kaldıramadığımız sûrece her zaman can sıkıcı durumlarla yüz yüze kalacaktık. Bir teknik sıkıntı vardı. büyük çaplı operasyonlarda PKK'dan ele geçirecektik. gruplar (tabur ve bölük) tam olarak hangi tarihten itibaren yurt içine giriyordu? Ve bölgede saldırı yapacak hale gelmeleri için ne kadar bir zamana ihtiyaç duyuyordu? Đkincisi. Jandarma Komando Taburu ve Jandarma Özel Harekat Grubu ile birlikte bu ihtiyaç 176'ya çıkıyordu. 2. muharebede iki tarafın da birbirine attığı mermilerden 200-300 tanesi bir kişiyi saf dışı bırakabilse. yağmura çamura dayanıklı.0 askerin (bir tabur) hare-kederini sınırlıyordu. Hafif olması tercih sebeplerinden biriydi. O da PKK'nın elindeki dürbünlü. Her komando taburu için 30. PKK makineli tüfek olarak. Bir. Bir taburda. Belgeli belgesiz bir sürü birbirini tutmayan bilgiler. taşınması kolay. gece atış yapabilen "kannas" keskin nişancı tüfekleriydi. PKK'nın yaptığı gibi. Bu kriter de 2. 1993 yılı sonuna kadar geçici köy koruculuğunu kaldırın. kış dönemini geçirmek için yurt içini tam olarak ne zaman terk ediyorlardı? Bölgede kaç grup kalıyor ve bunların kışı geçirdikleri yurt içi kamplarının kesin yerleri nerelerdi? . Bu nedenle. 10 Ağustos 1993'de verdiği talimat çıktı: " 1.ağırlığa razıydı. karanlık bir odada kara bir kediyi el yordamı ile arama halinin son bulması şarttı. Bizim subay ve asker tarafından da tercih edilen bir silahü. Karşı taraf 30 fişekli şarjörlerle baskı ateşine geçtiğinde. 800-1000 metreden isabedi atışlarda çok edcili oluyordu. iki taraftan da bir tek kişi canlı kalmaz. Bu. dağlardaki ateş muharebesinin güvenilirliği yükün ağırlığından baskındı. Đki şeyi tam olarak bilmek zorundaydık. her güne ait 100 mermiden üç gün için toplam 300 mermi olsa. ideali iki Kannas 199} Dönemi 101 lazımdı. Bizde o dönemde bunun karşılığı olan silah yoktu (1995 baharından itibaren Türk Ordusunun envanterine girdi)." Đkiyaka Dağları harekatında PKK'nın lider konumundaki personelinin üzerinden bölücü örgüt başının Hakkari (Behdinan) bölgesindeki gruplara. Çünkü çatışmaların sayısı ve sertliği birkaç saatte 100 mermiyi bitiriyordu. Kitaplara göre normal askerin 100 mermi. Birincisi. "Asker Ordu'dur. Kuzey Irak ve Đran kamplarında kışın siyasi ve askeri eğitim aldıktan sonra. Buna rağmen bizdeki MG-3 makineli tüfekleri BKC'ye karşılıktı. Kar düşmeden Şemdinli'yi ele geçirin. biz de açık bir silah pazarı gibi çalışan Kuzey Irak'taki silah tüccarlarından parayla satın alacaktık. Burada da yürümeyen şuydu. PKK bu baş belası silahla iki ayrı nişancıyı bir kayalıkta mev-zilendirdiğinde hiçbir eksiği olmayan 70. 4. konuşlanmamız ve alacağımız düzenler için. çantalarında bulunan mermiler. tutarsız ve hep şüphe taşıyordu. Her time en az bir. Bu husus muharebenin psikolojisi içinde çok önemlidir." PKK'mn bölgedeki dört mevsim saldırı ve eylem stratejisinin. BKC otomatik tüfeğini kullanıyordu. Đşin daha iyi anlaşılabilmesi için şunu söyleyeyim. Tugay için 120 keskin nişancı tüfeği gerekiyordu. darbe atışları sağlıklı bir silahü. Halbuki. Bunun eğitimle. 25-30 kişilik timler halinde çarpışılıyordu ve yanınızdaki kayalığın ötesi ayrı bir dünyaydı. ya PKK'dan ya da Kuzey Irak'tan kaçakçılar vasıtası ile getirtilip saün alınmış 2-3 Kannas tüfeği vardı.

" 23 Ağustos tarihli ikinci emrin metni: "Devletten maaş. sonuçta bir bölümü devletten aldıkları maaşın da merminin de bir kısmıyla PKK'yı . çünkü bunların zaten hiç ayrılmadıkları yerlerde bir oryantasyo-na ihtiyaçları yoktu. adam kaçırma. Vuracakları PKK'lıların bir gün gelip kendilerinden hesap soracağı duygusuna sahiptiler. Temmuz ayından itibaren başlayan. Mevcut bilgilerimi. biraz da "hayretler içerisinde" döktüler. mahalli yöneticileri. makaleleri kapsayan klasik ve sıradan şeylerdi. köy ve mezralara yapılan PKK saldırılarında o yerin belediye başkanı. Korkudan veya inandıklarından. meskun alanları silahla taciz yapanlar ise şehir ve köylerde yaşayan milislerdi. eylem gecesi orada bulunmadıkları kesinkes tespit edilmiştir. PKK'nın bölgedeki otoritesinin yükselmesiyle. Islanmış. azaları. dört ayda saldırı ve eylemler doruk noktasına çıkmış oluyordu. Đhtiyaç duyulan cevapların büyük bir bölümünü karşılıyordu. Askersiz kendi kendilerine bir şey yapmaları zordu. 23 Ağustos tarihli ilk emrin metni: "Şehir. Yurt içinde Mayıs ve Haziran'da yapılan saldırıları ülke içinde kalmış olan gruplar başlatıyordu. siyasi. tebliğler. Biri tükenmez. Hepsi PKK'nın yazdığı. Diğer dokümanların yanında. Her şey şöyle cereyan ediyordu: Sorumlu oldukları yurt içi mıntıkalardan havanın soğuması ve kar yağışına bağlı olarak Ekim sonu veya en geç Kasım'in ilk yarısında yurt dışı kamplara çekiliyorlardı. en sağlam bilgileri kapsıyordu. bu günlüklerden ortaya çıkanlarla birleştirdiğimde meselenin bütünü berraklaşıyordu. bunu. konferans notları. diğeri kurşun kalemle yazılmış notlan.O dönemde henüz erkek veya kız teslim olan da bulunmadığı için sorgu da söz konusu değildi. Hızla taradım. Ağustos. Mayıs ve Haziran ayları. Kış döneminde mayın döşeme. askeri konuları kapsayan çeşitli kitaplar." (Korucuların askeri emir ve komuta bağlantıları Đlçe Jandarma Bölük Komutanlıkları ve Đl Jandarma Alay Komutanh'ğıydı. Bunlara ilave edilebilecek başka önemli bir husus da. hani "insanın başını çevirip bakmayacağı" gibi dikkati bile çekmiyordu. örgütün ismini muhafaza. Her şey açıktı. yurt içindeki kamplardaki dağ kadrosu ile mıntıkalarında bulunan 1993 Dönem! 103 milisler müştereken gerçekleştiriyordu. yazdırdığı. Mayıs'ın başında bitiyordu. bir iki gün önce saldırı mahallinden ayrıldığı. ismi açığa çıkmış şahısların. Üstelik bir ikisinin sözlü ifadesine de gü-venilemezdi. oturma gruplarını. Şayet güç ve otoritelerini kanıtlamak için büyük bir saldırıyı kışın yapmak isterlerse. Temmuz. gün gün yazılmış anılan içeriyordu. bir iç cebe girecek büyüklükteydiler. gruba yeni katılanlar da bulunduğu için. Eylül ve Ekim'deki. 3 Eylül 1993'de de iki olmak üzere dört emri bizzat kaleme aldım. Böylece tablonun nesneleri. Karargah binasının bodrumunda PKK'dan ele geçiril102 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok miş bir çok doküman çuvalların içinde duruyordu. muhtarları. Đyi bir eğitim verilemediğinden disiplinleri zayıftı. mühimmat ve telsizleri toplanıp depoya alınacaktır. bölük ve karakol seviyesindeki 23. yıpranmış. mermi ve telsiz alan. 53 mezradaki 826 korucunun maaşları kesilecek. yeni gelenleri alıştırma ve cesaretlendirerek kendilerine olan güveni artırma maksadıyla kışın da sınır karakollarına saldırıyorlardı. silah. buna karşılık PKK'ya maddi ve manevi her türlü hizmeti veren ek listedeki 20 köy. devlet otoritesinden uzaklaşmışlardı. silah. mıntıkanın ayrıntılı taranması ve hedeflerin defalarca keşiflerinin yapılması için kullanılıyordu. talimatlar. mevcut renkleriyle birlikte tam yerine otumyordu.000 kişilik silahlı güce yayımlandı. ne varsa duvarlara doğru yanaştırıp odanın ortasına. Đl Jandarma Alay Komutanlığı bu emri 5 Eylül 1993 tarihine kadar yerine getirecektir. Herkes bu emareyi iyi değerlendirsin. Đçlerinde iki not defteri vardı. Muntazaman tutulmuş günlüklerdi. Irak ve Đran'daki kamplardan yurt içine hareketleri en erken Nisan'ın ilk haftası başlıyor. 23 Ağustos 1993'de iki. "Bu çuvalların hepsini getirin ve çalışma odamın ortasına dökün". Bir gece Đstihb rat Şube Müdürüne emir verdim. sınırlarımız yakınlarında işletilen yabancı topraklardaki kamplardaki gruplar da fırsat yakalarlarsa. Birinin sahibi eğitimliydi ve Đstanbul'dan örgüte katılanlardandı. sayfaları sarımtırak. Meydandaki sehpaları.

PKK'nın en fazla pusu kurup yol kestiği. yolu kesenler. sivil kıyafetli ve kendi aracıyla seyahat ediyor. Genel trafik akışı içerisinde yolun kesilmesi veya pusuya maruz kalınması halinde gereğini yapacaklardır. 3 Eylül günü Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Đsmail Hakkı Ka-radayı Tugay karargahına geldiler. Bu ekipler yol güzergahlarının gelişigüzel bir yerinden herhangi bir saatte oradan geçen bir otobüs. Dokuz terörist öldürüldü. kendilerine verilen "ölüm bölgeleri "nde bulunan veya buralara giren PKK gruplarının işlerini. 16 Eylül 18:30'da Yüksekova-Yeniköprü yolu kesildi. gözü kara. bir korucu tim komutanı şehit edildi. on korucu yaralandı. kamyon veya traktöre binecektir. Hakkari-Çukurca yolunun ikide bir garip bir şekilde kesilmesi. ana silahlarının yanında hafif tanksavar silahı (LAW) ve el bombaları yeterince bulunacaktır. Her subay on kişilik "Yol Şahinleri Timi" kuracaktır. pikap. 22 Eylül saat 23:00'de Çukurca Serbest Sınır Karakolu emniyet timine saldırıldı. Bir vatandaş öldü. Türk komandoları olarak kasırga gibi yaklaşıp. Mahalli kıyafetler giyecekler." 3 Eylül tarihli dördüncü emrin metni: "Hakkari vilayetindeki dokuz kritik ve en yoğun kullanılan. 2 Eylül saat 18:10'da Hakkari-Çukurca ana yolu üzerindeki Zap jandarma karakolu saldırıya uğradı. Dokuz subay ve sorumlu oldukları dokuz yolun listesi ektedir.Osman Paşa senin tugaya ait birçok ikmal maddesini sana gönderemiyoruz. bir çuval veya torbada. (Bir kıdemli astsubay çavuş. militanların kuş olup uçsalar gidemeyecekleri yerlerde bile bulunmayışı çok enteresandı. bir asker yaralandı. Bir astsubay şehit oldu. Kimseden izin almamış ve onlarca emre rağmen tek başına yola çıkıyor!) 18 Eylül saat 06:30'da Çukurca-Uzundere yolunda bir sivil kamyon mayına çarptı. sınırsız hayal gücü. Geceleri yarasa. Bir er şehit oldu. sıkıntıya düşmüş olman lazım. kendi bölgelerinde bitirecektir.) 3 Eylül tarihli üçüncü emrin metni: "Hakkari. 5 Eylül saat 08:00'da Şemdinli Kayalar köyünden bir vatandaş mayına basıp öldü. Bunu hiçbir zaman unutmayın. yönü ve gücü kestirilemeyen yumruk kullanılacaktır. köylünün mahsulü. parende atan kurnazlık. bir k üfede.' Eylül 1993'deki saldırı ve eylemler şöyleydi: 1 Eylül saat 16:00'da Yüksekova-Gürpınar yolu kesildi. köy ve mezralarda tek tek bulup gösterdiler. 1993'ün son aylarında bu güzergahta yol kesen militanlar." "Tanrı doğruluk demektir. Sadece bununla da kalmayıp. 4 Dağ ve Komando Taburu ile Jandarma Komando Taburu için beş bölgeye ayrılmış ve her taburun "Yok Etme Sahası" ek krokide gösterilmiştir. dağ kadrosundan gelen bir iki militanla beraber. Gayrı nizami muharebe sahası "şeytanların çe104 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok lik çomak oynadığı" bir yerdir. dört militan öldürüldü. Herkes.destekliyorlardı. dört korucu yaralandı: 14 Eylül saat 15:00'da Yüksekova-Büyükçiftlik yolunda bir kamyon mayına çarptı. herkes oyunu iyi oynayacaktır. 2 nci Ordu Komutanı da kendilerine refakat ediyordu. kendileri ile beraber bu işi yapanları. iyi silah ve bıçak kullanan erlerden seçilecektir. Üç ko1993 Dönemi 105 rucu şehit oldu. 13 Eylül saat 00:15'de Şemdinli Karakoç mezrasına saldırıldı. Teröristler Bingöl'de tren yolunun raylarını . 20 Eylül saat 23:15'de Şemdinli'nin Gelişen köyüne saldırıldı. 21 Eylül saat 22:00'da Hakkari-Çukurca yolundaki Zap karakolunun emniyet timine saldırıldı Bir asker şehit oldu. hareket güzergahı ve yolun güvenlik sorumluluğu. Bir asteğmen ve bir er şehit oldu. binbaşı-albay rütbesindeki dokuz subaya verilmiştir. Timin başında bir uzman çavuş olacak. Silahları bol kıyafetler içinde. PKK ile beraber eylemlere de katılıyorlardı. askerler en saldırgan. gündüzleri yılan gibi hareket edilecek. 10 Eylül saat 16:30'da Şemdinli-Derecik yolu kesildi. serdengeçti. Đki korucu şehit oldu. hemen müdahale edilmesine rağmen. Ordu komutanı: . esnafın bir malı gibi saklanacaktır. bu yol boyunca bulunan köy ve mezralardaki koruculardan başkası değildi. Sürekli aldatma. Dört vatandaş kaçırıldı. yüzleştirildiler. Çünkü. yıldırım hızıyla kurt sürüsü taktiği kullanılacaktır.

işimizin çok zor olduğunu".K. Sonra geldikleri helikopterle beraber. Rayların döşenmesi uzun sürüyor. Bu karakol da 1992'de saldırıya uğramıştı (saldırılmayan zaten yoktu). Yüksekova'nın Đran sınırındaki Perihan karakoluna gittik. bu sene Baüya atanacaktı. . Mühimmat daha uzun süre yeter. kızılderili usulü. kimler olacaksa buraya gelmeden kurstan geçirilmeleri. tabur komutanlarının da hepsi aynı anda. Kimbilir bu kaçıncı göriişümdü. Dağ ve Komando Tugayı Kara Kuvvetlerinin birliği olduğu için ikmal Malatya'daki 2. atamaların özensizliği ve hesapsızlığının derecesini. "Ne kadar eğitim almış olursan ol. kendileri için de. Bölgenin sorumhısuydu. ben dahil. Ayrılırken "Osman Paşam. daha doğrusu Tugay Komutanı (ben) hariç karargahın tamamı bu yılki atamalarda batıya dönüyordu. Van yolu da Başkale bölgesindeki 32 virajlar kısmında PKK tarafından sık sık kesiliyordu. Van üzerinden Hakkari'ye geliyordu. Diğer komando tugayları gibi belli dönemlerde gelip sonra batıya dönmüyordu. Personel Şube Müdürü. Bvı bölgede erzak sıkıntısı yok. Tugayın ana ast birlik komutanları. O nedenle atanacak subay ve astsubaylar. Doğayı algılayacak duygu mu kaldı! Ben Yüksekova'da indim. Tugayın Kurmay Başkanı. öğretilenlerin hiçbiri. ses getiren eylemler ve sonuçlar aldıkça arttığını. birliklerin sırtlarında çantalarla kilometrelerce yürümelerini. Akşam olmak üzereydi. dedim. Maliye Şube Müdürü. askerler için de çok faydalı olacaktı. o nedenle. buraya gelsin gelmesin. bizim yapabileceğimiz ne varsa.'lığının tek farklı birliği idi. Bu tugay. 1993 başında PKK'ya katılımların. Bunu önümüzdeki yıldan itibaren yapılacak atamalar için arz ettim. Üstelik Hakka106 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok ri'de konuşluydu. Kızıllıklar arasında. 12. her saat arayabilirsin" dedi. Merkez Şube Müdürü. Çünkü PKK kampları onlarca ton erzak dolu. Batıdaki birliklerin. Şırnak bölgesi tamamen kapalı olduğu için ikmal kuzeyden Bingöl. Yüksekova'nın kuzeyinde1993 Dönem! 107 ki Mor Dağ'ın eteklerindeydi. Atamalarda. kadrosu ve kuruluşu ile K. bütün eğitim plan ve programlarının bu şekilde değiştirilmesini. 2. 3. Lojistik Şube Müdürü. araçlara gelince. Đstihbarat Şube Müdürü. arz ettiklerim dışında bir şey yok" dedim. bir eksiğin olursa. Kendileri Van'a gitmek üzere ayrıldılar. Ordu ve Kara Kuvvetlerinden merkezi sistemle yapılıyordu. Kuvvet Komutanı hiçbir şey sormadan ve konuşmadan hepsini dinledi. onarımını bekliyoruz. Kara Kuvvetleri Komutanına her şeyi ayan beyan ortaya koyan bir brifing verdim ve şunları teklif ettim: 1. çok kovboy filmi izlemişler. Hem de her şeyin tavana vurduğu dönemde. dedi.sökmüşler. dağın gökyüzünü yakalamak ister gibi yükselen 3800 metrelik zirvesi Aydın Paşa'yı çok etkiledi. Şu kısa açıklama bile. . Karakol. milislerin ise bu miktarın 5-6 misli olabileceğini değerlendirdiklerini. Bir Dağ Tugayıydı. "Sağolun komutanım. her şeyi gece yapmayı öğrenmelerini. zararlarının sayılamayacak kadar çok olduğunu. Sana gönderilen araçlar da orada bekliyor. "PKK'nın ulaştığı.K. muharebeyi böyle yapılacağını sanarak kaldırılan yaya yürüyüşlerinin programa dahil edilmesini.Komutanım bu. gelmeyen şeyler sizi huzursuz etmesin. Dağ ve Komando Tugayı'nın 250 muvazzaf subay ve astsubaydan sadece 11'i Dağcılık ve Komando kursu görmüştü. yanlarında taşıdıkları belgelerden de başka sayılar vererek anlattılar. kalıplara bağlı hiçbir faaliyetin muharebede fayda sağlamadığı gibi. gayrı nizami harp koşullarında klasik bir ordudan daha tehlikeli olduğunu. bizim bölgede çok elzem değil. 16 Eylül günü Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Aydın Đlteı tugayı ziyaret ettiler. oradaki PKK'lılar demek. Batıdan Hakkari'ye gelecek olanlar da Temmuz ayında tugaya katılacaklardı.000 kişilik dağ kadrosunun. sokaktaki sade vatandaşı bile şaşkına çevirmeye yeterdi. Ben bizzat takip ediyorum. zırhlı araçlar geldi diye. hiç fark etmemiştim. bir plan ve düzen yoktu. "acı insana öğretir" sözünün herkes ve her kurum için geçerli olduğunu arz ettim. Harekat Şube Müdürü.

hedef tarifi yapıyorlardı. bir evin çatısından evin önünden geçen yoldakileri izler gibi bölgeyi 360 derece görebiliyorlardı. Harekata katılacak taburlar. Dağ ve Komando Taburu'nım daha fazla zamana ihtiyacı vardı ve olağanüstü güç istiyordu. Derecik'teki Piyade Taburu ve Jandarma Özel Harekat Grubu katılıyordu. Hava Kuvvetleri uçakları. yavaşça ikincisini atar..seni o ana hazırlamış değildir. Harekata 1. Saat 05:00'dan itibaren tırmanmayı emniyete almak ve örtmek amacıyla. havadan helikopterle yaptığımız hedef tarifleri ile dağın ortasındaki vadiyi boydan boya vurmaya başladılar. bunca yorgunluğa rağmen inanılmaz bir enerji ile sanki yeni koşuya başlamış yarışçılar gibiydi. üzerinde kimisinin 1500. Tırmanma anı en riskli andı. botlarından biri tabanı düşmesin diye bot bağcıkları ile koncuna bağlanmıştı. (Temmuz ayında bölgedeki asker ve sivillerin. Bu faaliyet 45 dakika kadar sürdü. Bir kuyunun dibinden kuyunun ağzına çıkmak neyse bu da aynısıydı. Bir insanı bu hale. Çevresi yüksekliği 80-100 metreyi bulan dümdüz kayalarla çevriliydi. Bu da ancak dağ halat ve kancalanyla mümkündü. Bölgelerinden bu noktaya gelinceye kadar üslerinden beş ila dokuz saat motorlu olarak yol kat ettiler. dört at bir mandanın yaptığını yapamaz. Bulundukları yer de ateş eden PKK'lılara çok yakındı. irade ve da-yanıklığm yanında cesaret ve korkusuzluğun da yer alması gerekmektedir. aşağıdan yukarıya çıplak kayalıklara yapışarak tırmanan askerlerin üzerine geliyordu." 22/23 Eylül 1993 gecesi saat 04:00'da Şemdinli'nin Derecik bölgesindeki Balkaya (Govent) Dağı eteklerinden çepeçevre kuşatılmıştı. Bu. Yarım saat kadar sonra. Her şeyin günlük akışındaymış gibi olmasına özen gösterildi. adımlar yavaş fakat sağlamdır. Irak tarafına geçerek. görevin icabını yapmak veya sorumluluk duygıı1993 Dönemi 109 . çıkış için kullandığımız iki patikayı tepeden kontrol eden kayalıklardan PKK'lılar yoğun bir ateşe başladılar. kimisinin 3000-4000 militanın olduğunu söyledikleri. 40 metre eninde doğu-baü istikametinde uzanan bir vadi dışında. 4. Helikopterleri kayalıklara 108 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok tırmanan subaylar yönlendiriyor. Balkaya Dağı'nın güney eteğinde bulunan Derecik Jandarma Sınır Karakoluna bir önceki gün gelmiş ve ileri komuta yerini burada açmıştık. Dağa tırmanma manda sabrı isteyen bir işli. Daha sonra da bütün gece yürüyerek gün ağarmadan kuşatmayı tamamladılar. Balkaya Dağı'nın üst tablasına henüz çıkılama-mıştı. Fizik giıcü eşitlenebilse. 8x10 kilometrelik bir alam kaplıyordu. sonra da birlikler yabancı bir arazide sekiz kilometreye yakın dağlık alana gece şartlarında yayılacaklardı. Manda bir adım atınca. Tepelerinde bulunan kayalıkların alüna saklı PKK'lılar helikopterlerce top ve makineli tüfek ateşine tutulurken. Üstelik hiçbir yorgunluk emaresi yoktu. dağı baüdan kuşatacak olan 3. Bu iki patika dahil. her taraf tıpkı arı peteğini andıran şekildeki kayalıklarla kaplı olduğundan adına Balkaya Dağlan deniyordu.) Dağın üçte biri Irak topraklarındaydı. Bu kesimdeki timlerin başında olan Yüzbaşı Şaban'in o gece gösterdiği liderlik örneği ve fedakarlığını insanların hayalleriyle bile anlayabilmesi çok zordu. 3. sabır. dağa çepeçevre 28 yerden tırmanılacaktı. Saat 09:00'da ateş açılmayan tırmanma kesimleri dahil. Askerler onu gördükçe. Dağın üstündeki PKK'lılar. Havadan görülebilen bir şey yoktu.. Önce Irak topraklarına girilecek. Dağ ve Komando Taburları. Hakkari'deki kışladan 2-3 kez çatışma sahasına gelen helikopterler dağın bizim topraklarımızda kalan tarafındaki patikadan çıkmaya çalışan timleri rahatlatmaya çalıştılar. vadi ve boğazlar geçen kötü vasıflı Şemdinli-Derecik yolunu bir noktaya kadar gündüz kullandılar. yukarıdan kaya parçalan ve çarpınca yön değiştiren mermiler. Zamanla yarışmak ve onu alt etmek demekti. sabır ve irade isteyen bir tabiattır. bölgedeki en gözü kara aşireti olan Gerdi'lerin de uğursuz kabul ettikleri dağ. pantolonu dikiş yerlerinden atmış. daha önce attığı adımı bir santim geri almaz. buraya ulaşabilmen tek yol. (Yüzbaşı Şaban'ı gördüğümde ceketi yoktu. Ayağı sanki bastığı yere çakılır. Dağın üstünde üç kilometre boyunda. haki fanilası muhtelif yerlerinden jiletle kesilmiş gibi parçalanmış. Roket ve mermiler de yağmur gibi insanın üzerine yağarak bu koşullara dahil olunca. Üzerine biri Türk diğeri Irak tarafından bulunan iki dik patika ile çıkılabiliyordu.

Testinin kayaya kafa tuttuğu nerede görülmüş? Son derslerini vererek işlerini bitirin. konuşan "Yavuz". 4. Arkadan çıkanlar hemen etrafında bir çember yaparak Bölük Komutanlarını daha içeride bulunan. Biraz ötemde idi.su gibi etkenler getiremezdi. Bizim telsiz konuşmalarımız PKK tarafından da dinleniyordu. Onun bu durumu. Başarılı olamadı. Çıkış patikasının başlangıcında bulunan ve birkaç yıldır boş olan Yukarı Koçyiğit köyündeki bazı evlerin dağdan gelen PKK atışlarından korunmak maksadıyla.Buyurun komutanım . "Çevrimdeki bütün telsizler. Tabur komutanı sürekli bölük ve tim komutanlarına emirler veriyor.Taburun komutasını bana devredebilir misin? . hepimiz kayalar veya atışlar sebebiyle her an helikopterin düşebileceğini bilerek faaliyeti izliyorduk. Şimdi daha çok köreltme ihtiyacı vardı. Dağın üstü ile askerler arasında 20-30 metre kadar bir mesafe kalmıştı. Bire bir çarpışmak gerekiyordu. her şey planlandığı ve ününüze yakışır şekilde sürüyor. havanlar başlangıçtan beri sis mermileri atarak.Bütün taburlar zaten sizin komutanım. Sakat kalmadı. yaralı üsteğmen helikoptere bindirildi ve pilot bizim bulunduğumuz vadiye süzülerek bölgeden çıktı. Dağın üzerine çıkmasından kısa bir süre sonra. (Mermi Üsteğmen Atilla'nın kuyruk sokumuna saplanmıştı. Onunla temas kurup. birlikler tarafından kullanılması militanların ateşlerini köye toplamasına sebep olmuştu. Her şey önümüzdeki 200-250 metrede cereyan ediyordu. bölgeye göndermelerini söyledim. Bulunduğumuz yerle dağa çıkılmaya çalışılan patika arasında dar bir vadi vardı. Yukarı ilk çıkan Bölük Komutanı Üsteğmen Atilla oldu. Şimdi Kurmay Binbaşı). savunulması kolay kayalığa taşıdılar.Emredersiniz komutanım. doğru düşündüğünü sanan. Çok hassas ve mümtaz bir subay olan Tabur Komutanı Binbaşı Alakan çok etkilendi. bu işlerle ilgisi olmayanlar bile anlayabilirdi. pilot en tehlikeli olan dalışını yaptı ve Atilla'nın yanında bulunan subay ve askerlerin PKK'lılann üzerine bütün güçleriyle ateşlerini toplamasından istifade ederek.Atakan 110 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok . Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Atakan'ın yanına gittim. Çatışma bölgesinin yakınlarında bir UH-1 (küçük tip) helikopter olduğunu bildirdiler.) Saat 09:30'da Balkaya Dağı'na doğudan tırmanan 4". Helikopter yaralının bulunduğu yere iki kez iniş için yaklaşma denedi. yukarıya da birer ikişer kişi olarak ancak çıkılabilirdi. ses tonuyla telsiz konuşmalarına da yansıyordu. hem de bu riskli topçu atışını yapanların kendilerine güvenlerinin ne kadar büyük olduğunu. Bu köy şimdi alev alev yanıyordu. daha fazla şişleme lazımdı.Bu öyle değil. anlaşıldı" geldi. . Taburun ortak frekansına girip çağrıda bulundum. Mesafe 20 metrenin altına düşmüştü. "Taburun komutası geçici olarak bende. ancak her geçen dakika kan kaybından takati azaldı. Đki dağ topu bulunduğumuz yerden. Pilot dahil. Bütün telsizlerden canlı bir şekilde "alındı. Bu derinliği ölçülemez millet ve vatan aşkıydı. Sen 15-20 dakika sakin bir yerde dinlen. Artık ağır silah desteği de mümkün değildi. . Atilla'yı görünce göz yaşlarını tutamadı. Ama. hatta iyi plan yapabilenler. sizleri gururla izliyorum" anonsunu yaptım. Ateşe tutulan hattın hemen alünda da bizim timlerin subay ve askerleri vardı. Đnsanoğlunun yeryüzü serüveninde her zaman konuşan. PKK'lılann yoğun atışlarından ziyade kayalıkların arasına palleri sığmıyordu. arkasından ve yakın mesafeden atılan bir mermiyle belinden yaralandı." (Dağ ve Komando Tugay Komutanının kod adı). . Dağın çıkılan kısmında artan asker sayısıyla başka bir çare bulmayı düşünürken. Helikopter geldi ve yaralı üsteğmenin yanında bulunan subaylar helikopterle irtibat sağladılar. Atilla mevzi alarak çatışmaya devam etti. "işi iyi yapan" zor bulunmuştur. en önde gidiyordu. PKK'lılarm görüşlerini zayıflatmak için çalışıyordu. çıkışı tutan kayalıklar-daki mevzilerde saklanan PKK'lılara tüfek gibi görerek ateş ediyordu. fikir sahibi olan. . her zaman bulunmuştur. senin yetki ve sorumluluğunu bana devreder misin? Beni kendi yardımcın kabul et. Buradan Balkaya'nın ortasındaki dar vadinin büyük bir kısmı da görülebiliyordu. Hem dağa çıkanlar. Yanına gittim. gözü kara ve yiğit bu subay. Hemen karargahtan bir helikopter istedim.

Đşlediği suç da. kimler için yakalama emirleri çıkartılmış. . Her birlik kendi sorumluluğuna verilen kesimlerdeki kayalık ve mağaraları dikkatli bir şekilde aramaya devam ediyordu. Derecik bölgesinde yaşayan bu insanların 10 yılda çektiklerinin ayrıntılarına girildiğinde. mermi. öbür yanında altı PKK'lı birbirimizden habersiz geçirmişiz. gerekçeli hükümler.Atakan. Hiç kimsesi olmayan. . Binbaşı Atakan yanımdaydı: . bu derece hazırlıksız olunabiliyor ve neden bu kadar yıl uzatılmıştı?" Her iki sorunun da cevabı tekti ve Ulu Önder bu cevabı net vermişti: "Gaflet. Tabur Komutanı yardımcılığı görevim bitti. Komuta sende.Öldürürler paşam. ölen çocuklar.. şimdi öl de hemen kendimi şu kayalıklardan atayım. bir karakol hakkında istenen bilgiyi PKK'ya getirmekte geciktirmişti.Başım gözüm üstüne paşam. Đşin daha da ilginç olanı. aleyhine gidişlere sebep olmuştur. adamcağız bembeyaz oldu. eski kusurlarını örtüyor. Ve uzayan meseleler. Korucu başını ve onu yanıma getirdiler. (Gülerek) Senin vergini kaldırdık. Millet ve toplumların.. Arı peteğine benzeyen kayalıklarla kaplı 10 x 8 kilometrelik alanın adım adım taranması ile faaliyetin ikinci safhası başlıyordu. Đşin hayati kısmı bitmişti. Vadide PKK'ya ait yük katırları ile koyun ve keçi sürüsü de vardı. Sabah saatlerinde karakola gelen bir helikopterle dağın ortasındaki vadiye gittim.Irak tarafındaki patikayı kullanan 3. Şu ana kadar üsteğmen Atilla dışında. her şey mevcuttu. orta yaşlı. Bir kısmı geceyi bile beklemeden. Gece dağın üzerinde birkaç kısa süreli çatışma dışında pek bir şey olmadı. ufak tefek birisiydi. bir yaralı dahi yoktu. Dağın ortasına doğru toplananlar. Kırmızı bezle yazılmış mahkeme ismi ve bölümlerini gösteren yazılar. bu dağda bir zamanlar onlarca ayının yaşadığını. kimPWĐ 112 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok lere hangi cezaların verildiği. yaralılar. malzeme ve erzak deposuydu. haklı olan tarafın da zaman içinde haklarının ne derecede doğru olduğu konusunda yeniden yorumlanması gibi. karar defterleri. hem biz hem onlar afalladı.Estağfurullah komutanını.. . Ölüler. Helikopterin bile tam konabileceği yer yoktu. silah. delalet ve hatta hıyanet içinde olanların sayesinde". insana sanki yer yüzünün başka bir ülkesinde yaşıyormuş gibi gelebilirdi. Üstelik henüz büyük bir araç kolay hedef sayılırdı. Vadinin Türkiye tarafındaki bölümünün dörtte biri taranmıştı. bütün gece Kuzey Irak'taki gruplardan kendilerine yardım edilmesi çağrısını tekrarlayıp durdular.Çarpışarak buraya çıkmış olman. Ölüler. şimdi PKK'nın depo diye kullandığı yerlerden bazılarının inleri olduğunu söylediler. . . yargı heyeti kimlerden meydana geliyor. sakat kalmış genç kızlar ve oğlanlar. Bunların nasıl yapılmış olması ise iğrenç bir durumdu. gene her taraftan sarılmış olmalarının şaşkınlığı ve paniği duyuluyordu. Kayıtlar bu bölgede kimin ne yaptığını ortaya koyuyordu.Ne mahkemesi? Ne vergisi? Eşkıyaya vergi verilir mi? dedim. Harekata katılan bölge korucuları. insanlar daha çok acı çekmiş ve kayıpları her yönden daha fazla olmuştur. militanlardan biri şarjörünü yere düşürünce fark ettik. hangi suçtan yargılanacaklar." Vadinin boydan boya iki yanındaki kayalıkların altı ve mağaraların içleri. PKK telsizlerinden. Dağ ve Komando Taburu da koni biçimindeki dağın üstüne çıkmıştı. Korkacak bir şey yok. Gece bulunduğum Derecik Karakoluna Gerdi Aşiretinin yaşlılarından ve ileri gelenlerinden bir grup görüşmek için geldiler. herkesten alıyor. tarih boyunca uzayan her meselesinde. Derecik'teki Piyade Tabur Komutanı Yarbay Ali geldi: "Komutanım dün gecenin birkaç saatini taş duvarın bir yanında biz. . bizim 1993 Dönemi ĐH olamayacağımızı düşündükleri istikametlerden Kuzey Irak'a kaçmaya çalışırlarken komandoları karşılarında buldular. Yüksek ve geniş bir mağarayı Kürdistan Halk Mahkemesi diye kullanıyorlardı. Buraya geldiğimden beri kendi kendime hep aynı soruyu soruyordum: "Nasıl. şu anda yanımızda olan bir korucu da bu mahkemede yargılanmış ve vergiye bağlanmıştı. Bundan sonra onlara alet olmayacaksın.. Çıkılan her yerde tim mevcutları hemen çoğaltıldı.

Bir resim vardı ki şaşırtıcıydı. komutanım..Dışarı çıkınca bir şey hissediyor musunuz? . gökyüzüne bulutlar çizmiş. Sağlıkçının şiire ve resme meraklı olduğu da anlaşılıyordu. . . hamile kalmayı önleyen malzemeler ile cesaretlendirmeye yarayan küçük sarı haplar mevcuttu. kalktı ve askerlerden hiç ayrılmadı.Sen ne kadar zamandır örgüttesin? Nereden katıldın? 114 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok .Ben Taşburun Hudut Bölük Komutanıydım. . Hanına Geçidi'ndeki Uzunsırt Kaıakoluna siz mi saldırdınız? . maaş alıyorsun. şu köylerde ıstırap çeken insanları koru.Sabahki hava atışlarında kaybınız oldu mu? . bunları iyi kullan. Bunu yapan helikopterden sonra da uçakların geleceğini biliyoruz. ağrı kesiciler.Biz. .. ilk gelen helikopterle de seni hastaneye göndereceğim. Sürekli operasyonlara katıldı. çevresiyle birlikte yapmış. Hemen derin mağaralara ve iyi koruma sağlayan kayalıkların alüna giriyoruz. Sen Kürdistanm En Muhteşem Dağısın" diye şiirler yazmıştı.) Vadinin başındaki çatışmalarda dün vurulan 8-9 PKK'lı cesedi vardı. bazı ip uçlarını iyi açıklamaya yetiyordu.Çocuk. Doktorlar zaten yaranı sarmışlar. . Balkaya Dağı'nın resmini.Nerelisin sen? diye sordum.Evet. Subaylar: "malum olmuş komutanım" dediler. . Uçak ve hel'kopter-lerin artık gelmeyeceğini anlayınca.Biz geldiğimizde dağda kaç kişiydiniz? .Böyle bir beklentimiz hiç olmadı! Lider. s?Kahleyin tepecilerin/gözcülerin uyuduğunu.Bombalar bulunduğumuz kayaların üzerinde patlarsa.Kışın burada kamp var mı? / . Ölenlerden bifjUe sıhhiye çantası sırtında bir sağlık görevlisiydi. Đğdır nere? Şemdinli nere? Sen hangi akla hizmetle buralarda geziyorsun. 1993 Dönemî 113 Mağaralardan birinde yarab bir militan bulunmuştu.. devlet sana silahını ve mermisini vermiş. Uçaklar geldiğinde ne yapıyordunuz? .köyündenim. Ateş eden helikopterler gelince de aynı şeyi yaparız.Size en yakın köy Taşburun mu? . Bal-kaya Dağı'nı çok seviyordu.. . . Bunların üzerinden.Lideriniz artık böyle bir zahmete katlanmak zorunda kalmadı. .Çarçel (Đkiyaka Dağlan) gruplarıyla birleşerek karakolu kaldırma eylemine katıldılar. en fazla 1-2 saat kulaklarımız az işitiyor. bunun gelip geçen helikopterlerden olmadığını anlıyoruz. Çantanın içinde ameliyata yarayan cerrahi malzemeler. Bu dağdaki grubun çok farklı bir bölgedeki saldırıya katılmış olması. Gözleri ışıldadı. 8-10 kağıda bu dağın resmini yapmış. (Daha sonraki zamanlarda Derecik'teki taburun yanında salaş bir yerlerde yattı. yeniden mevzilerimize geçeriz. aynı kağıtlara "Govent.Đğdır'ın neresindensin? -. Artık ana yumakta kaç tane uç varsa. Şimdi sorularıma çabuk çabuk.Ölüp ne yapacaksın. Gözleri hemşehrini görmüş gibiydi. . . Kalçasından ve ayağından yaralandığından kaçamamışü. Ölü soyuçular artık kendileri ölüydü. 200 kişiydik. .. 3 Ağutos 1993 gecesi saldırıya uğrayan Üsteğmen ve yedi askerin şehit olduğu Yüksekova Uzunsırt Karakolunda şehit edilen askerlere ait çok miktarda şahsi fotoğraflar ile onların şahsi malzemelerinin bir kısmı çıktı. 150 savaşçı Avaşin'e (MeziKaryaderi kampı) gitti. fakat doğru cevap ver. .Evet.Bu bölgedeki takımdan kimseye bir şey olmadı. bak seni korucu yapmışlar. Đri yarı genç biriydi. tek tek sarmaldan ayrılıyordu.. sonra açılıyor. Mayıs başında talimat geldi. kendisini de kanatlanmış olarak bulutlara yükselirken göstermişti.43 savaşçı.Bu kadar hakim ve her yeri gören bir bölgeden gece gelişimizi niye tespit edemediniz? . helikopterler tepemizde daireler çizmeye başlayınca.Đğdırlıyım. hepsini cezalandıracağını söyledi.

Binbaşı Ünal. dağ . Đstanbul'dan katıldım. Jandarma Lojistik Komutanı. Bilgiyi Binbaşı Ünal'dan aldım. Kurmay Başkanı. ikisini Hakkari'deki lojmanların ortasında bulunan tepede mev-zilendirmiş. Birlikler arama faaliyetlerine devam ediyorlardı. devede kulak bile değildi. Piyade Albay Cahit'e neler yapması gere Đttiğini söylüyordum. 200 ve daha büyük miktardaki insan gücü. % . Aradan dakikalar geçiyor. diğerinin yaralandığı. Sizler bu işleri ne zaman öğreneceksiniz? Top sesi bile onları ürküte-cektir. zaten şehirdeydi. 1993 Dönemi 115 Mesajı Kurmay Binbaşı Ahmet getirmişti.Kurmay Başkanı nerede? . Burada bir otelde 2-3 gün kaldıktan sonra 15 kişi. Ne zanun <! ağ kadrosunun başı beladaysa.Bak aslanım. ben hemen hemen şehirde hiç kalmadığını için. o şehirde yaşayan devletin memuru geçinenler dışında bütün halkın haberi vardı. mermi. kolay hedef olarak seçtikleri şehir içindeki devriye polis otosuna park halinde iken ateş açmış. Ama ben devamlı kullandığımız için ikisinin yerin j biliyorum. Ertesi gün taburlara. eğer çoluk çocuk veya asker ölürse. PKK Yüksekova Şemdinli mihverinde iki büyük darbeyi üst üste yemişti.Yarım saati geçti komutanım.) 20 dakika sonra geldi. devlete ait binalara ateş edildiği" yazılıydı. .Bu dağdaki depoların yerlerini biliyor musun? . silahlı saldırıya kalkışılması halinde tankların nasıl hareket edeceklerini kesin olarak emretmiştim. Tugayın Muhabere Bölüğü harekat için kendi muhabere sistemlerimizle birlikte faks cihazlarını da çalıştırdığından Hakkari'deki Tugay Karargahıyla yazılı mesaj teatisi de yapılabiliyordu. Saat 22:00 civarında bir mesaj getirdiler. hızla kendi bölgelerinize dönün emrini verecektim.1.Tanklar şu anda bir şey yapmıyor. Onun için ateş edilen yerlerde militan ve milislerden başka kesinlikle kimse yok. bu saldırının olacağından. Hakkari'ye döndüğümde. Gece yansına doğru belki 30-40 soru sorarak diş söker gibi aldığım bilgilerden anlaşılan şuydu: 2-3 kişilik bir milis unsuru. çevredeki bazı evlerden ve boş arazilerden lojmanlar dahil. . Harp Okulu ve Piyade Okulundan sınıf arkadaşım. Cahit başını kaldırmadan sürekli not alıyordu.Kurmay Başkanını hemen bul. dolayısıyla Derecik Karakolunda PTT hattı yoktu. Biz ayrıldıktan sonra bu bölgelerde neler yapılacağı konularında Şemdinli'cie sürekli kalan Tugay Komutan Yardımcısı.Peki o zarjıan. birkaç kez görüştüler. diğerleri bilmez. Đşsizdik. Akşama doğru Derecik Karakoluna döndüm. Şehrin ışıkları eylemden hemen önce tamamen kesilmiş. Đl Jandarma Alay Komutanı. bir türlü Hakkari'den haber gelmiyordu. ancak bunlar. bir gece Đran'a geçirildik ve Zagros kampına ulaştık. Balkayaişi bitmişti.. bir kıraathanede bizi buldular.Mevzilerdeki askerleri kontrol ediyor. Tanklardan turşu mu kuracaksınız? Oradakilere söyle.Karşıdan kim konuşuyor? . bu dağda kışlık kamp kuramazdı. Konuşmaları saat başı telsizlerle merkezden merkeze yapılabiliyordu. bir polisin şehit olduğu. üçü kız. bir şehirde milislerle tepki vererek "gtıçlü" olduklarına hem halkı hem de kendilerini inandırmak istiyorlardı. burada temelli kalan grup da işe yaramaz hale gelmişti. Bölgede. . . ahizeyi aldım: .5 yıldır.Bunu sadece lider ve onun yakınındaki bir iki kişi bilir. iki kişi Yüksekova'ya getirildik. Tanklar ne yapıyor? Saldırıdan önce ışıklar sönmüş mü? (Yüksekova'daki kalkışmadan sonra Tatvan'dan beş tanklı bir takım gelmişti.Saldırı ne kadar zaman önce başladı? . sana yardım etsinler. Artık. Tankların üçünü Yüksekova'da bırakmış. . ben Binbaşı Ünal komutanım. Emniyet Mûdürvt. o iki yeri göster. Kurmay Başkanını bulamadım. . . Ana telsizin bulunduğu yere gittim. malzeme ve yiyeceğin nasıl taşındığını açıkla o zaman. PKK'nın 1994 kışı için beş aydır Balkaya'ya stokladığı yiyecek ve malzemeler ele geçmiş.Taşıyıcılar sonradan başka mıntıkalara gönderilerek. orada bulunmamanız hepinizin hayrına olur. yerlerini bildikleri depolardan uzaklaştırılır.Bu kadar silah. . Mesajda "Hakkari içerisinde bir polis otosuna ateş açıldığı.

PKK'nın ölüleri de şu anda Irak tarafında.Siz de ikinci yıla girdiniz. . . onlar kendi camlarını kendileri silecekler. biz bir şehit vermezken. buna da sebeplerini bilmeme rağmen bir türlü akıl erdiremiyorum. ipe sapa gelmez bu tip şeyler insanı. jandarmaların. demedim mi? Aynı hassasiyeti Türk askerlerine gösteriyor mu? Biliyorsun. ama yavaş yavaş daha iyi yapacaklar. PKK'dan daha fazla yoruyor. Balkaya Dağı'nın üstü emniyetli mi? Oraya yer emniyeti olmadan helikopter inebilir mi? Orada neyle karşılaşacağınızı sanıyorsunuz? Koskoca operasyonda bile. Balkaya Dağı'nın yarısı bizde yarısı Irak'ta. .Söyledim komutanım. Balkaya'ya giden eden olmadı. insanlar alışkanlıklarından birden bire kurtulamıyorlar.Cahit.Bulgarların bir atasözü var biliyor musun? Đnsan bu söze kızıyor ama asırlarca bizle birlikte yaşayan bu insanlar neden durup dururken bunu söylesinler? . Sordum: . Müdür izindeymiş. polislerin. Bu insanı öldü116 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok rüyor.Nedir komutanım? . yardımcısı.Albayım konular gittikçe çadır tiyatrosu piyeslerine dönüyor.Đki yıldır. Şemdinli'ye savcı mı atamış? Şimdi. Bu konuda işte aynen öyle. .Beni güldürme Tevfik Albayım.O zaman gitsin. 26 Eylül 1993 günü havanın aydmlanmasıyla birlikte Balkaya Dağı'ndan ayrıldılar ve aynı gün kendi bölge ve üslerine döndüler. Bütün işlerini 20 dakikada bitirmişlerdi. bu saçma sapan şeye ödenecek bedelin vebalini kim taşıyacak? Ne zamandan beri muharebe sahasında otopsi yapılıyor? Albayım.Basından öğrenmiş. . gördün değil mi? Helikopterlerin gece uçamamalan var ya? Hayatımda hiçbir şeye bu kadar hayıflanmadım.Ben size ne dedim? Madem öyle biı. Adalet Bakanlığına bildirildi. Ne yapacaksa yapsın. 27 Eylül günü erken saaderde Şemdinli Jandarma Sınır Alay Komutanı Albay Tevfık aradı: -Komutanım biraz önce Şemdinli Savcısı beni aradı.) Hakkari'ye döndükten bir gün sonra TEK Müdürünü tugaya çağırdım. . Bizim memlekette bir söz vardır: "şaşkın ördek kıçtan dalar" denir. Hele şu karakol baskınlarını haber aldığımda hemen oraya gidememem. Bir talebi var. Env-niyet timine de ihtiyaç duymuyor mu? . Irak Arap Cumhuriyeti. Türk işi.Balkaya Dağı'nda öldürülen PKK'lılara otopsi yapmak istiyor.Onu söylemedi. Diğeri de kalıpçılık ve yavaşlık. Oradan buradan gelen silah sesleri.Nedir? . PKK grubunun yerini tespit etmek için bundan daha iyi bir fırsat mı olur? 100 metre uzağınızda1993 Dönemi 117 ki kışlada 1000 askeri bulunan 3. Orada ne olduğunu nereden biliyor? . hız ve temponuz çok yüksek. . şehirdeki korucuların kendilerini cesaretlendirmek için havaya ve şüphelendikleri bitki örtüsü olan yerlere ateş etmelerinden başka bir şey değildi. burası da bizim hükümranlığımızda diyerek. . ama bu apartmanın her katındaki odalarda kimler oturuyorsa. . civardaki PKK gruplarıyla buluştuğuna dair stırekli duyumlar geldiğini Şemdinli'ye ilk geldiğimde söylememiş miydiniz? . .kadrosundan şehre inen 8-10 kişilik başka bir unsur da bunları iki ayrı mevziden makineli tüfekler ve roket atarlarla desteklemişlerdi. Bu savcı kaç yıldır Şemdinli'de? . Batıdan atanrtîış bir mühendis geldi. Harekata katılan taburlar. "yavaş yavaş ve iyi yapılmayan" demek.Turskorabata. Gerek duymuyor anlaşılan. Dağ ve Komando Taburu niye duruyor.Şimdi beni iyi dinleyin.Büyük çaplı harekat olduğu zamanlarda bile sakinsiniz ve bu derece üzülmüyorsunuz. . Müfettişler tahkikat yaptılar ve hemen görevden aldılar.Gitmek için helikopter istiyor. (Bu savcı. Bu savcının geceleri belli zamanlarda şehirdeki evinden ayrılıp. Siz zihninize ve fiziğinize fazla yükleniyorsunuz. Biz 50 katlı apartmanın her katını tek tek temizleyeceğiz.

28 Eylül gecesi.Şehirde iki trafo var.. . Sekiz korucu yaralandı. Konuşmam bitti.Üç bekçi var.Evet efendim. Burada önemli olan işin tekniğini bilen sizin de kulağınızın üstüne yatmanız. askerler kendilerini. Tabur komutanı işin erbabı. O üç adamınız için şimdi emir vereceğim. Harekat 5 Ekim 1993 gecesi sızma şeklinde başlayacak. Bir subay yaralandı. Doğudan Mezi-Karyaderi'ye yak-lajan Basyan Vadisine Derecik'teki piyade taburu taarruz edecek. Şemdinli Dağ ve Komando Taburu.Yok öyle değil! Her defasında bir leylek ailesi gelip tellerin arasına hızla bir yuva inşa ediyor. ." 4 Ekim saat 21. 48. Saldırıyla ilgili Milliyet gazetesinin haberi: "Yüksekova göç ediyor. Ve bunlar. Siz ve müdürünüz her kimse. Saldırıyı yapanlar pişman olacak zamanı bile bulamadılar. Bir asker şehit oldu. Aksi halde. Yüksekova ve Şemdinli'den sonra sıra Çukurca bölgesine gelmişti.30'da Hakkari merkez Taşbağlı köyüne silahlı saldırı yapıldı. sonrasını siz bilirsiniz! "Karşı taraf gibi düşünmeyi öğrenmek yetmez. o . bunlardan kesilebilir. Şimdi bir kritik soru soracağım. Bir yarbay ve bir binbaşı yaralandı.Haziran ayında bu şehirde gene böyle beş saldırı olmuş. anahtarları da onlarda. ortalıkta görünmeyen bir düşmanı kovalarken bulurlar. siz neden. Havai hatlardan ikisinin arasına bir değnek sokarak da yapabilirler.Efendim bir şey daha var. Duvardaki kabartma haritadan Kuzey Irak'taki Mezi-Karyaderi (PKK'nın Avaşin dediği) kampını göstererek. korkarak kendinizi güvende hissetmekten vaz geçin. Harekat ve Đstihbarat Şube Müdürlerini çalışma odama çağırdım. . Derecik gü-ııryinden Kuzey Irak'a girecek ve güneydeki Küçük Zap (Şemdinli (. 24 Ekim saat 05:15'de Çukurca Jandarma Sınır Alay kışlasmyı emniyet timine saldırıldı. Aynı gün saat 10:30'da bu karakola gitmekte olan jandarma araçlarına pusu kuruldu. hiç kimse.Bunlar kilitli değil mi? Emniyetleri nasıl sağlanıyor? . "bu işi bizim bekçiler yapıyor" diye gidip yetkililere söylemediniz? . 11 Ekim saat 10:30'da Yüksekova Kısıklı Jandarma Karakolu saldırıya uğradı. "Bu iş nedir böyle? Her saldırıdan birkaç dakika önce şehrin elektrikleri 'tık' diye kesiliyor" diye soran oldu mu? .Hakkari'nin ışıklarını aynı anda söndürmek istesem. bu saldırılarda ölenlerin vebalinin bir kısmı size ait. idin bir taktik akın uygulayacağız. daha hızlı düşünmeyi öğrenmek gerekir. 7 Ekim saat 17:00'da Hakkari-Çukurca yolu kesildi.500 nüfuslu ilçenin yarısı kenti terk etti. ne yapmam gerekir? . Son bir haftada iki kez baskına uğrayan Hakkari'nin Yüksekova ilçesinden göç başladı.'. Harekata Daft ve Komando Tugayının tamamı ve Jandarma Komando Taburu katılacak. Hava desteği olmayacak. Farkında değilseniz ben söyleyeyim.ayı) sırtlarını tutarak. Bu bölgede yurt içinde de sık sık yer değiştiren bazı gruplar olmasına rağmen esas tehlike Kuzey Irak'tan geliyordu." Ekim 1993'deki önemli durumlar: I Ekim saat 21:15'de Yüksekova ilçesinde 1 nci Dağ ve Komando taburunun kışlasına silahlı saldırı yapıldı.Elektrikleri bu bölgeden işe aldığınız o üç adam kesiyor. . O zaman da aynı anda elektriklerin kesildiğini öğrendim. Tabur kışlasındaydı ve hazır. II Ekim saat 12:00'da Yüksekova'dan Hakkari'ye gelen askeri konvoya uzun menzilli silahlarla ateş açıldı. Çukurca'nın 20 kilometre doğusundaki sınır karakol ve köy-Iniıır saldıranlar buradan geliyor. 118 Unutulanlar Djşinda YenĐ Bir Şey Yok . . Sizin müdürünüze veya size.Hayır paşam. bu şehre ne zaman eylem yapılacağını bilen binlerce insandan sadece üçü. Đki ambulans ve bir kamyon yakıldı. lıklıydı. anında kesildi değil mi? . O minini iki büyük harekata soktuğumuz için tecrübe kazandı.Peki. "buraya taar1993 DÖNEMĐ 119 ı ııı edeceğiz.25 Eylül gecesi şehirdeki elektrikler gene.

motorlu olarak yaklaşılabilinecek yerlere kadar araçlı. Mezi-Karyaderi kampı Hakkari-Irak sınır hattının altındaki PKK kamplar zincirinin tam merkezindeki ana kamplardan biriydi. süratle hedefi temizlemekti. hedef çok uzak da olsa. Helikopter de sanki günlük ikmal yapan bir hava aracıymış gibi bir sonraki karakola doğru uçuşunu sürdürdü. 1991'den sonra Türkiye tarafından PKK'yla mücadele için Barzani'nin gösterdiği yerlere inşa edilmiş ve malzemeleri de verilmişti. Karakol normal tepkisini gösterdi. pide pişirilen bir kara fırın vardı.istikamete kaçacak olanları bekleyecek. Ancak. Đki kurmay ve muhabere personeliyle ileri komuta yerini harekatın tam merkezinde kalan Hakan Tepe Jandarma Sınır Karakolunda açtık. fakat mesafe kısaydı. muhabere personeli de tel- . Aynı gece planı Diyarbakır'a gönderdik. hiçbir haber de alamadılar. müstakilen Irak topraklarında bu derinlikte bir harekat yapacaktı. gizlendiler. Karakol düz bir yerde subay. Balkaya harekatında da Irak topraklarına girmiştik. Sebebi ise. hızla dalmak. Türkiye-Irak sınırının Türkiye tarafında kendilerini kamufle edip. Bunların tam nerede 120 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok olduğunu bilen de yoktu. doğrudan doğruya Irak topraklarının derinliğine dönüktü. Irak'taki Mezi-Karyaderi'de biten Rezak Boğazını kontrol ediyordu. Artık herkes buna alışmıştı. Çukurca bölgesindeki bizim karakolların Dazıları 3-4 defa saldırıya uğruyordu? Sınır karakollarına baskın için peşmergelerin bulunduklar) yerlerden yaklaşan PKK'lıların gruplarıyla değil çarpışmak. yemek pişirdiği 35-40 metre uzunluğunda tek katlı bir binaydı. mutlaka çatışma çıkıyordu. Başlangıçta pusu mevzileri işgal ederek. donmada kalacak. telsiz." Đki saat sonra plan hazırdı. Altı gün sonra onay geldi: "harekatın doğu kanadında Barzani'ye ait güvenlik karakollarının bulunduğu. Farz edelim ki bu karakollar sıra sıra vardı ve bölgede güvenlik sağlıyordu. Bizim harekat tarz ve usulümüz.200 metre yüksekliğinde Güven Dağı vardı. Kampın Türkiye topraklarına girişinin kapı kilidi gibiydi. Dağ ve Komando Tugayı birlikleri bulundukları bölgelerden hareketle Çukurca'nın 20 kilometre doğusundaki harekat üslerine. hazırlıklarınızı yaparken farklı şeyler düşünürseniz plan üzerinde çalışırken görüşürüz. bunlardan istifade etmemiz" bildiriliyordu. Hemen yakınında da odun ateşiyle ekmek. Bu dağ Türkiye'deki Ora-mar/Alandüz'den başlayıp. Karakolun hemen doğusunda baştan aşağı kayalıklarla kaplı 2. çatışma gece başlayıp. karakol civarında idari işler yapan bir askerin dalgınlıkla bazı yerlerde yürümesi bile ölüm veya yaralanmasıyla sonuçlanabilirdi. Irak'taki kampın uzaklığı bizim smırla-11imza ortalama 20 kilometre mesafedeydi. her tarafına aynı anda çullanmak. ortalık kıyamet yerine döndüğünde her şeyi görüyorlardı ve PKK baskın sonrası geldiği yönden geri çekilirken ne yapıyorlardı?) 5 Ekim 1993 günü. başka vilayetlerde bulunan kuvvetler tarafından desteklenmeden. Peşmergelerin silah. bir küçük haber bile karakollara ulaşmıyordu. Tugayın telsiz role istasyonu. yemek yediği. Çünkü bu harekat. Bu planın Diyarbakır'daki Asayiş Komutanlığı tarafından Genelkurmay'a gönderilerek. Diyelim ki yaklaşırken görmediler. Öğleden sonra bizim geldiğimiz helikoptere de uzun menzilli silahlarla ateş açtılar. Irak derinliğinde röleye ihtiyacımız olduğundan Güven Dağı'na kurulacaktı. erzak ve maaşları da Türkiye'den sağlanıyordu. astsubay ve askerlerin hep beraber yattığı. Gün geçmiyordu ki Kuzey Irak'taki sırtlardan bu karakolu taciz etmek için ateş açılmasın. Ve bir Türk Tugayı ilk defa kendi imkanları ile. (Bahsedilen bu karakollar. Đki Dağ Komando timi sabaha karşı bu dağın zirvesini emniyete alacak. Ancak bu harekat planladığımızdan uzun sürebilirdi. oradan onay alınması gerekiyordu. buralardan itibaren de vadi. PKK gruplarını dolap beygiri gibi bilinçsiz bir duruma sokup. boğaz ve geçitlerin emniyetini sağlayarak havanın kararmasıyla birlikte sızmaya başlayacakları mihverlerin çıkış yerlerinde. buradaki peşmergelerin Irak'a girecek birliklere kılavuzluk yapacakları. Söylediklerimi taslak plana geçirin. Bu nedenle jandarma birlikleri ne zaman Güven Dağına çıkmaya kalksalar. mermi. PKK buradan mecbur kalıp geçilse bile hemen akabinde yeniden dağa yerleşiyordu. Ge-(<• sınır hattından sızıp Küçük Zap'ın altında tertiplenecek olan 3 ncü Taburun Irak topraklarında doğu-batı istikametinde 30 kilometre girmesi gerekiyordu. O zaman nasıl oluyor da. Harekatın kampın Güney sınırını çizen Küçük Zap suyuna kadar devam etmesi gerekiyordu.

ne emredersiniz? . yanlarında ağır silahları da olduğu halde. Đki saat kadar sonra gene aradı. askerlik ve savaş sanatını inceleyecek olanların öğrenmek ihtiyacında oldukları esas temadır.5 yıldır bu karakollarda yaşı-yorlarmış.Karakola çağrı yaptınız mı? .1993 Dönemi 121 »izleri kurup işletecekti. Saat 04:00 civarında Güven Dağı'na role için çıkan komando timleri de çaüşmaya girdiler. Hiç tanınmayan bir bölgede. Kuzey Irak dağlarında.açülar. gece karanlığında. Sürekli yer değiştirerek avuçlarının içi gibi bildikleri. fakat kısa sürdü. . Telsizden silah sesleri geliyordu.Hayır.Önemli değil.Anladım komutanım. Jandarma Komando Taburu kampı batıdan kuşatan yükseltilere ge-lemeden başka PKK unsurlarıyla yeniden çatışmaya girdi. Aralarında önemli bir telsiz konuşması da yapmıyorlardı. Taburlar bunları çember içine alabilecek şekilde kanatlara doğru manevraya başladılar.Komutanım Barzani karakollarından bize ateş. Çaüşma-ya giren militanlar hep 5-6 kişilik unsurlardan oluşuyordu. kim olduğunuzu biliyorlar ve bilerek ateş açülar. bunu nasıl yapabildikleri. Taburun başında bulunan.Benim bulunduğum bölüğünki 100 metçe kadar. sizin silahlarınızı ve kıyafetlerinizi fark etmediler mi? Botlarınızın ister istemez çıkardığı sesten bile.Komutanım faaliyet bitti. Daha erken dağa çıkmak. 700 askerin hayalet gibi gelip yerleşmesi. Saat 02:30'da Jandarma Komando Tabur Komutanı Binbaşı Sela-hattin telsizle aradı. sessiz ve donmuş bir şekilde beklemeye başladı. kayalıkların içindeki mağara ve kovuklara tarla fareleri gibi kolay saklanıyorlardı. . 35 kg. güneş doğmadan Küçük Zap suyu güneyinden PKK kampının altında tertiplenerek. Olmamız gereken yerden çok uzaktayız. Artık fark edilmeleri önemli değildi. . her metresi tehlike dolu bu topraklarda 30 kilometreyi şeytanın bile akıl erdiremeyeceği süratle geçip. . Saat 06:00'da harekatın merkezinde ve sol kanadında bulunan 2. Role kuruldu. en kıdemsiz er dahil. . hem ruhi hem de zihinsel ve bedeni güçlerinin kaynağının ne olduğu.Bizim kim olduğumuzu mecburen bağıra bağıra söyledik. . Hava kararmadan önce kampın büyük bölümü kontrol altına alınmıştı. ve 3.Sının geçtiğinizde bekleyecek olan kılavuzlara rastlamadınız.hk muharebe çantaları. Derecik güneyinden doğu-batı istikametinde 30 kilometre Irak topraklarını kat eden 1. 5 Ekim akşamı havanın kararmasıyla birlikte beş tabur ileri yanaşarak (3500 komando) Türkiye-Irak sınırını geçip yabancı topraklara sı/maya başladılar. Bu tabur harekatın en sağ kanadındaydı. yürüyüş rekorları kıran Yüzbaşı Şaban'a bazı timlerini nehrin tabanına indirmesini söyledim. şu ana . herkes için bölge ve kampın iç yapısı hepimiz açısından tam bir meçhuldü. . yanlış bir yerde bekliyor olabilirler diye. mı? . bir nehrin dağlık kenarında. Karakollardan birinin içindeki koğuştayım. .Tamam. Silah sesleri duyulmadan kesinlikle hiçbir sebeple konuşma yapılmayacağından.Karakollara mesafeniz ne kadar? . bizden ayrı bölgedeki bölüğün de çok fazla olamaz. Đki karakolu da söndürün. Duymamaları mümkün değil.Türkiye tarafından bizden başka kimsenin gelmeyeceğini bilmiyorlar mı? Onlar karanlıkta bile olsa. Plana devam edin. Dağ ve Komando Taburlarının öncü timlerine kampın çevre emniyetini sağla122 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1993 Dönemi 123 yan PKK'nın gözcü ve tepecileri tarafından uzun menzilli silahlarla ateş açıldı. tüm telsizler kapalıydı. Sağ kalanların gece kamptan çıkmaktan başka çareleri yoktu. Bunların hepsi PKK militanları. 7-8 yerde acele döşenmiş mayınlar çıktı. Hatta çevrede aradık.Bu herifler bizi geciktirdi. araziyi kıymetlendirerek süratini arürabilirsin. Dağ ve Komando Taburu. Büyük grup. çaüşma olacağından kamptakileri uyarabilirdi. . Güneyde Zap Suyu'nun üstündeki kayalıklardan gece vadinin tabanında olup bitene hakim olmak mümkün değildi. Ben dahil. 1.

Bir daha bu bölgedeki harekata siz de katılacaksınız. Đki komando timi tugayın telsiz rölesinde çepeçevre mevzideydi. yer altı sığınak ve gömülerini çıkarmaya başladılar. . tek tek ailelerini ve işlerini sordum. mermi.Biz de bütün operasyonlara katılalım komutanım. kampın içinde adım adım dolaşmama rağmen buradan görüntüsü çok farklıydı. ne kadar silah. Çevremde bulunan 22 askere. Birden kıpır kıpır oldular. Birlikler tek tek mağaraları. hep aynı kararda adımlarla yürüyerek. boyun ve karın kaslarınızı teste tabi tutacağım. Gece birkaç küçük çatışma dışında sakin geçti. Tuzak olacaktı ama. yağ ve peynir tenekeleri ile bulgur. beş gündür ben de sizin karakolun mensubuyum. yiyecek deposu varsa. farklı bir şeyler olmalıydı. 10 Ekim gününün ilk ışıklarıyla tugay birlikleri Türkiye sınırına doğru harekete başladılar. Ancak böyle bir kampta karşımıza çıkan militan miktarı kaçanlar olsa bile. tam istediğim gibi geliştirmiş-seniz taarruza katılacaksınız. disiplinli. Ertesi gün öğleyin kampın tamamında kontrol sağlanmış durumdaydı. tamamı niye? Burası sanki çok mu tehlikeye maruzdu? Avaşin kampına Irak'taki Basyan Vadisinden taarruz eden Derecik Piyade Taburu küçük bir PKK grubu ile çatışmaya girdi. 28 PKK'lı yok edilmişti. Hep karşıdakiler istediği zaman saldırıyor. Bir onbaşı söz aldı. Bunu bir hafta boyunca defalarca karargah subaylarına söyledim. kendilerini hiç fark etmemiş gibi. malzeme. büyük çantalı. Her yerdeki cevabın aynıydı: "orta halli veya . nohut gibi kuru erzak çuvallarının hepsinin üzerinde Türk firmalarının isimleri yazılıydı. Mezi-Karyaderi kampında da iş 72 saatte bitirilmişti. fırsat bulduğumda her zaman yaptığım gibi. Doğaya ilgi duyan ve uğraşanların buradan araziyi gördüğünde söyleyeceği şey. Bütün silahlar. Bir bit yeniği. Jandarma Karakol erleri de binalarının yanında küme halinde durmuş. Hemen dibindeki karakola. bir devin ayaklarının altındaki cisimlere bakar gibi duran Güven Dağına çıkük. Yanlarına gittim. Ama devamlı sizinle kalamıyorum. Bunlar bölgedekilere yardım diye gönderilen yiyeceklerdi.Ne diyorsunuz? Hanginiz konuşacak? Rahat olun çocuklar. makineli tüfekler bulunan çoğunun göğüsleri iki taraflı omuzdan omuza fişekliklerle kaplı. Ufakların ise. herhalde. Ana kampın güneyinde bir mağarada tam saklamayı beceremedikleri sekiz PKK'lı cesedi bulundu. Heyecan ve sevinçleri parlayan gözleri ve hareketlenen bedenlerinden anlaşılıyordu. neredeyse hepsi tıızaklanmıştı. Karakolun yanına indiğimizde Yüksekova Komando Taburunun ön-c ü timleri de Türk Topraklarına giriyordu. Bölgeyi zihinlerine tam resmetmeleri için taburları bölgede bir gün daha tutup 10 F. omuzlarında ve sırtlarında toplar. uçaksavarlar. havanlar. iyi savaş eğitimi verilmiş 2000 askerin gücünü baştan sağlardı. bakın. Mezi-Karyaderi kampını havadan defalarca görmeme. siyah derili askerleri seyrediyorlardı. Kuzey Irak'tan çıkarak kendi üslerine dönme emrini verdim. Bir dahaki gelişimde hepinizin kol. Hakan Tepe Jandarma Bölük ve Karakol Komutanı üsteğmenle hakim sırtlardaki karakolun emniyet timlerini dolaşıp.kim'de. askerlerle görüştüm. Fakat geçenlerden hiçbirisi başını çevirip onlara bakmıyordu. sizinki gibi 44 tane daha karakolumuz var.kadar görünmemişti. bu grup da bölgede dağıldı gitti. burada savunana asgari. 124 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok . Beni fark edince kenarlara çekildiler. pirinç. bu olmamalıydı. ayak. kendine güveni tam.Çok uzak yerlere olmaz ama bu bölgede yapılacak her harekata siz de katılacaksınız. Birlikler Türkiye'ye geçmeden her an lazım olabilir diye henüz sökülme-tnişti. Burada hep aynı yerde bekle bekle zor oluyor. . kayalıkların tepelerinden ne yapükları görülemez ve hissedilemezdi. Bu coğrafya başlı başına. en zor yere de siz hücum edeceksiniz. "çok vahşi ve ürkütücü" olurdu. Dikkati çeken bir şey bu kampta yer altı. mühimmat ve malzemeler taşındıktan sonra erzakların tamamı buI hınduğu yerde imha edildi. . liu harekatta hiçbir kayıp vermeden sona erdi. yer üstü. Daha önceki kamplarda da rasdandığı gibi. biraz uzaklarından geçen.

Yüksekova'da. Elleri gözleri kir pas içindeydi ve insanı rahatsız edecek derecede kokuyorlardı. . Bu işi halk bitirir beyler. olur. Tugaya getirilmişler. .Nasıl haberiniz oldu? .Biz oraya geldiğimizde. bir meslek sahibi değil. Kampta silah.Ne kadar zamandır örgüttesiniz? Büyük olanı cevap veriyordu. Çünkü ölen çocuklar halkın. 1 Iarekat Merkezinde bulunan bütün subaylar. Sız gelmeden 220 kişilik grup. küçük dillerini yutmuş gibi duran subaylara: . eğitim alamamış. bir gün gelir.Bu kadarı da olamaz komutanım.Ben 8-10 eylemde bulundum. kardeşlere artık yetmeyen toprak. . Halkın gücü. 20 yaşında bu dünyadan ayrılan gençlerin yanında zerre kadar bir anlamı bile yok ama. arkadaşım hiç katılmadı. . Son zamanlarda moralleri bozulmaya başladı. halk. Harekat Mer-kezindeydiler. kabilelere bel bağlayacak hale düşürülürse. Küçük Zap'ın alüna geçip. oradaydık. araçlarının bulunduğu bölgelere ulaşmış ve motorlu olarak kendi üslerine hareket etmişlerdi.Ben iki.C. Çok sıkı takip ediliyoruz. .Olur. Hava kararınca Harekat Merkezine indim. gayrı ihtiyari doğruldular. .Kaç eyleme katıldınız? . reislere. hakkını arayan. Hesap soran. .Neden teslim oldunuz? . bıktık. .) Oradan d*a Avaşin'deki bizim öndere bildirildi. kayıpları çoğaldı. Yakalananlardan ancak şansı olan ölümden kurtulur.Hadi buyurun cenaze namazına. dedim. Benim de üstüm başım yıpranmışa. Bu memlekette her şey olur. Ne olacak1993 Dönem! 125 »a olsun dedik. . Bir ülke güvenliğini aşiretlere. Şemdinli'de.O halde niye teslim oldunuz? . 7-8 kişinin yaralı olduğu konuşuluyordu.Bırakılanlardan dönen oldu mu? . .Daha önce niçin kaçmadınız? . ama bu devlet için ölmeye hazır. Ordusunun çok kötü işkenceler yaptığını söylüyorlar.fakir. koyun ve keçi sürüleri dahil. arkadaşım altı aydır. yetki verdiği insanların yetenekleriyle sınırlandırılamaz. miskin asmanın kel koruğu işte böyle.Evet. daha baüda bir dağ) taşındık. anne ve babadan biri hasta. bu anlattıklarının da sahte. Siz. Gare Dağı bölgesine (kamptan 20 kilometre uzakta. Siz savaşın içinde126 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok . daha durun. Đkisi de ufak tefekti.Hangi kamplardaydınız? Sıra sıra saydı ve bir ara Avaşin (Mezi-Karyaderi) kampı dedi. genelde işsiz." Birliklerin tamamı Irak'tan çıkmış. mermi ve yiyecek gömülerinin emniyetlerini sağlayan 30-40 kadro bırakıldı. Harekatınızı oradan takip ettiler. Militanlar dışarı çıkarıldıktan sonra. neler olacak. Barzani'nin karakolu diye bilinen yerlerde bir buçuk yıldır neler olduğunu da net ve kesin ifadelerle yazarak üst karargaha gönderdik. harcanan para da halkın. Yüz verirsen. diğeri 13-14 yaşlarındaydı. tepene çıkar. Çukurca'da ikide bir bana soruyorsunuz: "Komutanını bu iş nasıl bitirilecek?" diye. kendi gücünün bilincinde olan halk bitirir. Biri 1617.Ekim ayında Avaşin'de miydiniz? . Bulundukları yere de gelirsiniz diye telaşlandılar.Efendim siz gelmeden üç gün önce Barzani'nin Ankara'da bulunan temsilcisi Amedya'ya (Kuzey Irak'ta Barzani bölgesindeki bir yerleşim merkezi) telefon etmiş. . Ben de size usanmadan hep aynı şeyi söylüyorum.Evet.Ben tam görmedim. Sizin geleceğinizi biliyorduk. siz ikiniz de orada mıydınız? . Hakan Tepe Karakolundan akşama doğru tugay karargahına öndüm.ıra'daki temsilciye bildirilmişti.Kaçılamaz. (Bu harekattan dört ay sonra Çukurca bölgesindeki karakollardan birine iki kız militan teslim oldu. sinirli oldular. (Irak'a bir harekat yapılacağı için An-k. bütün subaylar burada. nöbette kaçtık. Sonra arkadaşıma da tacizleri arttı. . Sordum: . Teslim olanlara T. yalan dolan olduğunu anladık.Aldatıldığımızı anladık. Harekat Sonuç Raporunu.Her şeyleri gibi.

Başkan bu tip işlerde.Gelir gelmez malum bir derneğe para yardımı yapü. zorlanıyordu. Her harekattan sonra benim ağzımdan bir değerlendirme yapmamı. Sabaha birkaç saat kaldı. geldiği günden itibaren istihbarat teşkillerinde bulunan bilgilerin rapor halinde üst kademelere gönderilmesi emrini verdim. bizi şaşırtacak veya daha kötü olacak? . altımızdan toprağın çekildiği zehabına kapıldığımız bir yerde. başka kimseye bir şey oluyor mu? Söyleyin! Başka hiç kimsenin şu ana kadar canına.Komutanım.Tamam. kırk yıllık bozuk sirke satılamaz. döndüğümde beklerlerdi.Osman Paşam. Onlar biliyor. Ara ara gözleri Kurmay Başkanına kayıyordu. uzatmayın! . Valiye. incelemediğimiz. yoran. biz dahil. sade ve nettir. Bundan sonra olacak mı? Gene hayır. sayıyorsunuz? Cevap. halkın nabzını kontrol etmek amacıyla. bu sözün derinliğinden haykırıyor. sizi bu derece üzüp.Çünkü. Bizim sinir sistemlerimiz de bütün insanlar gibi. Üç ayın her günü.Bazı durumlar var komutanım. tüm yaşadıklarımız. Haftalardır şehre inmemiştim. Ankara'da bir Pazar yerine gidiyor. ben yarın hallederim. malına bir şey oldu mu? Hayır. tetikte duran yırtıcı kuş gibi olunacak ve eşek arısı öldürür gibi. 20 yıl sonra Đkiyaka Dağlan'ndaki eli silahlı diğer yaşlı adam geliyor. Sonra biz niye birilerini idare edelim? Burada zaten her şey peygamber sabrını gerektiriyor. badanalı yüzler ve kaz çobanları hikayelerini anlattım. bizden daha çok düşünüyor. . . "Terörü önleyeceğiz". her günün uykusuz ve gergin geçen neredeyse 24 saati.Siz Mustafa Kemal Paşa'yı neden bu kadar çok sevip. Sebze satan bir tezgahm başındaki Türk'e soruyor: . Đkisi 1993 Dönemi 127 de bu işlerin çığırından çıkma sebebi olarak Ankara'dakileri gösteriyordu.Hayrola Başkan. Lozan'dan sonra Đngiliz Büyük Elçisi. böyle bir şey olamazdı. bir şey mi var? Biraz tereddüt geçirdi. Đstihbarat Şube Müdürü kısaca özetledi. . "Kanları yerde kalmayacak" gibi boş laflarla milleti oyalayıp.ki insanlarsınız. "Aklıma gene. . insanın kendisi bile. beklemeye başladılar. .Komutanım. vatanı. Kurmay Başkanı. kendine ağır geliyor. Hal hatır sorduktan sonra: . Harekat Merkezinden ayrılmayıp. bir vuruşta ve ilk harekette işi bitire-(eksin. yaşadıklarımız yanında. Arkadaşlar. . kedi sever gibi tüy yatımı sevenlerin yapacağı işte budur" dedim. . rahatsız olacağınızı düşünemedik. Bu defa yüzlerinde bir durgunluk seziliyordu. şimşek gibi zihnimden geçti. Bu ülkede Atatürk'ten sonra hiçbir şey iyi gitmedi. diğerleri de başlarına geldikçe öğreniyor.. Tugaya çıkarak. 17 Ekim 1993 akşamı Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Aydın Đlter aradılar. burada öyle anlar var ki. bir şey mi var? Bunu mu söyleyecektin? . karargah subayları mutlaka benim imzalamam gereken mali ve personel konularına ilişkin evrakları arz ettikten sonra. bu vatana kast edenler filmi artık oynayamaz ve destursuz bağa girilmez" dedim.Başkan.) Bir haftaya yakın karargaha hiç uğramadığım için. . Size bir şey anlatayım. o bizi. biz biraz daha takip edelim" dedi. Yazık. özetle: "Bu topraklarda. iyi ve kötü giden her şey. .Söyleyeceklerin ne olabilir ki. . Bazı subayların mezheplerini araştırıyor. Sabahleyin vilayet binasına gittim.. Türkü söyleyen otlar. yere inmiş.Komutanım yeni vali göreve başladı. doğru olmayan bir konuyu size arz etmemiz mümkün değil. Çünkü böyle bir dunımun mutlaka resmi kayıtlara geçmesi şarttı. Subaylara. kanda kına yakılamaz. senin ağzından çıkanı kulağın duyuyor mu? Vali daha dün gelmedi mi? Nasıl böyle bir şey olabilir? Yanlışınız var. Üsteğmenken Ağrı Dağları'ndaki yaşlı adamla. Hakkari gibi.Ne durumu? Ne söyleyeceksen söyle. "Komutanım. bu vali orada idare edilebilir mi? .

memurlarıyla beraber. ne telefon imkanları. 128 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Hakkari'de yayımlanan "Doğunun Sesi" gazetesiydi. göze göz süren ve milletin çocuklarıyla bedeli ödenen bu mücadelede olacak şey ini bu? . vatandaşlarımızı duyun artık ne olur. aksaksız yapmama imkan tanımıyordu. Hakkari gazetesi. Yazık ki elimiz bağlı. askerlerimizin yanına dağlara geliyoruz. (1994 Şubat'ının sonlarıydı. Başlıktan verilen haber şuydu: "Valimiz ilk kez Çukurca'da.Sağ olun komutanım. Yüksekova. Şemdinli ve Çukurca'dan ibaretti. Ne bulunduğum yerler.." "Bir biryitiriyorum sevdiklerimi Ellerimden kuşlar gibi Uçup uçup kuşlar gibi Uzak dağlar ardına. Askerlerimiz tüm güçleri ile bizleri korumak için mücadele ederken. Dişe diş. Gazeteyi uzattılar. bizler de bütün dualarımızla. halka." "Ağlarsa anam ağlar. Yoğun işlerinden dolayı bir türlü gidemediği!.Kuzey Irak harekatınız çok şık oldu. içimiz yanıyor. komediler gülmek içindir. olaylara bağlı sık sık yer değiştirmem. son baskınları. Çukurca ilçemize nihayet 150 gün [5 ay] aradan sonra gidebildi! T. Tüm 1993 Dönemi 129 Türkiye halkı olarak. . Hepimizin umudu erlerimiz.çelikten.Beyler. Buna rağmen önceleri 5-6 şehidin ailesine haberi ben ulaştırdım. 13 Ekim 1993 tarihli Sabah: Kuzey Irak'ta "Süngü Operasyonu"! PKK'nın Kuzey Irak'taki kamplarına 35 kilometre kadar giren 2500 dağ komandosu Avaşin kampını yerle bir etti. kan ağlıyor. Bu tip şeyler mücadeledeki kararlılığınızı etkilemesin. . uyuşukluğu ve devlet ünvanlanyla açıktan dalga geçiyordu." Başlangıçta şehit olanların ailelerine haberi bizzat arayarak ben bildirmek istedim.. Herkesin haberi olsun ki." Hakkari'nin zaten topu topu üç ilçesi vardı. Milyonlarca kişi bir sel olarak Mehmetçiğe kalkan tüm elleri kırmaya geliyoruz. Gerisi yalan ağlar. Đçimizdeki nefret tüm PKK'Uları öldürmeye yeter de artar. Tüm yetkililere. . 20 Ekim 1993 tarihli bir gazetenin "Serbest Kürsü" köşesinden bir vatandaşımızın yazısı: "Artık şehit istemiyoruz: Ülkemizin Güney Doğusunda. Zehra Tülin Can. mülki idarenin vurdumduymazlığı. yoldaki köylere bol bol çikolata dağıtmayı da ihmal etmediler. Hayatlarının şüphesiz en zor günlerini yaşayan bu genç insanlarımıza her türlü yardım boynumuzun borcudur. savaşa gidiyor ve tek tek vuruluyor. ancak hemen vazgeçtim. hiç durmadan kanayan bir yaranın dramı yaşanıyor. Tugay komutanlarını gece gündüz yanlarında devamlı yanlarında gören Türk Askerlerinin morali çok yüksek. Tebrik ederim. bu görevi yerine getirmeme. Subaylara döndüm: .. "nedir" diye sordum. Bir ömür unutulmayacak izler bırakacak belleklerimizde. Yetmedi mi çektiğimiz acılar. PKK kamplarına harekata başladı. Sonuçta muharebeleri subaylarla yürütüyorum. korkular? Artık daha fazla şehit istemiyoruz. son çatışmaları medyadan takip etmekten başka bir şey yapamıyoruz. askere değil. endişelerimizle sıcak yatağımızda kıvranıp duruyoruz. Gülünecek sebebin az olduğu buralarda. Operasyonu Dağ ve Komando Tugay Komutam Tuğgeneral Osman Pamukoğlu sevk ve idare ediyor. Tereyağından kıl çeker gibi. ne zamanım.) Kuzey Irak Mezi-Karyaderi harekatıyla ilgili basındaki haberler: 9 Ekim 1993 tarihli Milliyet: 2 bin komando Kuzey Irak'ta!: Önceki gece Hakkari Dağ ve Komando Tugayına bağlı yaklaşık iki bin komando aniden sınırı birkaç noktadan geçerek.Komutanım mesele sadece ben değilim ki. hepinizin gözlerinden öperim. . Harekat Merkezine girdiğimde subayların bir gazeteye bakarak güldüklerini gördüm. Vazgeçme sebebim ise yukarıdaki nedenler değil. demirden değil. Ölen evlatlarımızı. medyaya sesleniyorum.Osman Paşam anladım.C.

000 kişilik bir muharebe gücünü sevk ve idare ediyordu. Şemdinli ve Çukurca Belediye başkanları DEP toplantısında Türkiye Cumhuriyeti aleyhine.000 kişi zaten vardı. çatışmalarda ağır silahlar da kullanıldığından şehitlerin vücutları her zaman bir bütün halinde değildir. Şunu iyi biliyordum.. Cerrahlara. çok ağır olanlar buraya hiç uğramadan aynı helikopterle Diyarbakır Askeri Hastanesine ulaştırılıyordu. 130 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok Şehitlerin hepsine tabutlarına konmadan önceki son işlem tugayın kışlasındaki morgda yapılıyordu. kuşlara. bu görev başkaydı. Dağ ve Komando Tugayının kadrosunda da öğretmen sınıfından din işleri subayı mevcuttu. Dünyada bir tane güzel çocuk vardı ve bütün anneler o çocuğa sahiptiler. atanma yapılmasını yazılı olarak teklif ettik. vs. En seçme sözcüklerle. Şemdinli Belediye Başkanı "Türk Devleti domuzdur. PKK'nın lehine konuşmalar yapmış-x lardır. Savaşın. ya bir çığlık kopuyor ya da telefonun ucundaki ses uzun süre kayboluyordu. . Muharebe etmek başka. burada bulunan iki askeri cerrah tarafından hemen ameliyata almıyor. Oğlu zaten uzakta ve gurbette olduğu için de bu önü alınamaz bir duyguydu. Rüzgarlara. canlı türünün en ergini olan insanın nasıl bir maskaralığı ve rezilliği olduğu iyice anlaşılsın diye anlatıyorum. bulutlara yahn. Đhtiyaç bu büyük güç için elzemdi ve mücadelenin en doruk bölümündeydik. Önemli bir idari mesele vardı. Bu hizmet hiçbir şarta bağlı olmaksızın aksatılmadan yürütülüyordu. vs. din işleri subayı gerekiyordu. Yüksekova. Onların bu isteğine o anda yanında bulunan kimse karşı duramazdı. yağmıır altında kalanların bize şemsiye lazım demesi mi gerekir? "Bizi dağ başlarında böyle yapayalnız kodular.Telefona. btı da onların şevk ve atılganlıklarını artırıyordu. Hakkari gibi bir yerde böyle bir subay şarttı. anne.. baba. Morg binasında 2-3 şehidi koyabilecek gibi genişlikteki mermer masa ihtiyaca cevap vermediğinden masa sayısını ona çıkardık. Çocuklarını bir bütün halinde göstermek zorunda olduğumuzu hissettim. Bu kesin emrimdir" talimatını verdim. Hakkari. aynı idari işlerden sorumlu olan subaylara da. Özellikle anneler çocuklarını son bir kez daha görmek için tabutu açtırıyorlardı. saniyen her şeyi anlıyorlardı. en dolaylı anlatımı da kullansanız. karın bölgesindeki organlar tamamen boşalmış olabiliyordu. 1994 atamaları ile gerçekleştirilmesi önerisi maalesef olmadı. Bu sosyal ve kültürel bir ihtiyaçtı. bacak veya bacakları.Bunlar hakkında gerek-\ li işlem yapılması. .. Vazifeleri içerisinde bu görevde bulunan personel subayları habcı verme hizmetini yürüttüler. Evrakı getiren kurmaylara: . 23. Benim yapabileceğim bir iş değildi. Sanki karşı taraf hiç yaşamıyormuş veya ona da aniden bir şey olmuş hissine kapılıyordunuz.. Birden. Saldırılarda. Bütün askerler yaralanmaları halinde bu işlemin çok iyi yapıldığını bizzat çatışmada iken görüyor. Đnsan çelikten olsa dayanamazdı. Şehitlere imam veya hocanın yapması gereken ilk dini işlemleri askerlerin arasından seçilen erler yapıyordu." 1993 Dönem! 131 Ekim ayının ikinci yarısında karargah büyük bir sarı zarf içerisinde tuğla kadar kalın bir evrak getirdi. Başı.Siz bunu okudunuz mu? . Ondan \ ne kıl kopartırsak.. Ama tugay.Ne diyeceksiniz merak ediyorum. tabutlamayacak ve bayrağa sarmayacaksınız. "Vücudun kopan kısımlarını zor da olsa mutlaka gövdeye dikeceksiniz". Kara Kuvvetleri Komutanlığına kadrodaki yerini de belirterek. Yaralıların hepsi helikopterle en kötü şartlar altında bile olsa çatışma yerinden hızla alınarak Hakkari'nin içinde hastane hizmeti gören tugayın revirine getiriliyor. abla. En üstteki kapak yazısında da şu ifadeler vardı: Bölgenizdeki. Bunlar Ankara'da bir kapalı salonda yapılan DEP Kongresinde söz alanların konuşma metniydi. o kadar kârdır" demiştir. Tugayda savaş kadrosuyla 5. dayı veya herhangi bir akrabası çıkıyordu. "Bir parçası ve kısmı eksik olan bedeni. Aslında teklife ne gerek vardı ki? Herkesin yağdığını gördüğü yağmur için. ağabey.. yıkamayacak. Bu çocuklar işlerini yetiştikleri bölgelerde gördükleri gibi ve içtenlikle yürütüyorlardı ama bu işlerin başına dini eğitim almış.Okuduk komutanım.. sanki hazırlanmış gibi.

saldıran da. irade ve saldırgan-lıklarıyla. salonun bir köşesinden diğerine yürüyerek. Farklı kıyafet (bize benzer) giymekteler. örgütün tarzına yakın tarzda hareket etmekteler. . mesafe çok uzaktı.20 tane alırsan gece gündüz görev yapabilir. Dağ ve Komando Tugayına bunların konuşma metinleri gönderiliyordu. Söz konusu bu dört Belediye Başkanı Eylül sonlarına doğru bölgeyi terk etmişlerdi. uzun süre kalmadığından istihbarat alamıyorduk. 7. Yol. değil mi? 1993 DÖNEMĐ 133 . dikkati çekmeyen bölgelerden geçiş yapmaktalar. Jandarma Genel Komutanlığından hassas kaynak mahreçli gelen mesaj şuydu: Bölücü örgüt liderinin 9 Ekim 1993'de Hakkari'deki Güvenlik Kuvvetleri hakkındaki görüşü (Behdinan bölge sorumlularına uyarısı): 1." 23 Ekim 1993 gecesi saat 23:30'da Đl Jandarma Alay Komutanı aradı ve Kavaklı karakolunun saldırıya uğradığını. saldıran grup veya grupların üzerine sis gibi çökerdi. 42 kilometre uzakta.) Gece baskınlarında sabırsızlıkla. gerçekleştirdikleri son operasyonlarda güvenlik güçleri eski tarzları terk edip. Gece saldırılarının antitezi bu olmalıdır. Dağ vt Komando Tugayının herhangi bir taburu.Öyle komutanım. Altın Dağları'nın güneyindeki vadinin tabanmdaydı). helikopterlerin gece uçuş teçhizatının bulunmaması. belirli fasılalarla sık sık gelmekte ve zayiat verdirdikten sonra çekilmektedirler. Yeteneklerinden tam istifade . Tek mevzi gösterip. saldırıya maruz kalan da her hal ve şartta yardıma gelineceğini biliyordu. Kimi uykusuz sabahı bekleyen. 8.Özellikle hava araçlarını alırken donatımı eksik olmamalı. 5. Var. 2.Var. Gece baskınlarında insanın canını en çok sıkan şey. 9. bu teçhizatı almazsanız 24 tane alabiliyorsunuz" diyorlardı. gece uçuş eğitimi yapmaya başladılar. mayın ve pusuya maruz kalmasalar bile. Örneğin. dolayısıyla pilotların da gece uçuş eğitiminden geçmemiş olmalarıydı. Hakkari'nin içinde bulunan Jandarma Özel Harekat Grubunun Kavaklı'ya hareket etmek üzere olduğunu bildirdi. gece koşullarında bu kötü patikadan çatışma yerine zamanında ulaşmak mümkün değildi. grubun tamamı yaklaşınca hareket geliştirmekteler. Ankara'nın göbeğinde suç işliyorlar. Biri gizlice gelse de. . Biz kendilerini arıyorduk \S durumlarını rapor ediyorduk. 3. Barınma amacıyla tepelerin eteklerini kullanmaktalar. Sürekli aldatma taktiği uygulamaktalar. Hakkari'nin en doğusunda. Bölgeye girmiyorlardı. çatışma esnasında farklı yerlerden saldın dü132 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok zenlemekteler. (Karakol. Kimi mahzun gözler üstüne.. orada hiçbir şey yapılmadan. Şüpheli araziye girmekten kaçınıp. daha fazla helikopter alınmış. 4. 24 tane alırsan sadece aydınlık süresince iş yapabilir. Şırnak idari hududunda. vadi ve dağ geçitlerinden geçiyordu... gecenin ve coğrafyanın sebep olacağı bütün risklere rağmen. Eğer bu yetenek olsaydı. (1995 yılı yaz başından itibaren pilotlar. geceleri de hareket etmekteler. ne de saldırıdan vazgeçer. gece teçhizattı ile 20 tane alınırken. Yüreğine ölüm korkusu çökmeden hiçbir militan. kolay kolay ne örgütten ayrılır. . Örgüt tarafından saldırı düzenlendiğinde. "Gündoğuyor. Aranıp da bulunamayanlar başkentte bir salondaydılar. Gece tepesine havadan atlayan komandolarla karşılaşan PKK'nın ne grubu ne de dağ kadrosunda militanı kalır. güneşin ilk ışıklarını beklerken yanımızdaki pilotlara "neden Skorsky/kara şahinlerin gece uçuş teçhizatları yok" diye sebebini bilmeme rağmen sorardım. 6. Fakat artık. Onlar da: "Bu teçhizattan vazgeçilerek. hatta /amana yayarak parça parça alırsanız daha pahalı olur.Siz olsanız bu araçları nasıl alırdınız? . hemen karşılık ver-mekteler. Yalnız gündüz değil. Örgüt gruplarının üzerine. Hakkari-Şemdinli'de ve Kuzey Irak'ta.Söyleyecek tek bir söz yok komutanım. "Tanrım sen bize sabır ver" sözü var.

istedikleri hizaya gelince. karakol binasındakiler dahil her yere saldırmıştı.Paşam biz iki kardeşiz. Hepsi doğruydu. suikast. Alay komutanı iki korucu ile yanıma geldi. Karakolun alt üst olmuş bölümlerinden birine geçtik. kundaklama. Đşte sürekli yaşadığımız gece eylemlerinde siz hazırsınız ama biz sizi olmanız gereken yere götûremiyoruz. Hep bunlar ateş açtılar.Ne söyleyeceksiniz? . Alay komutanına: . ne olur komutanım. beni almasınlar. Karakol binasının. Kuzey Irak semalarından çok yüksekten uçup. . ben burada kalayım.Buradan bu şartlarda ayrılmak istemiyorum. Allah var yukarıda. Biz Kavaklı Karakolu'na indiğimizde yardım kuvveti de kısa bir süre önce köye girmişti. PKK'yı dün gece bizim köyden altı korucu getirdi. dedim. Komutayı sürdürebilirdi." 26 Ekim 1993 günü öğleden önce Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş ve Milli Savunma Bakanı Mehmet Gölhan Tugay Karargahına geldiler. bunu iki kişi önlemişti. Karakol komutanı jandarma başçavuşu koluna isabet eden bir mermiye rağmen. Sinirleri güçlü ve soğukkanlı bhi oi-duğunu kanıtlamıştı. "General kesinlikle şüphe. Burada sayı de-ftil. Yardıma giden Jandarma Özel Harekat Grubunun araçlarından biri mayına çarptı. Köyün içinde PKK hiç olmadı. Tek kolla silah kullanamazsın. hayal ktrıkhğı ve bitkinlik duymamalıdır. Daha tedbirli ilerlemek zorunda kaldılar ve yolda iki mayın daha buldular. Yüz yüze olduğumuz durumların terör sözcüğünün tam karşılığı olan. "Kimse görmeden sizinle konuşmak istiyorlar. Köy ve karakol bu derin vadiye havadan atılmış ve çıkamayıp burada kalmışlar gibi bir hisse kapılmamak mümkün değildi.Necmettin albayım. cam ve çerçeveleri paramparçaydı.Komutanım beni buradan almasınlar. Đkisi uzman çavuş olmak üzere sekiz asker şehit olmuştu. vicdanımız kaldırmadı. yanına 6-7 asker alarak emniyet timinin yardımına koşmuş ve bizzat iki PKK'hyı vurarak karşı tarafta şaşkınlık yaratmıştı.Çekiç Güç helikopterleri. çatısı. Karakolu bırakamam. Sordum: . kimseye bir şey olmadı. Amerikalılar bu bölgede kara şahinlerle gece uçuyorlar. Şanslıydılar.edebilmek için her şeyi tam olmalı.Kalsın. dedi. yetenek bütünlüğü şarttır. kapısı. (Bunu birçok pilot anlattı. Ateş başlayınca bunlar da köyün içinden karakola roket ve tüfekleriyle ateş açtılar. 134 Unutulanlar Dişinda Yenî BIr Şey Yok Biraz daha konuşsa ağlayacaktı.ABD helikopterlerinin bu bölgede işi ne? .Kırık kolun iyileşince gene gelirsin. . ama şehitler karakolun bitişiğindeki kayalıkta mevzilenmiş olan emniyet timindeydi. Tugay Komutanı makamında kendilerine brifing verdim. Sonuç daha vahim olabilirdi. Köyde yaşayanların PKK ile bir meseleleri olmadığı hallerinden belliydi. kırılan kolunu askıya almış ve soğukkanlılığını kaybetmeden her yere yetişerek paniği önlemişti. Birlik dağınıkü. Bu karakol burada ne işe yarardı? Varlığı ile neyi sağlıyordu? Şırnak'la komşu bu mıntıkada PKK grupları fink atıyordu. Alay komutanına: . Diğeri de bir astsubay çavuş. siz burada kalın ve olup bitenlerin sonucunu alıncaya kadar dönmeyin. rütbeli rütbesiz herkesi uygun bir yere toplayıp yoklama yapmasını söyledim. tedhiş gibi eylemlerin çok ötesinde olduğunu. Gidip gelen helikopterlerden biri buraya uzman bir doktor getirsin. bizim topraklarda gerek gördükleri bölgeye girebilirler. Yanıma geldi: . Kolu kırılan komutan başçavuşun tedavi için buradan ayrılması gerekiyordu.Sizin bu dedikleriniz kendi aranızdaki ailevi meselelerden falan kaynaklanmasın? .) Kavaklı'daki çatışma saat 02:00 civarında kesildi. gayrı ni- . Karakolun hemen yanındaki Kavaklı köyünde 15-20 aile vardı. Alay komutanına. isabet eden havan ve roket mermilerinden. hatta bir askerin bile duymasını istemiyorlar". . . Đl Jandarma Alay Komutanı ertesi gün akşam döndü. Gelince nerede isem beni bulun. Bazıları bizzat kendileri görmüşlerdi.Yok paşam. PKK. Geçen sene Şırnak'ta bir çatışmadan sonra iki Skorsky gece PKK'lıların bulunduğu bölgeye malzeme attı ve onların yaralılarını tahliye etti.

Sen işleri iyi yapıyorsun.Senin tabur sayın kaç? -14 . Bunlar muharebe dışı idari işler kapsamında. 14 taburla neler yapıyorsun. hasmı karşılasınlar yeter. Sınır taburları. halkın büyük kısmının da en azından pasif hale geçerek destek verdiğini. taburlar halinde muharebe ettiğini. . bizim ne yapağımızı arz edeyim mi? Biz. bunlardan birisinin işlerin ağırlığı altında ezilmiş olan adliye. ilçe jandarmaları. bunun bir ötesinde ne olacağını hepimizin bildiğini. diğerinin de iki şehirde faaliyet gösteren devlet hastaneleri olduğunu. sus pus dinliyorlardı. bu günleri de aratabileceğini. Gün geçmesin ki bir olay meydana gelmesin. düşiındüğûnüzde bile. Bizim topraklarımızda tertiplenen timlerin de sabit mevzilerini söktürerek oı. ne kadar tutabiliriz ki? Gayrı nizami harbe maruz kalan hangi devlette. hatta daha çok kayba sebep oluyor. devletin işlevi olarak Hakkari'de iki şeyin kaldığını. kendilerini korusunlar. Oraya başlarına bir Tümgeneral vereceğim (Đki ay sonra Şırnak Tümene çıktı ve bir Tümgeneral atandı).Komutanım mesele beş yüz kişi değil. ların hareketli hale getirilmesini söylemiştim. 3-4 general var.Toplarsınız beş yüzünü bir stada bekletirsiniz. Daha önceki gidişlerimde emniyet timlerinden birinin mevzilerini PKK'nın saldırılarda kullandığı Kuzey Irak topraklarında bulunan tepeye çıkartılması emrini vermiş. arkasına yaslanarak. o safhaya gelinmesi halinde akacak kanın. Çukurca Jandarma Sınır Alay Komutanı Albay Mehmet Ali arayarak Üzümlü Karakolunun saldırıya uğradığını bildirdi. hangi yetkilerle? Gözaltının süresi için bile. Sonra: . Çukurca'daki Jandarma Komando Takımı ile bu karakolun bağlı olduğu Köprülü'deki sınır taburunun timleri başlarında tabur komutanları olduğu halde süratle çatışma yerine hareket ettiler. . Komşunda 40 küsur tabur. klasik alışkanlıklarının etkisiyle bu konuşmaları. . karakollar.Komutanım. Bu işte savaşın karakterine uygun muharebe tekniği önemli. açılmış gözleriyle. Sınır Alay Komutanı Mehmet Ali ile Sınır Tabur Komutanı Yarbay Tahir'e bu köyden gözlerini ayırmamalarını birkaç kez .Komutanım. kaç tabur gerektirir? Yasal dayanakları ne olacak? .1993 Dönem! 135 zami savaşın tam göbeğinde bulunduğumuzu. fiziksel hiçbir eksiği olmayan bir sınır bölüğüydü. Aynı gece (26 Ekim 1993) 20:3O'da. odada bulunan özel kalemi ve kurmay subaylar. her tip ağır silahla donatılmış 260 asker mevcutlu. Genelkurmay Başkanı işaret parmağını dudağına götürerek "duymasın" işareti yaptı. Đnsanları nerede. ne kadar kuvvet. Çukurca'nın dokusundaki Üzümlü ve Serbest Karakollarına Kuzey Irak'tan tehditler sürüyordu. Hakkari ve Şırnak vilayetlerinde ya kısmi seferberlik veya sıkıyönetim ilan edilmesini teklif ettim. üç vilayet ötedeki OHAL valisinden yetki gelmesi lazım. dedi. Yemekten sonra tugaydan ayrıldılar. zaten sıkıyönetim gibi yürütüyorsun Osman Paşa. . yerlerini de bizzat göstermiştim. 14 taburla değil.Komutanım. buna rağmen bir türlü haber ahnamıyordu. Üstelik köyde korucular da vardı. PKK'nın manga. Asker sayısı bu tip mücadelede çok anlam taşımıyor. Üzümlü Karakolu subay ve astsubayları tam.Bak sen çok hareketlisin. Karakol Üzümlü köyü ile iç içeydi. şehirlerde silahlı kalkışmanın yapıldığını. Öne doğru eğilmiş oturan Genelkurmay Başkanı. "Sıkıyönetim teklifi" sözünü kullanmadan önce Milli Savunma Bakanı Mehmet Gölhan yerinden kalkmış. harekatı beş taburla yürütüyorum. Hareketler şehirlerde beş bin. takım. . r 136 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok .Sen bir yolunu bulup. Bu köy halkının burunlarının dibindeki PKK'lıların eylemlerini önceden haber almamaları mümkün değildi. on bin şekliyle cereyan ediyor. işini nasıl olsa yapıyorsun ya. hassasiyetleri ve tehlikeleri nedeniyle. bölük. Komutanın refakatinde olup. sabit üslerde bulunanlar. Bu güne kadar yapılan eylemlerde köyden hiç kimsenin burnu bile kanamıyordu. PKK çok erken saatte eyleme geçerek baskın sağlamıştı.Doğru söylüyorsun. Türk Milleti adına şövalyelik ve fedailik yapıyoruz. yandaki odaya geçiyordu. böyle lastik gibi sistemlerle bela hızla yok edilebilmiş? .

emniyet timinden önce başka bir istikametten çıkmış ve burada timin bulundukları yere gelmesini beklemişti. öldürülen. Yapılan işleve biraz daha yukarıdan bakıldığında ise şunu görmek mümkün. Konvansiyonel çatışmada zebaniyle karşılaşabilirsiniz. Köyün büyük kısmını görebilen bir yükseltide durarak alay. 138 Unutulanlar Dişinda Yem Bîr Şey Yok t Zihnimi olabildiğince berraklaştırmaya çalışarak PKK'nın her sal-dında kullandığı arazi kesimlerini. mevzilerine alışılagelmiş izden çıkmaları ve tepenin üstüne başkalarının gelebileceğini düşünmemeleri hataydı. dört sınır taburuna ve dört ilçe merkezine bağlı 44 karakola hemen yapabileceğimiz birşey yoktu.söyledim. Niçin sürekli saldırıya maruz kalıyor? Çünkü bir beton kalıba dökülmüş gibi durağan. on yedi militan ölüsü vardı. bu köy neden koruculuğu ve silahı bırakmıyor? Ateş topu gibi. Emniyet timinin. karakolun kuzeyinde bulunan Mehmetçik isimli tepeye. Üzümlü'ye bu güne değin yapılan dördüncü büyük saldırıydı. üç alaya.Çukurca bölgesinde hiç kimse korucu olmak istemezken. dün gece pusu kurulan Mehmetçik Tepe'yi. Klasik muharebe akılla yürütülebilir. olmayan ağır silahı yok. "Her şey eskir" sözü yeryüzünün hiç değişmeyen yasasının adıdır. timin tamamına yakını saf dışı olmuştu. O gün akşama kadar burada kaldım. "köyü kaybetmek istememek" gibi bir düşünceyi de muhafaza ediyorlardı. bunların duvar ve pencerelerini inceledim. aslında karakol döne döne mevcut binasını korumaya çalışan bir askeri teşkil. Ne yaparsanız yapın. (. tabur ve bölük komutanlarını yanıma çağırdım. karakol nizamında bulunmanın olumsuzluklarıydı. 45 dakikada bitmiş. Tim tepeye 1993 DönemĐ 137 ulaşınca da ateş açılmıştı. Ancak. . Yurt içi ve yurt dışı kampların altını üstüne getirip tek kayıp verilmezken. Gün ışırken Üzümlü'ye gittim. Bu tam bir pusuydu. sabitler. durmak. Başka bir grup da karakola ateş açmıştı ama esas hedef tepeye çıkan timdi. Sınır karakolları sınırı mı koruyor. yani geçişlere mani mi oluyor. gayrı nizami savaşta karşınızda şeytan bulunacaktır. zaman onu eskitmişti. Neden? Çünkü. sizin beklediğiniz yerden Kelen. Onlar da bunun farkında olmalarına rağmen somut bir emare elde edemiyorlar. PKK kolay kolay risk kaimi etmezdi. köyün karakola bakan evlerini. gün ağarırken terk edilen. kaçırılan var mı? PKK bizi tehdit ediyor diye hiç size müracaat eden oldu mu? Bu güne kadar size . kuvvetli bir yumruktan daha fazla hasar yaratıyordu. Karakol «ski kültüre ait bir kurumdu. karakolun civar mevzilerini ve karakolla iç içe sayılan Üzümlü köyünü. yanındaki köye güvenlik mi sağlıyor? Hayır. Üstelik sınır alaylarından biri de üç ay önce yeni kurulmuştu. beklemek. On asker şehit. Alay ve tabur komutanları oradaydı. Đki ay içerisinde. Aslında saldırı takviye kuvvetleri oraya ulaşıncaya kadar. PKK'nın bir eylem grubu hava kararınca emniyet için işgal edilen. getirdiği götürdüğü tecrübe ve gerçekçi bir değerlendirilmeden geçmediği için halen işlevi varmış gibi varlığını sürdürüyordu. ancak tehlikelerle dolu bu topraklarda daha fazla derinliğe devam edememişti. Gayrı nizami harpte akıl yetmez. Hazırlıksız yakalanmasalar da bu kadar zayiat olmazdı. bir küçük mekanda on şehit veriliyordu. Gayrı nizami harp daha çok hareket ve daha çok sürattir. Yaşamınızın bağlı olduğu bir binanın etrafında.ok zeki olmak gerektir. Tersine saldırı hedefi olmaktan öteye gidemiyor. alü asker yaralı. Gelen raporlar gece yarısına doğru netleşti. saldın zamanı ve yerini karşı tarafın seçmesine mani olunamaz. Irak'ta sınıra yakın bölgeleri. Jandarma Komando Taburu PKK grubunu Kuzey Irak'ta belli bir mesafeye kadar takip etmiş. diğer bütün karakollar da aynı. Üzümlü Karakolu neredeyse bir taburun barış kadrosundaki personel gücüne sahip. Üzümlü'ye sürekli yüklenmeleri ve yaklaşmayı gündüz bile yapmaya kalkışmaları bunları cesaretlendiren bir şeylerin olduğunu kesin hale getiriyordu. duran bu karakola saldıran PKK nasıl oluyor da korucuları ürkütemiyor? Bunlar akrabaları için Kuzey Irak'a gidip gelmiyorlar mı? Gidip de hiç dönmeyen. Muharebe hareket ve sürattir. kaçınılmaz şekilde kalıplaşan hareketler. Sonuçta yumruk sert olmasa da sizin beklemediğiniz zamanda ve yerden geldiği için. yaralanan.

Onda mehtap gam oldu diye. Gözüm acıyor. ağlarım. Irak sınırının tam üzerindeydi. biz de bunlardan öteden beri şüpheleniyoruz. . Ama. "Yine bir sızı var içimde. içinden geçtiği köyden. kışla. Gün ağarırken köye indim. korucular dahil. Bu yüzden 140 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok yaralılar uygun bir şekilde helikoptere bindirilemiyordu. Çatışmada 10 askerimiz şehit oldu.Sağol Zafer. Saat '23:OO'da salonun bitişiğindeki komutan odasına geçtim. Bu köyden hiç ölen veya yaralanan korucu var mı? Daha anlatmaya devam edeyim mi? Bu saldırılan Kuzey Irak'tan gelenlerle birleşerek bu köy yapıyor. hiç kimsenin 4ulına dokunmuyor. çalsınlar bakalım. ağlarım. . . köyün nerede ise bütün kadın ve çocukları da helikoptere binmek için birbirini çiğniyordu. Komando taburu saat 03:00 civarında çatışma bölgesine vardı. Hakkari'den döndükten iki yıl sonra rahmetli oldu. Takip sınır ötesinde de devam etti. Tugaya çıktım. bütün karakol. her defasında köyden de ateş açıldığını söylediler. 17 PKK'lı öldürüldü. . Yüksekova'ya bağlı olmasına rağmen Çu-kurca'ya daha yakındı. Tugayın Levazım Şube Müdürü Yarbay Zafer odaya geldi ve: . üs ve mevzilerde askerlerin çalıp söylediği şarkı ve türkülerle anıldı ve kutlandı.Komutanım Đstanbul'dan bir müzik kaseti getirttim. Hürriyet: "Mehmetçik Üzümlü Karakolu'nda Kuzey Irak'tan gelen PKK'lılar-la göğüs göğüse çarpıştı. Şüphe olacakların önüne geçemiyor. Yuksekova'daki birlikler 6-7 saatten önce oraya ulaşamazdı. O şarkıyı buldurttum. ben de öğreneyim. sınırdaki Dilekli köyü ve yanındaki Dibecik mezrasının büyük çaplı saldırıya uğradığı haberi geldi. niye? Đstemem geceyi.Komutanım daha önce de söylemiştiniz." Cumhuriyet Bayramı.) Yarım saat sonra. kendileri dışındakileri saf yerine koyuyor. bazıları ağır 11 yaralı yüklenirken. niye?" (Kişiliği çok farklı olan. Korucular sürekli yardım talebinde bulunuyorlardı. Geldiğim helikoptere bir eve toplanmış.Anladık komutanım. Köyde 50 korucu vardı. insanları hiçbir şeyi göremez ve dinlemez hale getirmişti. Gece yüz yüze kaldıkları korku. Akşam oldu diye. Yürüyerek dağlarda kat edilen mesafe için bu olağanüstü hızdı. Öne geçmek. Bu köy bu güne kadar PKK'ya hiç yüz vermeyen ve hiçbir şekilde pes etmeyen vatandaşlardan oluşuyordu. Çukurca daki jandarma komando taburuna. Tabur. Çocuklar ellerinde bayraklarla marşlar ve şiirler söylediler. güney kuzey istikametinden köye saldıran PKK gruplarının batısına yandan taarruz etti. hayata değişik bakan Yarbay Zafer. Siz çalışmanızı bırakıp dalgın bir şeklide bvı besteyi dinlediniz. Korucular bütün güçleriyle karşı koyuyorlar ama çatışmanın şiddetinden Irak'tan gelen PKK gruplarının kalabalık olduğu anlaşılıyordu. Hakkari'de yaşayan aileler için de gazinoda sade bir program vardı. PKK'lılar köye girdiler oradan da ateş ediyor sanıyorlar. Gözüm acıyor. yolu izi bulunmayan bir yerdi. cesurca bir kararla hareket yapmaktır. 29 Ekim saat 23:30'da Yüksekova'ya bağlı. köyün dışındaki evleri mevzi diye kullanan PKK. Sınır Alay Komutanı cevap verdi. Hâlâ bilmem. o ateş edenleri. . Geçenlerde I larekat Merkezinde gece haberleri için radyoyu açtığımızda bir şarkı vardı. Basında dördüncü Üzümlü eylemi haberleri: 29 Ekim 1993. Şimdiye kadar köyü boydan boya geçip. Burası da dağların arasında kaybolmuş." 29 Ekim 1993 Milliyet: "Hakkari'nin Çukurca ilçesi Üzümlü Karakolu eyleminden sonra Kuzey Irak'ta takip harekatı başlatıldı.hiç ihbar ulaştırıldı mı? Askerlerle konuştum.Hakkari'de şüphelenilmeyen kaç yer biliyorsanız söyleyin. fakat kesin bir kanıt ele geçiremedik. hemen uygun istikameti kullanarak Dilek-li'ye müdahale etmesi emrini verdim. Hala bilmem. Oraya katıl1993 Dönem! 139 <lım. Ve bu köy kurnazları.

Dün gece kendisi ve oğlu hepimizden daha çok PKK'ya karşı savaştı.Paşam. Genel olarak anlaşılıyordu. tüfeği çok güzel. hala tüten 3-4 evi askerler ve köylüler su taşıyarak söndürmeye çalışıyorlardı. kucaklarında emzik çocuklarıyla kadınlar önlerinde dunılmaz haldeydiler. Yanımdaki korucu başına. Muhtar ve korucu başı Necmettin'e (bu saldırıdan beş ay sonra. sakinleştirsinler. bu memleketin en dip köşesinde. Ne yapsınlar? . Bir saat kadar sonra subaylar geldiler. karakol. Bazı bölümleri çökmüş.Paşam çok af edersiniz. paşa denince hepimizde. Şimdi. yargı ve sorgudan kısmeti olmayan hafif akıllıların tembellikleri de eklenince. sizi görmek için. nereye gitsem beraber oraya geliyorlardı.Silahlara da meraklılar. Yüksekova'da gece kaldığı evin bahçesinde pusu kurularak öldürüldü) sordum. adamlarına söyle. Köye geri dönmüş.Ne diyorlar? . Oğlunun koruculuğu için Yüksekova'da ilgililere müracaat etmiş. . Köyün içinde dolaştım. Geçen hafta Hakkari'ye gitmiş.Peki kendisine söyleyin. eli silah tutan kadın ve çocuklar da dahil. PKK'lılar Kuzey Irak toprakları derinliklerine kaçmışlardı. yaşlı tipli bir zat akla geliyor. insanlara acı çektiriyordu. "komutan burada değil" demişler. Jandarma komandoları müdahale ederek. Korucuların bilgileri ile birleştirilince PKK grubunun 150 militan civarında olduğu ortaya çıkıyordu. Köyün içinde devlete ait olup da daha önce kapatılmış üç yeri gezdim. Havadan indi.Nedir? Anlatmaya başladı.Hamile. Tam bu en kritik anda komando taburu çatışmaya girince durum tersine dönmüştü. "sizi daha iyi anlarlar. Üç gün tugayın nizamiyesinde beklemiş. Bunlar. onları helikopterin yanında uzak tutmaya çalıştılar. deyip du1993 Dönemi 141 ruyorlar. "ben zaten yıllardır çarpışıyorum ama kadınım diye beni koruculuğa kabul etmiyorlar. orta yaşın üstünde bir kailin ve bir genç geldiler. olabilecek en iyi direnmeyi göstermişlerdi. Şu "zıkkım mevzuat".Silahlarla iç içe büyüyorlar Paşam. neredeyse tanrıdan başka kimsenin doğru dürüst haberinin olmadığı şu vadide bile. Bu hergeleler de sizi ve hareketliliğinizi görünce. kilolu. Şimdi 16 yaşındaki oğlu ile birlikle yaşıyor.Bir paşayı ilk defa ve bu kadar yakından görüyorlar. oğlunun korucu yapılmasını istiyor. ancak yan Türkçe yarı Kürtçe konuştuğu için beraber geldiği korucu dayanamadı: . .Neden çevremizden hiç ayrılmıyorlar? .Beyim. Bu görüntü insanda. Köyün 25-30 çocuğu da epey zamandır benim etrafımda. kelli felli. oğlu şu andan itibaren korucudur. insanlar pratik ve sıradan işlerde dahi kelimenin tam manası ile işkenceye maruz kalıyordu. anlatılanları onaylıyorlardı. derin bir hüznü yaşatıyordu. Size bir arzuhali var. Korucu anlatırken çevredeki bütün köylüler de başlarını sallayarak. çok özür dilerim. Helikopter mûrettebaü bu dalgayı kontrol edecek durumda değildi. ben zaten PKK'dan çocuklarımın öcünü alacağım" diyor. Köy demeye bin şahit isteyen burası da. "çocuktan paşa olmuş" diyorlar. kapılarına çapraz şekilde latalar çakılı halde duruyorlardı. . Biten bu Ekim ayının maaşı da bu gün . etmesinler. okul ve sağlık ocağıydı. PKK'nın elindeki ağır silahlar ve sayılarının fazlalığına karşı koymanın da bir sınırı vardı.Yerden göğe haklısın. Ben de buradayım. . tabanca ve bıçağı çok büyük. . Bir korucu ile birlikte. . Bunun işlemleri için sağa sola koşturmasına gerek yok. Üçü de sıra sıra inşa edilmişti. Dilek-li köylüleri sadece korucular değil. uzun yeşil entarili. Çalışan helikopterin hızla dönerken fark edilmeyen palleri bazılarının başlarını bile koparabilirdi. bu kadının ailesinden bu güne kadar kocası ve çocukları dahil yedi kişiyi PKK'lılar öldürdü. Başka helikopterler de gelecek. diğer köy ve mezralardan farksızdı. Buna düşünce. . çok kıymetli bir şeyini birden bire kaybetmesiyle kapıldığı. Aralarında da devamlı konuşup duruyorlar. "oğlun 16 yaşında mevzuata uygun değil" demişler. Ne istiyorlarsa hepsi yapılacak" dedim.

Korucuların biten cephanesi de hava kararmadan taşınmış olsun. halkın hali işte ortadaydı.Teşekkür ederim. Nizamiyede üç gün beklemiş olmasına gelince. Đlk darbeyi beklemediği yere. Korucuyla konuştular. . Karakola geliş gidişlerde yolun iki tarafının mutlaka emniyete alınması gerekiyordu. 50 korucunun ina: di ve komandoların yetjsmesi üzerine. Buna rağmen intikal halindeki araçlara tepelerden sık sık ateş açılıyordu. hava kararmadan tugayın kışlasına taşınacak. Türkiye'nin Đran hududundaki en uçtaki karakoldu. üçgen şeklinde deriden yapılmış 142 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok 1993 Dönemî 143 küçük bir muskaydı. bu karakolda bulunan herkesin kendi gözüyle göreceğini" söyledim. 6 ölü ve 11 yaralı vererek. Koynundan bir şey çıkarıp uzattı." 1 Kasım 1993 günü Şemdinli Jandarma Sınır Alayına bağlı Alan Ka-rakolu'na gittim. Kendisi gibi böyle fedakar bir insana biz millet olarak ne yapsak azdır. 29 Ekim gecesini ve ertesi günü nasıl geçiriyorduk. hızlı ve akıllı vur. törenler düzenlenmiştir herhalde. derme çatma köy evlerinin arasında kayboldular. PKK bu eylemini videoya da çekmiş. Komando taburu geceyi burada geçirecek. haftalardır onlarla bile görüşemedim.Nedir bu? dedim. bu sizi yeryüzündeki bütün tehlikelerden koruyacakmış. Kimimiz öldük. astsubay ve askerlerle topluca görüştüm. Döndü. Dün 29 Ekim'di. 3121 rakımlı Kralın Kızı Dağı'nın dibindeydi." Basında Dibecik baskını aşağıdaki gibi halka duyuruldu: "Korucular PKK'yı bozguna uğrattı: Hakkari'nin Dibecik köyüne 29 Ekim gecesi baskın düzenleyen 150 PKK militanı. . Her zaman olduğu gibi konuşmalar yapılmış. Kimimiz nutuk attık. 30 Ağustos 1992'de Đran'dan gelen ve gene oraya geri çekilen PKK grupları tarafından saldırıya uğramıştı. Gene bu gün uzun bir gönder ile en büyük ebatta Türk bayrağı getirilerek. . Karakol Şemdinli'ye.' "Silahlı bir gücü yönetmek bilgiden daha fazlasını gerektirir. 17 asker şehit olmuş. Çevre araziyi. "işlerin iyi gittiğine" inanmak. Bu. Bize. Yanımdaki karargah subayı ve komando tabur komutanına: "Bu köyden hasta. sonra." emrini verdim. birkaç santim boyutlarında. bunu yapmaya kalkışacakların başına neler geleceğini. geldikleri Kuzey Irak'a kaçtılar. Ben akşama kadar buradayım. kendisi önde oğlu arkasında. bizim misafirhanelerde kalacaklar. Bu kahraman kadının oğlunun iki aylık korucu maaşı ile bir aylık erzağı bu gün.000 metre üzerindeki dağlara kar çoktan yağmıştı. 3. hududun üzerindeki. PKK'hlann dün gece ağırlıkla saldırdığı tepeye dikilecek. Burası PKK'nın Đran'daki Jerma-Betkar ile Zagros kampları arasında. Bunun için kusura bakmasın.Paşam. kendileri gibi cesur insanların ancak elini öpmek düşer. Ona tam olarak söyle: eşim ve çocuklarım da beni aradıklarında bulamıyorlar. buraya getirilip verilecek. Gene bu gün ikisinin bir aylık erzağı. ben orada devamlı olamıyorum. "ısırıldığında mayhoş olduğu anlaşılan gerçekten" daha kolay geliyordu. dünya haber ajanslarına göndermiş. Türkiye de bütün dünya gibi televizyonlardan izlemişti. gelip giden helikopterlerle getirilip teslim edilecek. Köye hakim yamaçlardan birine tırmanıp yalnız başıma oturdum. hamile veya Hakkari'ye gitmek isteyen kim varsa. Bölgede hava artık iyice soğumuş. yarın dönerken ikinci bir emre kadar kalmak üzere bir bölüğünü burada bırakacak. Ateş düştüğü yeri yakmaya devam ediyordu. Buralarda. Korucu gene kısa kısa anlattı. Başlayın. Onlara: "Bu karakoldan herhangi bir askerin kılına halel gelirse. Halbuki bu memlekette bir şeyler çoktan kopmuştu. Bu karakol da bölük teşkilatındaydı.kendisine teslim edilecek. Kırışık yüzü aydınlandı. Subay. Ya buralarda çocukları askerde olan annelerin durumu nasıldı? Birilerine. . Orhan Veli boşuna dememiş! "Bu memleket için neler yapmadık. karakol bina ve müştemilatı ile mevzileri dolaştım. bir vadi boyunca uzanan dar ve kötü zeminli bir yolla bağlıydı. Konuşmanın bir bölümünü anladığı anlaşılıyordu.

onlara layık bir kahvaltı sun. bu av senin bir pençene bile az gelir. Çünkü uzun zamandır buradalar.Biliyorum komutanım. dedim. koklayamadım Aman aman.Gidip onları almak için niye bu kadar bekledin? . bir hiç uğruna Soldurman beni. bu onun bunun uşaklarına.Komutanım bir aya yakın Kralın Kızındaki (eliyle göstermemek için. Biraz önce binanızı dolaşırken malzemelikte iki bağlama gördüm. Sana zaman vermiyorum ama ayağına çabuk ol. Geriye kalan sadece. silahlarınız çalışıyor. Sen atmaca gibi çocuksun. Yarım daire şeklinde oturan diğerleri de bildikleri kısımlara katılmaya çalışıyorlardı. amanın efeler Öldürmen beni.Sen de işi bizim topraklarda bitireceksin. Bölük dağıldı. .Bu keşif demektir. belayı kısa bir süre önceden fark etmeniz. bir hiç uğruna Soldurman beni. Bu gün sizinle beraberim. Siz konuşurken de gözetliyorlardı. döküldü cephanelerim toplayamadım. onları sabaha karşı aldırırım ama bunu sen kendi askerlerinle yaparsan senin bu bölük bir daha eliyle aslan tutar. Kimler çalıp söylüyorsa. .Tam Türkiye-Đran sınır hattının üzerindeler. Đki asker çalarken birisi de söylüyordu. Fakat 20-30 metre arkası Đran. sabit bir yerde durmayıp. Mahkeme önünden eğildim geçtim Aman aman." . Bölük binasının arkasından bağlama ve türkü sesleri geliyordu. gündüz şahin. yiyeceğiniz güzel. dikkat ve uyanıklığınızla. sürekli değişikII 144 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok lik yapıyoruz. ben de dinleyeceğim. Güneş doğmadan geliyorlar. Gün ağarırken gözetleme yerlerine geldiklerinde. nasıl yapacağınızı göreceğim. hava kararınca çekiliyorlar.Evet. belki de hiç gelmez Dağlarda salınır da derdimi bilmez Dumanını savurur halimi görmez" *** "Gerizler başından hoplayamadım Aman aman.Hem çok yüksek hem de karmaşık kayalıklarda nasıl fark edebildin? -Artık ezberledim. burası benim diye ölçmeye terzi mi getirecekler? Ben buraya gece iki dağ komando timi gönderir. sol yanımdan kurşun yedim Bayıldım düştüm. Bölük komutanı üsteğmen: . Kaldı ki. Yara bende derman sende Ya kendin gel ya da bana gel de Kara tren gecikir. Öyle bir saür atın ki. . amanın efeler Öldürmeyi beni. Gözleriniz gece baykuş. Gözüm üzerinizde. . size bir daha sırtaramasmlar.Yüreğiniz cesur. vücutlarınız gece ve gündüz yılan gibi olacak.Şu anda bizim topraklarda değiller mi? . mermileriniz bol. 1993 Dönem! 145 Düşman galip geldi.. Ahbap düşman olmuş ben buna şaştım Aman aman. "Gözüm yolda gönlüm darda Ya kendin gel ya da haber yolla Duyarım yazmışsın iki satır mektup Vermişsin trene Arılamaz halimi kara tren Gecikir. bu kayalıklara orası senin. yüzü bana dönük halde arkasında kalan dağda belirgin iki noktanın arasını tarif etti) tek sivri ile yayvan kayalık arasında bütün gün karakolu gözetliyorlar. Nasıl hareket edeceğini biliyorsun. belki de hiç gelmez Dağlarda salınır da derdimi bilmez Dumanını savurur halimi görmez Gam dolar yüreğime gözyaşını dinmez. 5-6 kişiler. bunların keşif sonuçlarının şöyle veya böyle olması ana grubun saldırısı için çok önemli. . .

" 3 Kasım 1993'de Hakk?ri'de sabahla birlikte başlayan lapa lapa kar. T. Sınırdan itibaren. 10 Kasım günü bu Tabura Van'daki kışlasına dön emri verirken. Kayıpların yerine gönderilen elemanlar yetersiz. bu yaz alanlara çok yükseldi. Bunların kayıtlarına . Gün ağarırken gözetleme yerine geldiklerinde. Hedef bulmakta güçlük çekiyoruz. takdk ve sosyal sebepleri vardı. Botan Eyaleti Behdinan bölgesi (Hakkari) sorumlusu Suriyeli Topal Nasır'ın (kod Halat. doğusunda Karanlık Dağ (Kato) 'da . gözlerinizden öperim.Đşte şimdi karakoldaki herkesin kafasındaki paslı çiviyi söküp attın. Daha sonra sorgulanmak üzere istihbarat kuruluşlarına teslim edildiler. iki kışlık kampının olduğu. 5. Đki gün sonra 3 Kasım sabahı Şemdinli Sınır Alay Komutam aradı ve Alan Karakol Komutanı üsteğmeninin benimle görüşmek istediğini söyledi: . genel mevkii Kuzey Irak) bölücü eşkıya liderine verdiği 10 Kasım 1993 tarihli dönem raporuydu. yapılan keşifler ve şimdi daha iyi çalışan istihbarat akışından anlaşılıyordu.. ." Kötü hava şartları ve derin kar faaliyetleri belli ölçülerde etkilediği için karargahta bulunurken önemli bir konu olan mayınlar üzerinde çalışma yapmak gerekiyordu. "Hatayı önlemenin tek yolu ihtiyatlı olmak değil. büyük kısmı hastalıklı. Kötü oduncu. 115 santim yüksekliğe ulaştı. "1. nin alanlar üzerine baskısı arttıkça. Tebrikler. Zap (Şivi) ve Metinan kamplarında kışlık düzene geçmiş görünüyordu.Hareket tarzını söyle. Irak'taki Hakurk (En büyük kamp). cesarettir. Bölgede batıdaki Tugaylardan gelen beş takviye piyade taburu varII 146 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok di. Basyan. Kasım ortalarında Hakkari'nin tamamı kar altındaydı. 3.C. dört saat içinde kışlada. emir verildiğinde Hakkari'ye dönmeye hazır olmalarını bildirdim.. Zagros. . halk yöreyi terk etmeye başladı. kış operasyonları için bütün hazırlıklarını tamamlayarak. 1990-1991 yıllarından itibaren bizim tarafımızdan döşenmiş 28. 2. bir teğmen ve üç Đran'h asker yaralandı. karşıladık. bir kısmı memleketlerine dönemediler. Yurt içinde artık. Yaralıların ilk tedavisi karakoldaki doktor tarafından yapıldı. PKK ile ilgili hassas dinleme kaynak çıkışlı bir mesaj aldık. Mayınları Hakkari'ye dışarıdan gelen istihkam taburları döşemişti. Bir hafta sonra 9 Kasım 1993'de Alan Karakolunun kurduğu pusulardan birine gece Đran askerlerinden oluşan bir grup düştü. baltaszyla cebelleşir. 6. Fakat Hakkari Merkezinin 30 km. 4. diğerlerini kış döneminde batıdaki garnizonlarına dönmek üzere serbest bıraktık. Bir Đran'lı asker öldü. Hakkari batısı ile Şırnak arasında kalan dağlık alanı beş gün taradı. Bunlar genellikle Đran ve 1993 Dönemi 147 Irak sınırlarındaki karakollar bölgesinde bizim topraklarımızdaydı. . Mezi-karyaderi. Đkiyaka Dağlan ile Balkaya Dağları'nda kışlık kamp işletemiyordu. idari.Komutanım Kralın Kızı temiz. nin çok önem verdiği bir alanda bulunuyoruz. Hakkari'de Temmuz 1993 itibarı ile her yerde karşımıza çıkabilen PKK' nin mayınlarından başka. "Kralın Kızı'nın sonucunu bizzat bana rapor edeceksin" emrini verdim. 6 Kasım'dan itibaren Yüksekova bölgesinden Çukurca doğusuna intikal ettirilen 4.Bütün gece tırmandık.C.000 mayın vardı. Bunlardan sadece Derecik'te bulunan taburu Hakkari' de bırakıp. T. Bölge için önderliğin merkezden verdiği hedefler çoğunlukla gerçekçi değil. Bunun.C. Jandarma Asayiş Komutanlığı Hakkari' den ayrılan taburlardan bazılarına başka vilayetlerde görev verince. güneyindeki Alan-düz (Oramar) ile gene Hakkari Merkezinin 20 km. Dağ ve Komando Taburu. T. Bir yüzbaşı.Ayrılırken Bölük Komutanına.Jerma-Betkar. Aynı tarihlerde PKK Đran' daki Kalareş.

" Bu sıralarda Genelkurmay çıkışlı iki mesaj geldi. birliklerin başından ayrılmamın söz konusu olmadığı".Komutanım savcılığa bildirdik. Ne kadar güzel. Bu tip çuvalları bir. sen de bu sene yeni atandın ve sürekli harekata katılıyorsun. "buraya nereden nasıl saldırılır? Buradakiler nerelerde ne yapabilirler" de olduğu için diğer sıradan şeyleri önemsemezdim. aynı yerde yakılarak imha edilecektir. . nerede olduğunu ortaya çıkarmışlardı. bunun işlemlerini bitirelim. Kasımın son haftası karargaha aşağıdaki iki emri verdim: 1.Yakalayanların kimlikleriyle ilgisi ne? .Đhbar geldi.Bu çuvallar nedir? . Yakın hepsini hemen.K.Kime aitmiş? . K.Bunlar iki ay önce yakalandı.Yerini bilen ihbarcı kime ait olduğunu bilmez mi? . . Hangi karakol bölgesinde. Karakolları dolaşırken hep aklım. serbestsin. Bu işi bir ayda bitireceksin. ömrümüz hayretle geçti.Đhbarda bulunarak alacağı yasal para. Seminere "daha sonraki yıllarda katılmamın uygun olacağını".Onu bulamadık. Đşin esas ilginç yanı. Bizim mayına basıp ölen ve yaralanan hiç militan olmadı. Terk edilmiş bir köy evinde bulduk. En geç . . herkesin kolay anlayabileceği.K. Karakol Komutanının odasında orta büyüklükte üst üste konmuş kahverengi altı çuval dikkatimi çekti. Mayınlı bölgeler PKK'lılar tarafından öğrenilmesin diye bilinen sembol ve işaretler de kullanılmıyordu. neresi mayınlı ise bunları 1/25000 mikyaslı haritalara manzara krokisi gibi renkli kalemlerle. son durumlarını gösterecek şekilde işaretle. diğeri de bir ay sonra Avrupa'ya yapılacak gezi için hangi tarihte katılmak istediğimle ilgiliydi. Emrin aksine hiçbir harekete rastlanmayacaktır. daha önce de seninle konuştuk.Bunlarda esrar var Komutanım. Şimdi tam sırası. Hakkari Đl Jandarma Alay Komutanı ile merkez karakolunun içini dolaşıyorduk. . içinde bulunduğumuz ağır koşullarda katılmak istemediğim. eroin. . iki iç güvenlik karakolunda daha görmüştüm.Daha erken bitireceğim Komutanım.tam hakim olup çok iyi bilinmesi gerekiyordu. Yakalayanların da kimliklerini verdik.Ne esrarı ? Burada ne geziyor? . Geçen zaman içersinde vadi yamaçlarında bulunan yoğun kar ve yağmur nedeniyle yer değiştirmeleri kaçınılmazdı. mayın kayıtlarının tamamını bölgeler halinde tasnif et.Anlamadım! . "Avrupa gezisine de.Bir yaşıma daha girdim. Mesela.Bu malı yakalayanlar da vasal ikramiye alacaklar. Çünkü köylülerden ve koruculardan bunların yerlerini öğrenmişlerdi. Ama bu defa Hakkari'nin içinde Merkez Đlçe birliğindeydik. neyin. -Albayım. iki ayrı mesajla üst karargahlara bildirildi. tabur ve karakol komutanlarına ver. Birer suretini de alay. Bunlardan biri. Üzümlü Karakolu civarında bazı bölgelerde bu durum çok bariz görülebiliyordu.Nasıl yakaladınız? 148 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . ve benzeri uyuşturucular ile bunların hammaddeleri. Đhbarcı yerini gösterdi. ve Jandarma Genel Komutanlığı birliklerine aşağıdaki yazılı emri yayımlattım: "Yürütülen bütün faaliyetlerde esrar. . sahipleriyle birlikte yakalanamadığı takdirde. Alay Komutanına: . Davası başlayınca mahkemeden isteyecekler. ürünler nerede bulunuyorsa. yeni general ve amiral olanlar için Genelkurmay'da yürütülen bir seminere. . Đşlemin yapıldığı da bir tutanakla belgelenecektir. teknik bilgi ve uzmanlığını da sergileyerek bizzat kendin o yerlerden sorumlu rütbelilere göster.Kendisi de olabilir Komutanım. PKK unsurları hiç mayınlı yerlere girmiyordu. gözcü ve keşifçileri ile tespit ederek. Fiziki yerlerini. Seni bir ay aramayacağım.Yıldırım. . . bu malı satarak alacağı paradan daha fazla olabilir. Askerlerin gidiş ve gelişlerde kullandıkları patikalar ile kullanmaktan kaçındıkları yerleri de. Aynı gece. Tugay Đstihkam Şube Müdürü ve Savaş istihkam Bölük Komutanı Yüzbaşı Yıldırım'ı çağırdım: .

Yani taburları karakol şeklinde değil. Bu mevcut neredeyse Dağ ve Komando Tugayı'nın asker mevcudunun iki misli. bulundukları yerde yakalayıp azami zayiat verdireceğiz. Onay için hemen üst karargahlara gönderelim. "U"nun açık ağzı olan. Operasyon deyince herkesin aklına genelde yaz mevsimi geliyor. her zaman her yerdesin. Her mevsim bu mücadelede ayrı ayrı kıymete sahip. Hemen söyleyeyim. planlı ve dört başı mamur şekilde yapılmış keşifler halinde bunlara saldıramayacak. barınacak gibi malzemeye sahip kılmak. "Bilinmezlik" yeryüzündeki tüm canlıları rahatsız eder. silahım çalışıyor mermim tamamsa düşmanın üzerine yürürüm. Bölge sorumluları yine aynı olacak fakat binalarına. 1993 DöNEMt 149 Hareket ve inisiyatifleri kaybolan parçalanmış gruplara da ikinci vazife için hazır bekleyen birliklerle "Kartal Hamlesi" yapılacak. Hayır! Dört mevsim yapılacak. ateş ederim. 46 kilometre içerdeki Irak arazisinden gireceğiz. Binlerce tavuğu olan bir tavuk çiftliğini düşünün. Birlikler iki taktik vazife yapacak şekilde gruplanacak. Ben er 150 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok olarak sürünürüm. Bu taslak planı hazırlayınca bizim Jandarma Alaylarından da görüş ve değerlendirme alın. sıra ile veya aynı anda birkaç tanesine birden taarruz edeceğiz. Grupları kamplarda siyasi ve askeri eğitimlerini tamamlayarak. "subaylar" bölük ve takımları muharebe ettirmek için "subay"dır. görüşelim. muhabere edecek şekilde hayal edin. "Sürgü" görevi ile vadi tabanındaki PKK gruplarını kanatlarda bulunan dağların üzerindeki derin karlı alanlara atacak. çiftliklerinden ve binalarında ayrılıp dağa taşa. maksadımızı. kış mevsimi ise en kıymetlisidir. Havanın asgari üç gün yağmaması lazım. mevzi alırım. Bunları Batıdaki depolardan Hakkari'ye getirtmek için. kış ve bahar mevsimlerinde çiftliklerin çitleri içerisindeki binalarda 200-300'lü gruplar halinde topluca yaşıyorlar. Hakkari'de üç alay halinde 9000 jandarma var. 6-7 bin askeri sahra koşullarda yaşayacak. Đç güvenlik karakollarının bağlı olduğu il jandarmayı normal halinde bırakabilirsiniz ama. Türk-Đran-Irak topraklarındaki dağlarda çevrili "U" şeklindeki kampa. Şimdi yapılacak şey. Bu çalışmayı da birkaç gün içinde bitirelim. Tavukların . Ne zaman? Nerede olacaklar belli olmadığından PKK. bölük ve tabur düzeninde muharebeye girmezler demeye kalkışmasın. Lüzumlu hallerde tabur şeklinde muharebe edecekler. Hududu korumak demek binada bulunmak mı demek? Yine huduttasın. Harekatın tam zamanını meteoroloji raporları belirleyecek. Böylece Hakkari'de 1994 yazını rahatlatacağız. dereye tepeye dağılıyorlar. "U"nun ağzından içeri girenler. 2. sakın kimse. Ben de görüşeceğim ve her komutana bunu açıklayarak fikirlerimizi kabul ettirmeye çalışacağım. Askerin muharebesi "tek er" faaliyetleriyle biter. Taslak planı çatın. Neden? Çünkü sabit ve durağan haldeler. Dağ ve Komando Tugayının tamamı bu harekata katılacak. bunların muharebe eğitim standartları manga ve takımdır. Harekatın kod adı "Ejder-Kış"ür. PKK'nın yurt içi ve yurt dışındaki kamplarına büyüklük ve tehdit önceliklerine bakarak. iki alay ve dört taburdan oluşan ve mevcutları 7000 askeri bulan sınır birliklerini seyyar jandarma gibi düşünün. karşı taraf benim ne zaman nerede olacağımı ve ne yapacağımı bilemeyecek. Bir Dağ ve Komando Taburunu örnek alın. kendime güvenim yerindeyse. Dağ ve Komando Tugayı'nm tabur ve bölük komutanları ile karargah subaylarını toplayarak aşağıdaki emri verdim: "1994 baharından önce. niyetimizi açıklayan bir yazı ile ihtiyaç listelerini çıkartmamız gerekiyor. Er olarak yapacağım her şey bu kadardır. beslenecek. 1500 asker olarak sahra koşullarda. Gayri Nizami Harbin de temel kurallardan biridir. Kuzey Irak'ta Hakkari bölgesine dönük altı PKK kampından en büyüğü olan Hakurk kampına taarruz edeceğiz. Bahar zamanında itibaren. bölgelerine sevk edilmeden önce.üç ay içinde. dar alan ve mevzilere asla bağımlı olmadan bölükler halinde arazideki üslerde bağımsız faaliyet gösterecekler. On yıldır verilen zayiata bakın büyük kısmı hep karakollarda. Đster tabur ister ordu taarruz etsin benim yapacağım "işler" hiç değişmez. Geçenlerde Üzümlü Karakolu'nu nasıl bizim malzemelerle donattık? Bu örneğe göre malzeme listelerini düzenleyebilirsiniz. Tek fark. özel teçhizatı dikkate almanıza gerek yok. tabur komutanının komutasında. derin kar ve şiddetli soğuklarda muhabere koşullan altında.

yakalanmaları. Kar kıyafeti herkese şart olduğundan. ayı pençesinden daha önemliydi. eksiklerimizi ortaya çıkaralım. Ege'deki bir birliğin askeri. ıslaklıkla beraber içindekileri üşütüyordu. rahat rahat hazırlık yapmalarına. dağlarda. hangi kışlık iç çamaşırı ve parkayı giyiyorsa. hem de su gibi akıyordu. Kış ve bahar iyi değerlendirilmediği sürece "yazın bedeli" hep yüksek olacaktır. karın üzerine bir-iki yatıp kalkmadan sonra ıslanıyordu. ne de kimsenin bir yerde duracak zamanı vardır. Civarımızdaki şehirlerden binlerce mumu bulmak. ikmal kanallarından kadro tipi başka malzemelerin temini. kartal dalışıyla seri darbeler vuracağız. Herkes birliğini. tüneller yaparak içine girmek mümkün değildir. kış donatımlarını kontrol ederek. pratik ve en doğrudur? Arkadaşlar ne kadar açık ve sade bir durum değil mi? Savaşın birinci kuralı "düşmanı rahat bırakmamaktır". Keza botlar da aynıydı. Ayrıca. birbiri üzerine.ılarak hizmete hazır hale getirdik. bulunabilmeleri hangi mevsimde daha akıllıca. tedariki. toplanabilmeleri. haftaları . Öncü ve Đz açıcılara vererek mevcutlarla idare edebilirdik. Her taburun dört bölüğünden sadece birine yetecek kadar haki elbise üzerine giyilmesi gereken "beyaz kar elbisesi" ile yine bir bölüğe yetecek kadar hedik (ayı pençesi) vardı. karları çiğnenmiş. ne de bunlarla uğraşabilecek asker vardır. Zaman hem kılıç gibi kesiyor. verdiler. kendi çadırlarının üstünü örttüğünde.yiyecek ve cephaneyi ko-nımak içindi. bu güne kadar bilinen ve yapıla gelenin tersine harekatın kış koşullarında yapılması şarttır. onların. taarruz hızı kesilmiş. PKK kamplarında şurada burada gördüğümüz sayısız naylonların amacı da insan. Kar kıyafetlerini süratle Kara Kuvvetleri 'nden istedik. Verilen kartalı . Bugüne kadar dağlarda yaptığımız operasyonlarda. (1994 sonundan itibaren de soğuk iklim malzemeleri gelmeye başladı . Gerçek muharebe yaşamında. Bu kıyafetin naylon ve imperteksten olması gerekirdi. Bazı pratikler geliştirmeye ihtiyaç vardı. Dolayısıyla altındaki elbiseyi de ıslatarak derece derece nemin iç çamaşırlara geçmesine sebep oluyordu. şiddetli soğuk ve derin karda. eksi 20-30 derecede askerlerin arka çantaları ve çadırları ıslandığında. dağlarda.) 1993'te. daha hızlı. PKK'nın bulunduğu yerlere helikopterlerle yaklaşırken bölgedeki karakolların uçtuğu seviyeler bizim uçtuğumuz yüksekliklerin altında kalıyor ve bir kayalıkta tertiplendiğimizde kartal yuvaları bulunduğumuz yükseklikr 152 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok lerden aşağıda bulunuyordu. ne böyle bir zaman. teslimi gibi bürokratik işleyişlere bağlı kalamazdık. barınaklar. mantılı. karda bu arada uzun sürede donarak oturmuş. karla kaplı alanlarda kardan mağaralar. 2-3 asker. Aslında tugayın kış malzemesinin ne olup olmadığı meydandaydı. Sert koşullarda yedi ila on gün barınabilecek şekilde ihtiyâçlarımızı tespit edin". Eldekileri bakım ve onanma . Böyle şeyleri klasik muharebelerde aylarca aynı hat ve yerlerde savunma düzeninde kalmış. üstelik de hiçbir tehlikeye manız kalmadan yaşamlarını sürdürmelerine meydan vermeyeceğiz. Hakkari Dağ ve Komando Tugayı'ndaki asker de aynı şeyleri giymekteydi. Ne yumuşak ve derin karda bunların inşası mümkündür. rüzgarın taşıdığı soğuk.ayları çok olan birlikler yapılabilir. Veya bu tip tesisler ancak gösteri tipi tatbikatlarda görülebilir. Bütün kamplara hızlı. Đstekle. Kış ve bahar döneminde. dağ geçitlerinde muharebeye hazırlasın. Hava Kuvvetlerine yazı yazarak Kayse-ri'deki fabrikalarında dökümü yapılan bir kartal istedik. yüzlerce kilometre bu tip naylonları temin etmek mümkün olmadığından hepsini batıdaki şehirlerden satın alarak Hakkari'ye getirttik. Beyaz kar elbiseleri de nor' 1993 Dönemi 151 mal patiska kumaştan yapılmış olduğundan. Hareket halinde. ayı pençelerini herkesin giymesine gerek yoktu. Ortalama 2800-3000 metre yükseklikte. PKK'nın omurgasını kırmak istiyorsak. Bir depodan bulup gönderdiler. içerisinde bir mum yakıldığında bulundukları küçük mekan birkaç dakika sonra hemen ısınıyordu. Đç ve dış giysileri.

"Üzümlü karakol bölgesinde çatışma çıktığını" söyledi. dedim. Sabahleyin köyde bir tek kişi yoktu. karakol etrafından fazla uzaklaşamıyorlar. Üzümlü'ye saldırmak için yaklaşmakta olan PKK grubu ile karşı karşıya gelmişlerdi. Harekat Merkezindeki kabartma harita üzerinde 2-3 saat. Daha fazla ilerlemememizi söylüyorlar. Şehirleri birbirine bağlayan vadi yollarından başka her yerde. .Bazı katır izleri bunu doğruluyor. keşke bir istihbarat olsa. Jandarma Komando Taburu iki bölüğü ile müdahale etmişti ve tabur komutanının . Hepsi kaçmıştı. Psikolojilerini ne kadar yükseltirsek kendilerini o kadar iyi hissederler. Kan gölüne dönmüş yerlerde dahi hiçbir ceset yoktu. hem sızmanın tamamlanıp da saldırının başladığını düşünen.Anladım komutanım. hem yaklaşmanın. Kuzey Irak'ta yürüyüş halindeyken. ." 8 Aralık 1993'tü.Komutanım. "General.Dün geceki yaralıların bir kısmı o köyde tabii. Đki komando timi pusu kurmak için karakoldan hareket edip. Toplam yedi şehit.Hayır. Timler helikopterle doğrudan karakola değil. Köyden gelen ateşler. köydekilerle birleşince . orada bir şey olacakmış gibi bir his var içimde.Kayseri'den Hakkari'ye bir kamyonla taşıdık ve Tugay'in kışlasına. . PKK gruplarının durum ve psikolojilerini hissetmeye çalıştım. PKK'mn kaçıramadığı 24 ölünün büyük kısmı Kuzey Irak top-raklarındaydı. köydeki korucu ve milisler tarafından açılmıştı. . gün ağarmadan karakola dönmüş olacaklar.Kararlı görünüyorlar komutanım. Üzümlü köyünden karakola saldın başlamıştı. peşmergeler de onun silahlı adamlarıydı. korucu kimsenin haberi olamaması için oradaki subaylar ne gerekiyorsa. Bazı hesaplar yaptım. aralıklarla sürekli yağdı. 3 Kasım'dan itibaren bölgenin tamamını kaplayan kar. her şeyi yapacaklar. karakolun altından Kuzey Irak'a girecek. . Çatışma bütün gece devam etti. on bir yaralı vardı. Bu iki komando timinin varlığından askerler dışında. . Gece. Kuzey Irak topraklarına girdi. doğrudan karakola yapılan atışlardan da bir asteğmen ve bir karakol eri şehit olmuştu.Üzümlü'de eksik olan bir şey yok komutanım. Đlk darbeyi de bizim timler vurmuştu.200-220 militanlı bir PKK grubu saldırıyormuş gibi kıymetlendirilmişti. karargah subaylarının büyük kısmı çekildikten sonra. sıradan bir faaliyetmiş gibi uzak bir yere bırakılacak. Çukurca bölgesinin tamamındaki Kuzey Irak arazisi Barzani'nin mıntıkalarıydı ve köylerin tamamı onun aşiretine aitti. Gece. Yaralıların çok fazla olduğu ortadaydı. arazinin genelinde kar olsa da yürüme ve yaklaşmayı engelleyecek. zorlaştıracak seviyelerde değildi. Şemdinli-Çukurca hattından güneye. karakola gece gizlice girecekler. Her gece başka bir yerde pusu kuracak. sakin bir ruh halinde bulunmaya çalışarak. her şeyin PKK'lılarca planlandığı gibi gittiğini sanıp. . Çukurca'daki Komando Taburu da karakola intikal ederek.Silah kullanarak engel olabilirler mi? . Fakat silah seslerinin duyulmasından 15-20 dakika sonra. yarın Jandarma Özel Harekat Grubu'ndan iki komando timi Üzümlü Karakolu'na taşınsın. Dağ ve Komando Tugayı'nın bir sembolü olarak kayaların üzerine yerleştirdik. Bu iki tim gündüzleri karakolda istirahat edecek. 12 Aralık 1993 saat 21:15'te Çukurca Sınır Alay komutanı aradı.Orası öyle de. Kuzey Irak topraklarına 8-10 kilometre girmiş olan Jandarma Komando Tabur Komutanı Kasimasi köyü yakınlarından aradı: . Sabah olurken karakola indim. köylü. kırk santim ile iki metre arasında kar vardı.Bir istihbarat mı aldınız komutanım? . Komando timlerinden biri astsubay çavuş dördü komando eri 5 şehit. Timlerin Üzümlü'deki üçüncü akşamı. yükseklik durumlarına göre. düşman dışında hiçbir şeyle ilgilenmemelidir. Bu gece maskeleri aşağı inmişti. Harekat Şube Müdürü çalışıyordu. karşımıza silahlı peşmergeler çıktı. Irak topraklarından itibaren içerlere doğru sadece dağlar karlı kaplı. emredersiniz! 1993 Dönemi 153 Đki Jandarma Özel Harekat komando timi 9 Aralık 1993 gece yarısı Üzümlü Karakolu'na girdi. . Bu karakola daha önceleri yapılmış olan saldırılar da bu geceki gibi olmuş.Ahmet. Kuzey Irak'tan 100-120 kişilik PKK grubu gelmiş.

" f. Köylerin hemen arkasında da PKK'mn Metinan kampı mevcuttu. Bu beşinci saldırı için gelişleriydi ve Kuzey Irak'tan karakola yaklaşırken yakalanmışlardı. Sabah: "Aynı karakolu 5 nci kez basan 24 PKK'h öldürüldü. 12 Aralık 1993'ten sonra Türkiye bir daha Üzümlü adını hiç duymadı.J Ic(zda diye. bu adamların yaşam alanları. Sen farklı bir istikametten Türk topraklarına dön.yanında 200 kadar asker vardı. Her şeye rağmen he-i%bĐf i ıTfMrşılaşabiliriz. Hürriyet. Tabur komutanına. tam sayfa başlıktan: "Sızma harekatı: Önceki gün PKK'ya son yılların en büyük darbelerinden birini vuran güvenlik güçleri." -(K)1 ^ ^at 14:30'a kadar belki 10-15 kere Ge-.Görüşmesinden sonra bana. Hürriyet: "Basamadan basıldılar. 15 Aralık 1993. Basın. Araştırdım körfez harbinde burada 600 kişilik bir Irak taburu varmış. Farklı bir şey söyleseydin yadırgardım.5 saat geçti. -Peşmergelerin başındaki hokkabaza söyle. PKK'sıyla peşmergesiyle dolu daha güneye sürmek 200 asker için gündüz gözüyle büyük bir risk ve anlamsız kayıp vermekti. 24 ölü Hakkari'nin Çukurca ilçesi Üzümlü Jandarma Karakolu'nu basmak isteyen PKK'lılar hezimete uğradı. Sürprizlerle dolu vadilerde. PKK Üzümü Karakolu'na daha önce dört saldırı gerçekleştirmiş. onlar yolcuyken daha çok görüşeceğiz.1rimır bölgesinde kaldlk fag^S1II5>an Hürriyet gazetesi aşağıdaki habe- Iw:fîra . başlıktan verilmişti. yiyecekle PKK'hları köylerinde saklayıp. Kuzey Irak'a sızma harekatı gerçekleştiren komandoların pususuna düştü. pasına 1. '17 ^ rz etmişler. O da "Osman Paşa'ya söy-' ÎT ^ ^ani'nin peşmergelerin hiçbirinin kılı-I ? ı j ~^aksa operasyonu yapabilir" demiş. Sonra: A u ?Uk kcfe/-^^. zaman çokgeçü iyi bir kotek ı Osman //i / T ^t h' • -/r şey ka^ma^1' komutanım .as*fihkta yapılabilir. her çeşit tuzak ve pusulara müsaitti. Irak topraklarında da süren operasyon sonucu 24 PKK'h ölü ele geçti. saatson. bize caka satacak nankörler. bir astsubay ve üç er şehit oldu. 200 kişilik PKK grubu Üzümlü Karakolu'na baskın için gelirken. Kuzey Irak'tan gelen bir grup terörist dört kez baskına uğrayan Çukurca'nın Üzümlü Jandarma Karakoluna roket ve uzun namlulu silahlarla saldırdı. Biz hancı. Sonunda f '^Th^' Seldi. Ne olmuştu da Üzümlü Karakolu artık haberlerde yoktu? Merak eden de olmadı. hiçbir yardım alamayan askerlerin tamamını peşmer-geler bir gecede kesmiş.I Ke 70nun. Đlk anda PKK'ya 17 kayıp verdirildi. ürkütülecek kurbağaya değmezdi.Komutanım bu bölgede eski bir Irak kışlası var. Türkiye'den aldığı maaşla. Asgari '* ĐH rekat arı kovanmın icine dalmak şekt\j myıt1!' . dedim. Kuzey Irak'a giren komandolar harekata başladı. Ateş desteğinden vaz-^u/ilkl11 H JLetik0?*-™1** «Çamayacağı için tahliye W. ilk defa gece sızma harekatı gerçekleştirerek PKK'yi pusuya düşürdü. Bar-t an ile ^^3 ne yapmaları lazım? Bunların da I . Üzümlü çatışmasını aşağıdaki bilgilerle halka duyurdu: 13 Aralık 1993.Aşiret bir ortaçağ kurumudur. Daha fazla ilerlenmek istendiğinde peş154 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 1993 Dönemi 157 mergelerden de ölenler olacaktı ama önemli olan bölgeye yabancı olan taburu.5 saat kaldı. 24 PKK'h öldürüldü." 13 Aralık 1993. bu eylemler gazetelerde "Yine mi Üzümlü" diye birinci sayfada. r\ ¦"///l^îÇîyvpnuşmayı sonuna kadar dinledi. Kışla temeline kadar yıkılmış. bakalım daha ne kadar birilerini kandırmaya devam edecekler.dedim. tüfekle. tam 4.S j"ğu herkesle görüştü. . Türkiye'nin en jn rar-*~ ırnılvlZ) büuin ağırlıkları atük. ' Diyarbakır'a gitmek üzere ayrıldı. Bir subay. Đstihbarat Baş-j J1 . -oyeo aoo^rruz ettiğimizde bunların denilen kampıııa k*»^k_ Üzümlü saldırısından sonra bizim uıgor uvfi orta(ia. dedim. . şimdi gideceğimiz bölge ve Ç™a ^Izümlüye saldıranlar da oradalar. Atılacak taş.

Osman Paşa harekat için Genelkurmay'dan haber bekleyeceğiz. onun için onay almayı düşünmedim. dokuz adet karaşahin. Tugay'ın kışlasına geldiler.Albay Necmettin sınıf arkadaşımdı. bu harekatta paha biçilmez kıymete sahipti. . Komando Taburu'nun neden daha güneye gitmesine mani olmaya kalkışmaları ortadaydı. Süratle gitmek. Ancak [/ yorsun.Genelkurmay Başkanı'na arz etmişler. Diyarbakır'dan istenen helikopterler de aynı gün Hakkari'ye.%nun PKK'hların ele geçirdiğini belir/' dû irjece bir "sızma °Perasyonu" gerçekleş-/ ?llge<l . Dağ ve Komando ve Jandarma Komando Tabur komutanlarıyla 19 Aralık gecesi plan üzerindeki son görüşmeleri yaptık. nerede ne kadar PKK'h olduğunu nokta nokta tespit ettik. Üzümlü'ye gelen PKK'hlarm 86 yaralısı vardı. Yüksekova'daki 1. Dağ ve Komando Tabum ile Hakkari'deki 2. böyle olacaksa operasyonu yapabilir" demiş. beşi de Kanimasi köyünün içindeki evlerdeydi.Mezi-Karyaderi Kampına taarruz ettiğimizde bunların denilen karakolların ne olduğunu gördük. Son olarak da en güvenilir olanı helikoptere bindirip. sınıra paralel uçarak. Jandarma Asayiş Komutanı Korgeneral Hasan Kundakçı Çukurca'ya geldi. Oradan da Genelkurmay Başkanı'na arz edelim dediler. Bunlar saldırıya katılmayan başka gruplarla birlikte dokuz ayrı yerdeydiler. uçar birlik kullanılarak.şmerge karakolunu basan dağ koman/ l^w -i 'daydım. 20 Aralık sabahı. buradaki yaralıların tedavilerini bir Alman doktor ile bir Alman hemşire yapıyordu. Her şey tamamdı. Saklandıkları yerlerden dördü arazideki sığınak ve mağaralarda. ihtiyaç halinde yere atlayan komandoları destekleyeceklerdi. . Çukurca Jandarma Sınır Alayı kışlasında karargah subayları ile harekata kaülacak olan 1. Hedeflerin üzerine alçak uçuşla yaklaşılacak ve doğrudan hedef bölgesine atlanılacaktı.. n. Dağ ve Komando Taburu Çukurca'ya karadan intikal ettiler. dedi. . bir haftadır bu bölgelerde olduğu veçhile sisle başladı. Her zaman altın değerinde olan zaman. tam 4. PKK grupları ile Üzümlüye saldıranlar da oradalar. fd r 156 Unutulanlar Dişinda Yenj Bir Şey Yok 1993 Dönemî 157 defa ben sorguladım. Harekat arı kovanının içine dalmak .Komutanım hedefler yeşil hat denilen yerin 15 km içinde. 09:30'da. . O da "Osman Paşa'ya söyleyin operasyon sırasında Barzani'nin peşmergelerin hiçbirinin kılına halel gelmemeli. Harekat 20 Aralık günü gün ağarırken başlayacak. süratle dönmek. Kendilerini karşıladım. Aldatma planı gereği 20 Aralık'ta Çukurca'ya uçacaklardı. Türkiye'nin en doğusundayız. Kuzey ^. havadan hücum tarzında bir taktik akındı. harekatın özüydü. Biz hafif donanımlıyız.5 saat geçti. II Hasan Paşa saat 10:00'dan saat 14:30'a kadar belki 10-15 kere Genelkurmay Karargahında bulduğu herkesle görüştü. Harekat Başkanı arzda diye. 2. Görüşmesinden sonra bana. 1200 komando ve iki süper kobra helikopteri.Hakkari il Jandarma Alay Ko-' ""Q. Oraya giünek istiyorum. hava kararmadan aynı gün aydınlık süresinde bitirilecekti. Ya-' ' nmişler. Kobralar havada bulunacak. Sonunda Hasan Kundakçı Paşa'ya haber geldi. Harekat. (Kato) civarından bir ihbar aldık. Asgari altı saate ihtiyacımız vardı. Durumlarını ona göre ayarla. Đstihbarat Başkanı arzda. şimdi gideceğimiz bölge ve köy onların. 20 Aralık 1993 günü Kuzey Irak'taki bu bölgeye taarruz etmek üzere. Üzümlü saldırısından sonra bizim birliklerin karşılarına çıkmaları ortada.5 saat kaldı.Bizim Asayiş Karargahı bildirdi. Türkiye'ye nazaran daha alçakta kalan Irak arazisi göz gözü görmeyen sis denizi gibiydi. . Haber kaynaklarının birbirini onaylayan en sağlam bilgilerden biri de. herkes tam inisiyatife sahip. Bar-zani ve peşmergelerin daha başka ne yapmaları lazım? Bunların da hepsi bir tarafa havanın kararmasına 1. süratle vurmak. bütün ağırlıkları atük.r\ -ir /»rnandoları 27 PKK'h öldürdü. sisin kalkmasıyla harekata başlamak üzereyken.

O'da "dönmeyeceksiniz" diye emir vermesine rağmen. Emniyet Müdürüne söyledim onları alacağım. . Benim yanımda da iki tim var.Necmettin dinliyorum. 26 Aralık saat 01:00'de Tugay'ın batısındaki 3. Civarda bir şeyler yaparak akıllarınca varlık gösterisi peşindeydiler. Ama bu ekipler Karanlık Dağları'na çıkamaz. . Şemdinli'deki Dağ ve Komando Taburuna 1993 Dönemi 159 . hava araçlarını sevk etme.Peki. Ateş desteğinden vazgeçtim. Albay Necmettin sınıf arkadaşımdı. Daha önceleri de buraya niyetlenmişlerdi.Sen Hakkari'ye dön. . Daha Çukurca'dan ayrılmamıştım. .şeklindeydi.Necmettin Kato'da büyük bir grup var. Đyi bir kötek yiyeceklerdi ama olmadı işte. Aynı gün Şemdinli Derecik 'teki Piyade Tabur Komutanı Kurmay Yarbay Ali. gidip bulmak istediğini söyledi.Komutanım başlarında ben olacağım. Çok miktarda el bombası mayın ve erzak çıkardılar. 15-20 dakika içinde altı PKK'lı öldürülünce. yani Kato-Karanlık Dağdaki kamplarına. Senin beraber gideceğin Jandarma ve Polis timleri bu işte çerez bile olamaz. dedim. (Ona telefonda Dağ ve Komanda Tugayının bir hafta içersinde oraya taarruz edeceğini söyleyemiyordum. Daha tel örgüleri geçmeye çalışırlarken bunları karanlıkta fark eden nöbetçilerden bir asker. . Ancak senin kaç timin var ki? 158 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok . Oraya gitmek istiyorum. kara muharebeleri çok farklı şey biliyorsun. Oraya geliyorum. sen bilirsin.Temas 4 saat önce sağlandı.Artık bu planla yapılacak bir şey kalmadı. topografya. Fakat kısa bir süre sonra çatışma çıktı. diğerleri geldikleri yere kaçtılar. Polislerin durumunun Vali Bey'e bildirdim. Polisler bu gece burada kalmayız diye Hakkari'ye doğru gidiyorlar. Kundakçı Paşa yarım saat sonra Diyarbakır'a gitmek üzere ayrıldı. . . açtığı ateşle biri erkek diğeri kadın iki militanı öldürdü. Havanın kararmasına kısa bir süre vardı. . Temmuz ayında bile en kalın kıyafetlerle üşünülen bu yerin şimdi Sibiryadan farkı yoktu.Gene de sen bilirsin Osman Paşa zaman çok geçti. Ben ve bütün birlikler gece sınır bölgesinde kaldık. Bu bölgede genişleyecek bir muharebe piyade taburunun unsurlarını zorlayabilirdi. Helikopter ve ağır silah desteği gerekirse.dedim. herkes tam inisiyatife sahip.Polis Özel Harekatı sürekli Hakkari'de.Bunu bana niye soruyorsun.Komutanım henüz Kato Dağı eteğinde iken PKK.265 metre rakımlı Şü-raker-koç Tepe'de bulunan ama telsiz sistemlerinin rölesindeki muhabere müfrezesine bir grup PKK'lı saldırıya teşebbüs etti. Yaralılarımızı da gece helikopterler uçamayacağı için tahliye edemeyiz. Bizde Kato'nun bir kıyısındayız. Hasan Paşa sakin bir şekilde konuşmayı sonuna kadar dinledi.Komutanım Karanlık Dağ (Kato) civarından bir ihbar aldık. Dağ Komandoları 27 PKK'h öldürdü. Sonra: ." 25 Aralık günü gene Çukurca'daydım. Harekattan vazgeçiyorum.) . hlar ateş açtılar. Hakkari il Jandarma Alay Komutanının aradığını söylediler. ilk ateşte benim habercim şehit oldu. . Sınırdan 7 km içerdeki peşmerge karakolunu basan dağ komandoları 27 PKK'hyı öldürdü. Taburun Kuzey Irak'a giren bölükleri sığınakları buldu. Her şeye rağmen hesaplanamayan durumlarla da karşılaşabiliriz. Đki de yaralı er var.Temas ne zaman sağlandı? Siz tam neredesiniz? . komutanım . orada da bir iki gün dahi kalamazlar. onu da dinlemediler. Yakındaki boş köylerden birine inmişler. 21 Aralık 1993 günü yayımlanan Hürriyet gazetesi aşağıdaki haberi veriyordu: "Gece Irak'a sızdılar. dün gece bir "sızma operasyonu" gerçekleştirdi. Onun için ancak aydınlıkta yapılabilir. sınırdan 15-20 km içeride Irak topraklarında PKK'nın iki sığınağının yerlerini öğrendiğini. Müfreze (25-30 asker) hazırlıklıydı. Đl Jandarma Alay Komutanı bu kez telsizle aradı. harita. Kuzey Irak'taki bir peşmerge karakolunun PKK'lıların ele geçirdiğini belirleyen dağ komandoları.

" Jandarma Asayiş Komutanlığı 'ndan 22 Aralık 1993 tarihli bir mesaj geldi.Üzümlü'yü istiyorlar. Sığınaklarda 30 el bombası. tek başına PKK'nın Kuzey Irak'taki kamplarından merkezdekine. Bu yedi harekatın dört tanesi Hakkari'ye aitti.Bizi sonuçlar ilgilendiriyor arkadaşlar ama. 24 mayın.Komutanım bir gazetenin muhabirleri geldiler. Metinde "Jandarma Asayiş Komutanlığı bölgesinde (Güneydoğu Anadolu-13 vilayet) yedi operasyonun. Ağustos. Balkaya Dağı Operasyonlarıyla. Yılbaşı gecesini sınır karakolunda askerlerle beraber geçirmek istiyorlar. Muharebenin en önemli bölümüdür. dost düşman herkesi etkiliyor. ihtiyaçları olmasa da yardımcı olmalıyız.Harun. bir tugayın ilk kez. Milliyet Gazetesi: "Hakkari'nin Şemdinli ilçesi yakınlarındaki operasyonda 11 PKK'lı öldürüldü." 30 Aralık günü Đstihbarat Şube Müdürü geldi: .Tamam gitsinler. 28 Arahk 1993. Bunlar bile ol160 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok madı. Nereyi istiyorlarsa. Kasım ve Arahk aylarını kapsıyordu. kişisel cesaret ve gözü peklik açısından harp tarihi ve kayıdarına kaynak teşkil edecek şekilde olduğu belirtiliyor ve harp tarihine esas olacak gibi. 27 yaralı veren Üzümlü Karako-lu'nda yılbaşı gecesini geçirmek isteyenler. diğerleri ile birlikte gönderin. bir karanlık süresinde 36 km yol kat ederek kampı güneyden kuşatması ve buranın hiç zayiat verilmeden 48 saatte yerle bir edilmesi doğal bir şey olamaz. Hürriyet Gazetesi: "Irak sınırında 11 PKK'lı öldü: Hakkari'nin Şemdinli ilçesinin Irak sınırı yakınlarında 11 terörist ölü olarak ele geçirildi. nedir? -Ekim ayında Kuzey Irak'a. Birlik komutanına haber verin. daha detaylı rapor edilmeleri" isteniyordu. Hakkari'dekiler. görmediği Kuzey Irak'ta dağlardan. Mezi-Karye-deri harekatını da detaylandırarak. . 161 "Bir kayba ağlar Şu gördüğüm sıradağlar Her gün yatuk bir türkü söyler Yiğidim yiğidim diye dumanh tepelerinde rüzgar. Diğer üç operasyonun her biri başka bir vilayete aitti. bunu 3000 komandoyla gerçekleştirmesi bir taburun da kimsenin bilmediği. Hal böyleyken. panik halinde ciyak ciyak ötüyordu. bu güne kadar 31 şehit. biliyorsun. Geri bölgeleri kuşatılan. tarihleri de Kasım ayını gösteriyordu. Laçkalaşan sinirleriy-le birbirlerine küfürler yağdırıp durdular. Bu memlekette cesur adamlara. Ben de çatışma alanına gittim. Çünkü sürekli hızlı hareket ihtiyacı bu sonuçları dahi mantıklı gösterebilir. . herkesten farklı adamlardır. Đzin belgeleri var.iki kara şahin gönderdik. . herhangi bir nedenle ayağı kayar. "önce . Mezi-Karyaderi Kampına yaptığımız harekatı unutmuşlar. gece 20 km sızması. Hızla dalıp çıkmamızdan olacak herhalde. Đşittin mi hiç?" Mehmet Rıza Çalışkan Üçüncü Bölüm 1994 DÖNEMĐ 162 Unutulanlar Dişinda YenĐ BIr Şey Yok 1994 Dönemi 163 "Gözü pekhk bir hikmettir. Üzümlü'de yılbaşı gecçsi bekledikleri heyecanı bulamayacaklar. Eylül. bol miktarda gıda maddesi bulundu. Bu kadar asker gece kayalıklarda zaman zaman geçerken düşüp kolunu bacağını kırabilir. Asayiş Karargahı'na bunları da telefonla bildirin. ." 28 Aralık 1993. Đkiyaka Dağları. Benim ilk sözüm. Mesajı karargah subaylarına verdim ve sordum: . kayalıklardan vadilere düşer. başı parçalanabilir. Cesaret büyük ölçüde alışkanlık ve kendine güvendir. şok etkisi var ya komutanım. Serbest ve Üzümlü Karakolları çatışmalarıydı. ana baba günü. Onlar bunu tabii ki bilemezler. hem de Irak arazisinde yüz yüze kalan PKK grubunun telsizleri. uygulanan taktikler. Komandolar piyade taburu ile çarpışan PKK grubunun arkasındaki kayalık mıntıkaya atladılar. hiç ummadıkları bir durumla. Üzümlü dosyası kapandı.Bu mesajda büyük bir noksanlık var.

Kömür ihalesini Diyarbakır yaptı. 2 Ocak 1994. savunmada düşmanı beklerken "Bıraksalar. Soğuk ve karla iç içe yaşayan Mehmetçiğe bunlar hiçbir şey ifade etmiyor.Son 15 günde kömür sıkıntısı yaşadık.Zafer. Yanımda nükte makinesi Le164 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok vazım Şube Müdürü Yarbay Zafer de vardı. (1996'da yakalandığı amansız bir hastalıktan rahmetli oldu) . Taşımayı ise Mardin yapacaktı. O günden beri Levazım Şube Müdürü size arza gelemiyor.Zafer bizzat kendisi Diyarbakır'a giden helikopterlerden biriyle Şırnak'taki madene gitti. Ben savaş teçhizatını kuşanıp. O da bize düşmüyordu. . Kanlarıyla destan yazanlar "Herkes rahat uyusun biz buradayız" diyor. Neymiş o sebep? . kışla. dedim. Bu karda kıyamette niye yollara düşsünler. Birlikler ve karargahlar hayanın kararmasıyla birlikte. . nasıl olsa siz beni madene attıracaktınız. 1993 yılı gelip geçiyor Sen gelmiyorsun Çünkü seni çok sevdiğimi Biliyorsun.Komutanım siz PKK'lıları alıştırdınız. Hürriyet: "Rahat uyuyun biz buradayız: Üzümlü kahramanları Reşdan Dağı'nın 2. üs. Kurmay Başkanı: . biz onların bulunduğu yere gidiyoruz. Tugay'ın kömürü Şırnak'ta-ki madenden alınacaktı. ancak bu gece herkes daha değişik bir duruş aldı. 1 Ocak 1994'e gireli iki saat olmuştu. "Komutan sinirli mi?" diye bana sonıp odasına dönüyor." Cesur adamları severim. Siz karargaha geldiğiniz zamanlar. Gelmemelerinin başka bir sebebi daha var. . 30 Ağustos. Gelmeyecekler. neye ihtiyaçları varsa. Kurmay Başkanı: . Đki gün kaldı ve iş yoluna girdi. Ne istiyorlarsa. 29 Ekim gibi özel günlerin gecelerinde mutlaka eskiden bunu yapmıştı.Sizin bir hafta önce poligonda atış yaptığınız iki hedef kağıdı Zafer Yarbayımda.Komutanım askerlerin operasyon dönüşlerinde kışlanın ısınmadığını öğrenince. müsaadenizle onu söyleyeyim. karakol ve mevzilerde farklı tertip ve aldatma dü-zenleriyle bütün gece tetikte beklediler.Hallettiniz mi? . Sizden sonra poligona gidip onları aldı ve odasına getirdi. gece yılbaşı olması nedeniyle PKK dağ kadrosu veya şehir ve köylerdeki milisleriyle bir yerlere saldırmak isteyebilirlerdi. geliniyorsun Çünkü seni çok sevdiğimi Biliyorsun. gelmiyorsun. Ay-yıldız Bayrağımızın gururla dalgalandığı mev-zilerdeki Mehmetçiğin gözü 24 saat Kuzey Irak'ta Ayaş'lı Ahmet Gündüz. Siz ikimize "Bu işlerde hiçbir aksaklık istemiyorum" diye birkaç kere emir vermiştiniz. Artık onlar neredeyse. Adamlar tembelleştiler. Mardin'deki taşıma müteahhidi de mukavelesini yaktı. Zafer şarkıyı müziği ile birlikte söyledi: Akşamın olduğu yerde Bekleniyorsun.cesarettir. hepsi karşılansın. 31 Aralık 1993'te.Aceleci olma Zafer! . Şehit olan 31 kahramanın ölümsüz anıları şimdi Reşdan Dağı'nın zirvelerinde dolaşıyor. 1994 Dönemi 165 Karargah subaylarından biri: . . işlerin iyi gitmesini istiyorsan kendin yap. . . dinleyelim. gelmiyorsun. Şırnak'taki maden ocağını PKK'lılar sık sık bastığı ve halen de tehdit ettiği için müteahhit günde bütün bölge için 4-5 kamyon ancak kömür çıkartabiliyor. Aslında her gün her saatte aynıydılar.Komutanım bu gece boşuna bekliyorsunuz.Doğrusunu yapmışsın Zafer.Bunun şarkısı bile var komutanım. sen levazımcılığı bırakmış savaşçı olmuşsun. Irak sınırının sıfır noktasında yer alan bu vatan toprağında sanki başka bir dünyada yaşıyorlar. gidip şu dağları dümdüz etsek" diyor.500 metrelik zirvesinde. .Neymiş. Kömür hazır bile olsa taşınamıyordu.Komutanım belki fark ediyorsunuzdur. tüfeğimle birlikte oraya giderek Dağ ve Komando Tugayının Levazım Müdürü nasıl olurmuş dosta düşmana gösterdim.

Yüksekova. ölümü yaşayamaz.Kışladan bile çıkamayız komutanım. . onay için gönderdiğimiz Kuzey Irak'taki Hakurk Kampı'na yapacağımız harekat planının (Ejder-Kış) Genelkurmay Başkanı'na arz edildiğini. Karanlık Dağ (Kato) ve Alandüz (Ora-mar) bu ikisini de. Birliklerin hazırlıklarını bulundukları yerlerde gece de onlarla birlikte kalarak kontrol ettim. Hakurk'tan Đran topraklarına giden geçitlerin mayınlanmış olabileceği düşünülerek. Diğerleri sadece biür.' Dağ ve Komando Tugayının Hakkari. üst üste ve hemen çökerteceğiz. bunu sana söyleyenlere. Bu ikisinin PKK'nm havan ve roket atışlarının yanında kıymeti var mı? Mermi atılacak. sen bunları sana söyleyen karargah subayına açıklamadın mı? . Halep oradaysa arşın buradaydı. Siz bu tip arzları bizden iyi bilirsiniz. Temmuz'da sorun ortadan kalkar mı? Temmuz ayında Hakurk Kampı'nda muharebelerde sakatlanmış kör.Peki. -Ahmet. . yurt içindeki 2 kışlık kamp. 1 Ocak 1994'ün yılbaşısı. Genelkurmay ve Jandarma Asayiş Komutanlıklarından aradıklarını. ruhları yüksek. El mi yaman bey mi yaman herkese gösterilecekti. topal. iradeleri ustura kadar keskindi. sen de ben de bilmiyor muyuz? Temmuz'da yurt içinde her yer yanarken Hakurk'taki 50-60 sakat adamın peşine düşülür mü? Bu çalışmamız Irak'a derin dalacağımızdan erken onay istediğimiz ve zamanını bizim tayin edeceğimiz bir harekattı. Şemdinli'de bulunan taburları ile Çukurca'daki Jandarma Komando Taburu derin kar ve şiddetli soğuklarda. ben dağda taşta her zaman ateş ediyorum.Topçu ve mayın meseleyse. Poligonda sadece farklı bir deneme yaptım.Dağda taşta yapın. Genelkurmay Başkanı'nın "Đran topçusunun zaman zaman Hakurk'a ateş açtığım. PKK'nm Hakurk'tan Đran'daki Zagros Kampı'na geçmek için kullandığı bu 3000 metrenin üzerindeki kayalıklara kendisi basmak için mayın döşemeyeceğini. Her yerde subay astsubaylarla topluca nerede neyi nasıl yapacağımızı anlattım. "Ateş yakar. Bundan ne çıkar? . insan bunu telkinle öğrenir. Genelkurmay Başkam harekat yapılsın istiyor fakat. malumlarınız. bunun Temmuz'da olmasının uygun olacağını belirtiyor. Herkesin şevki dorukta. Orada düşman var ama kışlada sadece biz varız.Hayrola Zafer. kasaya koyun! "Ardından yüz köpek havlamayan kurt. sen. Ölümü saniye saniye hisseden emin olur. ne gördük166 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok lerini ne de duyduklarını söylemedin mi? Kaldı ki 20 kilometre uzunluğundaki Hakurk Vadisi'ne bir iki topçu mermisi düştü veya geçitlerde birkaç mayınla karşılaştık." 3 Ocak 1994 günü Harekat Şube Müdürü gelerek. Ölüm de öyledir. sadece lojistik işleri yapan idari insanlar dışında militan olmadığını. Önceliğimizi biliyorsun. "Harekata hazır olun" kasetini çalsınlar. Kimse ateşte yananlar kadar emin olamaz.. Tugaya döndüm. dağ ve dağ geçitlerinde muharebe edecek gibi hazırlıklarını hızla tamamladılar. mayınla karşılaşacağız diye düşünsek bir tek harekat yapabilir miyiz? . Bu hedef kağıtlarındaki denemeyse normali ne olur? Ben sağlamcıyım komutanım. buralara indireceğimiz komando timlerinin o yerlere indirilmesinden vazgeçilmesini söylediğini. Türk Milleti'ne silah çekerek kabadayılık yapmaya kalkışmak ne demekti? Savaş tarihleri bizi nasıl anlatıyordu? Bu toprak bize neye mal olmuştu? Taşkın nehirleri geçen bir ulus çaylarda mı tö-kezleyecekti? Aslında bu durumlara maruz kalmamız idari maslahat-çıların meydana getirdiği bir sonuçtu ve uzaktan yakından Türk Ulu1994 Dönemî 167 su'yla ilgisi yoktu. 8 Ocak 1994 sabahı Emir Astsubayına "Merkezi yayın sistemine söyle. Ejder zaten sırasını bekleyecek." Đki dakika sonra hoparlörlerin sesleri çevredeki tepelerin yamaçlarında çınlamaya başladı: .Komutanım. rahmetli Zafer'in nükteler yaparak güldürmeye çalışmaları ile böyle geçti. bir yıla yakındır oraya Đran topçusunun bir mermi daha atmadığını. kurt sayılmaz. Mezar-gediği üzerinden Hakurk'a tepeden bakan bizim timlerin. eğer operasyon yapılacaksa bunun Temmuz 1994'te yapılmasının uygun olacağının" kendisine bildirildiğini söyledi.

Kato Dağ bloğuna bu mevsimde güneyden çıkmak mümkün değildi. kol düzeninde. Kuzeyde de dağa çıkabilecek kayalık tek bir patika vardı. Sabah olduğunda ise kar yağmıyordu. sürünenlere yukarıdan kaya ve taş parçaları atmaları ve yuvarlamalarına benziyordu. patikanın dağın üstüne ulaştığı nokta merkez olmak üzere. Dağ ve Komando Taburu ile Jandarma Özel Harekat Grubunun seçkin timleri çıkacaktı. çepeçevre sarıldı. makineli tüfek ve piyade tüfeği atışı başladı. sanki biraz sonra akşam olacak ve hava kararacakmış gibi bir his uyandırıyordu. doğusunda bulunan bu PKK kampındaki grup. Hakkari il merkezinin 20 km. duvarın dibinde. Tamamen uçurumlarla kaplı bu tarafta kuşatmadaki taburlar. Kato Dağı batıya." *** "Kırım'dan gelirim adım da Sinan'dır hey Kılıcımın suyu. Şırnak istikametinde Altın Dağlar adıyla devam ediyordu. kırkayak yürüyüşünü andıran ilerleme şekliyle Dağın doğusundaki dik patikanın başlangıç noktasına yaklaşmaya çalışırlarken. gökyüzü gri ve siyah bulutlarla kap lı olduğundan. Sehvim senden uzun yok Yaprağında düzün yok. Kobralar çağrıldı. iki yüz metrelik bir duvarın üzerinde bulunanların. 50 metreye yakın bir cephedeki kayalık mıntıkadan şiddetli roket. Timler bir metrelik kann üzerinde ve tırmanışa başlama yerinin oldukça uzağındaydılar. mayınlan yol ve patikalara döşeyen dağ kadrolarından oluşuyordu. koruculardan elde ettiğimizle birlikte. 1994 DönemĐ 169 PKK'Mann mevzileri her zamanki gibi kayaların altında. Süvari Halil Geçidi ile Şırnak arazisine giriyordu. yar fidan boylu Yakarız konakları."Yine şahlanıyor aman kolbaşının yandımda kıratı Görünüyor yandım aman." *** "izmir'in kavakları dökülür yaprakları Bize de derler çakıcı. Dağ ve çevresi yüksekliği yarım ile bir metre arasında değişen karla kaplıydı. PKK mevzilerini ateş altına alan kobralar hedefin üzerinden . yar fidan boylum Gamalı da zeybek vuruldu Çakıcıya sözüm yok. Mevcut durum. Hakkari-Şırnak idari sınırından. Bu durum hesaplandığı için ona göre mevzilenmiş olan Tugayın Dağ Topçu Bataryası ile taburun havanları derhal karşı ateş açtılar. kandır da dumandır hey Kırım'dan gelirim atım da araptır hey Gizlenme ey gafil Sinan da buradadır Meydan da hurdadır. yar suyu. Hakkari il merkezi içindeki saldırıları milislerle birlikte yapan. karların üzerinde bata çıka yatan. kovukların içindeydi. bölge köylülerinden. Dağa. Üsteğmen Garip komutasında 2 Jandarma Özel Harekat timi (80 kadar asker) birbiri arkasında. " 168 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok 9/10 Ocak 1994 gecesi Karanlık Dağı (Kato) güneyden Yüksekova Dağ ve Komando Taburu ile Jandarma Komando Taburu. iyi nişan alarak ateş etmelerine mani oluyordu. her şeyi göze alıp dağdan inmeye kalkışacakları bulundukları yerlerde bekleyeceklerdi. Top ve havan atışları karşı tarafa istenildiği gibi kayıp ver-diremiyordu ama bizim timlerin üzerine de sağlıklı. Saat 07:00'da Üsteğmen Engin komutasında 2 Dağ ve Komando timi. bize sefer yolları. Bugün. kuzeyden kuşatmaya katılan 2. Kato Dağı'nın alü yıldır üstüne çıkılmadığını gösteriye <rdu. yine cengi çengine harbi Görünüyor aman. doğu ve kuzeyden ise Hakkari'deki 2. bize serhat yolları Davullar çalsınlar aman. Sürekli aldığımız üç günlük meteoroloji raporları da önümüzdeki birkaç gün yağış alamayacağını gösteriyordu. Dağ ve Komando Taburu emrinde Jandarma Özel Harekat grubu olduğu halde kuşatıldı." "Dağlarında da guru da meşe yanıyor efem Mehmet Efe'm de davı başında üşütmüş de donuyor Boncuklu gelin orta yerde dönüyor da dönüyor Aslanım da efeler vay vay Yiğidim de efeler vay vay *** Gar mı yağıyor Yarengümen 'in dağına efem Haden çıkanda şu dağların başına da başına Mehmet Efe'm de oturuvermiş efelerin sağına Aslanım da efeler vay vay Yiğidim de efeler vay vay. Elimizdeki resmi bilgiler. civardaki karakolları ve köyleri basan. yol kesip adam kaçıran.

Tabur komutanı Binbaşı Necmi 'Timler hazır komutanım. Binbaşı Necmi'ye söyleyin. biliyorum. -. Karakolda bulunan karargah subayları Binbaşı Ahmet ve Yüzbaşı Harun'a: . Tabur Komutanı Binbaşı Necmi (PKK'hla-rın 2. Şimdi sana atma bölgesini gösterelim.Durumu biliyorum.çekilince topçu ve havanlar başlıyor. Sırtı boydan boya testere gibi kayalıklarla kaplı dağda başka bir doğru dürüst yer de yoktu. size yer emniyeti alınmadan hiçbir şekilde iniş yapamayacağınız konusunda pilotların bağlı olduğu komutanlıklarca verilen yazılı ve sözlü kesin emirler var. Ama muharebe kalıp tanımaz. Kalıplarla da yapılamaz. . Her şeye cepheden bakan bu tepede. Derin kar. PKK'lılar 43 muhtelif noktadan ateş ediyorlar. Sağol. Đniş yerine helikopterin sığmadığı bulunduğumuz yerden görünüyordu. böylece timlerin zayiat vermeden patikaya yaklaşmaları sağlanıyordu. elastikiyet. Saat 11:00 olmuş. Bu böyle devam edemezdi. buna karşılık hızlı ilerlemeye mani oluyordu. karların içindeki timlerin en önünde bulunan Üsteğmen Garip bile daha patikanın başlangıcındaydı. Koşulların hakkını hemen ve mutlaka 170 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok süratle vermemiz lazım. Kobralar bir kez daha geldiler. Bunların üzerine veya civarına havadan atlayıp. kayalıkların arasında bulunan küçük yuva gibi bir yere inile-cekti. kuşatma çemberinin kritik olmayan bölümlerinde bulunan iki timini hazırlasın. Bu kışlık kamp sırf ateş edenlerden meydana geliyor olamazdı. Taşıma daha kısa sürede biter. Hiç tepki gelmeyen kısımlarda da durumun gelişmesini bekleyen PKK unsurlarının bulunması mümkündü. Seçtiğimiz yere atılacaklar. Ancak dağdaki PKK grupları sadece ateş edenler miydi? Dağın diğer bölümleri ölü sessizliği içindeydi. Yerlerini helikopterlere bildirdim" dedi. Kobra. herkesten farklı cesaret ister. Militanların doğru ateş etmelerini önlüyordu ancak zayiat verdiremediği de ortadaydı. o zaman her helikopter ikişer sorti yapsın. bir salonda yakın mesafeden film seyreder gibiydi. Dağda çarpışmaların devam ettiği yönün tam aksi istikametindeki ucunda. Ben gideceğim Komutanım. Harekat bölgesinde bulunan Geçitli Karakolundan çıplak gözle bütün olup bitenleri izleyebiliyordum. ilk helikopterin gövdesinin önünde ve arkasında aynı anda iki roket paralandı. . Đniş riskinin en düşük olduğu kesimi seçeceğiz ve dört sortide toplam iki tim taşıyacaksın. Timler tepelerinde bulunanlara ayağa kalkarak ateş edemediklerinden atışları sağlıklı olmuyor ve cılız kalıyordu. soğukkanlı bir şekilde ateş destek unsurlarını yönetiyordu. topçu ve havan ateşi kesilince militanlar sanki hiçbir şey yapılmamış gibi yeniden ateşe başlıyorlardı. attığımız topçu mermileri kayaların üzerinden uçuyor veya ön yüzüne çarpıyordu. Bir helikopterde beni tabur komutanının yanına atsın. 15 dakika sonra iki Kara Şahin (Skorsky) bizim solumuzdan.Ali. Onlar ayrılınca hedefleri topçu ve havanlar dövmeye başladı. Dağ ve Komando Tabur komutanı Binbaşı Necmi'ye taktıkları isim "Đhtiyar Kurt"tu. dağın dibindeki bizim timler ile PKK'lılar. . Bu genelde doğrudur.Dağın üzerine timler atacağız. bana bu işi "ben yapacağım" diyen bir pilot bulun. aynı düzlemde manevra yapmamız şarttı.Sana yakışanı da budur. Binbaşı Necmi'nin bulunduğu tepedeki karın yüksekliği helikopter için uygun olmadığından eteklerde bir yere indim ve yanına çıktım. düşen roket mermilerinin parçalarının dağılmasını azaltarak. Kolay vurulmamak için kendilerini dağın eteklerindeki kayalıklara doğru yaslamışlardı. taktik ve teknik bilgisiyle. birbiri ardına yere sürünürcesine uçarak ani bir yükselişle Dağın batısındaki avuç içi gibi görünen yerin üzerine süzülürken. "Ben de uçarım" diyor. Đlk timin yarısı 12-13 asker indikten sonra . 20 dakika sonra Pilot Yüzbaşı Ali geldi.) bizim timler ile PKK grubunun atışlarını en iyi görebilen bir sırttan taburunun harekatım sevk ve idare ediyor. Esneklik.Komutanım Pilot Yarbay Sinan. Bunları atanlar dağın ortalarında bir yerlerde mevzilenmişlerdi.Güzel. Patikanın dağın üstündeki bitiş noktasındaki kayalıklarda yay gibi tertiplenmiş mevzi-lerden yağmur gibi mermi geliyordu. tesirlerini azaltıyor. Harekat Şube Müdürü geldi. . Çuvalı bu nedenle şimdi başka ucundan da silkelemek gerekiyordu. dedim. Dağın eteğindeki dört komando timi beyaz giysileri ile karın üzerindeydiler.

Uçsuz bucaksız şu dağda. Şu yazı bile meydanı boş bulup. diğer sortiler birbiri ardına yapıldı. Pençe vücuda bir kez geçmişti. Dağın inilen bu dar çukurunda. Jeneratörler. fakat botlar üzeri karlı ve ıslak kayalıklarda sürekli kayıyordu. çıkış noktasını genişletmiş olan timlerin bulunduğu bölgeye havadan inmeye başladı. aynı noktaya atış yapacaksın. Masalar . 25 PKK'lı (1 takım) varmış. Dağ ve Komando Taburu'nun kuşatma çemberindeki bölüklerden biri. tecrübe ve destek ateşlerinin düzenli yürütülmesinin ötesinde bir mucize gibiydi. sandalyeler ." Bütün kayalıklar birbirine benzediğinden. Düşünmek bir yana hayal bile edemeyecekleri bir durumla karşılaşmışlardı. işi ne kadar azıttıklarının göstergesiydi. Tam zirvede güneyden girilen ve kuzeyde de çıkışı olmayan içi galeriler halinde bölünmüş. teğmen de aynı el bombasını yerde patlamadan kapıp. Ve saat 16:20 de hava karardı. donmuş ve şaşkın vaziyette iken karların içine atlayan askerler bunlaI 1994 Dönemi 171 rın üzerine çullandılar. ama sonunda top mermileri bir makinenin iğnesinin aynı yere batması gibi. tıpkı piyade tüfeği gibi. Bir süre sonra işe yaramaz. Saat 15:00 civarında mevzilerde birkaç kişi bırakıp grubun dağın ortalarına doğru çekildiği anlaşılıyordu. bu güne kadar işlerin gidişatı bunları hayallerine kısa . aydınlatma donanımları. haritalar . Dağın doğu ucundaki çatışma yerinden çok uzakta olsa artık tepelerin birinde 50 komando vardı. Patikanın dağın üstündeki bitiş noktasında "V" şeklindeki mevziden ateş eden BKC makineli tüfek en etkili atışları yapıyordu. Yukarıdakilerin mukavemeti gittikçe düşmüş. yan yana üç dev mağara vardı. "Sana şimdi bir tek hedef tarif edeceğim. Sabah olunca Kato Dağı'nın önceki gün çıkılan yerde bulunan küçük alana helikopterle indim. sığırcık yuvası gibi bulundukları bu yere. Đş bunlarla da bitmiyordu. Dört topla. o noktadaki kayalık un ufak oluncaya kadar. PKK mevzilerinden ateş edilen yer sayısı 15-20'ye düştü ancak yoğunluk hâlâ devam ediyordu. flamalar. ısıtma sistemleri. gene görerek. bayraklar. kendine güven ve hızlı tepki ile bertaraf edilebilir. Saat 15:30'da Üsteğmen Garip ve Astsubay Kaşif orada bırakılmış olan 2-3 PKK'hyla yakın mesafeden çarpışarak f 172 Unutulanlar Dişinda Yeni BiR Şey Yok dağın üstüne çıktılar. Düz yerden yamaca ulaştıkları için timler de biraz rahatlamışlardı. tepelerinden Dağ Komandoları yağmıştı. militanlar şoka girip ne olduğunu anlayamadı. Çünkü hareket her şeyi yerinden oynatır. konfor sağlayan her türlü malzeme ile burası minik bir şehirdi (Hem de Hakkari il merkezinin 20 kilometre doğusunda). arkalarına doğru yaklaşmaya çalışan asker olduğunun farkındaydılar. dört topla ye azami atış süratiyle. Bir de omuzdan omuza takılabilen kırmızı enli bir kumaşın üzerinde sarı renkte büyük harflerle "Kürdistan'ın Hakkari Prensi' yazılı bir yafta vardı. Saat 14:00'da timler patikanın ortalarına kadar tırmanışlardı. Birbiri ardına. Hayal gücü ne kadar geniş olursa. Hava kararmadan patikanın üstüne çıkmamız şarttı. hedefin anlaşılması beş dakikadan fazla sürdü. Çünkü. Telsizle Dağ Topçu Batarya komutanı Üsteğmen Hakan'ı aradım. Saat 16:00'dan itibaren de 2. Her asker muharebelerin bazen bir seri tesadüflerden oluşacağını bilmelidir. kendisine fırlatan PKK'hnın kafasına atmıştı. plan da o oranda geçerli olur. Sürprizler ancak.gerisi kolaydı. Bütün planlar başlangıç içindir. Esas çıkış yerinde henüz bir değişiklik yoktu. Bu bölgedeki PKK grubu henüz durumu fark etmemişti. Ortadaki mağara buradaki grubun karargahıydı. helikopterin ancak yansının girebildiği kısmı dışında karın ıslaklığı ile hemen çıkıp kaçabilmelerine imkan olmayan sarp kayalıklarla çevriliydi. sığmağa benzeyen bu mekan. makinen' tüfek mevziine kısa aralıklarla vurmaya başladı. PKK'nın kampı dağın ortasında ve zirvenin güneyindeydi. Anladın mı? Tek hedefe. Öyle ki doğru dürüst ateş bile edemeden. Artık batıya yapılan indirmeyle. Bu sabah erken saatlerde bunlardan birine girmeye hazırlanan teğmene el bombası atılmış. Başka hedeflerin hiçbirine atış yapmayacaksın. Şu ana kadar patikanın ucuna gelip tırmanmaya başlayacak olan timlerde bir hafif yaralının dışında hiçbir zayiat olmaması hepsinin yetenek. Çarpışmaların devam ettiği bölgeden de ne kadar uzaktı üstelik.

tonlarca erzak. Hükümet ne yapacağını bilmiyor. 13 Ocak 1994 Hürriyet: "Hakkari darbesi: 66 PKK'lı öldü. çok sayıda el bombası. 64 uzun namlulu silah. 14 Ocak günü taburlara kışla ve üslerinize dönün emrini verdim. hiçbir şekilde birliğinden ve arkadaşlarından ayrılmayı istememelerinden kaynaklanıyordu. cephane. Çünkü bu onlar için "gurur kırıcıydı. Bu dokuz askerin durumunu da harekat sonrası subaylar kontrol ederken tespit etmişlerdi. Harekatın silahlı çatışma kısmı 24 saatte bitmişti. 11 Ocak 1994 gece yarısından sonra PKK Çukurca'nın en doğusundaki Pirinçeken Sınır Karakoluna saldırdı. şiddetli kara aldırmadan bölücü eşkıyanın peşinde. 12 Ocak saat 15:15'de Üzümlü karakolu keşif unsurları üç PKK'lıyı öldürdü. Ayaklarında bir farklılık olduğunu hissediyorlar ama dayanıyorlar ve bunu asla söylemiyorlardı. Dağın didik didik aranması ve Şırnak istikametine kaçmaya çalışanların Altındağ Silsilesinde takibi dahil operasyon dört günde tamamlandı. tüm kamu görevlileri. Kuzey Irak ve Güneydoğu Anadolu ile buraya komşu Đran arazisini kapsamaktaydı." Sabah köşe yazısı: Vatan kahramanlık istiyor: "Yirmi yaşında çocuklar güneydoğuda kahramanca ölürken. vatanı için canını feda etmeye hazır olan Mehmetçik. binlerce mermi ve örgütsel planlar bulundu. Dokuz askerin ayaklarında donma başlangıcı görüldü. Türkiye otorite boşluğuna düşmüştür. Hakkari'nin 3. Hakkari'nin Kato Dağı zirvesinde bölücü terör çetesine karşı başlatılan operasyon aralıksız şekilde devam ederken. Parlamento görevini yapmıyor. Mehmetçiği yıldırmıyor. Hastaneye kaldırıldılar ve hiçbir organ kaybı olmadan sağlıklarına kavuştular." Ocak 1994'deki diğer olaylar ise şunlardı: 8 Ocak saat 23:00'da Çukurca Ormanlı Mahallesine ateş açıldı. Siyasetçiler ve başta savcılar.bir süre sonra kavuşabileceklerine inandırmıştı. . Kato harekatında bir komando er şehit oldu. "ar ve utanç kabul etmeleri". bir tenhalık hissettiklerini. Kato-Karanlık Dağ harekaünda 66 PKK'lı yok edildi.". Çok miktarda silah. Operasyondan sonra Hakkari'ye derin bir sessizlik çöktü.000 metre yüksekliğindeki Kato Dağında önceki gün gerçekleştirilen operasyonda 53 terörist öldürüldü. mermisi. Donma meselesi. Kurtuluşun başka yolu yok. Türk askerlerinin harekat esnasında bir rahatsızlıklarını bildirmeyi. Bütün 1994 Dönemî 173 bu sesler uzaktan uzağa şehirden duyuldu. Büyük bir darn 174 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok be (Rato harekaü) yer yemez. Basında Kato Harekatı. daha fazla para için "ihaneti görmezlikten gelmeleri" isyan duyguları yaratıyor. Üç vatandaş yaralandı. güneydoğuda ölüme göz kırpmadan giden Mehmetçik kadar fedakar olmak zorunda. Çatışmada iki asker şehit oldu altı asker yaralandı. ayrılanların milisler ile bir kısım yardım ve yatakçılar olduğunu kıymetlendirerek. siyasi güç için. bu tip eylemleri itibar kurtarma ve güven kaybına mani olmaya yönelik klasik uygulamalarıydı. güvendikleri dağlara bu defa "kırmızı kar" yağdı dediler. Karakola gelenler. onlardan iki hatta üç kat fazla yaşamış insanların "Korkakça davranmaları". Kuzey Irak ve yurt içindeki Alandüz kampı gruplarıydı. Yargı da yapmıyor. Saldıran iki PKK grubunun 13 ölüsü karakol civarında kalmıştı. mağaralar dahil çökertilip. Kamp. Burada çıkan "Kürdistan haritası". Bu karakol Yurtdışındaki Alandüz-Oramar kampı ile derin bir vadiyle Kuzey Irak'taki Mezi Kar-yaderi (Avaşin) kampına bağlanan mihverin Türkiye sınır çıkışınday-dı. Dünde dört PKK'hnın ölü ele geçirildiği bölgede üçü makineli tüfek. Şehre gidip gelen subaylar." 14 Ocak Milliyet: "Kar. beş roket at/. muhtelif malzemeler ile tonlarca erzak ele geçti. malzemeleriyle birlikte yerle bir edildi. Ölen terörist sayısı 61 'e ulaştı.

sezgisizlik. Yurt dışına çıkışlarımız dahil. mücadele tarzı böyle olacağı ortada. gücünün bilincinde. Nisan'dan itibaren de her tarafa dağılıp yedi ay ölüm saçacaklardı. olayların kuyruğuna takılmalar. savunma. Bunların yeri nasıl bilinmez? Hepsi domuz topu gibi bir yere toplanmışken. "buradalar" diye bar bar bağırarak. sınırlar. hesap soran ve ısrarcı hareketiyle halk bitirir. Çünkü kamp yerleri giriş. burası olmadı diye kamp yeri değiştiremezdi. Ben de birkaç kez. hasım veya hasım olması muhtemel olanlarla mukavele mi yapılacak? Bu savaş türü yeni bir şey değildi. güven içersinde faaliyetlerini sürdürmesi akıl almaz bir durumdu. Geçen on yılda da öyle bir yerleşmiş ki. başka ne yapmak lazımdı? Yüzlerce PKK'lı gruplar halinde bir yere toplanacaklar. Sonra. gerçek. başkasını kabul edemeyeceğiniz konusunda. yere inince hayat bambaşkadır. 16 Ocak saat 00:15'de Yüksekova'da Esendere mahallesine ateş açıldı. doğru ve bütün dünyanın bildiği adıyla. PKK'nın yurtiçindeki en büyük kamplarından biri olan Oramar'da yıllardır kesintisiz. PKK. tabii bu kadar insanın yaşayabilmesi için. Hangi savaş türüne hazır olduğunuz. "Bir defa. kalıplar." Kato'dan hemen bir gün sonra Alandüz bölgesine harekat için 15 Ocak'tan itibaren Đstihbarat ve Harekat Şube Müdürleri tamamen kar altındaki kampın son durumunu görmek için günlük seyir uçuşlarını yapan helikopterlerle uçarak keşif yaptılar. çıkış. "Türk askeri sabtr ve tahammülü dolayısıyla dünyamn en dayanıklı askeridir. yurt içindeki en son kampa gelmiştik. beş ayı buralarda siyasi ve askeri eğitimle geçirecekler. bembeyaz bir dünyadan ibaret bölge üzerinden geçtim. Đki vatandaş yaralandı. bu mücadelenin özellikleri farklıymış" Peki o zaman. geç kalmalar. uzağında. hep vardi. ateşlilik.000 kişi. üstelik bu günün ve geleceğin de. değişmez ve değiştirilemezdi.19 Ocak gündüz gene Pirinçeken Karakolu'na uzaktan aniden açılan yoğun ateşle bir asteğmen şehit oldu.v » Sıra Hakkari il merkezinin 20 kilometre doğusundaki. Daha ilk uçuşta. Subaylar her defasında "Bu nasıl bitecek" diye sorduklarında şu cevabı veriyordum. bu Gayri Nizami Harbin. iki gözetleme noktasındaki militanların ayak izlerini dürbün . PKK grubu da oradaydı. barınma bakımından o bölgelerin en yüksek avantajları sağlayan coğrafi kesimlerdi. r. Buzul-Gün-başı-Đzme-Tove Dağları arasında kalan Alandüz (Oramar) PKK kampına gelmişti. Burası şimdi. Đstihbaratın da. Her şey bu kadar netti. beş ayda sürekli darbelerle. özellikle de ülkesine yönelik saldırılarda gösterdiği cesaret ve fedakarlığı anlatmayan tarihçi. bütün hayal güçleri birleşse dahi. kapasiteler. Hepsi bu kadar. istihbarat. Yüzlerce yıldır hep aynı yerler farklı maksatlarla da olsa hiç değişmeden kullanılmıştı. «ft 176 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok PKK grupları buradaydı. kendisi veriyordu." "Muharebede. sürat ve tepkinin önemini kavrayamama. o zaman buna göre hazır olacaksınız. Türk askerinin şerefini korumak için çarpışıyoruz. vilayet içindeki taarruz edeceğimiz son kamptı. Bir vilayet merkezinin 20 km. yazmayan tarih kitabı var mı? Peki. kendilerini kaya ve kar sığmağına sakladıkları zaman. "Yurt içinde kamp" sözcüğü bile insanı çileden çıkarmaya yetmiyorsa. bu 11 yıl neyin nesi? "Efendim. tecrübeli askerler bilir ki. Türk milletinin. uçak ve tank hariç her tip silahla Türk Ulusuna kabadayılık yapacak hale geldiler? Bunların cevapları ise gene aynı şeylerdi. bunun da 7-8 bini Türkiye Cumhuriyeti Devletinin topraklarında. artık bunu kökü saçağıyla. taktik. güçlü bir mantık ve aklın saldırganlığı olmahdır. haber almanın da yüz1994 Dönemi 175 de seksenini coğrafya. Bizim yaptığımıza gelince. Arkadan gelen 7-8 yılda ne oldu da "12. Diyelim ki 2-3 yılı kavrayamadan geçirdiniz. Türk Milletinin haysiyet ve gururuyla. O zaman. yağ ve şeker taşınmış ve stoklanmış olacak. eğitim ve liderlik nitelikleri farklıysa. eksik neydi? Bilgi eksikliği mi? Değişmeyen coğrafyanın bilgi eksikliği olur mu? Uygun coğrafya neresiyse. elmaya kurt girdi. zeka. ancak ve sadece. teşkilat. buralara önceden tonlarca her türlü erzak. neden haklarından gelinemedi? Anlayabilene aşk olsun. aymazlıklar. Havadan yüzlerce kez uçulsa.

köyler. Çöküntü tabanında. Bunların yarısından fazlası da bubi tuzaklıydı. tabanda çöküntü ise 10x10 kilometrelik bir alanı oluşturuyordu. bunların emniyetini sağlayacak komando timleriyle birlikte indirildi. Irak yönünden de Aslankerim geçidini kullanmak gerekiyordu. hiç ara vermeden PKK'nın beş ana kampı yerle bir edilmişti. çok namlulu roketatarlar ile uçaksavarlar. 4-5 sene önce PKK'nın sürekli saldırılarından bıkıp. Bölgenin doğu ve batı ucunda bulunan Demirli ve Çevrecik köyleri üzerine ilk helikopter geldiğinde yerden ateş açıldı. PKK'lılarla köylüler. Bunların uzunlukları 7 ila 12 kilometre arasında değişmekteydi. Türkiye ve Irak bağlantılı derin vadileri yanından üstün fiziki koşullarıyla ideal bir harekat üssüydü. Burası Cumhuriyet'in ilk yıllarında Oramar (Alandüz) ve Nasturi (Han Yaylası) isyanlarının çıkış yeriydi. Üç ve beş günlük aralıklarla alınan meteoroloji raporlarını takip ediyorduk. iki geçidin çatalında. subay.000 ila 4. batıdan ise 3815 Rakımlı Hanyaylası'nın Gürcükaya. vazifeye olan inançlarının ölümcül derecede. yaşanmaz duruma gelen. ne kadar süratle yapılırsa yapılsın belli bir süre alıyordu. Kimse. Köyde korucu da vardı. Esas zamanımızı alan girdiğimiz kampta onlarca. Demirli ve Çevrecik köyleri vardı. Zamanın da onun coğrafi değerini azaltması düşünülemezdi. iki küçük eski tip bina ile 35-40 askerden oluşuyordu. Köylülerin boşalttığı topraklara ve evlerden barınaklara PKK'hlar yerleşmiş ve bölgede tam hakimiyet kurmuş durumdaydı. Bu süre bizim için. bölgenin 23 ayrı kesimindeki tepelere." 27/28 Ocak 1994 gecesi 200C komando mevcut geçit ve boğazlardan. Böyle bir asker başh başına tehdittir.000 metre arasında değişiyor. mezralar. Alandüz. Binaların durumu kötüydü. 28 Ocak 1994'ten itibaren hava üç gün normal görünüyordu. karakola . "Zor lokma taınrlı. Tabana inmek için Hakkari istikametinden Kı-rıkdağ. astsubay ve askerlerin kendilerine güvenin yanında.kullanmadan tespit etmiştim. 1500 komando da 28 Ocak'ta. Yere atlayan timler ve kobraların atışlarıyla bu köylerdeki PKK militanları bölgenin güneyine kaçtılar. Alandü-zü çeviren dağların ortalama yükseldiği 3. 13 Ağustos 1993'ten başlayarak. Hakkari bölgesindeki bütün birliklerin kendilerine olan güvenleri. dağ toplan. fizik ve ruhsal güçlerinin dorukta bulunması. aynı sabah Oramar'ı Irak'a bağlayan As-lankerem Geçidi'nin üstündeki Yüksekova'ya bağlı Dağlıca Jandarma Sınır Karakolu'nda açıldı. karakollar ile yollardaki saldırılara da süratle müdahale ediliyordu. yüzlerce mağara ve kaya kovuklarının içerleri ile toprağın altına inşa edilmiş olan yer altı gömüleri ve sığınaklarını tek tek ortaya çıkarmaku. kaçamayanlar ise iki taraftan yaklaşan bölüklerin arasında kalıp yok edildiler. 35-40 askerli karakola bugüne kadar hiçbir sataşma olmamasının tek sebebi olabilirdi. Herkes kendini en kötü koşullarda bile iyi hissetmeli. I 1994 DÖNEMĐ 177 duruş ve tavırları herhangi bir sebeple bölgeye gelen her rütbedeki askeri şaşırtacak ve imrendirecek düzeydeydi. Değerlendirmemiz 250-300 kişi olduğu yönündeydi. her biri onlarca ölü ve yaralı verdiğinden terk edilmiş olan Uç Kardeşler. 10x10 kilometrelik çöküntü alan kuzey-güney ve baü-doğu istikametindeki dere yataklarını bulunduran paramparça vadilerden oluşuyordu. Karakol köyün bitişiği "de. ne de hissediyordu. havanın aydmlanmasıyla Oramar'a girmeye ve inmeye başladılar. geçit ve boğazlarını. Yüksekova istikametinden Keçi ve Rubarişin. en üs. Böyle bir harekatta en kıymetli temel faktör. Aynı saatlerde. Genel yerleri konusunda zaten şüphe yoktu ama militan sayısında net bir şey söylenemezdi. Çıkarılan silah ve cephane dışındaki malzeme ve tonlarca erzakın tahrip edilmesi veya işe yaramaz hale sokulması da. Şehirler. Tugayın ileri komuta yeri. Çanakçı. Oramar Kampı'nın dibinde. mücadelenin başarıya ulaşması için ne yapması gerektiği dışında hiçbir şeyi ne düşünebiliyor.t seviyede olmasına bağlıydı. mücadele iradesini zayıflatacak hiçbir şeye boyun eğ-memeliydi. korku nedir bilmeyen bir insanı uyarmanın bir anlamı yoktur. Muharebe tecrübeleri ise bu işin dersini herkese verebilecek ölçülere çıkmıştı. havanlar. silahlı çatışma yönünden uzun bile sayılırdı. Mesele sadece kamplara taarruz da değildi.

insan yaşamındaki faaliyetlerin en ciddisidir. ne yapacağını tespit etmeye çalıştı. bulunamadığım yerlerde olup bitenleri. hiçbir şekilde dağılmadan. dağ. Dağlan gösterip ballandıra ballandıra anlatıyordu. Kültürü ve özellikle tarih bilgisi insanı şaşırtacak düzeydeydi. Bu köy çığ yüzünden iki kere yer değiştirmişti. insanları ya yaşatıyor ya da öldürüyordu. 20 dakika içinde bütün çocuklar duydu ve toplandılar. Emir Astsubayıma. dayanıksızlık. o tarihte henüz Alay komutanı değilken. çikolata. geçit ve boğazlarındaki muharebelerin gidişatını algılamam zorlaşır. O nedenle de ruhsal ve zihinsel gücün. 1994 Dönem! 179 bezginlik. Onlarca çocuk tam tabiri ile yalın ayak başı kabak evlerinin civarında birbirleriyle ve köpeklerle yarım metreyi aşan karda oynuyorlardı. (Albay Necmettin Haziran 1993'te Çukurca ilçesine PKK'mn 16 saat kimseyi sokmadığı saldırıda. Başka türlü birbirinden kilometrelerce uzaktaki vadilerde. çevredeki tepelerde 23 ayrı yerde bulunan ağır silah mevzilerinin emniyet timlerinden biri olan. her duruma ruhen ve zihnen tam odaklanmalıyım. Kaçakçılık ise PKK'ya vergi demekti. Ne fizik olarak. gelişi güzel söylenmiş bir söz. neredeyse günün 24 saati. Köyün içini dolaştım. bozulmasına sebep olur. o dönemlerindeki komutanların babasına verdiği takdir belgelerini bir tomar halinde paltosunun iç cebinden çıkarıp gösteriyordu. küçük bir zırhlı araçla şehri boydan boya geçerek çarpışmada yaralanan bir askeri bulunduğu yerden alarak şehirden çıkarmıştı. Her rapora. "köyün girişinde bir kulübede bulunan bakkalda. Đmamın köylülerle tam bir bağının olmadığı da anlaşılıyordu. ortalığı karıştırıp dikkatlerin buraya çekilmesini istemiyorlardı.) Saat 15:00'dan itibaren bölgenin üstü koyu gri ve siyah bulutlarla kapandı. Her noktada aynı anda olamayacağımdan. Cemal Bey sağlığı iyi olmamasına rağmen. Saat 17:00 civarında bölgenin kuzeyinde bulunan 2. projektör gibi bütün noktalan tek tek ışık altında tutmasını gerektirir. Jandarma Özel Harekat Timinin başındaki astsubay . Harekatın sevk ve idaresinde bulunduğum yerde. Biz böl178 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok geden ayrıldıktan sonra Dağlıca Karakolu'nda mutlaka güçlü tertipler alınması şartü. Bir karış düz arazisi olmayan Dağlıca Köyü'nde ancak kaçakçılık yaparak geçinilebilirdi. arkadan da yoğun bir kar yağışı başladı. Yağışın şiddeti gittikçe artü ve görüş mesafesi 40-50 metreye düştü. bıkmadan usanmadan PKK'mn nerede. Lüzumsuz bir kapı açılışı. gevşeme. Genç yaşında rahmetli olan Cemal Bey'in bu mücadelede gösterdiği sorumluluğun yüksekliği ve fedakarlığı o dönemdeki bütün subay ve astsubayların hafızalarından bir an bile kaybolmamıştır. iş olsun diye yapılan bir telsiz konuşması ruhunuzu olması gereken yerden koparır. Đki taraf da beraber yaşamlarının bozulmaması için karakola sataşmıyorlardı. Yorgunluk. Yakınımda çalışanlar bunun böyle olması gerektiğini öğrenmişlerdi. zihinsel durgunluk göstermeden aynı anda dört beş şeyi düşünemeyen bu sanatı yapamaz. bisküvi ne varsa hepsini satın al ve çocuklara dağıt" emrini verdim.saldırarak. şeker. sezmeliyim. Bu yaşamda insanlar ölüm ve kalım arasında çok ince bir çizgide bulunurlar. Aydın fikirli bir kimseydi. sürekli babasının devletin yanında olarak geçmiş zamanlarındaki kahramanlıklarını anlatıyor. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Necmi. iki karargah subayı ve muhabere personeli dışında hiç kimsenin olmaması kesin uyguladığım bir prensiptir. hissetmeliyim. Muharebede küçük fakat anlamsız bir söz veya davranış her şeyin kötü gitmesine. gofret. Yanımızdan hiç ayrılmıyor. Muharebe. Bu sanatın iyi yapılıp yapılamaması da. bazı anneler utana utana çocuklarını evden dışarı çıkartarak bizim olduğumuz yere gitmelerini kulaklarına fısıldadılar. ne de ses olarak hiçbir şeyi kabul etmem. karton kutuların içinde köyün ortasına getirince. her telsiz konuşmasına. Bu kez çok arzu ettikleri için Đl Jandarma Alay Komutanı Albay Necmettin ile Hakkari MĐT Başkanı Cemal Bey de karargahla birlikte ya-nımdaydılar. Astsubay askerlerin de yardımıyla bakkaldaki yiyecek tipi ne varsa. subay ve askerlerle zihinsel bir bağ kurabilmeliyim. Çünkü bu harekat köylülerle PKK'mn mutabakatını sona erdirecekti. Köyün çok konuşan ve hiç susmayan yaşlı bir imamı vardı.

Vadilerin kenarlarında kar balkonları oluşmuştur paşam. . bu normal mi? . ben konuşayım.000 kalorilik.Asker yemiş komutanım. ona bazı idari teknikleri açıklıyordu. Tabur Komutanı aradı. Sonra yedek yün çorabı giydir. göz gözü görmeyecek şekilde kar yağıyor. bu defa da kumanyaların azaldığını söylediğini söyledi. Tugayın kışlasından bölgeye ulaşmaya çalışan helikopterler bütün yönleri ve her türlü tekniği denemelerine rağmen bulutları delip bulunduğumuz hiçbir yere giremediler. Dikkatli ve ölçülü olarak birlikler bölgelerini taramaya devam edecekti.Tim komutanımın çocuğu olmuştu. mesele nedir? .Üç günlük kumanyayı siz bir günde mi bitirdiniz? . Gece yarısından sonra saat 02:00'da köyün imamı ile en yaşlı iki köylüyle konuştum: .Her yerde olmaz ama. Binbaşının sana anlattıklarını dinledim.Evet. Telaşlanma ortada bir şey yok.Anladım. Yanınızda ateş yakacak malzeme ve mumlar var.Sabah olunca belki görebiliriz. . Birliklerle PKK grupları vadilerde iç içeydiler.Tamam sen ayrıl.Sakin ol! Telaşlanıp askerleri de etkileme. .000 kalorilik 72 saatlik yiyecek 24 saatte nasıl yenir? . Bizim bulunduğumuz yerde karın yüksekliği göğsümüzün hizasındaydı. Her günlük kumanya 5. Kar yağışı gün ışırken kesildi.Onlar niye üç günlük yiyeceği bir günde yemiyor? Bölgede 3. Astsubay çavuşu aradım: . 15. katlanırlar. yapsa da bunu söylemezler.çavuşla görüşüyor.Astsubay Çavuş. herkesin yiyeceği duruyor da senin yanındaki 14 asker mi bunu yapıyor? Askerler hiçbir şey yapmaz. Hava kararmadan önce 2. Askerlerin hareketli olması gerekiyordu. Senin tim komutanın subay nerede? . Aklının ermediği şeyleri yakınındaki . I 180 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok Kar yağışı aralıksız devam ediyordu.Senin yanında tugayın ağır silah mürettebatının askerleri ve başlarında da astsubayları var değil mi? 1994 DönemĐ 181 . . . dün konuştuğumuz Jandarma Özel Harekat Timindeki astsubay çavuşun yine aradığını.Komutanım kumanya bitmek üzere.Necmi. birliklerin pozisyonları ile karın kuşatması nedeniyle bölgeden çıkmaya veya kaçmaya teşebbüs edemeyecek şekilde sıkıştırılmışlardı. sıkıntın ne? Heyecanlı bir sesle: .Paşam yakın tarihlerde bu derece aralıksız kar yağdığını hatırlamıyoruz. kan devir daimini sağlamak için çan-tanızdaki kremle iyice ov. . Daha sonra da ayağı mumlara uzak tutarak ağır ağır ısıtın. Şimdi bir kere de ben anlatıyomm. konuşan komutan. fakat bulutlar tencere kapağının tencereyi kapatması gibi bölgenin üstündeydiler. . önce parmak uçlarından bileğe kadar. Tabur komutanları ile görüştüm. Hangi mağara ve kovuklarda bulunurlarsa bulunsunlar. Her şey senden kaynaklanıyor. yüzlerce subay ve astsubay var. tabandaki vadilerin durumu nedir? . . Ona ne yapması gerektiğini söylüyorum. Fakat 100 kilometrekarelik alanda tam yerlerini nokta olarak bulmak zaman gerektiriyordu. Telsiz konuşmalarına girdim: . Ayağı hemen ateşe uzatma.Bir silahın patlamasıyla hepsi aşağıya inecek değil mi? Yani tonlarca kar vadinin tabanına düşecek! . astsubay çavuş bir erin ayağında donma emaresi olduğunu bildirdi.Bak çocuk.Ne oldu gene? .Komutanım. .11 saattir hiç durmadan. fazla gürültüye de gelmez paşam. .500 asker. askerler kumanyalarının hepsini yemiş olamaz. Kar yağmıyor. mecbur kalmadan ateş açılmayacaktı. bir haftalık izinle memleketine gitti.Komutanım azaldı.Komutanım bir erin ayağında donma emaresi var. her şey normaldi.

Saat 01:00' da yüzbaşı geldi: . Sakin ol çocuk. ve 2. Çevrim hazırlandı: "Arkadaşlar. Hiçbir hava aracı gökyüzünü delip Alandüz'e giremiyordu.Dokuz saat sürüyor komutanım. Herkes tecrübeli olduğundan üç günlük erzak altı gün yetecekmiş gibi kullanılıyordu. Türk Ulusu herkesin bildiğinden ve sandığından çok daha fazla kadirşinas bir ulustur. Bütün tüfeklerin ağaç ve bakalit kabza ve dipçikleri ile arka çantalarınızda bulunan tüm malzemeyi yakarak ısınacaksınız. Dağ ve Komando Taburu bu tip imkanlardan mahrumdu. donmanın önüne geçmek için enerji şarttı. Ve doğa 10. "Grubun geri kalanı Çanakçı Köyü'nün beş kilometre doğusunda vadinin uzan-tısındaki Alandüz Köyü'ne kadar olan mihveri arasın. Đkmal yapılmasa da normal koşullarda arazideki bitki ve diğer canlılarla beslenebilirdik. Şu anda asker olarak bu meslekte nadir insanlara nasip olabilecek en yüksek gururu sizin gibi yüce ruhlu askerlere muharebelerde komuta etmekle yaşıyorum.üstçavuşa sormayı düşünemeyecek kadar panik içerisindesin. Vadinin tabanındaki 1. Jandarma Özel Harekat Grubu. Alandüz'ün doğusunda 3500 metre yükseklikteki Tove Dağı'nda bulunan 3. Vücudun ısısını muhafaza etmek. onların gelecek hayallerini karartıyor. doğadır. Şimdi vereceğim emri her zaman olduğu gibi derhal yerine getireceksiniz. Elindeki birkaç kağıda bakarak mesafeyi söyledi. Bu duruş ve kararlılığınız PKK üzerinde 1000 militanı aynı anda yok etmekten çok daha fazla psikolojik çöküntü yaratarak. 30 Ocak 1994'tü. 3. terk edilmiş köyün toplanmadığı için yere dökülüp karların altında kalan elmalarını toplayarak beslendiler. Harekatın üçüncü günü. komutanı ile birlikte üç gündür dünyadan irtibatları tamamen kesilmiş halde sanki ayrı bir galaksideydi. Han182 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok yaylası'na çıkıp çok namlulunun yanındaki kendi jandarma timine gitmeleri de mümkün olmadı. karakolda yenebilecek ne varsa. Hiç kimsede en küçük bir şikayet yoktu. Durup dururken anlamsız şeyler çıkarma. Bu timin yanındaki çok namlulu roketatarın kısım komutanı Üstçavuş Yavuz'u aradım: "Bu time sahip olması" emrini verdim. muharebede ilk hasım düşman değil. Harekata katılan tim sayısı 172'ydi. Çıkışta kayalardan yuvarlanan iki korucudan birinin hem ayağı hem kolu. Tanrı her zaman bizimledir. Çanakçı köyündeki Jandarma Özel Harekat Grubu komutanına iki emir verdim: "Bir tim başına bir subayla birlikte Gürcükayası'ndaki çok namlulu roketatarın yanındaki timin yanına gitsin". Mum ve diğer yakacaklarınızın bittiğini biliyorum. irademizi ve inancımızı herkese gösterme zamanıdır. Zaten bu dilimi kendileri arayacaklardı ama kar buna mani olduğundan üç gündür aynı yerde bekliyorlardı. -25/30 deçecede vücudun kalori ihtiyacı daha da arüyordu. . köydeki bakkallarda bulabildiğin bütün yenilebilen her şeyi bizden para toplayıp satın al. Ateş edilmediği için mermide sorun yoktu. Hava koşullarında hiçbir değişiklik olmamıştı. Dağ ve Komando Tugayı. bölük ve tim komutanlarının hepsini aynı çevrime al. fakat arazi metrelerce karlı kaplı olduğundan böyle bir imkan yoktu. her zaman cefakar olan bu millete layık olduğumuzu bir kere daha gösteriyorsunuz.000 düşmanın bile üzerimizde yaratamayacağı etkiyi dördüncü güne girerken sürdürüyor. ." Diğer birlikler bu vadiden çok uzaktı. diğerinin ise bir ayağı kırıldı. Dağda hız şu kadardır vs saydı durdu. 30/31 Ocak gecesi muhabere subayını çağırdım ve: 'Tabur." Bütün telsizler sıra ile emrin alınıp anlaşıldığını canlı ve kararlı bir sesle bildirdiler. Hiçbir şeyden şikayetiniz yok. Çocukları olarak. Dağ ve Komando Taburları PKK'nın bazı erzak depolarını ve akarsuların kenarlarında olduklarından çare buldular. Dağ ve Komando Taburuna götür" emrini verdim. köyden 5-6 katır bul.Hazırım komutanım. Aynı gece Yüzbaşı Ethem'e: "Karakoldan 8-10 asker al. Alandüz'ün batısında Hanyaylası yönündeki Çanakçı köyünde bulunan Jandarma Özel Harekat Grubu yanındaki korucular vasıtasıyla. Alandüz istikametine defalarca ilerlemeye teşebbüs etti.Ne zaman Üçkardeş'te olacaksın? . Gece yürünecek dedi. Zaman. Hepinizi selamlıyorum. vereceğim emri birbirlerine aktarma ihtiyacı olmadan aynı anda benden duyacaklar" emri-ni verdim. Bu cesaret ve fedakarlığınızı asla unutmayacaklardır. Vadiye dolmuş olan tonlarca karı açamadılar.

.sınavlarını kazandın değil mi Ethem? . Çığın altında 11 asker vardı. Buzul Dağı'nı helikopterle aşan havadan taşınan birlikler. Tepemizin üstü ışıl ışıl yıldızlarla doldu. Hakkari'ye taşıyan helikopterler. Gece yarısını geçmişti ki. Kimseye rastlanmadı. Çığın başlangıç kenarında kaldıkları anlaşılıyordu ki. Yüzbaşı Ethem yanımda.Azami dört saat komutanım. Hanyaylası üzerindeki Oğul Köyü'nün yakınlarındaydı. Kurtarma çalışmalarına Tugay Komutan Yardımcısı ve çığ uzmanı Albay Cahit nezaret ederken Hakkari'ye döndüm. 31 Ocak 1994. bu gece bütün hazırlıklar bitirilecek. Tabur Komutanı'nın yanında olacaksın.. cephaneleri.Sen sabahın ilk ışıklarıyla karların üzerleri kıpırdarken. . Saat 07:30 civarında bir telsiz mesajı geldi: "Çok namlulu roketatar mürettebaü ile bu silahın emniyetini sağlayan Jandarma Özel Harekat Timi'nin üzerine çığ düştüğü" bildiriliyordu. Akşama kadar ulaşılabilen yerlerde PKK gruplarına rastlanmadı. Çığın belki de hiç olmayacağı bir yer varsa. Beş asker. çok yakında olan bölgeye gittim. . Saat 06:00'dan itibaren helikopter çalışmaya başladı. "Bölgeye geçit ve boğazları kullanarak karadan giren birlikler aynı mihverlerden. dik olmayan bir yürüyüş güzergahıydı. kolbaşı ne. yürüyüş kolundaki üzerine çığ düşmeyen askerler. değilse Buzul Dağı geçitlerini kullanarak geri dönecekler. başka coğrafyalarda. Helikopterler hızla bölgeye çığ uzmanı subaylar ve özel teçhizat getirdiler. Yıldızların bu güne kadar bu derece parlak olduklarını hiç fark edememiştik. Hadi aslanım. kol nihayeti ne? Ethem. bölgenin üstü gene kapalıydı ama biraz daha aydınlık ve kar da belli aralıklarla yağıyordu. Bütün ağır silahlar bulundukları yerde mevzilerde bırakılacak. Hakkari-Yüksekova yollarının geçtiği Zap Vadisi'nde 5-6 çığ olayı meydana geldi.Sen bu sene Kara Harp Akademisi'nin. Yer. Đlk müdahaleyi Oğul Köyü korucuları yapmıştı. "Onları bekleyerek zaman kaybedemezdim" diyor. beş asker ve erzak yüklü altı katırla geldi. . Havadan gelen timler harıl harıl kenardan itibaren bütün güçleriyle karları kaldırmaya çalışıyorlardı. Artık bölgeden ayrılma zamanı gelmişti.Diğerleri dağa tırmanırken belli mesafelerde. Karadan çekilecek birlikler de kullanacakları boğaz ve geçitlere yöneldiler.. yürüyüş kolunda bulunan 23 kişilik bir asker grubundan 16'sımn üzerine düşmüştü. Yüzbaşı. çığın düşebileceği en son yerlerden biri. hem Türk askerinin hem de muharebede olması gereken kış koşullarında dağlarda yürüyüş hızı. karın genişliğine göre nerede oldukları çok önemliydi. ama durum başkaydı.Buradan bir asteğmen ve on iki askerle çıkmıştı. Bir helikopter bulup. yani en geç saat 05:00'da. yorulup kalmışlar. Karargahtan telsizle Hasan Kundakçı Paşanın Tugaya geldiğini bildirdiler. bu iyi haber değildi. harekaün dördüncü günü. Çığın yayılan kitlesinin yarısından fazlası hızla kaldırıldı.Başın sağ olsun Osman Paşa. Tarif edilen yer bulundukları mevzilerden 6-7 kilometre güneyde. şimşek gibi dışarı çıktı. çok eski de sayılmayan bu savaşın klasikleri ve kalıpları rafa kaldırıldı. şayet hava açık olursa gene helikopterlerle alınacak. . Çığ. Saat 04:50'de Tabur komutanı Binbaşı Muzaffer telsizle aradı: "Komutanım. 184 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok taşıdıkları timleri hemen çığ bölgesine indirmeye başladılar. 2nci Taburu. Kasım ayından beri Hak-kari-Çukurca. çığın meydana geldiği yer bu vilayette. dört gündür bir iğne deliği kadar bile açık yeri bulunmayan gökyüzünden birden bire tüm bulutlar ayrıldı. kurtarma çalışması için. . 3. Đki tarafı da yayvan. zamanın eskittiği şeyleri geç. değil mi? Başka orduların.Evet komutanım. Sabaha kaç saat kaldı? .Sağ olun komutanım. ama. Hasan Paşa: . yarın havanın aydınlanmasıyla birlikte geri çekilmeye başlanılacak" emri kodlu olarak birliklere ulaştırıldı.Yaptığın hesaplar ve elindeki notlardaki kriterler de bu sınavlara ait değil mi? Bu bilgiler ABD ve NATO kitaplarının tercümelerinden 1994 Dönemi 183 çıkarılmış kalıplar. kendilerine bile ait olmayan topraklara ait yürüyüş cetvelleri. marş marş. Ethem Yüzbaşı. Hanyaylası mağara bölgesindeydi. hazırlanacak özel sığınaklara gizlenecek. . korucular ve bölgeye atılan timler tarafından kurtarıldı. boyu ne. o da burasıydı. Đşte sana.

Kimseye bir şey olmuş mu? . içine kapalı. Hava kararmak üzereyken Kurmay Başkanı gene geldi: . Bugünkü çığın yerini gördükten sonra. . Sürekli onun hatırala-rıyla yaşamış ve Kara Harp Akademisi'nde öğrenci subayken hayatına son vermiştir). Hanyaylası kuzeydoğusunda 3. Sorgularında. bir profesyoneli aratmayacak gibi söyleyen Jandarma Pilot Yüzbaşı Ferda.000 metrenin üstünde. ikinci gece birkaç militanı "nereden çıkabileceklerini keşfetmek için" gönderdiğini. ." Alandüz Harekatı'nı takip eden on gün içinde. çok sevdiği kayınbiraderi üsteğmenin bu mücadelede şehit düşmesinden çok etkilenmişti. Teslim olan186 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok lardan ikisi Alandüz'de operasyon sırasında bulunan gruplardan birine mensuptu. Dönünce pilotlarla konuştum. Hanyaylası uğursuz komutanım. Đkindiye doğru çığın tamamı kaldırıldı ve iki astsubay çavuş ve dokuz askerin şehit olduğu anlaşıldı. eski Çanaklı ve Alandüz köyleri arasında bulunan iki büyük mağaraya toplandıklarını. "Düştü enginlere bir ince hüzün Soldu güller gibi sevdalı yüzün " şarkısını. "Harekatın başladığı gün akşama doğru her taraftan askerlerle kuşatılmış olduklarını anladıklarından. (Kazadan birkaç ay sonra Yusuf Yarbay rahmetli oldu. T. bu bölgede Kasım-Nisan arası beş ayda.Bu defa meteoroloji raporlarının tutarsızlığına şükretsinler.minibüs ve otomobillerin üzerine çığ düştü. kar suyu içip kesme şeker yiyerek açlıklarını bastırdıklarını. .Pilotlarda da .Çığ bölgesinde çalışan ekibi almaya giden helikopter yerden kalkarken yan yattı. diğer helikopter tarafından buradan alınmıştı. kendilerinin de Nasır'ın bulunduğu mağarada olduklarını.Bugün için belki de haklısın. Suriyeli'niri sık sık "binlerce T. Öğleden sonra olmuş ve 2. . Size nazar değdi.) "Kurallar ve örnekler bize göstermiştir ki. sakin. Bu yolları sürekli hem de konvoylar halinde biz de kullanıyoruz. askerlerde de bir şey yok. Hasan Paşa ayrıldı. O gün birkaç saatliğine izin verdiği bir pilotun yerine görev çıkınca kendisi uçmuştu.C. bu alakasız mevkide karşımıza çıkıyor. Kurmay Başkanı geldi. Her zaman her yerde karşılaşabilirsiniz. 116. bazı araçlar yolcuları ile birlikte Zap Suyu'na uçtu. Dağ ve Komando Taburu'nıın bulunduğumuz kışlaya havadan taşınması devam ediyordu. Yardıma giden pilotlar. bir yol ve iz bulamayıp geri döndüklerini.Komutanım bir kara şahin düştü. fakat bunların. Kendisi Van Hava Grup Komutanıydı. Pilotlar ve içindeki 15 asker. daha sonraki aylar ve zaman içerisinde yürüttüğümüz operasyonlarda da feragatli çalışmalarını izlediğim. . . Heyecanlıydı ve zor konuşuyordu. kurallardan ve örneklerden ayrılmaya hakkımız vardır.Doğru. diğerinde de 109 militan olduğunu. 1994 Dönemî 185 Helikopterin düştüğü yere gittim. yerleri ortaya çıkar diye ateş yakmadıklarından. kışlada bir akşam yemeğinde arkadaşlarının ısrarı üzerine. Helikopteri Van Jandarma Hava Grup Komutanı Yarbay Yusuf kullanıyordu. sakin ol. askerinin Ocak ayında Oramar alanına havadan atlamalarının hayra işaret olmadığını. (Bu helikopterin Đnci pilotu. her zaman her yerde bu iş başımıza gelebilir. Bu harekatınız bölücü örgüt yönetimini şaşırttı ve çok ürküttü. birbirlerine sarılarak kendi vücut ısılanyla donmaktan korunmaya çalıştıklarını. hiçbir şey olmuyor. duygulu bir yapısı olan. Vertigo olunmuştu. düz bir yer ve derin karda kara şahin yan yatmış «luruyordu. çok düşünülmesi gerektiğini.O zaman niye heyecanlanıyorsun. bu iradeyi gösteriyorsa artık . dağ kadrosundan dört militan teslim oldu. mağaranın birinde. Bunlardan birini babası getirdi. Yusuf yairalı. Bize iki gün bile yeterdi. Behdinan-Zagros (Hakkari) sorumlusu Suriyeli Topal Nasır'm da (kod Halat) Alandüz'de olduğunu. (Yer ve gök çizgisinin birbirine karıştırılması). fakat içindeki subay ve askerlerin hiçbirinde bir şey yok.C. "Yusuf Yarbay kask giymediğinden başından darbe almış" dediler.

Onun bertaraf edilmesi yangını erken söndürür. hiç kimse hiçbir bahane arkasına saklanarak izah etmeye kalkmasın.Suriyeli Topal'ın sezgilerinin bayağı gelişmiş olduğu anlaşılıyor. sürekli karakol veya yakınındaki emniyet timine saldır. Atatürk: "Bu tip hareketler önderlerine bağlıdır. Ve bütün bunları dişe dokunur bir kayıp vermeden uygula. Bu delilik değil de nedir? Buna yiğitlik mi demeli. Dedi ve okumak konusunda biraz tereddüt geçirmesi üzerine. 17.Kendisi bırakmış. bu işin başı ve önderi olan herifi bertaraf edecek. bunların panik ve şoka girmesi nedeniyle yaralanmadı bile. arazinin durumu. Şimdi anlatacağımı bütün dikkatinizle dinleyin. sayılan konusuyla. arkadan Kabak'cı geÜyor. sonra beğenmediklerini yolun altında infaz et.Bunlar yıllarca alışmış. bu Danvin teorisinin özgün kanıtı? . 13. Takdim bittikten sonra Atatürk "Bu plan eksik" dedi.Ne diyor. Bu adam şu anda nerededir?" Bunun üzerine elebaşının muhtemel yerini söylediler. Harekat merkezinde çalışırken. Türkiye Cumhuriyeti'ne caka satıyor? Çobanından Cumhurbaşkanına kadar herkesin esas düşünmesi ve üzülmesi gereken işte budur. Bunun sayılamayacak kadar yolu ve yöntemi var. bir şey bulamadım. Fakat Şam'daki eşkıya başının kabul etmediğini ve Topalı Suriye'ye yanına çağırdığı belirtiliyor.C. korumasız insanlardan önce seçim yap. Nasır'm yerine de PKK Merkez Karar Organı üyelerinden Nizamet-tin Taş Hakkari sorumluluğuna getirilmiş. . Sonunda Atatürk: "Efendiler bu plan eksik. Ve bir çare bulunamıyor. taamız önceliğinin hangi bölgede olması gerektiği hususunda çeşitli değerlendirmeleri söyledi. Geçen beş ayda havadan atlayan bir tek askerimiz değil şehit olmak. başka söylenecek bir şey kaldı mı? Hani herkes Atatürk'ün izindeydi? "Harman yeri düz olunca.Bu bir dinleme komutanım. Diğer mesaj ne? . Planı o şekilde tadil edin" emrini verdi. .Sebebi ne? . .Size. . Đstihbarat Şube Müdürü "iki mesaj olduğunu" söyledi: . örgütüne eğitim veren yabancı Gayri Niza-mı. Atatürk Diyarbakır'a gitti. bu adam yıllardır."Aşağıdan üzerlerine ateş edildiğini göre göre. dört gün T. askerleri her an mağaraları bulup hepimizi öldürecekler diye beklediklerini" anlattı. O. bir aileden 15. Hepsi kullanılacak kuvvetler. Köy ve mezraları bas. yapılacak harekat planı üzerinde bilgi sunuldu. Daha öncede hep konuştuk ama gene bu vesile ile gene söylüyorum. çünkü bu musibeti çıkaran.Bırakmış mı? Görevden mi alınmış? . sevk olunacak bir kıta ayrılmamış.Topal Nasır Bölge sorumluluğunu bırakmış. Yetmez. . Atatürk salonda bulunan herkese. zaman zaman da eylem yerlerinde keyiften halay çekin. askerleri havadan örgüt savaşçılarının üstüne atıyor. 1994 Dönemi 187 .Nedir? . nasıl oluyor da burnumuzun dibindeki Suriye'de fink atıp.Güney Bölge (Kuzey Irak) sorumlusu Cemil Bayık'la komutanım. sap ytğım dağ gibi görünür. Yolları kes. eksikliğin ne olduğunu en küçük rütbeli yaver yüzbaşıya kadar tek tek sordu.işlerin daha da zorlaşacağını" söylediğini. 1925'de silahlı ayaklanmaya kalkışıldığı haberinin alınmasından üç gün sonra. delilik mi demeli? Bu nasıl bir şeydir?" diyor. Bir salonda kendisine silahlı grupların yerleri. 20 kişiyi kurşuna diz.' .Harp uzmanlarından buna çare bulmalarını istemeyi düşünse daha iyi olur. 22 askeri öldür. bebekler ve dedeler dahil. 8. Hanın? . Kurmay Başkanı: . Atatürk'den bir gün önce gelmiş olan Đnönü "Ben tetkik ettim. 188 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok Arkadaşlar.Eşkıya Başı size telsiz konuşmalarından birinde hakaret ediyor." dedi. 10. "Bu general deli" diyor.Kiminle konuşuyor. langa ürünü daha farkında değil. Bu işlere onun aklı zaten ermez de.

17 Şubat 1994 tarihinde Jandarma Asayiş Komutanlığından, OHAL Bölgesindeki bütün Komutanlıklara yayınlanan, Genelkurmay, Kara Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığına gönderilen mesajın metni: "Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanlığınca 27 Ocak-3 Şubat 1994 tarihleri arasında icra edilen harekat sonrası hassas kaynaklardan alınan bilgilerden teröristlerin bu tip operasyonlardan çok çekindiklerinin tespit edildiğini, kendi değerlendirmelerine göre bu operasyonda Türk Ordusunun taktikleri: 1. Sonbaharda yaptıkları operasyonlardaki gibi büyük çaplı ve geniş alandaki grupları imha edecek tarzda iç içe geçmiş, SA çember atılması. 2. Bölgenin ağır silahlarla bombalanmasını müteakip her türlü riskin göze alındığı helikopterlerle indirme harekatı. 3. Đndirme yapılan helikopterlerin korunması için kobraların kullanılması. 4. Örgüt gruplarını kısa sürede imha etmek için alandaki boşluklara (örgütçe kapatılamayan) indirmeler yapılması. Bu taktiklere karşı PKK'nın almayı planladığı taktikler ise: 1. Hangi grubun hangi hattı savunacağının önceden tespiti. 2. Grupların geri çekilmesinin nasıl yapılacağının önceden planlanması. 3. Yapılacak indinneye müdahale etmek için ihtiyat gruplarının oluşturulması. 4. Kamuflaj ve sığınak faaliyetlerine ağırlık verilmesi. 5. Kritik bölgelerde kritik mevzilerin mutlaka elde bulundurulması." Orada bulunan subaylara; "Beyler, karşı taktik diye talimatlandırdıklarının hepsi boş şeyler; horoz resmi yapıp altına 'horoz' diye yazmaya benziyor. Bilmem biliyor musunuz? Keçi şarap içince, dağa kurt aramaya çıkarmış. Artık, sıradanlığa, çaresizliğe, tükenmişliğe doğru yuvarlanmaya başladılar" dedim. 1994 DÖNEMĐ 189 Alandûz Harekatından iki gün sonra buradaki PKK grupları da başlarına yeni bir şey gelmemesi için Kuzey Irak'taki kamplara kaçınca; Hakkari merkez, Yüksekova, Şemdinli, Çukurca yani tüm Hakkari vilayeti sınırları içerisinde ne kamp, ne de dağ kadrosu kalmamıştı. Kûr-distan Đşçi Partisi (PKK) için, en iddialı topraklarından biri olan Hakkari'de (Bahdinan/Zagros) beş ayda düştükleri bu durum kabul edilebilir ve katlanılabilir bir sonuç değildi. (Teslim olanların hepsi sanki anlaşmış gibi hep bunu söylediler.) Şehirler, köyler ve mezralardaki milisler gene buradaydılar, fakat artık ne o eski nefesleri, ne de eski pervasızlıkları kalmıştı. Dağ kadrosu veya milis, bundan sonra gelecek hepsi için sis ve belirsizliklerle doluydu. "Eldiven giymiş kedi fare yakalayamaz.' 3000 metrenin üzerinde Han Yaylası'nda iki ayrı yerde karların içinde duran helikopterlere herhangi bir zarar verilmemesi için bölgede sürekli havadan keşif faaliyeti ile karda iz takibi yapıldı. Bu dönemde ağır hava koşullan ve saldırı sırasının hangi kamplarına geldiğini düşünmekten helikopterlere zarar vermek gibi bir şeyi akıl edecek durumda değildiler. Buna rağmen havadan bölgeyi devamlı izledik. Türkiye'de ve Türk ordusunda Skorsky'i (kara şahin) bulunduğu yerden kaldırıp havadan kışlaya taşıyabilecek bir hava aracı olmadığından Đtalya'daki NATO kuruluşundan ABD'ye ait çift palli CH-53 tipi ulaştırma helikopteri Şubatın son haftası bir akşam üstü, Çekiç Güç'e ait iki kara şahin refakatinde Tugayın helikopter pistinin üstüne geldi. Hava aydınlık, görüş açıktı. ABD Skofsky pilotları devamlı havada dönüyor, bir türlü piste inmiyorlardı. Sürekli "buzlanma durumunu" soruyorlar, pistte bulunan bizim kara şahinlerin pilotları da; "gece herhangi bir sorun olmayacağını, kendilerinin devamlı bu kışlada bulunduğunu, çekinecek herhangi bir şeyin söz konusu olmadığını" ısrarla ABD'li pilotlara anlatıyorlardı. Kışla üzerinde ona yakın tur attılar ve "gece burada kalamayacaklarını, Diyarbakır'a dönüp yarın gene geleceklerini" söyleyip, geldikleri 1,5 saatlik yola gene 1,5 saat harcayarak geri döndüler. Gece bu yükseklikte buzlanma olur diye inmemişlerdi. Halbuki yerde, pistin üzerindeki kara şahinleri gö190 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok rüyorlardı. Üstelik pist başından bizim üç pilotumuz bütün kış bu kışlada bulundukları konusunda kendilerine dil dökmüştü. Faydası yoktu, küçük bile olsa riske giremezlerdi.

Ertesi gün üç helikopter geri geldi. CH-35 kurtarma helikopteri kaldı. Diğer ikisi ABD özel kuvvetlerine ait bir albay ve 16 ABD askerini bırakıp döndüler. Öğleden sonra ABD Özel Kuvvetleri'ne mensup askerlerin bir kısmı üstlerini tamamen çıkarıp karla vücutlarını ovuyordu. Fizik olarak hepsi de dev gibiydiler. 2. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Necmi yanımdaydı; "Bunlar çok rambo filmi izlemişler, henüz kendilerini turistik bir kayak merkezinde sanıyorlar" dedi. Bir gün sonra bizim helikopterlerden biri ABD askerlerini Hanyay-lası'ndaki helikopterlerin yanına götürdü. Harekat merkezindeydim, ABD'lileri götüren pilot yüzbaşı ve ekibe mihmandarlık yapan subay geldiler: - Ne çabuk döndünüz. - Komutanım, ABD askerleri helikopterin yanına inip inceleme yapacaklardı fakat karın kalınlığından çekinip huylandılar, helikopterden atlamadılar. - Ne var karın kalınlığında? Kar ne kadar derin olursa olsun en fazla dizlerinin üzerine çıkar. Yürüyecekleri mesafe de 20-30 metreyi geçmeyecek ki! - Israr ettik kabul etmiyorlar. - Oğlum, Atatürk boşuna mı diyor: "Dünyanın hiçbir ordusunda yüreği senin kadar temiz, fedakar ve cesur askere rastlanmamıştır" diye. Bizim timlerden biri gitsin. Hem de komando olmayanlardan alacaksınız. Mesela havan bölüğünden olabilir. Yirmi dakika sonra biri ABD askerlerini diğeri bizim askerleri taşıyan iki helikopter kışladan havalandı. Düşen helikopterin yanına ulaştıklarında ise durum şuydu: Türk askerlerini taşıyan helikopter yerdeki helikopterin üzerinde ilk geniş daireyi çizmeyi tamamladığında, içindeki askerlerin tamamı karların içine atlamış ve ortalarında kalan helikoptere doğru yürümeye başlamışlardı. Kurtarma faaliyetinin dördüncü günüydü. Havanın kararmasına bir saat kalmıştı. Yanıma Diyarbakır Jandarma Hava Grup Komutanı Gü-ner Albay geldi: (Bu tarihten dört ay sonra helikopteri bir operasyonda düşerek şehit oldu.) - Güner Albay'ım, sen burada ne arıyorsun? - Bugün Hakkari'ye ben gideyim istedim. Sabahleyin ABD askerle1994 Dönemi 191 rini Hanyaylası'na bıraktım, akşam gelir, sizi alırım dedim. Ama hava çöktü, oraya uçulmaz. Yarın alırız. - Sen bu söylediklerini benden başka kimseye anlatamazsın. Seni de hiç kimse anlamayacaktır. Onların bulunduğu yer, nokta olarak 3600 metre ve 2,5 metre kann içindeler. Bütün gece orada kalmaları sonucu meydana gelebileceklerden yer yerinden oynar. Sonra onlar bize emanet ve bize hizmet ediyorlar, hayatlarından biz sorumluyuz. Odanın Hanyaylası istikametini gören penceresine gittim. Rahmetli de geldi, beraber baktık. Dağların büyük kısmı kapanmış, görünen bir koridor da kapanmak üzereydi. - Gûner Albayım, siz pilot olarak mümkün değil derseniz ben başka bir çare bulacağım. - Ben gidiyorum Paşam. Bulunduğum yerden pisti görüyordum. On dakika içinde yükseldi ve bulutların arasında kayboldu. Onuncu gün ABD'li askerlerin işleri bitmişti. Son akşam başlarındaki Albaya, kışlada bizim karargah subaylarıyla birlikte yemek verdik. Đlk geldiği gün beni ziyaret etmiş, daha sonra hiç görmemiştim. Onlar bu kışlada kalıyordu. Ben geceleri, yanlarına gittiğim birliklerle bulunuyordum. Yemekten önce kendisine bizimle geçirdiği günlerin anısına Dağ ve Komando Tugayı'nın armasının altına; "Üzerimize kılıç çekilmedikçe Ülkemiz topraklarına girilmedikçe Milletimiz cefa çekmedikçe Bizden kimseye zarar gelmez." sözlerini yazdırmış olduğumuz şiltini verdim. Bu sözlerin Tugayın sloganı olduğu, Đngilizce'ye çevrilerek kendisine okundu. "Onlarca kitap yazılsa bir ordunun, bir birliğin varoluş sebebi ile kararlılığının, bu kadar kısa, bu kadar özlü anlatılamayacağını" söyledi. Birkaç kere daha tercüme ettirdi, hepsinde de hayret ve sevinç çığlıkları attı; "Bu yazıyı mutlaka komutanlarıma göstermeliyim" dedi.

Bütün yemek boyunca dünyanın nerelerinde bulundu ise sıra sıra anlattı. Burada gördüğü coğrafyada ilk defa bulunduğundan, çok vahşi ve ürkütücü olduğundan bahsetti. Yemek bitince, müsaade isteyerek ayağa kalktı ve kısa bir konuşma yapmak istediğini söyledi. Tecrübeli, açık sözlü tabiatı, askerlik sanatına uygun bir kişiliği olduğu ortadaydı. Kendilerine gösterilen yakınlığı, Türkler için anlatılan misafirperverliği yaşadıklarını söyleyip teşekkür ettikten sonra konuşmasını şu cümlelerle bitirdi; "General on gündür birliklerinizle berabe192 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 1994 DÖNEMĐ 193 rim, şu dağ ve kar cehenneminde Kürt militanlarla onlara denk bir kuvvet olarak, ancak siz baş edebilirsiniz. Böyle bir durum Amerikan Ordusu için kabus olur." "Vatan sağ olsun.' 21 Şubat saat 18:50'de Şemdinli'nin Uğuraçan Köyü'ne silahlı saldırı yapıldı. Bir korucu yaralandı. Şemdinli Dağ ve Komando Taburu, Ortaklar-Beyyurdu dahil bütün alanı batı yönünde dört gün elekten geçirdi. Bölgede PKK grubu yoktu. Askerlerin savaş sporları ve diğer sportif aktiviteleri için yazlık ve kışlık eşofman takımı, fanila, çorap, şort, şapka, bere, yağmurluklar ile hepsinin içerisine konulabilecek bir spor çantasına ihtiyaçları vardı. Bütün kalemlerden subay, astsubay ve asker için Đstanbul'daki firmalara altı biner adet sipariş verdik. Her malzemeye Dağ ve Komando Tugayı'nın forsu-arması işlenmiş olacaktı. Askerler terhislerinde kullandıkları kendi malzemelerini evlerine, memleketlerine götürecekler, her yeni tertip geldiğinde üç ayda bir aynı malzemeden tedarik devam edecekti. Đlk parti malzemeler iki ay sonra geldi. Ve askerler bu giysileri gece gündüz hiç üzerlerinden çıkarmadılar. Terhis günleri gelip Hakkari'den ayrılırken de, sivil pantolonlarının üstüne Dağ ve Komando Tugayı'nın, karlı dağ, tüfek, kayak ve kartal armalı eşofmanlarını giyerek; yollarda ve memleketlerinde herkesin kendilerini böyle görmelerini istediler. Bu, tugaylarına olan sadakatin, kendilerini tugayın bir parçası kabul etmelerinin, onunla gurur duyduklarının doğal bir göstergesiydi. Subaylardan bir teklif geldi.Bu dönemde mücadelenin doruğa çıkarıldığı Hakkari Dağ ve Komando Tugayı 'nda muharebelere kaülan subay ve astsubaylar için altın rozet ve altın şövalye yüzüğü yaptırılması idi. Her ikisinde de Tugayın arması ve ismi yazılı olacaktı. Meğer herkes bunu bekliyormuş, almaya can attılar. Personelden hemen ücretleri toplandı ve yaptırılıp subay ve astsubaylara dağıtıldı. Eylül ayında Tugayın armasından bir madalyon yaptırdık. Şehitlerini memleketlerine götüren subay, astsubaylar; bu madalyonu ve Tugay Komutanı'nın "Mehmetçiğin nasıl ve ne zaman şehit olduğunu tasvir eden" yazısını, şehidin ailesine teslim ediyordu. Şehidin kendisi, Tugayın madalyonu ve nerede nasıl şehit olduğunu anlatan belge aynı anda anne ve babanın eline geçiyordu. Bu üç şeyin, birbiri içinde ve birbirinin ı'ızerinde anlatılması ve yaşamayanlarca anlaşılması kolay olmayan bir etkisi vardı. Önce şunu belirtmeliyim, sadece insanlar için değil, tüm canlılarda ve yeryüzünün var olduğu milyonlarca yıllardan beri, hiçbir şey, bir annenin yavrusunun kaybından daha öte bir acı veremez ve yaşatamaz. "Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar" sözü en doğru özdeyişlerin başında yer alır. Elbette babaların ve kardeşlerin duydukları acı da, ömürleri boyu karşılaşacakları diğer üzüntü ve kahır halleriyle mukayese bile edilemez. Bu iki nesne neden bu derece etkili ve dayanılmaz acıya su serpiyor? Nasıl teselli oluyordu? Đki sebebi vardı ve bunun için Adler, Taylor ve Freud gibi ünlü psikiyatr ve psikologların tanınması gerekiyordu. Madalyon; şehidin kimliği, asker arkadaşlarını, komutanlarını, şehit olduğu birliği, şehit olduğu yeri, zamanı simgeliyordu. Bu, özel olmak, farklı olmak, o birlik var oldukça onun bir parçası olarak yaşamak demekti. Nasıl şehit olduğunu anlatan Tugay Komutanı imzalı yazı ise, Türk kültürü ve bu kültürün ya: attığı kişilik ve düşünce gücüne yakışır, doğru bir yaklaşımdı. Türkler çocuklarının kaybına bütün canlılar gibi üzülürler fakat; bu üzüntü ve çektikleri acının değdiğine inanmak için çocuklarının nasıl şehit olduğunu bilmek ihtiyacında idiler. Ellerine aldıkları yazı, "oğullarının muharebede düşman üzerine yürürken, vatanı ve ulusu için gözünü bile kırpmadan ölüme nasıl gittiğini detaylı olarak anlatıyordu". Bir Türk, çocuğunun şehit olduğunu

duyduğunda ilk sorduğu şey; "Nasıl şehit olduğudur". "Düşmanla göğüs göğse çarpışırken" sözünü duyduğunda birden rahatladığını hissedersiniz ki zaten hep öyle olmuştu. Bu masalların, efsanelerin, öykülerin, vatan ve millete bağlılığın getirdiği örf, adet ve geleneklerin Türk toplumu ve onun kişilerinde oluşturduğu milli karakterdir. Savaşın kendisi de nesneleri de zaten baştan aşağı psikoloji demektir. Genelde; aylar bazen yıllar sonra bir garnizonda bütün şehit ailelerini toplayıp kendilerine verilen "övünç madalyaları": 1. "Demir tavında dövülür" sözü göz ardı edilip geç kalındığından, 2. Durup dururken birden bire acıyı tazelemeye kalktığından, 3. Genel bir şey duygusu yarattığından; şehit ailelerinde aynı etkiyi sağlayamamıştır. Askerlerin ailelerine, girdikleri muharebe ve çatışmalarda bireysel olarak gösterdikleri cesaret ve kahramanlıkları anlatan yazıların 194 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok gönderilmesi, onlaıı anne ve baba olarak oğullarıyla iftihar etmelerini, mutlu olmalarını sağlayacak ve çocuklan ile ilgili endişeleri azaltacaktır. Şehit ve gazilerin ailelerinden adıma gönderdikleri yüzlerce mektuptan bazıları şunlardır: "Hakkari ili Çukurca ilçesi Pirinçeken Karakolu'nda vatani görevi ni yapmakta iken vatan haini eşkıyalar tarafından şehit edilen oğlumuz jandanna eri Erol ÖZEN'in şehit olması nedeniyle göndermiş olduğunuz yazıları aldık. Göstermiş olduğunuz candan ilgiden dolayı teşekkür ederiz. Bizi çok gururlandırdınız. Bu yazılarınızı Özen Ailesi yaşadıkça hatıra olarak saklayacaktır. Komutanımız size başarılar diler, saygılar sunarız. Vatan sağ olsun." Özen Ailesi adına Đdris Özen, Balıkesir "Göndermiş olduğunuz oğlum Abdülkadir TUG'a ait belgelerinizi aldım. Çok memnun oldum. Bir şehit ailesi olarak duygularımızı ifade etmek çok zor. Bu askerliğin tabiatında var olan bir olaydır. Bundan kaçınılmaz. Allah'ın takdiridir. Abdülkadir'in ne kadar cesaretli ve mangal kadar yüreği, aslan gibi kuvvetli olduğunun aile olarak biz de bilincindeydik. Görevinde de yaralı olmasına rağmen silahını elinden bırakmayıp, yiğitliğini kanıtlamış ve layık olduğu şehitlik mertebesine ulaşmıştır. Paşam, beş oğlum ve ben, gel de; canı gönülden hazırız, saygılarımla." Fikret TUĞ Yerköy, Yozgat "1 Şubat 1994 tarihinde Hakkari Alandüz mevkiinde icra edilmekte olan operasyonda çığ düşmesi nedeniyle oğlumuz Göksel YAMAN şehit olmuştur. Ailemize göndermiş olduğunuz başsağlığı temennileriniz ve yazılarınızı bir şehit babası ve annesi olarak büyük bir memnuniyet ve gururla müşahede ettik. Alakanız ve hassasiyetinizden dolayı şükranlarımızı ve saygılarımızı sunarız. Vatan topraklarına göz diken hainlerle mücadelenizde Allah sizi muvaffak etsin" Şehit Babası Kemal YAMAN, Đzmir "Yildırım'a olan haklarınızı helal edin. Benim yiğit kardeşimin, şehit kardeşimin yiğit komutanı. Önce selam eder, ellerinizden öpe1994 Dönemi 195 rim. Benim yiğit kardeşim Yıldırım şehit düştükten sonra arkadaşları geldi. Yıldırım'ı anlattılar, dünyalar benim oldu. Yıldırım gelmiş gibi sevindim. Yıldırım'in komutanı olarak, siz de olayın oluş şeklini, Yıldırım'ın şehit oluşunu, nasıl mücadele verdiğini, nasıl şehit olduğunu, detaylı bir mektupla anlatırsanız, çok memnun olurum. Hatıra olarak kalır. Yiğit komutanım, Yıldırım'ın şahadet haberi gelince dünyalar başıma yıkıldı, dünyalar dar geldi. Yemin etlim, kardeşimin bıraktığı yerden devam edeceğime. Her yere yazılar yazdım hep olumsuz cevap aldım. Zaten kolum kanadım kırıktı, iyice kırdılar. Kardeşimi rüyamda gördüm. Sarıldım öptüm, yüzlerinden doya doya, "şehit oldun kardeşim" dedim. "Tabii ağabey, şehitlik herkese nasip olmaz, bize oldu" dedi. Sordum: "Cennette inisin?" 'Tabii ki ağabey, cennetteyim" dedi. Allah'ım bizden daha çok seviyormuş ki şehit ederek elimizden aldı. Allah'ıma çok şükürler olsun. Biz de Yıldırım'ı kalbimize gömdük. Tek tesellimiz PKK'lı-lan her gün yok edişiniz. Yiğit komutanım gelen arkadaşları "Os1 man Paşa da oradaydı" diyorlar. Yıldırım'ı bana anlat, anıları varsa yaz, himayende aslanlar gibi çarpışan

bu yoğun ve zorlu çalışmalarınızda size başarılar dilerim. sizin için dua ediyorum. gurur. her Türk evladının yapması gereken asgari vazifedir. gözlerimizi yaşartmış. Sizden tek bir ricam var. Ne mutlu bu bilgiyi Ve takdirnameyi bana layık görüp de gerçekleri yazan siz değerli Paşama ben de selam ve hürmetlerimi bildiririm. göğsümüzü kabartmıştır. anılarını yüzde yüz yazın. Balıkesir "Çok sevgili oğlum Kenan ŞĐMŞEK'i elim bir trafik kazasında kaybetmemiz neticesi göstermiş olduğunuz her türlü samimi ilginizi unutamayacağız." Mustafa AKSAL Kırıkkale "Sayın Paşam. Ailemize tevdi ettiğiniz ve bizim için de çok büyük kıymet ifade eden madalyon ve beratınızı hatıra olarak özenle saklayacağız. üzüntü duyguları içersinde gözlerim yaşlı okudum. Oğlumun vatan için yapmış olduğu fedakarlıklar. vakar. Balıkesir "Sayın komutanım. milletine ve silah arkadaşlarına gurur veren. Sevinçliyim. hala vatani görevden kaçanlar bulunduğu için. Saygılarımı sunarım. ben el emeği ile idare eden köylü bir vatandaşım. Oğlum Uğur DĐKER'in bayrağına. vatanına. "Çağırsınlar yine askere gider. o da anılarını yazsın. Elbette oğlum Kenan'ın aramızdan ayrılmasından." Babası. 1994 DÖNEMĐ 197 Komutanları ve silah arkadaşlarını taparcasına çok severdi. gururluyum çünkü böyle bir günde şakası olmayan bir harbin içerisinde aileme düşen ulvi bir vazifede oğlumun bulunması izahı yapılamayacak yüksek duygulardır." Mehmet BOZDEMĐR Sarıköy . mektubunuzdan öğrenince göğsüm kabardı. Piyade Komando Er Saffet TOPA-LOGLU için vermiş olduğunuz bilgi ve takdir belgeleri. Başarılarınızın devamıyla saygılar sunarım. Yazmazsanız Yıldırım'ı küstürürsünüz. başarılı asker olduğunu. beni de. Şahsınıza ve bütün askerlerimize selam ve sevgiler sunar. Üzüntülüyüm. başarılarınızın devamı ile. Cenabı Allah sizi düşmanın şerrinden korusun.Mustafa AKKOYUNLU için gönderdiğiniz takdirnamenizi alıp okuduğumda sevinç." Eşref HATTATOĞLU Balıkesir "Evladımız M. bölücü eşkıyaya kesin darbeyi vurup bu haddini bilmez çapulcu sürüsünü yurdumuzdan söküp atmanızı Allah'tan dilerim. bütün şehitlere Allah'tan rahmet dilerim. Đsparta "Emrinizde görev yapan oğlum. Đç düşmanlar ve bölücü eşkıya ile savaşan siz değerli komutanımız. Vahap ŞĐMŞEK Sivas "Sayın komutanım. çarpışırım" derdi. kasabamız adına iftihar vesilesi olmuştur. devletimize ve milletimize hizmetinin yarım kalmasından büyük üzüntü duyduğum kadar.Gönen. kendimde duygular ürettim. biz burada bulunan aile efradını çok duygulandırmış. şahsım. Yıldırım'ın üsteğmeni Seyit komutanıma da söyle." Dursun DĐKER Yalyaç. ömür boyu taşıyacağım en büyük onurdur. O da yaralanmış. heyecan. emrinde savaşan oğlum. askerlik görevi ve suda boğulma olayı neticesi vefatından şehitlik mertebesinde olacağı ümidiyle mutlu olmaktayım.Yıldırım'ı bana mektupla anlat. ben Tugayınızın 4ncü Dağ ve Komando Tabıı-ru'ndan Çavuş Tarkan HATTATOĞLU'nun babasıyım. Yazmak da konuşmak da çok zor. ben acizane babası olan Durmuş DĐKER." Kadir TOPALOĞLU Pelitköy. Şehit Yıldırım'ın çarpışarak intikamını alamayan ağabeyi. Şahsınıza ve tüm Tugayınız mensuplarına yakın ve samimi ilginizden dolayı şükran ve saygılarımı sunar. O yiğit kardeşime de Allah'tan şifalar dilerim. Oğlumun terhisinden sonra da sizleri aynı heyecanla haberler ve gazetelerden izliyor. Yiğit komutanım. oğlum Đsa BOZDEMĐR'in vatan savunmasında göstermiş olduğu başarılardan dolayı verdiğiniz takdir belgeleri. sevincimden ağladım. ai196 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok lem. Benim duyduğum bu manevi nazlardan yoksun kalan asker kaçağı gençlerin ana ve . Taktir ve övünç belgelerine layık gördüğünüz oğlum iki hafta önce söz kesimi için gittiği Đzmir'den dönerken Ayvahk'a 4 km kala trafik kazasında tanrının rahmetine kavuştu.

sevinç ve mutluluktur. Milletimizin ve sizlerin bu ateş çemberinden başarıyla çıkmasını Cenabı Allah'tan diler. zaferleriniz için ve gösterdiğiniz gayret için sizi ve sizin şahsınızda Türk Silahlı Kuvvet-leri'nin bütün elemanlarını kutlarım. gözlerim yaşla doldu. Oğlumun takdirnamesini almış bulunuyorum. Đstanbul "Oğlum Rıza BURHAN'la ilgili gönderdiğiniz takdir belgesi ve yazıları. Efendim ben bir baba olarak şahsınızın komutasında böyle bir evlat ye-tiştirebildim ise.babalarına acıyorum. Efendim. benim tek oğlum. Bizim için vatan her şeyin üstünde ve önündedir. Onu size. Đnanıyorum ki bu gayretiniz ve azim içersinde vatanımıza uzanan hain eller kırılacaktır. sizi de Allah'a emanet eder. çok gururlandım. 2 bin subay astsubay vardı. ben ve ailem duygulanarak." Vahap AKKOYUNLU Şirinevler." Asım DOĞAN Zonguldak 198 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok "Çok değerli komutanım. tekrar saygılarımı sunarım. şanlı Ordu'muza zaferler muzaffer eylesin. Paşam böyle bir yazınızı evladıma layık gördüğünüzden ve bizi böyle gururlandırdığınızdan ötürü üstün başarılarınızın devamını. Ali Fuat'tan başka üç oğlum daha vardır. saygılarımı sunarım. başka oğlum yok. Her Türk'ün vatan savunmasında sizin anlattığınız evladım gibi. Aziz vatanımızı iç ve dış düşmanlara karşı savunmak boynumuzun borcudur. Vatanı için canını ortaya koyarak bu mukaddes görevi yapmakta olan Mehmetçiklerin başarılarının. Ailem ve şahsım adına siz değerli Paşama ve şahsınızda şanlı Ordu'muza göstermiş olduğunuz yakın ilgiden dolayı teşekkürlerimle saygılarımı sunarım. saygılarımı sunarım. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması için kan dökmüş. Bizler üç kıtada at koşturmuş. Her üç ayda bir. Bizler çocuklarımızı önce vatan için yetiştiririz. büyük Allah'tan niyaz ederim." Neşat AKIN Akhisar Köyü . üstün başarılarınızın devamını dilerim. Aziz vatanımızın bütünlüğünü korumak için savaşta başarılar diler. Bir Cihat değil. Bizler böyle bir evlat yetiştirebilmişsek bu bizim için en büyük mutluluk ve bahtiyarlıktır. şeref ve şanla her zaman semalarda dalgalanacaktır. ne mutlu bana. onların başındaki sizin gibi çok değerli komutanlarımızın gayret ve çalışmalarıyla olduğunu biliyoruz.Yüce Allah. Böyle övgüyle bahsettiğiniz için sizi candan kutlar. Bu vatan için böyle Mehmetçikler yetiştirdiğiniz için sizi takdir eder. destanlar yazdırmış ataların evlatlarıyız. Yozgat "Komutanını." Babası. Görev nasip olursa onlar da kardeşleri gibi yaralanmaya ve ölmeye hazırdırlar. Bunun için şeref ve gurur duyuyorum. ortalama 5 bin civarında askerin terhis olduğu yerlerine yeni 5 bin askerin geldiği .Orhaneli. ağlayarak ve şeref duyarak okuduk." Adem DANACI Kozlu. oğlum Piyade Er Cihat AKIN'a ait göndermiş olduğunuz takdir belgenizi aldım. on tane Cihat'ım olsa çekinmeden vatan hizmetine gönderirim. Saygılarımla. Çok duygulandım." Cemal KUZU Şefaatli. ben Tugayınızdaki er Çağlar DOĞA'nın babasıyım. evlat yetiştirmesini Cenabı Allah niyaz etsin. oğlum Ömer KUZU için göndermiş olduğunuz belgeyi aldım. bizi sonsuz mesut etti. Oğlumun vatanı ve milleti için seve seve canını vereceğinden kuşkum yoktur. Ben onları vatan uğruna şehit ol1994 Dönem! 199 maları için yetiştirdim. Sağlıklı ve başarılı olmanızı Ulu Tanrıdan dilerim." HANELÇĐ ailesi adına Baba Yusuf HANELÇĐ Malatya Hakkari'de 21 bin asker. Hepiniz Cenabı Allah'a emanet olunuz. Sizlerin takdirini kazanmış olan evladım vatanı için elbette kanını dökecektir. Bursa "Oğlum Ali Fuat'ın yaralanması ile ilgili sizlerin duygularını taşıyan geçmiş olsun dilekli mektubunuzu. Allah'a emanet olun. Bursa "Paşam. Memnuniyetimi anlatamam. Mustafa BURHAN Söğüt Köyü . Zonguldak "Sayın Paşam. Sizlerin sayesinde Türk Bayrağı. o. Bu benim için en büyük gurur kaynağı. Allah'tan size kuvvet vermesini temenni eder.Karacabey.-NACI'nın babasıyım. Vatan sağ olsun. ben birliğinizde bulunan er Mehmet D .

aile bireylerinden. çarpıcı fikirlere gelmez. faks." Mart 1994'de meydana gelen olaylar şöyleydi. sadece yönetir. savaşlarının birinde Fransız topçusunun bir saate yakın süredir hiç ateş etmediğini fark edip atını topçu mevzilerinin bulunduğu bölgeye sürüp. vatanı için para pul dahil fani hiçbir şeyi gözü görmeyen halk kaldı mı dünyada? Sebepsiz bu durumlara düşülür mü? Herkesin her şeyi iyi yaptığı söylenebilir mi? Ama sırf "Vatan ve Millet" söz konusu diye çektiği acıların hesabını sormayı "ar" kabul eden millet kaldı mı yeryüzünde? Napolyon. muzaffer olmamız için Tanrıya dua ediyor. iki yılda toplara 55 bin askerin bu topraklardan geçtiği görülür. iki yılda sayı olarak bu derece büyük bir gücün ailelerinden. elbette yaralanılacaktı. başka bir ulusun aklı alır mı? Evlatlarım kaybedince "Vatan Sağolsun". ilk 20 binlik gruptan 15 bini de sonradan hizmete devam ettiklerinden. kurumu sever. telgrafların tamamı ilk olduğu şekliyle yazılmaya kalkılsa.Neden ateş etmiyorsunuz? Topçu komutanı: . istisnasız kazanmamız. onun kopyacısıdtr. hata yapmadan gelişme olmaz. Ancak halk olarak. hangi statüde olursa olsun aynıydı. Sistem içinde kalınarak ancak yönetici olunur.düşünüldüğünde. "Mücadelenin tam bilincindeydiler. Ufukları dardır. Barut yol sa. Ordunun gücündeki temel ve tek dayanağı da. Statükocudur. mutlaka başarılı olmalıydık. psikolojik yapılan yüz yüze kalınan durumlar nedeniyle hassaslaştığından. 1994 Dönemi 201 7 Mart saat 20:00'da Çukurca Sivri Tepe Jandarma Sınır Karakoluna Kuzey Irak'tan silahlı saldırı yapıldı. astsubay da muharebe koşullarını her günün 24 saatinde çoğu zaman da dakikalarında yaşadılar. Başlangıçtaki 20 bin askerin 5 bininin hemen terhis olduğunu kabul etsek dahi. üç militan öldü. Dört er yaralandı. Risk olmadan başarı.Kes. ruhu. kendilerine güven duyguları yüksek olmakla beraber. Yönetici sistemin adamı. keşke ben de gelebilsem diyen. bu ülkenin neresinde yaşarsa yaşasın.13 sebep var haşmetmahap . Deyince Napolyon: . her şeylerini kaybedebilirlerdi.Bir. daha çok morale ihtiyaçları vardı. keşke kendileri de mücadelede yer alabilseydi-ler. Elindekini korur. 12 Mart saat 21:00'da Çukurca Üzümlü Karakoluna Kuzey Irak" tan ateş açıldı. ortalama 4 bin subay. elbette şehitler de olacak. barut yok. felsefesi. terhis olan askerlerden gelen bütün mektup. Geri kalan ne varsa hepsi 'diğerleri'dir. bir toprakta bağımsız yaşanacaksa bedeli neyse ödenecekti. batıya dönen subay ve astsubaylardan. kişiliği ve karakteri olmasa. Sistem hata istemez. çocuklarını vatanları için yetiştirmişlerdi. Bunu şu nedenle belirtiyorum. bu yüksek ruhu gösteremese kim ne yapabilir? Đsterse ağzıyla kuş tutsun. . 18 Mart saat 22:30'da Hakkari'nin içinde PTT Başmüdürlüğünün şantiyesindeki dört araç ve bir jeneratörü milisler yaktı. topçu komutanına soruyor: . 19 Mart saat 19:15'de Çukurca Zap suyu emniyet timi hareket halinde bir PKK unsuruyla karşılaştı ve dört militan öldürüldü.Nelermiş? Sayın. yeter ki 'Vatan Sağolsun'du. 25 Mart saat 21:30'da Şemdinli'nin içinde milisler bir aracı yaktılar. . diğer oğullarımda feda olsun . dilekte bulunuyorlardı" 200 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok Bu gün yeryüzünde çocuklarını davul ve zurnayla askere gönderen başka bir millet var mı? Bunu. başlı başına binlerce sayfalık kitap olur. Sistem lider yetiştirmez. 2 yılda 40 bin askerin geçtiği anlaşılır. kaynağını böyle bir ulustan alıyor olmasıdır. inançları ve dilekleri. Aynı dönemde. Halkın şu kültürü. halktan kişilerden. riski sevmez. şehit olan çocuklarının düşmanın üzerine yürürken ölmesinden büyük gurur ve haz duyan. taklitçidir. "Toplum içinde insan bir sistemin parçasıdır. başkaları olsa ne olacak? Devletin ve millt tin herhangi bir şekilde başı belaya girdiğinde bunu defedip yok edecek olan işte halkın bu ruhudur.

Đnsanı ve donatımı ile bir bütün halinde Hakkari'ye Temmuz 1994 ayında sevk edilirler. Dağ ve Komando Tugayında beşinci olarak. Bu planı Mart'ta yürürlüğe koyacaktık. Yeni kurulacak tabur için. Tugay bu işi Mart 1994'de. mevcut dört taburdan. bununla ilgili her yere meram anlatmaya ne zamanımız vardı ne de zihnimiz ve ruhumuz buna müsaitti. Herkesin burnundan soluduğu burada. Fakat iki faaliyet. Bu emir gelince. araç ve malzeme tertip edilmesiydi. Bütün malzemeyi her yerden çekerek bir depoya aldık. Tugayın. Herkes de. yapılacak işin sonraya ertelenmesi için onlarca sebep olmasına rağmen. emniyetlerinin sağlanması için. Çukurca Sivri Tepe Karakoluna Kuzey Irak'tan ateş açıldı. subay. Mevcut taburlardan subay. Bu seçim yapıldı. Kamplar arasında takımlar. Harekat. Seçim günü sandıkların dağlara taşlara götürülüp getirilmesi. astsubay ve asker verilecek. 168 time (3000 asker) ihtiyaç duyuluyordu. Bizim için nerede. Mezi Karyaderi (Avaşin). bütün yol ve yöntemleri kullanarak halka desteklemeleri için baskı yaptığı parti de. Torun içine daha fazla sayıda PKK'lmın girmesi için ağı geniş tutuyor ve her kenarından aynı anda çekiyorduk. aynı gün saat 03:00'da. Basyan kamplarını içine alacak gibi aynı anda dört kampa da derinliğine taarruzu içeriyordu. Birkaç yıllık hizmeti olan subay ve astsubaylar bile başka birliklerden malzeme toplayarak tabur kurmanın ne olduğunu çok iyi bilir. astsubay ve asker vererek çeyrek bir tabur yapacağız diye Tugayın taburlarının da muharebe gücünü azaltmadık. Bu çalışma. gelen tabura katılabilirdi. harekatı düşündüğümüz zamanda yapmamıza engel oldu. Ancak hangi kampta kaç kişi bulunduğunu sağlıklı bir şekilde istihbar etmek mümkün olmuyordu. atanarak gelecek subay ve astsubaylar ile zaten o bölgede bulunan eğitim merkezlerinden alınacak erlerle teşkil edilir. ne kadar oldukları hiçbir anlam taşımıyordu. Đşin en ağır tarafı da Türkiye'nin her tarafındaki birliklerden kurulacak bu tabur için silah. kendisinin bile sığamadığı kışlasında yapacaktı. Hakkari Vilayetinin Irak'la olan 220 kilometrelik sınır uzunluğunun 160 kilometresini cephe şeklinde kullanarak. Tugaydan verilecek personel. Kuzey Irak'taki Şivi (Zap). Alandüz harekatı Şubat'taydı. buraya gelince de. . batıdaki onlarca barış koşullarında bulunan Tugaylardan birinin kışlasında. Bir ikmal sorumlusu subay ile malzemeleri her yerden çekecek olan bir astsubay ve 10 asker görevlendirerek işi sıradan hale getirdik. aynı yerde toplanmış malzemeyi personele dağıtabilirdi'. Mart ayı büyük planımız. en düşük oyu aldı. bir tabur daha kurulacak ve kurulan tabur. Hakkari'nin 674 köy ve mezrasında en küçük bir 202 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 1994 Dönemi 203 şey olmadığı gibi. PKK'nın dolaylı ve direkt. Sebebin birincisi. Sebebin ikincisi. Batıdan gelecek olan rütbeliler ve askerler Temmuz'da gelince. Bercela. Çorlu dahil 19 ayrı yerden verilecek bu donatımı almak için yetki belgeli subay ve astsubaylar ile yanlarında götürecekleri emniyet timleri vasıtasıyla bunları kara ve demiryollarıyla Hakkari'ye taşımaktı. Dağ ve Komando Tugayının mevcudu zaten 4000 askerdi. Şırnak-Beytüşşebab'a gönderilecekti. Oralarda olmaları ve çok olmaları önemliydi. geçen yıldan planlanmış bir teşkilat faaliyetiydi. seçime katılan diğer partiler içinde. 600 kilometrekarelik bir alanı hedef alıyordu. bu ay yapılacak olan yerel seçimlerdi. OHAL Bölgesinde seçimlerin güvenlik içinde yapılmasına Ankara çok önem veriyordu. Bu işin hem zamanımızı hem de gücümüzü azaltmadan en az olumsuzlukla çözümü buydu. PKK gruplarının buralarda kışı siyasi ve askeri hazırlıklar yaparak geçirdikleri kesindi. Temmuz ayında tayinle gelecek diğer rütbeliler ve eğitim merkezinden gelecek erlerle kuruluşu tamamlanmış olacaktı. pratik bir çözümle yorgunluğu hafifletmek gerekiyordu.27 Mart saat 22:15'de Çukurca Hakan Tepe Karakoluna. bölükler şeklinde birinden diğerine geçişlerin olması kampların personel sayılarının miktarlarını dalgalandırıyordu. PKK seçimleri önleyecek veya her yerde olaylar çıkacakmış gibi psikoloji içersindeydi. biz bu taburu 48 saatte teşkil ederdik. bir mal ve hesap sorumlusu da.

. (Yeni gelmiş bir birliğe bu tip pratikler yaptırarak. 40 kilometre derinliğinde. Bir metin kaleme alıp "kişiye özel" olarak doğrudan Kara Kuvvetlerine gönderdim. I 204 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok "Ejderi bırakın" kodunun alınmasıyla birlikte. Kara Kuvvetleri Karargahı'ndaki ilgili başkanlıkları tek tek aradım. sızma gibi teknik konularda temel bilgileri almış olarak gelirler demiştim. Türk topraklarını rahatlatmayı hedefliyordu. Basyan Vadisi ve buradaki kampa taarruz edecek olan Derecik'teki Piyade Taburu da aynı gece hudut hatuna yaklaştı. Dağ ve Komando Taburu Derecik Karakolu civarına motorin olarak intikal ederek. ama bu defaki çok farklı. zayiat verdirmek ve yok ederek. Đki gün sonra mesajı iptal ettiler. Plan 160 kilometre cepheyle. Şemdinli'deki 3. Dağ ve Komando Taburu ile bir gün önce Hakkari'ye gelmiş olan Van'daki 4. Dağ ve Komando Taburu Zap kampına taarruz etmek üzere. böyle bir şeyin nasıl anlaşılamadığını" belirttim. daha sonra derece derece zor muharebe görevleri verilmezse. Çukurca'da bulunan Jandarma Komando Taburu Avaşin ve Zap ana kamplarının arasında bulunan Berçela kampına harekat yapmak üzere Çukurca'nın batısındaki Işıklı ve Çayırlı Karakolları bölgesinde tertiplendi. Hakkari'de konuşlu 2. Kuzey Irak'taki Basyan-Avaşin (Mezi-Karyaderi)-Barçela ve Zap (Şivi) kamplarına taarruz planı taburlara dağıtıldı. Bir hafta önce batıdan gelip de Çukurca'da konuşlandırdığımız Piyade Taburuna da geniş cephe ile Çukurca'nın hemen altındaki sırtlarda Zap (Şivi) Kampı yönünde tertiplenmesi görevi verildi.Kara Kuvvetleri Komutanı gelişlerinde "Dağ ve Komando Tugayın-daki subay ve astsubayların çok azmin komando kursu görmüş olduğunu bundan sonraki atamalarda. Hatta kursların konu ve kapsamlarıyla muharebenin çok farklı olduğunu. "Tugayın mevcut subay ve astsubaylarının 1/3 şeklinde gruplar halinde üçer aylık komando kursuna gideceğini ve ilk kursun Mart ayında başlayacağı" yazılıydı." 1-8 Nisan 1994 tarihleri arasında Hakkari genelinde dağlara kar ve yağmur. Hay söylememiş olaydım. bir an gelir. şafak sökerken helikopterle Avaşkı kampına taarruz için hazırlılannı bitirdiler. "Marttan itibaren iki tarafın da bütün oklarını atmaya başlayacağını ve bunun artarak Nisan. Đki kampın arasındaki araziyi de Jandarma Komando Taburu tarayacaktı. "Lider. karargahtan dahi sadece birkaç subayın bildiği. 11/12 Nisan gecesi Yüksekova'daki 1. Đlk gün Avaşine iki tabur havadan inecek. kış hazırlığını bitirip Yurt içine sızacak olan grupları. diğer alanlarla. herkese ders verecek düzeyde Gayri Nizami Harp tecrübesinde olduklarını da" arz etmiştim. beyinde devrim yapan ve herkesi peşinden sürükleyen fikir ve ruhlar rüzgarıdır. uygun zaman geldiğinde ise Çııkurca'daki 4ncü Tabur. hiç değilse. Kuzey Irak'a aralıksız yağmur yağdı ve hava sürekli kapalı kaldı. Harekatta Tugayın ileri komuta yeri yine Hakan Tepe sınır karakolunda açılacaktı. pusu. Dağ ve Komando Taburu Dağlıca köyü bölgesine. 10 Nisan günü. Mayıs ve devamı aylarda da yoğunlaşarak artmaya devam edeceğini. 600 kilometrekarelik Kuzey Irak topraklarının içinde ve çevrelerindeki araziyle dört PKK kampını darbeleyip. Harekat iki safhahydı. şu anda Dağ ve Komando Tugayının bütün subay ve astsubaylarının değil kurs görmek. Çukurca ve Üzümlü'ye intikal ettiler. "Komutana refakat edenler meseleyi nasıl olur da ilgili yerlere doğru dürüst aktaramıyorlar? Komutana zaten iki şey arz etmiştim. ikisi de bundan sonraki çalışmalarında insanlara faydası olur diye yapılmıştı. çok ağır öder). kurs gösterilmiş subay ve astsubayI lar atanırsa. birlik bunun bedelini. 11 Nisan sabahı Tugaydan ayrılmadan önce Kurmay Başkanını çağırdım ve "Başkan bir çok kez Kuzey Irak'a harekat yaptık. Mart başında gelen bir mesajda. havadan Zap kampının üzerine atılacaktı. dedim. bulundukları yerde hırpalamak. Avaşin ve Zap kampları birleşik kaplara benzediğinden aldatma planı içinde de aldatma uygulanacaktı. aynı gün 2nci Tabur Üzümlüden Kuzey Irak'a girerek Zap kampına sadece karadan yaklaşılıyor görünerek dikkatleri kendi üzerine çekecek. taktik akın.

Üsteğmen tehlikenin büyüklüğünü bulunduğu yerden daha iyi gördüğü için. 1992'de sadece Zap kampına bizim Tugay ve başka bölgeden gönderilen Komando Alayı ât 1994 Dönem! 205 ile beraber yapılan operasyonda Zap kampının önündeki direniş tepede işlerin kötü gitmesi ve gelen alayın bir vadide dokuz şehit vermesi üzerine sıkıntı ve tehlikenin daha da büyüyebileceği düşünülerek Çukurca'ya geri çekildiğini gördünüz ve yaşadınız. ses tonları ve cümle kuruşlarından anlaşılıyordu. Avaşin kampı Zap kampından daha büyük. Şu anahtarı al. nerede bulunuyorsam oraya helikopterle hızla ulaştıracaksın. Sen ve halihazırdaki kurmaylar. bütün helikopterleri kuzeye inen Đnci Taburu taşımaya sevk ettik. madalyaları üzerine takılı olarak. taarruz cephesi içinde kalan bütün Jandarma Sınır karakolları kendi bölük komutanlarının komutasında oluşturdukları timlerle 06:00'dan itibaren kendi bölgelerinden Kuzey Irak'a girip güney istikametinde ilerlemeye . bir tanesi de palleri bindirme yerinde ağaca takılarak hasar görmüştü. Saat 07:30'da 12 helikopterden altısı muhtelif yerlerinden yara almış. Ancak çok kritik çatışmalar. siyasi ve askeri eğitimle bilenmiş. Đlk şaşkınlıklarının geçmesini takiben. Taburdan Üsteğmen komutasında 40 asker atlamıştı. önce 2-3. güney istikametinde harekatı geliştirdiler. Kuzey ve güneydeki atma bölgelerine havadan 1500 komandonun taşınması planlanmıştı ve bunu 12 kara şahin yapacaktı. Sınır hattında. PKK telsizleri konuşmaya başlamıştı. Kuzeyde hızla çoğalarak arazinin meylinden de istifadeyle güneyde hakim bir yerde savunma düzenine geçmiş olan 40 askerin yanma hızla ulaşabilecektik. Bu taburun uçuş mesafesi kısaydı. Yüzbaşı Đbrahim'in bölüğünün üzerine daha çok helikopter daha çok komando atmaya başladı. daha sonra 4-5 olmak üzere dokuz doçka uçaksavar makineli tüfeği helikopterlere yoğun ateşe başladı. Bulundukları mevzilerin arkalarına doğru sarkan kuşatmalar morallerini tamamen bozdu. Taburdan Yüzbaşı Đbrahim komutasında 100 asker." emrini verip Irak sınırına hareket ettim. Her seviyeden 20'den fazla telsiz birbiri ile görüşme yapmaya çalışıyor. 3.Hem cepheyi çok genişlettik hem de kanıp sayısını arttırdık. kayalıklardaki PKK unsurlarının kuşatıcı manevralara dirençlerini kırıp. Kobralar süratle mühimmat ikmali yapıp kampın üzerine geliyor. sancaktar ve muhafızla-rıyla birlikte. Yüzbaşı Đbrahim de yanındaki askerle birlikte kahramanlığın en müstesna 206 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şev Yok örnekliğini sergileyerek kamptaki grupların saldırılarını kendi üzerine çekti. Ben istediğim an Tugayın sancağını. şaşkınlık ve panik halleri. Taburun timleri güneyine atlamaya başladı. Hemen taşıma planını değiştirip uzak mesafeden gelen 3. kamplarını korumaya çalışan 70-80 kişilik grubun çatışma kararlılığı gittikçe kırıldı. Telsiz trafiği tahlil edildiğinde bu kampta bir çok grup olduğu belli oluyordu. Basyan kampı da cabası. Top lar ve havanlar görerek PKK mevzilerine seri atışlar yapmaya başlayınca hakim kayalık sırdarda. Bunların hiçbiri bizim hedeflerimizi süratle ele geçirmemize engel değil. helikopterlerin kesinlikle yaklaşmalarını istemedi. hayal bile edilemeyecek tehlikeli durumlar olabilir. mecede ise sancak dolabının anahtarı var. 12 Nisan 1994 saat 06:00'dan itibaren Kobra helikopterlerinin perdesi altında Kara Şahinlerle gelen Đnci Taburun timleri Avaşin kampının kuzeyine. Đki helikopter Hakan Tepe'de hazır bekleyen dört Dağ topu ile altı havanı mürettebatı ile birlikte kuzey bölgeye taşıdı. Bu planda ise Zap kampına sadece iki tabur taarruz ediyor. Bu işler çok askerle olmaz. yurt içine sevk edilecek bölük ve taburlarını ruhen ve bedenen hazır duruma getirmiş durumda. Đnen her tim insan üstü bir gayretle çarpışarak. Çek. kıvrak manevralar ve çelik bilye gibi vuruşlar gerektiğini her zaman benden duyuyorsunuz. Güneydeki uçaksavarların ateşlerinin şiddetinden helikopterler atma yerine yaklaşamıyordu. yerden tarif edilen hedefleri vurmaya devam ediyorlardı. güney kesime 3. benim masanın ikinci çekmecesinin. Buna karşılık gene 4000 komando kullanıyoruz. Kuzey noktaya 1. Taburu güneye taşımaktan vazgeçerek. Bu dönemde karşı taraf dinlenmiş.

Sığınaklardan silahlar. Toplayıp kaçıramadıkları sandık sandık örgüt dokümanları ortalıklardaydı. Bu onların kaçmaya çalıştıklarının belirgin bir emaresiydi. tecrübe ve muharebe hünerimiz yanında. PKK militanları tespih tanesi gibi vadi ve kayalıkların arasına dağılmışlardı. Avaşin kampının çevresi ve içindeki çatışmalar sayısı ve şiddeti azalarak hava kararıncaya kadar devam etti. subay. Diğer taraftan Zap (Şivi) kampında bulunan. Avaşin'de ne olup bittiğini merak ediyorlar. Harekaün zamanlaması ile toplantı tarihi tesadüften başka bir şey değildi. Bunların arasında üzerine Đngilizce. Doğu Anadolu'yu sınırları içine alan Ermenistan başlıyordu. Sınır ile kamp arasında kalan arazilerde her zaman bulunan PKK'nın keşif ve gözcüleri ile yer yer çatışmaya girdiler. Bunun sebebi. bir kişi dahi kaybımız olmadı. birlikler kendi bölgelerini timlerine parselleyerek kampı aramaya başladılar. MevI 208 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok zilerdeki her silahın yanında. Bu ağır silahın dördünü söküp saklayacak zamanı bulamamışlardı. Dağ Komando Taburlarına mensup 1500 askerden birkaç ufak tefek yaralanmalar dışında. bölük komutan yardımcısı. Onların bu avantajlarını karşılayacak bizim en büyük faktörümüz. beyin ve beden güçlerinin işe yaramaz hale gelmiş olmasıydı. gökyüzünden en güvendikleri yerlere Türk askerleri yağmaya başlamıştı. Avaşin kampına havadan atlayan ve karadan kampı kontrol altına alan 1. Kuzey Irak'ta bulunan PKK gruplarının tabur. Đçinde PKK bayrakları. "Güney Bölge toplantısı" için bulunduklarını öğrendik. Kampın her tarafını da kılcal damarlarına kadar biliyorlardı. 13 Nisan günü havanın aydınlanmasıyla. Çayırlı karakolları bölgesinden sınırı geçerek Berçela bölgesi istikametinde ilerleyen Jandarma Komando Taburu da çatışmaya girdi. . bölük. halk mahkemesi panoları vardı. Ama iyi bir tesadüftü. yerlere saçılmış ortalama 1000-1500 boş kovan vardı. Gece çok önemli bir şey olmadı.7 mm'lik Doçka uçaksavar makineli tüfek olduğunu tespit ettik. PKK telsizleri ise aniden sustu. Tabur da bulundukları noktalardan helikopterlerle alınıp başlangıçta planlanan bölgelere hava kararmadan indirildi. henüz taarruz etmediğimiz PKK grupları. Dün ateş edenlerden dördü mevzilerindeydi. Kampın merkezinde bulunan Đnci Dağ ve Komando Taburunun yanına gittim. kararlılık ve korkusuzluk ne demekmiş görmüşler. astsubay ve askerlerimizin tecrübeleri ve kendilerine olan yüksek güven ve moraldi. Doğuda Basyan vadisinden kampa doğru ilerleyen Yarbay Ali komutasındaki Piyade Taburu ile Işıklı. sürekli Kuzey Irak sorumluları ile kendi içle1994 DÖNEMĐ 207 rinde konuşmalar yapıyordu. cüret. Kuzey Irak'a yaya girip. Tabur komutanı Binbaşı Vahit ve Harekat Subayı Binbaşı Vahap ile PKK'nın sığınak ve barınma yerlerini dolaştık. Taarruz ettiğimizde. Avaşin'in kapladığı alan 100 kilometrekarelik geniş bir mıntıkayı içeriyordu. Dün öğleden •>on-ra birlikler buraya girdiğinde üzerinde çay kaynatılan ve çorba pişirilen ocakların daha henüz sönmemiş olduğunu görmüşlerdi. Bizde böyle bir bilgi yoktu. Kendilerini taşıyacak olan helikopterler kuzeye alındığı için. fakat buradakilerle bir türlü temas kuramıyorlardı. Bu gece kritik idi. 24 saat bile daya-namadan dağılmışlardı. flamaları. ve 2. Kendilerine göre lider konumundaki bu adamların hepsi aynı anda çorbalarını içmeye hazırlanırlarken.başladılar. Baskına uğramışlardı. Fransızca ve Arapça notlar düşülmüş gene bir Sevr haritası vardı. Kamptaki gizli depolar sıra sıra ortaya çıkarılmaya başlanmıştı. Üstelik Kuzey Irak'ta ve en iyi korunan kamplarından birinde. takım komutanlarının bu kampta üç gündür devam eden. Havanlar bütün gece şüpheli bölgeleri aydınlatarak nişancılara hedef aradı. Bu bölgede yedi adet 12. Muhabere nasıl yapılırmış. olabilecek azami hızla kampın güneyine yaklaşmakta olan 3. Habersiz ve hazırlıksız yakalanmışlardı. Kampın karargahı dehlizle girilen büyük bir mağaraydı. kamp-takilerin hazırlıksız yakalanıp şoka girmeleri sonucu. Kuzey Irak ve Güney Doğu Anadolu ile Đran ve Suriye'den bazı bölgeleri kapsayan Kürdistan sınırlarının bizim topraklarımız içinde bittiği yerden itibaren. Helikopterlere yerden binlerce mermi atmışlardı.

Benimle beraber Hakan Tepe'de bulunan Harekat ve Đstihbarat Şube Müdürleri dışındaki bütün karargah subayları buradaydı. Yoksa. Dün müşterilerinin. genişledi ve üstündeki doğal yeşilliği attı. o düşürülen helikopterleri harekata katılan bizim helikopterler sanmış olmasınlar? . Gerçi başlarına gelenlerden sonra parayı düşünecek halleri yoktu. fırtına şeklindeki yağışın altında okyanusta küçük bir kayığı andıran bu helikopterin kışlaya ulaşması. hava da daha erken karardı. mühimmat ayrı. Neye uğradıklarını anlamadan makineli tüfeklerin bulundukları yerin üstündeki toprak ve kayalıklardan kopardıkları parçalar üstlerine saçılmaya başlayınca.Daha ne olduğu tam belli değil.Bir şey mi va. Burada dünden beri olup bitenlerden haberlerinin olmaması. erzak ayrı ayrı depolanmıştı. Kıyafetlerinden bölge halkından olmadıkları anlaşılıyordu. kamyonetlerini geri manevra yaptırarak kaçabilmek için deliler gibi hareketler yaptılar. "ABD pilotları vurulan helikopterleri bizim harekata katılan . Alandüz üzerine geldiğimizde yağmurun şiddeti ile helikopterin silecekleri birbiriyle yarışır haldeydi. Yeraltı gömüşüydü. Her iki pilotun da kasklarından enselerine akan ter kör ışıkta bile fark ediliyordu. pek olacak işmiş gibi görünmüyordu.Emredersiniz. Birleşmiş Milletlerin silah taşımayan iki helikopterini düşürüyor.Bu senin operasyon yaptığın bölgeden 20-30 kilometre aşağılarda Çekiç Güce ait ABD uçakları Birleşmiş Milletlere ait iki Skorskyi vurup düşürdüler. Batılı giysiler içersinde ve rahat hareketler yapıyorlardı. Odama çıkıp Genelkurmay Başkanını aradım: . Binbaşı Vahap'a "Şunu çek bakalım" dedim. ördekten farksızlar. onun üstünde de kışlanın ışıkları göründü. Buzul. 2-3 gün ertele. Etrafımızda sürekli şimşekler çakıyor. mermi ve erzak satan tüccarlardı. Para kazanmak bir tarafa. girişinde ise tuzaklanmış (bubi tuzağı) bir el bombası vardı. Gelenler kampa silah. iki beyaz renkli kamyonet. Şoktan çıkınca. Bu adamların ne yapacağı belli olmuyor.Komutanım emredin.Osman Paşa. roketler. karakola döndüm. . Motor ve beden güçleriyle onu geri çevirip içine doluştular ve kaçtılar. Daha önce de uçuşlar sırasında ufak tefek aksilikler her zaman olmuştu ama bu defa. Dürbünle bakum. Rejgar Dağları ve yere yıldırımlar düşüyordu. Karakolda Hakkari'ye dönmekte olan bir helikopter vardı. son aradığında ise 'mutlaka kendisiyle görüşmeliyim' dediğini söylediler. Harekat Merkezine indim. silahlar ayrı. bu gün de tacirlerin kara günüydü. Tacirlere bu kadarı yeterdi. Hava kararırken sınır hattına. ötesinde paralandı. suyun ilerisindeki Irak topraklarındaki ham yoldan. harekatı 2-3 gün durdur. neden vuruyorlar? Sonra bu ne biçim koordinesizlik komutanım? Amerikan uçakları. bir grup havan mermisi arkadaki kamyonetin 100 m. Çektikçe naylon büyüdü. Daha önce Ekim 1993'de geldiğimiz buraya. en geç beş ay içersinde büyük bir stok yapılmıştı. Son 20 dakika sanki 20 yıl kadar uzundu. Hakkari'yi Genelkurmay Başkanının üç kere aradığını. Herkesin kanaati aynıydı. Kampın güneyini sınırlayan Küçük Zap Suyu'na bir tepenin üzerinden bakarken. Buzuldağı üzerindeki gediği aşar aşmaz. Yakınından geçerken bir küçük çalılığın yanında bir iki santim boyunda mavi renkli naylon gördüm.mermiler. Dar yolda öndeki kamyonetle uğraşlarının faydasızlığmı anlayıp onu bırakarak hepsi arkadaki kamyonete saldırdı. üzerimizdeki enerji ve ateş yüklü bulutlardan yere inen yıldırımların arasında. Geceleri Tugayın kışlası dışında 1994 Dönem! 209 hiçbir yerde helikopter bırakmazdık. mayın ve erzak çıkıyordu. birkaç dakika sanki donmuş gibi kalakaldılar. PKK'nın Küçük Zap'ı geçmek için kullandığı asma köprü ve havai hattın yanında mallarını alacak olan müşterilerini beklerlerken. Sadece kayalık ve mağaralar değil. . . toprağın altı da depo kaynıyordu. Ama çocuklar soğukkanlı ve sakindiler. çok uzaklardan geldiklerini gösteriyordu. Bulunduğumuz vadiden çok uzaktaydılar. Sen harekatını dediğim gibi.Skorskylerin silahı yok ki. hiçbir şey yokmuş gibi küçük Zap'ın kenarına geldiler. fırtınadan kurtulan helikopter bir kuş kadar hafifledi ve altta Hakkari'nin. . mallarının yarısı da bıraktıkları kamyonette kalmıştı. Suyun ötesinde birlik yoktu. Diğer kamplarda olduğu gibi. Gökyüzü birden simsiyah oldu ve şiddetli bir yağmur başladı. komutanım? .

almıyor. Đçlerinde kini olduğunu öğrendiniz mi? . ve 4. 14/15 Nisan gecesi karakolda. buradaki taburların yanına gittim. Onun sesi gelmiyor. silahsız bir hava aracını neden vurarak düşürüyorsunuz? inmeye mecbur etsenize. Zaho . Genelkurmay Başkanı ne diyor komutanım? . Fırat (gene) . 4ncü Tabur Komutanı Atakan'a tebliğ et. benim durumum da çok kötü. Kaç kişi kaldınız? Karşı ses . oradan da Avaşin kampına. Dağ ve Komando taburlarına başlayın emrini verecektim. buyurun. 1992'de de böyle yaptılar. Baskına uğrayınca paniklediler. havadan helikopterler birbirine karışmış. Burada kayıp çok oldu. en kötü ne olabilir bakışıyla inceledik. Tabur komutanlarıyla harekat ile ilgili görüşüp. Peki. kendinizi kurtarın. Fransız. güreştikçe güreşmek istiyorlardı. Biz şu anda kırmızı kayanın altındayız. oraya kene gibi yapışıp bırakmıyorlar. ABD'nin helikopterleri düşürmesinden sonra 40 saate yakın süre geçmiş olacaktı. Helikopterlerde.Benim yanımda 13 kişi kaldı.Avaşin kampı dün hava kararmadan çöktü. Hepsi ölmüş. bir an önce hücum etmek için sabırsızlanıyorlardı. Kurmay Başkanı: . Tıpkı güreşe doymayan pehlivanlar gibiydiler. hiçbir tehdit teşkil etmeyen. Hacı'yı çekin.Fırat. Bu helikopterlerin düşürülmesi işi çıktı. Bu sabah 06:00'da. Bel210 Unutulanlar Dişinda Yeni BĐR Şey Yok çika ve Türk subayları varmış.64 kişi kaldık.Fırat bizim burada şehitlerimiz çok oldu. Direniş düşerse. Smır hattında beklemek insanı daha sabırsız yapıyordu. Avaşin'in batısında Berçela bölgesindeki jandarma komando taburu da bu kesimde altı sığınak ortaya çıkardı. Basyan Vadisi boyunca kampa doğudan yaklaşan piyade taburu da iki dev sığınak buldu.Haberlerde söylediler. Hamit'e söyle. . Bu iki gün demekti. Askerlerin gözleri parlıyor. dedim. Arkadaşları. Đnşallah T. Onun için bu gece Zap kampına taarruz edecek olan 2.helikopterler diye vurmuşlardı. Gece yarısını birkaç dakika geçe Harekat Şube Müdürü Binbaşı Ahmet'i çağırdım: "2nci Tabur Komutanına söyle hemen karadan sinir rı geçip Zap'a batıdan taarruz etsin. Zap kampı da düşer" dedi. Kivi.Şimdi ne yapacaksınız komutanım? . Havadan 25-30 km. Yerimizden kıpırdayamıyoruz. Đngiliz. Kaç çağrı yaptım.Son durum nedir? Fırat . bir mesafe sayılmazdı ve 10-15 dakikah uçuş aralığı demekti. Askeri dinlesene. Kivi . Kivi ." . Bak arkadaşım sana dediğimi yap.Ne yapayım. Hepimizin hali perişan. Onu da yanımıza alalım mı? Fırat . Melek . Ben geceyi burada geçirmek zorunda kaldım. organize bir tepki veremediler ve çabuk çözüldüler. Zap kampına yapılacak harekatın cereyan ediüşini bir kez daha." Şafak sökerken önce Çukurca'ya gidip taburların durumuna baktım. O suyun yanına çekin.Fırat 23 şehit oldu. PKK'lılarm Avaşin kampındaki dünkü konuşmalarıydı: "Reşat . Karadan.Şimdi her tarafta çatışma başladı.C. Bu sefer evimiz yandı. Aslında Ağustos ayından itibaren hiç durmadan sürekli saldırıyorlardı. Bir kötünün yedi mahalleye zararını görüyor musunuz? Bizim yapacağımız şey değişmez.Harekatın 2-3 gün ertelenmesini istiyor. Kandil (Hakıırk'ta) . "Komutanım Direniş Tepe arazi olarak çok rezil bir yer. bizim yaralı arkadaş öldü.Arkadaş bizim halimiz perişan. o derin yere bırakıyorum.Bizi çembere aldılar. askerinin de vardır.Bizim harekatla ilgili bir dinleme mesajı geldi komutanım.Hacı öldü.Yok alma. Agit . Rmaz . 06:00'dan itibaren taburunu kampın Direniş Tepesi'ne indirmeye başlasın" emrini verdim. . o da aşağı insin. diyelim ki doğru düşünüyorsunuz. Birlikler sığınak ve gömü bulmaya devam ediyorlardı. ABD.Hepiniz. Şu ana kadar farklı ve olumsuz bir bilgi de gelmemişti. Bizde hal kalmadı. Çu1994 Dönemî 211 kurca'dan Hakan Tepe'ye. Aslında sabahleyin mahvolduk. Binbaşı Ahmet. Zaman hesabına bakarım.

yerlerini gösterdim. Biz hızla kötülüğü. Sen emri hemen tabur komutanlarına tebliğ et" dedim." *** "Annem beni yetiştirdi bu ellere yolladı Al sancağa teslim elti. Türk askeri dönmez geri. Alay Komutanlığım dahil. Biz bu yoldan döner isek namus bize ar olsun. bütün vadi tabanları ve dağların tepelerinde hep beraber şunları haykırmaya başladı: "Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız Tufanları gösteren tarihlerin yadıyız Kanla irfanla kurduk biz bu cumhuriyeti Cehennemler kudursa ölmez nigahbanıyız. Yanar yürek yurt aşkıyla daima için için Đleri. Sivil yaşamda da kullanılabilecek şeyleri bilmeliydiler. Zap kampı için biraz daha zayıf olmakla.. Türküz bütün başlardan üstünden başlarız. 212 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok Muhabere bölük komutanı yüzbaşıyı çağırdım: "merkezi yayın sisteminin iki büyük en güçlü amfisini Hakan Tepe'nin güneyindeki tepeye çıkarın" emrini verdim. Saat 06:00'dan itibaren 4. ileri. Zap kampının bel kemiği bu tepeye havadan atlayabileceğimiz. geriliği boğarız. Geldiler.) 20 dakika sonra PKK'nın Kürtçe konuşmalarını cihazlardan dinleyen telsizci yanımıza geldi: "Büyük telsizlerinden PKK kız bölük komutanına. ileri.. o tepenin üzerinde hepsini kartala kaçmış serçeye çevireceğiz. Cumhuriyetin lOncu yılı için yazılıp bestelenen ve Atatürk'e ilk sunulduğunda 28 kez üst üste çaldırıp dinlediği Onuncu Yıl Marşı."Ahmet. Türk önde Türk ileri.C. Bunun biri "Annem beni yetiştirdi bu ellere yolladı" Alay Marşı. Tarihten önce vardık. Bir çok marş öğretilmeye kalkıştığınızda hem tam öğrenilemiyor. 'ne oluyor orada. havanları ile çok namlulu roketleri de havadan bu bölgeye taşındı. On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan. Türk askeri dönmez geri. Kaçacak ve çekilebilecek bir yolun olmayışı ise her şeyi göze almalarına sebep olur. Türküz cumhuriyetin göğsümüz tunç siperi Türke durmak yaraşmaz. Öncü olarak yere atlayan bölük hızla açılarak atma bölgesini genişletti. Küçük bir metalik ses bile ortalığı çın çın öttürüyordu. " (Teğmenliğimden itibaren bütün komutanlıklarımda. dirensinler de görelim. askerleri. el yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sa-nırmış. ses düğmelerini çevrelerinde bulunan askerlerin de duyabileceği gibi sonuna kadar açmaları emrini verdim.. 1997'den itibaren birden öne çıktı ve bütün ülkeyi sardı. Gece yarısından sonra Üzümlü Karakolu'ndan Kvızey Irak'a girip kampın batıdaki giriş kapısı olan Baloka köprüsünü kapatan 2. Allafıa ısmarladı Sütüm sana helal olmaz saldırmazsan düşmana Đleri. Dağ ve Komando Taburunun ilk timleri kampı uzaktan koruyan Direniş Tepe'ye inmeye başladılar. her şeyi düşünebilirlerdi de. 10 dakika sonja iki güçlü hoparlöı ve yüzlerce telsiz. O da. tarihten sonra varız. Çaresizlik canlıların direncini artırır. Saat 09:30'da taburun tamamı Direniş Tepe'ye inmişti. Burası Irak topraklarına bir dil gibi uzanan tek çıkıntıydı. Dağ ve Komando Taburunu fark etmeleri ise dünyalarını kararttı. Karanlık basmadan manevra ve ateşle bu işi bitirmemiz lazımdı.. Onlardan önce tepeye çıktım.." "Çanakkale içinde aynalı çarşı Anne ben gidiyorum düşmana karşı Çanakkale içinde sıra sehnler Binbaşılar oturmuş asker öğütler 1994 Dönemi 213 Arı burnundan çıktık yan basa basa Hep düşmanlar kaçıyor kan kusa kusa. Her şeyi hayal edebilir. pek çok marş olmasına rağmen sadece iki marşı askerlere tam olarak öğretip ezberlettim. Đlk askerin yere basmasıyla her taraftan inme bölgesine her tip silahla yoğun bir ateş başladı. terhis olunca da zaten unutuluyordu. bu müzik nedir' diye sordular. 'T. Yastığıma mezar taşı. Subay ve astsubaylarda bulunan yüzlerce el telsizini ayın frekansa aldırıp. Karanlığın üstüne güîieş gibi doğarız. Saat 14:00 olmasına rağmen çatışmanın yoğunluğunda hiçbir düşüş olmamıştı. Tugayın dağ toplan. Avaşin kampı tam duyardı. diğeri de Onuncu Yıl Marşıydı. sesin ulaşması bu vadilerde akustik olarak çok yüksekti. yorganımız kan olsun. onların kafalarının kavrayabileceği bir iş değildi. annemiz bizi bu işler için . " *** "Çıktık açık alınla on yılda her savaştan.

Ben çoban değilim.Bizde ayrım kayrım yok ki. en önde Türkler var diye türküler çığırdılar' diye cevap verdi komutanım.. i 1994 DönemĐ 215 PKK'lı .C. Kız grubunun başınI 214 Unutulanlar Dişinda Yen! BJr Şey Yok da telsizle konuşana göre her şey kötüydü. tarihten önce Türkler vardı.Ben kendi işimi yapıyorum. Bu gece bizim subaylarla PKK gruplarının başındakiler arasında her zamankinden daha fazla karşılıklı telsiz konuşması yapıldı. Gel teslim ol veya neredeysen ben oraya geleyim. Hakkari'de "bende Kürt kanı var" demedi mi? Üsteğmen . kendi işine bak.Kürdistan fedakarlık gerektiriyor. Hepimiz bu devletin vatandaşıyız. Sonunda dayanamayan onlarla konuşan telsiz: "Hepinizin Allah belasını versin. Herkes her şey olabilir.Đspatlarım.Sen okuma yazma bile bilmezsin. fakat o.Bu yılki bütçenizden T. Hepiniz ölün. Ordusu Kürdistan'ı işgalden vaz geçinceye kadar savaşacağız. Bebek öldürülür mü? Yaşlı nine ve dedeler öldürülür mü? Sizin başı-nızdakiler katil. Bu konuşmalardan biri: Üsteğmen .Bu dağlarda aç susuz. Kampın içinden yeni ve aceleyle yerleştirilmiş personel mayınlan çıkıyordu. . usanmadan teslim olun çağrısı yaptılar. Milletin arasına nifak sokan sizsiniz. Sizin Cumhurbaşkanınız bile Kürttü. ayakları parçalandığı için yürüyemiyorlar.. Üsteğmen .Bizde para var ama. En büyük feryat 26 kişi oldukları anlaşılan kız bölük komutanından pjeldi (militan sayısı itibariyle bir takım ancak olabilirdi). aksi halde günah bizden gider. Çember içinde kalan PKK'lılar çok iyi bildikleri karma karışık'kayalıklar arasından çıkmaya çalıştılar. 4ncü Dağ ve Komando Taburu kampı çeviren hakim sırtlarda arama faaliyetlerini sürdürüyordu. Subaylar gene ikna güçlerini kullanarak.Bırak politikayı. katil. Sizden dağda savaşçı olur sananların da Allah canını alsın" deyip konuşmayı kesti.. bit içinde yaşamanın sana kazandırdığı ne var? Gel teslim ol. bu saatte kuş tüyü yataklarında uyurken. içlerinde hasta olanlar var. Üst kademesi ona bir takım önerilerde bulunuyor. Bunu geç de olsa anlayın. bir ortaçağ kalesinin doğa tarafından inşa edilmişiydi. Diplomam kağıtlarımın arasında.Getir. Kız bölük comutanı ile üst kademesi arasında canhıraş telsiz konuşmaları geçti. Sürekli şikayet ediyorlar. Üsteğmen . PKK'lı .yetiştirdi. Sen kimin nereye gittiğine bakacağına. sizi maşa diye kullanan devletlerde daha çok var.Ya?. düşündükçe militanları etkilediği olmuş. Zap kampı gerçek ve tam tarifi ile.Bak.Ben enayi miyim? Üsteğmen . PKK'lı . yarım saat sonra tekrar seni arayacağım. PKK'lı . saçma sapan konuşup durdular. göreyim bakayım. Tabur Komutanı Binbaşı Necmi'yle o ana kadar ortaya çıkarılmış olan sığınaklar ile ele geçirilen silah. mermi ve sıhhiye malzemelerini inceledik. Baştan etkili olmuyormuş gibi görünen bu konuşmaların. PKK'lı . iyice düşün. PKK'lı .Tansu niye Amerika'ya gitti? Gene paranız mı bitti? Üsteğmen . sayısını arürarak şikayetlerini tekrar edip duruyordu. Üsteğmen . şikayetler ve öneriler şekliyle.C. Orta okulu bitirdim. senin gibiler bu soğukta kayaların arasında böyle titreyip dururlar. Đnsan gibi hayata dön. sırf bu konuşmaların tesiri ile teslim olan çıkmıştır. Sabah olunca Zap kampının içine girmiş ve her yeri didik didik aramaya başlamış olan 2nci Dağ ve Komando Taburunun yanına gittim." Bu konuşmadan Zap'ta bir kız bölüğü olduğu ortaya çıkıyordu. Bu kız bölüğünün durumu çok kötüydü. lanet okuyorlar. Ordusuna ne kadar verildi? Paranız bitmedi mi? Üsteğmen . Sen politikayı ne kadar çok seviyorsun? PKK'nın politik propagandasını senin gibi çobanlar mı yapıyor? PKK'lı . Telsizi şimdi kapatıyorum. Bir müddet sonra yeniden başladılar ve iki saate yakın. Yaşama ve kurtulma şansın hâlâ var.Senin kuş beynine böyle aptalca şeyleri dolduranlar. T. Bunların sana faydası olmaz. Teslim olduğun taktirde adam gibi yaşarsın. 15/16 Nisan gecesi Zap kampının içi ve civarı hareketli geçti.

"Ali al sana top" tekerlemesinden farklı değil ki. kampın uzağında üç öbek halinde oturan askerler görünce şaşırıp kaldım. I ladi seni anladım. Bu birlik bölgeye batıdan yeni gelmiş olan piyade taburuydu.Komutanım bu harekatın başlangıcında o kadar kritik ve tehlike216 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok li durumlarla karşılaştınız. komutanım. ki bir dakika arayla atabilirler. karakola gelince olmadığını fark ettik. Bölük Komutanı üsteğmene: . o zaman tam perişanlık. Yüzbaşı Naim ve Levazım Şube Müdürü Yarbay Zafer.Niye timden ayrıldın oğlum? . Binbaşı Ahmet: . mutlaka bir çare ve çıkış yolu buluruz.Bu haliniz ne böyle? Kendinizi sonbahar tatbikatlarında mı sandınız? . 1994 Donemi 217 Sabah saat 07:00'da askerin bulunduğunu bildirdiler. Ama şöyle bir hali. Size hep ne diyorum? Muharebelerde sabır ve dayanıklılık.Öğleden sonra Avaşin kampına gitmek üzere Zap'tan ayrıldım. cesarete eş değerdir. bu tabura Çukurca altından Kuzey Irak'a girip. Sonra düşünecekleri şey. o askerin timinin geldiği istikametten geri gidip onu bulacaksınız. Taburu derhal açıp yayın. tehlike ne kadar büyük olursa olsun. bu tip şeyleri önceden düşünüp kestirebildiklerin-dctı malzemeleri devamlı depolarda hazır tutarlardı. ne zaman yemek yer. "Yarın birliklere normal ikmal maddelerine ilave olarak. Yüzbaşı Naim bizzat kendisi. Bu harekatta jandarma sınır karakolları da timler teşkil ederek Kuzey Irak'ta belli bir hatta kadar ilerlemişlerdi. hiç görmemiştim. Askerlerin arası on metreden az olmayacak.Yabancı topraklarda etrafınızda PKK'lılar cirit atarken bölük bölük. Zap kampı istikametinde güneye doğru ilerlemesi ve kampın uzağında uygun bir arazide tertiplenmesi emredilmişti. Tabur komutanı kurmay yarbaya: . onlar bile sizi bu kadar sinirlendirmedi. biz dikkatimizi onun üzerine topladığımız içiıi. Yanımdaki karargah subayları da gördüklerinden hayrete düştüler.Dönüşte timin içindeymiş.Ahmet. Lojistik Şube Müdürü Kurmay Yüzbaşı Naim'i telsiz başına çağırıp ona. 22/23 Nisan 1994 gecesi. bütün taburlara. yüzünüzü Çukurca'ya çevirip derhal Türkiye'ye dönün. Yakın yerlerde oldukları için bu timler saat 23:00 civarında karakollarına döndüler. 400-500 askerle yığınlar halinde durulur mu? Çevre emniyetiniz de yok. . . poşeî çay. Kamplara taarruz edilirken. Belli aralıklarla gelen medya mensup lan da kampları dolaşıp bilgi aldılar. Hele ikinci roket gelirse. 12 gün Kuzey Irak'taki kamplarda kaldık. Siz onları göremiyorsunuz ama onlar sizi şu anda izliyor. Bu subaylardan hiçbiri seni uyarmıyor mu? Aslanım burası alfabenin hecelendiği yerlerden değil. Gece kamptan çekilecek komandoların ona rastlaması milyonda bir ihtimal büe değil. Bütün mutfak ve fırınları sabaha kadar çalıştırın" emrini verdim. Bu arada Jandarma Genel Komutanı ve Jandarma Asayiş Komutanı Hakan Tepe'ye geldiler ve bölgede inceleme yaptılar. Bu asker yığınlarından birinin ortasına her an atılabilecek bir roketle aynı anda &-10 asker şehit. Askeri çağırdım: . Havanın aydın-lanmasıyla beraber.Bölükleri bir araya topladım. Pilota hemen inmesini söyledim. 10-12 asker de yaralanacaktır. Bizim bulunduğumuz Hakan tepe Karakolundan bir askerin dönenler arasında olmadığını saat 24:00'dâ rapor ettiler. ayaklarınız yere bassın. . Her iki ana kampta birlikler her taraftan gömü ve sığınak çıkarmaya devam ediyorlardı. "baba bana top al".En son nerede görülmüş? . 40 yıl düşünsem hayal bile edemem. Yarabbim sen sabır ver. Helikopter döne döne kampın tabanından kuzey istikametinde. salep ve baklava götürülecek. Sanatınızı öğrenin. Birkaç gün daha Irak'ta kalmamız gerekiyordu. Sizin kullandığınız bölge ile onların geri çekilecekleri istikametler çok farklı. Akşam Hakan Tepe'ye döndüm. 160 kilometre genişliğinde 40 kilometre derinliğinideki harekat bölgesinde 27 ayrı noktaya birliklerin ana ve ilave ihtiyaçlarının tamamını. Kuzey Irak'ı terk edip Türkiye'ye dönmeleri emrini verdim. sigara. helikopterlerle ulaştırdı. Bu subay da ne zaman uyur. 24 saat her yerde hazırdı. Çukurca yönüne çıkınca.Sabaha karşı.

. 868 parça giyim kuşam malzemesi. Bekledim.Đlkokul 4.Yanıma gelsinler öyle vurayım dedim.000 komandosundan iki asker olmak üzere. Dağ ve Komando Taburunun beraberinde götürdüğü zırhlı muharebe aracı. . Hepsini ben veriyorum. Halbuki. mermilerinde bir eksiklik mi var? Gidip onları vursaydın. ." 15 Nisan 1994. Geri kalan 100-150 metreyi karakol kontrol ediyor diye mayın arama timi önden çekilmişti. Allah iyi karşılamaz.Ne iş yapıyorsun? .Gece nerede kaldın? . Tonlarca ağırlığındaki araç içindeki askerlerle birlikte havaya fırlayıp ters düştü. . Su içmeye gittim. 111 muhtelif piyade tüfeği. 8 makineli tüfek. 9 havan. Gene teslim olanlara göre: "Daha da önemlisi.Sen izini ve parayı düşünme." Harekat boyunca birlikler Kuzey Irak dağlarında 60 ila 150 kilometrelik mesafeyi yaya olarak kat ettiler. toplam beş asker şehit oldu. "Sevr Haritası" yanında.Susamıştım komutanım.Sen nereye kadar okudun? . Türk topraklarına girmek üzereyken 2. binlerce roketatar. . 392 mağara. 252 mayın.. . tahrip gücü arünlnuş bir tank mayınına çarptı. ^ Peki. tahsis edilen kuvvetler. Aracın şoförü şehit oldu.Benim iznim bitti. 7 doçka uçaksavar. Harekat süresince bulunabilen PKK'lı ölüsü 79'du.Sabaha kadar PKK'lılar beni yanlarına çağırdılar ama ben gitmedim. su buldun mu? .Kaç kardeşsiniz? . 789 fünye. sınır karakolundan bir asker. PKK'mn "1994'de Botan ve Behdinan eyaletlerinde. Buralardan. Đçindeki askerler küçük sıyrık ve darbelerle. -Allah sizden razı olsun ama. 10. milisleri ve halk üzerindeki presüj ve psikolojisinin bozulup gerilemiş olmasıydı. kıymet biçileni ez belgeleri kapsıyordu.Seni yarın memleketine izine gönderiyorum. Kampın karargahında ele geçirilen. büyük bir şans olarak olayı atlattılar. en güvendikleri iki ana "kampları daha yaza girmeden çökertilmiş. örgütün dağ kadrosu. Nereden gideceğimi bilemedim.Bir mandırada mevsimlik çalışıyorum. malzeme ve ilaç (hastanenin kendisi kurulu ve işliyor durumdaydı) ile 95 ton erzak çıkarıldı. teşkilatlanması. Sonra. Türkiye: .Ayrılırken. 504 el bombası. . Üzümlü Karakolu bu yolda arama yapmış ancak tank mayınını tespit edememişlerdi. karakoldaki diğer arkadaşlara haksızlık olur. Hakkari Dağ ve Komando Tugayına bağlı 4 bin komando Mezi-Karyaderi bölgesini hallaç pamuğu gibi atıyor. Çatışmalarda bu kamplarda bulunup da. daha sonra kaçarak kendiliğinden teslim olan sekiz PKK'lı "saklanan ölüler ve yaralıyken sonradan ölenlerle birlikte kayıplarının 146 olduğunu" sorgularında belirttiler. 12 roket atar. Sabah. bir öndeki arkadaşına niçin söylemedin? .Niye gitmedin? Tüfeğinde tutukluk. mayına çarpan aracın şoförü ile Dağ ve Komando Tugayının harekata katılan 3. 12 dürbün. havan ve uçaksavar mefrnisi. Đnci sayfa başlıktan: "4 bin Türk Askeri Kuzey Irak'a girdi: PKK'ya yok edici darbeler vuruluyor. biri sabit 9 telsiz.000 adet pil. sığınak ve gömü bulundu.Beş. Sabah saat 07:30'da. kilometrelerce yolu mayın arama timleri önde Üzümlü karakolunun önüne kadar gelmişlerdi.000 hafif silah mühimmatı.Kayaların arasına girdim. . bir müstakil hastane çalıştırabilecek miktarda alet. Param da Temmuz'dan önce gelmeyecek. . Üçü kız.Bulamadım.Gece bir şey oldu mu? . 166 tahrip kalıbı. 220. . Jandarma Komando Taburundan ilk günkü çatışmalarda iki asker. Üzümlü Karakolu'nıın mevzileri önünde. faaliyet gösterecekleri bölgeler ve taburlarına verilen hedefleri içeren orijinal doküman". 218 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 1994 Dönem! 219 12 gün süren harekatta. Basın ve yayın organlarına Kuzey Irak harekatı: 14 Nisan 1994.

Đnci sayfa başlıktan: "6 bin Türk askeri 7 gündür Kuzey Irak'ta! Yok edici darbeler indirilen PKK'mn nefesi kesiliyor. ve beklenmedik bir baskınla neye uğradıklarını şaşırttı. Hürriyet: "Güney doğunun mert çocukları Kuzey Irak'ta 8 gündür mehmet-çikle omuz omuza savaş veriyor."Sınır ötesi harekat: 101 PKK'lı öldürüldü. Hürriyet. Đnci sayfa başlıktan: "Tüm yaz buradayız: Kuzey Irak'taki Delta Force'un komutanı. Dağdaki militan ikmal yönünden sıkıntı ve zora düştü. Đnci sayfa başlıktan: "PKK'yı çökertme harekatı: Hakkari Dağ ve Komando Tugayının Kuzey Irak'ın Mezi bölgesinde sürdürdüğü operasyonlarda 100'den fazla teröristin öldüğü bildiriliyor. Birliklerini 25 kilometre sınır ötesine indiren Tuğgeneral Osman Pamukoğlu: "bahar ve yaz aylarında bize durmak yok. komutanından rütbesiz erine kadar son derece tecrübeli ve özel eğitimden geçmiş dağ komandolarından oluşuyor. Mezi kampını temizleyen komandolar. 'Türkiye'nin PKK'ya karşı verdiği savaşı askeri alanda kazanmak üzere olduğunu 220 Unutulanlar Dişinda Yen! BiR Şey Yok yazdı." 22 Nisan 1994. Sabah." 21 Nisan 1994. bölücü örgüt için tam bir cehenneme döndü. Kuzey Irak'ın Mezi bölgesine düzenlenen operasyonda 80 PKK'lı ölü ele geçirildi. Kuzey Irak'taki Mezi ve Karyaderi kamplarına önceki gün Delta Force baskını düzenleyerek. PKK ile daha önce yapılan ateşkesi hatalı bir davranış olarak nitelendirdikleri ve PKK'ya kesin darbe indirilene kadar." 16 Nisan 1994." 22 Nisan 1994. şimdi savunmaya geçiyor. Kuzey Irak'ın sarp dağları ve derin vadilerle dolu bölgelerinin doruklarında kurulu PKK kamplarına Türk komandoları havadan indi. günlerdir dik kayalıklarda 35 kiloluk teçhizatlarıyla Kuzey Irak'ta PKK militanlarını imha etmek için insan üstü bir çaba harcıyor. Milliyet: "Geçmiş dönemde pusu kuran. Subaylarımızın cenazeleri saldırıda ölen 23 yabancı subayla birlikte otopsi için Almanya'ya götürülecek. PKK'ya ağır bir darbe vurdu. Hürriyet. baskın düzenleyen PKK. "PKK'mn Kuzey Irak'taki kökü kazınana kadar operasyonlar devam edecek" dedi. Türk dağ komandoları. Ortadoğu. Kamp komutanının sığınağında Sevr Anlaşmasına göre çizilmiş bir harita da bulundu. Türk komandoları. Gazetede Türk yetkililerin." 18 Nisan 1994. saldıran. Sabah: "PKK'nm Kuzey Irak'taki Türkiye'yi hedef alan eylemlerine destek sağlayan terör yuvaları komandoların karargahı oldu. Đnci sayfa başlıktan: "Delta Force Baskını: PKK'mn kampı Mezi'de taş taş üstünde kalmadı. Önceki gün Kuzey Irak'ta ABD uçakları tarafından düşürülen iki helikopterde şehit olan subaylarımız için tazminat isteyeceğiz." 23 Nisan 1994. sıra bundan sonra diğer kamplara gelecek. Mezi ve Karyaderi kamplarından sonra dün de Şivi kampını yerle bir etti. Sınır ötesine daha önce yapılanların tersine Türk komandoları bu defa peşmergelerle işbirliği yapmadılar. operasyona devam edilmesine inandıkları belirtildi. Dağ ve Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Osman Pamukoğlu Türk Silahlı Kuvvetlerinin daha önce denemediği bir harekat tarzını uyguladı ve birliklerini Kuzey Irak'taki kampların gerisine indirerek PKK'hları an. Hürriyet: "Đngiltere'nin önde gelen gazetesi The Independent. dün sabahtan itibaren Şivi (Zap) kampına harekat başlattılar. Đnci sayfa başlıktan: "Kuzey Irak'ta amansız takip: 5 bin komando Kuzey Irak'ı tarıyor. PKK köy ve kasabalardan militan toplamada son 10 yılın en . Hürriyet. Dağ komandolarından oluşan Türk birlikleri 7 gündür Kuzey Irak'taki PKK kamplarını basıp yerle bir ediyor." 17 Nisan 1994. Dağ komandoları sırtlarında 35 kilo ile hücumda. Gece ve gündüz aktif taraf artık? terörle mücadele yapan askerlerimizde." 16 Nisan 1994. Kuzey Irak. PKK'ya Kuzey Irak'ta kan kusturan birliklerimiz." 19 Nisan 1994. PKK büyük kayıplar veriyor." Türk Delta Force. Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Osman Pamukoğlu komutasındaki birlikler bölücü örgüt kampını diII dik didik arıyor.

bazıları kod adlarıyla bazıları gerçek isimleriyle tek tek belliydi. 6. Belgede her bölgedeki PKK taburlarına saldırmak için planlanan fiziki hedefler bir bir yazılıydı. Yüksekova ve Şemdinli bölgeleri merkez olmak üzere. Botan eyaleti. Gümrüklerde (kaçakçılar) hayvanlardan %3. Bütün bölge ve mıntıkaların asil ve yedek sorumluları. 222 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 10. ayaklanma komitelerinin oluşturulması. 5. basın yayın sorumluları. bağımsızlık mahkemesi sorumluları. Hakkari'deki dört ana yerleşim merkezi yurt dışı kamplardan hangisine daha yakınsa o bölgenin içinde görülüyordu. 8. sorumlusu kod Felah'tır. cezalandırma 1. Behdinan eyaleti cephe karargahı. Şehirlerde yan silahlı milislerin örgüdendirilmesi.büyük güçlüğünü çekiyor. 2. muhabere kurulu üyeleri. 1994 için örgüt taktiği. kurumların karargah sorumluları. Uzun bir zamandan sonra devlet otoritesi yeniden sağlanıyor. 9. Botan-Behdinan eyaletlerinde hedeflenen bütçenin 63. gerçekleştirilmesi planlanan hedefler belgelerinin özeti: "1993 yılında Botan eyaletinden ayrı olarak faaliyet gösteren Behdinan (Hakkari) eyaleti 1994'de yeniden Botan'la birleştirilmiştir. Boşaltılmış köylerde ve arazilerde tarımlaşmaya gidilmesi. Mezi-Karyaderi (Avaşin) ve Hakurk kampı ile Đran'dan Zagros ve Jerrna-Bedkar kamplarını kapsıyordu. gümrük 15 Milyar. Mahzun Korkmaz Akademisi şube temsilciliğinin Behdinan'da açılması ve eğitimle. Kuzey Irak'tan Metinan. 1994 genel talimatı ise: 1. yazım kurulu üyeleri. denetim kurulu üyeleri. vergilendirme 30 Milyar. sayılan hedefler üçer aylık zaman planlamasında gösteriliyordu. Eyalet genelinde ordu ve cephe için 1994 yılı sonuna kadar en az 1. kendilerine karşı olan köylere eylem düzenlenmesi. Mardin'den bir. bayan ordulaşma yönetim sorumluları. Eyalet konseylerinin Botan ve Behdinan'da ayrı ayrı." Mezi-Karyaderi kampında ele geçirilen. Hakkari. 3. yetkin kadroların yetiştirilmesi.5 Milyar olduğu. sınır ve iç bölgelerdeki karakollara saldırılması. arşiv ve sicil üyeleri. Fiziki hedefler içerisinde. maliye üyeleri. Çukurca. 1994 DÖNEMĐ 221 Behdinan eyaleti. Ek bir belgede de. Sağlık ihtiyaçlarının eyaletteki dost eczanelerden karşılanması. Botan-Behdinan eyaleti genel koordinatörü Nizamettin Taş'dır (Kod adı Botan). bölgedeki ana ve tali yolların kapatılıp denetime alınması. her fırsatta düşman güçlerinin yıpratılmadı. Hakkari'ye (Behdinan) Kuzey Irak'taki kamplar dahil. elektronik eşyadan % 10 gümrük alınması. Dört ana bölge de kendi içinde ayrıca dörder mıntıkaya ayrılıyordu. isimleri tek tek yazılı şahısların vurulması. kamulaştırma 10 Milyar. iki bölük tahsis edilmişti. Eyalette en az bir yıl yetecek kadar erzak ve cephane stokunun yapılması. Cephe karargahı sorumluları. Güney doğuda denge önemli ölçüde değişiyor. hem Botan hem de Behdinan için ayrı ayrı ve yedek üyeleriyle birden yediye kadar değişen miktarlarla. 4. Yukarıdaki özel plan ama dışında. hedef program ve hareket tarzları da aşağıdaki şekilde kaleme alınmıştı. Siirt'ten bir olmak üzere iki kesimle Şırnak vilayetinin tamamını içeriyordu. iki yerde örgütleneceği. silahlı dağ kadrosu olarak altı tabur. gelirin ise. ticaret yollarının (sınır giriş çıkış noktaları) denetime alınması.5 Milyar olduğu. sağlık kurulu üyeleri. çuvallar ve sandıklar dolusu PKK dokümanından en kıymetlisi olan Botan-Behtinan (Şırnak-Hakkari) teşkilatlanma ve yürütülecek faaliyetlerle. Behdinan cephe karargahı sabit olarak Đran-Jerma'da açılmış olup.000 kişinin kadro adayı seviyesine getirilmesi. Zap vadisine Oramar'la (Alandüz) birlikte sefer düzenlenmesi (!) gibi bir sıra hedefler vardı. 7. Her bölgede en az üç ay yetecek kadar sağlık stokunun yapılması. tek tek ve ismen gösteriliyordu. fakat düşmana hizmetlerinin engellenmesi. Şivi (Zap). Eyalette bulunan ticaret yerlerinin çalışması. .

Dört vatandaş kaçırıldı. Altı militan ölü ele geçirildi. Personel Şube Müdürü Binbaşı Fikret. Vakıf Genel Müdürü" Binbaşı Fikret bir şey söylememi bekliyordu. büyük güçlere yönelerek imha etme. 9. 5. Süper silahlar ve düğmeye basılarak yapılan savaşlar hakkındaki düşünce ve konuşmalar beş para etmez bir yığın zırvadan ibarettir. 11 Mayıs saat 13:30'da Çukurca-Cevizli-Çeltik yolunda çalışan dozer ve onu koruyan time taciz ateşi açıldı. Saat ll:00'da Şemdinli Mezargediği'nde emniyet timinden bir asker mayına basıp yaralandı. bir terörist öldü. Genelde çetelere (geçici köy korucuları) karşı da uygulanması. 1994 Dönemi 223 "insan muharebeyi kazanabilecek tek makinedir. Bu eylemlerde bir er şehit oldu. bunun gerilla denetiminde yapılacağı. 3. Đnsan. adam kaçırma gibi. "Fikret. hedefi çevirip. üç GKK yaralandı. Bir GKK şehit oldu. 6. 2. Yol kesme ve ambargo. 7 Mayıs saat ll:00'da Çukurca Üzümlü karakoluna taciz ateşi açıldı. 19 Mayıs saat 11. Çukurca ve Habur'da tesislerin kurulması. Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı Genel Müdürlüğünden gelen 21 Nisan 1994 tarih ve 5632 sayılı bir yazı getirdi. Đki vatandaş öldü. Askerler ve GKK'lar tarafından dört ayrı çatışmada yedi PKK'lı öldürüldü. 8 Mayıs saat 02:00'da Şemdinli Gelişen köyüne silahlı saldın yapıldı. Gündüz eylemciliği. 10 Mayıs saat 22:15'de Şemdinli Korgan Yulaflı mezrasına saldırıldı. tek ve en üstün savaş aracıdır. Saat 12:00'da Üzümlü karakoluna ateş açıldı. 02:00'da Yüksekova Gürkavak köyüne saldırıldı. denizi de en iyi deniz adamları anlar. suikast ve özel hedeflerin vurulması. varlığını göstermeye dönük altı eylemi oldu. fırsat doğunca gündüz de eylem yapılması. Şehitler için Hakkari. . Bütün belge. yıpratmak ve imha etmek. Her bölgede on lojistik gruba bağlı denetleme birimleri oluşturulması. Diyarbakır'a ve Şırnak Jandarma Tümen Komutanlığına gönderildi. sadece gece eylem yapılmayacağı." Nisan 1994'de PKK'nın bölgede. 12:45'de aynı karakoldan bir asker mayına basıp yaralandı. Kurtarılmış alan taktiğinin kullanılması. 9 Mayıs saat 21:45'de Çukurca Karatepe'de bir asker mayına basıp yaralandı. Kitle eylemlerinin silahlı direnişe geçirilmesi. Hareketli savaş ve yaygın gerilla taktiği. Mehmetçik adına en kalbi şükranlarımızı ve saygılarımızı sunarız. Düşman operasyonlarında düşmanın arazi derinliğine çekilerek imha edilmesi. Dört militan öldürüldü.1.000 (beşyüzyirmiyedimüyonikiyüzonbin) TL bağışta bulunmuştur. 20 Mayıs saat 14:30'da Çukurca'da bir panzer mayına çarptı. Donatım önemlidir fakat asıl anahtar insandır. Şehir ve ova taktiği. köylere uzaktan ateş açma. Yadırganacak bir şey yok" dedim. dağı en iyi dağ adamları. altı militan öldürüldü. 10. Kuşatma. Metin şuydu: "Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı yararına Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanlığı 31 Mart 1994 tarihinde 527. Bir er şehit oldu. Üç militan öldürüldü. 8. Mayıs 1994'de meydana gelen olaylar: 6 Mayıs saat 13:00'da Çukurca-Cevizli köyü yolunda jandarma timine ateş açıldı. 4. sivil ve askeri camiadan gönderilen emsali bağışların en büyüğüdür.ler resmi bir yazıyla Jandarma Asayiş Komutanlığı. Çatışma genişledi.00'da Çukurca-Çığlı köyü yolunda bir kamyon mayına çarptı. Çatışma 45 dakika sürdü. karakollara. 11.210. Aynı gün saat 13:30'da Yüksekova-Şemdinli arasında yol çalışması yapan Köy Hizmetleri iş makinalarının güvenliğini sağlayan time ateş açıldı. 7. Saldırı. Dağ ve Komando Tugay Komutanlığının bu bağışı. Her birlik komutanının kendi bilançosunu çıkarması. 14 Mayıs saat 10:00'da Çukurca-Cevizli Elmacık yaylasında hayvan otlatan çobanlarla birlikte on iki vatandaş kaçırıldı. Operasyonlara karşı operasyon.

224 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok "Tasarruf diye saçma sapan şeyler ııygulatnayın. Hayatı ziyan etmektense, mühimmatı ziyan edin. Ayın insan yerine getirilemez* Aym mühimmattan tonlarca üretirsiniz. Savaş ekonomisi; savaşı doğru yapmak ve hızla bitirmekle sağlanır; atılacak mermilere sınır koymakla değil." Mayısın ilk yansında yollara mayın döşeme, karakollara, köylere uzaktan ateş açma gibi ısınma hareketlerine başlamışlardı. Tilkinin doğada yaşam alışkanlığı ne ise, PKK gruplarının da aynıdır. Tilkiyi yuvasında sıkıştırırsanız, bir yolunu bulup oradan çıkar, günler, bazen de haftalar sonra gene mutlaka aynı yere döner. Bunlar da; Karanlık Dağ (Kato), Alandüz (Oramar), Đkiyaka dağları (Çar-çel) ve Balkaya Dağı (Govent)'ndan başka yerde uzun süreli kamp ve üs konumuna geçemezlerdi. 15/16 Mayıs 1994 gecesi Dağ ve Komando Tugayı Kato Dağı'nı kuşattı. Muharebe 7-8 saatte bitti. Bölgede beş gün kalındı. 79 PKK'h yok edildi. 1. Dağ ve Komando Taburu 21 Mayıs'ta Yüksekova kuzeyinde Mor-dağ'da bir PKK grubunun dolaştığı ihbarını aldı. 21/22 Mayıs gecesi PKK grubunu emniyetini bile almamış halde uyurken yakaladı ve 27 militandan oluşan grubun tamamını imha etti. (PKK'nm Parti Merkez Okulunda bir grup ARGK komutanı ve yöneticisi tarafından hazırlanan "Savaş ve Ordu Klavuzu" isimli 490 sayfalık kitapta; 19931995 yılları arasında düştükleri durumun sebep ve sonuçları ele alınmaktadır. Botan-Behdinan'da nasıl olup da yılların kazançlarının hepsini kaybedip, tasfiye edilecek hale geldikleri, operasyonlardan örnekler de verilerek, bir çok bölümde yer almaktadır. Mordağ operasyonundaki lider zayıflığı ve grubun gafleti de acıklı bir şekilde anlatılan örnekler arasındadır.) "Dümenin terbiye edemediğini, kayalar terbiye eder.' 1994 Dönemi 225 timine saldırıldı. Bir asteğmen iki er şehit oldu. Aynı gün saat 21:00'da Şemdinli ilçe merkezi veterinerliğine ait dört araç yakıldı. 3 Haziran saat 22:00'da Şemdinli Mezargediğinde hir er mayına basıp şehit oldu. 5 Haziran saat OlrOO'da Şemdinli Ortaklar sınır karakoluna saldırıldı. Bir er, iki GKK şehit oldu. Đki vatandaş öldü, altı militan ölü olarak ele geçirildi. 8 Haziran saat 11.00'da Çukurca- Ormanh-Çığlı yolunda seyir halindeki minibüslere ateş açıldı. 10 Haziran saat 01:45'de Çukurca Serbest karakoluna ateş açıldı. Bir er şehit oldu. 12 Haziran saat 20:00'da Şemdinli Alan sınır karakoluna ateş açıldı. 14 Haziran saat 10:00'da Yüksekova-Esendere yolunda mayın arama timine ateş açıldı. Tim çatışmayı geliştirirken Yüksekova'dan hızla gelen dağ komando bölüğü, dokuz militanı kaçmalarına fırsat vermeden yok etti. 15 Haziran saat 23:20'de Hakkari merkez Şivekör Dağındaki role merkezine ateş açıldı. 16 Haziran saat 22:30'da Yüksekova Kadıköy'e ateş açıldı ve yakındaki yayladan 1.500 koyun kaçırıldı. Sürüyü Alandüz ve Kuzey Irak'a götürmek için Keçi Kapısı geçidindeyken yakalandılar. 18 Haziran saat 18:00'da Şemdinli Yeşilöz mezrasından Günyazı köyüne giden aracın yolu kesildi. Üç GKK ve iki vatandaş kaçırıldı. 19 Haziran saat 10:30'da Şemdinli Kuzugediği pusu timinden bir er mayına bastı ve şehit oldu. Saat 21:30'da Şemdinli Umurlu köyü yakınındaki emniyet timinden bir asker mayına bastı ve şehit düştü. 21 Haziran saat 09:00'da Yüksekova Dibecik bölgesinde yol emniyet timinden bir asker mayına bastı ve yaralandı. 22 Haziran saat 24:00'da Hakkari'nin Van Başkale sınırında bulunan Ördekli karakoluna saldırı yapıldı. Bir er, iki GKK şehit oldu. Đki er, üç GKK yaralandı. 28 Haziran saat 16:00'da Hakkari merkez Ağaçdibi köyüne giden bir sivil araç mayına çarpü. Saat OlrOO'da Çukurca-Uzundere, Karate-pe'deki time saldırı yapıldı, iki GKK şehit oldu. Haziran 1994'de cereyan eden olaylar: 2 Haziran saat 10:00'da Şemdinli Demağa tepede bulunan emniyet 226 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok

"'Đmkansız'lafım sık sık kullanmak, haddim bilmemektir.' 30/31 Mayıs gecesi 2500 komando karadan Alandûz'ü (Oramar) kuşattı ve bölgeye sızdı. Şafak sökerken 1500 komando kritik yerlere havadan indirildi. Sıcak çatışma iki günde bitti. Harekat dokuz gün sürdü. Çatışmadan sonra bir hafta daha Alandüz'de kalarak yüzlerce gizli yere saklanmış olan PKK'hların da açığa çıkmasını bekledik. Harekat 8 Haziran'da bitti. 74 militan yok edildi. 7 Haziran 1994, Sabah: "PKK'ya darbe üzerine darbe: Hakkari Dağ ve Komando Tugayı, sınır ötesi harekatının hemen ardından 100-150 teröristin toplandığı 3000 rakımlı Alandüz'e 30 Mayıs gecesi harekat başlatü. 7 ayrı kesimde sıcak temas sağlandı. Ele geçen terörist sayısı 73'e ulaştı. Komandolar büyük bölümü karlarla kaplı 2500-3000 rakımlı bölgeyi karış karış taradılar. Zor doğa koşulları komandoları etkilemiyor." 8 Haziran 1994, Hürriyet: "Helikopter indirdi, komando bindirdi. Hakkari'nin Alandüz mevkiinde, Hakkari Dağ ve Komando Tugayı altı gündür harekatını sürdürüyor." 5 haziran gecesi Şemdinli Derecik bölgesindeki Yolgeldi ve Umurlu köylerine Irak'tan saldırı yapıldı. Kısa bir süre sonra Derecik'teki piyade taburu köylere ulaştı ve çatışmaya girdi. Kuzey Irak'a çekilen PKK grubunun peşinden Irak topraklarına girdi ve 8 Haziran'a kadar kaldı. Yedi militan bu çatışmalarda öldürüldü. 12 Haziran'da Derecik'teki piyade taburuna, Balkaya-Basyan bölgesinde bir PKK grubunun görüldüğü ihbarını veren Derecik'in Irak sınırındaki Ormancık köyü korucuları, PKK ile yaptıkları plana uygun olarak, iki piyade timini pusuya düşürdüler. 40 asker için durum kritikti. Hemen kobralar sevk edildi. Đki timin havadan takviye edilmesi için de bir kara şahin bölgeye gönderildi. Pusuya düşürülen ve her yerden ateşe maruz kalan yerdekilerin PKK'lıların yerlerini tarif konusundaki zorluklarından, helikoptere tam kasasının alündan bir roket isabet etti. Helikopterin içindeki bir asker parçalanarak şehit oldu. Timin başındaki asteğmenin mühimmat yeleğindeki mermilerin bir kısmı helikopterin içinde ateş aldı. (Milyonda değil, milyarlarda bile olmayacak akıl almaz bir durum. 1,5-2 metre karelik bir alanda 15 asker, iki pilot, bir teknisyen. Alttan gelen roket şehit olan meh1994 DÖNEMĐ 227 metçiğe alttan vurarak hızı kesilip kalıyor. Asteğmenin patlayan mermileri bu dar yerde uçuşuyor, hiç kimseye isabet etmiyor ve her tarafı hassas olan bu hava aracına zarar verecek hiçbir kesime çarpmıyor. I lem helikopterin birden düşmesi hem de çok sayıda askerin aynı anda vurulması için gereken her şey bulunmasına rağmen hiçbiri olmadı.) Jandarma Pilot Binbaşı Savaş, yüksek mahareti ve soğukkanlılığı sayesinde dağlara çarpmadan, helikopteri vadiden vadiye süzdürerek Yüksekova'daki 1. Dağ ve Komando Taburunun kışlasına indirdi. Taarruz için sırada bekleyen Balkaya Dağı'na bu olay başlangıç tarihi oldu. Kampta eski durum yoktu. Mevcut PKK grubunun da 28 militan olduğu anlaşıldı. Ormancık korucularıyla işbirliği yaparak iki piyade timini pusuya düşürenler de bunlardı. Harekat 12-17 Haziran arasında bitirildi. 19 militan yok edildi. (Eskiden 80-100 militanh (bölük) ve 40-50 militanh (takım) PKK grupları artık 25-30 militana inmişti. Yan yana gelip çoğalmadıkları taktirde takım ve bölük düzeyinde militan sayılarını artıramıyorlardı.) Jandarma Genel Komutanlığının 22 Haziran 1994 tarihli güvenilir ve hassas kaynak çıkışlı mesajının Hakkari'yi ilgili bölümleri: "1. Bölücü başının Hakkari bölgesindeki PKK'nm 1500-2000 kişilik dağ kadrosunun işlemez duruma getirildiği, operasyonlarda anlamsız kayıplar verdiklerini, sorumlu şahsın ise güneye (Zap'a) geçerek kendisini emniyete aldığını belirttiği. Bu nedenle bölücü başı tarafından ağır bir şekilde eleştirilerek sorgulanmasının istendiği. Güney bölge sorumlusuna göre Hakkari zayiatlarının "bir bozgun olayı" olarak nitelendirildiği. 2. Eylem mevsiminin bitmekte olduğu, gücü bu duruma getirenlerin kelleyi kurtaramayacakları. (Bölücü başının Hakkari sorumlusunu kastederek belirttiği.) 3. Sözde Botan Eyaleti sorumlusunun Hakkari'de başarısızlıkların gerekçesi olarak Eşref (K) ve Mehmet Emin (K) gibi dışarıdan gelen grup sorumlularının yapı (gruplar) tarafından kabul edilmemesini, gruplar arasında ayrılıklar

olmasını, birbirini tarama olaylarının yaşandığını belirttiğini. Bölücü başının 1500-2000 kişilik gücü bu duruma düşürmenin ağır suç olduğunu, ceza gerektirdiğini, Baran'in bile örgüte bu kadar zarar vermediğini belirttiği. (Muhtemelen PKK-Vejin örgütüne geçen Sarı Baran veya sözde Dersim sorumlusuyken intihar süsü verilerek bölücü başının talimatı ile öldürülen Dr.Baran kastedilmektedir.) 4. Bölücü başının belirttiği Hakkari sorumlusunun muhtemelen Bo£r •*" c> S* I ıs N 4? f S s1 e»! & £«§ s: i c.k 6' e ^ & a-s VI g- g. j-j. g, x-^< x- S r 3 g 3 a-ag. p 5 2 £L 5 S£ S er S B g a 2 2 r». S' S> a flfl ; r; ^ O ftj S H >»— /-n fn >*. 1 230 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok 1994D0NEMÎ 231 O > O > o H 0 o 1 Q e: z s o. s Đ I o §23 o < o 8 S ¦o e 3 B S V ti .§£ a. s o. a « .a r* Oh sı -o .M ¦a 1 •- e ¦s s s ES3 "S O

sı X> A a 1 •a v H '.5b> « «•a 2 (( fi •f Ü sı Đ3 Z c ¦a > u »t* -a a w S fi S Sû sı I

§

XI -s sis = = r «KĐ Ş1 -s ¦.a 2 Ş ĐS * ili I i 5 I' ç 3 x 5 fil 3 C * ĐS E «- S "• » 5 ; « S 5. 5 ^ _ |llj!|l 5 s

3

' ¦

t .= 1 i a -"• t« O Đ SĐ "* i *C '7 ~ — £ ;- .^ = ftîiîli lıiîisi < N CÖ V C '£ "Dax>ranış ve tavırlarınız esastır. Cesur ve mert insanlar karşısındakilere de aym hasleti aşılarlar. * Temmuz 1994'de meydana gelen olaylar: 1 Temmuz saat 00:30'da Çukurca Pirinçeken sınır karakoluna silahlı saldırı yapıldı. 01:45'de Çukurca Sivritepe Karakoluna ateş açıldı. 2 Temmuz saat 01:30'da Şemdinli Durak Karakoluna ateş açıldı. 5 Temmuz saat 22:30'da Yüksekova Mezarlık mahallesinde bir şahsa ait eve saldırıldı. Üç vatandaş öldü. 8 Temmuz saat 02:30'da Yüksekova Güvenli mezrasında bir patlamayı araştırmak için giden jandarma zırhlı aracı mayına çarptı. Đki er yaralandı. 9 Temmuz saat 17:30'da Şemdinli Yayla Pınar yolunda sivil araç mayına çarptı. Bir GKK şehit oldu, 2 GKK yaralandı. 10 Temmuz saat 13:30'da Çukurca Kavuşak istikametinde seyir halindeki minibüs mayına çarptı. Đki vatandaş yaralandı. 17:00'da Çukurca Köprülü Çığlı yolunda bir kamyon mayına çarpu, bir vatandaş öldü.

11 Temmuz saat 15:30'da Yüksekova Esendere'den Kasran köyüne gitmekte olan otomobilin yolu kesildi ve iki vatandaş öldürüldü. 18 Temmuz saat 11:00'da Şemdinli Kayalar Yukarı Keleş mevkiinde bir minibüs mayına çarptı ve üç vatandaş yaralandı. 19 Temmuz saat 17:40'da Şemdinli Yaylapınar köyünde gözetleme yerine çıkarken bir GKK mayına çarptı ve yaralandı. Aynı gece, saat 01:00'da Çukurca'nın Şırnak sınırındaki Serbest sınır karakoluna Kuzey Irak'tan saldırı yapıldı. Bir asteğmen, dokuz asker, iki geçici köy korucusu şehit düştü. Dokuz terörist öldürüldü. 22 Temmuz saat 12:30'da Çukurca Köprülü Güdek vadisinde Köy Hizmetlerine ait kamyon mayına çarptı, bir görevli öldü, iki görevli yaralandı. 23 Temmuz saat 10:30'da Çukurca Kavuşak köyü yakınlarında bir sivil kamyon mayına çarpıp hasar gördü. Aynı gece saat 23:00'da Yük-sekova'daki Dağ ve Komando Taburunun kışlasına bakan evlerin birinden kışlaya ateş açıldı. Bir GKK öldü, eşi yaralandı. 25 Temmuz saat 20:00'da Hakkari şehir merkezinde devlet yanlısı iki vatandaşa suikast girişimde bulunuldu. Đkisi de; biri atılan roketten, diğeri de odasında yanına düşen el bombasından mucize deni232 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok lebilecek şekilde kurtuldu. 26 Temmuz saat 00:30'da Yüksekova Kısıklı Karakoluna saldırı yapıldı, beş asker şehit oldu, iki asker yaralandı. 28 Temmuz saat 07:30'da Çukurca Kavuşak köyü yakınlarında bir vatandaş mayına basıp yaralandı. Saat 10:20'de Yüksekova Esendere yolunda Vakıflar Bankasına ait zırhlı araca ateş açıldı. Đki görevli yaralandı. Saat 13:00'da Van Başkale topraklarında araçları ile intikal halinde olan 4ncü Dağ ve Komando Taburunun araçlarından birine yakın mesafeden iki roket atıldı. 14 asker şehit oldu. Roketleri atan ve yanındaki altı kişi bulundukları yerde öldürüldü. 29 Temmuz saat 01:30'da Şemdinli Alan Karakoluna saldırıldı. Đki er yaralandı, yedi terörist ölü ele geçirildi. 31 Temmuz saat 20:30'da Şemdinli Mordağ köyü çıkışında emniyet timine ateş açıldı. Bir GKK şehit oldu, bir militan ölü ele geçirildi. "AskerKk şerefiniz her şeyimzdir. Đşin sonunu düşünenler cesur olamazlar." Mayıs ortalarında yapılan atamalar gereği Temmuz'un ilk haftası subay ve astsubaylar Hakkari'deki birliklere katıldılar. Ortalama 2.000 subay astsubayın 1.000 tanesi batıya dönüyordu. Karşı tarafın gücünü ve otoritesini kanıtlayabilme, psikolojik yapısını olabildiğince yüksek tutmaya çalışmak için her şeyini ortaya koyduğu bir zamandaydık. Uzaktan bakarak, bekleyerek, toplanıp konuşarak, brifing alarak, değil bir gün, bir saat bile kaybedecek zaman yoktu. "Hakkari sınırlarına giren subay ve astsubaylar, hiçbir yerde konaklamadan birliklerini arazide bulacaklar, tüfek ve teçhizatlarım kuşanıp, atandıkları birlikle, hali hazırdaki komutanın yanında, yürütülen operasyonlara katılacaklardır. En iyi yüzme derin suda öğrenilir; karada kültür fizik yapılmayacak" emrini verdim. Tugayın Kurmay Başkanı, Personel, Đstihbarat, Harekat, Lojistik, Levazım, Maliye, Merkez, Muhabere Şube Müdürleri batıya atanmış, yerlerine yeni subaylar verilmişti. Bu sayılan personel zaten Tugay Karargahının tamamı demektir. Dağ ve Komando Tugayının dört taburunun komutanlarının tamamı da atama görmüştü. 1994 DÖNEMĐ 233 Üç Jandarma Alay Komutanının da tamamı değişti. Özetle; hiyerarşik konuma göre komutan dışında onun altındaki karargahının tamamı (Kurmay Başkanı da yurt dışından atandığı için Eylül'de gelecekti), alay ve tabur komutanlarının hepsi değişmişti. Bırakın muharebe ve harekat koşullarını, ortalama rakımı 2800 metrelik dağlık coğrafyayı, böyle bir değişim, batıda o zamanki sayısıyla 3-4 bin askerle kışlasında duran bir tugay komutanına bile zor gelir. Gene Temmuzun hemen başında atamayla gelen subay, astsubaylar ile tugaydan verdiğimiz subay, astsubay ve askerleri depoladığımız ağır silah ve teçhizatla donatarak hızla 5. Dağ ve Komando taburunu Hakkari'de teşkil ettik. Başlangıçta bu taburun en büyük gücü; tugayın diğer birliklerinden toplanan subay, astsubay ve askerlerin tecrübelerinin yüksekliğiydi. Gideceği yerde üst üste bazı

Şu anda salonda görünenle. 16-19 Temmuz'da Şemdinli Derecik'te Süngü Tepe. Personelde. Bu operasyonlar sonucu 107 PKK militanı ölü olarak ele geçirildi. fakat hiçbirimizin tören vesaireye ayıracak zamanımız olmadığı için daha önce verilemeyen. herkesten daha farklı. Bir dağ keçisinin bile bu kayalıklarda yapamayacağı kıvraklık ve sıçramalarla. 272 personel Kara Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı. bir taşın gerisinde yaralı bir asker var. Bütün taburlar sorumluluk alanları içerisinde. Tahtataş (Basyan). Bergüzar Tepe. astsubay. PKK'lı bir grubu yakalamaya çalıştılar. Hepsine Dağ ve Komando Tugayının şiltlerini verdim. bizim teğmenin omzunda hafif tanksavar silahı (Law) karşı tarafın omzunda ise RPG-7 roketatar olduğu halde. Madalya teklif ettiğim ve üst kademelerce de onaylanıp gönderilen. eski subay ve astsubaylar sanki hiç tayin olmamışlar gibi birliklerinin başlarında en ufak bir psikolojik değişiklik göstermeden var güçleriyle. Dağ ve Komando Taburundan bir teğmen PKK'nın takım düzeyindeki bir lideriyle. insan aklı ve duygularını alt üst eden fevkalade anormal durumlarla yüz yüze kalmış olanları kapsıyordu. 21-24 Temmuz'da Şemdinli Kalereş ve Kuringan Tepe. iki PKK'hnın yaralının yanına gitmesine mani olmaya çalışıyorlar. 5-7 Temmuz'da Çukurca'da Kaletepe-dereköy. Yaralıdan 40-50 metre uzakta da bir uzman çavuşla dört asker bulundukları mev-zilerden sürekli ateş ederek. 184 personel de Jandarma Asayiş Komutanlığından takdirname ve ödül aldı. Bu tarihten önce hiç kimse birliğinden ayrılmayı istemedi. Bir örnek vermek gerekirse. madalyaları ayrılmak üzere olan subay ve astsubaylara taktım. korkusuzlukları. Dört askerden biri aniden mevziinden çıktı. karşı karşıya geldiler. Aslında şu geçen 13 ayda ortaya koydukları olağanüstü insan gücü. 12-15 Temmuz'da tugayca altı ayrı bölgede aynı anda Kasırga operasyonu yapıldı ve altı ayrı bölgede de PKK'lılarla temas sağlandı. 502 personel üstün cesaret ve feragat ile harekat rozeti aldılar. Benim madalya teklif ettiğim rütbeliler ve askerler ise. Đkisinden hangisi kendi silahını da-. onlarca muharebenin yüzlerce çatışmanın bir saatinde. her türlü tehlikenin üzerine can kaygısı olmadan gitmeleri. ha erken ateşlerse yaşama hakkı onun olacaktı. her bir harekatın sonunda. 19 Temmuz." (Đki yıl içinde Dağ ve Komando Tugayı ve Hakkari Güvenlik Komutanı olarak. 8-12 Temmuz'da Yüksekova Mirgezer yaylası. Ben yıllardır atama nedeniyle ayrılma seremonileri görmüştüm. Herkes aynı gün üni234 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok formalarını çıkarıp sivil kıyafetlerini giydi ve kışlada bir salonda toplandılar. tek tek. 23-26 Temmuz'da Çukurca Kazan-Cevizli. 1-4 Temmuz'da Hakkari doğusunda Akkuş-Al-tındağlar. harekatın bir bölümünde. ikisi de ayakta ve 20 metre mesafe içerisinde. onların 5-6 metre önünde. çatışmanın bir zaman kesitinde. Teklif ettiğimiz. 27-30 Temmuz'da Yüksekova operasyonları yapıldı. Fakat kendileri de PKK'lıların konumu ve arazinin durumu itibarıyla yüzde yüz vurulacakları kanaati ile. astsubay ve tüm askerler. Şemdinli Kuringan Tepedeki operasyonda 3. bir türlü tam hakim olamıyordu. 21-30 temmuz Puma (Çukurca-Yüksekova). geçmiştekilerin uzaktan yakından hiçbir ilgisi yoktu. bütün madalyalara layık olduklarını kusursuz kanıtlamışlardır. Asayiş Komutanlığının ısrarı üzerine 5nci Dağ ve Komando Taburunu düşündüğüm zamandan önce Şırnak bölgesine sevk ettik. haftalarca kışın kar üstünde. "Đki PKK'lı kayalıkların içinde mevzide. Yaralı arkadaşını da sırtlayıp aşağıya indi. 88 personel üstün cesaret ve feragat madalyası. Teğmen cıva gibi bir hareketle omzundaki tanksavar silahını ateşleyip karşısındakini kömür haline getirdi. yazın güneşin altında hiç şikayet edenine rastlamadığım subay. erbaş ve ere takdirname ve Tugayın madalyonunu verdim. "işte şark hizmeti bitti" şeklindeki duygu.) 1994 Dönemî 235 . nasıl ateş edeceklerini şaşıran iki PKK'lıyı vurup öldiırdü.sıkıntılar çıkınca. 22-25 Temmuz'da Hakkari Başkale sınırında Ördekli-Ka-rataş-Konak. doğru dürüst bir uyku ve sıcak yemek yüzü görmeden günlerce. klasik ve sıradan. atanan Kara Kuvvetlerine mensup subay ve astsubayların Hakkari'den ayrılmak için son tarihleriydi. 7679 subay. ileri hareket edemiyorlar.

devletin derdi hiç bitmez. Sizlerin yaptıklarınızla duyacakları haz ve övünç. Komutanınız ve muharebe arkadaşınız olarak. Sanat dünyanın en zor işidir. Kaldırım yapmak. şapka çıkarttıracak gibi yaptınız. gurbet ellere giden bir insanın hislerine kapıldım. size en büyük yardımı yapacaktır. biri: .Hangi şarkıyı söyleyecekmiş? 236 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok 1994 Dönem! 237 . Hayatta karşılaşacağınız insan hallerine ilişkin hiçbir şeyin sizin bileğinizi bükemeyeceğini bildiğimden. "Rüzgar söylüyor şimdi o yerlerde. . söyleme artık Hatırlatma. Tanintanin geçidi başlangıcında bulunan Serbest Sınır Karakoluna saldırı başladığı haberi geldi. Çukurca-Şırnak sınırındaki. Hava aydınlanırken karakola indim. Bunlar. Tanrı her şeyi serbest bırakmıştır. bunun böyle olduğunu bilir. hepinizi kutlarım. öğrenmek zorunda bıraktığınız için: "Sivastopol önünde yatan gemiler Atar nizam topunu yer gök inler Yardımcıdır bize kırklar yediler Aman kaptan paşa izin ver bize Sılada nişanlımız duacı size" diye Sivastopol marşını söylerim. O. Zafer Yarbayım atandığı Đzmir'den Hakkari ve bizler için bir şarkı söyleyecekmiş. Biri biterse. mazideki halimizi. her şeyin hafiflediğini hissettiyseniz. Gün batarken kışlanın kuzeyindeki Kırmızı Tepeye çıktım. Rahmetli Zafer cevap verdi. Ayrıca şunu söyleyeyim. PKK grupları Kuzey . Sizler bu belgelerin en mümtaz sayfalarında yerinizi aldınız. Fiziksel olanı ise. Bütün çocukları. ama bir yere kadar. asfalt dökmekten daha çok emek ve alın terini gerektirir. 19 Temmuz gecesi saat 23:45'de. Đnsanların yeryüzündeki ahir ömürlerinde mutlaka öğrenmeleri lazım gelen iki şey vardır. tüm insan faaliyetleri size sıradan ve boş şeyler olarak gelecek. mücadeleyi iyi yapacaksın demektir. Bizim eski şarkımızı. sıradan temennilere lüzum görmüyorum. Saldırı. karakolun kuzey batısında Berizincir tepede bulunan emniyet timini hedef almıştı. dünya her zaman emniyetsiz olacaktır. . Başka şeyler artık bizi kesmez. fakat şehitlik mertebesine ulaşamamış bütün askerler gazidir. Tarihten korkan insanlar vardır.Ben Türk Ordusunda bu güne kadar "muharebe harekatı rozeti" almış tek levazımcıyım. Bir ulusun tarihi her gün yazılır. yaşamınız da tıpkı öyle olacak. "Askerlerin cesaret ve dayanıklılığı daha iyisi hayal bile edilemeyecek düzeyde olmalıdır.Ben söyleyeyim müsaade ederseniz. Bütün marşları hiç unutmayacak gibi. Hakkari'den ayrılmadan kendilerine topluca hitap ettim: "Çivisi çıkmış bu topraklarda canınızı ortaya koydunuz ve psikolojik savaşı kazandınız. Sanat insanın özgür olarak karar vermesini ve becerisini sınırsız ortaya koyması ile yükselir. Döndükten sonra bize yakışan şeyleri söylerim." . Savaş sanatını dost düşman herkese." Aynı gün. Halk arasında bir söz vardır: "Anadolu'da boğa olmak için boynuzunda çamur olması gerekir" derler. doğru mu bu ? dedim. Gazi olmak herkesin sandığı gibi muhaberede mutlaka yaralanmış olmak değildir. Bütün hazırlıklar ona göre yapıldığından Kara Kuvvetlerine mensup bütün subaylar öğleden sonra Hakkari'den ayrıldılar.Komutanım. Ölüm ve dirim çizgisinin ne demek olduğunu bilenler olarak bundan sonra. Savaşçılık orta kırat adamların yiyeceği nane değildir. Diğeri de. Güle güle gidin.Zafer. birdenbire uzaklara. Önce vadiler sonra dağların dorukları yavaş yavaş karardı. meselelerden ve karşı karşıya gelinen tehlikelerden kaçan ve korkanlardır. Bunu biri. Haberiniz olsun." Etrafıma toplanmış olan subaylarla sohbet ederken. Vazgeç. çocuklarınıza yeter de artar bile. baş aşağı gitmeye devam ediyor. başkasının gelmesi gecikmez. "Vatanı ve milleti için her an ölmeye hazır şekilde muharebe eden." Đyi incelemiş olanlar. bunlar uyduruyor komutanım. yaşadıklarınızdan küçük bir öykü bile anlatsanız asker veya sivil insanların ancak çok azı bunu anlayabilecektir.Son defa. tarih 50 yıl sonra yazılacak diyerek. Nasıl. 3000 metre doruklardan haftalar sonra vadi tabanlarına indiğinizde. Bu.

Akşam Hakkari'ye döndüm. Bölgesinde harekat bittiğinde. Civardan da ateş açılmasına rağmen. tamamen yar. Mehmet Ali'ye söyle rahat olsun. siz hepimizden daha iyi biliyor su nuz. mayın ne olacaksa olur. Mayını araçtan fark edemem ama pusu kurulmuş ise. ateş edip etmemekte tereddüt etmişlerdi. .O fark etmez. gidebilirsin. Mor-dağ'ın yarısı Hakkari vilayeti. Ortaya çıkan şuydu. Siz geçtikten hemen sonra mayın arama timi yolun Köprülû-Çığlı arasında yere döşenmiş üç mayın buldu. katırların sırtında tekrar Irak'a kaçıranlar Barzani'nin peşmergeleriydi. aniden ortaya çıkıp asker ve GKK'ların bulundukları siperlere el bombası atarak ateş açmaya başlamışlardı. 238 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok .O yolu kullanmakta ısrar eden benim ve akşama kadar yanların-daydım. dokuz asker. Bir asteğmen. kimseye zamanı gelmeden bir şey olmaz. yakınlarında ve ayakta dolaşanların PKK'lı mı.Bize komutanın haberi olmasın diye tembih ediyor. girmek zorunda kaldı. Jandarma Bölük Komutanı ve emniyet timlerinin geçtiği noktadan 15 dakika sonra da 4ncü Dağ ve Komando Taburunun konvoyu geçerken yol kenarından araçlara 8-10 metre mesafeden iki PKK'lı RPG-7 roketatarlanyla ateş etti. . niçin söylemiyorlar ki? Çukurca'da mayınlanmamış yol ve mayın bulunmayan gün var mı? Mayın olaylarına tarih tarih baksanıza. o gece nöbette olan iki GKK ile PKK'lılar anlaşmıştı. mutlaka pusu veya mayın vardır. Zaten tek karayolu olan.O zaman zırhlı araca binin komutanım. Geç saatlerde Harekat Merkezine girdiğimde Harekat Şube Müdürü biriyle görüşüyordu. Yol hem çok dar hem de bir tarafı hiç yok. mevzilerin içine girdikleri noktada. onların para karşılığı eylem başına kiraladıkları peşmergeler de bu saldırıya katılmışlardı. konuşmasını hemen kesemedi. güneyinde Kamışlı bölgesinde üste bulunan 4ncû Dağ ve Komando Taburu bu harekatta. esas. sonra Mordağ (3807 rakım) istikametinde operasyonlara başladı. saldırılardan sonra bu yoldan bir dönüş yapılacağını bildiklerinden. helikopter istemedim. Çukurca yolunu kullanarak Çukurca'daki Sınır Alayına gitmeye karar verip. Şehitlerin büyük bir kısmı sırtlarından vurulmuştu.Çukurca Sınır Alay Komutanı ile komutanım.Komutanım. . Çekinecek ne var? Sonra.Bu mihveri karadan geçerek görmek istiyorum. Üç araç öğleye doğru Çukurca Sınır Alayının kışlasına ulaştık. Yanımda bulunan Çukurca Sınır Alay Komutanı Albay Mehmet Ali: . Bölgedeki Başkale'ye bağlı jandarma bölüğü yolların keşfini yapü ve emniyetini kontrol etti. onun için yoldan döneceğim. -Bir şey mi var? . Hakkari-Şırnak vilayetlerinin bitişik olduğu güney batı uçundaydık.Irak'taki Metinan kampından gelmişlerdi. Yüksekova'nın 10 km. . Ve gelenler sadece PKK'lılar değil. bir an önce ve hızla konuşlu olduğu Dağ-hca'ya dönmek için tabur motorlu araçlarını yanına istedi. Bazı düşüncelerimi yerden bakışım şekillendirecek. Kaçıramadıkları dokuz teröristin cesedi sağda solda duruyordu. arkadaşları mı olduğunu tam ayıramayan askerler. Köprülü. sen merak etme. Time saldırı yapılırken karakol binası ve çevresindeki mevzilere de ağır silahlarla ateş açan.Mehmet Ali.Kiminle görüşüyordun? . . yarısı da Van vilayeti ve onun Başkale ilçesinde kaldığından Mordağ'ın taranması bittiğinde tabur bir hafta sonra Başkale topraklarının içine 15 km. Sonra da pusu yerindekilerle görüşürüz. kendim her şeyi gözlerimle görmeliyim. PKK militanları karanlıkta hiç kimseye görünmeden tepeye çıkan doğudaki bir izden tırmanarak mevzide çepeçevre duran timin ortasında. çok hız yapılamayacak bu yolda ben pusu yerini sezerim. bu ağır silahları katırlarla Irak'tan getiren ve ağır silahlar ile ölü mü yaralı mı olduğu belli olmayan PKK'hları. Karanlıkta. ben zırhlı aracın içinde kabirde gibi oturarak nereyi görebilirim? Normal bir ciple gideceğim. 21-30 Temmuz tarihleri arasında Çukurca ve Yüksekova bölgelerinde Puma-2 adıyla geniş çapta harekat başlattık. . atılan roketlerin üstleri açık araçların içine düşmesiyle 14 erbaş ve er . iki GKK olmak 1 üzere 12 şehit vardı. Pusu. Çığlı. Timde olup da sağ kalan askerlerle görüştüm. Yüksekova'nın kuzeyine geçerek önce Beyazdağ.Komutanım o zaman hiç değilse zırhlı araçla ben önden gideyim.

köyler. sayısının azlığı. Gece yarısından sonra gitmek istememelerine rağmen subayları birkaç saat dinlenmeleri için gönderdim. Taburun bölükleri roketleri atanlar dahil altı militanı kaçmalarına fırsat vermeden bulundukları yerde yok etti. Đran sınırı buraya çok yakındı. Dağ ve Komando Taburunun yeni Tabur Komutanı Binbaşı Kemal ve bütün subaylar gece saat 24:00'da karakolda bir odada görüştük. Başkale-Hakkari yolunun batısındaki geniş alan da Başkale arazisiydi. PKK'nın en güvendiği. Görmedim. kimlik tespiti. çevredeki tahkimat noksanlığı ve ağır silahlardan yoksun haliyle. bütün bu yörede en güvenilir diye sandığınız aşiretin korucuları var değil mi? O korucular bu işin içinde olmadan hiçbir şey olmaz. Dağ ve Komando Taburunun öldürdüğü PKK militanlarının başında masalar. durum tespit tutanaklarının tanzimi gibi şeylerle uğraştıklarını yanımdaki karargah subayları söyledi. Akşama doğru Van Valisi ve Van Jandarma Tugay Komutanı general karakola geldiler. çok az konuşan ve en sert liderlerinden biriydi. Bu adam 26 yaşında. dedim. Diğerlerini de kaçtıkları Đran sınırı istikametinde. böyle yumuşak bir hedefe niye başını bile çevirip bakmıyor? Komandoların bölgeye girişiyle hesaplarının alt üst olmasından korktuğundan tepki veriyor. haberim yok. 1993'de Başkale bölgesi sorumlusu olduğundan bu ününü önceden halka da kanıtlamıştı. saldırının yapıldığı Başkale'nin Oğulveren Karakoluna gittim. 10-15 dakika önce aynı yerden geçen bu karakolun araçlarına hiçbir şey yapılmıyor. Roketlerin atıldığı yeri gördüm. yakınında pusu kuruluyor. Yanlarına gittim.Şu gördüğüm karakolu. 4. Onun yorgunluğu hiçti de bu bölgede yüz yüze kaldıkları durum hepsinin kin ve öfkesini doruğa çıkarmıştı.Burada daha önce böyle bir şey hiç olmadı. Dağ ve Komando Taburuna bile saldırmayı göze alan bu Başkale bölgesi PKK grubu. bir trafik kazası veya adi bir adam öldürmeymiş gibi yaptığınız işlemlerden belli oluyor. bulunduğumuz mevki-ye. Hakkari'den helikopter isteyerek taşınabildiği kadar timi militanların kaçabileceğini tahmin ettiğimiz yönlerde önlerine indirdik. Şunu hemen ilk tespitlerimle söyleyeyim. Hakkari'de olsa. Sonra dayanamadım: . Biz de ateş çemberinin ortasında kaldık. eroin ve esrar gibi işlerle uğraşan herkesi. Yanlarında da bazı siviller vardı. Bizim vilayette bir şey yok ama etrafımız yanıyor. Bendeki ve onlardaki bilgileri yan yana getirdiğimizde durum şuydu: Başkale bölgesindeki grupların başında "Zerdeş" isimli biri vardı. Başınıza bir sürü bürokratik işler açtık. Başkale bölgesi için aldığı talimat buradan azami vergi ve haracı alarak PKK!nın gelirini yükseltmekti. Hakkari arasındaki yolu 32 virajlar kesiminde keserek eylemler de yapıyordu ama. Hiç kimse bunun böyle olduğunu devletin hiçbir kurumuna bildirmiyor.Osman Paşam bizim durumumuz kötü.Sizde bir şey olmadığını sanmanız. Sizin üzüntünüzü anlıyorum. Đran'dan gelen kaçakçılar. Bu aşiretin bir bölümü de sizin bölgenizde. 48 saat içinde yerle yeksan ederler. Bugün karşılaştığımız grup şimdi bulunduğum jandarma karakolu ile Đran sınırındaki dar ve küçük alanda sürekli duramazdı. Karakolun bahçesinde uzak bir yerde 4.şehit oldu.Size zahmet verdik. mezralar. Hava kararırken taburun bulunduğum karakola toplanması emrini verdim. . Van Jandarma Tugay Komutanı: . onunda batısında Hakkari Karadağ ile kuzeyde kalan Başkale arazisini inceledim. Kısa zamanda bazı sorgular da yaparak her şeyi ortaya çıkarmışlardı. Arada bir Başkale. Korucular. Haberi ahr almaz. tıkır tıkır Zerdeş'e ödüyordu. dümdüz bir yerde bulunması. Burada herkes birbirine entegre olmuş. kendi taktir 240 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok ettiği miktarlarda vergiye bağlamıştı. daha batıda Başkale-Hakkari yolu. Gündüz saat 13:00'da. Sınırdan. Bir haftadır Beyaz ve Mor Dağdaydılar. . bölgesinde kendisine bir tehlike görmeden eyleme girişmiyordu. daha önce hiç bilmedikleri vadi ve yükseltilerde hava kararıncaya kadar kovaladılar. . Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın safsatasıyla yaşayıp gidiyorlar. Hatta Hakkari kuzeyindeki Karadağ . 1994 yılı için Başkale Belediyesine kestiği vergi (o günün parasıyla) 30 milyardı. dakti1994 Dönemi 239 lolar. Acımasızlığı ile tanınan bu şahıs. duymadım. Sabaha kadar gözümü kırpmadım. karakolun 3-4 km. Önce hiç konuşmadan izledim.

Saldırılarda binanın kendi inisiyatiflerini alacağını. subay. Đnsanlar orta bir ömre sahip canlılar olduğu için 30-40 yıllık süreleri mevzii barışlarla geçirmiş olmayı büyük bir şey olarak algılarlar. sürekli de kayalıklar arasında bir iki saat dinlenmeye alışkın olduklarından burada toprağın üzerine uzanmışlardı. bunların hepsi korkuya ve çıkara dayalı sözleşmelerdir. Son asker gözden kaybo-luncaya kadar taburu izledim. Şu gördüğüm manzara.1994 yılında PKK'nın sorumluluk alanları tahsisinde. diğeri de Hakkari-Van idari sınırları üzerinde. veya içinde meydana gelmişti. Bunlar. taban derileri. Bu ay. Hepsi botlarını ve çoraplarını çıkarmış durumdaydı. kuzeydeki grupların sorumluluğunda. parkaları üzerlerinde açık arazide yatıyorlardı. teknolojiydi hiçbir sonuç bu dört doğal eylemin önüne geçemez. dördüncüsü de milyonlarca canlı türünden biri olan fakat aklı erginleştiğinden kendisini dünyanın hakimi zehabına kapılan insan oğlunun yaratılışındaki zayıflıktır. Tecrübeli olduklarından. seller. Kendilerine: 1994 Dönemi 241 "Arkadaşlar dünkü menfur eylemi bizim sorumlu olmadığımız topraklarda ve bizim bölgemizde faaliyet göstermeyen. yatılan sıraların arasında oturmuş. Bu ortalama her yıla üç savaş demektir. Bazıları kan içindeydi. Kürsüye çıktım ve irticalen kendilerine hitap ettim. Đttifaklar. Hissiyatınızın derinliğini. Nerede ise hepsinin ayak tabanları tam yerinde tabiriyle paramparçaydı. Bunlar doğanın yasalarıdır. yeryüzünde ben en katı yürekliyim diyecek insanı bile etkileyecek ve dayanıklılığım hiçe indirecek ölçülerdeydi. Buluştu. Tabur bölükler halinde muharebe düzenine geçerek batıdaki Van-Hakkari ana yoluna doğnı yürüyüşe geçti. "Arkadaşlar önce size şu güneşin en küçük uydusunun değişmez doğal afetlerini söyleyeyim. Tugayda bir salonda toplayıp görüştüm. Ama siz öyle bir meslek ve sanat seçmişsiniz ki. Size söz veriyorum. ayaklarına bakım yapmaya çalışan 5-6 asker fark etti. Beni. yani bugün karşımıza çıkanların bölgesiydi. Bunun üçü yeryüzünün varlık etkenleri. Zaman her şeyi eskitir ve işe yaramaz hale getirir. Yürüyenler sanki sabahleyin gördüğüm ayakların sahipleri değildi. Boydan boya gezerek taburun askerlerinin ayak tabanlarını gördüm. Ayağa kalkmaya ve yanlarındakileri ikaza yeltendiler. 4. ikili antlaşmalar. ayakta bir iki yerde kat haline gelmişti. öfke ve kininizin azametini biliyorum. Dar ve yüzeysel anlamda bir anlam taşıyabilir. kıyamet gününe kadar. Dağ ve Komando Taburu. bir kısmında. Sizler her muharebe görevinizde kahramanlığı destanlaştırmış bir tabursunuz. en çok can sıkan eylemlerden biri Hakka-ri-Şırnak. şu anda karşımda bulunan terhisi en yakm askerler dahi görecekler. Hep hareket halinde olduğumuzdan epey zamandır 600'e yakın olan askerlerin ayaklarını operasyon sırasında görememiştim. Saat 07:00'da Tabur Komutanı içtima düzeninde taburu bana takdim etti. Bundan sonra da sizin karşınıza çıkacak olanlara acırım. Temmuz ayının son günlerinde bir fırsat bulup Hakkari bölgesine atanan Kara Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığına mensup bütün teğmenleri. Đşaretle mani oldum. fakat gidişatın önüne geçebilecek bir hal değildir. Dağ ve Komando Tugayı şu geçen 13 ayda. güçlerini sınırladığını bildiklerinden. topukların derisi kalkmış. varoluş nedeni değişmeyecektir. en azından bir kısmına karakolda yatacak yer olmasına rağmen orada yatmamışlardı. Dün bunu yapanların sonunun ne olacağını. bir yıl önce atanmış olanlarla birlikte. dünkü kaybettiğimiz sayıda şehit vermedi.600 savaş yaşanmıştır. hiç durmadan yurt içi ve yurt dışında yaptığı tüm muharebelerde bile. depremler. tıpkı köpeksiz köyde çomaksız oynamaya alışmış PKK grubu yaptı. Hepinizin gözlerinden şükranla öpüyorum. 242 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . Sabahleyin alaca karanlıkta karakoldan çıktım. 1994'de ilk kez teğmenler sınıf okulundan sonra Güneydoğuya atanmışlardı. Hepinizi gururla selamlıyorum" dedim. salgın hastalıklar ve savaşlardır. astsubay ve askerleri bölükler halinde. Parmak araları su toplamış. 5000 yıllık kayıtlı insanoğlu tarihinde 14.

Göremediğin için de ruhun alabora olmaz. Kara muharebeleri çok zordur ve insanın ruh ve akıl yapısını alt üst eder. komando nedir. Konvansiyonel savaş. yüzlerce kişi. ne mizansenler ne kurnazlıklar düşünüyor. haftalarca bir kaşık sıcak bir şey girmeden. iradem ve azmimden kaybedilen bir şey yok diyor ve gerçekten öyle ise. Aynı şekilde sen de bir canlı iç güdüsü ile sürekli dikkat ve zekice buluşlar peşindesin. Liderler ve askerler bu tip mücadeleye hazır olacaklar. yorulma. Ona göre teşkilatlanacak. 1967 yılının Eylül aynı okurken. bilinen. Deniz veya hava platformundan bir füzeyi veya bombayı hasmın bulunduğu vasıtaya veya yere atarsın. bir toplum. şok etkisi yüksek. daha çok zekayı ve cesareti gerektiren bir savaş türü. 1967'nin Ekim ayında bu yürüyüş kolunun başına bir şey geleceğini derhal sezebildiyseniz siz bu işi öğreniyorsunuz demektir.) Burada size esas anlatmak istediğim şudur. . çok uzakta ineklerini otlatan iki yaşlı insanın şapkalarını çıkararak kendilerini selamladığını okuduğunuzda. kaç gün kaç gece üst üste? -30 derecede mi yoksa +40'da mı? Ve midene günlerce. niye çıkmıştır? Amerikan bağımsızlık savaşında bir Đngiliz binbaşının ihtiyaç halinde bulduğu bir örgütlenme ve bu örgütün uyguladığı prensiplerdir. yani düzeni.Sizlere gıpta ediyorum ve bu yaşta ve rütbede geleceğin savaşlarının nasıl olacağını bizzat yaşayarak gördüğünüzden dolayı da sizleri kutluyorum. sana seferber olma imkanı tanımayan. hatü olmayan. Birinin diğeri ile hiçbir bağı yoktur.000 askerin karşı karşıya gelip birisinin ötekisine zafer kazanmasına itibar etmez. Ernesto Che Guevara'nın "Bolivya Günlüğü "nü okumaya başladığınızda. Mesela. Dünya Savaşlarının hat. nasıl. teşkilat ve savaş doktrinlerini çizip atan bir tarz ve bir usul. Çünkü bu usul. hangi kuvvederle. parçalanmalarını. on değil ki. Nereden. kol ve bacaklarının koptuğunu. klasik usullere sarılıp ayrılamayanlan zaman içinde kurbağa testine sokar. Bunu bir hasım yaptığı için değil. nehrin öte kenarından bir köylü çocuğun elini kaldırarak onları selamladığını. geleceği belli olmayan vuruş. ona göre eğitim ve ona göre savaş usulleri deneyeceksin. yığınağı yapılmayan. Aslında yeni falan da değil. ne zaman. Son 200 yıldır da dünyanın her yerinde var. Karşınızdaki hayatta kalmak için bir canlı olarak nelere başvuruyor. klasik. Yani bilinen 1. zamana yayıldığında karşı tarafta moral ve maddi güç bırakmayan. ABD avcılarının nizami olmayan savaş kurallarıyla Đngilizlere karşı yürüttüğü mücadeleyi anlatır. maddi kaybı artar. bir. ben vazgeçmem. Her defasında onlarca. Şimdi insanlar buna genel bir tanımla "terör" diyorlar. Çâresi ne? Bunu bileceksin. (Ernesto Che Guevara ve 46 militan 8 Ekim 1967'de pusuya düşürülerek öldürülmüştür. olmayan bir savaş ve muharebe tipi. dağın bu tarafındaki soğuk denizde kuralsız savaşür. Che'nin başında bulunduğu 46 kişilik yürüyüş kolunun bazen bir uçağın onlar saklanmasına rağmen üzerlerinden uçtuğunu. Siz öyle misiniz? Hasmın gözünün akını görürsünüz. Yarım saat geçmeden bir veya birkaç tane daha mevzi ve o kadar insan karşına çıkacak. dağın ötesindeki kurak ova. Hadi gündüzü anladım. cephe. Sonra. yaralı iken 'ölmek istemiyorum' diyen feryatlarını ve seni öldürmek için beyninin nasıl çatlatarak çareler aradığını göremezsin ki. her zaman ve her yerdeyim. daha pratik ve daha ucuz. seni rahat bırakmam dayanıklılığı. Ben varım. Sonra bunlar. Oradaki canlılara. yığınak. Tam askeri dille. Siz Çelik Bilek okudunuz mu bilmiyorum. Đşte Çelik Bilek serüvenleri. 100-150. Bir kayalığı anladım. nereden çıkmış. bütünüyle karşı tarafın inisiyatifinde olan. beş. Uzun sürünce de iki tarafın yıpranma. Ama benim kuşağımdan kaç kişi bunu hayata geçirebilir. pes etmedim. Benim kuşağım Çelik Bilek'i çok iyi tanır ve muharebe tekniklerini de bilir. ve 2. sen onu sahrada topa tutsan ne olur? 1994 DönemĐ 243 Havadan bomba yağdırsan ne yarar? Ö taktirde mücadele klasik olmayan muharebe tekniklerine döner. Klasik ve nizami. Sen de buna göre savaşacaksın. o farklı bir konudur. insanlara ne olduğunu. Gece de aynı şey. Bir ulus. Đkisinde de insan varlığının fizik olarak bulunması dışında.

cesaret. Yapılacak şey onları enerjik bir şekilde kontrol etmektir. Ordunun şeref ve disiplininin temeli. Bu da her işte. Hiçbir askeri kitabın ya da kuralın düşüncelerinizde ön yargı yaratmasına müsaade etmeyin. rütbelilerden mareşal bile olsa en geç 60 yaşında üniformaları çıkartılmıştır. harekat alanında insanların hangi yaşlarda bulunacağı Roma ve Napolyon ordularından itibaren bilimsel olarak bellidir. Emirleri tekrar etmeyin. 1994 Dönemi 245 Arkadaşlar. Babaannemin bir sözü vardı: "Đnsan 45'inden sonra gecede 40 dayak yer" derdi. ulusun kuvvetini göstermektir. Đnsanlar ölüm ve doğum bilincinin doğasını kavramakta zorlandığı için ölümü hep başkalarının başına gelen bir sonuçmuş gibi görmeye devam eder ve asla inanarak kabul etmezler. Muharebelerde ve çatışmalarda gençliğin ve genç insanın ne demek olduğunu hem sizde hem de mehmetçikte görüyorum. Sebebi mi? Đnsanlar 60 yaşından sonra fiziksel duyularının yüzde ellisini kaybederler. Gerçek güç insanları etkilemek ve onlara ilham vermektir. Pozisyon değişince kimliğinizi muhafaza etmek mümkün olsun. yalın ve keskindir. Kalıpların bedelini bir kısmınız gördü ve görmeye de devam edeceksiniz. gülün ve ona ilgili bilim adamlarına gitmesini önerin. Şunu bilin. Savaş. öğreten ve komuta eden birinin ifadesidir. yeminli muhafız244 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok lan subaylardır. Đnsanlar dünyanın doğasına egemen olamadığı ve akıl erdiremediği için maddi şeyleri seçerler. . Yumuşak ve uysal kişiler. Ve sizin her şeyi tam ve doğru öğrenmeniz esastır. Bunun sebeplerinin başında subay ve general terfilerinin taraflı yapılması. "Bana subay ve para verin. Doğa hükmünü yürütüyor. işi savaş olan canlı bir varlıktır. insan oğlunun yeryüzünde özgür ve erdemli olmaktan Öte kazanıp muhafaza edeceği başka bir değeri yoktur. savaşa neden olanlarla alakalıdır.000'i de Türk'tür. Her ikisi de yanı başlarmdadır". Apaçilerin bir sözü vardır: "Aptallar yaşam ve ölüm için uzağa bakarlar. başka bir şey istemem" diyen de kendisidir. Muharebelerde herkesin beyni uyuşmuş ya da dağılmış olduğundan liderin iki kat tetikte olması gerekir. küçük çaplı amir olurlar. yaşlı bir subayın genç bir subayı yendiği varit değildir. Sakın hiçbir kalıba girmeyin. Bu yaratıcılığınızı ve hayal gücünüzü engeller. Ordu. Bu fikrin sahiplerinin başında da süvarileri Sarı denizden Polonya'nın başkenti Varşova önüne kadar gelen. Şimdi ömür uzadı diye bunun tersini savunan birilerine rastlarsanız. Askerlik duygusu tarih içinde bütün uluslarda da görüldüğü gibi bir çok nedenle zayıflayabilir. Kimseye de benzemeye çalışmayın. Aslında kimsenin dayak yediği falan yok. Aksi kanıtlanmadığı sürece muharebeleri yürüten komutan her zaman haklıdır. Savaş arenasında boğa ve savaş kartalı olamazlar. Ses tonuna dikkat et. Çünkü doğa yasaları bu işte de esastır. En zararlı şeydir ve kolaycılıktır. Dürüst olup olmadığını o söyler. 150.000 kişilik süvari ordusunun 70. Net. Gelecek sizsiniz çünkü. atılımın ve cesaretin önünü keser. Çünkü Tanrı öyle istemiştir. Savaş. Ordu askerlik duygusu sayesinde canlı ve sağlam durur. Komutan dili. Teşkilat şemalarının ve unvanların hiçbir değeri yoktur. enerji gibi askeri niteliklerin dikkate alınmaması. bütün dünya tarihçilerinin doğunun yetiştirdiği en büyük general olarak kabul ettiği Cengiz Han gelmektedir. hatta can sıkıcı sayılması gibi orduya verilen zararlardır. Sözcüklerin bir anlamı yoktur. Savaşın ahlak ve ahlaksızlıkla hiçbir ilgisi yoktur. Bu değer savaşla ve savaşanlarla ilgili değil. Bu duygunun erden generale kadar herkeste tam ve eksiksiz olması lazımdır. otorite. Herkesin sizi sevmesi için çaba göstermek bir sıradanlık işaretidir. Ofisler ve şirket yönetimlerine iyi gelirler. Askerler en geç 46. muharebe. Dünya harp tarihinde yaşlı bir generalin genç bir generali.Arkadaşlar her zaman söylediğimi siz gençlere de söyleyeceğim. Kişiliğinizi konumunuzla asla bütünleştirmeyin.

1500 koyun Kuzey Irak'a kaçırıldı. Napolyon bütün Avrupa'nın askeri. vücudunuzun yağlanmasına müsaade etmeyin. 20 Ağustos saat 03:00'da Şemdinli Gelişen köyü Atalık mezrasına saldırıldı. Askerlerinizin başına dönün ve herkese Türk subaylarının kim olduğunu gösterin. siyasi. bir vatandaş yaralandı. Siz muharebelerde yetişen genç subaylar olarak gelecekte "farkınızı" ortaya koyacaksınız. Lüks ve pahalı yaşama özenmeyin. Bizim de beklediğimiz buydu. sosyal yapısını değiştirdiğinde 43'ün-de. bir GKK yaralandı.Atatürk Cumhuriyeti kurduğunda 44 yaşında. siz kendiniz bunun böyle olduğunu yaşayarak zaten görüp biliyorsunuz. bütün makineler tam yol ileri!" Ağustos 1994 olayları: 1 Ağustos saat 03:30'da Şemdinli Aktütün yolunda askeri araç mayına çarptı. 21 Ağustos saat 23:30'da Şemdinli Çevre köyüne saldırıldı. askerlerde alışkanlık haline gelirse. Üç asker yaralandı. 4 Ağustos saat ll:45'de Yüksekova Kotul Sınır Karakolundan Perihan Sınır Karakoluna seyir halindeki ikmal aracı mayına çarptı. 2 Ağustos saat'll:00'da Türkiye-Đran sınırında mayın arayan istihkam timinden bir asker mayına bastı. Aksi halde kötü gidecek her şeyden siz de sorumlusunuz. Aynı gün gece yarısı Hakkari merkez Ördekli Karakoluna saldırıldı. Bir PKK'lı ölü ele geçti. Yurt savunmasını bizim milletin yüreklerine kurulmuş kalelerle yapıyoruz. Böyle bir şey olamaz. bu ne tevekkül. Üniformanızı düzgün giyip size yakışmasını ve askerlerinizin size imrenmesini istiyorsanız. En büyük. ekonomik. Rahat 246 Unutulanlar Dişinda YenĐ BiR Şey Yok ve refah.) 1994 Dönem! 247 14 Ağustos saat 10:30'da gene Ördekli köyü civarında bir kadın mayına bastı ve iki kadın yaralandı. . bu nasıl bir ölçüsüz sevgi. dört GKK şehit oldu. sizlerde görüyorum. Hep söylüyorum. Siz paraya pula eyvallahı olmayan kahramanlarsınız. 15 Ağustos günü örümcek ağını kurduk. Yapanlar da 4. Askerin günlük yaşamı sade ve pratik tesislerde. (Ördekli Jandarma Karakolu Karadağın kuzeyinde BaşkaleHakkari sınırındaydı." "Yarım motorla çalışmak yok. 11 Ağustos'ta Çukurca Çığlı yolunda sivil araçlara ateş açıldı. Bir kere daha söyleyeyim. Bu ne sabır. Sizlere örnek vermeye ne hacet. değişmez tek ölçü olan mesleki ehliyet ve cesaretine göre değerlendirin. Böyle olmadığını da görüyoruz. En önemli işinizin bunu titizlikle yapmak olduğunu bilin. 13 Ağustos saat 13:00'da Şemdinli Çevre köyü GKK'lanna âteş açıldı ve bir GKK yaralandı. Bir GKK şehit oldu. Meslek hayatınız boyunca maiyetinizi. 5 Ağustos saat 19:30'da Şemdinli Umurlu Sınır Karakoluna saldırı yapıldı. Hepinizi gururla selamlıyorum. engeller koyarak yapılmaz. Bunu hiçbir zaman aklınızdan çıkarmayın. Arkadaşlar yurdu savunmak sınırlara kale ve karakol yaparak. doğa koşullarına uygun yerlerde geçmelidir. Đki asker yaralandı. Bir GKK. Dört asker yaralandı. Bir haftadır bu karakola baskı artmışü. hangi millete mensup olursa olsun dayanıklılığı ve cengaverliği azalır. Dağ ve Komando Taburuna roket atan Başkale bölgesindeki Zerdeş gruplarıydı. Bunu ordunun geleceği için yapmak zorundasınız. 19 Ağustos saat 23:00'da Şemdinli Koçyiğit Kırca mezrasına ateş açıldı. Dört asker şehit oldu. Cengiz Han süvarileri Varşova önlerindeyken 50 yaşındaydı. beş asker şehit oldu. Nasıl muharebe edileceği konularını her zaman sizlerle beraberken anlattığım için bunlardan bahsetmeyeceğim. bu kahramanların gitmediğini. 3 Ağustos saat 15:20'de Hakkari merkez Ördekli Karakolunda gözetleme yerinde bir GKK tuzaklanmış el bombasına bastı. 19:00'da Yüksekova Kısıklı Karakoluna ateş açıldı. Yeryüzünde böyle bir ulus artık yok. Yedi GKK şehit oldu. Lider hakkaniyet ve adalet demektir. en etkili silahımız ve gücümüz onun vatan sevgisi ve çocuklarını bu asil duygu için şehit olmaya adamaları. bir asker. Artık kesin olarak Van-Hakkari ana yolunun baüsındaydılar. altı vatandaş öldürüldü.

4. terörü biz bitireceğiz denildi ve Hakkari'den ayrıldılar. 4-9 Ağustos'ta Yüksekova Mirge-zer-Kışlacık (Yarasa Harekatı). "Zaman bir uzay boyutudur ve sonsuzdur. Üst bürokratlar. 20:30'da Yüksekova Mezarlık mahallesinde zabıta amirine suikast teşebbüsünde bulunuldu. Hakkari'de başlarına gelen vahim sonuçlardan biri ve tasfiyeye doğru gidiş olarak. Gece. 2-6 Ağustos'ta Çukurca (Doğan Harekatı). PKK grubu Karadağın 3460 metre yüksekliğindeki doruk kısmındaydı. 15 Ağustos günü. imha edildi. ağı yanlardan ve dibinden delip geçmemeliydiler (50 metre bile boşluk bulsalar bunu yapabilirlerdi). 15-20 dakika içinde. 2-4 Ağustos'ta Çukurca'da Kavga YeriÇığlı. 2-4 Ağustos'ta Yüksekova'da Pınarca-Aktaş. tüfeklerini bile omuzlarından çıkaramadan aynı yerde 53. Taburun 5. Bir militan öldürüldü. Sıradan şeylerle zamanı çarçur ederek." 1-3 Ağustos'ta Şemdinli Bembo yaylası. iki vilayet sınırından başlayacak gibi 'U' şeklinde tertiplenildi. Para pul ve iş vaatlerinde bulunuldu. sağlanan temas ve çatışmalarda 58'i Karadağ'da olmak üzere 126 PKK militanı ölü olarak ele geçirildi. Öğlen yemeğini Tugayda yediler. Dağ ve Komando Bölüğünün namlularının ucuna çıktı. 'sen bana hizmet etmek için varsın. Harekatın sonucu hepsini çok sevindirdi. Dağ ve Komando Taburu askerlerine verilen söz de yerine getirilmiş oldu. herhangi bir temas olmadığı gibi görüntü de alınamadı. Ben mecburen kışlada bulunuyordum. Gündüz ve 15/16 Ağustos geceleri birlikler ilerlemelerini sürdürdü. 11-13 Ağustos'ta Yüksekova Şişol ve Mordağ." 17 Ağustos 1994 günü Başbakan. Đki asker şehit oldu. kuzeye doğru olabilecek PKK hareketlerine karşı hazır olmalarını. değil ateş etmek. 15-19 Ağustos'ta Hakkari Karadağ operasyonları yapıldı. Muharebe hava karardıktan sonra da 16/17 Ağustos gece yarısına kadar aralıklarla devam etti ve birden karşı taraf derin bir sessizliğe büründü. her şey yoluna girecektir. Bunun anlamı açıkü. yani Başkale'nin bu bölgede at oynatan grubunun tamamı. 242. çekilecek ve kaçacaklardı. 16 Ağustos öğlene yakın Karadağın zirvesine gelindiğinde birkaç yerde birden çatışma başladı. hiçbir kaygı ve emniyetsizlik hissetmeden. Genelkurmay Başkanı. Açık ağzı 15 kilometre olan ve batıya dönük olan ağı. Yürütülen muharebeler. Đran'daki Jerma-Betkar kampındaki PKK grubu saldırdı. . onların biraz uzağında da 5 olmak üzere 58 PKK'lı. Ağın açık ağzından hiçbir kuşku duymamalıydılar. onun ömrüdür. ağın batıya doğru açık olan ağzını kapatacak şekilde pusu mevzilerine girdi.25 Ağustos saat 10:15'de Şemdinli Durak Sınır Karakoluna. Üç şey çok önemliydi günün güne benzemediği. sırası gelen toplanan halka hitap etti. PKK grubu ağı yürüttüğümüz alanda mıydı? 2. Birlikler Karadağ'ı 1994 Dönemi 249 taramaya devam ediyorlardı. Kuvvet Komutanları. Bakanlar. Ama insan için zaman. Başkale PKK grubunun bulunması muhtemel olan mıntıkaya doğru sürmeye başladık. saatin saati tutmadığı bu harekat tipinde: 1. Ama hangi yöne? Harekatla hiç alakası olmayan bir bölgede bulunan 2nci Dağ ve Komando Taburu bu gece yarısı dağları hızla tırmanarak. böyle bir operasyonu değerlendirecek tedbirleri almaları iletildi. PKK grubu birerli kolda. yürüyüş kolunda 2.) "Halk tarafından devlete. 31 Ağustos saat 04:00'da Şemdinli Tütünlü Güleç mezrasına ateş açıldı. (Karadağ harekaü PKK'nın Savaş ve Ordu Kılavuzu kitabında. sayfasında anlatılır. doğudan batıya Karadağın üzerine. Öğleden sonra Hakkari merkezde kurulmuş olan platformlarda oturup. bunun ötesinde senin bir başka anlamın yok' denildiğinde. Fakat. 17 Ağustos sabahı saat 05:00'da. keçi boynuzu yemekten vazgeçin. PKK'hlar planı görerek bizim nelerde ve ne kadar olduğumuzu anlasınlar diye gündüz gözüyle Hakkari-Van yolunda. Başkale arazisinin de bir bölümünü kullanacağımız için Van'daki Jandarma Tugayına bilgi vererek. 248 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok ' 3. refakatinde idari personel Hakkari'ye geldiler.

" 18 Ağustos 1994. köşe yazısı: Cudi Dağı. "Ateş nereye düştü ise. süper kobralar ve helikopterler desteğinde 14 saatlik çatışma sonunda dört yıldır PKK'nın kontrol ettiği tepeyi ele geçirdiklerini öğrendik. bulunduğu yer nere? Sonra o kadar birliğin içinde. Birkaç saat önce hem dinleyen halk.Emredersiniz. dedi. . Ne zaman ulaşılacağı da belli . "mü-samere çocukları" ile Almanların. güldükleri konular. Bize bildirilen Güneydoğu Anadolu'da 1500-2000 terörist bulunduğu ve durumun kontrol altında olduğudur. diğerleri sanal bir ortamda yaşıyorlardı. Mutlaka bir yanlışlık vardır. kendi yaptıklarımızı aşırı ve fazla ileri çıkmış tevazu ile görmemizden kaynaklanıyor. Ama ortada bir gerçek var." Hakkari'ye geldiklerinde bir ara Hasan Kundakçı Paşa: . Bizim milli sınırlarımız içinde bir dağımıza kendi bayrağımızı dikmenin ne demek olduğunu anlayamadım. 250 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok . Hakkari'nin 3500-3800 metrelik dağlarından hiç inmeyen. ya da yıllardır olup bitenler hakkında yanlış bilgilendiriliyoruz. dedim. gelenler ayrı bir galakside yaşıyormuşuz gibiydi. Benim rahmetli babam Çanakkale'de vuruştu. çocuklar şekerle kandırılır" ata sözlerini hatırlattı. Sabah erken saatlerde başlayan çatışmada 45 PKK'lı öldürüldü. Đnsanlar ölüyor. Ciddi bir savaştan sonra askerlerimizin Cudi Dağı'nın tepesine ulaştıkları ve bayrak diktikleri bize anlatıldı. Bu durumdayken. Hürriyet: "Hakkari'nin kuzeyindeki Karadağ'da.Osman Paşa. Onun Đstiklal Madalyasını şerefle taşıyorum. Şırnak Jandarma Tümen Komutanlığı'na bağlı ve Şırnak'ta faaliyet gösteriyor. 2. 3 Ağustos 1994 Sabah. Ya bu haber ve görüntüler yanlış. birileri gelsin beni kandırsın diye beklerler. Şehirdeki konuşmalar ve insanların halleri. paralar gidiyor. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Mehmet'e madalya teklifi yap. düzeltilir diye bekledim. Madalya teklifine esas teşkil eden nedir komutanım? . kalabalık bir terörist grubun bulunduğu belirlerıince helikopterlerin desteğinde operasyon düzenlendi. işler bizim bildiğimizden çok farklı demektir. Hakkari'de iki PKK'h teslim oldu. Basında Karadağ harekatı: 18 Ağustos 1994. Đşler iyi gitmiyor. Sanki biz ayrı bir galakside. Milliyet: "Hakkari'nin Karadağ bölgesinde kalabalık bir PKK grubu ile güvenlik kuvvetleri arasındaki çatışmada 45 terörist öldürüldü. Birliğin onların komutasında ama madalya teklifini sen yap. Đki hayat vardı.!!!! Nasıl olur komutanım? Bizim tabur Beytüşşebap bölgesine konuşlu. Büyük ateşin çok uzaklardan görüldüğü sanılan ışığını da insanoğlunda yaratması umulan ruhu gerçek ve içten duygularla kap-layamıyordu. Doğru. Türk halkına olayların gerçek boyutları ve seyri anlatılmıyor. Gelenlerin ruh halleri tavır ve davranışları. Askerlere hürmetim var. bayrak dikmeleri büyük bir başarı sayılıyor-sa. Hava Kuvvetleri uçakları. bana. "Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş'in "Şırnak'taki Cudi Dağı'nın tepesine Türk Bayrağı diktik" dediği gazetelerde yayınlandığında buna inanamadım. hem de onlara hitap edenlerin durumu buydu. Sonra 1990'dan beri PKK'nm Cudi Dağı'nda daha önce boşaltılan Dedeören Karakolunda yaşadığı. 2000 küsur metrelik Cudi Dağı ova gelir.Şırnak'taki harekatta Cudi Dağı'na ilk çıkan senin bu tabur oldu. Şaşırma sebebim.Harekat Şırnak'ta. bizzat orada bulunanları yakıyordu". Đnsanlar kandırılmaya hazır olmadan kandırılamazlar. senin 5. sonuca ulaşılmıyor. gazeteler yazdı. . Televizyonlar bayraklarımızı ve askerlerimizi gösterdi. Kuzey Irak'ta Avaşin ve Zap Kamplarını 24 saatte dümdüz edenlere. . şaşırmamak lazım. Đstiklal Harbi'ne katıldı. "Büyükler yeminle. birileri gerçek. Bir kere daha görülüyordu ki.Tugaya çıktım. Cudi Dağı (2200 m) 1990'dan bu yana dört yıldır PKK'nın kontrolünde ise bizim mehmetçiklerimiz bu modern silahlarla dört yıl sonra dağın tepesine çıkıp.O tabur benim komutamda değil biliyorsunuz. Cudi nere. Ege ve Akdeniz'deki bir yerleşim biriminde neyse. burada da aynıydı. 1. birbirlerine yaptıkları şakalar.

Bir er şehit oldu. 19 Eylül saat 09:30'da Şemdinli Alan Sınır Karakolu yolunda bir zırhlı araç mayına çarptı ve hasara uğradı. 27 Eylül saat 01:00'da Çukurca Pirinçeken Karakoluna saldırıldı. .Öyle Paşam ama dağın üstüne tam çıkamadılar. Onların savaşçı tavırlı. 12 Eylül saat 22:30'da Şemdinli Durak Sınır Karakoluna PKK'nın Đran'daki Jerma Betkar kampından saldırıldı. Kendisini tanıyordum. Şemdinli'nin köylerinden birine mensuptu. Saat 21:45'de Zap vadisindeki Uzümlü-Aşağıdereli mahallesine saldırıldı." Bölgenin merkezi ile Kato. Sıkıntı. Saat 13:30'da Yüksekova Köprûcek yolunda bir sivil araç mayına çarptı. bir GKK şehit oldu. "kral çıplak" diyordu. Kara kuvvetleri mensuplarına benzer konuşma yaptım ve aynı gün ayrıldılar. . Bir asteğmen. Köprülü-Çığlı yolu kesildi. 16 Eylül saat 02:00'da Şemdinli Üzümkıran köyüne saldırıldı. Bir vatandaş yaralandı. Mezargediği-Tanyolu köyünden dönen askeri araç mayına çarptı. 19 vatandaş Kuzey Irak'a kaçırıldı. Üç militan ölü ele geçti. ismini vermek istemediğini söylediler. Şemdinli'nin Đran ve Irak. Milli hudutlarımız içinde Silahlı Kuvvetlerimiz dört yıl önce kaybettikleri tepeleri dört yıl sonra tekrar ele geçirip bayrak dikebiliyor. . Oradan<la. Đkiyaka. dûn gece Đran'dan bir grup bu tarafa geçerek Karacadağ üzerinden Yüksekova-Şemdinli yoluna indi.Hayrola bir mesele mi var? dedim. Gruplar Đran ve Irak topraklarından yaklaşıp saldırıyor ve geldikleri kamplara geri dönüyorlardı. Sınır ve sınıra yakın yol ve patikalarda her gün onlarca mayın bulunup temizleniyordu. 29 Eylül saat 21:00'da Şemdinli Çevre köyüne saldırıldı. 12 erbaş ve er yaralandı. iç bölgede sadece altı terörist bulunabildi. yedi militan öldürüldü.Şimdi Đkiyaka Dağlan'ndalar öyle mi? . 22 Eylül saat 08:00'da Çukurca'dan Pirinçeken Karakoluna erzak götüren araç mayına çarptı. Baklaya kampları artık temizdi. Dört militan ölü ele geçti. Ve isabetle çok doğru diyordu. . Çukurca'nın Irak hududundaki karakol." Eylül 1994 PKK eylem ve saldırıları: I Eylül saat ll:00'de Yüksekova Dilekli Dibecik mezrasına Çukur-ca'dan gitmekte olan sivil bir araç mayına çarptı. Yüksekova'nın Đran. Alandüz. Irak ve Đran sınırlarının sıfır hattında bulunan. Đki asker şehit düştü. Đki GKK şehit oldu.değil. Bir vatandaşın telefonla aradığını. 23:50'de Çukurca Çağlayan sınır karakoluna saldırıldı. PKK baskısı azaldığı için şimdi daha cesur davranıyordu. 252 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok "Küçük trompetçi kız romam okur gibi askerlere hitap edilmez. beş asker yaralandı. 12 Eylül saat 15:30 sıralarında kışladaki çalışma odamdaydım. 15:20'de Çukurca Pirinçeken Karakoluna ait timler DilekliDibecik'ten dönüşlerinde araçlardan biri mayına çarptı.Paşam. canlı ve sert bir sese ihtiyaçları vardır.) 27 Ağustos'ta Jandarma Genel Komutanlığına mensup subay ve astsubayların batıda atandıkları garnizonlara Hakkari'den ilişik kesilme1994 Dönemi 251 si gereken son tarihti. Đki asker şehit oldu. Đki er şehit oldu. Bir GKK şehit oldu. iki er." (Bu yazı bir melodram gibi. II Eylül saat ll:30'da Şemdinli. bir çocuk öldü. Çarçele (Đkiyaka Dağları) geçtiler. Çukurca bölgelerinde yedi büyük çaplı operasyon yapıldı. Eşek Pınarı Yürekli harekatı hariç. 20 Eylül saat ll:00'da Çukurca'dan Dilekli Dibecik köyüne erzak götüren konvoya ateş açıldı. Hepsine Dağ ve Komando Tugayın kışlasında şiltlerini verdim. Şemdinli. köy ve mezralarındaydı. Gene aynı kesimlerde dağ kadrosu ve milisler tarafından mayınlama faaliyeti aralıksız devam ediyordu. "Vatan sevgisinden beslenen fedakarlık duygusu dejenere insanlara gülünç gelir. 7 Eylül saat 20:30'da Çukurca. 2-22 Eylül arasında Yüksekova.

kabaca bölgeyi çıkarttım. Dağ ve Komando Taburu hava karardıktan sonra bulundukları yerlerden harekede.PKK grubunun muhtemel yeri. Sakın. 26 Eylül gecesi.Yürekli bölgelerinde iki Dağ ve Komando Taburu da çatışmaya girdi. Yurt içine girişlerinden 48 saat sonra yok edilmişlerdi. Tabur komutanları Binbaşı Vahap ve Binbaşı Kemal'e söyle. Çatışma öğleden sonra 15:30'da bitti. Üsteğmen Vedat yakın mesafeden kalbinin tam 2 santim üzerinden vurularak yaralandı. askerler civarındaki araziyi kontrol etsinler diye de yaparlardı. 2 Ekim 1994. değil 254 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok saldırı yapmak. kuşatma hatlarını Sürmene bıçağı bile delip çıkamamah. Hava aydınlanmak üzereyken." Ekim 1994 PKK eylem ve saldırıları: . Gruba mensup olup da dün akşam hava kararmadan bunlardan ayrılarak Bembo Vadisi'ne inen (muhtemelen bölgedeki milislerle temas sağlamak maksadıyla) üç kadın militan bulunamadı. PKK'nın hazırladığı tuzağa çekmek amaçlı olabilirdi. Yüzde doksanı boş çıkıyordu. 20 dakika sonra helikopter kışladan havalandı. Farklı farklı bölgelerde bulunan Dağ ve Komando Taburlarını hızla Çukurca doğusuna toplayıp. Yeni atanmış olan Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ferhan'ı çağırdım: .Konuşması şimdi yarı Türkçe yarı Kürtçe olduğundan Đkiyaka Dağ-ları'nın doğusunda bir yerler tarif etmeye çalıştı. Kampta ve diğer bölgelerde sekiz gün kalıp 4 Ekim'de çıktık. Taburlar gece yarısı kuşatma çemberini kurup merkeze doğru kıskacı daraltmaya başladılar. Đnşallah doğru söylüyorstındur. Bölgede bulunan her seviyedeki komutanlığa bazı günler. Bazıları da. ailen dahil hiç kimseye bir şey anlatma. Şemdinli'deki 3. Mezi-Karyaderi kampı ve batısındaki Berçela bölgesine sızma harekatını başlattık. grubun bulunması muhtemel arazinin Eşek Pınarı-Yürekli kesimi olduğunu değerlendirdim. köy ve mezralar ile yollarda sıkıntı artmıştı. Đkiyaka Dağı'nm üzerine bile ulaşamamışlardı. Sabah: "Hakkari Dağ ve Komando Tugayına bağlı birlikler önceki gün aniden Çukurca'nın güneyinden Kuzey Irak'a girdiler. Bölük komutanlarının vurulup düştüğünü gören. bir helikopter bul ve hava kararmadan emri üç tabura da ulaştır.Đyi olur. ahtapot sistemiyle hedefi kuşatacaklar. Mezi-Karyaderi kampına düzenlenen harekatı Dağ ve Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Osman Pamukoğlu sevk ve idare ediyor. Harita ve bu arazi Dönemi 253 hakkındaki bilgilerimi birleştirerek. PKK grubu buradaydı. Militanlara en yakında bulunan 4. Çukurca'nın doğusundaki karakollar. aşırı atak ve gözü kara. Birkaç soru sorarak. Daha önce de göğüs göğüse gelinmişti ama bu defa ki tam bir cephe savaşı gibi. Bu eylem ve saldırılar yeniden gelip yerleştikleri Kuzey Irak'taki Mezi-Karyaderi (Avaşin) kampından geliyordu. başka nasıl tecrübe kazanacak ve plan çalışması yapacaksın. haritada işaretlediğim bölge. 4.Ben de taburlarla beraber bulunup harekatı izleyebilir miyim komutanım? . Üsteğmen Vedat iyileşti ve dönüp bölüğünün komutasını yeniden aldı. Dağ ve Komando Taburu ile 4. dedim ve telefonu kapattım. Temas sağlanmadan tek bir telsiz açılmayacak." "Đnsanlar gibi her silahın ayn özelliği vardır. Onlar bunun ne demek olduğunu bilirler. arazinin sağladığı avantajla da inatçı bir direniş gösterdi. 39 PKK'h ölü ele olarak geçti. gırtlak gırtlağa yapıldı. Karadağ-Eşek Pınarı . Đlk ölen PKK'lılann hepsi el bombaları ile vuruldukları yerlerde tuzaklanmışlardı. Dağ ve Komando Taburunun cephesine rastlayan Eşekpına-rı kesiminde bulunan grubun büyük bir kısmı. Dağ ve Komando Taburunun Bölük Komutanı. bölüğün asteğmen ve astsubayları ile bütün askerler. Telefonla konuştuğu için fazla uzatmak istemiyordum. Bu haritayı al. . Komandolar kendilerine 20-30 metreye yaklaştıklarında dahi teslim olmayı kabul etmediler. Havanın karamasına çok az bir zaman kalmıştı. Ve: . Toplam 55 militan yok edildi. Dağ ve Komando Taburu da gece grubun kendini kurtarmak için atabileceği Bembo Vadisini kapatsın. Bunu bazen korktuklarından. Đran'dan gelen grubun tamamı 42 militandan oluşuyordu. 35-40 ihbar geliyordu. Asker bunu bilmelidir. sanki süngü hücumuna kalkılıyormuşçasına mevzilerinden ayağa fırlayıp PKK'lılann bulunduğu kayalıkların içine daldılar. 1.Teşekkür ederim.

Kavaklı'da eskiden oynanmış olan film şimdi yeniden Pirinçeken'de gösterime girmişti. 23 Ekim saat 17:40'da Yüksekova Kamışh-Gürkavak yoluna döşenmiş olan mayına bir araç bastı ve iki vatandaş öldü. Dokuz militan öldürüldü. Gene. Sizin bulunduğunuz yere gelmeleri onları bulmanız demektir. Dün gece buraya gelenlerin sayısını size söyleyeyim mi? Taş çatlasa. 25-30 kişiyi geçmez'er. öğrenebileceği şeyler değil. üstünüzde bizim topraklarda zaman zamanda olsa. Bu karakol binası da bir vadinin tabanına yakın. 4 uçaksavar. babaya geldik. Sekiz asker şehit olmuştu. 1994 Dönemi 255 "Her peyderpey takviye. Bu da karşı tarafın hiç istemediği ve en korktuğu şeydir. 27 Ekim saat ll. Sis ve pus demektir. 2 astsubay. PKK karakolun gene iki yere çıkardığı emniyet timlerinden kuzey-dekine saldırmıştı. 15'li. Karakolun 80-100 metre altında vadinin tabanında akarsu yatağının kenarında Pirinçeken köyü vardı. gece dolaşın. mecburen havanın aydınlanmasını bekleyip helikopterle karakola gittim.OO'da Şemdinli Derecik-Yeşilova yolunda konvoya ateş açıldı. Bunu aklınızdan çıkarmayacaksınız. Đki. Yiyecek sıkıntısı var mı? Yok. Buraya başka askerler gönderebilirim. Đki er şehit düştü. hiçbir askeri düşünceye sahip olmaksızın inşa edilmiş. 2 uzman çavuş. 10 subay. Sekiz asker şehit oldu. Çünkü fiziksel bir eksikliğiniz yok. Tim bu kesimde mayın var diye. her şeyin tek tek 256 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok yerini PKK'hlar nasıl bilebiliyor. Ama iki şey var. girip çıktıkları Alandüz kampı var. "Arkadaşlar." 11 Ekim 1994 gecesi. Bir. hudut boylarında şu dipsiz. rezil bir yerdeydi. 24 Ekim saat 01:30'da Çukurca Pirinçeken Sınır Karakoluna saldırı yapıldı. Bunu. Söylemekten dilimde tüy bitti. 22 Ekim saat 16:15'de Şemdinli'den Yüksekova'ya giden polis otosuna Kuzey Irak'tan ateş açıldı. ve en önemlisi aymazlığa düşüp haremi ismetinize namahrem sokmuşsunuz. Çatışmaya giren askerleri dinledim. PKK'lılar time onların hiç beklemediği bir yönden gelip saldırmışlardı. 205 erbaş ve er var. Şu lanet binalardan uzaklasın. Đzin sırası gelip de izne gidemeyen var mı? O da yok. Hepiniz uyanın efendiler. Üzümlü'de. Bu köyden onlara yardım ve yatakçılık yapanlar hariç. Yani karakolunuzda gizlilik diye bir şey yok. Đşte bu belirsizlik demektir. altınızda. sizin için ar olacağından yapmıyorum. Bir polis şehit oldu.5 Ekim saat 08:15'de Yüksekova Đlçe Merkezinin içinde yola döşenmiş bir mayına basan bir asker şehit oldu. Bir çok şey şunu gösteriyordu. bilemediniz yakın bölgelerde. sürekli olarak gecikmiş takviye demektir. Kuzey Irak'ta PKK'nın Mezi-Karyaderi kampı. saat 23:00'da saldırı yapıldı. Sizin karakolunuz hakkında bildikleri ise 50 kere keşif kolu çıkarsa. Đki asker şehit düştü. Gelen PKK unsurları karakolun neresinde ne varsa hepsini buradaki askerler kadar biliyorlardı. Bu karakol ve köyün bedenine mikrop girmişti. 20'li silahlı gruplar halinde. PKK'hlar keşifsiz iş yapmaz. 8 roket atar. fakat şunu anlayamıyorum. Rütbelilerin ve askerlerin psikolojilerini iyi görmediğim için bölük komutanına emir verip herkesi içtima düzenine aldırttım. Bakın biz onlardan birkaç . Timin mevzilerinin bir kanadı bizim tarafımızdan mayınlanmış bir alandı. yapması gereken gözetlemeyi ihmal etmişti. Makineli tüfekleriniz. Çukurca Jandarma Sınır Alayı'nın Çukurca doğusundaki Sınır Taburunun Irak hududundaki 6 sınır bölüğünden biri ve en doğudaki sınır karakolu olan Pirinçeken'e. 4 tane top ve 1 termal kamera var. Onlar gene gelecekler ama bu defaki gelişlerinde. Mermi sıkıntısı var mı? Yok. Saldırıya uğrayan timin gece işgal ettiği mevzileri dolaştım. vadi ve dağların arasında yalnızlığınızı anlıyor.bir dalgakırana çarpmış gibi kafalarını kıracaksınız. 25 Ekim saat 23:00'da Şemdinli Şapatan rölesine saldırıldı. Tüfekleriniz dışında 2 makineli tüfek. hepiniz 20 yaşında ve onlardan daha iyi besleniyorsunuz. 7 Ekim saat 14:35'de Çukurca Pirinçeken Sınır Karakoluna Kuzey Irak'tan saldırıldı. mayınlarınız. Siz gelenlerden sekiz misli daha fazla bir silahlı güçsünüz. Sizin bölüğünüzde. Saldırganlar bu alanı lataları uzatıp üzerine basarak geçmişlerdi. kuş uçmaz kervan geçmez. 5 tane havan.

bu köyde yaşayan korucu olan veya olmayan bir grup kişiden kaynaklandığını biliyorlar. Beraber Pirinçeken'e gittik ve Tugaya döndük. haftalarca. Bunları mutlaka bulacaksınız. hareketli. Çukurca Jandarma Sınır Alay Komutanı Albay Ömer ve bölgenin sınır Tabur komutanı Yarbay Alaaddin'e. karakoldaki askerleri dört grup halinde Çu-kurca'daki Alayın kışlasına alıp bir hafta on gün dinlendirip tekrar buraya getirin. Bu emre diyelim. Üzümlü'den sonra ikinci örnek. ya da çevresinde ateş ve gözetleme için en az 400-500 metre açık ve düz alan olan bir yere kuracaksınız. karakolların dış emniyet çemberinden içeriye kimseyi sokmayacaksınız. Arkadaşlar kimse sebep ne olursa olsun. Sonuç olarak. onu korumak başka. kusup bayılın-caya kadar kovalayıp işlerini bitirin. "Karakoldaki askerler melanetin. Ama çocukların elinden bir şey gelmediği için ve saygılarından dillerini dolaştırarak konuşuyorlar. Gösterin kendinizi. Ben kaç kere helikopterde iken Irak ve Đran sınırında kaçakçı katır kolları gördüm. Türklerin doğal. Asker sayısından bir endişeniz varsa .kişiyi bile bulalım diye günlerce. Bedelini hemen ödüyoruz. Gayri nizami harp koşullarını taşıyan harekat alanlarında sabit olan ve duran her şey ölüme daha yakındır. Kaçakçılar gelirken binaya çarpsın diye düşünmüşler. Mensup olduğumuz ulusun cengaverliğinin ortaya konulması şart olan dönemlerden geçiyoruz. Bu yerleri kim planlıyor? Bu planların doğruluk derecesini kim kontrol ediyor? Bunların hepsi mezarlıktan başka hiçbir işe yaramıyor. bunu da anlamak mümkün değil. Sizin bölgede bu." dır. Bunlardan biri. 258 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Konuşmayı sonuna kadar dinleyen Aydın Paşa: . ayağınıza geliyorlar. Sonra kaçakçı önünde karakolun durduğu vadiyi kullanır mı? Kaçakçı denilen adam önce uyanık. Farz edelim. nehirlerin önünü kesersiniz. Bir gün sonra Tugaya Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Aydın Đlter geldiler. . karakoldan giden sayıdaki askeri Çukurca'dan buraya getirirsiniz. arazide en yüksek yerlere çıkarmak istiyorum. Hakkari'de Jandarma mevcudu 9000. Tabur Komutanı olarak belli bir süre bu karakolda kal" emrini verdim. Tanrı. Bunun için planlar dahi hazırladık ama Tugay olarak gücümün yetmesi mümkün değil. bu tarz muharebe' 1994 DÖNEMĐ 257 lerin temel ilkelerini yerine getirmek başka. Temas sağlandığında at kıçında üvez gibi yapışınca bırakmayın. asırlardan beri insanlar nasıl kaleleri en yüksek yerlere kurdularsa ya öyle yapacaksınız. Şunun için arz ediyorum. Onlar mutlaka farklı yol ve izler takip edeceklerdir. bizim millete silahla kabadayılık yapamaz. PKK falan bir tarafa gökten yıldız indirir. "hiçbir sebeple gaflet ve aymazlık gösterip. içgüdüsel dövüşme ve vatanlarına olan geleneksel sadakat duygularını serbest bırakın. Bir karakolu. Ben ayrıldıktan sonra. doğru ve haktan olanın yanındadır. batıdan gelen taburlar ise ancak kendine yeterli. aylarca dağlarda kayalıklarda dolaşıyoruz. Her şey seyyal. Çünkü bölükler yılların alışkanlığı ile sanki çok matah şeylermiş gibi gayri ihtiyari binalarını koruyacak şekillerde tertipleniyorlar. Anneleriniz ne diyor: "Sütüm sana helal olmaz. Sonra bunların getirip götürdükleri ne? Atılan taş ürkütülen kurbağaya değmez. üniformalı silahlı bir gücün bir coğrafyada nerede konuşlanması gerektiğinde en basit askeri mülahazaları da dikkate almadılar. Olsa: bütün karakollara. Tugayda verebilecek sahra teçhizatı yok. Bugüne kadar sadece başlangıçta birkaç yazılı emir verdim. Dağ ve Komando Tugayı ise 5000 asker. saldırmazsan düşmana. elmi yaman beymi yaman herkes görüp öğrensin. Sizde. Alaaddin sen de. karakollar hiçbir şeyin çaresi olmadığı gibi mevcut yerleri de başımızın belası. muhteşem fikir sahip leri. Hepinizi gözlerinden öpüyor ve selamlıyorum. dedim. en zor.". Siz isterseniz. gene sınır bölgelerinde sorumluluk verip. Hepsi de. Kaçakçıların kullanması muhtemel yollara bina yaparak da kaçakçılara mani olunamaz ki. Böyle uyduruk şeylerin ekonomiye falan etkisi olduğu sanılıyorsa. yer değiştirici olmak zorunda. 44 karakoldan ikisi. en geçilmez sanılan dağların üzerindeydiler. ama sabit olmayan üsler kurarak.Komutanım şu karakolun inşa edildiği yeri gördünüz mü? Hemen hemen hepsi böyle. üçü uyamadı. Güya kaçakçılık yolu üzerine kurulmuş. sonra kelle koltukta bir adam. Halka yardım etmek.

dedi.eset topluyordu. 3 Kasım saat 17:45'de Şemdinli Alan Karakoluna erzak götüren konvoya ateş açıldı. Aydın Đlter Paşa'yla. Muharebe tecrübelerinizin sayısı. Dört asker yaralandı. sizi ustalığa yaklaştıracaktır. Bir asker şehit oldu. durum da ortada. iki korucu şehit oldu. Tekrar nöbetimize dönüp. 15 asker yaralandı. Beş kadın militan ölü ele geçti. PKK Tur ile Devlet Tur. ne kilo kalıyor. halfalar ve ustalar vardır. Fakat aynı hızla tırmanamayabilirim. 19 Kasım saat 10:00'da Şemdinli Tütünlû köyü Güleç mezrasına saldırıldı. gösterdikleri kahramanlıklardan ötürü komutanları tarafından moral izni verildi. Bu güne kadar. ne de şişmanlık." "Her sanat dalında çıraklar. "Çok kalabalık bir gruptu. Gün bu gün. 23 Kasım saat 23:40'da Çukurca Hakan Tepe Sınır Karakoluna saldırıldı. 5 Kasım 1994 Hürriyet: "Günün Sözü köşesi" "Geçmişe ait en çok neyi özlediniz? diye sorulan emekli Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş'in cevabı: "Hakkari'yi ve Şır-nak'ı çok özledim" . 5 Kasım saat 10:00'da Şemdinli Tütünlü yolunda bir kamyonet mayına çarptı. . Üstünlüğü ele geçirdik. ne bir astsubay ne de bir askere rastlamadım. 31 PKK'lı öldürdük. Hakkari Pirinçeken Jandarma Karakoluna saldıran PKK'lılardan 13'ünü öldüren er ve erbaşlara. Oysa orada turizm zaten canlı. . hafif. yoğunluğu. dedim. iki militan ölü ele geçti. cennete sefer düzenlemekte yarışıyor. Karanlıklarda namlulardan çıkan ateşler birden arttı. 13 PKK'lı ölü olarak ele geçti. 13 değil. Bir kadın vatandaş Öldü. Yedi terörist ölü olarak ele geçti. Operasyonlarda şişman olanların işi zor değil mi? Onlar ne yapıyor? dedi. Bütün gerçek sanatlarda olduğu gibi komutanlık da doğuştan bir olgudur. Korkmuyoruz". bu karakollardan hoşlanan ne bir subay. Büyük bir çatışma çıktı. Sanat ustaları ile sanattır. Gene de. PKK'hlara kahramanca karşılık verdik.Mermi ve roketler gürültüyle her tarafa düşmeye başlayınca. 6 Kasım saat 23:45'de Yüksekova Dilekli köyüne ateş açıldı. Hakkari'de dağ turizmini canlandıracağız" demiş. Ama karşımıza kaçakçılığın men ve takibi ile ilgili bir kanun ve ona bağlı karakollara ilişkin hususlar çıktı. Memleketlerine gitmeden önce aynı çatışmada şehit düşen arkadaşlarının cenazesine katılmak için Adana'ya gelen Kahramanmaraşlı ve Ispartalı erler çatışmayı şöyle anlattılar. Ama o çocukların yapacağı bir şey yok. Dört asker şehit oldu. çevik ve atletik bedene sahip olmak. ben de arazide senin kadar hızlı yürüyebilirim. Bir korucu ve üç vatandaş öldü. Büyük zayiat verince kaçmak zorunda kaldılar. yaşama şansını arttırıyor." Kasım 1994 PKK eylem ve saldırıları: 1 Kasım saat 17:45'de Yüksekova Dağlıca emniyet timine ateş açıldı. arkadaşlarımızın intikamı için görevimize devam edeceğiz. Bunu iddia ediyorum. 1994 Dönem! 259 6 Kasım saat 16:30'da Hakkari Çukurca yolundaki emniyet timinden bir asker mayına bastı ve yaralandı. Bir asker şehit oldu. Halk tarafından omuzlarda taşınan kahraman erler "Bu vatana canımız feda dediler". 1994 Kasım Milliyet: "Kahraman askerler omuzlarda taşındı. Karakolları kuvvetli arazide yer değiştiren üsler halinde bulunması elbette en iyisi.Doğru söylüyorsun. Bunun için ben de karargahta böyle bir çalışma yaptırıyorum. Bir asker yaralandı.. derinliği vegenişüği ile sahip olduğunuz kapasite.Osman Paşa bak. Her yandan ateş açıyorlardı. Zaman her şeyi eskitir. 15 Kasım saat 01:00'da Çukurca Pirinçeken Sınır Karakoluna saldırıldı. Biz gelirken arkadaşlar c. Açık Pencere köşesi: "Đçişleri Bakanı Menteşe.. Hepsi de buralara çakılıp kalmaktan rahatsız. 25 Ekim Milliyet. helikopterin bulunduğu piste doğru yürürken .Komutanım demek ki artık o kanunda da değişiklik gerekiyor.

sizler kendi hazırlıklarınıza başlayın" emrini verdim. Sadece yedi militan bulundu. Buralarda sabit bir duruşa geçmeye cesaret edemediği için lazım olan erzak. malzeme ve mühimmatı da buralara güvenle stoklaması mümkün değildi. Lojistik işin tam olması için. PKK. en fazla hava kararmadan bitirilecek ve kamptan ayrılacağız.metre karda yürümeye yeltenenler olduğu takdirde bunlar. 1984'den itibaren dört kongre yapılmış. Gene de örgütün elinde hâlâ binlerce militan vardı ve bunların biıyûk bir bölümü Hakkari'yi. Harekatın kesin zamanını kampla ilgili keşiflerin sonucu ve hava şartlan tayin edecek. Dağ ve Komando Taburu da Van'daki kışlasına döndü. Geceleri gittiğim yerlerde kalarak subay. Buna "Eşek arısı sistemi" de diyebilirsiniz. bölgedeki eski eylem ve saldırı etkinliğini % 60 kaybetmişti.5-2 metreden az değildir. bu 5nci idi. Dağ ve Komando Tugayının bütün taburları ile Jandarma Komando Taburu ve Jandarma Özel Harekat grubunun katılımıyla. astsubay ve askerlerle görüştüm. Basyan. Đş birkaç saatte. Bu kış kesinlikle Hakurk'u darbeleyeceğiz. bunları araştırın. Harekatın süresi de üç haftadan az olamaz. sürekli havadan kar üzerinde iz takip ederek. matkap gibi bir noktaya sokacağız ve oradan uçarak ayrılacağız. Kuzey Irak'taki sınıra yakın bütün ana kamplar Hakkari'nin güneyindeydi. çevredeki başka yerlerden çıkıp bizim bulunduğumuz noktadaki PKK'hla-ra yardım etmek için. Buralara hafif teçhizatla gündüz ineceğiz. Şırnak'ın altındaki Haftanin kampı hariç.3-13 Kasım arasında. Đğneyi. Ben tabur komutanlarına gerekli emirleri 1994 Dönem! 261 vereceğim. Teslim olanların sayısı her gün artıyor. Kampa gitmek için birkaç. Kamp 260 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok diye kullanmaya alıştığı yerler emniyetli değildi. PKK'nın bu en büyük kampına kışın harekat yapmak için geçen sene onay alamadık. Bu istihbarat bizim için çok sürpriz oldu ama. Usul ve teknikleri anlatacağım. Kasım ayının ikinci yarısından itibaren çeşitli istihbarat ve haber kaynaklarından PKK'nın 5. bütün bölgeyi kapladı. katılımda 400-500 kişiyi buluyordu. en yoğun bulundukları yerlere havadan nokta operasyonları yapacağız. Hangi kampta yapılacağı ve ne zaman yapılacağı Türkiye Cumhuriyeti Devleti için hayati öneme haizdi. Yüksekova. Kongre iki haftadan az sürmüyor. Kuzey Irak'ta. Kongresini yakın bir tarihte Kuzey Irak'taki kamplardan birinde yapacağı bilgileri gelmeye başladı. 4. Bunların hepsinin bir yerde toplanması ve aynı yerde iki haftadan daha fazla kalması. kampın içinde de onlarca akarsuyu geçmek zorundayız. Kuzey Irak'taki. 1-2. Bize nehirden geçiş teçhizatı ve köprü malzemesi gerekir. burnumuzun dibine en üst kademeden 400- . Böyle fevkalade kıymetli bir hedefin yanında bizim diğer kışlık plan ve hedeflerimizin esamesi bile okunmazdı. Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ferhan. Kampta kuzey-güney istikametinde 20 kilometreye yakın bir akarsuyun meydana getirdiği derin bir vadinin yanlarındaki dağ silsilelerinde karın yüksekliği 1. Derecik'te konuşlu Piyade Taburu dışındaki takviye taburlarının hepsi kendi esas garnizonlarına gönderdik. Biz bir noktada çalışırken. örgütün yurt içi ve yurt dışından ele başları ve bölgedeki grup liderleri olarak. dağ kadrosuna katılımlar ise gün geçtikçe azalıyordu. Kar. Đstihbarat Şube Müdürü Kurmay Yüzbaşı Güngör'e ve Lojistik Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Necdet'e: "Haktırk kampına taarruz için daha önce hazırladığımız Ejder Kış planını inceleyin ve ayrıntılarına hakim olun. nasıl oluyor da. aylarca taşıma faaliyeti sürdürmesi gerekiyor-uu. Çukurca bölgelerindeki birlikler ile Hakkari genelindeki kritik karakolları dolaştım. Fikren her şeye hazır olun. mucize şeklinde bulunulmaz bir fırsattı. havada bulunacak kara şahinlerdeki keskin nişancıların payına düşenlerdir. Mevcut silahlı gücünü parçalar halinde kaybede kaybede. Buna da artık gücü yetmiyordu. Đran ve Irak topraklarından kuşatan yurt dışı kamplarındaydı. Đnanılması ve anlaşılması çok zor ama PKK daha önceki dört kongreden birini Diyarbakır'da yapmıştı. arük Hakkari bölgesinde yurtiçi kamp tesis edemiyordu. Şemdinli. Bulundukları mağara ve dehlizlere doğrudan hücum edeceğiz. Şivi (Zap) ve Me-tinan kamplarına gelince. bölgenin genelinde "Kasırga-2" harekatı yapıldı. Mezi-Karyaderi (Avaşin).

ne de herhangi bir sıcak temas oldu. sezgi gücümüzü bu faaliyetin yeri ve zamanına odakladık. Artık can derdine düştü denilebilir.O. Hiçbir yerde kendini güvenlik içinde hissetmiyor. Apo'nun kaderi. S. . Sürekli kar yağdı. Kuzey Irak'ta yakınlarımıza sokulacaklarına ihtimal vermemekle. Amerikalı terör uzmanları. Örgütün bir çözülme dönemine girdiğini. Türk topraklarına yakın kamplar olamazdı. Yeni katılanların hepsi batı bölgelerinden gelen çocuklardı. Günün 24 saatini buralarda geçirip derin kar ve şiddetli soğuklarda bedenen ve ruhen dayanaklıklarını arttırdılar. Bana göre bu hep beraber intihar etmeye karar vermekten başka bir şey değildi. kar sığınak ve mağaralarında bir hafta on günlük süreler zarfında kaldılar. Gökyüzü nadiren göründü. halkla teröristi birbirinden ayırdı. ne de şehir ve kırsalda milisi kalırdı. Kongre öncesi sert bir mesaj yayınlayarak örgütüne "gözdağı" verdi. ne cephe teşkilatı. Dağ ve Komando Taburları kışlalarının civarında hazırladıkları yer altı.S mesajı niteliğindeydi. Bölgede aralıksız devam eden operasyonlar nedeniyle PKK'nın ağır kayıplar verdiğini. kanlı geçmişi ve taşınamayacak kadar ağır günah-lârıyla tarihin bataklığına gömülmektedir. büyük bir bölümü panik halinde Kuzey Irak'a çekildi. Fakat silahlı dağ kadrosuna ait ne bir militana rastlandı.S veriyor. terör öncesi döneme dön1994 Dönemî 263 dü. Aralık ayında PKK'mn hiçbir eylemi görülmedi. 1993'ûn bu aylarını aratacak kadar sert ve kötüydü. yak-. Türkiye'nin siyasi çözüme razı edilmesi için girişimde bulunulmasını istiyor. Hepsi ve her şey dağılır. kimse kimseyi tutamazdı. bir günlüğüne Hakkari'ye gelenlerden 5-6 gün Tugayda kalmak zorunda kalanlar oldu. yer altı gücünü oluşturan milisler dahi. Bütün birlikler kendi sorumluluk alanlarında kritik olan yerlere kısa süreli sürpriz çıkışlar yaparak. katliamlara dayalı örgütünün artık çıkmazda olduğunun farkında. 16 Kasım 1994 Sabah: (Washington) "Amerikalılara göre PKK'nın sonu geliyor." 15 Aralık 1994. Bu nedenle mektubunda ateşkese razı olduğunu vurguluyor. Yıllarca dünyanın en acımasız teröründen bunalan yöre halkı. Sürdürülen operasyonlar. Geçen sene kışın dağlarda ve PKK kamplarında harekata katılan askerlerin yarısı terhis olmuştu. kan dökmeye. PKK artık buralarda barınamıyor. Apo'nun geçtiğimiz günlerde batılı ülkelerin devlet başkanlarına ve uluslararası kuruluşlara gönderdiği mektup bir tür S. yapılması gerekenleri hiçbir kişisel kaygı duymadan.O." 262 Unutulanlar Dişinda Yen! BIr Şey Yok "Kahraman. yediği ağır darbelerle gücünü ve moralini yitiren PKK'run "genel af karşılığı silahları bırakma" önerisine hazırlandığını belirtiyorlar. Güneydoğuda il ve ilçe merkezlerinde durum. fırsat hedefleri aradılar. Bölgede ziyaret için dolaşan bazı karargah generallerinden. imha edildiğini. PKK'nın ne silahlı dağ kadrosu. "Apo ve PKK. Sabah: "Apo'dan panikteki örgütüne gözdağı: Yürütülen operasyonlar sonucu büyük darbe yiyen PKK'yı ayakta tutmaya Abdullah Öcalan. laşan 5. örgüt elemanları arasında büyük moral bozukluğu ifade eden VVashington'daki terör ve istihbarat uzmanları. Bütün haber kaynaklarımızı. PKK lideri. böyle bir avanaklık olur mu? Olurdu. Bu derece saf olmaları mümkün değildi. bu işte yoktular. gene de. bu durumun terör örgütünün ele geçirilen talimatlarından açıkça anlaşıldığını belirtiyorlar. Bu gelişmelerin göstergesi içerde de somut olarak yaşanıyor. Örgütün hızla baş aşağı gittiği şu dönemde bu hedef yok edildiği takdirde. Fakat yer.500 kişiyi topluyor ve orada uzun bir süre kalabiliyorlardı? Kongre yapılacağı doğru olabilirdi. ne pahasına olursa olsun yapana denir. Değişmez sonunu korku içinde bekleyecek. Alınan duyumlara göre. örgütten kaçanların olduğunu belirten Öcalan "Artık acımasız olacağım ve hesap soracağım" diyor." Aralık 1994'deki hava koşulları. yeniden doğmuş gibi oldu. Yolların bir bölümü trafiğe açık olmasına rağmen mayınlama faaliyetini çok seven ve artık bu işte uzmanlaşmış. Yurt içindeki barınma noktaları imha edildiği için daha önce olduğu gibi yeniden toparlanmaları çok güç. 12 Aralık Hürriyet.

Allah sizden razı olsun. mektup ve telgraf geldi. Çoğu örgüt mensubu (Ya kaçarız. bir kısmı aşağıya çıkarılmıştır. bunun bir bölümüne de Tugayı dahil etmeyi düşündüklerini. Hepsinin söylediklerinin özeti: "Duygulandık. ya da altımıza yaparız) diye düşünüyor. Milletin ruhunu.. acı çekmekten bezgin hale gelmiş. Aklınızı başınıza toplamanın zamanı gelmiştir. Bütün bu olanlara şimdiye kadar ses çıkarmamıştım. Keşke sizlere daha farklı bir şeyler yapabilsek ama elimizden dua etmekten başka bir şey gelmiyor. yüzlerce kart. Berçalan Yaylasında baharda binlerce çeşit çiçek açar. Fakat böyle bir programın arasında 5-10 dakikada da Dağ ve Komando Tugayını sıkıştırmanın da bizi bir süs gibi takdim etmenin ötesine geçmeyeceğini. göz yaşlarımızı tutamadık. dağlarda 3000 metrenin üzerinde ters lale vardır. Her sosyal sınıftan. gelecekte burası Đsviçre olacaktır gibi. Tersi olduğu ortaya çıkü. Bize program vermenize. şehirlerden. Kendilerine: "Hakkari'de kilim şöyle dokunur. Yardımcınız olsun "du. TR^ tarafından ikinci kez bir daha yayınladı. O nedenle çalışmanızı en kısa zamanda ve 24 saatte bitirmelisiniz. Batıda herhangi bir yer için yapılan programların şu dönemde ne yeri ne zamanı olmadığını. hayran olduk. Ama bir çözülme dönemine girdik. her meslekten.. senaryo bildirmenize. köylerden yaşayan halk aradı. tahammüllü Türk askerinin coşkusundan gu1994 Dönemi 265 . Aksi halde biz programda yer almayız. "Hakkari ile ilgili 45 dakika veya bir saatlik bir program yapacaklarını. bitkin. (Bu işi başaramadık) diyorlar. Aynı gece saat 02:30'a kadar Tugaya telefonlar yağdı. 4 Ocak 1995 günü TV'de gururla ve özenle seyrettiğim granit gibi sağlam. Kaçanlar çok. "Bağrı yanık. Halktan gelen mektup. Neye ihtiyacınız varsa karargahın size bunları karşılaması için emir vereceğim" dedim. TRT ekibi çekimine ertesi gün başladı ve 24 saatte bitirip Tugaydan ayrıldı.Ele geçirilen mesajda Abdullah Öcalan şunları söylüyor: "Örgüt kriz üzerine kriz yaşıyor. Sebebi. Bunlara kalsa örgüt bir günde tasfiye olacak. Bir şey yapılacaksa tam olmalı. astsubay ve askerle istediğiniz konuda. TRT "Hakkari Daf ve Komando Tugayının 24 saati" adıyla programı yılbaşına üç gün kala yayımladı. Kongre öncesi böyle sert bir mesaj yayınlayarak örgüte gözdağı verip paniği önlemeye çalışıyor. halkın talebi üzerine de dördüncü kez yayınlandı. kart ve telgrafların hepsi ve metinlerin tamamı yazılsa. PKK'nm şerefsizce insanlık dışı zulmü içindeki çalışmalarınızdan dolayı tebrik ediyorum. bizim size sınır koymamız gibi hiçbir şey söz konusu bile olamaz. gözü dolu makus talihini yenen bir milletin az okumuş bir ferdi olarak. istediğiniz yerde görüşün. ama bunu kendilerinin bileceği bir şey olduğunu söyledim. konuşun. k. Türk olarak gururlandık. Bize bir şey olmayacağına olan inancımız tazelendi. iki kişiyi aç bırakır' karar sizindir" dedim. Đmha oluyoruz. öğrencilerden. Bunun üzerine: "Bölgeyi görüyorsunuz. umutsuz insanlarla karşılaşacaklarını ummuşlardı. moralimiz yükseldi. Đstediğiniz subay. Ve bundan sonra yargılayarak tasfiye edeceğim. Her şey doğal ve günlük yaşamın bir parçası olmalı. Arkadaşlar! Bu bir namussuzluktur. Yüzlerce telefon. sizin program sürenizde bu sağlanamaz. Bu program. Anadolu'da bir söz vardır: Tek kişilik bir 264 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok I azık. becerikli. Bunları yapanlardan hesap soracağım." Aralık ayının son haftası TRT'den Gezelim Görelim programım yapan ekip Tugaya geldi ve. Hava şartlan çok kötü fakat hiç belli olmaz. kışladan herhangi bir saatte aniden ayrılabiliriz. duygu ve düşüncelerini göstermeleri nedeniyle. başlı başına bir kitap olur. Aksine halk böyleydi. Önce şaşırmışlardı. Çekim ekibi kendi aralarında görüştü ve "tamam" dediler." Öcalan 5. Genelkurmay Başkanı'nın 'Türk Silahlı Kuvvetlerinin tamamı izlesin" isteği üzerine üçüncü. yorgun. karın yüksekliği ilçelerin konumuna göre bir ila iki metre arasında değişiyor. Hakkari için ayrı bizim için ayrı olmak üzere iki program yapılacaktı. Dağ ve Komando Tugayı olarak ayrı bir program yapın.. sabalardan. gönlü dolu. cesur. Genelkurmay'dan izin aldıklarını" söylediler. yapacaksanız Hakkari hakkında ayrı çalışma.

Sen şehit oğlusun. postallarımı versinler. şiirin metnini yayın sırasında heyecandan kağıda geçirmeyi düşünemedim. Yeşil ırmak ve Sakarya nehirleri ile nice nehirlerimiz oluşturuyor. Đşte o zaman. buz yağsa. Dr. Bu görev de bir gün bitecek. siz ve sevdikleriniz. 30 yıl önce bıraktığım silahımı. başı dik. 55 yaşındayım. yürek dolusu saygı ve sevgiler sunarım. Şayet mümkünse küçük kütüphanemde saklamak kaydıyla şiirden bir adet gönderilmesi hususunda zahmetlerinizi bekler. ruhunda Büyük Atatürk'ün ilkeleri olması gerekir." Prof. alınlarınızdan defalarca ve hasretle öpüyorum. Bu sözden döneni.rur duydum. 24 saat onlarla birlikte mevzide beklemek. Bu sırada dolu gönlüm ve dolu gözümden sevinç yaşları boşalıyor. Ata'ları gibi PKK'ya değil. Yaradanın huzurunda o kimselerden davacı olur. Gökten kar değil. "Dağ Komandosu olmaktan gururluyuz" diyordunuz. doğanın bütün güç şartlarına karşı mücadele etmek ve onlara sıkılacak kurşuna. hem gururlandırdı. "keşke ben de askerlik çağında olsam da . erbaş ve erlerinizin yeni yılını kutlar. cebinden çıkmış olan şiir bizi fazlası ile duygulandırdı ve saklamaya dahi gerek duymadık olan göz yaşlarımızı. beyaz karlar üzerinde. Đşte ömrümün son basamaklarında ve 74 yaşına basmış bir ihtiyar birisi olarak. Birer Fırat. bizleri gururlandırdı. canla başla. coşkuyla yürütmeniz. alınları tertemiz insanlar olarak aramıza gireceksiniz. onlarla omuz omuza. astsubay. Dicle. hepinizi Allah'a tekrar emanet eder. öperim. Ne kadar gurur duysanız azdır. göğsümü siper etmek istiyorum. bu şerefli tadı tatsaydım diye adeta haykırıyonım" ama elden ne gelir. boğazda yapması için nüfuz suiistimali yapmazdı. Atatürk'ümüze ve bu toprağın altında kefensiz yatan ecdadımıza sözümüz var. Bu sözden dönen namerttir. vatan için. imanı sarsılmaz evlatları olarak. yüksek dağ başında. kartalları gibiydiniz. elbisemi. millet için. TRT-1 kanalından sizleri seyrederken. hem de göz yaşlarımızın akmasına neden oldu. Mümkünse şiirin metnini yazılı olarak bana gönderilmesi için emir ve müsaadelerinizi istirham ediyorum. muhterem şahsınızda Türk askerinin yeni yılını kutlarım" Cahit OVALi. Sayın komutanlarıma yalvarıyorum. Çünkü kainatı yaratan Yüce Allah. Aünç ÇOLTU-Bursa I "Müsaadeniz olursa. Muhterem Komutanım. Başta siz olmak üzere bütün subay. O şerefe erişebilecek kişinin damarlarında asil millet kanı. tanı! Düşün altında binlerce kefensiz yatanı. Sayın komutanım. Bu mektubu can ve cesaretle şahlanan bir atın üzerinde dolu dizgin bir ruhla ve iştiyakla yazmayı bir vazife saydım. Şayet herkese nasip olsa idi. üzerindeki her eşyanın ahrette. Ayrıca gururlarıma vesile olan o günkü ekranda bir yiğit asker tarafından okunan Mustafa Kemal şiiri Cumhuriyet çocuğu olarak beni çok duygulandırdı. Konya Karapınar "Hakkari Dağ ve Komando Tugayının TV'deki programı ailece bizi hem sevindirdi. 24 ay askerlik yaptım ve Kıbrıs Harekaü'na katıldım. inanın büyük bir gurur ve haz duydum. gözünü avına dikmiş. cennetine almaz. saygı ve sevgiyle kucaklar. göğsümüzü kabarttı. Atatürk'ün veciz sözleri kulaklarımda çınladı. bazı ana babalar evlatları güneydoğuya gitmesin diye. omuzlan kalkık olarak. Sizleri seyrederken göz yaşlarımı tutamadım. kendisine şefaatçi olacağına inanan o şehit yavrum. yedi düvele meydan okuyan siz evlatlarımın yanında olmak istiyorum. duygularımı Mehmet Akif in hepimizin bildiği dörtlükle ifade etmek istiyorum. gönülden hizmet etmeyi her kula nasip etmez. Bu vatanın. diğer bölgelerde. Özellikle şehit olan evladımızın. Kızılırmak. 266 Unutulanlar Dişinda Yen! Bîr Şey Yok Bastığın yerleri "toprak " diyerek geçme. cebinden kutsal şiir çıkan. Bizler sıcak ev ve iş yerlerimizde rahat rahat oturur ve çalışırken sizlerin tüm tabiat şartları ve teröre karşı bu zor görevi. . Türkiye Cumhuriyeti bütün olarak kalacak. incitme yazıktır ata Vm Verme dünyaları alsan da bu cennet vatanı. Ve bu sevgi çemberi içersinde hepsini kucaklıyorum. eğitimini Marmara'da.

Ben o kadar şiir okudum. Allah korusun. Gerçekten olağanüstü. bizlerde olmaz ki dert. bu kahraman delikanlılara da hayırlı tezkereler dilerim. Ermeni uşakları yaklaşamaz sana. Fevzi Çakmak yerine. Elindeki tüfeğin namus meşalen senin.Çok değerli komutanım. Duygulandım. sağlıklı günler diler. gittiğiniz askerlerinizle birlikte dönmek nasip etsin. Allah 'im kuvvet versin. ya şehit. Göreviniz o kadar şerefli ve gurur verici ki. vermesin size keder. gururlandık. Ne mutlu size ve ne mutlu siz vatanseverleri yetiştiren Yüce Türk Milleti'ne!" Emekli Öğretmen Muzaffer Savaş Uşak "Dağ ve Komando Tugay Komutanı olarak yetiştirdiğiniz askerlerinizi TV'de seyrettim. Siz var oldukça. hepinizi en ulvi duygularımla gözleriniz ve alınlarınızdan öperim. Nöbetteki o askerin heybeti bana yeter. Vatanın namusu uğruna canımız feda olsun. pırıl pırıl üniformalarınızı. müşfik bir baba ve emsalsiz bir eğitimcisiniz. O asker gibi kimseyi ağlatamadım." Nurgül MELHOŞ Diyarbakır 268 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok "Bu şiir. Kaybolduğunu sandığımız yüce değerler bize ta Hakkari'den ses verdi. Şanı büyük askerim kükremişsin Hakkari 'den. Generaliniz babayiğit. büyük gurur duydum. Gecenin bu saatinde. imanlı bir nefersin. Se?ı bilirsin Iıerşeyi. Her şeyinizi tek bir kelime ile tarif etmek gerekirse "muhteşemsiniz". Zira sizler. şu içinde bulunduğumuz karamsar ortamda. hem generalin hem erin. Cepheden cepheye yorulmadan koşarsın. Asker kendini koymuş. O pırıl pırıl tesislerinizi. ne konuşmanda ne cevabında. Umudunu bağlamışsın hakka. millete bir ışık oldunuz. oturup size bu mektubu yazmayı borç bildim. Bu programı seyrederken. keyiflendik. size ve tüm silah arkadaşlarınıza kazasız. Saygılar sunarım. iyi bilirsin onu. Allah hepinizi korusun ve tüm harekatlarınızda. Bu askerlerimizi böylesine yetiştiren. Allah'ım nasip etse. duacıyım sizlere. Dağ ve Komando Tugayı'nm TV programından esinlenerek tarafımdan kaleme alınmıştır: Ne güzel yakışmışh beyaz elbisen sana. belasız. subaylarınız da mert." Berra Atasagun Đstanbul "TRT-1'de programınızı izledim. Şaştım nizamiyedeki nöbetçi askerine. Asker oğlu asker. Ata'nın izindesin." Bülent Bilge Samsun 1994 Dönemi 267 "Bu gece sizi ve tugayınızı TRT-1 'deki programda izledim. kalsa bir tek fert. Sevgili Paşam. işte onlardır ana. 1994 Dönemi 269 . Ya gazi olurum. hem vatan savunucusu. Helikopterden atladın. Bu topraklar bölünmez. disiplinli yüksek bir güç gördüm. vazgeçmezsin Hak 'tan. kelimelere sığdıramam. Şahsınızın gayet disiplinli. bizler rahat uykuda. aynı zamanda askerlerinize sevgi dolu ve babacan tavırlarınız da bizi çok duygulandırdı. inişine hayranım. Görmedim bir eksikliğini. eşim ve ben son derece onurlandık. sizinkinin yanında anımsamaya bile değmez. Özalp köylerinde öğretmen olarak verdiğimiz mücadele. sandım asfaltta gider. Kar üstünde hedikle. inancın sağlam senin. Böyle evlat doğurur. hiç beklemem tezkere. Tüm harekat ve eğitimlerinizde başarılar. hem katıksız bir Atatürkçü. Allah senin yardımcındır. ben de gelsem askere. Sizler oradasınız. Bundan 36 yıl önce. bu derece güçlü bir ruha çıkaran sizi ve maiyetinizi canı gönülden kutlarım. masalardaki güzel yiyecek ve içeceklerinizi görmek bizi çok mutlu etti.

sevincimizi ve coşkumuzu göz yaşlarımızla paylaştık. yüreklerinizdeki engin vatan sevgisini. Ailem adına şükranlarımızı sunmayı istedim. hayranlıkla seyrettik. Đnanın televizyonda sizleri izlerken alınlarınızdan değil. o dik başlarınız eğilmesin. Bu vesileyle başta Zat-ı aliniz olmak üzere emir ve komutanız altındaki subay. Đstanbul "Ben bir şehit ablasıyım. Sizden ricam müzenizde yazılı olan şiirin bir metnini bize göndermenizdir. gözlerinizden yansıyan o coşku (bütün komandolarda vardı) hiç eksilmesin. Bir askerinizin Atatürk'le ilgili olarak okuduğu şiiri nefesimi tvıtarak dinledim ve çok beğendim. ağabeyiniz. Aydın'lı. Keşke kızları da askere alsalar da biz de hainlerle vuruşsak. ellerinizden öpememenin ezikliğini duyduk. Mavi bereleriniz dimdik duran başlarınızı yüceltmeye devam etsin. görünmeyen desteğinizde olacağız. Var olun. Eğer gönderirseniz bu kederli aileyi çok mutlu edersiniz ve size minnettar 270 Unutulanlar Dişinda Yen! Bir Şey Yok kalırız. Bin tane PKK'lı yetmez bir neferine. Beni coşturdu. Her zaman manen. Ey bu vatanın gerçek sahipleri! Sizlerin yaptığı kutsal hizmeti şimdi olduğu gibi gelecekte de anlatacağız. Çok değişik ve çarpıcı buldum. dün geceki programda bir şiir söylendi: "Bana bir şarkı söyle Atatürk'üm". Ey Sivas'lı. Size ve Tugayınıza ne yapılsa azdır. Allah gücünüze güç katsın. dostlarıma hatta okullara veril. Kardeşim 5.• mek üzere gönderirseniz çok mutlu olurum. gururla. Türkçe öğretmeni olarak görev yapıyorum ve şiir ilgi alanlarımın başında geliyor. Kutsal görevinizde size ve silah arkadaşlarınıza saygılar sunarım. emperyalist güçlerin beslediği eşkıya çetesine verdiğimiz mücadelenin güç tabiat koşulları içindeki Aralık ayının son günlerinde ve 4. astsubay erbaş ve erlere saygı ve sevgilerimi sunarım. Çok heyecanlandım." Öğretmen Ali ÖZKAL Düzce "Emekli öğretmenim. AliALBAYRAK Çaykara ." Emekli Öğretmen Beyhan OLCAYTU Yalova. Yeter ki Allah şaşırtmasın.1991 'de şehit oldu. Trabzon (Şiirin tamamı 15 kıtadır. Gördük ve inandık ki. Büyük Atatürk'ün belirlediği "Misak-ı Milli" 1994 Dönemî 271 hudutlarımızı hiçbir güç değiştiremez. Saygılarımı sunarım." Girgin Ailesi adına Neslihan GĐRGĐN Bursa "Ülkemizin ve devletimizin bütünlüğüne karşı. Sayın komutanım programda bir Mehmetçiğin okuduğu Atatürk'le ilgili şiirin bir kopyasını çoğaltmak." Belgin GÖKCÜL Buca. ne mutlu onu doğuran ana ve babaya. Sizler orada sadece vatanı savunmuyorsunuz. Lütfen bana ulaşmasını sağlayabilir misiniz? Size ve komandolarınıza saygı ve sevgilerimi sunarım.) TV'de programınızı izlerken sizlerle gurur duydum ve Türk Yur-du'nun sizin gibi evlatları olduğu sûrece varlığını ve bütünlüğünü koruyacağına bir kez daha yürekten inandım. Aradahan'lı ve tüm Türkiye'li komandolar! •Milyonlarca evde. ne mutlu vatan ve millet bilincini ona öğreten öğretmene. Duygularımı anlatacak kelimeler bulamıyorum. Đzmir "TRT'de defalarca Tugayınızı izledik. O şiirin elimde olmasını bilseniz ne kadar çok arzuladım. duygulandım.7. Sizleri her yerde savunacağız. Ne mutlu size. Dün gece Tugayınızı TV'de izledim. Ne güzel şeydi o öyle. ağladım." . hiçbir umutsuzluk sizi yıldırmasın. Hele şehit kardeşimin üzerinden çıkan "Komando Olmak Onurumdur" adlı şiir okunduğunda göz yaşlarımı tutamadım. Tez günde muvaffak olun inşallah. Yüreklerinizden. Đstanbul'lu. iftiharla. sönmesin. sağ olun. Sizinle iftihar ediyoruz. aşkını bizlere de aşılıyorsunuz. Sayın komutanım. TV'de Tugayınızı büyük bir gurur ve gözyaşları içinde seyrettim. Gurur duyduk. gurur duydum. Dünyalara sığamadım. Hiçbir güçlük.1995 tarihindeki tekrarını TRT-1'den ailece gözlerimiz yaşararak.1. Biz milyonlarca Türk ailesinden sadece biriyiz.Kabataş Köyü. milyonlarca bacınız. anne ve babanız yürekleriyle sizin yanınızda. Bu şiiri temin edebilir miyim? Çok önemli ve yoğun uğraşlarınız içinde bu konu ile sizi meşgul etmenin ezikliğini duyuyorum. Ama sizin yürek ve bilekleriniz dururken bize sıra gelmiyor. kardeşiniz.Heybeti ve duruşu onun disiplinidir.

belki inanmayacaksınız hüngür hüngür ağladım. ineğini kurtlar parçalayan Muş'lu bir köylü: "Ey kurtlar. Allah yardımcınız olsun. Şairlerimiz ne güzel söylemiş: "Ey vatan sen ne güzelsin.Orhan AKMAN Zonguldak "Hakkari Dağ ve Komandoları hepinize merhaba. Bana şiirin bir fotokopisini gönderebilir misiniz? Sayın komutanım. bu vesile ile sizin. ama bunu gördük. Büyük Atatürk bu yurdu kurtarırken ülkenin doğusu baüsı diye ayırmadı. Allah yanınızda olsun. her şey istediğiniz gibi olsun. Gördük ki hepiniz ama hepiniz bir Mustafa Kemal'siniz." Arif izzet HAKSAL Gaziantep "Televizyonda programınızı görünce duygularımı satırlara dökmek istedim. yollarına kurbanım. Kuş uçmaz kervan geçmez yollarına. subay. Çok duygulandım. Ben Bursa'da lise öğretmeniyim. büyük Ata'mn öldüğünden sizin de mi haberiniz oldu." Süleyman BALCI Mardin "Ben 18 yaşında lise 2. sizler her gün bizim dualarımızda ve kalbimizdesiniz. Hoşça kalın. Bu mektubu size Eskişehir'in GökçeyaylaKöyü'nden yazıyorum. sizlere duacıyız. Dünyanın bütün güzellikleri sizlerin olsun dilerim. Çünkü vatan bağımsızlık demektir. Bunu yazan Meryem Köprücü. astsubay ve askerlerimize saygılar sunarım. Bir Türk genci olarak çok duygulandım. Allah'a emanet olun. Ancak elimizden başkası gelmiyor. Sizleri TV'de seyrederken duygulandık. Nöbetteki ağabeyime selamlar. TV'de sizi izledim. Gökçeyayla Köyü'nden kucak dolusu selamlar. En içten dualar sizin için. Aziz şehitlerimizin ruhu şad olsun. merhaba Türkiye'nin gururlan. Düşüncelerimizde hep varsınız. sınıf öğrencisiyim. yüreğiniz gururla dolsun. Doğusuyla batısıyla bu yurt bu millet bizimdir. Bizler için siper etmiş gazilerimize şükran borçluyuz." M. Sağ olun. ancak yaşayanların tahmin edebileceği zor şartlar altında canınızı hiçe sayarak verdiğiniz hizmet karşısında minnetle eğiliyorum. Toplumlar vatanları dışında hiçbir yerde huzur bulamazlar. ölmedi diye hep duyardık. N. TUNÇ "Bizlerin yatağında rahat uyumasını sağlayan siz yüce Türk evlatlarına bu birkaç satır kesinlikle yetmeyecektir. bağrımız kabardı. Hepinizi sevgi ile kucaklıyorum. çok etkilendim. Büyük Atatürk öldüğünde. senin dağlarına. çok heyecanlandık. Ben küçüklüğümde. Nuri SOLAZ Ankara "Kahraman yavrularım. Hepinizi kutluyor. Hiçbir zaman yalnız olduğunuzu düşünmeyiniz." Dr. Allah'a emanet olun. Size ve maiyetinizdeki tüm çalışanlara saygılar sunarım. zaferin sizin olması için dua ediyoruz." Sizler değerli Paşam. Benim ricam şehit olmuş bir ağabeyimin cebinden çıkan şiirin adresime postalanması. Saygılarımla. Sizleri televizyonda izliyor ve heyecandan ağlıyorum. Tüm subaylara ve askerlere selam ederim. baykuş tüneği olmuş harabelerine bile hayranım. bizim yetiştirdiğimiz Mehmetlerle vatanımızın serhat boylarında gururla bekleyen Peygamberimizin kutsal mücahitlerisiniz. benim ineğimi parçaladınız" diye ağlamıştır. var olun. TVde sizleri sevinç ve gurur gözyaşları ile seyrettik. her şeyin gönlünüzce olmasını diliyorum. Mustafa Kemal ölmedi." Sevim ÖNEL "Merhaba Dağ ve Komando Tugayı." Hasan ERKOÇ Kırıkkale 272 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok "Vatanımız ve bizler için." Meryem KÖPRÜCÜ Eskişehir "Dağ ve Komando Tugayı'mn programında şehit olan bir Mehmetçiğin ölmeden önce yazdığı şiir okunurken. Vatanımız için çalışan herkese dua eden teyzeniz. evde büyüklerimden şunu duyardım: "Her ko1994 DönemĐ 273 .

bunu anlatmama hiç imkan yok. Siz ve tugayınız mensuplarına uzun ömürler diler.bere v. Sayın Paşam. Yüce mertebeye ulaşan şehit Yüz sürmeye geldim topraklarına Dilde. Bir gün ne pahasına olursa olsun imkanım elverirse. Başka gönderecek güzel bir hediye bulamadım. Bilebildiklerimiz TV'ler de gördüklerimiz ve gazetelerden okuduklarımız. destan destan dolaşan Türk Tarihe o eşsiz cengi sen verdin. Sevgili Paşam. öğrenciterimle sizin sözlerinizi derslerde uzun uzun konuştuk. saygılar sunarım. Lüt-. Đzmir "Dün akşam TV'de sizi ve Mehmetçiklerimizi içimiz onur. 1~ izledim. eğer mümkünse. sevinç ve gururla izledik.) "Tugayınızı TV'de büyük bir gururla izledik. Bayrağımızın açılmasıyla da gururla. canlı. 1995 yılında inşallah bu pisliği temizleyip ulusça rahat eder. Bir subayınızın Türk bayrağını alıp dalgalandırması beni çok duygulandırdı. . duygularımı tam olarak yazamadım. öğrencilerim adına sizlerden tekrar tekrar arz ediyorum. Gü274 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok zel vatanımıza göz dikenlerin canına okumak için emrinizde asker olmak istiyorum.yunun kuzusundan kurban. Adana (Fikri Uçar o günün ulaştırma zorluklarına rağmen. Türkiye için el ele verip Atamızın istediği yere ulaşırız. asker arkadaşlarımın yanaklarından öperim. destan destan dolaşan Türk. Onların yerlerini doldurmaya hazır. Hakkari'ye gelip elinizi öpeceğim. bir ay sonra sırf duygularını anlatabilmek ve el öpme sözünü tutmak için Hakkari 'ye geldi. Ben de sizlere bir öğrencimin el yazısıyla kaleme aldığı milli şairimizin şiiri ile kendisinin şehitlerimiz için yazdığı bir şiirini gönderiyorum. yavuklu.. Canım Mehmetçik Ata'mla ilgili şiirini okuyup bizi ağlattı. Sayın komutanım çok heyecanlıyım. Herkes üstüne düşeni yapsaydı bu iş böyle devam edip gider miydi? Bugün hemen her ilden şehitler var. gururum. bir hatıra olarak Tugayınıza ait birkaç anı gönderirseniz (kep.n kabul ediniz.uun. Bu sözleri ağabeyini askere gidince özellikle duyardım. Bir Türk ailesi olarak şanlı tarihimize yakışır bir şekilde bu kutsal görevinizi en iyi şekilde yerine getirdiğinizi görünce bu vatanın asla parçalanmayacağını bir kez daha anladık. Vatanım için ölmeye hazırım. Müzenizin duvarındaki şehit evladımızın yazdığı şiiri. Lütfen kabulünü arz ederim.s. ana Şu çorak toprağa rengi sen verdin." Cem Sünger Karşıkaya. Denizim. samimi. Düşünmeden evlat. emirlerinizi bekliyoruz. Ama bizler durumu ve o koşulları tam bilemiyoruz. onu da gönderirseniz seviniriz. Vatanım için her an her saniye ölüme hazırım. her ananın evladından asker olmaz" derlerdi. Sizlerin ellerinden. gnhyüzüm ve dağım sensin Kanımsm dolaşan damarlarımda. gibi evlatlarınızı izlemeniz daha büyük bir duygu. Terörün bitmesi için Türk halkından mutlaka istekleriniz vardır. ı . Bir de şehit olan askerimizin bir şiiri okundu." Fikri Uçar Hasanbeyli Bahçe. gibi) ailecek bizleri mutlu etmiş olursunuz. iŞehit Türk Askeri "Yüce mertebeye ulaşan şehit Yüz sürmeye geldim topraklarına Dilde. bir anne ve abla olarak göz yaşlarımı tutamadım. Mümkünse şehit olmadan önce bir komandonun yazdığı şiirden göndermenizi rica ediyorum. Çünkü her el öpülmeye değmez. Benim dayımın her iki oğlu da şehit oldu. canım sağ olursa. Kendimi böyle candan hissediyorum. Bu duygularımdan dolayı size bir Türk bayrağı hediye ediyorum." Mehmet Emin Yurdakul Öğretmen Abdullah Akın Bursa "TV'de Hakkari Dağ ve Komando Tugayınızı gıuv. Herkes cesur. komutanlarıyla iç içe. ağladım. Sayın komutanım sizin bir bab. bayrağım sensin.

Binbaşı . Ankara "Eski bir mensubu olmaktan gurur ve şeref duyduğum Hakkari Dağ ve Komando Tugayının faaliyet ve başarılarını izledikçe gözlerim yaşarmakta. dans edip oyunlar oynadık. Duygularımı anlatamam. Yıldırımdır. Đnşallah. şu anda gece 23:00 televizyonda sizi ve Mehmetçikleri gözleri dolu dolu izliyoruz. Mümkün olsaydı da Amerikalılara seyretmiş olduğum TV programını gösterebilseydim." Sevim Gürbüz Kilimli. birliğini iyi yetiştirme gayretlerinin neticesini almanın. Meh1994 Dönem! 275 metçiklere uzanan eller kırılsın. eğer uğrunda ölen varsa vatandır" düşüncesinin bilincinde olarak yaptığınız mücadele. erbaş ve erlerine saygı ve sevgilerimizi sunarız. gösterdiğiniz cesaret ve fedakarlık bizim gururumuz. liderliğin. Değerli komutanım en derin saygılarımla ellerinizden öper. kasırgadır" diye ulu önder Atatürk'ün övgüsünü kazanmış kahramanlar olarak selamlıyoruz. Ülkemizin bütünlüğüne göz dikme gafletindeki soysuzlara karşı yürüttüğünüz mücadelede yüce Allah'tan. Sizleri. vatanın bütünlüğünü. çok gururlandım. ne kadar ağır da olsa." Kara Harp Okulu 2. himaye ve önderliğinizde vazifemizi yürütürken yaralanmış fakat bu kötü günlerimizde de birliğimize ait haberlerle yeniden moral kazanmış bulunuyorum. muharebe şartlarının ve en önemlisi kararlı ve cesur şahsiyetiniz ile komutanlığın ne demek olduğunu öğrendiğim.bizlerde coşup. Şahsınızda tüm Dağ ve Komando Tugayını kutlar." Serdar Söylem (E) Kara Pilot Kd. New York 276 Unutulanlar Dişinda Yeni BiR Şey Yok "Saygıdeğer Komutanım. 'Türk budur. alnımızda parlayan güneş olacaktır. ülkemizin kalbimizin attığı yerde koruyan siz sayın komutanımızın ve kahraman Dağ ve Komando Tugayının tüm subay. Öğrenci Taburu Harbi-yelileri olarak emrinizde görev yapmak için sabırsızlandığımızı arz ederiz. " Bu şafaklarda yüzen al sancağı ebediyen söndürmeyeceğimize and içiyoruz. yıllardır değerli vatanımızın üzerine inmiş bir karabulutun dağıtılması için sizin destek. yüreğimdeki milli duyguların fikriyattan fiiliyata tezahür ettiği hayaümın en verimli ve en renkli günleriydi. tüm mehmetçiklere hayırlı tezkereler dilerim. Dağ ve Komando Bölük Komutanınız "Sayın komutanım. Burada Amerikalılar kendilerinin çok iyi asker olduklarını sanıyorlar. Tabur Harbiyelileri Ankara "Sayın Komutanım. astsubay. Đstanbul "Asil Türk milletinin namus ve şerefini. Đçinde bulundukları durum ne kadar zor. Saygılarımızı sunarız. saygılar sunarım. zat-ı aliniz ve Tugayımızla ilgili her haberde ailesinden ayrı kalmış bir çocuğun hüznünü duymaktayım. size ve kahraman Tugayımızın mensuplarına kuvvet ve basanlar niyaz eder. Ne mutlu siz böyle bir birlik yetiştirmişsiniz. Oradan ayrıldıktan sonra anladım ki orada geçen iki yılım silah ve kader arkadaşlığının. Çok etkilendim. Zonguldak "Türk ülkesi ve Milletin bölünmez bütünlüğünün kahraman savunucuları! "Toprak. ellerinizden öperim." Hasan Hoşoğlu Piyade Teğmen Gata Ortopedi. Mehmet Đlker Budak United States Military Academy West Point. ileride sizin emriniz alünda çalışma fırsatına kavuşurum. Sizlerin sayesinde huzurluyuz ve hep sizlere duacıyız." Aydın Ünlütürk Piyade Yüzbaşı 8. askerlerimizin gösterdiği motivasyon inanılmaz ölçüde övgüye değer. bu kış Türkiye'ye geldiğimde Tugayınızı anlatan bir TV programı izledim." Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri Çengelköy. 1987-1993 yılları arasında çeşitli zaman ve sürelerde oralarda uçmuş emekli bir pilot subay olarak çok etkilendim. işe yarama duygusunun. Bu şerefli günlerin haürasını istisnai şekilde ömrüm boyunca saklayacağım. Sizlerin nezdinde ulusumuz ve kahraman askerlerimize sağlık mutluluk dileklerimle saygılar sundum. 2.

Sana bağlılığımız.1994 Dönemi 277 "Sevgili Osman Paşa kardeşim. . Çarşamba günü Tugayınızla ilgili programı TV'den büyük bir zevk ve dikkatle izledim. Hep. hava gibi. Sensiz mahur faslım Neyleyeüm gayri. zeybek oynayışın. bilgi. Tuna 'dan kaç kere Bize selam gönderdin.) Halktan kim ne istedi ise kendilerine gönderildi. Tüm tugay mensuplarınıza sağlık ve üstün başarı dileklerimizi sunar. Topla etrafına Bayburtluyu. Bir bar oyna Mustafa Kemalim Titresin meydan Geç oradan Sivas'a. Tebessümleriyle. su gibisin. azim ve kararlı. Sizi bütün içtenliğimle kutluyorum. Türküler söylerdin Uru meli 'den "Alişimin kaşları kara " derdin. Şarkı söyleyişin. Büyük bir emek. Büyük mimarı Türkiye'mizin Bir şarkı söyler misin ? Üzme yetişir. At mermer örtünü üstünden Bir meclis neşve kurduk sana Cepheleri. başla kıvrak endamınla halaya Efelerin hatırı kalmasın." Dursun Pekel ve Eşi (E) Tümgeneral (Bu tarihten biiüaç yıl sonra rahmetli olan Dursun Pekel Paşa. vakarlı konuşma ve davranışlarıyla askerlik anlayışının eri güzelini sergileyen tüm personelinden gurur duydum. üzme derdin bir zaman Neydi derdin söyler misin ? Şahane gözler. şehir şehir. şahane düşmezdi dilinden. kürsüleri koy bir yana Bir şarkı söyle bize Mustafa Kemalim. dillere destandı Mustafa Kemalim. Ey en güzel gözlerin sahibi için kan ağlasa da yüzün gülerdi. vatanseverlik duygusuyla yaratüğm bu tablodan gurur duydum. Dadaşı Bir şarkı söyle. şiir okuyuşun Nutuk verişin. diz çöktüren sesinle "Dağ başını duman " almışı. Hep beraber söyleyelim türkümüzü Dağ dağ. içleri aydınlatan. Estergon kalesinden. Bir harman dalı oyna Mustafa Kemal'im Kaysın altımızdaki toprak. Kara Harp Okulu 1 nd sınıfta ben öğrenciyken Kurmay Yarbay olarak Tabur Komutanım. şen şakır türküler söylettin Milletine sen. sevgi ile gözlerinizden öperiz. Haykır yedi düvele. feragat. Sonra. köy köy Dalgalansın bayrak. "Komando Olmak Onurumdur" şiirinin yanında en çok talep edilen "Bir Şarkı Söyler misin Bize" isimli şiir ise şuydu: Bir Şarkı Söyler misin Bize "Bir şarkı söyler misin bize Mustafa Kemal'im ölmezliğe dair. meydanları. seni sevişimiz Bize güneş gibi. Dalgalansın Mustafa Kemal'im''. Şimdi de biz türkü yakalım sana 278 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 279 Milletçe söyleyelim. Kara Harp Akademisinde Piyade Yüzbaşı olarak okurken Tuğgeneral rütbesi ile Akademi komulantmdı. ölmezliğin sırrına eren şair. hüzzam makamına kaldı işimiz. Sen ey.

Böyle bir şeyi kabul edilebilir kabul etmek bile gaflet ve acz işaretidir.Sen de bizle beraber aynı tarihte Hakurk'a gidersin.Osman Paşa Ankara'yla görüştük. Planlarını ona göre yapsınlar. . artık sadece gövdedeki mevcut su ve besinle idare ediyordu. Bunu bile yapamadılar." RızaTevfikBölükbaşt Dördüncü Bölüm 1995 DÖNEMĐ |n 280 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok 1995 Dönemi 281 "Askerler kendilerini asker gibi hissetmelidir. Osman Paşa. tahmin ediyorum. operasyondaki birliklere gece mutlaka saldırırlar. Đki ay boyunca en azından milislerin. hay hay biz her zaman hazırız. Hakkari topraklarında tek bir PKK hareketine rastlanmadı. Buralarda direnç ve dövüşme azimleri çok yüksek. külleri dahi kalmayacaktı. Hava şartlarının ne zaman düzeleceği belli değil. benim görüşüme göre. bu kadar insanın çevreleriyle konuşmalarından operasyonun "baskın" faktörü ortadan kalkacak. . Şayet sınırı cephe halinde geçip Kuzey Irak derinliklerine çekilmelerine fırsat . Dikenler içinde bir sarı gül vardır. inanıyorum ki. dağda. Ocak ayının ilk haftası Hasan Kundakçı Paşa Tugaya geldi. Kuzey Irak'ı haremi ismeti olarak düşünürler. iki senedir Kuzey Irak PKK kamplarına gire çıka sen buraları yol yaptın. güneyde Irak'tan Hakkari'yi kuşatan kamplara kaçma ve kurtulma imkanları olmasa. Zehirli dev ağacın kökü ve saçaklarının büyük bir kısmı kazılarak topraktan dışarı çıkarıldığından artık yeterince beslenemiyordu. Komutan." Ocak 1995 ayı içersinde de Aralık 1994 gibi. Yere yıkılmak üzere . tecrübelerinden yararlansınlar. Yalnız şunu arz edeyim. Đçini tam bilen güvenilir kaynaklar bulamıyoruz. Hakkari. Gövdedeki muhtelif kalınlıktaki dallar ve onların üzerindeki yüzlerce yaprak. umulmadık yerlerde pusu kurarlar. Bölgede çok iyi bir keşif yapmaları lazım. üste. genel operasyona da çok zaman kalmadı.5-2 metre kar var.Komutanım. Bu kampların yurt içindeki kamplara uzaktan yakından hiçbir benzerliği yok. suikast düzenleme gibi eylemlere başvurması lazımdı. Yani karşı taraf bizi hazırlıklı bekleyecek. Ormanlar koynunda. Bu kamp çok geniş ve en büyük PKK alanı. bir serin dere. Bu kadar kuvvetin sınırlara yığılacağından. Komutan bilir ve emir verir. Bütün bunlar Kuzey Irak operasyonlarını farklı bir hale getirir. Bölgedeki Talabani ve Barzani peşmerge ve köylerinden de çok iyi yardım ve destek görürler. 5-6 gün havanın uçuşa uygun olması gerekiyor. çekilme halinde yakaladıkları bir birliğin artçısına mutlaka taarruz ederler. Đleri sürülebilecek en küçük bir bahane dahi beceriksizliğin çaresizliğin ve tıkanmışlığın uluorta açıklamasından başka bir şey değildir. 11 farklı yerde ayrı ayrı kamp yeri olduğunu tespit ettik.Komutanım.) Halen Hakurk'ta 1. Yüksekova. Yurt içinde PKK'nın silahlı en küçük bir unsuru olamazdı. Çukurca bölgesinden Kuzey Irak' a girecek olan Tugaylar senin planından istifade etsinler. . mezrada değil devrilmek ve yıkılmak. sanıyorum gibi sözler kullanmaz. yan yatmış bir haldeydi."Uçun kuşlar uçun! Doğduğum yere. Doğudan Đran. uzaktan ateş açma. bize hiç değilse. Mart ayında Irak' a genel bir operasyon düşünüyoruz. dedi. 30-35 bin civarında da asker katılacak. Şimdi dağlarında mor sümbül vardır. Gene de Hakurk alanı içinde. Bu önemli değil. Şemdinli ve Çukurca bölgelerinde kampta. Haklı olarak kar yoğunken kamptakileri yakalayayım is282 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok tiyorsun ama Mart başında o bölgedeki kar yoğunluğunun fazla azalacağını sanmam. bir kaç mayın. Sen şimdi Hakurk'a gidersen bütün Kuzey Irak'takiler huylanırlar. Yıllardır ilk defa böyle bir durum meydana gelmişti. . malumlarınız ben Hakurk'a harekat için hava durumunu takip ediyorum. (Harita üzerinden yerlerini kendilerine gösterdim. Benim anladığım şekliyle bu genel operasyon Hakkari ve Şırnak altında olacak.

Aslanım bu kongre Avustralya'da yapılamıyor. Şırnak'ın 20 kilometre altında toplanıyor adamlar. diye cevap verdi. dedim. küçük bir ağla yakalanabilecek büyük balıklar kaçırıldı. buraya ulaşmak için geçmemiz gereken akarsular ile Talabani'nin bölgesi olan yerleşim alanları hakkında ayrıntılı bilgiden sonra "Ejder Kış Harekat Planı"nı arz ettim. bu kadar süre devam ettiğini" söylerken dayanamadım: .Ben şaşırdım kaldım. Sonradan öğrenmedik. nerede bulacaksınız? Nasıl haberimiz olmaz? Tepelerine inip hepsinin işini bitirmeliydik. Kongre ile ilgili geçen bir konuşma var mı?" diye sordum. Yani 5. Herkes dinledi kimse farklı bir şey de söylemediği için konferans devam etti. Konferansın bölücülükle ilgili kısmında. Başka türlü nasıl olabilir. Yeter ki bu işlerin hepsi biz Hakurk için Hakkari'yi terk etmeden bitirilmeli. Peki bildirdi de sonra ne oldu? . bu bir hafta içersindeki telsiz dinlemenizde 5.Anlamakta zorlanıyorum. dedim. MĐT faaliyeti gün gün takip ettim. bildirdim diyor. Kongrenin Kuzey Irak'ta Haftanin kampında yapılıp bitmiş olduğunu.Ne anlama geliyor bu? . Kongresini Kuzey Irak'ta Haftanin kampında (Şırnak altı) yapıp bitirdiğini. . MĐT Daire Başkanı 16-17 amiral ve generalin bulunduğu salonda böyle bir seri soruya maruz kalınca önce biraz durgunlaştı sonra: . Böyle bir şey olur da neden kimsenin haberi olmaz? Kusura bakmayın ama siz bu faaliyeti olup bittikten sonra öğrenmiş olmalısınız. Bir haftalığına gittim ve döndüm. bu gücün kullanılması karşılığında beklediğimiz bu imhayı sağlayamayız. Şubatın ilk yansmday-dı. dikkat edilecek konularda sen onlara yardımcı olursun. "PKK'nın 5. Ocak ayının son haftasında. Kendilerine Đran ve Irak arazileri ile çevrili Hakurk kampı. Sordum: . geçen sene katılamadığım General-Ami-ral seminerine katılmam için bir mesaj geldi. bütün ilçe1 284 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok . . "5.Đstihbar edilemediğini gösteriyor komutanım. Bütün bunları hallederiz. sonra planı uygulayacağız. Kongresi Hakkari Tugay Komutanının meselesi değil ama böyle dolgun ve kıymetli bir hedefi bir daha ne zaman.Arkadaşlar bu hedefin seni beni olmaz. . Pratik bir tekne. Yani değil Tugay.Bilgiler adres gruplarına gönderildi efendim. Bu faaliyetlerin yürütülmesinde bir eksiklik olmadı.Komutanım meseleyi anladım. Genelkurmayda yapılan seminerin bir bölümünde Milli Đstihbarat Teşkilatından bir Daire Başkanı bölücü ve irticai faaliyetler hakkında w 1995 Dönemi 283 konferans verdi. Ne araştırabilecek.Efendim biz 5. Hakkari'ye döndüm. Çünkü Hakurk'a harekat için önce 46 kilometre Kuzey Irak'a girecek. . Şaşırmıştım.verirsek. beş gün süreliydi. demekle yetindi.Komutanım bizim bölgemiz altındaki kamplarda toplanmamışlar. şü kadar personel katıldığını. Gelecek olan birliklerin lojistik ihtiyaçlarını da senin Tugayın sağlaması gerekecek. PKK'nın 5. ne de üzerinde durabilecek bir zamanım vardı. siz hassasiyet gösteriyorsunuz. MĐT Daire Başkanı : . Karargaha "Ben yok iken. dedim.Đşte planların yapılmasında. yapılan konuşmalardan çıkardıklarını" söylediler. Türk topraklarıyla da alakamız tamamen kesilecek. . dedim. Hasan Paşa Diyarbakır'a gitmek üzere ayrıldı. 17-22 Şubat 1995 tarihleri arasında Hakkari genelinde. Kongre gerçekten yapılıp bitti mi? Hem de burnumuzun dibinde mi yapıldı? Haftalarca bir kaç yüz PKK lideri aynı yerde mi durdu? Bu mümkün değil. Kongreyi başlangıcından beri gün gün takip ettik ve ilgili adreslere bildirdik.

7 Mart günü Çukurca'daki Jandarma Komando Taburu ile Hakkari'deki Jandarma Özel Harekat Grubu. Ali: "Komutanım kaçakçılık tarihinde böyle bir şeye rastlanmamıştır. Yurt içi rahat ve normaldi." dedi. Halbuki onlara bu göz gözü görmeyeni günün uygun olduğu söylenmişti.Urfa: 3. Tunceli: 226. kaybeder. hendeklere batarak zor şer ilerlerken. Şırnak: 314. Talihsizlik bu kadar olur. roketatar. 26 Şubat 1995 Milliyet: "Güneydoğunun altı sığmak: 1994 ve 1995 yılının ilk iki ayında PKK ya ait 2 bin 453 sığınakta 800 tona yakın yiyecek. Hiç ummadıkları bir durumla karşılaşmışlardı. Yüksekova-Şemdinli-Derecik yoluyla Derecik'e. Malatya: 2. Hakurk'a gitmek için üzerine köprü kurarak geçeceğimiz Tûrk-Irak sınırını çizen Hacıbey çayının son durumu ile bu bölgede bulunan sınır karakollarını görmek için karayoluyla Yûksekova-Şemdinli üzerinde Derecik karakoluna gittim. O da tahkikat açsın" dedim. Đğdır: 26." Kuzey Irak' a yapılacak olan genel operasyonun adı Çelik-1 'di ve 10 Mart 1995 günü başlayacaktı. Derecik bölgesinde sis ve pusdan 20-30 metre önümüzü dahi göremiyorduk. "Ali. 35000 asker katılacaktı. Adıyaman: 8. Yüksek yerlerde kar. Mardin: 240. bu bölgede korucular çok vazife şinas. böyle bir havada hududun dibinde bizim olabileceğimizi akıllarının ucuna bile getirmediklerinden duruşlarında hiç değişiklik olmuyordu. Van: 3. Fakat çocuklar çevik hareketlerle altı çoban ve 650 küçükbaş hayvanı bir yerde hızla topladılar. 500-600 metre daha öteden de ayrı bir koyun sürüsü çık1995 Dönemi 285 ü. Diyarbakır: 326.Antep: 2. Bunları Allah çarptı. "Komutanın savaş yüzü olmalıdır. Köprünün kurulmasına uygun yeri tespit etmiş. Çobanlar silahsızdı. Ş. Ağrı: 49. Batman: 65. Emir yerine tavsiye veren. Maraş: 9. 6 Tugay. Toplam: 2453 Bulunan sığınaklarda silah ve mühimmatın çok yüksek olması dikkat çekici." 2 Ocak'ta. Tabii bu sunilerden PKK da gümrük payını almıştı. "Korucuların Irak istikametini büyük bir şevk ve heyecanla niçin gözetlediklerini anladın mı şimdi?" dedim. batıya doğru yürümeye devam ederken 30 metre önümden sislerin arasından koyunlar çıkmaya başladı. Kars: 31. G. mayın. K. binlerce giysi ve çok sayıda ilacın yanında uçaksavar. sınırdan uzak bir yerde 5-6 gün oya-lanmışlardı. Elazığ: 14. 5 Mart gününden itibaren kar yağmaya başladı ve her geçen gün yağışın dozajı arttı. 100 metre ilerden başka. Şemdinli'deki 3ncü Dağ ve Komando Taburu Derecik'e. Bingöl: 159. Yanımızda taburdan 7-8 asker vardı. bomba ve yüz binlerce mermi ele geçti. insanın önünü bile göremediği bu havada Irak yönünü gözetliyorlar" dedim. iki araçla önce Samanlı Sınır Karakoluna sonra da sınırı çizen Hacıbey Çayı boyunca köprü kurma yerlerini tespit için yaya olarak yürümeye başladık. Bizim araçlar biraz uzaklarından çamurlara. Böyle bir havayı beklemek için. Adamların sürüleri Tugay komutanının 20 metre önüne çıkıyor. O gece Derecik Karakolunda kaldım ve ertesi gün Tugaya döndüm. Derecik'ten bvıraya gelirken araçtan yanından geçtiğimiz mezraların yüksek yerlerinde Irak istikametini ayakta gözleyen korucular görünce. Ben de Hakkari Đl Alay komutanına bildireyim. Derecik Karakolu bölgesinde konuşlu ve sahra şartlarında tertiplenmiş olan Piyade Tabur komutanı Yarbay Ali ile birlikte. Bitlis: 244.lerin kırsalında her tabur kendi bölgesinde kış operasyonları yaptı. baksana. "Şen bu durumu Şemdinli Jandarma Đlçe Komutanı Yüzbaşıya bildir. Biraz sonra çobanı da sislerden çıktı. Hemen işlemlere başlasın. Erzurum: 17. uzun namlulu silah. Hakurk Harekatı için Şırnak'dan kendi komutamıza aldığımız 5nci Dağ ve Komando Taburu Hakkari'den Derecik'e . Muş: 37. Hava halk tabiriyle tam "kurt havası" idi. Siirt: 64. sınır hattında ise yağmur yağıyordu. Yarbay Ali'ye. Ürkütücü tablo 1994 ve 1995'in ilk iki ayında ortaya çıkarılan sığınakların illere göre dağılımı: Hakkari: 614. Bu bir kaçakçı sürüşüydü. Çobanların ceplerinden para vererek bu sürüden pay sahibi olan şahısların isim listesi çıktı.

karakolla Balkaya Dağlan arasındaki arazide yerleşmiş olan taburları dolaşüm. Akarsu taşmış ve civarındaki araziyi'. Tugayın her taburundaki özel dağ komandolarından oluşan ikişer tim. Ben Türk komandosuyum Seni çelik pençemle ezerim Her yerde ben varım Her zaman ve her yerde hazır Daima hazır. 9 Mart sabahı hava gene yağışlı. O bölgede operasyona katılacak Tugayların bütün ihtiyaçlarını Tugayın kışlasına çadırlar kurarak içlerine depolamıştık. 286 . Hemen hemen sabaha kadar. Çelik-1'in en batıdaki bölümünü "Ejder-Kış" harekatı olarak uygulamaya hazır durumdaydılar. 46 kilometrelik gece yürüyüşü ile "U" şeklindeki Hakurk kampının açık ağzında girişi koruyan Dalya Tepedeki PKK'nın emniyet karakolunu ortadan kaldıracaktı. Tugayın ileri komuta yeri Derecik'te faaliyet gösterecekti. Helikopterlerin Şemdinli'deki taburları Dalya Tepeye taşımaları bitince. 8 Mart günü Van'daki 4ncü Dağ ve Komando Taburu Şemdinli'ye. Yağış devam ediyordu ve siste görüş mesafesi 20-30 metre arasındaydı.Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok 1995 Dönem! 287 I 8 Mart'ta göz gözü görmeyecek şekilde kar yağıyordu.karayolundan motorlu intikale başladı. Suyun üzerinde durmak. bir dağ ve komando taburu ile Jandarma Komando Taburu da kurulacak köprüden Irak'a geçerek. Bu taburlar neler görüp yaşamışlardı. Yüksekova'daki Đnci Dağ ve Komando Taburu Şemdinli'ye. Hakurk planı şöyleydi. köprü kurmak hiçbir şekilde mümkün değildi. Bu taburlar Kuzey Irak'a karadan gireceklerdi. Đnen iki tabur kampın girişindeki çelik köprüye ilave olarak lastik botlar ve havai hatlar kullanarak güneyden Hakurk vadisinin içine girecek. Tugayın Özel Görev Kuvveti'nin Hacıbey Çayını geçtiği gece. Ben de aynı gün karayoluyla Yüksekova üzerinden Şemdinli'ye hareket ettim. Bu birlikler ise Hakurk kampı girişine helikopterlerle taşınacaklardı. Sınır hattına giderek köprü kuracağımız Hacıbey çayını gördüm. 8 Mart akşamı havadan taşınacak 3 tabur Şemdinli'de. Engel tanımaz aşarız Yüce engin dağları El veriri uzanırız Mor siyah bulutlara. Havanın açmasını bekleyemezdik. subaylarla çeşitli konuları görüştük. Şemdinli'de bulunan üç Dağ ve Komando Taburu. toplam 3. karadan Kuzey Irak'a girecek 3 tabur ise Derecik bölgesinde tertiplenerek. Hakurk'un Irak tarafındaki dağları tutacaklardı. karanlıkta önce Hacıbey sonra 25 kilometre ilerde Irak topraklarındaki Ba-razgir çayını iki ayrı noktadan geçecek. Kışladaki hoparlörden gelen sesler karşıdaki dağ yamaçlarında yankılanıyordu: "Korku nedir bilmeyiz Biz dağların erleri Yuva yaptık göklere Baş döndüren yerlere. Akarsuyun genişliği ortalama 50-60 metre iken şimdi 90100 metreye ulaşmıştı. yüzmek. Hakkari'deki 2nci Dağ ve Komando Taburu Şemdinli'ye karayoluyla motorlu intikale başladılar." Derecik Karakoluna ulaşınca. Derecik'te bulunan 5nci Dağ ve Komando Taburu da havadan Dalya Tepe ile Đran . Đdari hiçbir yokluk kimsenin umurunda bile değildi. Görüş mesafesi 3040 metreyi geçmiyordu. Dalya Tepe ve civarının emniyetini alınca. Kar bütün gece yağmaya devam etti.000 asker 30 dakikalık uçuş mesafesinden helikopterlerle Dalya Tepe bölgesine indirilecekti. Tugayın bu özel görev kuvveti. diğer tabur Irak-Đran sınmnda Hakurk'un doğu kanadını oluşturan 3. görüş mesafesi çok düşüktü. Ejder-kış. Çukurca altından Kuzey Irak'a girecek birlikler henüz Hakkari'ye gelmemişlerdi.000 metrenin üzerinde uzunluğu 25 kilometreyi bulan dağların geçitlerini kapatacaktı. Şemdinli'de bir taburun kışlasında 3 tabur yerleşmişti. Derecik Karakoluna hareket ettim. Aynı durum Derecik için de geçerliydi. doğu istikametinde ilerleyip. Görüş mesafesinin düşüklüğü hatta sağanak yağmur harekatı büyük ölçüde olumsuz etkilerdi fakat sının çizen bu akarsuyun herhangi bir noktasından karşıya geçmek imkansızdı. Bu lojistik faaliyeti kışlada kalan Kurmay Başkanı ve Lojistik Şube Müdürü yürüteceklerdi. Orada Derecik Sınır Karakolu binasından başka bir kapalı yer zaten yoktu. özellikle de Türkiye tarafını bataklık haline getirmişti. Binbaşı Mehmet Emin komutasında. toplam 200 asker.

"Sizi buradan bırakacağım ve bir dalgıç gibi 46 kilometre suyun altından gidip sonra aniden yüzeye çıkarak Hakurk'un ileri karakolu gibi. Hepiniz deli fişek. Ejder-Kış planının pratik amacı şuydu: 288 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok Üç tarafı dağlarla çevrili ve açık ağzı güney Irak'a dönük.000 askerle geçmekti. Gece subaylarla. çukur bir kesimde bulunan ve PKK'lı-ların Hakurk'dan çıktıklarında ara sıra kullandıkları. Bu bölgede de bir piyade taburunun timleri mevzilerde bekleyecekti. kampın girişindeki Dalya Tepedekilere dünyanın kaç bucak olduğunu göstereceksiniz. kendilerine verilen bıı ağır görevin yerine getirilmesiyle mümkün olabileceğini. vadinin içini Türkiye istikametinde. Kimsenin hava koşullarının bir an önce düzelmesi dışında bir dileği yoktu. Daha batıdaki sınır hatlından Irak topraklarına girildiğinde. "Harekat planının tam ve zamanında yürüyebilmesinin. Derecik'teki Taburlarla karadan Hakurk'a taarruz eder. gözünü budaktan esirgemeyen çocuklarsınız. 1995 Dönemi 289 Bulunduğumuz Şemdinli'nin Derecik bölgesi. içinde boydan boya 20 kilometrelik derin bir vadi bulunan "U" şeklindeki Ha-kurk kampının açık ağzından kama gibi girip. Sanki gökyüzü delinmişti. Herkesin morali tamdı. "U" nun dip. yani kapalı kısmında 2801 rakımlı tepeyle birlikte Türkiye arazisi başlıyordu. Herkes de buna alışıktı. Sınır hattında durmak. gündüz birlikleri dolaşıp askerlerle görüştüm. Türkiye ile Hakurk arasında. Bir gece karanlık süresinde kendi imkanlarıyla iki akarsuyu aşıp 46 kilometre yürüyecek ve Hakurk'un girişini kontrol altına alıp havadan gelecek komando taburlarını burada kabul edecek olan 200 askerden oluşan Tugay Özel Görev Kuvveti ile görüştüm. Bir ordu önce doğayı yenmelidir" sözü. Aklen. Bu engel olmasa. insan aklının alamayacağı ihtişamla yerine getirdiklerinden bu görevden en küçük bir endişe duymadığımı" söyledim. 9 Mart gecesi. Muharebelerin askerlere kazandırdığı ilk ve en kıymetli yetenek. Baskın ilkesi olarak biz aynı gece yaklaşır ve sınırı geçeriz. Ama ne olursa olsun. savaş sanatının bu gezegende değeri hiçbir zaman değişmeyecek altından kılıcı gibi başımızın üzerinde asılı duruyordu. her şeye karşı da azami tahammül ve dayanıklılık sağlar. ölüm kıyısından defalarca geçmiş olmak. Sekiz gün aralıksız gece ve gündüz yağışlar devam etti. Gasto-Ari bölgesinde de Jandarma Özel Harekat Grubu aynı gece pusu mevzilerini işgal edecekti. Biz Türk-Đran-Irak topraklarının birleşim yerindeydik ama diğer bölgelerde de hava koşulları kötüydü. Bu bölgelerin rakımı alçak olduğundan yağmur diğer yerlerde kar yağışı devam ediyordu. Bir an önce koşunun başlaması için sabırsızlanılır. yarış atlarının koşu başlangıç çizgisinde durmasına benzer. hesaplanamayan başka sürprizlerle de karşılaşabileceklerini ama bu güne kadar her şeyi. batıda Irak topraklarında iki metreye yakın karla kaplı yüksek dağ geçitlerinde karşılamaktı. böylece Hakurk'un girişi ile Đran arasında kalan 20 kilometrelik dağlık alan da geçitlerden kapatılacaktı. havadan gelecek taburları da koşullar uygun olduğu bir tarihte harekata katılabilirdik. Derecik karakolunda PTT hattı yoktu. 24 saat sonra Çelik-1 (genel operasyonun) başlaması gerekiyordu.sınırı arasında kalan dağların üzerine indirilecek. Derecik hizasına gelebilmek için Irak içinde 30-35 kilometre güneye doğru ilerlemek gerekiyordu. Başınızda bulunacak olan Binbaşı Mehmet Emin bu . Türkiye-Irak normal sınır çizgisinden birden bire Irak topraklarına dil ucu gibi 30 kilometre giren bir yerdi. Bir ara Şemdinli'de bulunan taburların yanına gittim ve Derecik'e döndüm. Çok zorda kalınca öncelikte Đran'a daha sonrada batıdaki Irak topraklarına geçmek için her şeyi göze alacaklarını değerlendiriyorduk. Bizim için en büyük engel yatağından taşmış deli gibi akan bir akarsuyun bulunması ve burayı 2. ruhen ve bedenen kazanılan güç ile. kuzeye doğru temizlemek. onları diğer insanlardan daha çok dayanıldı hale getirmesidir. Akarsuyun durumunu her gün takip ettik. Gerçi bu güne kadar Hakkari'deki kuvvetler muhtelif çapta birliklerle 18 ay zarfında 20 kez Kuzey Irak'a girip çıkmışlardı. bütün bölgelerde hava koşullan kötü olduğundan Çelik-1'in uygulanmasının ikinci bir emre kadar ertelendiğini bildiren bir mesaj aldık. Đrtibatları telsiz ve Semaçla (bir nevi faks) Tugay üzerinden sağlayabiliyorduk. kaçmaya kalkışanları doğuda Đran. askerleri sabırsız yapar. "Đlk hasım doğadır.

Aralarında dolaşırken zaman zaman da benin dinlediğim türküler: "Oy miralay miralay askerin alay alay Al kızları askere askerlik olsun kolay Ben başıma koyamam bir alayın fesini Đşittikçe duramam nazlı yarin sesini. Askerler. Gidin. Bir hafta boyunca herkes silah ve mühimmatına bakım yaparak onları ıslaklık. piyade taburunun askerlerinin yanlarında bulunan müzik aletlerinden istifade ederek gruplar halinde türküler söylediler. Size yakışan budur." *** "Allı turnam bizim ele varırsan Şeker söyle kaymak söyle bal söyle Ah gülüm kırıldı kolum yar tutmuyor elim Turnalar hey Eğer bizden sual eden olursa Selam götür sevgilimin diyarına Üzülmesin ağlamasın belki gelirim yarına." *** "Kalenin dibinde bir taş alaydım Gelene gidene yoldaş olaydım Bacısı güzele kardeş olaydım Kalk gidelim meyhana hana hana Baba. Derecik Karakolu binasını da kullanan Piyade Taburunun ses yayın cihazları belli aralıklarla marşlar çaldı. çelik çomak oynamaya mı gelmişlerdi? Çoktan sağır sultanın bile haberi olmuştu. Derecik'e yağmur ve kar şeklindeki yağışlar." *** "Senden ayrı geçen günler Ha bu gün ha yarın biter Omzumda bunca yük var Biri iner biri biner. Vazgeçtim başka taraflardan. Hepinizi kucaklıyorum" dedim. Şemdinli'deki küçük bir kışlaya da 3000 komando bir haftaya yakın süredir. Türkiye'nin en güneydeki bu köşesinde bir karakol civarında 2000 komando. Bildiğim pek çok doğru var Gittiğim tek bir yolum var Şu yürekte kaç yangın var . nasıl yapacağımız onların aklının alabileceği şeyler değildi. gönlüm eğlensin Yarın hakkin divanında doğru söylensin. nem ve rutubetten korudu. Ne yapacağımızı tahmin ederlerdi de. Subay ve astsubaylar Ejder Planında kendilerine düşen görevleri daha iyi nasıl yerine getirebileceklerini kendi aralarında görüştüler. *** "Aman dayleryol verin a tçyler Ben sılama varayım 1995 Dönemi 291 ff Sılam yeşil yaprak açmış Ben nasıl dayanayım. Ustam nasıl kondurdun kaş başına binayı Zindan ettin başıma ha bu yalan dünyayı Ben başıma koyamam bu kavukları Pencereden bakıyor peygamber tavukları. ocaklarına incir ağacı dikin. Hakurk'a yoğun kar olarak ve tipi şeklinde düştü. Sen her gece rüyamda gelip bana ağlıyorsun Kimbihr kimden beni sorup haber alıyorsun Hava nasıl oralarda üşüyor musun Kar yağıyor saçlarıma biliyor musun." *** "Hayda aman da hayda aman Kerimoğlu 'nun sandalı da sandah Vurulmuş da kanıyor Kerimoğlu 'nun Her yanı da her yanı. hepsinin paçavrasını çıkarıp. Derecik'te devamlı kaldıklarından.işlerin ustasıdır. Her zaman ceplerinde taşıdıkları not def290 Unutulanlar Dişinda Yen! BĐR Şey Yok terlerine duygu ve düşüncelerini yazdılar. Hayda ülen de hayda ülen Şu dağlarda geyik kalmadı Oyna ülen kör arabım sen oyna Senden başka yiğit kalmadı.

Peki. Đngiliz üretimi malzemelerden yapılı. Bize en yakın olanlar da Çukurca bölgesinden normal karadan sınırı geçecekti. bizim kurduğumuz hava hatları ve yanımızda getirdiğimiz lastik botları kullanarak Barazgir suyunu geçip Hakurk'un içine girmeye başladı. üç dağ ve komando taburu. botları yan yana tutmak bile çok zor görünüyordu. Helikopterler daha sonra Derecik'teki 700 komandoyu Dalya Tepe ile Đran sının arasındaki araziye indirdi. 18 Mart sabahı akarsuyun köprüyü parçaladığı haberini verdiler. Çelik-1 Harekatına katılan diğer birlikler de 20 Mart 1995 günü Çukurca doğusu ve Şırnak'lan Kuzey Irak'a girmeye başladılar.Şemdinli'de bulunan 2000 dağ komandosunun Dalya Tepeye taşınması saat 14:00'da bitti. Köprü yeniden kuruldu. Dağ ve Komando Tugayı Çelik-1 Harekatına katılacak altı tugaydan en uzaktaki birlikti. onlarca derenin de mutlaka tedbir alınarak geçilmesi gerekiyordu. Köprüden geçip bütün gece karadan hareketle Hakurk'un batı kanadını meydana getiren dağ silsilesine tırmanmaya devam eden 3ncü Dağ Komando ve Jandarma Komando Taburlarından 3ncü Tabur saat 09:30 \la ilerleme istikametinde Hakurk'un ağzını kontrol eden başka bir PKK grubu ile çarpışmaya girdi ve iki saat süren bir çatışmadan sonra PKK grubunun büyük kısmını yok etti. 21 Mart'ta havanın aydınlarım asıyla birlikte. Yani zaman ve saat koordinesi artık anlamsızdı. Đstihbarat Şube Müdürü Yüzbaşı Güngör'le birlikte köprünün kurulma çalışmalarını izledim. Döndük.Biri söner biri yanar. kampın içinde girmeyi sağlayan çelik köprüden bizim olduğumuz tarafa geçmeye çalışarak dışarı kaçmaya kalkıştı. gerekçelerini belirterek. " 292 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok Bölük Komutanı Yüzbaşı Yıldırnn'a Hacıbey Çayı üzerinde köprüyü kurması emrini verdim. çelik köprü. 10 gündür buraya kimse gelip gidememişti. "19-20 Mart 1995'te havanın kararmasıyla birlikte Ejder'i uygulayacağımızı" belirten mesajı ilgili karargahlara çektirdim. Dalya tepenin oldukça güneyinde bulunan Talabani'ye ait köylerde kontrol yaparken 2nci tabur bölük komutanlarından Yüzbaşı Đl> rahim. 1995 Dönemi 293 Havanın kararmasından kısa bir süre sonra bir grup PKK'lı Baraz-gir suyunun üstünde kurulu olan. Aynı gece Derecik Piyade Tabımı da Balkaya Dağlan batısından Me-zi Karyaderi kampının güneyine yaklaşacak şekilde Hakurk'tan 90 derece farklı bir istikametten Kuzey Irak'a girdi. Bu böyle devam edemezdi. evlerin yakınlarında bulunan hayvan gübrelerinin altından çıkarılan çuvallara doldurulmuş patlayıcıların katırlara yüklenmesi sırasında yaralandı. avucumuzun içinden daha iyi bildiğimiz o küçücük Çukurca'nın içindeki kışla ve civarındaki iki tugay kadar kuvvetin durumu neydi? 19 Mart hava kararırken önce Tugay Özel Görev Kuvveti. Biz gene dağılım olarak geniş alanlardaydık. 18 Mart gecesi. Tugay Özel Görev Kuvveti 20 Mart saat 05:30'da Hakurk'un girişini tutan PKK unsurlarını dağıtarak Dalya Tepeyi kontrol altına aldı vı. Aramızdaki mesafe de 140 kilometreydi. Hakkari'den tahrip olan malzemelerin yerine yenileri yüklendi ve geldi. Btı kesimde bulunan Đnci Dağ ve Komando Taburu köprüyü geçmelerine fırsat vermedi. astsubay ve askerleriyle olağanüstü bir gayret. Akarsuyun hızı dağlardan gelen sellerden farksızdı. Hava nasıl oralarda üşüyor musun Kar yağıyor saçlarıma biliyor musun. insanların havsalalarının alamayacağı fikir ve teknikler yaratarak hava kararmadan önce köprüyü inşa ettiler. PKK'nın yaptığı asma köprüler. Sen her gece rüyamda gelip bana ağhyorsun Bense bir türkü tutturmuş Gece gündüz söyleyip duruyorum. Çevresindeki rakımı 3000 metrenin . Fiber botlar yan yana getirilerek kurulan alüminyum köprünün değil kurulması. Đstihkam Bölüğü başlarında bölük komutanı olmak üzere bütün subay. daha sonra da plandaki sıralarına uygun olarak Hakurk'a yaklaşacak komando taburları Đrak topraklarına girmeye başladılar. Kampın içinden kuzeye 'U'nun kapalı ağzına doğnı ilerlerken.

5.üzerinde dağlarla kaplı olan Hakurk'un ortasında kuzey-güney istikametinde 20 km akarak çelik köprüde Barazgir suyuna bağlanan akarsu ve vadi. tek tek bulup tahrip etmek mümkün değildi. çanağı. Ejder-kış Karekatı 37 gün sürdü. Taburlar vadi tabanı ve hemen iki yanlarından. 2. coğrafi özelliklerinin sertliği. kara şahinlerden önlerine atlayan komando timleri ile kobralara yakalandılar. Hakkari'yi Irak ve Đran'dan kuşatmış olan tüm PKK kamplarını içine alır da artardı bile. Aynı savaşta. burada dört Đran tugayı ile u Irak tümeni çarpışmıştı. Kampın vadilerinden akan derelerden birinin kenarında montumu ve fanilamı çıkanp. . Đnci Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Vahap bu uçağın üzerindeki ay yıldızları sildi. havluyu ıslatır? k vücudumun üst kısmını siliyor-dum. Hastaneler. Kumanya ne kadar besleyici olursa olsun hiç değilse haftada birkaç kere sıcak yemek yemek bedenin doğal ihtiyacıdır. Vadinin içerisinde Irak-Đran savaşından kalma tahrip edilmiş askeri araçlar ve 294 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok konaklama tesisleri vardı. çömleği boklu. Dağ ve Komando Taburu ile jandarma komando taburları kampın batısındaki dağlara tırmanmaya devam ettiler. sığınak ve yer altı gömüsü bulundu. kapladığı alan. Van Devlet Hastanesinin kadrolu doktoruydu. pirinç. "adı. Fakat tabur bölgeye yayılmaya kalkınca kendisini konvansiyonel bir savaşta savunma mevzileri etrafına çepeçevre döşenmiş mayın tarlalarıyla kuşatılmış buldu. Kamptakilerin genel bir harekattan haberleri vardı ama Hakurk'a kış koşullarında gelineceğini hiç düşünmemişlerdi. yatakhaneler. mahkemeler. En büyüğü olup da kaça kaça kuzeye doğru gidip çaresiz kalınca kendini Đran tarafındaki karlı dağlara atan 62 kişilik PKK grubu Đran'daki Zagros kampına giderken. Tugay vasıtasıyla Van'a bir telgraf çektirip. Durcan vadisinin üstünde kayalık ve karların arasında bir Türk savaş uçağının enkazı bulundu. Komandolar PKK kamplarında PKK erzaklarını pişirip sıcak yemek ihtiyaçlarını karşıladılar. yürüyüş kolunda ve karların üzerinde. soyadı şu olan doktorunuz halen nerede" diye sordurttum. Tabur Türk Đran sınırını meydana getiren Drav Dağındaki iki metreye varan karların üzerinden. 3. Derecik'ten batıya. Hakurk. En kötüsü bu bölgede karşımıza araziye gömülü binlerce mayın çıkü. Mezi kampı istikametinde ilerleyen Piyade Taburu kontrol ettiği arazide aramalarına devam etti. Çok ayrıntılı olarak tuttuğu kalın bir günlüğü vardı. 268 tane depo. 5nci Dağ ve Komando Taburu da bu alana bir iz takip ederek girdi. Bu süre içerisinde zaman zaman olmak üzere 14 gün kar ve karla karışık yağının" yağdı. Sayıları o kadar çoktu ki. yağ. Dağ ve Komando Taburu da indirildiği yerden Đran sınırına doğru yaklaşmasını sürdürdü. tamamen kar altındaki bölgede havadan ve karadan siyah bir çizgi görünümündeydi. ll'li ve 24'lü PKK unsurları bulundu.) 1995 Dönemi 295 37 gün herkes kumanya yedi. çamaşırhaneler. araçlar ve katırlar için bile kapalı garaj ve ahırlarla. Kampın girişindeki çelik köprüden sonra Türk sınırına en yakın yer olan Durcan vadisine kadar uzanan 20 kilometre mesafede iki beton köprü daha vardı. bulgur ve akla gelebilecek her türlü erzak da bulunmuştu. Arkama döndüğümde . Ölen PKK'lılardan biri doktordu. PKK'nın kazanı. görenlerin gözlerinin gördüğünü beyinlerinin kabul edemeyeceği insan üstü akıl almaz bir tempoyla kuzeye doğru ilerleyişlerini sürdürdüler." (Đşte bu kadar basitti. Temmuz 1993'den beri iş yerine gelmemektedir. Ayrılan 200 kişilik grup da bu nedenle batıdaki kampları desteklemeye gitmişti. Biz Kuzey Irak'a geçmeden dört gün önce 200 kişilik PKK grubu buradan batı istikametinde ayrılmıştı. ve 4. Hakurk'ta yok yoktu. Kampın ağzındaki Dalya Tepe'den başlamak üzere Đran sınırına kadar 25 kilometreye kadar olan hat ve arazi klasik birlikler tarafından hazırlanmış personel ve silah mevzileriyle kaplıydı. dershaneler. 1. Hakurk'un içindeki 9'lu. Onlarca ton un. 20 kilometrelik ana vadiye yanlardan bağlanan yüzlerce derin çukurlarla. Bu istikamette bir şey olmadığı anlaşılınca taburu bulunduğu yerlerden cımbızla çeker gibi helikopterlerle alıp Mezi istikametinde ilerleyen piyade taburunun bölgesini takviyeye verdik. Van Devlet Hastanesi Baştabipliğinden cevap geldi: "Doktorumuz falanca.

Yakalanmadan bir gece önce kayalıkların arasında bir yarıkta saklanmış haldeyken askerlerinizden biri sırtıma basıp geçti diye ilginç bir şey söyledi. Biz . kamp. depolandığı tarihleri. miktarlarını. bürolar. Hakurk'ta 'Azem' kod adlı. sonra kem küm ettiler ve: . 268 depodan çıkarılan ağır silah ve hafif silahların hepsini.Ne var? Önce cevap vermediler. Özetle şu deniliyordu: "Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı Osman Pamukoğlu Paşa. depolardan çıkan malzemelere temas. Hakurk'tan Derecik Karakoluna döndüğüm bir gün harekat merkezi diye kullandığımız bir odadaki subaylar: . modelleri. ter. Ne var bunda? . Mevcut tesisler ve özellikle mağaraları çökerttik. Đstihbarat teşkilatının işlevinde bir noksanlık görülmüyor da akabinde ne oldu? Đki aya yakın zaman geçtikten sonra bunu kim ortaya çıkarıyor? Ve tam harekatın ortasında. bütün Avrupa ülkelerindeki bütün faaliyetlerini. "neden zamanında bize haber vermediniz. şehirler. mahalleler. bölge296 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok nin lojistik sorumlusunun büyük kaim bir defterde kendi el yazısı ile tuttuğu envanterdi. çeşitli şeyleri tutma.MiT'in ilgilisi durumun nasıl geliştiğini oradakilere anlattı. Bunlar bitti. Hakurk genel bölge adıydı. 14 sayfalık ifadesi bütün makamlara hemen gönderildi ve kendisi de Đstanbul'daki çalışmalara faydalı olması için Đstanbul Đl Jandarma Alay Komutanlığı! a sevk edildi.Varsa kovun. Đstanbul'dan örgüte katılmıştı. . En son 13 gün önce Derecik Karakolunda hem banyo hem de tuvalet olarak kullanılan bir yerde duş almışüm. Toprak. Biraz düşündüm. Kongresinin ne zaman ve nerede yapıldığım söylemedikleri için MiT'in ilgilisine kızdığınızı anlatıyorlar. gene aynı şeyleri heyecanlı bir ses tonu ile verdiler.Komutanım böcek var. . PKK'nın Yunanistan ve Hollan-da'daki kamplarının içlerini de krokiler halinde çizdi.Sizin PKK'nın 5. hüra yapılarına. Baktım.Oğlum. Hakurk'un içinde birbirinden ayrı dokuz kamp yeri vardı. PKK'nın metropol timi bomba uzmanı bir militan yakalandı.Komutanım televizyon kanallarından bazıları haberlerde sizden bahsediyor. . Bu dokümana şöyle hızla göz gezdiren mücadelenin bu boyutundan habersiz asker veya sivil bir kişinin dudakları birkaç dakikada uçuklardı. bazılarının da alım fiyatlannı gösteren.Komutanım bunlar kovulmayla gitmez. Đstanbul içinde PKK'nın diğer örgütlerle olan çalışmalarına. Bu militan sıradan biri değildi. akla gelebilecek her şeyi biliyordu. silah ve mermi yağlan. Kampa girme için kullanılan çelik köprü ile kuzeydeki iki beton köprüyü tahrip edip işe yaramaz hale getirdik. renkleri dahil. Her şeyi satan kim olduğu belirsiz tüccarlar. Geri kalanlar ile tonlarca erzakı bulundukları yerde tahrip ettik. bite böcek diyorsunuz. Tugay komutanını bile bitler sardığına göre. tonlarca mühimmatın ancak bir bölümünü Derecik bölgesine taşıdık. Bir saati geçmedi ara haberlerde üç TV kanalı. . Đstanbul ve yurt dışında dönen bütün dolapları en açık şekliyle. O salonda bulunanlardan biri yaptı bunu. dokunma ve bütün bunları sürekli yapınca bitler de muharebenin bir parçası olarak yerlerini alıyordu. dernek. araç plakaları.Konu neymiş? . dediler. tam hakimdi. apartman ve telefon numaralan. varın siz askerleri düşünün. cinslerini. Harekat süresindeki 37 günün baştan 26'sında bizim bölgeye bir tek canlı kul gelmedi. PKK'nın Yunanistan ve Balkanlardan başlayarak. isimler. Baraz-gir çayının üstündeki çelik köprüden başlayıp üç köprüyü de kullanarak 20 kilometrelik vadiyi araçlı olarak boydan boya geçip Hakurk'a mal taşıyorlardı.emir astsubayıyla yanındaki bir subayın başlarını eğmiş bütün dikkatleriyle benim fanilama baktıklarını gördüm. içtenlikle anlattı. . Ele geçirilen yüzlerce dokümandan biri de Hakurk'a depolanan bütün malların yerlerini. kibar konuşacağız diye. şahıslar dahil.

17 Nisan günü saat 15:30'dan itibaren 1. mavzer. dihritiof. bulundukları mevkilerden yaya olarak Irak arazisini geçip. Yeralü deposu 268 adet 2. Eğer PKK'da şu gördıV ğümüz T. harekata katılan bütün taburlar fasılalarla motorlu olarak Derecik bölgesinden ayrıldılar.gider. kanas. M-16. yanlış mı diye ne sordu. hedefi bilinçli olarak seçen bir roket. Hafif silah mühimmatı 430. Hiç kimse bana böyle bir şey var mı. yakın mesafeden.000 mermiden biri. bu kuvvetle 30 günlük sürede kaç PKK'lıyı bulup çıkarabilirsiniz?" diye sordum." Bir grup subayla görüşürken: "Size yalın ve net bir soru soracağım. Arabiki.000 asker ve bir ay süre versem. yok mu." 16 Nisan gecesi tabur komutanlarına. Uçaksavar/tanksavar 16 adet 5. Hakurk'ta bulunan her 10 silahtan biri. Size 30. ne zaman söylendiği yoktu. sanki suratımıza şiddetli bir kamçı yemiştik. Dağ ve Komando Taburlarının öncüleri. Sonradan binbaşı olduğunu öğrendiğimiz subay kayalıklardan uçar gibi üzerimize geldi. Harekatın ilk günü Hakurk'a yaklaşırken iki şehit vermiştik. 37 gün sonra. 3..501 adet 9. G-3 ve 417 yedek şarjör) 3. Bütün kampları biliyorsunuz ve büyük bir tecrübeye sahipsiniz. askerleri gibi adamlardan 400-500 kişi olabilse. MG-3) 40 adet 4. 8-10 askerden birinde dalların ucuna taktıklara Türk Bayrağı vardı. Piyade Tüfeği 229 adet (kaleşnikof. siminof.) Ele geçen 166 tip ve çeşitteki malzemenin genel dökümü: 1. bir generalin meslek yaşamında bunun ötesinde duyabileceği başka hiçbir haz ve gurur olamazdı.C. ne de aradı. binlerce insanın ölmesi demekti. her 1. "Köprünün Irak tarafındaki ayağında durarak tugayın bütün askerlerinin geçişlerini tek tek izledim. Hacıbey Çayı üzerinde kurduğumuz köprüyü kullanarak Türk topraklarına dönün emrini verdim. ve 4. Roketatar (RPG 7-9-11-18) 53 adet 6. onların bulundukları yeri cehenneme çevirir. (Bir mayın bile birkaç kişiyi öldürmeye veya yaralamaya yeter. Hakurk'da da 5000 PKK militanı saklanmış olsa. 20 Mart sabahı Hakurk'un girişindeki Dalya Tepede bulunan PKK ileri karakoluna Tugay Özel Görev Kuvvetinin saldırısını hayranlık ve heyecan dolu ruh haliyle şöyle anlattı: "Sabahın alaca karanlığında vadideki sislerin arasından çıkan kara kara insanlar bulunduğumuz tepelere öyle bir çıktılar ki. Hacıbey Çayı'nı Irak tarafından gören sırtların üzerinde öyle bir duruş ve tavırla göründüler ki. Derecik Piyade Taburu ve sonradan aynı bölgeye gönderilen 5. Roket mühimmatı 1731 adet 10. Hepimiz şok olduk. işlerini bitirirdik' dedi ve çok öfkelendi". PKK'da yıllarca bulunmuş ve teslim olmuş eski militanlardan biri. doğru mu. Dağ 1995 DÖNEMĐ 297 ve Komando Taburu da Mezi kampı altı hizalarında çatışmaya girip bu bölgedeki 25-30 kişilik bir PKK grubunu yok ettiler. Bu bölgede bir gece küçük dağ çadırının alunda sağanak yağmurdan korunma-" ya çalışan Piyade Tabur Komutanı Kurmay Yarbay Ali kısa bir süre orada değilken. Harekat boyunca 134 PKK'h ölü ele geçirildi. çadırı ve içindeki arka çantasını yok etti. Çok fazla düşünmeden cevap verdiler: "En fazla 2500-3000 olabilir komutanım. Makineli-otomatik tüfek (BKC. her 100 mayından biri sadece bir kişiyi öldürse bu. Nerede. Çok büyük enerji sarf ettikleri ve uyku diye bir şey olmadığından herkesin çok kilo kaybettiği ayan beyan ortadaydı. G-l. El bombası 2446 adet 8. Fakat köprüye geliş ve önümden geçişlerindeki hal ve tavırları sanki harekata yeni başlıyormuşuz gibiydi. Havan mühimmatı 3475 adet . her şey çok daha farklı olurdu. Ceketleri parçalandığından hemen hemen hepsi haki fanilahydı. 298 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Ejder-Kış bitmişti. Havan 15 adet 7.. 2. 18 Nisan 1995 günü sabahtan itibaren.

bir şahsın resmine baksanız ne olur. Osman Paşam herkese. Erzak 86. günü gelince bu kötü alışkanlıklarının acısını çekip bedelini ödenmiyor mu? Sen niye bunu unutup uzun uzun konuşuyorsun?" dedim. O resmi harekatın diğer 4-5 resmiyle destekleyin de. Kuzey Irak'ta ne oldu. Bizden 15 gün sonra da 2 Mayıs'ta Çukurca altı ve diğer bölgelerdeki Çelik-1 sona erdi. Kulaklarını çekerim. fakat çatışmalar sırasında onlarca. . hiç değilse bir şeye benzesin" emrini verdim. Birlik komutanlarını topladım. yüzlerce sürprizle karşılaşınca kararları bizzat kendisi verir. Ben de kendilerine.Var. Resmi. askerler. Harekat Şube Müdürü Ferhan: 1995 Dönemi 299 .022 kg Hakurk/ Ejder-Kış Harekatına kaülan Hakkari birlikleri kışla ve üslerine döndüklerinde. Gece görüş cihazı 8 adet 15. Basında Hakurk Harekatı: 300 Unutulanlar Dişinda Yeni BIr Şey Yok . Onları merak etseniz anlarım da. Mayıs'm ortalarına geliyoruz. "Kışlaları. Başka türlü de olmuyor. Osman Paşa askerin başından bir saat bile ayrılmaz. Bir emriniz var mı? .Sizi kim aradıysa onu telefona alın. Çukurca doğvısunda devam ediyordu. düzenleyin ve idari işlerin getirdiği yığılmaları yok edin. Teçhizat 445. Telsiz 13 adet 14. . ne bitti bunu zaman gösterecek.190 parça 16.Komutanım Genelkurmay'dan telefon ettiler. Varsa yoksa PKK'dır onun işi.11. kim telefon ettiyse söyle ona. Henüz Çukurca batısındaki Me-zi ve Karyaderi kampına harekat başlamamıştı. En kısa zamanda yazlık konuşlanmaya geçmeliyiz. Manevra ve ateş desteğini şahsen düzenler. Banş koşullarının bol ve sonsuz zamanında uzun lakırdılara alışanlar. PKK'nın Hakurk'ta ölü ele geçirdiğimiz doktorunun resmini istediler. karakolları hızla tertipleyin. ne de umursar. Mayın 2336 adet 12. 'güneş gözlüklü olan kim' diye bana sordu. 'Komutanım. Karargaha da: "Böyle dev bir harekatla ilgili ölü bir PKK'Iı resmi çok komik olur. şaşırtacak kadar inisiyatif verir. Devamlı. komutanım. Bir daha olur olmaz şeyler için buradakilere telefon edip onları meşgul etme. bakmasanız ne olur? Peki anladım" dedim. . Ben onun geçen seneki kur-maylarındanım. Ve bütün bunları. Resimlerden birinde bir grup askerin arasındaki. "ben size ne öğrettim? Günlük konuşmalarınızı bile 'muharebe konuşması' gibi kısa ve öz yapacaksınız. Đki gün sonra aynı kurmay subay aradı ve: "Komutanım resimleri sayın Genelkurmay Başjkanı'na arz ettim. Telefonla arayan kurmay subayla konuştum. kışla. Cumhurbaşkanı'na götürüp gösterecekmiş. Hakurk dönüşünden birkaç gün sonra.Genelkurmay Başkanı Đsmail Hakkı Karadayı Paşa istemiş. Doğruydu. Ben de o Osman Paşa komutanım deyince. . Çelik-1 'in Çukurca bölgesindeki operasyonu.Ölmüş bir adamın resmini ne yapacaklar? Anlamsız şeylerle uğraşmasınlar. 24 saat PKK ile yatar PKK ile kalkar. halk ve PKK'lılar hepsi bilir' dedim. Ev bark tanımaz.Komutanım o konuşma devede tüy bile değil. O kamplardan Irak'a gruplar da gelebilir. 'Allah Allah Osman Paşa'nın orada ne işi var' dedi. Bunun üzerine Genelkurmay Başkanı. Bugüne kadar şehirlerde onu gören olmamıştır. "Hakurk'ta neler oldu bitti şeytan bile akıl sır erdiremez. Hatta duruma göre askerin moralini artırmak için bizzat çatışmaya girer. Her duruma hazır olmalıyız" emrini verdim. PKK dışında da hiçbir konuya ne kıymet verir. Kendisine. 'Osman Paşa kendini bu işe çok vermiş' dedi" diye sözlerini bitirdi. Patlayıcı 225 kilogram 13. Đdari hazırlıkları ağırlığı tugayda ve kışlalarda olan bu harekatın mecburen getirdiği bazı tertiplenmelerden hemen çıkıp eski düzenimize geçmemiz gerekiyordu. üs ve karakollarda kalır. Đran kamplarında ne olup bitiyor ona bakmalıyız.

" 3 ve 7 Mayısl995 Meydan: "Đşte Kuzey Irak fatihleri: Hakkari Dağ ve Komando Tugayına bağlı askerlerimiz Kuzey Irak'taki PKK kamplarını yerle bir etti! Silahlı Kuvvetlerimizin Kuzey Irak'taki başarılı operasyonları sürerken Hakkari Dağ ve Komando Tugayı Hakurk'ta destan yazdı. PKK'nın adeta 'kalesi" durumundaki bu yerleşim merkezine tamamen hakim olduğunu kaydettiler. Kuzey Irak'taki Hakurk kampını darmadağın ederek PKK'ya büyük darbe indiren Dağ ve Komando Tugayının komutanı Tuğgeneral Osman Pamukoğlu'nun. leş toplamak değil. Hatta bir süre durdurabilir de. Pazartesi gününden bu yana sürdürülen Silahlı Kuvvetlerin Irak harekatında en önemli odak noktası Hakurk." 29 Mart 1995 Sabah: "Ordu Hakurk'a girdi: Askeri yetkililer." 28 Mart 1995 Sabah: "Çifte kıskaç: The Nevvyork Times gazetesi. Mezi ve Şivi kamplarında aramalar sürüyor. Binlerce mağarayla dolu kamp çevresi ağır silahlarla dövülüyor. Bu zirvedeki mevzilere yerleşen üç beş kişi Türkiye'den gelebilecek bir alayı oyalayabilir. Bunu da o tarihteki yazımızda belirtmiştik. Komando birlikleri yelpaze gibi yayılarak Hakurk u sardılar." Ankara'dan gelen bir talimatla Çelik-1 harekatına katılan bütün birliklerin temsili gruplarının iştiraki ile Silopi'de bir tören yapmak üzere Jandarma ." "10 bin komando Hakurk'a yürüyor: En büyük PKK kampı düşmek üzere. Sağ yakalanan PKK'lılar komandolarımızın gelişi için 'ruhumuz bile duymadı' dediler." 28 Mart 1995 Hürriyet: "PKK deliğinden çıkarılıyor: Hakkari'nin Şemdinli ve Çukurca ilçelerinden girilen Hakurk. Çelik-1 Harekatının en güç şartlarda sürdürüldüğü bölge ise kar kalınlığının 2 metreyi bulduğu Hakurk bölgesi. Bu kez birliklerimizin bir kısmı havadan Hakurk'un arkasına indirildi. Hakurk kampına komandoların baskın düzenlediği belirtildi. bir süre önce 'Benim işim teröristleri yok etmek. Panik halindeki yüzlerce terörist kaçış yolları tutulduğu için Hakurk ve Metinan bölgelerinde kıstırıldı. Askerlerime leş toplatmam' sözleri." 25 Mart 1995 Sabah: "Teslim oluyorlar: PKK'nın Hakurk'taki kampı da kontrol altında. Kuzey Irak harekatının Türk kamuoyunda bilinmeyen perde arkasını yazdı. Türkiye ucundaki zirveden bakınca PKK'ının ünlü Hakurk kampı aşağılarda bir kenarıyla görünür. Gazetenin Anka-ra'daki muhabirinin yazdığı haber şöyle: Harekattan üç hafta önce özel yetiştirilmiş Türk komando birlikleri gizlice Kuzey Irak'a sızdı. Zirvenin hemen aşağısındaki Hakurk kampına ise bir sinek bile yaklaştırmaz. Harekat daha öncekilere göre çok daha etkili. harekat bölgesinin en doğusunda Iran sınırı ile bitişik olan en yüksek dağlarla çevrili Hakurk'a giren mehmetçiğin. iyi planlanmış ve baskın niteliğindeydi. PKK'nın en büyük kampı Hakurk'ta hakimiyeti tamamen sağlayan mehmetçik. 1995 Dönemi 301 Bu birlikler PKK militanlarını arkadan çevirip kaçış yollarını kesti. Ancak yöreyi gördüğümüz için belirtmeliyiz ki gene de PKK'hlarla sıcak temas çok zor. Daha önceki harekatta kampta ve dolaylarında bir tek ölü PKK'hya rastlanmamıştı. Irak içlerine ve dağlardaki mağaralara kaçış yollan tutuldu. halk tarafından büyük taktirle karşılanmıştı. çifte kıskaca alındı. diğer bölgelerde aramalarını sürdürüyor. Hakurk'un çevresine indirilen paraşütçüler." 26 Mart 1995 Sabah: "Hakurk kampı: Türkiye-Đran-Irak sınırlarının kesiştiği vahşi coğrafyadadır. Hakurk bölgesine yapılan Ejder harekatında komandolarımız 134 teröristi ölü 4'ünü de sağ olarak ele geçirdiler. baskınlara başladılar." 24 Mart 1995 Sabah: "Hedef Hakurk kampı: Binlerce komando PKK'nın en büyük kampına yürüyor.24 Mart 1995 Milliyet: "Hakurk Çemberde: Şemdinli'nin Derecik köyünden sınır ötesine giren yaklaşık 10 bin dağ komandosııyla piyade birlikleri PKK'nın en büyük kampı Hakurk'a doğru ilerliyorlar.

Anladın mı şimdi? -Çokiyi anlıyorum komutanım. Bu gece burada kalıp Sınır Alayındaki subaylarla bazı şeyleri görüşeceğim. iki er şehit düştü. 28 Mayıs saat 23:50'de Şemdinli'nin Đran sınırındaki Durak Karakolunun emniyet timlerine saldırıldı. konuşmalar. 11 Mayıs saat 00:30'da Şemdinli Haripesta tepede jandarma sınır timlerine ateş açıldı. yüzlerde sevinç ve mutluluklar. tören lazım mı." Mayıs 1995 PKK eylem ve saldırıları: 6 Mayıs saat 02:00'da Çukurca Kıble Tepe mevkiinde jandarma timine ateş açıldı.Asayiş Komutanlığı program hazırlayıp düzenleme yaptı. Ne demek istediğimi önümüzdeki günlerde hepimiz ve herkes görecek. iki militan öldürüldü. keskin bakışlı. sonra da doğuya dönerek Çukurca istikametinden Hakkari arazisine girmeye çalışarak. Kafamda 40 şey uçuşurken tören ruhu yaşayamam. kürsüler. Sizler Hakkari'ye devam edin. astsubay ve 20 kadar askerle. Ben Çukurca'da ineceğim. Đt 302 Unutulanlar Dişinda Yenî BtR Şey Yok Yanımda oturan 2. 17 Mayıs saat 21:00'da Çukurca Aslankapı yol emniyeti timlerine ateş açıldı. 25 Mayıs saat 02:45'de Şemdinli Şapatan rölesine silahlı saldırıda bulunuldu. iki asker yaralandı. Biz Sakarya'dan. . Bu aşılmaz dağımş deme. Dumlupınar'dan sonra bile tören düzenlemedik. 29 Mayıs saat 18:45'de Çukurca Çayırlı Sınır Karakoluna silahlı saldırı yapıldı. bölükler halinde eylem bölgelerine dağılmadan önce bulunduğu yerde yok etmezsek. değil mi? Faydası ne? Kime. 1. karşımızdaki kim? Kargaları kovalamak kartala şeref getirmez! Büyütülecek bir şey yok. iki er yaralandı. Üç militan öldürüldü. Sanki tören yerinde sadece fizik olarak vardınız. Bir vatandaş yaralandı. Bu taburu. yemekler. Şırnak Hakkari sınırına yaklaşırken kötü hava koşullarından buradan geçemeyeceğimiz anlaşılınca pilotlar önce Irak topraklarına. Bir şey mi oldu? dedi. I "Askerler vücut ve zihin olarak sertleştirilmelidir. Siz en kötü zamanda bile espri yaparsınız. bando mızıka. Ne olursa olsun. . başkalarının ihtiyacı olabilir. Đran'la bizim sınırımızı çizen Şehidan Dağı'nın hemen doğusunda Đran topraklarında bulunan PKK'nın Jerma-Betkar kampında bir tabur kadar militan var. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Yarbay Mustafa: . uğurlamalar.Mustafa. Bize ait bölüm biter bitmez hemen helikopterlerimize atlayıp Silo-pi'den uzaklaştık. bir er yaralandı. Her seviyedeki siyasiler ve askerlerin hepsi gelmişti. sert savaşçılar ahim alamayacağı kadar inanılmaz görevleri yerine getirebilirler. aşılmadık dağ yok. Aynı gün saat 19:20'de Çukurca Köprülü emniyet timlerine ateş açıldı. karşılamalar. Mayıs'ın ilk haftası içinde bütün herkes gibi ben de birkaç subay. Yedi asker şehit oldu. Ancak." 5 Mayıs 1995 gecesi karargahın ilgili subaylarına aşağıdaki emirleri verdim. Aynı gün 23:4O'da Çukurca Begzova'daki jandarma timlerine ateş açıldı. konuşmalar. 23 Mayıs saat 07:30'da Çukurca-Gerdan tepe gözetleme timine ateş açıldı. iki kara şahine binip Silopi'ye gittim. Đki GKK şehit oldu. 22 Mayıs saat 13:30'da Yüksekova Yılanlı yaylası mevkiinde bir sivil araç mayına çarptı. Yalnız bizim böyle şeylere ne bakacak ne de ayıracak zamanımız var. "Bu ne bitmez yolmuş deme.Şimdi git pilotlara söyle. Bir asteğmen. neye yarıyor bilmiyorum. bitmedik yol yok. Bir er şehit oldu. Yüksekova ile Şemdinli'nin Đran ve Irak'la bağlantılı bölgelerinde çok can yanar ve çok kayıp veririz. Đran'ın sınır köy ve karakolları buraya . 24 Mayıs saat 17:20'de Çukurca Uzundere köyüne silahlı saldırıda 1995 DönemĐ 303 bulunuldu. Aynı gün gene Şemdinli Gelişen köyü yolunda bir sivil araca ateş açıldı.Komutanım bugün çok hüzünlüsünüz. Tören platformları. uçuşa devam ettiler.

vatan gibi öğelerin içinde en önemlisi vatandır. Gelibolu ve Đstanbul'da çalışsın. Sonuçta hava kararır. hemen onay için üst kademelere göndereceğiz. hiçbir zaman onu tam olarak göremez. o bölgeyi gözüm tutmuyor. Zafer makinelerden daha çok ruhların bakımına dayanır. Dağın içinde ve üzerinde küçük bir akarsu kenarında. Kayanın altını hiç terk etmeyen bu balığı avlamaya çalışan. bir avuç kadar yerdi. Silahları çok yazar ve konuşurlar da ilham üzerinde pek durmazlar. Đlhamın gücü esas silahtır. bizim Durak jandarma sınır karakolu sınırdan 12 kilometre batıda Türkiye tarafındaydı. Dikkatinizi buraya toplayın. onların hatırasına bir anıt yapacağız. Đran tarafında iken. ülkenin herhangi bir yerinde yapsanız. Çanakkale'nin anıtlarını Gelibolu yarımadasına değil de. Đran o kamp-takîleri bin defa oradan başka yerlere kovacaktı. aynı etkiyi. yığmaktı gibi çalışmalar sürerken. bilgileri detaylandırın. "peki müşterek harekat yapalım" deseler. isterseniz altından yapıp pırlantalarla donatın. Hakan Tepe ve Pirinçeken Karakollarının tertipleneceği tepeleri Tugayın havan ve dağ toplarıyla destekleyeceğiz. 3ncü Dağ ve Komando Taburu büyük sebep olmazsa en geç Haziran başında o bölgede konuşlanacak. Birliklerden bir mimar asteğmen bulun. Türk tarafından görüşmelere katılanlar. Ben de bölgede keşif yapacağım. Mutlaka bütün anıtlar önemlidir. Ve bir vefa borcumuz var. Çukurca doğusundaki Pirinçeken ve Hakan Tepe Sınır Karakolları binalarından çıkıp. plandı. akşam karanlığı ile sabahın alacası arasında işi bitirmiş olacağız.Bu görüşmeler kaya balığı avlamaya benziyordu. 5.onlarca kilometre uzaklıkta. kültür. Dağ ve Komando Taburu bu yıl. Yani üzerinde sınır bulunan Şehidan Dağı doğu ve batıya tıpkı geniş bir teknenin gövdesi gibi öyle bir yayılmış ve o kadar dikti ki iki taraf da bu bölgeyi yerleşim olarak asırlardır düşünmemişti. Tasarım ve projeyi hazırlayarak gelsin görüşelim. Ayrıca. 1995 Dönemi 305 Jerma kampı sınırdan sekiz kilometre doğuda. diğerlerini korumak ve devam ettirmek çok zordur. Dağ ve Komando Taburu bulunacak. Đran ve Irak topraklarının içine at başı gibi girmiş olan Hakkari dağları üstünde olacak. siyasi birlik. sağlaması mümkün mü? Hayır. aynı doğallığı. Kampın 20 kilometre kuzeyi ve güneyinde hiçbir köy ve mezra olmadığı gibi. Đran kurnazdı. "Kuş uçmaz kervan geçmez bir dağın kuytusundan benim nasıl haberim olsun? Siz böyle bir yer biliyorsanız söyleyin. Milleti millet yapan dil. Bizim anıtımı. Müşterek sınırdan da sekiz kilometre uzaktaydı. taslak planı çatıp. hazırlıktı. gelenek. hem de coğrafyanın farklı bir şekilde kullanılması için düşünüyorum. beraber bakalım" gibi kör ve sağırlar diyalogu yıllardır devam edip gidiyordu. Bu mevki Đran'ın da işine geliyordu. Yüksekova Karacadağ kuzeyinde başka bir piyade taburu tertiplenecek. doğudaki en yakın köy de 12 kilometre ötedeydi. 3500 metre yüksekliğinde. 304 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok 4. Dağlıca'da bir piyade taburu. Tabur Komutanı Reha'ya emir vereceğim. Sizin de bilginiz olsun ve karargah olarak gerekli yardımları sağlayın. Jerma ve Betkar mevkiinde sadece PKK yıllardır emniyette yaşamını sürdürüyordu. Şemdinli'deki 3. 2. Đnşasına hemen başlayacağız. Neden mi? Çünkü vatan obuadan. Ben Çukurca Sınır Alay ve Tabur Komutanlarına emir verdim. Bu mesafelerin arasını dağ bloğu doldurduğu için bir mezra bile yapılmamıştı. "iyi bir liderin efsanevi özellikleri olmalıdır. kuzey güney istikametinde boyu 20 kilometre olan Şehidan Dağı'nın içinde. Şemdinli ile Derecik arasındaki Ortaklar Jandarma Karakolu bölgesinde üs kuracak. Sürekli oltaya vurduğu için avcınızı onu tutma arzusunun sonu gelmez. Bunu hem daha sonraki operasyonlar için. Onun için 'vatanımız' diye bu dağlarda gözlerini kırpmadan ölüme giden çocuklar için bu dağların tepesine. birleşik bir güç halinde hemen arkalarındaki Çilekli ve Dağbaşı tepelerinde sahra düzeninde tertiplenip nıevzi-lenecekler. Balık oltayı yemle beraber alsa da hemen kusarak çıkarır. Fakat burası benim vatanımdır dedikleri yerde şehit olanlar için yapılan anıtın bambaşka anlamı ve ruhu olacaktır. balık kayanın en . Şemdinli kuzey doğusundaki piyade taburundan bir bölük Đran sınırındaki Durak Karakolu'na alınacak." PKK'nın Jerma-Bektar kampı Türkiye-Đran siyasi hududunun tam zirvesinden geçtiği. 3. Siz ve Tabur Komutanı Ortaklar Karakoluna gidip uygun yeri seçin. Onların hemen arkasında bulunan Uzundere köyü bölgesinde de 5.

Harekata. Kendileri Tugay Komutan yardımcısı Albay Akif le birlikte tabur karargahında bu1995 Dönemi 307 lunurken ben de müsaade alıp hazırlıklarını sürdüren 3. toplam 1200 asker katılacaktı. sınırdan itibaren üçgenin uzun olan kuzey kenarında 34 kilometre. üçgenin tabanının ortasına. gece de biraz geri çekilip istirahat eden. Bulundukları çukur alana düşen topçu mermilerinden kurtulmak için hemen civar-larındaki yüksekliklere kaçmaya çalışanlar karşılarında komandoları bulacaklardı. genel amacını da tehlikeye sokardı. 3. Üçgenin tabam Şehidan Dağı'nda olacak. Bir üçgen kurulacaktı. "Yarasa" harekat planını onaylanmak üzere üst kademeye gönderdik. Taburun önünde hareket edecek ve PKK'lıları susturacak olan timdeki subay. Topçunun atışının başladığı 05:00'dan itibaren en geç dört saat sonra. Kamp. bir bölümü de bulunduğu yerden sınırı geçip eylemlere başlayacaktı. Mayıs başında Jerma-Betkar'da 358 PKK militanı toplu halde 9 sabit bina. Şehidan'ın zirvesine 8-10 kilometrelik dağ tırmanışı yapılacaktı. her biri 400 dağ komandosuyla. Faaliyet alanları ise Yüksekova güneyi ile Şemdinli ilçesinin bütün alanları olacaktı. her biri 3-4 militandan oluşan iki gözetleme timinin aynı gece sessizce ortadan kaldırılması şarttı. Subaylarla görüştüm. Bunları parça parça saldırı öncesi ve saldırı sırasında yakalardık ama ne olursa olsun bu gene de. üç dağ ve komando ta306 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok buru. Avcı da beline kadar ıslanmış. Bir ara Kundakçı Paşa'nın çağırdığını söylediler. 40-50'li ve 80-100'lû gruplar halinde buralardan eylem ve saldırı mıntıkalarına hareket edecekler. fakat avlanma hissi tatmin olmuş şekilde evine döner. yirmilerce can almalarına mani olamazdı. PKK'nın Şehidan'daki iki gözetleme timini etkisiz hale getirecek olan birlik bu taburdu. Bir hafta sonra Mayıs'ın ll'inde önce uygulanmayacak diye bir emir aldık. onlarca. Muharebeler sırasında. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Vahap. Saat 15:30'da Hasan Kundakçı Paşa Şemdinli'ye geldi. çok zayıf olmakla birlikte. eğer şehit düşen ve yaralanan olursa sırtta taşınarak getirilecekti: Şehidan Dağı'nın güneyinde iki ayrı noktadan gündüzleri Türkiye tarafını gözetleyen. Şimdi ise hepsi bir kafesin içindeydiler. Đki topçu bataryası azami gizlilikle hava kararmadan sınıra yaklaşıp ateş mevkilerine girecek. güneydeki kenarından da 26 kilometre Şehidan üzerinden yürünecekti. 20 Mayıs sabahı Binbaşı Fer-han ve Yüzbaşı Güngör'ü de yanıma alıp Yüksekova ve Şemdinli'de bulunan 1. 19 Mayıs günü akşama doğru da tatbik edin emri geldi. Bu ayın sonuna kalmadan. saat 05:00'da obüsler koordinatları tarafımızdan tespit olunmuş olan 9 bina ve 11 çadırı hassas (yerde paralanan) ve ihtiraklı (havada paralanan) mermilerle bir saat şiddeti ve atış hızı hiç düşmeyecek şekilde ateş altına alacaktı. Çünkü timler bu taburun genel ilerleme mihveri üzerindeydiler. Yüksekova'dan Şemdinli'ye geçtim.dibine karnı doymuş şekilde çekilir. Taban sabit kalmak üzere üçgenin her kenarında 400 komando bulunacaktı. Gece karanlıkta patlayacak bir silah veya bunlardan birisinin kaçması planın baskın etkisini ortadan kaldırdığı gibi. astsubay ve askerlerle konuştum. 11 çadırda yaşamlarını sürdürüyordu. saat 09:00'da iş bitirilmiş olarak fakat bu defa kanatlardan yürünen uzun güzergahtan değil. Đki topçu bataryası akşama doğru plandaki ateş mevzilerini işgal ettiler. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Yarbay Reha ve 4. Gittim: . elinde içi boş kovayla. Harekata katılacak taburlara gece operasyona hazır olun emri verildi. Plan kendilerine anlatıldı ve bulundukları yerden sınır hattına olan yürüyüş mesafesi dikkate alınarak. Fakat nereye gidecekleri söylenmedi. Dağ ve Komando Taburunun çalışmalarını izledim. havanın kararmasıyla birlikte sınırı geçmeleri için hazırlıkları yapmak üzere tabur komutanları serbest bırakıldılar. Çekilmeyi tabandaki 400 komando uzak mesafeli silahlarla emniyete alacaktı. Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Kemal'e "yarasa" emrini verdim. Jerma-Betkar kampına yapılacak "Yarasa Harekatı"nm planı şöyleydi. PKK kampı üçgenin güney ve kuzeyindeki kenarlarının birleştiği tepe noktasının içinde kalacaktı. Şehidan Dağı'nın zirvesinden doğuya doğru dik açıyla sekiz kilometre uzakta olmasına rağmen.

planın yürümesi bir tarafa. . yağmur ve bulutları delerek Şehidan Dağı'nın kuzeyine tırmandı.Toplantı devam ediyor. jeneratörlerle pırıl pırıl aydınlatma altındaydı. Genelkurmay Başkanı ile Kuvvet Komutanları ayrıca bu konuyu görüşüp harekatın olup olmayacağını bize bildirecekler. O zaman "yapalım" demenin de büyük bir anlamı kalmayacaktı. Đran tarafında Şehidan'ın karanlık yamacının orusındaki PKK'nın JermaBetkar kampı karartma yapmak ne söz. "Komutanım aşılacak dağlar. dedim. bu kadar uzaktan karıştırılmasın. yaralanarak açılmış olacak.Zamanımız gittikçe daralıyor. Đki taburun yabancı arazilerden 30 kilometre kadar dağ yürüyüşü yapması gerekiyor. Anladım komutanım. . Saat 19:00'dan itibaren de taburlar Türk-Đran sınırının üzerinden geçtiği 3500 rakımlı Şehidan Dağı'na Türkiye tarafından tırmanmaya başladılar. Saat 18:30'a doğru hava bulutlanmaya başladı. . Tugaya gitti.Osman Paşa. Sonra. Ankara ile görüşüyorum. Aradan 20 dakika geçti. ben dışarı çıktım. Karar çıkmadan başlama" dedi. henüz cevap yok. Harekat yapılmayacak.Osman Paşa konuştuk. Đnşallah geç kalmazlar. O toplantı bittikten sonra. ikimizin sınırını çizen bir dağın öte yamacındaki belayı ortadan kaldırmaya yönelik. hala bir haber yoktu. Cumhurbaşkanı. Milli Güvenlik Kurulu toplantısı devam ediyor. Epey bir süre donup kaldı. Bunlar sizin sesinizi duymadan geri dönmezler.Komutanım hiçbiri cevap vermiyor.Komutanım bir tabur PKK'lı yönünden kısmet değilmiş. . Ne yapalım kısmet değilmiş. Hasan Kundakçı Paşa Hakkari'ye. konu kritik. Kan ter içindeydi. . Sonucu bildir. Bizim en geç 05:00'da kampı kuşatma altına almamız lazım.Komutanım "Đran" diye geniş bir anlamla bakarak. sonra hepimizin aklına aynı şey geldi. pratik bir uygulamamız. "Yapmayalım" şeklinde bir görüş çıkarsa taburları dağlardan indirirdim. kat edilecek mesafeler var ve karanlık süresi bizim elimizde değil" diye arz ettim. . . Pilota söyle bvıradan çıkıp Şehidan Dağı'nın üstüne yükselebilirse meseleyi daha sağlam çözeriz. Başbakan. Önce teknik sebeplerle mi diye düşündük. Đnsan psikolojisi muharebe koşullarında öyle bir şey ki. uzayan ve geç kalan bu karar için kaybettiğimiz saatleri telafi edemezdik. Đyi geceler. lüzumsuz risklere girecektik. Dönsünler. "Osman Paşa. toplantı devam ediyor. . Tabur.Telsizle taburlara çağrı yap. . Bizim çağrılarımızı bir aldatma diye düşünüyor olabilirler. Eğer birlikleri bulundukları yerde dondursam. Saat 18:00 olmuş. Tekrar taburun yanına gittim. geldi.. "emredersiniz komutanım" deyip ayrıldı. Sadece ben değil bütün subaylar onlarla temas kurmaya çalışıyor. dedim. Zaten 3500 metredeki dağda ve bu sağanak altında Tanrıdan ve bizden başka kimse yoktu. Saat 20:00'da Jandarma Genel Komutanı Aydın Đl ter Paşa beni aradı. Tabur ve bölük komutanlarına herhangi bir şey söylemeden hazırlıkları kontrol ettim. Sizi ancak Hakkari'de misafir edebiliriz.Ne oldu? Bu kadar zamandır bilgi vermiyorsun. bir türlü gelmeyen. Đşte bu tam bizim istediğimiz şeydi. ama yarın bunlar çil yavrusu gibi bölgeye dağılınca bizim kısmetimiz ölerek. en küçük bir belirsizlik ve olumsuzluk emaresi bile her şeyi alt üst etmeye yeter. 19:30'da her taraf simsiyah oldu ve gök delinmiş gibi sağanak bir yağmur başladı ve hiç azalmadan devam etti. bölük ve tim komutanları çevrimlerine ayrı ayrı girip çağrı . Harekat yapılmayacak. dedi. Haber gönderdim. Harekat Şube Müdürü Binbaşı Ferhan'ı çağırttım. 358 PKK'lı bile aşağıda kapalı yerdeydi. Her şey gündüze sarkacak. sen bekle" dediler. Burada bir kara şahin var değil mi? Hava çok köui ama. 15 dakika sonra Pilot Üsteğmen Vecihi bölgedeki yüksekliklere hakim tecrübesi ile yön tayin ederek.Peki komutanım dûn akşamki uygulayın emri neydi? Bizim her şeyimiz zamana odaklı. Saat 21:05'de Kundakçı Paşa Hakkari'den aradı: . Kundakçı Paşa'nın yanına gittim. dedi.Komutanım siz bu gece kalacaksanız burada doğru dürüst bir yatma yeri yok. 308 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok "Aman ha.

Aydın Paşa baktı ve hemen bana dönerek: "Bu iş olurmuş Osman Paşa". Bu yaz ve sonbaharda da olmayacak. Şu anda mücadeleyi sürdürüyor gibi görünseler de. . dedi. Yarbay Reha komutasındaki 400 dağ ve komando askeri bulundukları mevkilerden döndüler.Komutanım omurganın parçalandığının bütün dünya farkında. Daha Çelik-1 bu bölgede biteli 20 gün oldu. Katılım da neredeyse sıfırda. .Komutanım sağolun. Helikopterde maiyetleri dışında tugayın Đstihbarat Şube Müdürü Yüzbaşı Güngör de bulunuyordu. Çukurca bölgesinde sanki hiçbir şey olmamış gibi eylem ve saldırıların şiddetini artırıyor. bir grup PKK'lı için yüzündeki peçeyi çıkarüp atar mı? Hayır! Aydın Paşa: "Ben buradan Van'a geçeceğim. . Ben de yüzümü araziden kendilerine çevirip: "Kusura bakmayın ama komutanım.Komutanım önümüzdeki gün hiç olmayacak. artık kulakları düştü. Benim sıkıntım Şemdinli ve Çukurca bölgeleri. Bu Jerma-Betkar kampına gitmeyelim diyenlerden biri de bendim. "Hay Allah. artık geçmiş ola" cevabını verdim.yaptım. önümüzdeki zaman içerisinde gene uygun bir durumda aynı yere gidebilir" dediler. Basında Jerma-Betkar harekatı: .Osman Paşa önce ben konuşacağım. kontrol edemiyorum" demiyor mu? Đran genel pozisyonunu riske ederek. "Bana cevap vermenize gerek yok. Ben çok yakınımızdaki Yüksekova'da ineyim. Kol ve kanatlarını kırıp. Düğün yapılmayacak.'Yarasalar yuvalarına dönsün. dişini tırnağına takmış son güçlerini sergiliyorlar. ama ben bilemiyorum. Sen şimdi içinden bize neler söylüyorsun çok iyi biliyorum.Şu geçen iki yılda zaten bellerini kırdınız. PKK ile mücadele tarihinin en şık ve an göz kamaştırıcı harekatı olacaktı ve her şeyi dört saatte bitirecektik. Siz de ben de biliyoruz ki artıkJermaBetkar'da kimse yok. Osman Paşa seni Hakkari'ye bırakalım" dedi. dağ kadrosu can çekişiyor. Đnsan görünce anlayabiliyor" dediler. Çalışma odama girer girmez Aydın Paşa: .Komutanım başka bir durum olsa biz böyle bir şeye kalkışır mıyız? Daha önce Alan karakolu timleri ile biz aynı şartlarda PKK'nın bir unsurunu yok etmedik mi? Đran'ın subay ve askerlerinden oluşan bir timle hudut çevresinde çarpışıp onların subaylarından bile ölenler olmasına rağmen Đran sesini çıkarttı mı? Đran "bu kesimlerde bir şeyler olabilir. ama bildiğiniz gibi o da olmadı. 100 kişi gene o bölgede Şehidan Dağı'nın güneyinde. Orada bazı işlerim var. . Aydın Paşa: "Bana şu Jerma-Betkar kampını bir göstersene. sen sakın ağzını açma. "Osman Paşa'ya söyle. köklerine kibrit suyu sıkacaktık. ama hiç değilse Đran kamplarını darbeleyelim istedim. Nasıl bir' yer ben de göreyim" dedi. Binbaşı Vahap komutasındaki 400. geri kalan 250 kişi de gene Đran'ın Zagros kampı üzerinden Irak'a Hakurk kampı ve daha batısına geçtiler. Biz siyasilere bu işi yaparız. artık felç durumunda. 23 Mayıs 1995 günü öğleden önce Jandarma Genel Komutanı Aydın Đlter Paşa Tugaya geldiler. 21 Mayıs sabahı Đran'lı silahlı pastarlar Jerma kampına geldiler ve oradaki PKK'lılara "Türkiye ile aramıza sıkıntılar sokacaksınız hemen buradan yok olun" dediler ve onların gözetiminde PKK'lı-lar üç saat içinde kampı terk ettiler." 1995 DÖNEMĐ 309 Hiçbir telsiz cevap vermedi. Genelkurmay Başkanımız Đsmail Hakkı Karadayı Paşa'nın da selamlan var. Onu hemen söyleyeyim. . Ama önce ben konuşacağım. başı halen darbe almadı. Çok kısa bir zaman olduğu için şimdilik vnzey Irak'ı düşünmedim. Doğrusu da buydu. Helikopter Yüksekova Dağ ve Komando Taburunun kışlasına indi ve Aydın Paşa Van istikametinde uçuşa devam ettiler. kuyruk kısmı ise olabildiğince kuvvetli olmaya çalışıyor. Şu yarasa harekatı. ama siyasi sorumluluğu da siz üstlenin dedik ve kararı onların vermesini istedik. Fakat. Gözlerinden de öptüğünü söylediler. 310 Unutulanlar Dişinda Yenî BtR Şey Yok Kendilerinin geldiği helikopterle Şehidan Dağı'nın yüzlerce fit üzerine çıktık ve sınırdan sekiz kilometre doğuda dağın yamaçları arasındaki kampın yerini gösterdim.

Bunun üzerine konu Demirel'e götürülüyor. Bu harekatla hem kamuoyuna hem de PKK'ya. Đran'ın Urmiye kenti yakınında büyük bir PKK kampı bulunuyor. Askeri kanat. önerilen harekat tam anlamıyla Đsrail tipi bir operasyon. 'Đran'a harekat son anda önlendi' konulu haber büyük yankı uyandırdı. Đran'ın Ankara büyükelçisi dün yaptığı yazılı açıklamada. Evet. gerçekten iyi düşünülmemiş ve riskli bir karar. bu tür haberler dayanaktan yoksun ve kabul edilemez kaynaklarca verilmiştir' dedi. Ancak. Haberi üç ayrı yerden kontrol ettikten sonra yazıyorum. Đran'daki PKK kamplarını imha amacıyla bir helikopter harekatı planlıyor. Genelkurmay Başkanlığı 17 Mayıs günü Başbakan Tansu Çiller'in önüne bir rapor koyuyor." 11 Haziran 1995 Hürriyet: "Genelkurmay Başkanlığı. Cum312 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok hurbaşkanı da karşı çıkınca operasyon yapılmıyor. Đran topraklarında 350 kadar teröristin toplanması üzerine. Fakat henüz teyit edemediğim bir senaryo var. Yani Türkiye ilk defa Đsrail tarzı bir operasyon yapma kararı alıyor. Durumu Dışişleri Bakanlığı ve sonra Cumhurbaşkanı öğreniyor. ancak." 4 Temmuz 1995 Hürriyet: "Genelkurmay. Đran'ı vurma kararı. Nisan sonu ve Mayıs başında Đran sınırına mücavir alanlarda 300-350 PKK'lı teröristin tespit edildiği bildirildi. Dün Đran Đç Đşleri Bakan yardımcısının Türkiye ile Đran arasında rutin gerçekleştirilen 'Güvenlik Komisyonu' toplantısı için Ankara'ya geldiği belirtildi. Đran'ın Türk sınırı yakmlanndaki bir kampta toplanan PKK'hlara yönelik operasyondan son anda vazgeçtiğine dair haberler. Belli ki. ileri(U bir gün' daha ayrıntılı olarak ortaya çıkacak ilk Đsrail tarzı harekatın gerçek perde arkası böyle. 'kimsenin ruhu duymayacak' güvencesini veriyor. 'bazı gazetelerin bu tür haberlere yer vermesinin şaşırtıcı olduğunu' belirtti. Şimdi o tarihi gecenin tam bir fotoğrafını çıkarmış durumdayım. ama Çetin ile o sırada Dış Đşleri Müsteşarı karşı çıkıyor. Bu plana göre vurucu timler helikopterlerle PKK kamplarını vuracaklar. ortaya atılmasında da bir sebep yoktur ve olmamıştır. elebaşılarını da alıp gelecekler. Dün bu olayın daha da ayrıntılarına inmeye çalıştım. bugün büyük bir ihtimalle hem Genelkurmay hem de Dışişleri Bakanlığı tarafından yalanlanacak. Otorite boşluğu içindeki Kuzey Irak'ı vurmayı alışkanlık haline getiren Türkiye. hükümete bu teröristlerin etkisiz hale getirilmesi için bir plan sunulduğunu açıkladı. Tam Đsrail usulü bir operasyon. Genelkurmay Başkanlığı bu kampın mutlaka vurulması gerektiğini belirterek Başbakandan izin istiyor. Genelkurmay Başkanlığı bir plan olduğunu kabul etti. O sırada Türk F-16'ları Đran'a doğru havalanmış durumda. Demirci.10 Haziran 1995 Hürriyet: "18 Mayıs'ta havadan dönen F-16'lar: Şimdi yazacağım olay. dün bir gazetede yer alan. F-16'ların havadan geri çevrilmediği kaydedildi. bir emirle uçakları havadan geri çeviriyor. Dikkat edilirse. Zaten ben de olayın bu tarafının henüz teyid edilmediğini yazmıştım. Ama nedense bütün ağızlar kenetlenmişti. Operasyonun amacı sadece kampları vurmak değil." 12 Haziran 1995 Hürriyet: "Đran'a harekatı kim önledi: Önceki gün yazdığım. F-16'ların havadan geri döndüğünü kabul etmedi. Tahran'ın tepkisine yol açtı. aynı zamanda psikolojik bir etki yaratmak isteniyor." 13 Haziran 1995 Hürriyet: "Operasyon haberine Tahran'dan tepki: Türk Silahlı Kuvvetlerinin. Đran'daki PKK kamplarını vurmak üzere Türk F-16 uçaklarının havalandığı ve sonradan geri döndüğü yolundaki iddiaların kesinlikle doğru olmadığını belirtti. Türk Silahlı Kuvvetlerinin terör örgütünün faaliyetlerini yakından izlediği. Ama kaynaklarım kesin." . 'Böyle bir şey mevzu bahis olmadığı gibi. 36 saatte tamamlanacak olan bu operasyona Başbakan Çiller onay veriyor. 'bakın biz de Đsrail gibi teröristleri nerede olursa olsun vururuz' mesajının verilmesi amaçlanıyor. aynı harekatı Đran ve Suriye toprakları üzerinde yapmaya kalkarsa ne olur?" 1995 Dönemi 311 11 Haziran 1995 Sabah: "Genelkurmay Đran'daki PKK'hları izliyor: Genelkurmay.

bu konudaki gelişmeler. Đki astsubay ve 13 er şehit oldu. Đki er şehit oldu.. Dönemin Başbakanı Tansu Çiller. Çukurca ve Hakkari bölgelerinde. Hikmet Çetin. Đki asker yaralandı. 4 Haziran saat 09. Bir er şehit oldu. Demirel soruyor: 'Đran buna izin veriyor mu?. Demirel soruyor: 'Meclisten izin alıyor musunuz?. altı komando taburu ile altı ayrı mıntıkada operasyon yapıldı. Aynı gün 23. 314 Unutulanlar Dişinda Yenî Bir Şey Yok "Hendek kazarak yorulmayın..'. ." 31 Mayıs-9 Haziran tarihleri arasında Yüksekova. Savunma taktikleriyle muharebe kazanılmaz. 12 Haziran saat 07:30'da Çukurca Uzundere'de bir er mayına bastı. Đnönü. Üç militan öldürüldü. 'Tûrkiye-Đran savaşına beş kala' başlığını taşıyordu. Yanıt Hayır!. iki ülkeyi savaşın eşiğine geürecek bir maceradan son anda Cumhurbaşkanı Demirel'in müdahalesiyle dönmüştür.'. 15 Haziran saat 23:00'da Şemdinli Odaklar Karakoluna saldırıldı. Türkiye belki de Đran'la bir savaştan kurtuluyor!. 24 Haziran saat 03:30'da Çukurca Köprülü Jandarma Taburu pusu timi 19 militanı ölü ele geçirdi. 11 Haziran Şemdinli Güzelkonak Karakolunun yakın emniyet timlerine ateş açıldı.." . yer ve karar toplantılarına katılan devlet yetkililerinin isimleri verilerek anlatılmaktadır. gerçekle ilgili hiçbir şey bilmez..." 1995 Dönemi 313 "Bir korkuyla yüzleşmeyen insan her zaman ondan kaçmaya mahkumdur. 20 Haziran saat 02:20'de Şemdinli Kayalar bölgesindeki piyade taburu emniyet timlerine ateş açıldı. 1995 Haziran PKK eylem ve saldırıları: 1 Haziran saat 22:05'de Yüksekova ilçe merkezine birkaç yerden ateş açıldı. 23 Haziran saat 18:30'da Yüksekova Güvenli-Yılmaz yol ayrımında iki er ayrı ayrı mayına bastı ve ikisi de yaralandı. Sizin ateş açarak ilerlemeniz kendinize güveni artırır.'. 11 asker şehit oldu. bunların her yere yayınlanıp asılması için orijinal filmlerini istediler. Tugayın koridorlarında ve müzesinde harekat sırasında çekilmiş olan resimlerden çok etkilendiğini.. son sayfasının kapağında Türk kamuoyu açısından göz açıcı önemde bir haberi duyurdu.15'de Şemdinli Yayla-pınar mahallesi gözetleme timine ateş açıldı.'. 21 Haziran saat 02:00'da Çukurca Pirinçeken Karakolunun bulunduğu tepeye saldırıldı.. 7 Haziran saat 08:00'da Yüksekova Esenden Sarıyıldız köyü çıkışında askeri araç mayına çarpü. Saat 08:00'da aynı köye ateş açıldı. 21 militan ölü olarak ele geçti." 28 Nisan 1996 Hürriyet: 'Tempo Dergisi. geçen yıl Mayıs ayında Đran'da bulunan bir PKK kampma helikopterlerle bir hava harekatı düzenlemeye karar verir.'. Beş jandarma eri kaçırıldı. her tabur kendi bölgesinde PKK militanlarıyla temas sağladı. 10 Haziran saat 11.26 Nisan 1996 Milliyet: "Savaşın eşiğinden dönmek! Demirel. Đlk gün. bir GKK yaralandı.. Üç militan ölü ele geçirildi. Bir asker ve bir GKK yaralandı.. Dört militan öldürüldü. Orgrnnral Karadayı toplanıyor. 6 Haziran günü Kara Kuvvetleri Komutam Hikmet Bayar Paşa Tugaya geldiler. Yanıt 'Hayır!. Altı er yaralandı. Şakası yok.'.. kimse de sizi kurtaramaz!'. Yazının özü şudur: Türkiye.00'da Şemdinli Aktütün Karakolu emniyet timlerine silahlı saldırı yapıldı. Yaklaşık beş sayfa tutan yazıda. Đran'la ilişkilerinde ona-rıîmayacak tahribata yol açacak.. 'Đran topraklarına operasyon yapmak!. Şemdinli. Muharebe sahasının içinde olmayan kimse. tarih... Kendilerine çalışma odamda kısa bir birifing sundum. bir er yaralandı. Yüksekova Kısıklı karakoluna ateş açıldı. dört er yaralandı.' Demirel soruyor: 'Bakanlar Kurulunda görüştünüz mü?. Demirel yerinden doğruluyor: 'Sorumlu olursunuz.00'da Şemdinli Aktütûn Karakoluna ateş açıldı. Yanıt 'Hayır!. On gün süren harekatta 65 militan yok edildi. Haber.. Gene bugün Şemdinli Durak Karakoluna saldırıldı. Konu. Çiller. Bir GKK şehit oldu. 14 Haziran saat 03:30'da Şemdinli Kayalar bölgesindeki piyade taburuna ait timlere ateş açıldı.

Gelecekteki bütün çatışmalar.Osman Paşa buraya bir heykel yaptırsan dedi ve pencereden de nerelere konulabileceğini gösterdi.Kendilerine teslim ettik. Orada öğrendiklerini. . Gece hasmını alt eden. Bir ordu dağları. burada yerinde bulamıyorlar. ormanları ve geceleri kullanacak gibi savaş hazırlığı yapmalıdır.Sağolun komutanım. kimin gerçek lider olduğunu ortaya çıkarmak. Ne olup olmadıklarını göreve katılışımdan üç ay içerisinde yaşayarak öğrendim. Malumlarınızdır. üzerine de şehitlerin isimlerini yazarak bu dağlarda neler olduğunu insanlar asla akıllarından çıkarmasınlar diye. yorma ve bezginlik yaratarak. kuşlardan ikisine de onları en iyi 316 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bîr Şey Yok . tepe. sırtlarında 30-35 kiloluk muharebe yükü çantalarla dağ. boyun ve karın kaslarını güçlendirsinler.Bu iki zat. Türk askerinin bütün eğitimi bu kadar. "Ben de Kara Harp Okulu'na bir anıt yaptıracağım. şaşırtma. küçük çaplı teşkiller. Şu anda da altı ayrı bölgede operasyon. bunu beğendim.Komutanım her şeye yeniden bakmamız lazım. bunun dördünde de çatışma var. Her şey lidere bağlı. Bu çocukların kendileri zaten heykel. 10 dakika dahi ayıramadım. lider meselesindeki sorun ise. . bundan sonra bütün devlet ve orduların buna ihtiyaçları var. -Komutanım biz bir anıt yaptırıyoruz. takdir edersiniz sizin burada kalacağınız sürede anlatabilmem mümkün değil. Her şeyi değiştiren ve eskiten zaman artık. Çünkü.Bu Barzani ve Talabani'ye ne diyorsun? .Kara Kuvvetlerinin eğitimine katkı sağlayacak bazı şeyleri bana söyleyebilir misin? . gündüz onunla. Tabii sen bilirsin. Ben iki yıldır göreceğimi gördüm. Biz Hakkari'de kime heykel yaptıralım. dünyada hiçbir ordunun becerebileceği bir iş olduğunu sanmıyorum. Adlarıyla Güneşi Yükseltenler Hakkari Anıtının bir albümünü de kendilerine verdik. her yerde 20-30 kilometre yürüsünler. "Daha sonra ben size iade ederim" dediler. şimdilik bir kenarda dursun. pusu kurma. O zaman anılarını yayınlamayabilirsin. Muharebe. Yalnız. . vur kaçlar. çok sayıda asker ve geniş ordu teşkilat yapılarının da geçmiş zamanlarda kaldığının işaretlerini uzun süredir veriyor. Benimki. Hakkari'de yaptıracağımız anıtın maketini ve "Adlarıyla Güneşi "Yükseltenler" ismini verdiğimiz anıtın detaylı tasarımı bulunan albümden de bir suret arzu ettiler. Đnşallah. Konuşmamız sırasında Kara Kuvvetleri Komutanı: . Çalışmaları nasıl gidiyor diye 5 dakika uzağımdaki inşaata dahi gidip bakamadım. suikast. ülkenin daha güvende olacağına" inanıyor ve biliyorum. Siz teşrif ettiniz diye ben buradayım. "çayın taşıyla çayın kuşunu vurmak" diye bir söz vardır. Ancak hepsini. Muharebe hazırlığı diye ne kadar tatbikat yapılacaksa bunun hepsi gece yapılmalı. Anadolu'da. Normal askeri talimnamelerden ve diğer kitaplardan çok daha etkili olur. hayal gücü. barış koşullarının günlük mesaisi ve faaliyetleri içerisinde. düşünülen amaç ve hedeflere ulaşmaya çalışma şeklinde sürecek. Ama gene de yaz. Şu anıtın emrini ben verdim ama ondan sonra ne olup bitiyor diye bu işe. Bu dört alanda çalışmak lazım. psi1995 DÖNEMĐ 315 koloji ve dayanıklılık. zeka. kedinin fareyle oynadığı gibi oynar. Bu yapılmak istenmiş. yazdığım an yayınlarım. Başka hiçbir şeye gerek yok. Ama eğitimle ilgili pratikte hemen arz edebileceğim şey. dere. . askerler silahlarını kullanmayı öğrendikten sonra. "halk doğruyu bilirse. Bütün bunlar insanları iki ordunun karşı karşıya gelip savaşmasından on kat fazla yoruyor.. uzaktan ateş açma. Böyle bir şeyi batıda yaptırıp gönderme lütfunda bulunursanız müteşekkir kalırız. bombalama. Çalışmalarımıza esas teşkil eder" dediler. Belki her şeyi herkesin bilmesini istemeyebilirsin. kurdukları partiler ve mevcut aşiretleri Hakkari'nin Irak'la olan 220 kilometrelik dağlık sınırın altından başlayarak güneye doğru uzanan topraklarda yaşıyorlar. kundaklama.Osman Paşa sen Hakkari'den dönünce anılarını ve bu konulardaki tecrübe ve yaşadıklarını yazmalısın. senden yaşça bir büyüğün tavsiyesi sadece. şöyle cereyan etmiş. Okul ve kışla yaşamı ile bu yaşam çok farklı. Fakat. Çaydan taş değil.Gayrı nizami harp taktik ve tekniklerine gelince. Bilek.

Onun bu niteliklerinden içeriden ve dışarıdan hiç kimse şüphe duymamalıdır". bu karakollarla Şehidan Dağı arasında 1995 Dönemi 317 yakaladılar. Pilot kıvrak bir hareketle bizim aşağıya atlamamıza fırsat sağlayıp hızla bölgeden uzaklaştı. Dağ ve Komando Taburunu Đran sınırı civarındaki bölgelere bağladı. Bu ikili daha çok Türkiye'nin başını ağrıtacak. Genel durumu normaldi. Ormancık ve Basyan ağzından Irak yollarını kapat" emrini verdim. Havadan her şey apaçık ortadaydı. Karakol Şemdinli-Derecik anayolu üzerinde Irak sınırına. Sonuçta kuş diye küçük bir varlık algılanırken. Hakkari'ye gidince emir vereceğim. Muharebe . güney doğudan 20 km. Hikmet Bayar Paşa saat 16:00 civarında Tugaydan ayrıldılar. 15 Haziran gecesi saat 23:00 'da Ortaklar Karakolunun saldırıya uğradığı haberi geldi. topçular. Atladığımız yer dümdüz bir alandı. Güvenlik meselelerinde devlet güç ve otoritedir. bütün subaylara da her sorduklarında söylediğim gibi..besleyecek yemler atılmış. Derecik Piyade Tabur Komutanına . Sen devamlı karakollarda olacaksın. benden derme çatma silahları olan bir grup peşmergeyle Kuzey Irak'ı PKK'lılardan temizlememi bekliyor?" Komutanım 'çürük tahtadan oyma yapılmaz'. Göz karan seçtiğimiz mevzilere doğru koşarken bina tarafından Karakol Komutanı uçar gibi yanıma gelip. Geçenlerde Barzani'nin bütün dünya haber merkezlerince yayınlanan bir beyanatı oldu. fakat bazı teknik hususların daha ileri götürülmesi gerekiyordu. Üç gün sürme sebebi de kaçabilenlerin Şehidan Dağı'nın Đran tarafına geçip tepelerdeki kayalıkların altına mevzilenmesi oldu. Şemdinli Dağ ve Komando Taburu da kışlasına 15 Haziran akşamı dönebildi. Harekat üç gün sürdü. "Ortaklar Karakoluna hemen git. Yanımdaki karargah subayları dahil 10 kişi gelmiştik. uzaktaydı. 3. Ken. orada gördüklerimi düzelt. Đl Jandarma Alay Komutanı da gelsin bu karakolu görsün" emrini verdim. Sorduğunuz için. Şemdinli ve Yüksekova'daki Dağ ve Komando Taburları.' dişinin 500. taşlan parçalayacak şiddetle hedefleri dövdüler. 3. Đstemediğimiz diğer kuş da yemlenen kuşlardan beslenmiş. Bu arada Hakkari Đl Jandarma Alay Komutanı ve yardımcısı da emrim üzerine gidip Ortaklar Karakolu'nda çalıştılar. Yüksekova Kamışlı bölgesindeki 4ncü Dağ ve Komando Tabur Komutanına da "Đkiyaka Dağlarını geçip güneye in. Đner inmez mermiler etrafımızda uçuşmaya ve yerlere vurmaya başladı. Nihai siyasi hedefleri de PKK ile aynı. gene Şemdinli'nin Güzek Konak ve Durak Karakollarına Đran gruplarının saldırılar düzenlemesi. Harekat merkezinde sabahın olmasını bekledim ve alaca karanlıkla birlikte karakola hareket ettim. Karakol binasına 30-40 metre mesafedeydik ve PKK militanları çevremizdeki yükseltilerden ateş ediyordu. böyle oldu" diye ayakta ve kolları havada bir şeyler anlatmaya başladı. "Kuzeye çık ve Ormancık köyünden Kuzey Irak'a çıkışlarını kes". Dağ ve Komando Taburu ile Şemdinli Sınır Tabur Komutanı da burada. batıdan 15 km.000 kişilik ordusu var. Şemdinli Dağ ve Komando Tabur Komutanına "sen hemen ana yolu takiben çatışma yerine ulaş". 10 Haziran günü ŞemdinliDerecik arasındaki Ortaklar Karakoluna gittim. Bununla kendi topraklarında PKK'lı-ları temizleyebiliyor mu da. Sonuçta sağ kalanlar arkalarında kalan Jerma-Betkar kampı istikametinde kaçtılar. Bu harekatta 31 militan yok edildi. "komutanım gece şöyle oldu. Çatışma hala devam ediyordu. "Bir devlet güvenliğinin hiçbir bölümünü ortaçağ kültürlü aşiretlere dayayamaz. havanlar ve roketler dağın kayalıkları üzerinden şimşekler çıkaracak. Tugay karargah subayları ile Tabur Komutanı karakol civarında keşifleri tamamladılar ancak. Sınır Alay Komutanı burada. Haziran'm ilk yarısı Şemdinli'deki Dağ ve Komando Taburu Ortaklar Karakolu bölgesinde tertiplenecek ve bu yaz buradaki üsten operasyonlara katılacaktı. karşımıza beslediklerimizin beslediği ile birlikte üç akbaba çıkmış. 29 Mayıs gecesi Đran'dan gelen bir PKK grubunun Şemdinli Durak Karakoluna saldırması ve taburun bu bölgeye müdahale etmesi ile arkasından. Aynen şöyleydi: "Türkiye Kuzey Irak'ın bir bölümünde PKK ile mücadelede benim yetersiz kaldığımı söylüyor. Güzel Konak ve Durak Karakolu saldırılarını yapan grupların bir kısmını. Kobralar. Şemdinli'ye geçince bu karakolun bağlı olduğu Đlçe Jandarma Komutanı yüzbaşıyı çağırttım. Şemdinli'nin içinde yapacak ne var? Tugay Komutan Yardımcısı burada.

Mevzi aldım. Önemli olmayan bir sıyrık. gene de Đran sınırında başka bir fırsat doğabilirdi. Küçük Zap Vadisi kullanılmıştı. Ölü olarak ele geçirilenlerin bir kısmı da peşmergeydi. Şemdinli Çayı (Küçük Zap)'nın Türk topraklarından çıkıp Irak'ta akmaya başladığı yerde.Yaralandığından haberin var değil mi? dedim. Silah seslerinden ne dediği zaten anlaşılmıyordu. Mayıs ayının son haftasından beri doğu sınırlarımızda bulunan karakol ve köylere onlarca saldırıyı yapan ve bizimle de çarpışarak komşu devletin topraklarına kaçanlar. sarmıştık. bunun doğru olduğunu bilmem lazım". Genelkurmay Başkanı bu bilgiyi Cumhurbaşkanı'nın kulağına arz etti. Hakkari Đl Jandarma Alay Komutanı ve Şemdinli Đlçe Bölük Komutanı 48 saat karakolda kalarak.) Cumhurbaşkanı. Akşam Şemdinli'de kaldım. Çünkü diğer istikametten kaçmaya kalksalar. Karakol ve civarı gezildi. on üçü erbaş ve er 15 şehit vardı. Gözden kaybolmak için girdikleri. Ortaklar'in bina ve çevresini adam gibi bir şekle soktular. . sanki hiçbir şey olamamış gibi.Evet komutanım.şokundaydı. Asıl saldırı grubu batıya Ormancık Basyan istikametinden Kuzey Irak'a geçmeye çalışıyordu. Ama gelenler Đran kamplarının grupları. Eski Hakkari sorumlusu. Kuzey Irak'a kolay geçiş olan Basyan-Or-mancık. Karakol binasında roket ve havan atışlarından büyük tahribat vardı. Karakolda ikisi astsubay. Şemdinli Dağ ve Komando Tabur Komutanı Yarbay Reha'nın bulunduğu yere gittim. ateşlere karşı koruması olmayan çardak gibi bir yerde kobralar bunları yakaladı ve orayı tepelerine çökertti. bütün yazılı ve görsel basın da oradaydı. şu anda bulunduğumuz yerin güneyindeki araziyi. Bir ara Genelkurmay Başkanı: . Kendisini yere yatırıp. Üstelik ikimiz birden anlamsız bir şekilde vumlacakük. 358 PKK'hnın 60-70'i idi demedim. Şu anda bu bölgede bulunan Dağ ve Komando Taburlarından biri de.Ben buralardayım.Efendim bunlar. Đleride başına iş açabilir. Henüz her şey gizliydi. Bu saldırıda bir kurnazlık görünüyordu. ama burada olmadı. Askerlerle konuşuldu. 18 Haziran günü Cumhurbaşkanı. "Generalim. .Osman Paşa burası derli toplu ve bakımlı bir karakol. yani 25 gün önce gidip canlarına okuyamadığımız Jerma-Betkar kampındaki. Mecburen ben de durdum. Malumunuz dün akşam döndük ve birkaç saat sonra da Ortaklar saldırısı başladı. Genelkurmay Başkanı ile Kuvvet Komutanları Ortaklar Karakolunu ziyaret ettiler. Bu takip üç gün sürdü. Saldırıyı 100 kişilik bir PKK grubu yapmıştı ve bu 100 kişinin 36'sı PKK tarafından verilen para karşılığı eyleme katılan peşmergelerdi. Suriyeli Topal Nasır (kod Halat) yeniden bölgeye gelip sahneye çıkmıştı. PKK'lıların buraya nereden geldiği konusuna gelindiğinde söz aldım: . Sargıları gevşedi herhalde. Hakkari'nin doğuda başka bir devletle sınırı olmadığı ve o devletin de adı Đran olduğuna göre. Hacıbey Çayı ve 3300 metrelik Karadağ bloğu geçilmiş. . Askerlerin kendilerini iyi ve moralli 1995 Dönemi 319 hissetmesi için şarttı. Olmaz ya. . (Dilimin ucuna gelmesine rağmen. Dağ ve Komando Taburu kaçan ana grubu önce bizim topraklarda sonra da Irak arazisinde takip etti.Sadece bu yıl için arz ediyorum. Sakinleşti. dedim. fakat kaçarken geldikleri yön değil. deyince: . yani Irak topraklarını kullanarak geldiler. bu büyük bir risk olurdu. Yoksa tamamen harap haldeydi. Hakurk tarafından gelinmiş. Ceketinin sağ kolundan bilek ve elinin üst kısmına doğru kan akıyordu. Karacadağ ve Irak'ın Basyan Vadisi'nde toplam 54 terörist ölü ele geçti. Karakol civarı. daha neyi kanıtlayalım. Sen git şunu bir doktora baktır. . dedim. dediler. güneyden 318 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok gelen Piyade Taburu ile kuzeyden gelen 4. Şemdinli Dağ ve Komando Tabımı bölgeye gelip karakolun güney doğusundaki Karacadağ üzerinde bulunan PKK unsurlarıyla çatışmaya girmişti.Burasını iki gün içinde gece ve gündüz çalışarak bu hale getirdik. bastırdım. Beş askeri de karakolun içinden alıp yanlarında götürmüşlerdi. Şehidan Dağı'ndaki çarpışmalarda oldu. Aynı gün bunun sebebi de anlaşıldı. Beraberimde gelen yedi komando hemen sağ tarafımızda bulunan 6-7 PKK militanının beşini vurdular.

Şemdinli'ye geçtim. Cenaze namazı sırasında sinir krizleri geçiren şehit yakınları törene partilerin gönderdiği çelenkleri istemeyip. dayanıklılığımızı artıran işte bu. yollara mı indiler? Şurada geçen yıllar. on 320 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok binlerce asker kendi gözleriyle görmedi mi? Bu sınırın üzerinde çarpışılmadı mı? Adamlar Đran'daki kamplara kaçmadı mı? Bunlar uzak doğudan çıkıp Đran topraklarının üzerinden uçup havadan karakollara. Şafak sökerken Dağbaşı tepeye gittim. sözıi da-ha fazla uzatmak istemedim. köylere. Uzundere köyünün güneyindeki Dağbaşı tepeye. bizim Đran sınırında en güneydeki Alan Karakolundan en kuzeydeki Perihan Karakoluna kadar onlarca karakola yapılan saldırıları bu yıllar içerisinde görev yapan binlerce subay ve astsubay. Güneş hep doğudan doğar. Dağbaşı Tepe'nin üzerinde. durup dinlenmeden. PKK'lı teröristler tarafından Ortaklar'da şehit edilen askerlerden ikisi Đzmir Kadıfekale Şehitliğinde toprağa verildi. Đl Jandarma Alay Komutanı: . Bölüğün bulunduğu Dağbaşı tepenin tamamını ateş altina alıp.Komutanım öyle bir ifade. Saldırı büyük çaplı ve organize bir hareketti. Tugay Komutan Yardımcısı. bir süstür" sözü aklıma daha sık geliyor. aleni ve tabii bir şeyi anlatmanın alemi yoktu. Ya bu gücü kendimizde bulamasak ne olacak? Vatan ve millet sevgisi ve bu iki sevginin beslediği gurur var ya." 19 Haziran 1995 Hürriyet: "Şehitlerin kanı yerde kalmıyor: Cuma günü sabaha karşı Ortaklar Karakoluna baskın yaparak 15 askerimizi şehit eden PKK'h teröristlerden 23'ü daha ölü ele geçirildi. Pratikte bize sağlayacağı bir şey de söz konusu değildi. . Dağ ve Komando Tabur Komutanı Binbaşı Mehmet'in dışarı çıkmasından iki dakika sonra bulunduğu . Mevzilerindeki bölüğe açılan ateşin yoğunluğu şaşırtacak derecedeydi. aylar ve yüz yüze kaldığımız durumlar ile insan hallerinden sonra Kutsal kitaplardaki. "şu dünya yaşamı bir oyun ve eğlencedir. ses tonu ve duruşla konuştunuz ki. gelenleri ters çevirdiler. ne de koşul tanımadan. dedim." 19 Haziran 1995 Sabah: "Đran'a mesaj: Demirel dün aniden baskına uğrayan Đran sınırlarındaki karakolları ziyaret etti ve Tahran yönetimine 'PKK'yi yok edin yoksa biz yok edeceğiz' uyarısı yaptı. Ama 9O'lı yılların başından beri. ilk yoğun ateş başladığında. Cumhurbaşkanının Ortaklar saldırısından hemen sonra buraya gelmesi onun hassasiyetini gösterir. Pirinçeken Bölüğünün bulunduğu yerin hemen altında bulunan 5nci Dağ ve Komando Taburunun bazı timleri tepeye tırmanırken büyük kısmıyla da Dağbaşı'nın iki yanından geçip Irak'a çekilmeye çalışan PKK'lılarla çatışmaya girdi. ne zaman. Yoksa biz her şeyi çok mu ciddiye alıyoruz? Hepimiz ne yer. mezralara. dağ çadırında bulunan 5.Albayım. batıdan batar kadar.Niçin? . dedi.) Heyet Ortaklar Karakolunda iki saat kadar kaldı ve oradan ayrıldı. Kuzey Irak Mezi-Karyaderi kampından 150 militanlı büyük bir grup saldırdı. 24 saat koşturuyoruz. Đl Jandarma ve Şemdinli Alay Komutanları ve Şemdinli'deki bir grup subayla bazı faaliyetleri konuşurken. . uç kısımda bulunan bir timin içine de sızdılar. (Đki yıldır verilebilecek yüzlerce örnek olmasına rağmen. Gece. Böylece baskını gerçekleştiren teröristlerden öldürülenlerin sayısı 37'ye yükseldi.üç gün önce Iran sınırından geçerek Durak Karakoluna saldıranlarla dört gün siyasi hudutta çarpışıp. Bu bölgede Tugayın bir havan kısmı vardı ve PKK militanlarından 1995 DöNEMt 321 buraya kadar sızabilenler olduğundan mürettebat havan atışlarını bırakıp piyade tüfekleriyle çarpışmaya girmek zorunda kalmışlardı. kışlasına döndüğü gece de Ortaklar saldırısı üzerine buraya gelmiştir. 18 Haziran 1995 Sabah: "Đran'da 8 PKK kampı: Türk Đstihbarat birimleri bölücü terör örgütü PKK'nın Đran'daki kamplarının hepsini tespit etti.Komutanım siz konuşurken beni ter ve ateş bastı." Şemdinli Ortaklar saldırısından beş gün sonra 21 Haziran saat 02:00'da Çukurca Pirinçeken Bölüğünün tertiplendiği.

büyük kısmı sızma yapılan mevzide olmak üzere 11 erbaş ve er şehit oldu. Muharebelerde. ölü ve yaralılarla Şivi (Zap) kampı istikametinde kaçtılar." Hakkari genelinde zaten yurt içinde yazlık ve kışlık kamp olmadığı gibi Haziran 1995 sonunda dağlarda dolaşan dişe dokunur herhangi bir PKK unsuru da yoktu. hızla Kuzey Irak'a sızmaya başladılar. inatçı. pes etmez ve dayanıklı lider işin sonunu getirir. Militanlardan tek bir kişi 20 dakikadan önce karşı ateş açamadı. Şemdinli'nin Derecik'deki Yeşilova Karakolu bölgesinden Irak'a giren taburlar. diğerlerini de uyurken yakaladı. Đran ve Kuzey Irak'taki silahlı gruplar da birbirinden çok farklı yerlerden bir araya gelip birleşerek. gün ışırken 86 kişilik bir PKK grubunu. milisler ise sanki güneş altında kalmış buz veya kar gibi gözle bile takip edilebilecek şekilde eriye eriye azalmıştı. üç obüs bataryası ile iki dağ topçu bataryası. yanında duran tüfeğini nerede diye arayanlar. tam bir eylem yapabilecek güce erişebiliyordu. Harekatı biri 155 mm'Uk ikisi 105 mm'lik. Ayakkabısını arayıp bir türlü bulamayan. doğudan baüya iki dağ ve komando ve bir piyade taburunun hücumunu içeriyordu. Ejder-2'nin tanımı şuydu: Daha çok şiddet. 18 ölü PKK militanım ilk darbeyi yedikleri yerde bırakıp diğer sağ kalanlar. bir jandarma komando taburunun. bir noktada çabuk toparlama ve etkili çıkışlar yapmayı deniyordu. 160 kilometrelik sınır hattı üzerinden. PKK grubunu sadece bir komando timi görebiliyordu. 24 Haziran gecesi Jandarma Komando Tabur Komutanı Binbaşı Cengiz komutasında iki komando timi (34 asker) Çukurca ilçesinin tam altından Kuzey Irak'a keşif yapmak için sızdılar. Tecrübesi ve kurnazlığı ile. pusula ve dürbünü paramparça olmuştu. dört er yaralandı. Ve hayalet birlikler. daha önce gizlice yaklaştıkları üslerden. havanın kararmasıyla birlikte. Kuzey Irak'taki 16. 1 Temmuz 1995 gecesi. Daha çok derinlik. kuzeyde kalan Türkiye-Irak siyasi sınırının 40 kilometre daha altından. Ejder-2 harekat planı. PKK grubunu izleyebilen timdeki 17 asker tereddüt etmeden bir çanağın içindeki 86 PKK militanına ateş açtı. oradaki bir ağacın gövdesi etrafında delirmiş gibi 15-20 kere dönüp duranlar. Artık Đran toprakları veya Kuzey Irak'tan saldırıp hemen geldikleri yerlere kaçıyorlardı. Katılım yoktu. bazılarını çorba ve çay pişirmek için ateş yakarken. Birinci sınıf bir baskındı. bir Jandarma Komando Taburu. Sınırı geçtikleri noktalardan itibaren de 60 kilometrelik bir yürüyüşü yaparak Büyük ve Küçük Zap akarsularının birleşim yerindeki 'Suri' köyüne kadar ilerleyeceklerdi. Diğer tim bulunduğu yer itibariyle atş edebilecek ve gözetleme yapacak durumda değildi. Đlçe merkezinin 5-6 kilometre güneyinde. Şemdinli'nin Derecik bölgesi ile Çukur-ca'nın batısındaki Üzümlü karakolu arasında kalan. Irak kamplarına kuzeyden güneye üç dağ ve komando. Bağırtı ve çığlıkları çevredeki yükseltilerde yankılandı. PKK saldırısında. Şok olmuşlardı. . bir Piyade Taburu ile Jandarma Özel Harekat Grubu. Aslında bu durumu sağlayan faktör de yeniden Hakkari bölgesinin sorumluluğuna getirilen Suriyeli Topal Nasır'dı. Kvızey Irak'taki PKK grupları bizim nerelerde olduğumuz ve ne yapmak istediğimizi tam üç gün çözemediler. Tugay Havan Bölüğü ile kobra helikopterleri destekliyordu. PJP 322 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok PKK'nın silahlı dağ kadrosu erimişti. vazgeçmez. Takip harekatı dahil 23 PKK militanı öldürüldü. Halk desteğini büyük ölçüde çekmiş. doğrudan Irak topraklarına girdiler. beş Dağ ve Komando taburu. haritaları. Harekatın gizliliği ve manevranın yarattığı baskın sebebiyle. Ejder-2'nin nihai amacı.000 kilometre karelik alanda bulunan tüm PKK gruplarını bir daha işe yaramayacak hale getirecek şekilde yok etmekti. Yapılacak olan şey.küçük çadır bir roketle vurulmuş. PKK'nın Kuzey Irak kamplarını kullanan silahlı gruplarının büyük bölümünü içine alacak tarzda geniş alanları kapsayan baskın tarzında bir harekata girişmekti. "Çarpışmalar iki tarafın başındakilerin iradesidir.

1 teradlm. Nereye doğru kaçabileceklerini tahmin etmek zor değildi.Komutanım bu gece. ağaçlar. Çelik çomak oynamıyoruz. Özel Pimi bulunul" O geCe at £? ^TĐ^ ^ kilde 5-6 metre sol ilerimd bL 324 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok rinden hafif yaraladı.. Bölge belliydi. . Roketlerin atış hızından. Benim yanımda her zaman ^ k?dllennı uyardım. canlı. Kışlanın doğu sınırına gidip roketlerin atıldığı araziye baktım. kuşlar. Daha «onSu^S T ^^ y ıçmde muhtelif yerlere düşüp infîlak* S^KT ' ^ donuktu ve rokeüer bu istikametten at M ? ^yUZÛm gdĐŞĐ ^özeI ™ varsa bunlar mutlaka arkaSTr i gm3 g°re bĐr Sızma uns«" kamdaki kışla smırında me^Wrek geleCeklerdi. koyunlar. Y glden yone bak d ü ğı So1 Đlerimde metre yere iki roketatar sesi d^^S bulunan binanın duvarınm dibiL di* daki kışlanın sınırının bitu^ib T §ûp parçalandı. Dünya Savaşı'yla sınırlı değil. Dünya Savaşı'na ait filmlerden birini izliyormuşum gibi sandım.Ben size hep ne söylüyorum: "Gayrı nizami yapılan mücadelelerde. bulutlar dahil.Komutanım her zaman ve her yerde de olabilirdi ama doğrudan size dönük bu üçüncü teşebbüs oldu. bölük ve ihtiyaç halinde yüzlerce tim komutanı ile görüşebilmek için Hakan Tepe'nin yanındaki Güven Dağı'na kurulan telsiz role istasyonundan birbiri ile konuşmakta güçlük çeken 30'a yakın PKK telsizi de istifade etmeye kalkışınca bu röleyi devreden çıkardık. En az altı kişi olmalıydılar.1995 Dönemi 323 ıp saldırma^S^t la çebeler^ halindeydiler. şunların üzerine yapılan ateşin şiddetini ve yoğunluğunu görünce kendimi 2. en az iki ve daha fazla roketatar yanyana gelip bir roketatar grubu meydan getirmeden. kendileri ile PKK'lilarm arasında 50-60 metre mesafe olmasına rağmen. ise eğri bü&rü arazi Wi. . . 16. ateş ^^1^7 ^ ^ is^ametine araziyi daha doğal i^y^^^T^^ OÎmu^ Çünkü rağmen ateş açmadım^üzum^ere ?cl ^ ^ °lmaSina sızma yapanların istikametlerinin S n H . .Dışarıda oturduğunuz yeri nokta olarak nasıl bilebiliyorlar bunu bir türlü aklım almıyor komutanım. ateş isteğinde .000 kilometre karelik bir alanda bütün tabur.Demek bu işler sadece 2. cansız akla gelebilecek bütün varlıklar sizi gözetler".Hemen arK^şlanm elektrikleri sönmûTve roki^^ fZetlemeye ba5^dım. Tesisin emniyetini sağlayan komando timleri hepsinin hakkından geldi. bütün silahlar. Đki kez Güven Dağı'ndaki bu röleye saldırdılar. da kesin" diye en yüksek smS ĐT ?Cy normal. topçudan. bunu yapanlar "Çukurca'nın milisleri". Sabaha karşı Harekat Şube Müdürü Binbaşı Ferhan: . Senin sorunun somut cevabını merak ediyorsan söyleyeyim. £££S£™£ *°»™» -edeP" mav.Ha^' arkamdaki arazi kaç dakika içinde oldu ^ g°Z aÇ1P k Wncaya kadar bil ^^^^£^Z ^ #* birlerineArışları kaplU. Herno^ ten çaresizük dirençlerini Harekatın beşinci Çk ^ ^^ dahi he^)a fZl ^^UrkedĐnin u göâğımız Çukurca Jand^Tsmır^l1^ *** k°muta ye™ kurcailçesineginşte^ uç taraf. .Bağnş. bu kadar roket bir dakikada atılamazdı. taşlar. ateŞ' Şayet Varsa cak ve bulunduğum yere dahaTok yakla " f^ T* ^ Uyandıra" kere araziyi şeritlere ayırarak hulI^ZT ^^^ Birkac temizdi ve kimse yoktu Bütün h . Bulundukları bölge dümdüz edildi. havanlardan ve kobralardan hiçbir kitaba ve kurala sığmayacak ölçülerde.Ferhan bunlar muharebenin doğasında olan şeyler. Çatışmalar sırasında tim ve bölük komutanları.

Ateş isteğinde bulunanların cesaretlerine eşdeğer bir güvenle de. Siyasi zeminlerde demokratik hakları genişletme çabaları sürer ve dış baskılar devam ederken Kuzey Irak'a yeniden gidilmesi Türkiye adına bir meydan okuma havasında sergileniyor. havancılar ve kobralar bu istekleri tereddütsüz karşıladılar. 10 gün süren bu harekatta çatışma alanlarında ölü ele geçirilen PKK'lı sayısı 167'dir. benim görev sürem içerisinde Dağ ve Komando Tugayı ile Hakkari birliklerinin Kuzey Irak topraklarında farklı kuvvetlerle. Çatışma yerlerinden dumanlar ateşler çıkarken göz göre göre geliyorlardı. Her şeyin farkındaydılar. Biz anlamayalım diye kendi aralarında. KDP. Tuğgeneral Osman Pamukoğlu komutasındaki Dağ ve Komando Tugayı Kuzey Irak'a girdi. Harekatın hazırlıkları son derece gizli tutuldu. Buna da şaşırdılar. olanı değil hayal ettiğini görüyordu. Barzani'nin. PKK'nın 204 ölüsü. köyün girişinde pusu kurulmuştu. 89 yaralısı vardı. Olsa olsa uluslararası yardım kuruluşlarından birine ait olabilirlerdi. gözleri de ne hayal ediyorsa. Basında Ejder Harekatı: 7 Temmuz 1995 Sabah. Sürpriz baskında 57 terörist öldürüldü. Yandığı falan da yoktu." 7 Temmuz 1995 Hürriyet: "Akıncılar PKK avında: Ağır silahlarla donatılmış akıncı timleri Kuzey Irak'a girdi. Birbirleriyle görüştüler ve istemediler. Ankara'dan yabancı gazetelerin temsilcilerinden oluşan bir grup gazeteci Çukurca'ya geldi. Birliklerimizden bir sıibay. Her şeyi kendilerine hiç alışık olmadıkları gibi açık açık anlatüm. bizim birliklerin Irak'ın ne kadar derinliğinde olduğuydu.bulundular. 1995 Dönemi 325 Köyler diye bahsettiği iki yerdi. Şaşırdılar. Geniş kapsamlı harekatta birlikler PKK'nın hiç beklemediği bir anda sınırı geçti ve teröristleri kampta uykularında vurdu. Güya gizlice geliyorlardı. beyinleri öyle bir doluydu ki. Kızılhaç ambulanslarmdakiler PKK militanlarıydı (belki sağlık personeli de vardı). Türk Ordusunun harekat konusunda önceden yerel Kürt makamlarına bilgi vermediğini de . Harekattan iki hafta sonra gelmeye başlayan bil326 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok gilerle durum netleşti. on sekiz erbaş ve er olmak üzere. Aynı helikoptere ben de binip kendilerine havadan çatışmaları gösterdim. Ejder-2 Harekatı. Askeri kaynaklar. harekat yaptığımız alana güneydeki bir dağ yolundan beyaz renkli iki araç yaklaştı. 'uzaktan sandıklarıyla burada görünenlerin çok farklı olduğunu. Fakat. değişik derinliklerde yaptığımız 23 operasyonun. alü büyük çaplısından biri ve sonuncusudur. Đnci sayfa başlıktan: 'Türk Ordusu dün Kuzey Irak'a girdi. Önlerine ve arkalarına ağır silahların mermileri düşmeye başlayınca paniklediler ve mecbur kalıp telsizleriyle konuşmaya başladılar. Đngilizce konuşmadan Fransızca konuşmaya geçerek. 21 şehit verdik. Bizim söylediklerimiz ve söyleyeceklerimize kulakları kapalı. Harekat alanındakilerin kararlılığı onları ürküttü. Araçlar hızla geri dönüp güneye doğru Irak topraklarında kayboldu. PKK ile hiç alakası olmayan köyleri yakıyor" diye bir beyanat verdi. Bilmedikleri ve tahmin edemedikleri şey. Onlar da mecbur kalmış silaha sarılmışlardı. sanki biz karşı tarafın hakkı olan bir şeyi onlara vermiyorduk. iki astsubay. Harekatın altıncı günü Amerika'da olan Barzani basın toplanüsı yapıp 'Türk Ordusu Kuzey Irak'ta PKK'lılar var diye. Kürdistan Demokrat Partisi (KDP)'nin yedi peşmerge köyünün yakıldığı iddiasının doğru olmadığını belirttiler. Dağ ve Komando Taburu ile Piyade Taburuna sağlık ocağı ve okulundan ateş açılmış. Harekatın yedinci günü. PKK bu iki köyü meskun mahal savunur gibi savunduğundan elbette tahribat olacakü. Bu köylerde de Derecik bölgesinden Kuzey Irak'a giren 1. topçular. Bölge kendisinindi ama köyler PKK'nındı. Harekatın haberi önceden sızmadığı için baskından beklenen sonuç sağlanabiliyor. Bunlar üzerinde Kızılhaç işareti olan iki ambulanstı. Ama fayda sağladı. PKK işinin sonu olmadığını' kısık sesle birbirlerine söylediler. Yaralıların büyük kısmı güneydeki şehirlerin hastanelerinde bulunuyordu. "Đsterseniz çatışmanın tam içine sizi indireyim yakından görün" dedim. Köyler yerinde duruyor fakat çatışmalar sürüyordu.

Dizo. Askerlerimiz terör yuvalarını birer birer temizliyor." 10 Temmuz 1995 Milliyet (Washington): "ABD Harekat Bitmek Üzere: ABD yönetimi. sadece bu sınır şeridinden gerçekleşen 36 saldırıda 26 adamım öldü. Hugh Pope'un Kuzey Irak'tan gönderdiği haberde harekat komutanı Tuğgeneral Osman Pamukoğlu'nun değerlendirmeleri geniş yer aldı. Kuzey Irak Kürt örgütlerinin iddialarının aksine. Sigindar. Türk askerlerinin birkaç gün içinde Irak'tan geri çekileceği yönünde Ankara'dan güvence aldıklarını bildirdi. KDP kendilerine haber vermeden yapılan harekatı eleştirirken. Nerede olduğumuzu dahi çıkaramadan onları şaşkın bir haldeyken yakalayıp her yönden vurduk' diye anlattı. askeri tören engellendi. Pamukoğlu: 'Bizim bu topraklarda gözümüz yok. Şivi. harekat bu nedenle ihtiyaç duyulduğunu açıkladılar." 10 Temmuz 1995 Sabah: "Terör yuvalan temizleniyor: Mehmetçik Kuzey Irak'taki operasyonlarda 110 teröristi ölü olarak ele geçirdi. Akıncı komandoları Kuzey Irak'a 40 kilometre kadar girerek PKK ile 30 sıcak temas sağladılar. Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Osman Pa-mukoğlu komutasında Kuzey Irak'a sızan akıncı komandolar bölgedeki kampları dört yandan kuşatıp altı . Türk Hükümetinden askerlerini Kuzey Irak'tan derhal geri çekmesini istedi. Benar. Basyan. Bütün gece boyunca her istikametten derinliklere ilerledik. PKK'lıların üslendiği." 8 Temmuz Sabah: "Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak harekaü dün de devam etti. 'Bu harekat.belirterek. Los Angeles Times gazetesi. Muzuli ve 1995 Dönemi 327 Mergasor mıntıkaları Türk Silahlı Kuvvetlerinin denetimine girdi. Zaman zaman I 328 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok göğüs göğüse çarpışmalar meydana geldi. Mustafa ve Bülent Göğebakan Hakkari'de şehit düştüler. 167 PKK'lıyı öldüren komandolar geldikleri gibi sessizce geri çekildiler." 7 Temmuz Milliyet: "KDP: Türk Ordusu Irak'ta (Washington). Türkiye ile Irak Kürdistan Demokrat Partisi (KDP)'ni karşı karşıya getirdi. Yalnızca buradaki PKK militanlarını temizlemek istiyoruz. harekata katılan personel sayısının da 3. Mezi. Dışişleri Bakanlığı yerel güçlerin sorumluluklarını yerine getirmediğini." "Gaziantep'li Göğebakan ailesi güney doğudaki PKK'yla mücadelede dört yılda altı şehit verdi." "Şehit cenazesinde Bakan yuhalandı: Hakkari Dağ ve Komando Tugayında 9 aylık askerken Kuzey Irak'ta şehit düşen Sakaryalı Kenan Şentürk için düzenlenen törende Milli Savunma Bakanı yuhalandı. Đzuahan. müthiş bir gerilla taktiği ile PKK'ya ağır kayıplar verdirdi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü sınır ötesi harekatın bitmek üzere olduğunu açıkladı. Đnci sayfa başlıktan: "Müthiş çocuklar: Gece yansı Kuzey Irak'a girerek nokta baskınlar yapan komandolar. Yöredeki yedi köyün de topa tutulduğunu iddia etti.000 komando olduğunu bildiriyorlar." 13 Temmuz 1995 Hürriyet. Kuzey Irak'ta yuvalanan hain örgütü imha etmek için 'Ejder' kod adlı harekatı gerçekleştirdiler. Đngiliz komandolarının 2. Aileden. sivil yerleşim birimlerinin büyük harekat alanının güneyinde kaldığını ve Türk askerinin ateşine hedef olmadığını duyurdu. Genelkurmay yabancı gazeteciler için operasyon bölgelerine özel gezi düzenledi. Askeri kaynaklar harekatın devam edeceğini. 42 terörist ölü ele geçti. Murat. Ejder Harekatını askeri uzmanlar askeri açıdan mükemmel olarak değerlendirip. Müthiş komandolar." 10 Temmuz 1995 Milliyet: "Harekatın bilançosu 127 PKK'lı öldürüldü. 60 gün içinde. Öte yandan harekat. Pendru. KDP tarafından Washing-ton'da yapılan ve ABD yönetimine iletilen yazılı açıklamada iki Türk Tugayının sınırları geçip Merga Sur bölgesinde Mezuri'ye doğru ilerlediklerini bildirildi. 167 PKK'lı sessizce susturuldu. Tuğgeneral Osman Pamukoğlu Çukurca'da kendilerine açıklamalarda bulundu.i Dünya Savaşı 'ndaki operasyonları kadar başarılı' olarak kıymetlendirdiler.

bunları askere almıyoruz. eğitim kariyerleri yarım kalır. "Muharebelerde silahların sesinden başka hiçbir şey diğerinin benzeri değildir. sınırın köşe başındaki bölgede meydana geldi. Hedefimiz bizzat teröristlerin kendileri idi. Bu sanatı öğretecek bireysel eğitim 3-4 haftada verilebilir ve almabi-lir mi? Muharebenin ne olduğu ortada değil mi? Efendim. 31 PKK militanı öldürüldü. Ermeni asteğmen ve askerler silah ve mermileriyle karşı tarafa geçmiş. 4-28 Temmuz tarihleri arasında Hakkari genelinde PKK'nın 10 eylemi oldu. hâlâ görüşülüp konuşulamayan mesele mi kaldı? . mıntıka esasına göre operasyonlar yapıldı. Türk-Đran sınırındaki karakollara da saldırı ve tacizlerin olduğunu ve PKK'nın Đran'daki yuvalarını bildiklerini. Vatan savunması görevi neyi gerektirir? Savaş sanatını öğrenmeyi. baskının. saldırı denir' demiştir." Mayıs ayının ortalarındayken gelen atama emirlerine uygun olarak. Rumlardan da amele taburları yapılmıştır. bedelli. Dünya Harbi öncesi Ermeni ve Rumları da askere almış." Temmuz'un ikinci haftasında gece yarısı Harekat Merkezinde Harekat Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Ferhan. Bunlar ne kadar doğru ve uygun? Hakkari'ye bile 8 aylık asker gelmeye başladı. dediler. General Pamukoğlu. Sınırımızdan 40 kilometre derinliğe indik' diyerek sözlerine başlamıştır. maddi zarara uğrarlar.Önce şunu söyleyeyim. fakat fiyaskoyla bitmiştir.Komutanım biz şu kısa sürede o kadar çok şey öğrendik ki zaman zaman siz fikrinizi söylemenize rağmen birkaç konu var onları sorabilir miyiz. 8 aylık. 'Şayet saldırının zamanı. 16 asker şehit düştü. Ve bu eylemlerin sekizi de Türk-Đran-Irak topraklarının birleşimindeki. istikameti ve kuvveti bilinmiyor ve siz de mevzilerinizde uyuyorsanız buna baskın diyebiliriz. Anayasa gereği Türk Silahlı Kuvvetlerinin harbe hazır olmasından Bakanlar Kurulu (Hükümet) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne karşı sorumludur. Đran'ın ne tedbir alacağını bekliyoruz. . teröristin saldırı zamanını. Kaç çeşit asker var şu anda. Đnsanın yaşamının sıfır hattında gidip geldiği bir faaliyette canın dışında her şeyini kaybetsen ne olur? Sonra ben okuyanıadıysam bu benim yetenek eksikliğimden mi? Yoksa sosyal devletin işlevini yeri330 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok . 10 saldırı yerinde 1 subay. Lojistik Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Necdet. Đstihbarat Şube Müdürü Yüzbaşı Güngör çalışıyorduk. nereden geleceğini ve kuvvetini bilir ve ona karşı eller tetikte uyanık bir şekilde beklerseniz buna karakol baskını değil. bunlar işlerini kaybederler. 'Biz her şey için hazırız. Sonradan Türklere de tatbik ederken 1. Bedelli sistemini son zamanlarında Osmanlı önce Türk ve Müslüman olmayanlara. derhal onların etrafını çevirerek bizimle muharebeye girmeleri için zorladık. bakalım' diyerek sözlerini serzenişli bir ifade ile bitirmiştir.gün boyunca ani baskınlar düzenleyerek PKK ile 30 kez sıcak temasa girip 167 PKK'lıyı imha ettiler.Sorun bakalım. Hakkari Dağ ve Komando Tugay Komutanı General Osman Pamukoğlu karakollara saldırıyı 'karakol baskını' olarak söyleyen gazetecileri uyararak.000 kadar subay ve astsubay birliklerine katılmıştı. siz." 14 Temmuz 1995 Turkish Daily News: "General Pamukoğlu 'PKK teröristlerinin Kuzey Irak'tan Şemdinli-Derecik ve Çukurca bölgelerine organize bir taarruz yapmak üzere olduklarını öğrendik. . Onların 167'sini öldürdük.Komutanım biri bu askere alma sistemi.. Üstelik hiçbir taklidin şaheser olma şansı yoktur. Taklitle olmaz. Bulunan 52 PKK militanı imha edildi. Temmuz başında Hakkari'ye atanan 1. hazırlıksız ve beklenmedik bir anda olabileceğini ve emir ve komuta ettiği birliklerin hiçbirinde böyle bir şeyin asla olamayacağım belirterek. Fakat. silah ve malzemeye katkıları olsun diye uygulamıştır. 18 aylık. Bir ara. 16-30 Temmuz arasında Şemdinli ve Yüksekova bölgeleri daha ge1995 Dönemi 329 niş kapsamlı olmak üzere bütün yurt içi alanlarını didik didik edercesine. Kara Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığına mensup aynı miktardaki subay ve astsubay 13 Temmuz'dan itibaren Hakkari'den ayrıldılar. doğrusunu bilmekle olur. .

M. En pahalı sistem de şu anda bizim uyguladığımızdır. Ben 3 Temmuz 1993'de buraya geldiğimde bu mücadeleye bağlanan asker sayısı 185.Ö. ne de 8 aylık askerlik yapmanın eşitlik. yırtıcılar yalnız. Bu sistemde paranın yarısından fazlası da yeme içme. ABD ve NATO ilkesi. Sovyetler'in dağılmasından 1. Sonra bölgeye çıkıp 14 ayda dağları.000'di. ayakkabı ve çoraba gider. Muvazzaf ordu çelik çekirdek ve bilye gibi olacak.5 yıl geçmeden ABD bile 20 Tümeninin 8'ini lağv etti. Neredeyse 60 askere 1 PKK'lı düşüyor. Daha bitmedi. Selçuklu. Roma. bu devrin ve geleceğin teşkilat yapısı değildir. ama cevabını da vereyim. Helikopter ve dağ . Onları suya götürüp susuz getirmiyor muyuz? Bu iş için dokuz ayın çarşambalarını bir araya getirmeye ihtiyaç yok. Karakollardan birindeki askerin gece veya gündüz arazideki bir cismi yanlış algılaması sonucunda açılan ateşe birden bütün silahların katılmasıyla başlayan atışları diyelim 20 dakika sonra kestirebildiniz. 1540'larda bugünkü anlamdaki ordu nizamı ilk kez Mısırlılarda görülür.000 kişinin bunda kusuru yok. Siz bilmiyor musunuz.000 asker yeter de artar. bu da gidiyor işte. Üstelik biz ele avuca sığmadığımız için zarar da veremiyorlar. PKK mücadelesine seçilmiş subay ve astsubaylar dahil 20. Mevcudu da bana göre 150-160 bini geçmemeli. Size bir soru sorayım. Bu da eski ve zamanı geçmiş bir düzendir. Bu anlattığım örnek 60 küsur kışla ve karakolu olan Hakkari'de her gün kaç kere cereyan ediyor? Can pazarında elbette paranın canı cehenneme. Siz her halde şu anda 10-12 milyon maaş alıyorsunuz. Bu güne kadar tam ve zamanında yaptığı bir eylem var mı? Bundan sonra da bezirgan olup pazarcılık yapar. hepsi birbirinin içindedir. genç nüfus fazla. Bu tip savaşlarda zaten 4-5 ay hazırlık yapılacakür. asker alma sistemi ve süresi. muharebe sahası daha çok işlenmiş kafa gerektirmiyor mu? Madem memleketin başı belada bu dönemde iyi eğitim yapanlar daha fazla silah alünda tutulmalı. Siz benim teşkilatlanma konularındaki fikirlerimi biliyorsunuz.000 asker var ve PKK'lı sayısı da 56 bine düştü. Bizim için Hakkari'nin tamamında 4000 asker olsa ne fark eder? Adamların sayılan ve yerleri belli. Anlamak da mümkün değildir. Peki Hakkari'de kaç asker var? 23. Efendim. Yani bütün ihtiyaçları devlet tarafından karşılanan sistem. 4-6 ay özel eğitim yapacağız. kalabalıklaşma. vesaire gibi mazeretler statükoculuktan başka bir şey değildir. Yükseliş dönemi dahil. 5000'lik dört grup halinde çalışacağız. Geri kalan 19. Kalabalıklardan hoşlanmıyorsunuz.ne getirememesinden mi? Ben 18 ay askerlik yapıyorsam bunun sebebi ekonomik ve sosyal nedenlerden değil mi? Ne bedelli. başınızı kaldırıp gökyüzüne bakın.. Neyinize yetmiyor? Ye-terki hazırlıklı olun. Đskender. Osmanlının kadrolu temel askeri gücü neydi? Yeniçerilerdi.Bunun örneğini siz yaşayarak görüyorsunuz. Bundan sonra NATO ne işe yarar diye sorabilirsiniz. Ama. Kesilmez ya. Genel ve bölgesel bir savaş olacaksa bu 'yıldırım tipi' bir seferberlikle halkın katılımı ile olacaktır.000'di. O çocuklar da duruyor. Horozu çok olan köyde sabah olmaz. hiçbir dönemde bu kadar asker bir arada olmamıştır. adalet ve vicdani yönü yoktur. PKK'lı sayısı bütün istihba1995 Dönem! 331 rat örgütlerine göre 12. Sonra bu coğrafyada. Hızla zamana ve geleceğe göre düzenlenmelidir. Bir de şu. Siz her zaman 'kalabalıklarla olmaz. Uzatmayayım. yatma kalkma. Şu anda 360. Sonra. Giden para ne kadar biliyor musunuz? 13 milyar. Kim bizi 2 cephede savaşa sürükleyecek? Tırnağı olan başını kaşısın. Persler.000'i geçmemiştir. Osmanlı ve Timur. Bu güne kadar biz her türlü harekaü kaç kişi ile yapük? Azami 4000 askerle. Siz sormadan ben söyleyeyim. Genişleme. . Ve bugüne kadar dünyada sistematik bir şekilde altı askere alma usulü uygulanmıştır. vadileri. Efendim "2 cephede savaşa girersek birinde taarruz ederken diğerinde savunmayı güçlü tutalım". Niye para harcasın? Bağımsızlığı kaybetmenin en kestirme yolu başkasının parasını sarf etmektir. ormanları tertemiz edeceğiz. .Komutanım kusura bakmayın sözünüzü kestik biz de ikinci olarak nüfus ve mevcut fazlalıklarını soracakük.000. kargalar kalabalık uçar' dersiniz. Onlara bir yerde dur diyorsun. Yeniçerilerden sonra kurulan Nizamı Cedidin mevcutları 48 ila 70 bin arasında değişmiştir. bazı dönemler dışında Yeniçerilerin mevcudu 20.

Geçen ay altîayr lot mata^al"T °pCra^nda bej *** da ^ W Y^e s£k te-mna 'WeC 3o7wS^T*d™° *Y* ™Por eden tabur komutanına en geç 30 dakika ıçmde temas sağlayacaksın" dediniz ve 20 da kıka sonra o tabur da temas sağladı. Yunanistan'ın en yakın adasına 540 mil mesafede. karSUnU1f ^^ Ç°k ^^ yÛrCğĐnĐ aÇacaksın ve Sönül gözüyle bakacaksın insanın isteyip de yaPamayacağl bir şey yoktur Y . Firar eden yok. bedelini de millete ödetirsiniz. PKK'nın hangi grubu bizi en az bekliyorsa onun karşısına çıkacağız.Komutanım bu mücadele tipinde karşı taraf için küçük birlik daha ürkütücüdür. Ayrılmadan önce Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Atilla Ateş'i ziyaret ettim.Komutanım şimdi bir husus daha aklıma geldi.Komutanım Hakkari ve Kuzey Irak kabartma haritasına hiç kıpırdamadan sekiz saat bakıyorsunuz. Kim kimden çekinip korkuyor? Biz mi Rumlardan. Sonra da "pişman olmakta geç kalındı. Ne olursa olsun burada her tip insan var. . Bir kışla boşaltılıp bize verilsin. Bu gelenler samimi. yuvarladın. Şu anda Kıbrıs'ta biz Rum Milli Muhafız Ordusundan üç misli daha fazla askerle duruyoruz. Bunların 170 kadarını ben de sorguladım. . dedim.Ben de bir eğitim merkezi açılmasını düşünüyorum. Zaten onlar da bölgede. Subay ve astsubayları seçeceğiz. Bu süre dört aydır. bu 1995 Dönemi 333 nasıl oluyor? • ^ ^renSĐP'Đlke §ibi W1™ bekliyorsunuz değil mi? Hayır Sadece içimden geldiği gibi hareket ediyorum. 12 ayda (bir yıl) terhis eder332 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok sin. Đzinden geç dönen yok.Đki yılı aşkın zamanda bizim bölgede 202 PKK militanı kendiliğinden teslim oldu. Pratik. . Siz de biliyorsunuz. Size daha onlarca örnek verebilirim. bazıları da kaya ve zemin arasındaki boşluklarda yaşıyor. Sadece helikopter ve dağ topçularına ihtiyaç olacak. Sekiz ay daha silah alünda tutar. Bugüne kadar 23. Bizim nerede. Alırsın kuş lastiğini (sapanı) küçük çakıl taşlarıyla hepsini tek tek vurursun. her makam ve her seviyede yapılan toplantılarda defalarca arz ettim. zaman ve bedele ne gerek var? Askerlik süresi bir savaşçının ne kadar zamanda yetiştirilebileceği-ni doğru ve tam tespitle mümkündür.Estağfurullah komutanım. alışkanlık kazandırır ama mükemmelleş-tirmez. .Komutanım gene af ve pişmanlık yasası meselesi çıktı ortaya. Ada.) Kurmaylardan biri: . 14 ayda bölgeyi tertemiz yapalım. ne yapacağımıza şeytan bile akıl erdiremeyecek. 4-6 ayda 15-20 bin kişilik bir birlik yetiştirelim. sayılmaz" dersiniz. Bizim bu sayının beşte birine dahi ulaşmayan eski birliklerimizde. üstelik normal garnizonlarda bunların hepsi oluyor. Fakat sizi bağışladık diye afla her haltı yiyenleri tekrar halr km arasına sokarsanız bu kurumaya yüz tutmuş tarlayı yeniden sulamaya benzer. . Kimseden hiçbir şey istemiyoruz. Büyük birlikler hem daha fazla paça kaptırıyor hem de yaklaşmaları ağır ve gürültülü oluyor. Hem siz bunları yaşayarak görmüyor musunuz? (1999 Ekim'inde Kıbrıs'ta Tümen Komutanı iken bir ödül töreni için Ankara'ya çağırılmıştım. I TĐ u donemlenne g^ecek fakat tamamen kaldırılama- . Rumlar mı bizden? Benim böyle bir durumu kabvıl etmem mümkün değil. Gene arz edeyim. Sonuçlarını görür. 'oturma'. Bütün hepsi alünda kalsın diye heyula bir kayayı onların üzerinde tutmaya ne gerek var? Bazıları eziliyor. dedi. sen terör uzmanı olarak ne önerirsin? PKK ile mücadelede nasıl bir teşkilat ve yöntem uygulayalım? dedi.Bu bela bitecek mi komutanım? "b'ek^tme'' ^^ dehf\VerĐddir" Ha^ bitmeyecek. bu kadar emek. Đntihar eden yok.000 kişiden bir kişiyi bile mahkemeye vermediniz. Biz aslında bütün sebeplerini biliyoruz da. Yaralıların bazıları iyileşmeden birliklerine koşuyor. Dört ay sonra ne yaparsan yap. Anadolu'ya 70 mil. siz söyler misiniz. Yüzbaşı Güngör de bir kere f3 sa at hiç gözünüzü ayırmadan izlediğinizi görmüş. çevirdin. anlattım.Osman Paşa. Fakat ben bunu. Kayayı getirdin görürdün. malumlarınız her rütbe. Diyelim bir sürü kurbağa var. Aslında çok sayıda askere hiçbir yerde gerek yok. Kıbrıs ile ilgili konulardan sonra Komutan: . Y Binbaşı Ferhan: .topçusu dışında da hiçbir şeye ihtiyaç yok.

1984'den itibaren israf edilen 10 yıldan ötürü 2 :t t. K. BAŞYURT Kışlasında hakim ve görkemli bir tepede inşa edilmeye başlanmıştır. Yeşeren Bu Topraklarda Güneşi Doğuranlar Anısına" yapılacak "Adları ile Güneşi Yükseltenler Anıtı "nm üst platformunda oğlunuzun ismi mermer bloklara kazınmış olarak diğer şehit arkadaşlarının isimleri ile birlikte yer alacaktır. ancak o bedel ortaya konarak savunulabiHr. Bu Vatan ve bu Millet için genç yaşında canını esirgemeyen ve bu toprakları kanıyla sulayan kahraman evladımız ve diğer evlatlarımızın anılarını sonsuza dek yaşatmak.T nctunlerde.Bana SelĐnce esKi ruhuma gen dönemem.Döndükten sonra her şey size çok sıradan ve basit gelecek hiçbir mz^r r. adlarını ebedileştirmek maksadıyla ekte maket fotoğraflarını sunduğumuz şehitler anıtı. kendine acımayan.yacak. Gelenler Milli Đstihbarat Teşkilatı Van Bölge Müdürü ve iki yardımcısıydı.K. Toplumu sararsa korkmak gerekir. ne de ulaşılaeski rSS ^ " hCr tOpIUm kCndĐ bÜir. "Osman Paşa'nın aklında yanlış bir şey kalmasın" diyerek bu zarfı size gönderdiler.Tug. cesur ve ıy. Đnşaat faaliyetlerinin 30 TEMMUZ 1995 tarihinde bitirilmesi planlanmıştır. Kısa bir süre sonra da emir astsubayı MĐT görevlisi üç kişinin ziyaret için geldiklerini söyledi. Er Abdül-kadir KOÇ.mırttmeyecek'ofisierde'bûroiarda 0^™ an" d niz BunH komr. Aksi halde her şey bahane olacak . 2 Ağustos günü öğleden sonra Tugayın kışlasındaki piste bir sivil helikopter indi. millet sevgisinde smır tanımayan. Anıtın ön platformunda ekte gönderilen "Komando Olmak Onurumdur" şiiri ile "Đstiklal Marşı"mız mermer bloklara kazınmış olarak bulunacaktır.maşası olan bölücü terör örgütü PKK'ya karşı HAKKARĐ coğrafyasında kahramanca mücadele veren Dağ ve Komd.Tug. 09 TEMMUZ 1995 SAYIN KOÇ AĐLESĐNE. Bu vesile ile değerli ailenize tekrar başsağlığı diler." 1-20 Ağustos tarihleri arasında PKK'nın sınır hatlarında. dedi.r. Sebebi de. . Osman PAMUKOĞLU Tuğgeneral Dağ ve Komando Tugayı ve Hakkari Güvenlik Komutanı 1995 Dönemi 335 "Umutsuzluk insan iradesini felç eder. Bundan sonra da duran her şeye kizacak mısınız? cak bil"3 ' °tUl"'îrhareketSĐzIe ne S^ecek bir yer.^Tlara dönmûş-G d Cumhuriyet denilen şey onu ilan edenlerin canlarıyla. uzaktan ateş açma şeklinde eylemleri oldu.C.insanlar olmah.K DAĞ VE KOMANDO TUGAYI VE GÜVENLĐK KOMUTANLIĞI HAKKARĐ PER: 9234-434-95/ KONU: Şehitler Anıtı. 06 MAYIS 1995 tarihinde "ŞEHĐT" olmuş ve bir asker için rütbelerin en büyüğü olan ŞEHADET mertebesine ulaşmıştır.Klığı emrinde görev yapan oğlunuz P. Göğsünden Akan Kanla Vatanını Sulayan. Herkesin bu ruh ve inançta olması lazım.Ne bilgisi var bunun içinde? . saygılar sunarım. Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve Aziz Milletimizin bölünmez bütünlüğüne kasteden düşmanlarının . 24 PKK'lı öldürüldü. Müdür çantasından büyük bir zarf çıkarıp uzattı ve: . kanlarıyla imzalanır. "Canını Vermek Uğruna Silahını Bırakmayan.nim' 'Hareket eden her *7 etki yaratır' derdiniz. 18 Harran'da başlayan "isimleriyle Güneşi Yükseltenler" anıtının T ""T' "^ taSanmC1S1 W ĐnŞaal mÛhendis' üç aste£ 1984-1995 arasında geçen 12 yılda Hakkari'de şehit düşen 623 su-S™*^^ CrĐn aĐleledne habCrle" Ol— ^ *^ 334 Unutulanlar Dişinda YenĐ Bir Şey Yok T. Dağ ve Komd. Ve kuranlar hangi bedeli ödediyse.'nm ana kışlası olan Korg. bizlerin ve gelecek nesillerin daima hatırlamalarını sağlamak. Çıkan çatışma ve yürütülen takipler sonucunda üç asker şehit oldu.Komutanım sayın Müsteşarımızın size selam ve saygıları var.

Kongresi neymiş görün.Amiral tayinleri açıklandı. Yazık. Tanrı bizim milletin yardımcısı olsun. Sonra. Kongresi Şırnak ilinin 18-20 kilometre altında. . Đşin daha da ilginç tarafi 5.Biraz sohbet ettik.Ferhan barış koşullarında istersen 107 yıl üniforma giy. Yerime de 30 Ağustos'tan itibaren Tuğgeneralliğe yükselecek olan devre arkadaşımız Tank Kurmay Albay rahmedi Tuncay Kavuncu atandı. Türk topraklarındaki dağlarda Türk Milletine ve onun ordusuna kabadayılık yapılması bizi çılgına çevirip zıvanadan çıkartır. Đki kere de Diyarbakır'daki 2. Alt kadro tecrübelidir. . Kongreyi yapanlar da Türkiye Cumhuriyeti Devleti Haftanin'e bir harekat düzenler diye beklemişlerdi. 200 ve 50 kişi olarak.Konuşmayacak mısınız? Dilinizi mi yuttunuz yoksa. PKK'nın üst düzey yönetim ve grup liderlerinden 700 kişi toplanmıştı. oku-ı mamın bitmesini sessizce bekleyen üç görevliye. Genelkurmay Başkanlığı. taşıma suyla değirmeni döndürmeye benzer. en son grup ayrılmıştı. MĐT bu büyük organizasyonu başından sonuna kadar. 22 defa bu faaliyetin kendilerine bildirildiği makamlar şunlardı: Cumhurbaşkanlığı. Hakkari'ye katılışımdan itibaren öğrendiklerimin yanında. Aynı bölgede. PKK'nın 5. nizami olmayan muharebe taktikleri ve hatta kendimizi anlatmak ve göstermek kayıkla okyanusu dolaşmaya. Hakkari. hayal edeceksin. Dışişleri Bakanlığı..Komutanım ben 17 yıllık subayım. Hakkari dağlan değil. biz Hakurk'ta burnumuzdan solurken. Genelkurmay Đstihbarat Başkanlığı. dedi. dediler. Đran. Hava Kuvvetleri Komutanlığı. Kuzey Irak'taki Haftanın kampında yapılmıştı. (Tuncay Paşa yakalandığı amansız hastalıktan kurtulamayarak Hakkari'den döndükten bir yıl sonra rahmetli oldu. Birkaç kez okudular ve sonra bana baktılar. Himalayalar kadar fark var. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği. -Alın okuyun. coğrafya. Đçişleri Bakanlığı. benim huyuma suyuma. Taktik Hava Kuvvetlerine bildirilmişti.5 ay sürmüştü.) Tuncay ile aramızda iki yıl olmasının sebebi. Fakat şu1995 Dönemi 337 nu söylemek zorundayım.Arkadaşlar eskiden ben de bütün insanlar gibi. Tuncay'a. Tuncay 16 Ağustos'ta katıldı. Gece 2-3 saat uykuyla yetineceksin. Asker olarak senin mesleki şansın bu mücadelede her metrekaresinde 24 saat devamlı fokurdayan bir geniş kazanın sıcak suyuna atlamış olman. dedim. kamplar. Harekat Şube Müdürü Binbaşı Ferhan: . Ankara'ya atanmıştım. 336 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok 22 ayrı tarihte. Benim de 20 Ağustos'ta emirler gereği ayrılmam gerekiyordu. Genelkurmay Đç Güvenlik Harekat Merkezi. Jandarma Genel Komutanlığı. Asla müsamaha etmemelisin. usul ve yöntemlerime alışkındırlar. Haftanin'e gelişler 23 Kasım 1994'de başlamış. PKK'nın üst düzey kadrosundan 700 kişi burnumuzun dibindeki bir yerde 1. 22 ayrı tarihte 22 kez rapor edip bildirmişti. . bazı akıl almaz gibi görünen şeylere şaşırırdım. . "Bak dostum sana söyleyeyim şu dört günde. düşman durumu. 26 Şubat 1995'de. Irak. zaten olmadığı için.Biz malumatkar değiliz komutanım. üç ayn noktada 500.5 ay süren bir toplantı yapıyordu. ayrıldılar. Size buraya gelmeden bazı konular anlatılmıştır. Başbakanlık. 24 saat sırf PKK'yı düşüneceksin. Đşe yarayıp yaramadığını kendin yaşayarak görürsün. Hakkari'de yürüttüğümüz mücadele boyunca yaşadıklarımdan sonra. Bundan daha doğal bir şey olamazdı. Beş sayfalık bilginin özeti şuydu: Kürdistan Đşçi Partisi (PKK)'nin 5. Şu aylarca kafa yorduğumuz. 5 Ağustos'ta General . 26 ay önceki Hakkari ile bugünkü Hakkari arasında. dedim. Toplantı 1. Ve bazen günlerce . yeryüzünde insanlara ait hiçbir şey artık beni şaşırtamaz. sezeceksin. televizyonların haber bültenlerinde üst üste geçen. Zarfı açtım ve içindeki beş sayfalık notlan hızla okudum. dedim. doğaçlama yapacaksın. uykusuz kaldığımız de-miyeceğim. Kurmayları çağırdım. geçen 17 yılda öğrendiklerim bir hiç kaldı. hissedeceksin. benim üstün sicil kıdemi ile mümtaz terfiimin bulunması ve general olma sırası geldiğinde de Tuncay'ın bir yıl gecikerek general olmasıydı. çok yazık.

bunların hepsi hakkında daha harekat başlamadan bir fikrin ve karar tasarın olacak. Benim yemekle pek aram olmadığı için. Kendisinin bir parçası olan evladını kaybeden anne ve babaların 338 Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok duygu. Muharebelere nerelerde başlanacak. Sana insan ruhları ile nasıl temas sağlayacağını anlatmaya kalkışmamın anlamı yok. daima sürat olacak. Allah razı olsun. biter. Türkiye hiç bu kadar bol düşmanla yüz yüze gelmemiştir. daha fazla sürat. "Allah selamet versin. Bu kahvaltılar sırasında Tuncay. "Sayın paşam. Yalnız şunu söyleyeyim. . yurt dışı.uyumamaya kendini alıştır. yağmur. Hiçbiri Vatan için bir fedakarlık yapmıyor. Yüksek komutanız altındaki Dağ ve Komando Tugayına bağlı Yüksekova'daki Đnci Dağ ve Komando Taburunda görev yaparken 26 Mayıs 1989'da PKK'ya karşı yapılan bir operasyonda oğlum Üsteğmen Macit Ağca şehit oldu. ailelerinden mektup. Teşekkür ederiz. başkan olmak peşindeler. Hâlâ her şeye üzülüyorum. şefkatinize. telgraf ve telefonlar geldi. Bu Vatan ve üzerinde yaşayan insanlar için yorulan insanları tanıdıkça dünyalar benim oluyor. karanlık. kendisinde yüksek tansiyon bulunduğunu ve daha önce mide kanaması geçirmiş olduğunu söyleyince. Biz şehit ailelerine unutulmadığımızı. Tükenir. ne zaman ve niçin bitirilecek. Đçerden ve dışardan milletimizi ve vatanımızı bölmek ve zayıf düşürmek için çalışanlar o kadar fazla ki. Esas olan senin mizaç ve karakterin ile mesleki ehliyetindir. yorulur. vefanıza minnettarım. Benim bütün anlattıklarımın çok fazla anlamı olmadığını bilmeme rağmen. biz millet olarak daha huzurlu ve rahat olalım. Allah zatı alinizi korusun. Oğlumla beraber bu vatan uğruna şehit olan evlatlarımızın anısına yaptırmakta olduğunuz Anıt. Şehitler Anıtı hakkındaki değerli yazılarınızı saygı ile aldım. Sağ olun. Saygılar sunarım. her seviyedeki astın örnek davranışlar görerek kendilerinin de liderlerine benzemeye. ne kadar kuvvetle başlanacak. kış hiç fark etmez. gene de. kahvaltı şöyle olmalı. Muhterem paşam. Paşam yaptırdığınız bu anıtla. Duygularınıza. ben de o misafir diye üç gün onunla birlikte kahvaltı yapmak durumunda kaldım. onun hareketlerini yapmaya ve taklit etmeye çalışmasıdır. yaz. Türk Milletinin gönüllerinde taht kurdunuz. Sonunda ne direnci. yurt içi.) Đsmail Ağca Şehit Piyade Komando Üsteğmen Macit Ağca'nın babası Ağustos 1995. orman. En etkili muharebe taktiği hasma sürekli saldırmadır. Benim artık bu ruhtan kurtulmam lazım" dedim. makamlara eriştirsin ki. ne de gücü kalır. Silahlı bir güç. yapılan bu atamaya hayret etmemek mümkün değildi. nur içinde rahat uyuyabilirler. Baş olmak. disiplin ve otorite olmadan harekat alanında sevk ve idare edilemez. Daha fazla hareket. Türkiye'deki siyasilerin halini görüyorsunuz. Liderlik denilen şey benim için. Kar. Dünya görüşünün ne olduğu ve serüven tutkunun olup olmadığı da buna dahil" dedim. Minnet duyuyorum. bu tip operasyonların nasıl kolaylıkla yapılabileceğini göstenaiştir. "Đsimleriyle Güneşi Yükseltenler" Anıtı haklunda bilgi vermek için 623 şehit ailesine gönderdiğimiz yazıyı almaları üzerine. dağ. Daha yüksek rütbelere. Şehitler anıtı hakkında bilgiler veren kıymetli mektubunuzu aldık. sürat. vatanperverliğinize. Kahraman Tugayınız Kuzey Irak'a girip çok kısa sürede 160 PKK'lı-yı öldürerek. Đyi bir Türk Vatandaşı olarak sizi alkışlıyorum. arük şehitlerimiz bu muhteşem anıtla. şu şöyle yenmeli gibi şeylerle alakam yoktu. Fakat Tuncay gelince. vazifesini yapmış bir asker ve şehit olarak. usulen açıklamalıyım. Ankara "Pek mvıhterem Tuğgeneralim Osman Pamukoğlu. düşünce ve ruh hallerinin ne olduğunu göstermek için birkaç örnek aşağıdadır. muhakkak ki Türk Milletinin kalbinde sonsuza kadar yaşatılmasının kanıtı olacaktır. yanımızda olduğumuzu gösterip bizleri manen yücelttiniz. acılarımızı paylaştığınızı. oğlum Şehit Jandarma Teğmen Nadir Ozan için takdirlerinize." (Mektuba Üsteğmen Ağca 'nın üniformalı resmi de iliştirilmişti. Bunun dışındaki her şey boş laftır. artık hiçbir şeye şaşırmamaya kendimi alıştırmaya çalışırken. aydınlık.

O'NUNLA yemyeşil edin toprağını.. Đzmir 1995 Dönem! 341 "Bütün ülke uçurumun kenarındaydı. onların. bakın her yerde varlar Size dar gelecek bu dağlar Hain ey arsız insanlar!. 340 Unutulanlar Dişinda YenJ Bir Şey Yok Dizi dizi gelir yuva yaparlar.. el vermiş. kültüre. beni bağışlayın. haber geldi.Kardeşi Rıfat Özçilengir Ailesi Ağutos 1995. Ömrümüz pahasına onu kurtardık.. ne kadar teşek-kür-minnet-şükranlarımı göndersem karşılayamam. "VATAN SAĞOLSUN"!.." Neden "Đsimleriyle Güneşi Yükseltenler" tanımını kullandığımızı da. var oldukça. üzüntülerimi takdir buyurun. 'Vatan Sağolsun' diyerek Türk Milletinin yüksek asaletini gösteren anne ve babalarının huzurunda.Artık bir can borcum vardı YARADANIMA .. Teğmen Nadir Ozan'm babası Turgut Ozan Ağustos 1995. Ölüme katlanmak kolay değildir.. Minnetlerimi.. Bizleri çok duygusallaştıran mektubunuzu aldım. şükranlarımı. duygu ve düşüncelerini vatan için .. O'NUNLA SARIN. . . Bilinmez ki. ¦ . konuşama-dan kaybetmek daha da güç ve acıdır. Ruhları Şad olsun.Ey kahpe kurşunlar Susmadı onlar. Elazığ "Canım paşam Can asker çocuklarım!.1995 Dönemi 339 Sayın generalim. "Anıt formuyla." 20 Ağustos 1995 günü öğleden önce 2. Var olun siz.. Buluverecek . .GECELER öyle yalnız. Şehit yavrularımız ĐÇĐN HAYKIRIYORUZ. Komandolar. edebe sahip olan bir evladı 14 ay hasretten sonra göremeden. Şehit Türk Askerleriyle. Can vermiş benim yavrularım Suçu bu mu ki acımadan ..Çulun mu yok ? Üstünden pardösüsünü çıkarır O canlarım Kahpelik beklememişlerdir Ata ocağında Düşmana. Zincirlerle sarılsa gündüzler Gülüp geçer benim can çocuklarım Onlara zor gelmez.Annesi Berran . şehitlerimizin ruhlarının göğe yükselişini sembolik anlamda yansıtır..Babası Mustafa ¦ .. kör talih. saygılarımı arz ediyorum.dikilen muhteşem ANIT için. Paşam! Dinecek bu acılar değil mi? Sizler. devir teslim töreninde bulunanlara okudum." Şehit J..Şimdi minnettarlığım var siz askerlerime!.. GÜNDÜZLER öyle cılız ki. * Hala bitmeyen "KOR ATEŞ" yakıyor içimiz. . Burada yatıyoruz şimdi. Duman tüten bacalarımda leylekler. Bu kötülükleri acep niye yaparlar.. Ama "O ANA KALBĐNĐ" gönderdim. ne kadar yazsam. Hele her türlü imana.Aşın mı yok? Verir benim Alim. ... Bu kadar ĐŞĐNĐZĐN ARASINDA bile YAVRUMUN ADINA . .Alim 'i . Mayıs ayı. Oîilannkine çomak mı soktuk.Oğlumu ... Gel de bitmesini isteme DÜNYADAN AĞLAMA dur HADĐ!. yok edecek bu BELAYI. Ordu Komutanının nezdin-de Dağ ve Komando Tugayının Sancağını Tuncay Paşaya teslim ettim ve "Đsimleriyle Güneşi Yükseltenler" Anıtının açılışını yapük. Anıt Ziyaret Defterinin ilk sayfasındaki metni." "EŞREFPAŞA GÜLÜ" Komando Ali'nin . KOMANDO ANNESĐNDEN Đçime işleyen zifiri karanlıklar Beni benimle tutsak edemez.KAPIMIZA BAYRAK VE O'NUN HER ŞEYĐ. Açılıştan önce. "Bu anıt. Ziyaretçilere bu hissi yaşatarak..Nedense boş artık benim "gülüm" yok..Alişim 'i. .. sonsuza dek saygı duruşunda bulunulmasını amaçlamaktadır.çocuklarımızın adına. ŞEHĐT OLDUĞU HABERĐ GELDĐ.

ABD. Anıt iki ay gibi çok kısa bir sürede başlayıp bitirildi. fırtına Günlerin geçişi ardı ardına. Helikopter. Kimse beni bu şekilde görmemeliydi. aya Işıklar. muhteşem bir yapıtla anıtlaştı. Hürriyet: "Đlk Güneydoğu Anıtı: Güneşi Yükseltenler. Hakkari'nin etrafı yabancı topraklardaki PKK kampları ile çevrili olduğu için bazen subaylar. tipi. kaç bere ve operasyon şapkası eskitmiştim tam sayılarını hatırlayamıyorum. Dağ ve Komando Tugayı ve Hakkari'deki birliklerin teröre karşı verdiği mücadelede şehit düşen 623 kahraman evladı. 1995 Dönemi 343 Selam Olsun Selam olsun bizden güzel dünyaya Bahçelerde hâlâ güller açar mı 1 Selam olsun sonsuz güneşe. Adımızı soran. yükselince Şehitler Anıtının üzerinde bir tur atıp sonra kışladan ayrılsın' dedim. Anıt Ağustos ayı sonunda görevini tamamlayarak Ankara'ya atanan Tuğgeneral Osman Pamukoğlu tarafından yaptırıldı. Şehitlerimiz için yapılan anıtın bir benzerini. memleketi. 26 ayda kaç elbise. yüzde 25 meyilli. "Düşman Tuna'yı atladı. 574 erbaş ve erin rütbesi. vedalaşmak için subay ve astsubaylar pist girişinde yerlerini almışlardı. Helikopter pistte hazır. Mermer plakalar üzerinde Atatürk'ün vecizeleri de bulunuyor. Ama botlarımın sayısını biliyordum. Ahmet Hamdi Tanpmar 344 Unutulanlar Dişinda Yenî Bîr Şey Yok . Saat 15:00'da. Dönmeyen gemiler olduk açıktan. ruhların göğe ulaşmasını ifade eder. 'karakollara" karşı bir hassasiyetim vardı. Şehitlerin yüzde 80'e yakını karakollardaydı.. Karargah binasında çıkıp yürümeye başladım. gül ve sarmaşıktan. 'Türk Milletinin çocuklarının kahramanlık ve fedakarlıklarına öl342 Unutulanlar Dişinda Yenî BIr Şey Yok çü bulunamaz". 21 astsubay. gölgeler suda oynar mı? Hepsi güzeldi kar. "Düşman Zap suyunu atladı. şehit isimleri ile birlikte ışınsal açıdan kollarla ufuktan yükselmekte olan güneş tasvir edilmiştir" diye açıkladım. Bütün subay ve astsubaylarla vedala-şıp. Hasretiz bir kanat şakırtısına Mavi gökte kuşlar yine uçar mı ? Uzak. 11 metre yüksekliğinde iki ana kolon anıtı kavrayarak." Sancak devir teslimi ve Anıtın açılışında bulunan bütün misafirler saat 14:00'da kışladan ayrıldılar. Yürüyüşümü yavaşlatarak normal halime geçtim. Vietnam'da ölen askerleri için yapmıştı.. askerlere "Allahaısmarladık" dedim. arayan var mı ?. doğum tarihi. 9 Eylül 1995. Bunlar arasında. baba adı. Karakolları yokladı" sözünden etkilenerek. Ben de bugün. karakolları yokladı" diye kendi aralarında konuşurlardı. Çanakkale ve Kıbrıs şehitlerinden sonra. "Đsimleriyle Güneşi Yükseltenler" Anıtı. beremi. Helikoptere binerken emir astsubayına "pilotlara söyle. yüreği senin kadar temiz ve sağlam askere rastlanmamıştır" vecizeleri dikkati çekiyor. Birden kışlanın merkezi yayın sisteminden çalınan Plevne Marşı her •yeri kapladı. 28 subay. Hava pırıl pırıldı ve kışlada çıt yoktu. milleti bütünleştirici görevini mimari yapısıyla üstlenir. Çıkardıklarımın hepsini bir çantaya koyup emir astsubayına verdim. şehit olduğu tarih ve yer mermerler üzerine yazılmış durumda. şehitlerimizin isimleri ile birlikte yükselerek. 2 bin metre karelik bir alanda inşa edildi. Güneydoğu şehitleri de Hakkari Dağlan'nda ölümsüzleşü. "Dünyanın hiçbir ordusunda.canını veren şehitlerimize yoğunlaştınp. Çocuk sesinden. Son giydiklerim 13'üncü botlarımdı. adı. Şehit adlarının yazılı olduğu 11 metre yüksekliğindeki. Karakol saldırılarında geceleyin tam haber alınamadığından ve güneş doğsun da çatışma yerine ulaşalım diye beklediğimden. komando üniformamı ve botlarımı çıkarıp sivil elbiselerimi giydim. Hakkari bölgesinde son 11 yılda şehit düşen. çok uzağız şimdi ışıktan. 20 Ağustos saat l7:00'da Van'dan uçakla Ankara'ya dönecektim. "Bu memleket tarihte Türk'tü. Tepede ulaşılan alanda. halen de Türk'tür ve ebediyen Türk kalacaktır". duygusallaştım. Anıtın üzerinde döne döne üç tur attı ve kuzeydeki Karadağ istikametinden Van'a doğru uçuşuna devam etti.

Snr.Bu günkü durumumu merak ediyorsunuz? Kaldır başını kan uykulardan! Unutulanlar Dişinda Yeni Bîr Şey Yok. Krk. Balıkesir 25/10/1985 1965 1965 1964 25/10/1985 25/10/1985 25/10/1985 . ] Rütbe ^e Sicili Adı Soyadı Baba Ad) Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 5 u 1 ] P. Snr. Krk Ramazan Çelik Serin I. 17 | [. > 3 '< |. 15 | [. Snr. Serin J. Snr.Er Cengiz Karaca Ali Çukurca-Hakkari Yolu 1 [. Murat Uzunal P. Komd. Krk Kasım Karaka 49 Nolu Sınır Tas Zülfettin Acar Kavak-Armutlu Böl.Er Musa Aytar Ali Zonguldak 1964 09/10/1984 Çukurca-Hakkari Yolu 8 Yolu 9 ] f..Er Ahmet Bursa Hüseyin Kütahya Snr. Er Münir Kopuk Mehmet Bilecik 1964 07/09/1985 Andiçen Ky. Eken I.Er Metin Akkoç Ahmet Kütahya Edirne 1964 09/10/1984 Naci Çakar Hacı Đstanbul 1963 09/10/1984 Çukurca-Hakkari 10 1964 09/10/1984 Çukurca-Hakkari Yolu 11 ] |. Krk. Serin J. Bağlar-Yürekli Yay. 19 J [. Krk." Arthur Rimbaud Beşinci Bölüm EKLER ÎSÎMLERĐYLE GÜNEŞĐ YÜKSELTENLER Dağ Ve Komando Tugayi Emir Ve Harekat Komutasindakî Birliklerde 1984-1995 Yillari Arasinda Şehit Olan Personel S. 25/10/1985 25/10/1985 Serin f. Çvş: Osman Temiz Nevzat Artvin 1963 09/10/1984 Çukurca-Hakkari Yolu < m 4 J |. bandıralar. 345 "Ben sizinle sarmaş dolaş olmuşum dalgalar. Mahkum gemilerinin sularında yüzemem. Krk. Snr.Er Cevdet Ozdemir Ramazan Sinop 1963 09/10/1984 ÇukurcaHakkari Yolu >a 6 [. 1965 25/10/1985 1965 Serin J. Krk. Onb. Celal Çekler Hasan Muğla Snr. 14 | [.Er Cemil Onaran Kemal Çanakkale 1964 09/10/1984 ÇukurcaHakkari Yolu 12 1 P.Er O ] [.Er ismail Temelbaş Reşat Trabzon Snr.Er Ömer Kara Ali Muğla 1965 25/10/1985 Serin J. Serin J. 16 | [. Abdurrahman Güzel Ahmet Aydın 1963 30/08/1984 K.. 2 1 P..Er Halis Annığ Hamdi Denizli 1965 Krk. Krk. Ali Türker Nuri Amasya Snr. Utğm.-Van 13 . Oıib.Er ¦ Beytullah Ariç Mülayim 25/10/1985 Serin J. Doyurmaz artık beni bayraklar. Krk. Snr. Serin J.Er Hamit Deniz Hamit Bursa 1963 09/10/1984 Çukurca-Hakkari Yolu 1 [.Er Mürsel Ulunç Nurullah Ankara 1963 09/10/1984 Çukurca-Hakkari Yolu 5 ] |. Adnan Şen Mustafa Ankara 1963 30/08/1984 K. 18 1 [. No. Bağlar-Yürekli Yay. Yükü boş gemilerin ardında gezemem. Onb.1 [.

50 P. Er Er Hasan Ata Ferhat Çopur 29/04/1987 22/04/1988 26/05/1989 Tûtünlû Ky. Snr. Onb. Er Kerim Çokbiçer Hamdi Eskişehir 1972 01/04/1991 Kuzey Irak 60 P. Snr. Ahmet Tokgöz Ali Mersin 1968 13/10/1989 Kuşdağı Ky. Krk. Ergün Ünlü Hamza Kars 1969 28/09/1990 Ordekli Krk. Fensun Oğuz Süleyman Ankara 1960 10/01/1990 VanHakkari Karayolu 48 I-Er Yılmaz Ay Hasan izmir 1969 28/06/1990 P. Komd. Atsb. Komd. 49 I. Onb.JÇomd. 3NoluMevzi 45 I-Er ibrahim Korucu A. Çvş. No. Atğm. Er Kamil Büyükbardakçı Mustafa Konya 1969 20/10/1989 Ormancık 44 P.-Şemdinli P. Er Melayip Erdoğan Mehmet Sivas 1970 01/04/1991 Kuzey Irak . Er Isa Doğan Ramazan Afyon 1970 29/03/1991 KeklikkayaÇukurca 54 P. Astsb. Komd. Taşlık Ky.-Semdinli Yeşilova Krk. Er Bilal Ayıtgın Mamo Gaziantep 1969 05/11/1989 l. Krk. Onb. Ova Yolu Cengiz Akpınar Çığlı Köyü Yakını Zafer Aşçıoğlu Kadir Rençber Mustafa Kûçûkbektas Mehmet Seyit Ömer Orhan Korkmaz 13/10/1989 13/10/1989 Taşlık Ky-Te.Bölük Merkezi Güzelkaya^Şemdinli Tütünlü Ky. Er Zihni Ateşli Bahattin Tokat 1969 28/06/1990 Üzümlü J. Atğm. Mahmut Ka Hakkari Y. Ova 46 J. Komd.Şem. Komd. 51 P.-Çukurca Mustafa Erdem ü e I e m m 2 S. Refik Bursa 1968 06/11/1989 Yıldız Krk.Hakkari 52 Is. Duran Sayan Osman Sivas 1970 01/04/1991 Kuzey Irak 59 P. Onb. (213/486398) Osman Uçar Ahmet Adana 1964 01/01/1991 Kuzey Irak 56 P. (1987/75) Mustafa Adışen Ertem Balıkesir 1969 01/04/1991 Kuzey Irak 57 P. Er Mustafa Doğan Bekir Yozgat 1970 01/04/1991 Kuzey Irak 61 P.Tb. Kd.-Gürpınar 43 I. Çvş. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 42 P. (1987/649) Cevdet Şişman ismet Malatya 1967 21/11/1989 Kavuşak 47 Tbp. Er Süleyman Duru Rafet Aksaray 1967 30/03/1991 Şemdinli 55 P. Tezcan Ozdemir Muslahattin Ankara 1970 01/04/1991 Kuzey Irak 58 P. Komd. Sadık Erişen Ahmet Çankırı 1970 28/08/1990 Serdarya Gediği. Beyaztopraktepe P.-Y. EkenJ. (1988/20) Orhan Korkmaz Seyit Ömer Ankara 1965 16/10/1990 53 P. Çvş. Komd. Onb. Çvş.

Snr. Çvş. Çvş. Emin Kocaman ediği-Şemdinli 04/08/1991 04/08/199] 04/08/1991 Samanlı I. P. Krk P. Muhsin Ataç 23/05/1991 12/06/1991 Aksu Köyü-Hakkari Mustafa Keskin Mıirsel Dilber Oktay Orkan Đbrahim Er Sarımağra-Şemdinli Mezargediği^Şemdinli 24/07/1991 24/07/1991 Mezargediği-Şemdinli Mezargediği-Semdinli P. Krk. Er Adı Soyadı 1 M. Snr.^_ Koringantepe Mevkii A. Snr. Sebahaıtin Koçak S. Cevdet Ocak Haydar Kırkıkkale 1970 13/05/1991 Koringantepe Mevkii S. Rütbe Ve Sicili . Komd. Krk Mustafa Gedik Erdal Çoban Samanlı ].62 P. Onb. Durak Açıkgöz Samanlı I. (213/486600) 65 P. M. Komd. Krk Ramazan Hasan Tarım Mustafa 04/08/1991 07/08/199) Samanlı I. Snr. Atğm. Latif Keçeli Haznekayalar Köyü Mehmet Đsparta 1970 13/05/1991 c C > I 2? 3' •on 63 P. Şev» Ahmet Apak Samanlı f. Krk. Yaşar Seven Baba Adı Münir Memleketi Doğum Şehadet Tarihi Tarihi Sanısını 1966 13/05/1991 Şehadet Yeri ----------———————. S 2 3 O c tn C: . Snr. Onb Atilla Demirtas Kadir Mecidiye Çobanpınar I. Komd. Komd. Snr. Krk Yüksel Karaca Samanlı T. No. Krk. Snr.

105 I.Er ismet Ozdemir Yaşar' Kayseri 1970 25/10/1991 Çayırlı J. Snr. Er Zeki Akdoğan Necip Balıkesir 1970 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Snr. S. Snr.Er Ali Erdoğan Ramazan Bolu 1970 25/10/1991 Çayırlı J.Er Ümit Uçan Mehmet istanbul 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Er Ersin Ilıtan Rasim Eskişehir 1971 10/09/1991 Çobanpınar J. Snr. Onb. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 350 88 i Er Umut Gökdemir Yusuf Kars 1970 10/09/1991 Çobanpınar J. Krk. Bl. Bl. Er Cevdet Şimşek Halit Nevşehir 1971 28/09/1991 Başyurt Kışlası 93 J. Bl. Er Murat Güler Şükrü Kastamonu 1970 10/09/1991 Çobanpınar J.Er Mehmet Ünal Ali Selahattin Aksaray 1970 Bilecik 1970 1970 25/10/1991 Çayırlı ]. Er Fehmi Koç Zahir Ağrı 1971 25/10/1991 Çayırlı J. Snr.Er Seyfun Ateş Hasan 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Snr. >-< 101 J. Halis Akdemir Ahmet Elazığ 1970 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I.Er Cengiz Sabuncu Mustafa Kayseri 1970 25/10/1991 Çayırlı f. Krk. Snr. Er Yaşar Kocabaş Ali Konya 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Snr. Er Cumali Çağlar Emin J. 107 J. Snr. <n m 100 J. Snr. u 90 I. Krk. Snr: Krk. Bl. Krk. Krk. Snr. Bl. Çankırı 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. üo 98 ].m m Z 10/09/1991 Samanlı J. Krk. y 94 I.Er Nayram Yüce Rasim Sivas 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Krk. Snr. S? 99 J. 108 J. Snr. Snr. Astğm. r 92 P. No.Er Hidayet Yılmaz Hüseyin Niğde 1970 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Krk. 89 f.Er Feridun Yılmaz Mehmet izmir 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Snr. J. 111 J. 95 J. Snr. Snr. -< m 97 I. Necdet Ayhan Çayırlı J. 25/10/1991 Kayseri 25/10/1991 Çayırlı J. Krk. 106 J. Snr.Er Murat Sancar Fazıl Bayburt 1971 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Snr. O 102 J. <_. Krk.'Bl. Krk.Er Ayhan Çelik Veli Zonguldak 1971 10/09/1991 Çobanpınar J. Krk. Snr. 109 110 Bl. Krk. Rütbe _____ Ve Sicili 112 Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Tarihi Şehadet Yeri 25/10/1991 25/10/1991 25/10/1991 Gaziantep 1970 Rize Şehadet 1971 . BL S. Krk. Komd. (219/501486) Bilal Çakırcah ismail Balıkesir 1964 25/10/1991 Çayırlı J. 104 J. Er Abdurrahman Eraslan Hasan Adıyaman 1970 07/10/1991 Taşhtepe Çayırlı I. Onb. Snr. Krk. 91 J. Snr. Snr.Er Şaban Uke Yaşar . 103 J. No. 96 I.

Er Aziz Çil Ali Sivas 1971 20/07/1992 Sivritepe ]. 149 I-Er Hüzeyin Gökçimen Şerif Erzurum 1971 22/06/1992 Perihan J. Komd. (219/502994) Turgay Süzgen Ali Kırklareli 1967 26/05/1992 Üzümlü Krk. Hacı Kılıç Cabbar Van 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk. Onb. Er 131 P. Üzümlü Krk. Ercan Takıl Kenan Eskişehir 1971 22/06/1992 Perihan J.Çukurca 142 I Er Osman Alim Mehmet Gümüşhane 1971 26/05/1991 Uzümlü-Çukurca 143 P. Er Cemal Dil Münir Adana 1971 20/07/1992 Sivritepe J. 133 P. Krk. Onb. Necati Binekçi ibrahim Yozgat 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk. Komd.Çukurca 140 P. Krk. Hakan Elis Arif Đsparta 1971 17/06/1992 Kayalar KöyüŞemdinli 146 J. Mustafa Sönmez Ali Ankara 1971 07/06/1992 Kayalar Köyü-Şemdinli 145 Is. Onb. Onb. Ramazan Sağlam Mevlût Zonguldak 1971 22/06/1992 Perihan J. Komd.-Çukurca 138 P. 155 I. Komd.-Çukurca 137 P. Krk. Onb. 147 J. 151 i Er Sezai Polat Sırrı Erzurum 1971 22/06/1992 Perihan J. Î34 P. Onb. Er Yusuf Şahin ismail Yozgat 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk. Onb. No. Er 132 P. Krk. Krk. Erol Akar Hasan Tokat 1970 22/06/1992 Perihan J. Turabi Demirci Ali Adana 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk. 148 I Çvş. Er Cüneyt Sardaşlar Halil istanbul 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk. Er Mehmet Keskin Halil Mersin 1971 07/06/1992 Kayalar KöyüŞemdinli 144 P. Onb.-Çukurca 136 Top. Muharrem Erdoğan Sıtkı Adana .Çukurca 139 P. Krk. 154 J. Atğm. Krk. Onb. Komd. Krk.-Çukurca Sami Erşahin Ramazan Toaman Đmdat Pala Mücahit Okur Atilla Yangöz Đbrahim Selim izmir t-1 m O z' m I c m W Ol S. Onb. Ferhat Narlak Hüseyin Karaman 1971 20/07/1992 Sivritepe J. Onb. Çvş. 156 I. 150 J. Krk. Er Hüdayi Danış Mehmet Tekirdağ 1971 20/07/1992 Sivritepe J. 1971 26/05/1992 Üzümlü Krk.Komd. 153 I. . Krk.Çukurca 141 P. 152 I-Er Mehmet Kopar Mehmet Kırşehir 1971 12/07/1992 IşıklıTekevler Mah. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi ŞehadetYeri 135 P.1970 1965 130 P. Mesut Bilgin Emin Manisa 1971 22/06/1992 Perihan J. Cvs.

157 . Çvş. Er_________Sami Đlhan JJx_ J.Er Er [. Komd. Çvş.]¦ Er irfan Kartal Sivritepe J. Şeyi tali Çankırı 1971 20/07/1992 O "S 2 D tn s» 158 J. Er Aslan Palut Aslan Erzincan 1971 20/07/1992 Sivritepe J.Er . Komd.Sena Gelmez_______M. S. Abdül Özten 166 P. Er 178 T. Onb. Er Murat Menteş Dilaver Koca Abdullah Çakar Yusuf Gedik Đsa Tabii Nusret Şen Baba Adı Memleketi Doğum Şehadet ________________Tarihi Tarihi Đsmet Hasan Đhsan _______ M. Er 182 j Er 183 J. Krk. Er Erdal Erarslan Muhsin 164 J.ÇvŞ(.Salih 163 J. No. Vedat Dur 167 P. 160 161 162 165 169 170 173 174 175 176 177 I Er Adı Soyadı Sadettin Anıl Hakan Ülger Adem Pantik J. Er__________Metin Kaçar Yusuf Şaban Tahsin Cafer Emrah Đsmail Şehadet Yeri . Komd. Er Đbrahim Ayhan 168 }. Rütbe Ve Sicili 159 T. Er f. Krk.

Mersin 1971 H. Krk. Krk. Krk. Krk. Krk. Nuri Uçu Nesin Erzurum 1971 Bedir 1972 Hüseyin Bahadır Mahmut Bayburt 1972 30/08/1992 Şemdinli-Alan i Krk. 30/08/1992 Şemdinli-Alan J. 1971 Ordu Bursa 1971 1971 30/08/1992 Şemdinli-Alan ]. Ankara 1972 Ordu 1971 1971 20/07/1992 Sivritepe J. Bayburt 1972 12/08/1992 Hakan Tepe Đ.Đbrahim Tokat Emlihan Ağrı 1972 1971 Giresun Aydın 1971 1971 30/08/1992 Şemdinli-Alan f. 30/08/1992 Şemdinli-Alan ]. Krk. 30/08/1992 Şemdinli-Alan I. Krk. 30/08/1992 Şemdinli-Alan ]. 30/08/1992 Şemdinh-Alan (. Krk. _ _ . Rize Mustafa Göğebakan Eşref_______Adana 1971 1972 Abdülrezzak Kayacan Mustafa Erzurum 1971 Hakkı Demir M._ _ _ Malaty. Krk. Krk. Krk. Krk.* „ . 30/08/1992 Şemdinli-Alan ]. 30/08/1992 Şemdinli-Alan I. _Agn 1971 13/08/1992 Aktûtûn ]. 20/07/1992 Sivritepe I. **. Krk. Bilecik 1971 23/08/1992 Dolamadibi Tepesi _____________1971 23/08/1992 Dolamadibi Tepesi Gümüşhane 1971 25/08/1992 Çukurca Bolu Mu________1973 25/08/1992 Bingöl Karayolu TL M ~ 1 _ _ * -¦ j-ı >« . 30/08/1992 Şemdinli-Alan ).Kemal Süleyman Ali Hüseyin Tahmaz Mahmut Ali Hızır Karaosman Necati Erzincan 1971 20/07/1992 Sivritepe I. Krk. 20/07/1992 Sivritepe }. Krk. Krk. .

Ali Ağrı 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktûtün J.Er Kenan Ergün Mehmet Erzurum 1972 13/09/1992 ŞemdinliAktütün f. Krk. 187 P. 203 J. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 184 J. Hüsnü Haskmş Mehmet Sinop 1971 30/08/1992 ŞemdinliAlan J. Krk. 199 J.Er Bayram Çakırgöz Mustafa Çankırı 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktûtûn J. Krk. Krk. Er Orhan Balcı M.J. Krk.Er Recep Ergeç Cafer Çankırı 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J. 190 . Krk. 198 J. 202 J Er Akın Ozcan Hayretin Edime 1972 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J. 205 1 Er Mustafa Karataş Recep Balıkesir 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. Er Şenol Çiftöreıı Cemil Denizli 1972 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. Krk. 189 i Er Bedrettin Şahin Hasan Çanakkale 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütûn J. 195 J. Krk. 206 J. 30/08/1992 Şemdinli-Alan ). Muharrem Afyon 1971 04/09/1992 Şemdinli-Samanh J. Er Yılmaz Öner Kamil Sivas 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün f.J. G e a z i» o z D : 2j 50 O . 30/08/1992 50 O Đ -I m S. Krk.1.Er Turan Yaman Kemal Aydın .Er Ahmet Ozdil ismail Bursa 1972 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J'. 192 J. Krk. 197 J. Krk. Er Cengiz Uyar.Er Recep Tentis • Mehmet Adana 1971 13/09/1992. 185 I-Er Hakan Koçak Mehmet Adana 1972 30/08/1992 Şemdinli-Alan J. ŞemdinliAktütün J. Krk.30/08/1992 Şemdinli-Alan [. Krk. 193 J. Onb. 200 J.Er Rıfat Çelik Ziya Sivas 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J. 201 J. Krk.Çvş.r Metin Yiğittop Ali Karaman 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. Krk. 186 . Krk. Er Mehmet Öner Abdullah Ağrı 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün ]. Krk.Er Gönül Küçük Mehmet Adana 1971 13/09/1992 Şemdinli-Aktütûn J. Krk.Er ' Zülfı Çelik Veysel Yozgat 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. 191 J.Er Ishak Siga Binali Erzurum 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütûn J. Krk.Er Selami Akça Ali Adana 1972 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J. Krk. Özgür Ozdenıir Rıza Giresun 1972 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. Krk. 188 . Krk.Ali Kalkanderen Nadir istanbul 1971 13/09/1992 ŞemdinliAktütün J. Krk. Krk. Krk. Er M. 207 J. Krk. 1971 30/08/1992 Şemdinli-Alan J. 196 J. No. 194 J. 204 I F.

Çvş. No. Er P. Krk. Rütbe Ve Sicili 208 J. Komd. 215 P. (225/515413) 212 P. (25/515951) 209 î. Krk. Ejder Polat Ahmet Yılmaz Aşkın Yeldiren Coşkun Davulcu 214 P. Komd. Er P. Onb. Komd. P. Kemal Keskin P. Er Đsmail Đnce Baba Adı Memleketi Süle Mehmet Durmuş Mustafa Orhan Hikmet Cuma Karaman Tokat Trabzon Çankırı Đğdır Erzincan Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri Gaziantep 1971 13/09/1992 1971 1971 1971 1971 1971 1971 226 P. Kd. Uz. Er ______________Şemdinli-Aktûtûn ]. Komd. 1 210 211 217 222 223 (988/772) P. Atğm.S. 29/09/1992 29/09/1992 1971 29/09/1992 Giresun Kırklareli Eskişehir Adana______ Şemdinli-Aktütün J. onb. Komd. Đrfan Đdrisoğlu Bahtiyar Ceylan P. Atğm. 29/09/1992 Şemdinli-DerecikJ. Komd. Krk. Komd. Krk. Er Adı Soyadı H. . Komd. Er Muharrem Konu P. Cemil Küçük Nurettin Kartal Cunta_______Gaziantep 1971 229 P. Çvş. Komd. 13/09/1992 Şemdinli-Aktütün J. Komd. Komd. Er 220 P. Er P. Er Muammer Dur P. . Onb.

Krk. Onb. 233 P. Şükrü Onay Nevzat Burdur 1972 06/06/1993 P. Er Necdet Orhan Mehmet Bartın 1971 29/09/1992 ŞemdinliDerecik J. Er Yusuf Kaynar Ziya izmir 1972 27/06/1993 Y. 29/09/1992 29/09/1992 Şemdinü-Derecik J. Şemdinli-Derecik ]. Krk. Krk.-Şemdinli 249 ]. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 230 P. Krk. Er Yakup Bıyık Aslan Cabi Rize 1971 29/09/1992 Şemdinli-Derecik i Krk. Çvş. Krk. Erat Gazinosu 240 P. Krk. Şemdinli-Derecik J. Er Hasan Mutlu Mehmet Samsun 1972 29/09/1992 ŞemdinliDerecik J. Maraş. Komd. Krk. EkenEnva Sırtları 248 P. Krk. Er Sadık Ekiz Hasan Ankara 1972 29/09/1992 Şemdinli-Derecik J. Hayrettin Taşdelen Ahmet Kastamonu 1971 29/09/1992 Şemdinli-DerecikJ. 231 P. Krk. Şemdinli-DerecikJ. Şemdinli-DerecikJ. Şemdinli-Derecik J. Krk. Şemdinli-Derecik J. OvaIskantepe . Krk. Krk. Komd. Komd. Er ismail Çakır Fikri istanbul 1971 30/11/1992 IranDalamper Dağı 244 P. Kenan Ozdemir Kemal Bolu 1972 30/11/1992 IranDalamper Dağı 243 P. Irak-Ç. Komd. Serhat Önder Şükrü Erzurum 1971 30/11/1992 Iran-Dalamper Dağı 245 P. Komd. Krk. Krk.Kastamonu 1972 29/09/1992 1972 29/09/1992 1969 29/09/1992 Amasya 1965 29/09/1992 Samsun Trabzon 1971 29/09/1992 Şemdinli-Derecik T. Komd. No. Krk. Krk. 236 Top. Komd. Şemdinli-Derecik ]. Krk. 241 P. Komd. Osman Ankara 1972 30/11/1992 IranDalamper Dağı 242 P. Krk. Çvş. Krk. Çvş. 235 P. Er Muhsin Demir Veli Kastamonu 1971 29/09/1992 ŞemdinliDerecik J. Süleyman Cevizkıran ismail Edirne 1972 29/09/1992 Şemdinli-Derecik J. Er Mehmet Akkan Mustafa K. Tb. Onb. 5 o c m tn I S. Er Haydar Yıldız ismet Sivas 1972 05/06/1993 Şemdinli 247 i Çvş. Er Aziz Çelik H. Muhsin Ayman Ardalan Malatya 1967 31/10/1992 K. 234 P. Şemdinli-Derecik J. Onb. Krk. 239 P. Krk. Kd. 11989-254) O. Er Yücel Fırtına Mehmet Tokat 1972 30/11/1992 IranDalamper Dağı 246 P. Şemdinli-Derecik J. 232 P. Şemdinli-DerecikJ. Er A. 1973 11/06/1993 Kayalar Ky. Melûni Böl. 2. 238 P. 29/09/1992 Şemdinli-Derecik |. Krk. Şemdinli-Derecik ]. Şemdinli-Derecik {. 237 P. Er Ekrem Karaaslan Ethem Manisa 1972 29/09/1992 ŞemdinliDerecik J. Komd. Er Adnan Ozdemir Ramazan Aydın 1972 27/06/1993 Y. Battal Karadağ Osman Sivas 1971 29/09/1992 ŞemdinliDerecik J. Krk. Vasfı Güney^ Abdurrahman Konya 1972 17/10/1992 4. Komd. OvaTathca Köyü 250 J.

Komd. Tk 261 Onb. Krl 260 Onb. Murat Ozeker Kürevetepe-Yüksekova £ Orhan Edirne Kahraman 1972 27/06/1993 09/07/1993 Y.251 J. Şenol Ergüder Ova-Iskantepe 252 P. Çvş. Er >5 J. 256 Onb. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Şehadet ____________ Tarihi Tarihi >4 P. Çvş. Hatay 1972 > -< 2 ta ¦en m 253 J. Er Necdet Yağız Feruz Gümüşhane 1972 17/07/1993 Davuttepe S. j. Çvş. Krk. Birol Aksu Đbrahim Çorum 1973 27/07/1993 Çob. Feyzullah Kûçûkbingöl Selahatlin Erzurum 1972 Kısıklı I. Yaşar Bayraktar Şehadet Yeri 27/07/1993 . No. Denizli______1973 27/07/1993 Kısıklı T. Komd. Mesut Kaplan Efrahim Sakarya 1973 24/07/1993 Susuz Te ıdinli (1990/84) Sezgin Akdeniz Rasim Ordu 1971 27/07/1993 Kısıklı J. Krk. Krk. Astsb. 258 259 Er Er Er Ergûn Güçlü Naim Oktay Güldüren Eyüp Gaziantep 1972 27/07/1993 Kısıklı I. Hakkı Ozdemir Kemal Amasya______1972 27/07/1993 Kısıklı I. Krk. Komd.

Şevket Samsun 1972 01/08/1993 J_K_k 262 Er Đsmail Dokuz Şevket Çorum 1972 01/08/1993 Serbest ]. Krk 263 . Onb. Muzaffer Çetin Đshak Sakarya 1972 _0___08/1993 Serbest ]. K 264 .Er Ali Başpmar Abdullah Yozgat 1972 01/08/1993 Serbest [. Ki 265 .Er Hüseyin Gül Zaynel Amasya 1972 01/08/1993 Serbest.]. Ki 266 .Er Bayram Köse Hasan Kırşehir 1972 01/08/1993 Serbest 267 [.Er Ömer Çolak Mustafa -»azıantep 1972 01/08/1993 Serbest 268 Er Yıldıray Uygun Şerafettin Ordu 1972 01/08/1993 Serbest ]_K 269 Er iskender Öztûrk Hacı Sivas 1972 01/08/1993 Serbest ]. Ki O z m 271 272 273 Er Er

Onb. Er Yusuf Temğir Mehmet Hatay Abit Orbay 1973 01/08/1993 Serbest ]. Krk Adil Çevik Ahmet Karaman 1972 01/08/1993 Yeşildere Mez.-Y. Ova Rasim Giresun Ramazan Selen 1972 01/08/1993 Kamışlı-Yeşildere Reşat Malatya 1972 01/08/1993 Karruşlı-Yesilde '4 Er Hüseyin Kumtepe Mustafa Aksaray 1972 01/08/1993 Kamışlı-Yeşilde Er Hasan Akpıııar Emin Hatay 1973 02/08/1993 Aktütün Krk, J. Yop. Utğm. (1989-163) Đsmet Akın Bahattin Mersin 1967 03/08/1993 Gölgelik Tepe-Y. Ova S. No. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 277 J. Uz. Çvş. Mednan Tuna Remzi Kırklareli 1967 03/08/1993 Gölgelik TepeY. Ova 278 I. Er Hasan Aydoğan Ali Mersin 1972 03/08/1993 Gölgelik TepeY. Ova 279 J. Er ismail Avcılar Ahmet istanbul 1972 03/08/1993 Gölgelik TepeY. Ova 280 J.Er Mehmet Doğan Ahmet Malatya 1972 03/08/1993 Gölgelik TepeY. Ova 281 I Er Cihan Elkan Murat istanbul 1972 03/08/1993 Gölgelik Tepe-Y. Ova 282 i Er Đhsan Malgir M.AĐĐ K. Maraş 1972 03/08/1993 Gölgelik TepeY. Ova 283 J.Er ibrahim Kuleli Avni Konya 1973 03/08/1993 Gölgelik Tepe-Y. Ova 284 P. Komd. Onb. Ferhat Sözen Şaban Sakarya 1972 04/08/1993 Bûyükantepe-Çukurca 285 P.Er Ayvaz Gedik Refik Nevşehir 1972 13/08/1993 Beyazdağ-Şemdinli 286 P. Çvş. Mustafa Çürük Adil Manisa 1972 13/08/1993 BeyazdağŞemdinli 287 .1- Er . Okan Günel Hüseyin istanbul 1972 14/08/1993 Davultepe 288 P. Komd. Onb. Gazi Alerdek Hüseyin Ankara 1972 16/08/1993 Hisaryayla-Y. Ova 289 JP.Uzm.Çvş. Isa Bayram Hasan Ordu 1969 16/08/1993 Hisaryayla-Y. Ova 290 P.Er Hüsamettin Karahan Mehmet Yozgat 1973 21/08/1993 Çukurca-Kazan 291 P. Onb. Ahmet Küçükadalı Yaşar Antalya 1973 21/08/1993 ÇukurcaKazan

P. Komd. Er Yusuf Ertürk Hasan . Hakkari 11 Merkezi 293 .!• Er Ali Uyanık Hasan Karaman Hakkari 294 J. Komd. Er Osman Ozdemir Necati Tepe Mev. 295 J.Kd.Çvş. Fatih Karakılınç Burhanettin Hakkari-Y. Ova Yolu 296 J.Er Ilhami Uras Hasan Kırklareli 1973 297 J.Er H.Savaş Hakverdi Kazım Yozgat Hakkari 298 J. Atğm. (231/530289) Muzaffer Ateş Berizincirtepe 299 lEr Bülent AUmsoy Ishan Bayburt c: z

292

Çanakkale 1972 Uşak

1971

23/08/1993 Armutlu Mev.Incetaş

28/08/1993 1973

06/09/1193 1970

Kayseri

16/09/1993

21/09/1993 Erzilci Böl.-Hakkari 1973 21/09/1993 Erzilci Böl.Yusuf Tokat 1969 1973 22/09/1993 22/09/1993 Berizincirtepe

O S* 300 J. Er Önder Ateş Rıza Amasya 1972 02/10/1993 Tavukçif.-Hakkari S. No. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 301 Uz. Çvş. ihsan Günbey Salih Eskişehir 1971 11/10/1993 Kısıklı J. Krk. _________ 302 [.Er Ahmet Yaşar Halis Ordu 1973 11/10/1993 Kısıklı 1 Krk.______________ 303 f. Uz. Çvş. ibrahim Karakoç Ömer Yozgat 1966 23/10/1193 Kavaklı J. Krk._____________ 304 f. Onb. ihsan Sanoğlu Ali Yozgat 1972 23/10/1193 Kavaklı J. Krk.____________ 305 • Er Şaban Özer Hasan Samsun 1973 23/10/1193 Kavaklı J. Krk.____________ 306 . Komd. Onb. Bersan Doğantekin Dinç izmir 1972 23/10/1193 Kavaklı \. Krk.____________ 307 . Komd. Onb. Allahverdi Mengutay Kasım Kars 1972 23/10/1193 Kavaklı I. Krk.____________ 308 . Komd. Onb. Hayri Alkan Ali Samsun 1972 23/10/1193 Kavaklı J. Krk.___________ 309 . Komd. Onb. Kamuran Kaya Halil Mersin 1972 23/10/1193 Kavaklı J. Krk.____________ 310 > .Er Necati Teke Yusuf Sinop 1973 23/10/1193 Kavaklı V. Krk. 311 f. Onb. Mustafa Arık Hasan Zonguldak 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe__________ 312 .Er Yaşar Semerci . Ahmet Zonguldak 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe__________ 313 .Er Yüksel Tuzcu Ahmet Ankara 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 314 .Er Gürkan Gökçek Besim Manisa 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe__________ 315 . Er Çetin Yavuz Farız Hatay 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 316 .Er Sabri Çadırcı Yaşar Kastamonu 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 31; . .Er Mustafa Aşçı Alime t Hatay 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 318 .Er Ekrem Toktamış Derviş Malatya 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe__________

; .Er Ahmet Edem H.Avni Ankara 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 320 i .Er Sami Akbıyık Hasan Bolu 1973 26/10/1993 Mehmetçiktepe 321 I y. Komd. Çvş. Abdullah Satılmış Abdülmecit Aksaray 1973 10/11/1993 Üzümlü Krk. Mevkii 322 ] Er ismail Köse Selahattin Sivas 1973 19/11/1993 Pirinçeken J, Krk._________ 323 ] .Er ismail Avdın Mehmet Mersin 1973 19/11/1993 Pirinçeken J. Krk. 324 J Er Ergün Çarpan ali Mehmet Adana A972 19/11/1993 Pirinçeken T. Krk. 325 j . Onb, Mehmet Kısacık Mehmet Adana 1972 19/11/1993 Pirinçeken I. Krk. O G: en m tn S. No. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 360 1 326 I. Er Zekeriya Ibo Mehmet Gaziantep 1973 19/11/1993 Pirinçeken J. Krk. 327 ]. Er Ali Kalaycı Musa K. Maraş 1972 19/11/1993 Pirinçeken J. Krk. 328 329 Krk. 330 331 Krk. 332 333 [. Er Ergül Gebeş ibrahim > T. Er Zeki Deınirtaş Hasan c J. Onb. ismail Sağır Pirinçeken J. Krk. 50 n ]. Er Erol Özen kir is Oedu 1972 19/11/1993 1972 Pirinçeken J. Krk. Pirinçeken J. 19/11/1993 Pirinçeken J.

319

Manisa Hüseyin Balıkesir

19/11/1993 1972

Samsun 1973

19/11/1993

I. Er Mehmet Taş Zülfü Eskişehir 1973 24/11/1993 Kayalar Mevkii o J. Astsb. Çvş. Cüneyt Muhacir Niyazi Adana 1972 12/12/1993 Üzümlü J. Snr. Krk. 334 ]. Komd. Çvş. Raşit Kılıç Mahit Đstanbul 1972 12/12/1993 Üzümlü y. Snr. Krk. m 335 ]. Komd. Onb. Mehmet Turan Neşet Bursa 1972 12/12/1993 Üzümlü J. Snr. Krk. W 336 J. Komd. Onb. Ramazan Gel Atıf Bolu 1972 12/12/1993 Üzümlü y. Snr. Krk. 337 ]. Komd. Onb. Zekeriya Gözyuman Mustafa Sakarya 1973 12/12/1993 Üzümlü J. Snr. Krk. fB 338 J.Atğm. (233/534097) Bekir Hacıismailoğul Salih Yozgat 1969 12/12/1993 Üzümlü J. Snr. Krk. O 339 I. Er________ Tamer Selojjlu Kazım Kars 1973 12/12/1993 Üzümlü y. Snr. Krk. 340 ]. Er Hasan Çiçek Elbay Erzurum 1973 25/12/1993 Kaval Köyü-Kato Mevkii 341 P. Komd. Er Aydın Çelik Mustafa istanbul 1973 11/01/1994 Kato 342 .]. Er________ Durmuş Sarıçam H. Đbrahim Adana 1972 11/01/1994 Pirinçeken Krk. 343 J. Er Đlker Karakuş Necati Adana 1972 11/01/1994 Pirinçeken Krk. 344 345 346 347 J. Atğm. (231/530038) Kadir Kılcı Vedat Erzurum Pirinçeken P. Uz. Onb. Yıldıray Kılınç Cumali Niğde 1970 P. Komd. Onl >. Lokman Erkan Bekir Yozdat Alandüzü J. Kd. Çvş. (1989/479) Fethi Murat Cemal Elazığ Alandüz-Hakkari 1967 19/01/1994 Alandüzü

01/02/1994 1973 1968

01/02/1994 01/02/1994

Er • Ercüment Bozdoğan Saim izmir 1973 01/06/1994 Alandüz 374 P. Komd. Er Şenol Çolak Lütfi Rize 1973 01/06/1994 Alandüz 372 P.Ali Şener Mehmet Đstanbul 1973 06/05/1994 Taşlık ' 364 J. Osman Genç (1991/505) ibrahim Eskişehir 1973 01/02/1994 Alandüz-ttakkari 349 J. Uz. 363 J. No. Onb. Komd. Onb. Mustafa Ungör Mehmet Ankara 1973 01/02/1194 Alandüz 356 J. Er Cafer Mavi Hasan Kütahya 1972 13/04/1994 Mezi Karyaderi 362 P. Er Seyyit Şahin Mehmet Gaziantep 1973 01/06/1994 Alandüz 373 P. Komd. Onb. Er Ahmet Yalçınkaya ismail Çankırı 1973 01/06/1994 Alandüz 375 P. Onb. Komd. Çvş. Er . Komd.S. Komd. Plt. Yusuf Turgut (1972-56) Mustafa Yozgat 1949 02/03/1994 Alandüzü 358 I. No. Mürsel Gürlek Mahmut Kayseri 1968 31/05/1994 Alandüz O O m m i c 370 P. Komd. • Bolu 1973 01/02/1194 Alandüz 351 J. Çvş. Komd. Komd. Komd. Er Yusuf Erk ibrahim Gümüşhane 1973 21/04/1994 Şarzeri-Peş. Komd. Komd. Er ismail Konuk Veysel . Davut Kara Emin Samsun 1973 16/05/1994 GeçitliKaltepe 368 P. Rütbe Adı Soyadı Ve Sicili Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 348 J. Uz. Er Selçuk Doğan Kamil Đsparta 1973 07/05/1994 Kuzey Irak 365 P. Er Ali Özçilengir Mustafa izmir 1973 11/05/1994 Uzümkıran-Şemdinli 367 P. Komd. Onb. Onb. Onb. Ramazan Karaca Mustafa Đsparta 1973 01/02/1194 Alandüz 352 J.Krk. Onb. Komd. Ali Đhsan Tekoğlıı Cemil Gaziantep 1967 12/04/1994 Mezi Karyaderi 361 J. Komd. Komd. Idris Özgür Necmi Tekirdağ 1973 12/04/1994 Mezi Karyaderi 360 [. Er M. Mustafa Karanfil Kaya Balıkesir 1967 01/02/1994 Alandüz-Hakkari 350 J. Komd. Yb. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Şehadet Şehadet Yeri Tarihi Tarihi 371 P. Mehmet Irmak Mehmet Malarya 1973 01/02/1194 Alandüz 355 f. Çvş. Er Mehmet Akkurt Hacı Konya 1973 01/06/1994 Alandüz . Elimdar Yılmaz Ahmet Yozgat 1973 01/02/1194 Alandüz 357 J. Komd. Mete Okur Kemal Bayburt 1973 01/02/1194 Alandüz 353 J. Komd. Komd. Komd. Göksel Yaman Kemal izmir 1973 01/02/1194 Alandüz 354 J. Halil Bakirli Osman Külahya 1973 31/05/1994 Alandüz 369 P. ibrahim Kuru Kaya Kütahya 1973 12/04/1994 Mezi Karyaderi 359 P. Astsb. Onb. Er ' Ahmet Kaplan Mevlüt Afyon 1973 11/05/1994 Uzümkıran-Şemdinli 366 P. Mahmet Malçuk Hüseyin Manisa 1974 01/06/1994 Alandüz S. Onb. Komd. Çvş.

P. Atğm. P. Arif Kaplan Mustafa Aydın 1968 14/07/1994 Ari-Kuzey Irak 392 P. Er 418 P. Komd.]¦ Er Cengiz Karcı oğlu Mehmet Kastamonu 1974 21/06/1994 Ordekli-Hakkari 386 P. Onb P. Çvş. Krk. Komd. Uz. Çvş. Komd. Er Kamil Kısan Ramazan Ordu 1973 14/07/1994 Ari z D t» O 394 P. Çvş.Er Cehan Misket ismail Amasya 19. Er Erdal Ozçelik Dündar Konya 1973 08/07/1994 IkiyakaYüksekova 390 I Er Alim Araç Ali Samsun 1973 13/07/1994 Alyuva Mez. Zeynel Gülgen ibrahim Eskişehir 1973 02/06/1994 Alandüz 378 Is. Komd. Komd. Romd. Maraş 1973 14/07/1994 AltındağlarBeytüşşebap 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 Şehadet Yeri Er J. Atğaı.P. Çvş.Er Mehmet Ali Demir Murat Aksaray 1973 02/06/1994 Alan 382 I-Er Talip Bulut Ahmet. Erkan Birkış Ergül Kars 1973 19/06/1994 KuzugediğiKuzey Irak 385 . P. Çvş. P. Uz. Et Ahmet Ece Ömer Konya 1969 08/07/1994 Ikiyaka-Yüksekova 389 P. P.1. (233/534043) Mehmet Kova Nimet . Er Şehadet Tarihi 16/07/1994 Buluüu Çukurca" 19/07/1994 Serbest ı 19/07/1994 Serbest Çukurca_ 19/07/1994 Serbest ÇukuTcT" 19/07/1994 Serbest Çukurca 19/07/1994 Serbest ÇuküTcT" 19/07/1994 Serbest Çukurca 19/07/1994 Serbest ÇukurcT 19/07/1994 Serbest Cv 19/07/1994 Serbest Çukurca 19/07/1994 Serbest Çukurca P. Komd. Komd. Kahraman Çelikbaş irfan Niğde 1968 14/07/1994 Ari 393 P. 383 I Er Satılmış Görkem Hikmet Çorum 1974 10/06/1994 Serbest Çukurca 384 P. Cengiz Toklu Şeydi Afyon 1974 01/06/1994 Alandüz P. Onb. Uz. Aydın 1973 05/06/1994 Umurlu J. Er Yusuf Kaya Mehmet K. Uz. Er Ercan Mersin Kemal Aydın 1973 25/06/1994 OcaktepeBeytüşşebap 388 P. Çvş. Uz. Onb. Komd. Çvş. Onb. Erol Uysal Kemal Aydın 1967 25/06/1994 Ocaktepe-Beytüşşebap 387 P. Komd. Onb. Komd. Onb. Sivas 1971 02/06/1994 Alan-Şemdinli 380 .73 02/06/1994 Alan 381 I. Çvş. Hüseyin Necati Çatal Abdullah Çoban Cevdet Korkmaz ——----------------------¦" ___________________ Alı met Solmaz Adil Oruç______ jgsman Kurtkaya 376 377 . Uz. Cevdet Biçici Bayram Elazığ 1969 02/06/1994 Mezargediği 379 J. Çvş.-Yüksekova 391 Is. . (233/533690) P.

Bedri Şahin -—¦--------------~ -----------------—------------------------Muhammet Önder Hüseyin Akbaş Murat Çetin Đdris Uslu —-.. Ayhan Orak Ahmet Edirne 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç .. Uz. Mustafa Dündar MüminTekirdağ 1973 28/07/1994 Nişan te pe-Esenyamaç 423 P. Onb. Komd. Komd. Uz. Onb. Murat Alıcı Şerif Çorum 1971 28/07/1994 NişantepeEsenyamaç 420 P. Komd. Komd. ____ Bülent Deniz Đsmet Mustafa Mustafa Edime 1973 Kastamonu 1973 22/07/1994 Varibazo-Semdinli' Gümüşhane 1973 1971 1973 Tokat 23/07/1994 Geçitli-Hakkari Kütahv Trabzon Mustafa Bayram Đbrahim Yaşar Abdıır Fehmi Samsun Kocaeli Kırıkkale 1973 25/07/1994 Hakantepe 25/07/1994 Tahtataş-Şemdinli 1974 25/07/1994 Tahtatas-Semdinii 1973 26/07/1994 Kısıkh-Yûksekova 26/07/1994 Kısıklı 26/07/1994 Kısıklı 26/07/1994 Kısıklı' 26/07/1994 Kısıldı 1973 26/07/1994 Ca Lütfi rlı-Cı Erzurum 1970 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç t-1 m S O C m e 1*1 S. No. Rütbe • Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Şehadet Şehadet Yeri Tarihi Tarihi 419 P. Er Nurettin Yel Selehattin Çanakkale 1973 28/07/1994 Nişan lepe-Esenyamaç 425 P.... Onb. Çvş. Komd. Er Hüseyin Kuçar Mehmet Manisa 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 422 P. Er Mustafa Korkmaz Mehmet Aydın 1973 28/07/1994 Nişan te pe-Esenyam aç 424 P. Müseyyit Uluışık Ali Tokat 1971 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 421 P.

Çvş. Er ismail Külek Hüseyin Denizli 1973 28/07/1994 Nişante pe-Esenyamaç 428 P. Er Muharrem Taş Hüseyin Đğdır 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 430 P. Er Orhan Cengiz Karaçam Isfendiyar Kastamonu 1973 08/08/1994 Kavaklı-Hakkari 441 p. Çvş. Komd.426 P. Fihmi Bingöl Salih Adana 1971 13/08/1994 OrdekliJ. Ramazan Teke Musa Niğde 1972 29/07/1994 BulamktepeŞemdinli 434 ]¦ Er Osman Karabulut Ömer Çankırı 1973 05/08/1994 UmurluŞemdinli 435 ! Er ismet Çıplak Ömer Amasya 1973 05/08/1994 UmurluŞemdinli 436 ]• Er Ahmet Gözütok Mustafa Amasya 1973 05/08/1994 Umurlu-Şemdinli 437 1 Er Kemal Günaydın Kerim Trabzon 1973 05/08/1994 UmurluŞemdinli 438 ]¦ Er Ayhan Kaplan Nihat Kastamonu 1972 05/08/1994 UmurluŞemdinli 439 p. No. Er Hüseyin Demirel Mehmet Bartın 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 429 P. Bülent Karakaş Bilal Erzurum 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 433 IOnb. P. Komd. Komd. Er Recep Avşar Selahattin Tokat 1971 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 427 P. S. Çvş. Krk. Çvş. Sefer Emre Mete ismail Selahattin Cihan Kemal Haydar Ordekli 1. Krk. Komd. Komd. Komd. Uz. Kadir Altıntaş Ordekli J. Krk. Ki*. Özcan Özdemir Ordekli I. Komd. Om Güçlü Nurettin Balıkesir 1973 12/08/1994 Nişantepe-Esenyamaç c c c < W 3 443 J. Er Cihat Akın Neşet Balıkesir 1973 07/08/1994 Cudi Dağı 440 p. Haldun Ateş Ali-Güllü Kayseri 1973 09/08/1994 Cudi Dağı • 442 p . Onb. Komd. Krk. Onb • Arman Galata 7aztaş-Şemdinli . Komd. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Şehadet Yeri Ali Rıza Baştu Ordekli I. Komd. Sezai Ergül Ali Haydar Kırıkkale 1974 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 431 P. Komd. Zafer Đpek Halil Bilecik 1973 28/07/1994 Nişantepe-Esenyamaç 432 P. Çvş.

Er Sabri Acar Hüseyin Muğla 1974 01/11/1994 Incirlik-Bozkaya ON 467 J. Uz. Uz.Keramettin Koçak Beyaztaş-Şemdinli 450 451 P. Krk. 462 Uzundere-Çukurca Çağlayan J. Algın. Er 461___P. (1992/490} Hakan Gökçe Musa Atak Op. Er 453 Yıldırım Aksal Beyaztaş-Şemdinli Hasan Erdal Yaşar Karadağ-Hakkari Karadağ-Hakkari P. Onb 452 p. Komd. Astsb. Maraş 1973 469 J.-Kuzey Irak O 471 J. Komd. 03/10/1994 1969 Antalya 05/10/1994 Gülkavak- . Tayfun Ozaksoy Tahir Niğde Z 472 J.Eken-Çukurca Nişantepe-Şemdinli Nişan tepe-Şemdinli J. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Şehadet Tarihi Tarihi 488 J. Atğm (235/537166) 457 " P. Durali Dönmez Ömer Faruk 03/10/1994 Atak Op. Er Serin tepe-Çukurca Şemdinli-Karad 458 459 460 P. No.Er Adem Tamrak Zekeriya Erzurum 1973 470 J. Çvş. (235/538867) Salim izleyen 27/09/1994 Đsimsiztepe-Çukurca c \ 468 I. . Ertan Yılmaztürk Mahir Tüfekçi Yürekli-Şemdinli Necdet Şenses Yürekli-Şemdinli Kırmızıkayalar-Şemdinli Kırmızıkayalar-Şemdinli Aslankapam-Çukurca Abdülkadir Tu Aslankapam-Çukurca S J8 O s m I m Ş.Er Ramazan Avcı Halil K. Oııl). (Jvş. Komd. Oııl).Er Raşil Çakır Aliosman Samsun 1974 Yüksekova m ŞehadetYeri A. Uz. 473 J. Hüsnü 27/09/1994 27/09/1994 Konya 1973 1971 izmir 1969 Isimsiztepe Isimsiztepe z 03/10/1994 AtakOp.

Er Ahmet Yazıcı Ali Rize 1974 J.iy73 27/10/1994 1973 27/10/1994 Ketina Boğ .Böl.---------------- .Fettah K.Er Sinan Demirbaş Selahattin Bolu 12/10/1994 P. Atğm. Ümit Alyanak Mustafa P.Eken- 482 P.-Şemdinli 1963 Elazığ J.Er AliBay^ Mehmet Kars 1972 J.-Şemdinli Ketina Boğ.Üs.Er Şenay ilan Salman Ardahan 1974 485 486 487 J.Eken-Çukurca 1973 12/10/1994 P.Er Isa Tahta M. Maraş s? J.Eken-Çukurca KatoP.Eken-Çukürca 12/10/1994 12/10/1994 12/10/1994 12/10/1994 Burdur 1974 P.Eken-Çukurca P.I.Eken-Çukurca J.Er J.Eken-Çukurca P. Nadir Şimşek Ahmet Eskişehir Hakkari 483 J.Er Murat Morkoç Binali Erzurum Çukurca 484 J. Kuzey Irak-Metina Ali Osman Gökdere Kuzey Irak-Metiııa 1974 1974 1970 12/04/1995 12/04/1995 12/04/1995 Basyan Vadisi-Kuze Mehmet Emin Borazan Yakup Halit Eskişehir ı.Eken-Çukurca 1974 12/10/1994 m ~< O 12/10/1994 1972 1973 P.Tb. (235/538475) Fahrettin Özden 01/11/1994 Incirlik-Bozkaya S. Onb Ahmet Gürbüz ___ Hüdaim Öner ---------------------------------------Tamer Gülveren 25/03/1995 07/04/1995 07/04/1995 07/04/1995 Hakantepell.Eken-Çukurca P.Er Aydın Çelik Haydar Yusuf Akbaş Ali 17/10/1994 24/10/1994 24/10/1994 P.474 475 476 477 478 479 480 481 J.AĐĐ Muğla 1974 J. Kışlası-Van Hüseyin Çatalkas 10/03/1995 10/03/1995 Hakkari-Derin Köorü Hakkari-Derin Köprü P.Er Adem Yılmaz ismet Kastamonu 1973 J. Çvş.Snr. Onb.B. Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri Alan-Şemdinli P.Eken-Çukurca Coşkun Köçek 15/11/1994 24/11/1994 24/11/1994 24/11/1994 Hakantepe-Çukurca Hakantepe-Çukurca Nihat Turfan 24/11/1994 24/11/1994 Hakantepe-Çukurca Selahattin Koç Hakantepe-Çukurca Bahatün Erdem Şemdinli-Tb.Eken-Çukurca Sivas . No. Er Fazlı Kesekler Şakir Çorum 1974 J.Er Güngör Çetin kaya M. 4. Komd.

Er Mehmet Mungan Ahmet K. Er Barış Akay Cevat Muğla 1974 22/04/1995 Güven Dağı z 515 P. No. No. S. Krk. Çvş. Astsb.12/04/1995 12/04/1995 Dursun Çepni Ömer Akbulut Mürsel Erzurum 1965 17/04/1995 Çobanpınar S. (1991-26) Hasan Sahan Veysel 09/06/1995 Bostanlı Ky.Er Rasim Şevik Kenan Adana 1974 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe 524 J. (1992/417) 16/06/1995 Ortaklar J.Er Zafer Kızıltaş Yasin Kars 1974 11/05/1995 Aktütün 518 J. Çvş. Çvş. Abdülkadir YüzbaşıoğluMûrsel 13/06/1995 Karacadağ 532 P. Onb Ercan Pınar Mustafa 527 Kayseri 1975 1970 31/06/1995 GüzelkonakKaracad 11/06/1995 1974 13/06/1995 1964 Artvin 1974 13/06/1995 13/06/1995 Karacadağ Karacadağ Sivas 1974 J.Er Murat Karaboğa Nazmi Mersin 1974 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe Z 520 J. Utğm. Kd. Er Alyşar Sıkar Mahmut Hatay 533 534 Krk. Uz. Komd. Komd.Er Emin Uıval Durmuş Çorum 1972 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe W 523 J. 1972 J. Er Necati Ozgel Kerim Ardahan 1974 11/05/1995 Aktütün 519 J. Er Murat Doğan H. Er Rahmi Yılmazer Mehmet Kastamonu Güzelkonak-Şemdinli 529 J. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri oo *¦* 514 J. Er Abdülkadir Koç Ömer Sivas 1974 06/05/1995 Çukurca Güneyi c 516 J. Komd. Atakan Birgül Muzaffer Afyon 1971 05/06/1995 Alandûz Top.Er Adem Ateş Halil Tokat 1974 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe 526 P.Er ¦ Kerem Beksiz ismail Çorum 1973 29/05/1995 DurakNizar Tepe m Z 522 J. Maraş 1974 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe m •< 525 J. Komd. Ekrem Kayar Hüseyin Konya 1970 16/06/1995 Edip Ortaklar J.-Yüksekova 528 J. 535 P. t" m 2 O w i t-4 M ¦M S.Er Muhterem Şengül Emin Balıkesir 1975 Şemdinli 530 J. Cihangir Tok Kadir Konya 1973 29/05/1995 Durak-Nizar Tepe > 521 J.Tğm-(237/540689) Nadir Ozan Turgut Elazığ 1967 11/05/1995 Aktütün-Şemdinli LANU 517 J. Onb. Onb. Rütbe Ve Sicili 536 540 541 542 543 544 545 546 547 548 303 554 556 558 Vedat Ozayar Yozgat . Dursun Gümüşhane ağ-Yükse kova 531 Is.

16/06/1995 Ortaklar J. Er 549 P.Er I. . Krk 16/06/1995 Ortaklar J. Er J. Krk. Er I. Kik 16/06/1995 Ortaklar J. Er J. Ortaklar J. Krk. Kik Ortaklar J. Ortaklar J. Onb. Er Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri Hasan Çelik Ali Afyon Ali Çelik 1974 16/06/1995 Osman istanbul Mehmet Demir Mustafa 1974 16/06/1995 Mehmet Çadırcı Osman Çankırı 1974 izmir Halil Tatlı Teğmur Hakkari 1974 16/06/1995 Ilimdar Atasoy Servet 1974 16/06/1995 Đrfan Unceli Sadık Şişman Recep Erzurum 1974 Ordu ilhan 1974 16/06/1995 Ali Akyol Mustafa Đstanbul 1974 Denizli Ergin Çil Refik Hatay 1974 16/06/1995 1975 Ali Suyabaimaz Mehmet Manisa 1969 16/06/1995 Ortaklar J. Arif Meydan Ortaklar J. Krk Ortaklar J. Er J. Kik. Krk. Krk. Er J. 16/06/1995 Ortaklar J.Er J.Er J. Er 539 J.Er J. J. Er J. Krk.559 J. Ortaklar [. Krk.

Çvş. Krk Konya Güner Soydan Abdurrahman Muş 1974 16/06/1995 Ortaklar J.Yusuf Kocaeli Mehmet Oztürk Faik 1972 16/06/1995 Ortaklar J. Durmuş Yıldız Karaman 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurca 552 P. Er 1968 Yılmaz Düzgören Süleyman Yozgat 21 /0G/1995 Pirinçeke'n-Cukuı 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurca .Er Levent Kuşoğlu Sami J^E. Bülent Ayten I.Er Kamil Keleşoğlu 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurc: Refik Kayseri 1970 Sadık Sağınç Mustafa 21/06/1995 Pirinçeken-Çukur Denizli J. Çvş. Er Ercan Eker Pirinçeken-Çuk Salih Bolu P. Yaşar Konya J. Er 21/06/1995 Pirinçeken-Çuk K. Komd. Komd. Komd. Çvş. Maraş 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurca Adnan Sürücü 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurc ibrahim Adana 560 j.Nazif 20/06/1995 Çataka-Şemdinli 551 P. K. Komd. Komd. Onb. Umut Lnlütürk S. Çvş. Ahmet Durgun 1974 21/06/1995 Piriııçeken-Çukun Ali Bilecik 1971 P. Yakup Yıldırım Recep Bolu 1974 21/06/1995 Pirinçeken-Çukurca Osman Sivas 1974 21/06/1995 P. Krk 1972 550 P. Komd.

Komd. (1991-93) Đsmail Oz Hüseyin Kastamonu 1969 06/07/1995 Kuzey Irak 580 P. Onb. Onb.O z C: H re S. Komd. Er Ayhan Arıkan Bayram Niğde 1974 08/07/1995 Kuzey Irak 584 P. Komd. Komd. Çvş. Onb . Hakan Topçu Salih Sivas 1974 10/07/1995 Kuzey Irak 586 P. Irak-Kokazer Mevkii H C 563 P. Er Mehmet Akvüz Türkkava Trabzon 1975 06/07/1995 Kuzey Đrak 579 J. Onb. Çvş. Çvş. Er Şenol Özkan Cafer Gümüşhane 1975 28/06/1995 Erdemli Köyü 2 562 J. Cumali Yılmaz Abdullah Adana 1974 07/07/1995 Kuzey Irak 582 P. Çvş. Erdem Kapan Ahmet Aksaray 1974 06/07/1995 Kuzey Irak 578 P. Komd.Er Metin Kaya Ilanüt Adana 1973 04/07/1995 Şemdinli % f—1 566 P. Komd. Komd. No. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 583 P. No. Komd. Er Mahmul Toprak Ali Şanlıurfa 1974 04/07/1995 Şemdinli Z 568 P. Muhammet Maden Murat Zonguldak 1972 09/07/1995 Kuzey Irak 585 P. Er Sadi Çetin Hasan izini r 1974 10/07/1995 Kuzey Irak 590 J. Sülevman Kus Mustafa Hatay 1974 04/07/1995 Kuzey Irak Z 570 J. Uz. Fatih Kostik Fuat Bayburt 3971 05/07/1995 Kuzey Irak 577 P. Çvş.Er ismet Zadsaıı Hasan Ağrı 1974 04/07/1995 Şerndinli-Kayalar r* > 565 P.Er Murat Demir ismail istanbul 1974 30/06/1995 K. Atğm. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 370 1 561 P. Komd. Er Abdülkadiı Serter Hasan Konva 1974 10/07/1995 Kuzey Irak 589 J. Osman Uyarbolulu Hüseyin Eskişehir 1971 ' 05/07/1995 Kuzey Irak 576 P. Onb . Onb . Er Ali Oktay Tekin Hüseyin Kütahya 1974 10/07/1995 Kuzey Irak . Abdülkadiı Erkan Mehmet Hatay 1974 05/07/1995 Kuzey Irak *< 573 P. A. I lüseyin Karataş Hasan Kırklareli 1964 10/07/1995 Kuzey Irak 588 }. Uz. Er Kenan Sent ürk Cemil Sakarya 1975 07/07/1995 Kuzey Irak S. Adem Kurt Hasan Hatay 1973 05/0. Onb. Konul. Komd. Komd. Çvş. Çvş. 564 P. Komd. Komd. Komd. (1991/298) Raif Özgür Nazım Eskişehir 1972 04/07/1995 Kuzey Irak cw S» 571 P. Kel. Zemci l)oe. Komd.7/1995 Kuzey Irak w 572 P. Komd. Utğnı. Er ihsan Önder Sabrı Ağrı 1974 04/07/1995 Şemdinli > 569 P. Şükrü Yıldız Ünal Konya 1974 05/07/1995 Kuzey Irak o 574 P. Komd. Komd.an Mehmet Yozgat 1974 06/07/1995 Kuzey Irak 581 P. Onb . Sadık Türkvılmaz ismail Ankara 1974 10/07/1995 Kuzey Irak 591 J. Aydın Anbarlı Ahmet Edirne 1971 03/07/1995 Hisardağı >. Çvş. Yakup Akbaba Halil Erzincan 1974 10/07/1995 Kuzev Irak 587 J. (239/546134) Ahmet Erkan Doğan Mehmet Karaman 1969 05/07/1995 Uzundere 575 J. Er Isa Baki Mehmet Van 1974 04/07/1995 Şemdinli 567 P.

Onb. F. Onb. Hamil Kandur . Er Nevzat Yurtalan Nurettin Tokat 1975 28/07/1995 EsendereYüksekova 609 . Çvş. (1990/43) Hakkı Çelik Bayram Çankırı 1974 10/07/1995 Kuzey Irak >< w 598 J. Mehmet Duman Nizam Hatay 1975 06/08/1995 Hanına Krk. Komd. Komd.592 593 Irak 594 J. Kd. Er Kerim Patoğlu Dursun Ordu 1975 02/08/1995 ÇukurcaDavultepe 611 J. Çvş. Çvş Ercan Coşkun 10/07/1995 Kuzev Irak J. Er Ömer Mizeu H.1 Er Yaşar Karabacak Fikri Trabzon 1974 12/07/1995 Yeşiltaş 601 I. Er Ali Yüzyıl I laydar Ankara 1972 02/08/1995 ÇukurcaDavultepe 612 I-Er Osman Parlakkava Hüseyin Konya 1974 02/08/1995 Çu kurcaDavulte pe 613 I.& Selçuk Taş Abdi Kayseri 1974 12/07/1995 Yeşil taş-Yüksekova O O 599 J. üz.yüp Burcu Recep Çorum 1974 10/08/1995 Tekeli a z G t-1 > ö ta 3 623 P.1. Er Ferhat Dal Tahsin Adana 1974 12/07/1995 Yeşiltaş z w 600 . Er Nuri Çardar Mustafa Antalya -.Er Bektaş Susur Ali Tokat 1975 02/08/1995 Çukurca-Davultepe 614 P. Er Emrah Uzunay Sevfı ¦ Zonguldak 1974 09/08/1995 Sivri tepe 620 I Çvş. Vs Ramazan Kaşık ibrahim Uşak 1974 15/07/1995 Pirinçeken-Devartepe m 604 P. Komd. Süleyman Şen Osman Gaziantep 1973 06/08/1995 Haruna Krk. Ali Gök Milcan K. 618 P. Çvş. 1974 10/07/1995 Kuzey Đrak >—¦-S 596 P. Er Ergütı Bilgiç Ahmet Antalya 1974 13/07/1995 Işıklı Kekliktepe 603 Top. Er Hasan Burunsuz Mustafa Elazığ 1974 10/07/1995 Kuzey Irak 595 P. Er Atanur Bulut Yunus Sakarya 1974 03/08/1995 Şemdinli 615 i Er Serkan Tuban Sedat Tekirdağ 1975 06/08/1995 Hanına Krk. Uz. Komd. Mustafa Durmaz Rıfaı Manisa 1970 26/07/1995 Kazan Vadisi U> S. Er Hatip Han Mehmet Diyarbakır 1974 06/08/1995 KayalarŞemdLnli 619 J. Komd. ilhan Karademh Mehmet istanbul 1974 16/07/1995 Dağlıca f TX 605 P. Maraş 1974 10/07/1995 Kuzey Đrak c w 597 P. 617 I Er .Er Hasan Uzun Osman Sivas 1974 12/07/1995 Yeşiltaş c 602 J. Er Bülent Günal Nurettin Tokat 1970 10/08/1995 Tekeli 622 P. Onb.Er Hasan Kubat Mustafa Adana 1975 02/08/1995 ÇukurcaDavultepe 610 J. No. Basri Eteni Ruhi Balıkesir Balıkesir 1975 1974 Kuzey 10/07/1995 J. Komd. Çvş. Çvş. Sadi Kuzpmar Mahmut Sivas 1970 26/07/1995 Kazan Vadisi 73 606 Is. 616 J. Uz. Hacı Bektaş Kıyas Aksaray 1973 10/08/1995 Çayırh-Işıklı Yolu 621 P. Rütbe Ve Sicili Adı Soyadı Baba Adı Memleketi Doğum Tarihi Şehadet Tarihi Şehadet Yeri 607 i Er Ersov Gürsu Cemil Sinop 1975 28/07/1995 Esendere-Yüksekova 608 I.

. 26 Kasım 2003 Bir komutanın bu konuları anlatan anı .Yurt dışı PKK Kampları Hnkkan Harekat Bölgesi J f X 7> O: 374 Unutulanlar Dişinda Ykni Bir Şey Yok îkiyaka Dağlan (Çarçel) opırasymı/an Harekat Fotoöraflari 375 Kato (Karanlık Dağ) operasyonlar Kato (Karanhk Dağ) operasyonları 376 Unutulanlar Dişinda Yrısı Bir Şey Yok Alandüz (Oraınar) Buzul .Rejgar. Bütün duyguları aynı anda yaşayacaksınız. Hürriyet.1995 yılları arasında Hakkari Dağ ve Komando Tugayı ve Güvenlik Komutanlığı yapmıştır. Bu dönem. üzülecek ve gurur duyacaksınız.Tove Dağları operasyonları PKK olayının askeri cephesi üzerine ilk defa böylesine çarpıcı ve ayrıntılı bir kitap yayınlanıyor.Bir solukta okuyacak.Tove Dağları operasyonları Alandüz (Oramar) Buzul . 199?» . Hürriyet. Türk ordusunun bu muazzam gerilla savaşını nasıl kazandığını şimdi daha iyi anlıyorum.-ıa\\oıılrn 380 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Kuzey Irak Hakurk (Ejder) harekatı Kıızrv Irak Hakurk (Ejdn) haiekaiında degainlen mayınlı lynılaıdav Đn) kısmı Kuzey Irak Hakurk (Ejder) harekatı I Kuzey Irak Hakurk (Ejder) harekatı ele geçirilen silah ve cephaneler 382 Unutulanlar Dişinda Yun t Bîr Şey Yok Adlan ile Güneşi Yükseltenler Anıtı Harekat Fotoğraflari 383 ••> ¥¦% „ Adlan ile Güneşi Yükseltnıler Amlı 384 Unijiihani \r Dişjnda Yeni bir şey iok .Rejgar .. Güneydoğu'da PKK'va karşı .. Bu kitabı da hepinize tavsiye ediyorum.Tove Dağlan operasyonları Harekat Fotoğraflari 377 Alandüz (Oramar) Buzul .belgesel kitabı Türkiye'de ilk kez yayınlandı. Ertuğrul Özkök.Yurt içi PKK Kampları ----------.. 25 Kasım 2003 General Osman Paımıkoğlu. Emin Cölaşan.Rejgar .Tove Dağları operasyonlan 1 378 Unutulanlar Dişinda Yeni Bir Şey Yok Harekat Fotoğraflari 379 ****** -&>*„ Kuzey hah Şivi (Zap) operasyonları Mezi Karyaderi (Avaşhı) operasyonları Kuzey Irak Hakurk (Ejder) harekatı Mezi Knryadıni [Avaşhı) (>l>. şaşıracak.¦«3 j 'i ¦ı i Alandüz (Oranım) Buzul.Re]gar ..Haydar Sivas 1974 11/08/1995 Çukurca-Uzundere Urumiye HAKKARĐ /" i noiMAP J HKĐYAKA DAĞLARI / I ORAMAR' Dafflıca RAN ..

23 kez. Karla mı altında. muharebelerin detaylarını ve Ku/e\ "PKKile yapılan mücadele Hakkari'de ve Kuzey Irak'ta 3000 m. Metrelerce derin kar z>e kır çiçekleri. I 'su Ira konuş.. Oscar Wilde'ın." )sman Paımıkoğlu 27 Aralık 2002 Osman Pamukoğlu _ Unutulanlar Dışında Yeni Bir Şey Yok . vatanları için gözünü bile kırpmadan şehit olan kahramanlar. Aynı dönemde. Görev yaptığı süre içinde muharebeleri bizzat yönelen ve fiilen çalışmalara giren Osman Pasa. 778 günde yapılanları.yapılan mücadelenin tarz ve yöntemlerinin değiştiği ve PKK'nın omurgasının kırıldığı yıllardır. Aran Papatyalarla. 1000-5000 askerden oluşan kuvvetlerle Kuzey Irak'taki PKK kamplarının birkaçına aynı zamanda taarruz edilmiştir. O yalanda. üstündeki dağlarda ve dağ geçitlerinde ya kar üstünde ya da güneşin altında yürütülmüştür. manevra gücü 3000-5000 askerden meydana gelen 78 harekat yapılmıştır.. Hakkari'de PKK teşkillerine manevra gücü olarak 1000-2000 askerden oluşan 779 harekat. O fi uyabilir. Fakat içinde bulunduğumuz ruh hali bunlann hiçbirinin farkına varılmasına imkan tanımaz. küçük yaşta ölen kardeşi için yazdığı şiiri akla getirt r: Sessiz \iirii. Bu vahşi doğada Nisan ayı ile birlikte rengarenk kır çiçekleri açar.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful