nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

agnostQcizm­i [berZ. . agitireba. agr agonofObia [berZ. agOnia [berZ. sakiTxi.. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. a. agitatori. samiwaTmoq­ medo. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani.-13(ix.) cnobebi. agrarius miwisa. 2. s. a (uary.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). saagitacio. moqmedeba. agrEgat­i [laT. agitatio aRZvra. agrAfia [berZ. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. Agni [sanskr.  winasaarCevno a.  a.) muSaoba.  mosavlis asaRebi a. ¥ agitaciuri. a. mniSv. ¥ agenturuli. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. 2).) dazRveva. didi darbazi da sxv. agitAcia [laT. politikuri moRvaweoba. a (uary.  agenturasi Scd. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. (s. Txevadi da ga­ ziseburi). amoZraveba] _ 1. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. agrArul­i [laT. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. agenturisa.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic.  a. furceli. saagenturo. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. reforma. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. (s. (s.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. agenti. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba.  a. nawilakis da gnosis Semec­ neba. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic.

misi nawili. kul tyeebSi. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. cnebebi. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. a. adaptAcia [laT. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. (s) fa a dajio. rTuli sityvebis pirveli 2. grZnobis organis SeCveva nawili. a.agr -14- agrEsia [laT. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). [berZ. a daJio Scd. organizmis an Tavdamsxmeli. a. rac savsebiT See­ teqnika.. (s) dargi. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. xerxebis sistema. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign.  a. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. saagrono beThovenis `mTvaris somio. sgronomia. adaptieren] _ 1. soflo­sameurneo warmo­ 2.) 1. adagio] _ (mus. agros mindori] _ sanarCuneblad. politika. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. teqsti. adekvAturi [laT. miznad  adeqvaturi Scd. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. Teba.. ¥ agronomiuli. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. ¥ agresiuli. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. kulteti. (s) ganaTleba.  a. leqsi. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ.). kulturaTa damuSavebis  a. SemswavlelTaTvis. natis~ a.

 a. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. amirbari (mag.) saqmianoba. momxre. raime moZRvrebis  Teatris a. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. Rvao uwyeba. adiutant laT. risme momwyobi. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT.-15- adr _ (wign. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. advokat. adultére laT admQral­i [holand. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. . damcveli. adventQsteb­i [laT.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. saadda saub. Adres­i [fr. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. adresse] _ 1.` ceri. 2. raime dawesebulebis. adiUlter­i [fr.) jeli. to. ¥ administraciuli. (s. (s. (s. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. admiral. Ralati. sas a.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv.  a. administrireba. ¥ administratoruli. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. niWi.) Tanamdeboba. qveynis Zaxili] _ iuristi. sa­ advOkat­i [germ. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. momavalSi. adulterare pativis axda] _ me­ arab. veqili). an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. saqmes sasamarTloSi (moZv.. a. administrAtor­i [laT. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. ministracio. aSS-is a. a. praqtika. 1.). aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. qalaqis a.  administratiuli Scd. laT warmos mmarTveloba.

ariergardi).  haerovagzali Scd. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. aerOstat­i [berZ.] _ 1. adrEsant­i [germ.] _ didi aerodromi.) raime sazogadoebis. aerObika [ingl. (samx.. aeroporti. mowinave lesTan (an sxv.). fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.. piri. haerburTi). jaris (an flotis) nawili. winaSe. (moZv.] _ piri. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi.adr -16 samxedro a. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. aerOport­i ix. aseve na­ gebobebis erToblioba. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. depeSa egzavneba. soxumis a.. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. ¥ aerobikisa. [berZ. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. aero. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. aérodrome berZ.. piri. garde dac­ va] _ 1. dromos sirbili.) misamarTi. (sapiris. (gadat. 2. adrEsat­i [germ.. saerTaSoriso a. adressat fr.. avAngard­i [fr. aerobics berZ.  aerofloti. depeSas. sinon. avant-garde arant.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aero. jgufis klasis. romelsac werili.  haerostati Scd.  aerobikasi Scd. aerodinamika. adressant fr. 2. aerOdrom­i [fr.win. tvirTis.  Tbilisis a.  haeroporti Scd. romelic gzavnis werils. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. . 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). `saaviacio~.  haerodromi Scd. 2.

 avTenturi.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. ¥ avantiuristuli. manqanis. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. avtomobili. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. avant _ win. ¥ avangarduli. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. sarwmuno. . avanturuli Scd. samsaxuri. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. avAnscena [fr. . ¥ avangardisti. moqmedeba. ¥ avantiuruli. autentikuri Scd.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. avangarduli. namdvili. mdgomareoba.-17nawili. avtentikuri.  avanturizmi. avAria [it. a. avantQura [fr. auTenturi. did britaneTSi. avaria] _ 1. politika. 2.  a. ¥ avantiuristuli. ¥ saavanso. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. a. avantgardisme] – me­20 s. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. s.  avantura. aventuren] _ uperspeqtivod. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. avEniu [fr.  TviTmfrinavis a. s. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). avanturistuli Scd.  s. ubeduri SemTxveva. saavario.  a. avenue] _ saf­ rangeTSi. . brZolebi avangArdizm­i [fr. Avans­i [fr. wamowyeba.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. angariSi. avanturistuli Scd. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili.  a.  avanturisti. ¥ avariuli. TviTmfrinavis.

kompania (ix.  avtoinJineri. aviokampania Scd. moZraobis Teoria da praq­ avto.). laineri (mniSv. samxedro a. avtoport samoqalaqo a. mniSv. avtobaza. autos TviTon] _ tika.. (gadat. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. aviafosta.  avioreisi Scd. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa.) mTeli koleqtivis navis. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. 3. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. ro­  aviolaineri Scd. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. aurora] _ 1. rTuli sityvebis pirveli 2. avis frinveli] _ . ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. reti. ganTia­ avis frinveli] _ 1.) uwyeba. s..  aviokompania.. kompania.romliTac nawilia. a uar­ yofiTi nawili da laT. planerisa da misT. safreni aparatebis erTob­ nawili. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. gemze muSaoba. 2. Tvis fulis. avviso Setyobineba] _ (finans.. mrewveloba. Ti. aviation < laT. aviakampania. Cveulebriv moy­ ruleblad. aviatranporti. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. benzini. [laT. aviAcia [fr. mobilizacia saswavlo. kris. haerze di. ZvelberZnulSi ­ eosi. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. ¥ saaviacio Avia. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. varulTa mier. lioba: sahaero floti. [berZ. 2).) Avto [fr. Avral­i [ingl. (zRv. gamowveuli organizmSi vi­ 1). Avrora [laT.  aviateqnika.  aviomodelizmi Scd.avi -18-  s. poeziaSi: ciskari. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. taminebis naklebobiT. avitamQnoz­i [berZ.

 s. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. ¥ avtokefaliuri.  saqarTvelos eklesiis a. wignze da sxv. autobiographi _ 1. ¥ avtografiuli. bios sicocxle. berZ. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. ¥ saavtobuso.is 1500 weli. avtokrAtia [berZ. TviTmpyro­ beloba. dromos sarbeni adgili. avtOkar­i [berZ. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba.  avtokefaluri Scd.] _ 1.  a. [fr.-19- avt avtOban­i [germ. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. eklesia. avtOmat­i [berZ. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. automobile avtomobili da laT. autodrome. romani. automatos . autos TviT da ingl. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. autobus fr. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali.  Tbilisis a.  a. avtokefAlia [berZ. avtObus­i [germ. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. avtobiogrAfia [fr. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. Scd. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. mimosvla. marSruti. berZ.  `daTa TuTaSxias~ a. rbena] _ specialuri moedani. berZ. autos Tvi­ Ton. grapho vwer. absolutizmi. sakuTari xelmowera. s. avtOgraf­i [autographos TviT. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. 2. car sazidavi. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. berZ. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi.

avtomAtika _ 1. automobil. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. avtoplAstika _ (medic. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. autos TviT da laT. 2. ¥ avtomaturi. gzebi. Sida qarTlis a. automobile. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. (saub. qarxana. . olqi. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. avtomanqana). ¥ meavtomate.. ¥ avtonomiuri. avtonOmia [berZ. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. avtomobQlist­i [fr. mrewveloba. manqana. afxazeTis a. ada­ mianis Caurevlad.  s. TviTmmarTveloba. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli.avt -20¥ saavtomobilo. s. 2. xelsawyo.  a.  a. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. avtomatis. s. muxruWebi. avtomatika. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. avtomObil­i [fr. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. avtOnim­i [berZ. sinon. respublika. erovnul­teritoriuli a. avtomobQlizm­i [fr. manqana. respublika. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. avtomatizireba. germ. avtomaturi.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. TavisiT moq­ medi] _ 1. autonomia. respublika. saxelmwifos Semadgeneli nawili. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. 2. aparati. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. romelic moZraobs urelso gzebze. teqnikis dar­ gi. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. a. avtomatizirebuli. aWaris a. romelic fsevdonimiT wers. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. berZ.

 s. Azbest­i [berZ.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi.] _ (medic. proeqti.  a. mniS­ vneloba.  didi a. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. azb Zala] _ 1. farTod .  azartiuli Scd.  a. cali.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. wignis s. reJimi.S. Avtor­i [laT. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. avtOfsia [berZ. mecnierul (samecniero). romelic qmnis mxatvrul. diqtatoruli. avtoritArul­i [fr.  romanis a. avtorQtet­i [germ. teqnikur da a. proeqtis a. daskvna.  xelmZRvanelobis a. swrafi moZ­ raobisaTvis. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. samecniero Sromis a. avtOstrada [it. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze.  a.  a. wigni). avoir qoneba] _ (finans. stili. Tvalis mi pyroba. riski arab. ¥ avtoritetiani. avUar­i [fr. aqvs mopovebuli. Targmani. mecnieri. au (c) toritas Rirseba..-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. Azart­i [fr. avtoritetuli. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. ¥ saavtoro. cecx­ lgamZle masala. a.TamaSi. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. avtorQzebul­i [fr. autoritare laT. autos TviT da opsis Sexedva. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. piri. autorität < laT. Semoqmedi] _ piri. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. lazard SemTxveva.-iT nadiroba. au (c) tor Sem­ qmneli. 2. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas.  a . 2. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). ¥ azartuli. nawarmoebs (gamogoneba. ufleba.

2.  a. rogorc cecxlgamZle masalas. _ kuTxe. ¥ aTeisturi. sasuqebi. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. azimut arab.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. sportsmeni. azote berZ. agebulebis axalgazrda. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. aTlEtika [berZ. 2.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. atletiuri Scd. athlētēs moWida­ ve] _ 1. 3. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa.  a. aTletiuri. romelsac Rmer­ Ti ara swams. ATlet­i [berZ.) kuTxe. samt gza] _ 1. ATena [berZ. sinon. Za­ losnobas) misdevs. Ronieri kaci. ¥ aTleturi.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. (samx. Azot­i [fr. as-sumūt. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. sklēros mSrali.azi -22 a. .  atleti. romelic aTletikas (Cveulebriv. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. qanseli). ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. magnituri a. aTEizm­i [fr. (ast. piri. aTerosklEroz­i [berZ. sa­ izolacio saSualebas da sxv. romelic daibada zevsis Tavidan. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. 4. athéisme berZ. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. (samx. propaganda. mr. myari afhērē Txeli da fafa (medic.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). (qarT. azQmut­i [fr.  a. uferuli gazi.

 `vefxistyaosanis~ a. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa.aseTi saRebaviT xatva.. weli. sanimuSo (Te­ akv atri. it. aquarelie.  aqvareli Scd.  a. iceberg Sved.  aqvalangi Scd. a. 3.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. acquarello. ansambli. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). polaruli myinvaris monatexi. akvAlang­i [ingl. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli.-23kuri varjiSi. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . ansambli). Teatri. romlebic aviTarebs Zalas. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. laT. ¥ akademiuri _ 1. ¥ aTletikuri.  aqvalangisti Scd. wyalsaRebavi)  a. 3. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. amtanobas. aqualung laT.). a. aiATola [spars. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. 2. aQazma [berZ. 2. aqua wyali] _ 1. akvalAngist­i _ piri. 2.  samxatvro a.  a. academia sak. ferwera. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati.-iT xatva. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. akvArel­i [fr. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. berZ. saukeTeso.) nakurTxi wyali. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). saswavlo. saaTi.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. gamocema. aqua wyali da ingl. akvArium­i [laT. varjiSebi. saqarTvelos xalxuri cekvis a. warmateba.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. sruli. aQsgerg­i [ingl. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. si­ non. akadEmia [laT.

(qarT. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. Akord­i [fr. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. ¥ akompanireba. nebismieri wyalsacavis farTobi. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti). belRari). wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. uCveulo klimatis pirobebTan. Akme [berZ.  akomponiatoni Scd. it.  simRera roialis a. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. mcenaris an cxovelis Segueba axali.  Savi zRvis a. akompaniAtor­i [fr. sinon.-iT.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. akordEon­i [fr. akreditEbuli [laT.  aqvatoria Scd. akmç mwvervali] _ (medic).  aqveduki Scd. akvEduk­i [laT. accreob vendobi] _ 1.  bolo a. akomponimenti Scd. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. xeobaze. akkom- . rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. akvatOria [laT.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad.  akomponireba Scd. accordo] _ (mus. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. accorol. 2.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. sadac aSeneben Tev­ zebs.  akompanimenti. gzatkecilze da sxv. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. (di pl. akompanEment­i [fr. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. aklimatizAcia [germ. musi­ kaluri Tanxleba.  aqvariumi Scd. rkinigzaze.

 avtomobilis a. akrostichis] _ legasi. festivalze da misT. oTxe­ aku ulebi. . rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. 2. gorakze gaSenebuli. wyvilebi.  akumuliatori Scd. acckobate < berZ. bruns da misT. energiis) dagroveba.  akrobatiuli Scd.  akrediteba. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. laT.  akreditirebuli Scd. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. 2. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva.  akrostixi Scd. akrObat­i [fr. nomrebi. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti.-25basTan. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze.. akumulAtor­i [laT.) risame (mag. accumulatio] da akumulQreba _ 1. sameulebi. akrobAtika [< berZ. romelic akroba­ tikas misdevs. vulkanis da sxv. sakredito dawesebulebis (bankis.  a. wylis fskerze _qa­ ris. (di pl. teq. asruleben erTeulebi. an fra­ za. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. dokumenti. akropOlis­i da akropol­i [berZ.). (geol. accredo. akumulAcia [laT. akkreditiv. akreditacia. akredQtiv­i [germ. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. romelic moicavs xtomebs. wylis. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. a. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. akrOstiq­i [berZ. (fiz. Jurnalisti. sportuli Sejibrebebze. maRlobze. 2. yiras. accreditif vendobi] _ 1.) rwmunebis sigeli. fr.  aTenis a. naxtomi.

albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. albAtros­i [fr. gamosaxuleba. markebis Casakravad. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. a. albQon­i [kelt. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. erTad akinZuli suraTebis.  sakoncerto darbazis a. album] – 1. 2. 2. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. gantoleba. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. fizikis dargi. acusticos sme­ nis] _ 1.. funqcia. a. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi.  algoritmi Scd. moqmedebis Sedegad.  a.  algebrauli Scd. naxazebis da sxv. akupUnqtura [laT. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. ¥ akumulaciuri. albatros] _ zRvis didi frinveli.  a. a. aparatura. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. ricxvebi.  Tbilisis xedebis a. fotosuraTebis. algorithme] _ (maTem. akUstika [berZ. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba.aku -26 Rrubliani a. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. Albom­i [fr. alEbarda [fr. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. algOriTm­i [fr. ¥ akustikuri. sinon.  alaxi Scd.  enis a. Algol­i [ingl. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. . algebra arab. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. Algebra [laT. Alah­i [arab. ¥ algebruli.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. STabeWdileba. sadgomSi. krebuli.

. Janri.  a. ¥ aliisa. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT.  alegorasi Scd. komplimentebiT. al ad da litera] _ poeturi. sxvagan] _ (samarT. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic.-is damtkiceba. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. mxatvruli . misisi pis a. ebr. aliafUrSet­i [fr. ¥ alibim. marwyvze.  a.-27afTi). gaerTi­ aneba.  aliasi Scd. alErgia [berZ.) raimes zizRi. meuRles). 2. alilUia Zv. alQans­i [fr. alQment­i [laT. mSoblebs.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. alegoriisa. sakvebi romelsac. emig­ raciis procesi. aliterAcia [alliteratio. ¥ alebardisa. a. iga­ vurad.  alebardasi Scd. (gadat. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. ¥ alegoriuli. alEia [fr. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi.) 1.  alibma Scd. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. Alibi [laT. ¥ alergiuli. aligAtor­i [ingl. halleluja. fexze mdgomare sauzme. Alia [ebr.  a.  banketi _ furSeti. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. alegOria [berZ. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. alibi sxva ad­ gilas. suraTi. allée] _ gza. ali  koperatiuli a. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na.  Cinuri a. alafourchette Cangali] _ vaxSami.  a. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi.

a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. alpQnizm­i [fr.  aloisaA Scd. mis wvens iyeneben medicinaSi.alk -28 alio!. aloe] _ (botan. allos sxva. msvlelobis darRveva. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. alcazar arab. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. Almanach laT. Aloe [berZ. allo! Scd. alcalde arab.  a. kalendari] _ araperioduli krebuli. Se­ usabamoba. Alo! [ingl. almAnax­i [germ. alOnim­i [berZ. sinon. a. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego.  a.). Alma­mAteri [laT. logikuri gansjis.  mTasvleloba Scd. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. almanachs arab. alkAzar­i [ec.  axalgazrda mweralTa a. fsev­ donimad gamoyenebuli. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. Alkald­i [esp. mTamsvleloba). ¥ aloesi. lo­ gikis. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli).  axalgazrduli a. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. ¥ alogikuri. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. alOgizm­i [berZ. sezoni. ¥ alpinisturi. alquadi yadi. banaki. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad.

mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. Alur­i [fr.  a. saqcieli. rigiTi nomeri _ 13. alf altQtuda [laT. altaria – altus maRali] – 1. alternatife – laT. alter da sxv. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. saZovrebi. alfAbet­i [berZ. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. alter – erT­erTi oridan. (gadat. arCevnebi. sa­ erTod. mcenareuloba. oTxiT da sxva). tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba.  mTasvleli Scd.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis.  alternativuli. ToxarikiT. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. a. sinon.  a. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. maRalmTiani).  a. alUmin­i [laT. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. a. ¥ altruistuli. qmedeba.  alpiuri Scd. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. wona 26.97.  aliumini Scd.). mTamsvleli). alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . 2.-29mimdevari – mTis turisti (qarT. finjani. at. Alpuri _ alpebTan da. Sdr. a. gadawyvetileba. proeqti. altruisme laT. sinon. alternAtiva [fr.  a. alUzia [fr. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. a. altrUizm­i [fr. alternetuli Scd. ¥ alternatiuli. Altar­i [laT.

sinon.  alximia Scd. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. pretenzia raimeze. ambrAzura [fr. alchymia arab. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. anbani. saTofuri). amazôn (amazone). amAlgama [fr. embrazure] – 1.  ambrazurasi Scd. pativmoy­ vareoba. si­ non. ¥ amazonis. alqQmia [laT.­ebi .w. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e.ganekurna yvela avadmyofi da sxva.  alfaviti. ¥ ambrazurisa. kerti] _ 1. ro­ melsac ukvdavebis. (qarT. 2. amAzon­i [berz.)  a. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. ¥ alfabeturi. a. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani.-ebi. qalis grZeli sacxenosno kaba. Alfons­i _ kaci. a. 2. cxenosani qali. 2. katalogi. ambition laT. dvrili ZuZus Tavi.  gaumarTlebeli a. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. ambQcia [fr.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. ambQon­i [< berZ. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). saidanac locvebs warmoTqvamen.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. ¥ ambiciuri. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. ambitio] _ 1. anbanuri. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. ambrOsia [berZ.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. `fi­ losofiur qvas~. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). amalgame arab. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. alfavituri Scd. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. (samx).

α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva.  ambulatoruli Scd. Amin [berZ. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.-31silamazes aniWebs maT (ix. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. pati­ eba] _ 1. uzneo. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. amoibe cvlileba] _ umartivesi. amnQstia [berZ. adamiani. agreTve neqtari).  amebasi Scd. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. moralis moraluri. ¥ amneziis. ¥ ambulatoriuli.) daavadeba. ambulatorius mosiarule. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. (qarT.  a. cxovrobs wyalSi. romelsac ara aqvs mudmivi forma.  aministia Scd. saerTod patieba. amoralu­ roba. ar­ sebobs saerTo da kerZo a.) 1. ¥ amebisa. 2. iisferi.zneobrivi] _ (wign.).  agneziasi Scd. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. amQmia _ (medic. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. kvarcis na­ irsaxeoba. ambulatOria [laT. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. amebQaz­i _ (medic. amnEzia [berZ. amorAluri [berZ. α uaryofiTi nawilaki.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. Ameba [berZ.  a. moralis. sinon. amen. amorAlizm­i _ moralis. amETvisto [berZ. amenOrea [berZ. Sewya­ leba. romelsac iwvevs ameba. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. mkurnaloba. .

uformo. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag. amUlet­i [laT. ¥ amputireba.  s.] _ raime patara nivTi. Ampula [laT.  is Tavis a. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. ¥ amplitudisa.  amortizireba Scd.  a.  komikosis a.  a. amplQtuda [laT. fisi. 2. romelSic wamalia. amostisieren] _ 1. gaqanebis sidide. 2. 2. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. mina. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT.). amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ.) sxeulis udidesi . 2. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. kiduris a. amortizAcia [laT. ¥ saamortizacio.-Sia. mis sasceno monacemebs. amorphos] _ 1. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. emploi] _ 1. roli.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. (fiz.  gaqanebis a. qim. sxeuli. Amplua [fr. amplituoto sidide. amputAcia [laT.  ampluasi Scd. manqana­mowyobilobaTa. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg.  avtomobilis a. sifarTove] _ 1. (min. amplitudi Scd.  amplitudasi.  filtvis a. vinmes mdgomareoba. amOrful­i [berZ.. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa.). mowyobiloba _ amorti­ zatori. 2.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. qarva. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. biZgebis. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. saqcieli. amuletum arab.  amorfiuli Scd. ¥ ampluisa. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris. (gadat.

adgilebiT. tanki. amnicya rogorc wyalSi. amphitritç] _ TavsarTi. garSemo. mocvas. muloba (garda iaraRisa 3. salamandra). wyalxmeleTa (qarT. mosarTavebi da sxva). amfo.. amour laT. atareben. amfibia. Amur­i [fr. [< berZ. sartyeli. an ori donis coli. avtomobili. amphō orive] amfQtrite [berZ. sinon. avgarozi. samxedro aRkaz­ leTze. ormxrivs. romelic xarobs amunQcia [polon. sani ymawvilis (Wabukis) 2. boda sxvadasxa sanaxaoba. dabrkolebaTa gadalaxva 2. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. layuCebiT. wyalxmeleTa lisma. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. ise xme­ laT. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1.. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. gar­ zRvis qalRmerTi. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. (mag. mcenare. Sana). 2. rom­ CanTa. amphibios or­ . posei­ Semortymas. Ti­ cxoveli.. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). sazeTe da sxva. giri. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi.] _ Zvel ormags. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni.. maTara. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. amphiteatron-amphi orive mxriv. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. amor amfiTEatr­i [berZ. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. bayayi.] _ 1.. orive mxares. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti.

ana -34asoebis gadajgufeba. sapirisp.  a-ze gadacema.) tkivilis SegrZnebis dakargva. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba.. mecnierebaSi kvlevis meTodi. temperaturis Zalian daweva. dawyevla. Rvinos.  qimiuri a.. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. anathema dakisrebuli] _ (ekl. axali sityvis warmoqmnis mizniT. 2. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. 3. analysis daSla] _ 1.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.) ek­ lesiidan gandevna. sisxlis a.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. anAlgia da analgEzia [berZ. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir.. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . anAliz­i [berZ. gr.. anabQoz­i [berZ. anabolç aRmavloba] _ (biol. uwylooba) dakav­ SirebiT. 1). pi­ ruku. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). mo­ iTxovs.. aRorZineba] _ (biol. sinTezi. analgesia] _ (medic. anAgrama [berZ. anATema _ [berZ. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. SeCveneba. anabOlizm­i [berZ.  norma _ romani. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. anabiôsis ga­ cocxleba. anAkonda [esp. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. ukan. katabOlizmi. ana gada. ga­ daadgileba. mniS. Se­ esatyviseba asimilacias. anabAtizm­i [berZ. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. siyva­ ruls.

movlenebisa da cnebebisa. anarxistuli Scd.  a. anAnas­i [esp. anana . adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. Cai.  iq a.) sruli uwesrigoba. xvreli. anAlur­i [fr. Sesatyvisi.  anarxia. (gadat. anarchia umTav­ roboba. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros.  s. 2.  anarxizmi Scd. areuloba] – 1. ananas.  analogiasi Scd. anAlog­i [berZ. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. analogos Se­ sabamisi. areuloba. anamnesis mo­ goneba] – (medic. anus yiTa nawlavi] – (anat).  analitikuri. marTva­gam­ geobis ararseboba.) cnobe­ bi.  a. ¥ anarqiuli.  a. anarxiuli Scd. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. Ta­ nazomieri. ¥ anarqistuli  a.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. ¥ analizuri. anAmnez­i [berZ. anArqia [berZ. xe­ lisuflebis. . garCeva. anal – laT. am mcenaris nayofi. maTematikuri. maTematikuri analizi _ ix.  anarxisti. mdgomareoba. is­ xavs surnelovan nayofs. Tanabari sagnebisa. ¥ saanalizo.-35xilva. qimia. analOgia [berZ. Sexedulebani. SefardebiTi] _ raRac msgavsi.  moTxrobis a. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. ¥ analogiuri. qaosi. s. anAloe [berZ. analogiisa. movlenebsa da cne­ bebs Soris. sufevs. masala.  a. stiqiu­ roba. analitiuri Scd. ekonomikaSi.

 a. raimes agebuleba.  anaxronizmi. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. anatomi. adamianis a. anAfora [berZ. anatomē gak­ veTa] – 1. gamoyofa] – 1. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. ¥ anatomiuri.-ebi istoriul romanSi. anaqrOnizm­i < [fr. angiolOgia [berZ. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. Tvalis a. ama Tu im faq­ . movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. a.  siyvarulis a. Sexeduleba. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis.. Angar­i [fr. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. Sveulmfrene­ bisa da misT.  tvinis a.  a. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba.ana -36tis. 2. anaxronistuli Scd. (lit.  anatomi. Angina [laT. qronoligiuri Seusabamoba.  anatomuri Scd. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. anachronisme < berZ. 2. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. anaphora zeviT aweva. (gadat. mecniereba. atlasi. ana ukan da chronos dro] – 1. ¥ anaqronistuli. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. gamokvleva. anatomireba. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.  a. 2.). mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. 3. epoqisaTvis..). sadac kveTen gvamebs. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. Zveli drois gadmonaSTi. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba.

adgilobrivi a. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. SemTxveva. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol.  qarTuli poeziis a.).). anecdote – berZ. ¥ anekdoturi  a.  saerToa. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. anEmia [berZ. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. androgQnia [berZ. Janri. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anTrAcit­i [berZ. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. androfObia [berZ.). anTropOid­i [berZ.  anestezia Scd. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. anegdoturi. rCeuli mxatvruli Txzulebani.  antraciti Scd. AnTrak­i [berZ. anTropogEnez­i [berZ.  anegdoti. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. upiratesad leqsebi. ¥ saanekdoto. anTolOgia [berZ..  s. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. mkvrivia da liTonisebr priala. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba.-37saqsebi). anEqsia [laT. romlebic me­5 s. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anEkdot­i _ [fr. anthologia. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. sa- anT anegdoto Scd. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba.

a. anQmizm­i _ [< laT.). animAlist­i [laT. a. rasebs. saantropologio Scd. rom yvela sagans aqvs suli. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena.  antropologia. Simpanze. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. Anketa [fr. RvTis mier . evo­ lucias. (s. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. (s. 2. centrum centri] – religiuri Sexeduleba.  a. animAlur­i [laT.) muzeumi. furceli. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba.  a. anTropocEntrizmi [berZ. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. ¥ animalisturi. giboni da sxv. kanibalizmi. anTropolOgia [berZ. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs.-is Sevseba. biologiur bune­ bas. anthrôpos adamiani da laT. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli.) kvleva-Zieba. a. Anklav­i [fr. ferwera.  a.) gamokiTxva. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. (s. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. (s. orangutani. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. antropofAgia [berZ. antroposOfia [berZ. ¥ anketuri da saanketo.  a. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. antropologiuri.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans. anquêtteê] – 1. s.-is mowyoba (Catareba). animal cxoveli] – mxatvari an moqandake.) monacemebi. Janri. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba.  a. furclebi.

pirispireba. SenobaTa. Txzu­  politikuri a. moicavs antarqtidas. koncer­ antArqtika [berZ. (mag. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a.. rasobrivi a. ¥ antagonisturi.  anonimiuri Scd. usaxelo (werili.  anomaluri Scd. giuri a. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. anodos zeviT Ansambl­i [fr. fsiqololeba). ensamble erTad. Sinaarsis mok­ biT da. at­ anOsmia [berZ. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. nagebobaTa anomAlia [berZ. ritoriebs (ubnebs). veva. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. annonce] – mokle  a. simRerisa da ¥ anomaliuri. anotAcia [laT.. romlis urigebeli winaaRmdegoba. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. antagōnisma kamaTi. uaryofiTi lantis. eqspedicia. anOnim­i [berZ. momReralTa.. vinaoba ucnobia.. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). cekvis a. winaaRmdegobani.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. Tanxmebuloba.  a. damkvrelTa. annotatio Se­  a. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. saerTo 2. gastrolebis da misT. ganaSenianeba. romelsac ara aqvs led gadmocema. niSvna] – wignisa. wesisagan.  saestrado a. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb.). fasebis darTviT. erTianoba. ¥ antarqtikuli.  quCebis a. mierebis darRveva. ¥ ansambluri. moSla. ynosvis uqonloba. movlena. Anons­i [berZ. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. statiis . Anod­i [berZ.

antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. [berZ. ¥ antarqtikisa. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros.] – SxamsawinaaRmdego . antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. suraTi. wigni. ¥ antenisa  antenasi Scd. antimecnieruli midgoma. antithesis dapirispireba] – (lit. anti. a. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. biologiuri nivTierebebi. virus Sxami] – 1. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi).  anaqtartikasi. larnaki. antQkvar­i [laT.  a.. antidOteb­i [berZ. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. antiquarius] – piri. antQTeza [< berZ. antidoton (mx). anti wina­ aRmdeg da laT. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. Antena [laT. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. Casaqrobad). raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos..  antiqvari Scd. gan­ sja. anktarktika Scd. antivQrusi [berZ. a.  antihumanuri aqti. 2. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. 2. specialuri sakompiutero programa. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. antiTEzis­i [< berZ. antibiotQkeb­i [berZ.) stilistikuri xerxi.  satelevizio a.ant -40samkurnalo nivTierebani. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.

sazogadoebrivi wyoba da sxv. ¥ antisemituri. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. ganwyobileba.  antisemitiuri Scd. gamosvlebi. seismu­ ri. (wign.  antiseismiuri Scd. 2. RonisZiebebi. anti patiuri Scd.). antiquus Zveli] – 1. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. gamoxtomebi. usufTaoba. filosofia. antilOpebi [fr. (mag. antQpod­i [berZ. a. ¥ anti paTiuri.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. antiqvariuli Scd. ¥ antilopisa. – ebi. sibin­ Zure.  a.). sxvagvarad _ iudofobi. xe­ lovneba. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. antisEmit­i – piri.  mx.-41 antikvariuli. ¥ antisanitariuli.  antiuri Scd. antilopa. qurcikebi anu jeirnebi da misT. Zveli berZnuli an romauli (kultura. antQkur­i [< laT.  a. siZulvili visame mimarT (sapirisp. 2. ¥ antifaSisturi.  a. saxis an sxeulis nak­ vTebi)..  antilopasi Scd. a.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. pirobebi.  antisanitaruli Scd. (gadat.  Cveni sazogadoebis a. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. TvisebiTa. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.  anti patia.  a.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. a. antilope (mx. a. . anti pATia [berZ. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT.). pirovneba. Teatri. antipodes (mr. simpaTia). xelovneba.).  a.

baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. antUraJ­i [fr.. antreprenQor­i [fr. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). 2. antOnim­i [fr. Soris)] – 1. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . an koncertis. freeze gayinva] – siTxe. antrEkot­i [fr. aseTi xorcis mwvadi. qalaq uruqis mfar­ veli. antonyme < berZ. anti winaaRmdeg da ingl. 2.  antrakti Scd. entresol] – 1. gauqmeba. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. moZraoba. (mag. antracte (entre Sua. kargi – cudi. a. entrée] – 1.). antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. entourage] – (saub. didi – patara). saRamosa misT or ganyofilebas Soris. antQqriste [< berZ. antQfriz­i [ingl. 2. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. entrepreneur] – saTeatro. AntraSa [fr. sacirko warmodgenebi. sityva. ¥ antonimuri. operis or moqmedebas Soris srul­ deba.  a. annularet ga­ nadgureba. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. aseTi xorcis mwvadi. antrEsol­i [fr. Antre [fr. musikaluri nomeri (in­ termedia). koncertebis momwyobi kerZo piri.  Teatraluri a.). neknebs Soris amonaWeri xorci. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. Sesveneba saTeatro or moqmedebas.ant -42TmaneTs. 2. anulQreba [laT.  antonimiuri Scd. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. Antraqt­i [fr. antifreeze – berZ. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. 2. organizacia. antrecôte] – 1. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT.

dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. rentgenis a. romelic. apatiuri Scd. organoebi. yvelaze msxvili arteria.  qimiuri a.).  apatia.  aparteidi.). qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos.. aurtē] – (anat. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. apArat­i [laT. aparAtura – (mniS. aparTEid­i [afr. mdid­ ruli bina.. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. bina] – didi. 1) aris moTavsebuli. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. eleqtruli a. pirdapir. anUria [berZ. avtotransportis a.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa.  saxelmwifo a. dawesebulebaTa erTobli­ oba. 1) erTob­ lioba. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. kinoSi da misT. apartAment­i [fr. sa­ dac aparatebi (mniSv. appartement oTaxi.). AnSlag­i [germ. mdgomareoba. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. apartheidi Scd. anschlag] – Te­ atrSi.  a. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma.). dawesebulebis. mTavari. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. mxedvelobis a. rom yvela bileTi gayidulia. dakveTis. apATia [berZ. apatheia ugrZnob­ loba.  saministros a. ¥ saaparato – sadgomi. Anfas­i [germ. ¥ anulirebuli. aparatebi.). piri. Aorta [berZ. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. qafSia. 3. xelsawyo. anCOus­i [ingl. 4. romelic ar .  telefonis a. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. ga­ mokruli gancxadeba. sruli gulgriloba.-43 xelSekrulebis. apAtrid­i [berZ. (fiziol. – esp. a. 2. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic.  sametyvelo a. ¥ apaTiuri. anchovies (mr.

misi aR­ niSvna notebze. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli.). sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. Aplomb­i [fr. morgeba] – naxatis. s. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1.). ¥ apogeisa  apogeasi. 1. gadat. taSis kvra. applaudissement] – (wign. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. apex mwvervali] – (astr.). cis wertili. ayvaveba. apelAcia [laT. 2.).  aplodismentebi (mr. aplAzia [berZ.  s. apendiq­ sis anTeba.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. aplodQsment­i [fr. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. wertili cis Tavze. vad. appendix da­ namati] – (anat. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. aperQtiv­i [fr. aplikAcia [applicatio mideba. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. apEndiqs­i [laT. saCivari] – (sa­ marT. aplomb Sveuli mdgomareoba. Apeqs­i [laT. apOgea [berZ. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. rixi. ¥ saapelacio. (astr. igivea rac apolidi. gafurCqvna.  a. apogeia Scd. aplikAtura [laT.).).ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. 2. romliskenac moZraobs mzis sistema. (wign. saCivari. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). rac Canas la­ parakSi an qcevaSi.-iT damkvidreba. appellatio mimarTva. applico mi­ vadeb. apendQcit­i (medic.  darbazSi gaisma a.). Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad.) Scd. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). movargeb] – TiTebis .

xelovnebisa da sasrulze~.S. Seqebulia xalxi.). gadat. apolo2. (wign. ueWveli. raime movlenis. rac bibliuri Txzuleba.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. mefis gandideba. dasacavi. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. an werilobiT). ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . risme Tav­ 3.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. apokryphos da­ dic. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. melime ideis. (ist. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. –aleqs moskoviCi. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. dadgoma. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ.). saidumlo] _ iseTi veba.). 2. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. sityva] – (wign. (Teat. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. gaRmerTeba] – 1. ro­ sobrivi scena.). Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. sxv. uecari dadambla­ faruli. apolOgia [berZ. apoplEqsia [berZ. (wign. lis a. vartyam. Ti.zevsis Svili. a. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. gmiri. bolos darTuli. romelic apOlon­i [berZ. logi­ apolOget­i [berZ. apthēosis da a. ambis. apokolypsis va. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba.). damblis dacema.  sabazro ekonomikis a. apologEtika [berZ. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva.

sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. damtkiceba.). aprobAcia [laT. agitation] – (wign. aJUruli [fr. (gadat.).  atyda a. ¥ apopleqsiuri. fu­ lis niSnebis da sxv. are – laT. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris.). imTavidanve arsebuli. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. Se­ mowmebis Sedegad.). aRgznebuli mdgomareoba. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. warsulidan] – wi­ naswar. aJitAcia [fr. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. saoqromWedlo nakeToba da sxv. naqargi. moZRvrebis. apOstol­i [berZ. 2. aprobatio mo­ . agiotage] – di­ di aRelveba. dizauio). 2. apOstrof­i [fr.  a. mtkiceba. dambla.  fr. oficialurad gamoxatuli mowoneba. Zlieri mRelvareba. mociquli] – 1. a.). aggio] – (finans. cdamde. ¥ aprobireba AJio [it. aprQor­i [< laT. da­ dastureba gamocdis. apostolos despani. birJaze. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli.  a. aJiOtaJ­i [fr. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. Zveli rwmenisgan gandgoma.  apopleqsuri Scd. area farTo­ bi. m –s (heqtaris 1/100). arAbesk­i [ix. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. xelTaTmani. apostasia] – (wign. aurzauri ra­ ime ambis gamo. a jour gamWoli. apostAsia [berZ. Ar­i [fr. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad).  axali meTodis a. a priori dasa­ bamidan. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv.apo -46woneba] – 1.  a. apostropheberZ.

arbitre – laT. (wign. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. argumentebis erToblioba.  damajerebeli a. sabuTi. argumentAcia [laT. arabesquos – esp.. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. Arara da Ara [amer.  cxenosnobis a. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli.  araxisi Scd. (qarT. argotikuli. argumentatio] – 1. argUment­i [laT. argumentebis moy­ vana. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. damoukidebeli cvladi sidide. rTuli ornamenti. Argo [fr. arabEskebi [fr. saxeli: miwis Txili). argumentum mtkiceba] – 1. ¥ argotizmi. 2. Widaobis a. arg  moxaluli a. it. ¥ argumentirebuli. arAqis­i [berZ.).  a. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. argot Jargoni] – (lingv. samediatoro sasamarTlo.-47fexs. (maTem. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). sWirdeboda. aranJQreba [< fr. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. ] – didi. msjeloba. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). gavr­ celebulia amerikaSi.  qurduli a. nayofi iWmeba. . arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT.).). arbQtraJ­i [fr. arabesco arabuli] – 1. ar ixmareba. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa.  mecnieruli a. 2. Arbitr­i [fr. 2. lo­ gikuri mosazreba.).  debulebis a. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi..  am mniSvnelobiT mx. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad.

gaavrcelebs are deda­ miwaze.] – 1. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. oratoriaSi. 2. Arenda [polon.. kantataSi. (gadat. (ist.  a. Aria [it. iranelebs. aria] – (mus.-ze arian klounebi. ¥ ariasi Scd.  arenasi Scd. romlis sxdomebic omis . indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. qviSa. zogjer iron. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. sarbieli. rac argumentacia (mniS. 3. arenda. ama Tu im movlenis. ¥ arenisa.) moRvaweobis dargi. areOpag­i [laT. arEal­i [laT. ariEleb­i [sanskr. saerTod. sivrce] – 1. 2. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea.. S. Zvel romaul amfiTeatrSi.. 2. Arena [laT. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. brZola imarTeboda.S. asparezi. Areopagus – berZ. Ares­i [berZ. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. arealis – area mo­ edani.­idan moyolebuli ix­ mareboda. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi.  politikuri brZolis a. 2. wiaRiseuli d a. (gadat.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. me­ 19 s. ArTrit­i [berZ.). moedani qviSiT moyrili. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. (lingv. arena.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda.) saerTo saxelwodeba.] – 1. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. 3. sadac gladiatorebis da a. Cveuleb­ riv operaSi. ijara.1).) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. zevsisa da heras Svili.).

adamiani. a.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. ¥ aristokratuli.  a. 2. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. aristokrAtia [berZ.  a. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. arriérre – garde. Zvel saberZneTsa da romSi). manerebi.) scenis ukana nawili. amocana. ¥ ariTmetikuli. arQTmia [berZ. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres.. ariErscena – (Teatr. 2. arietta] – (mus. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. aristocrate] – 1. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. 3.) mci­ re aria. aristokratiis war­ momadgeneli.  a.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~.  warmoSobiT a. didgvarianebi. ariErgard­i [fr. ¥ aristokratiuli. . aristOkrat­i [germ. zeda fena. Aristokrat fr. aristokratia] – 1. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. arQeta [it. saloni. avangardi).  finansuri a. (sapirisp.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. arQman­i [berZ. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. adamiani.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. ormuzdisa. aristokrati). moqmedeba. (ist. oTxi a. zeda fena. ariTmEtika [berZ.

arkEbuz­i [fr. adamianTa didi raodenoba. sadesanto a.] – – samxedro gemebis. aristokrati). non. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. jaris SenaerTi.  sahaero a. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. si­ wnevas. divizia. varangelozis mier (ieso  a. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). arsenal – arab. rZolo Setakebebi] – adgili  s. gadat. rom­ 2. – rac dakavSirebulia mi­  a. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. aromatiuli Scd. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. gan (ix. risme didi rao­ Armia [fr. Cai. artésien < (saxmeleTo. qristes mier). saxelmwi­  codnis a. romelic lulidan itene­ 4.. Soris. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. SevarTa a. 2. wisqveSa wylebTan. armée – armer Se­ denoba. . (wign. harim giddin  avtomobilistTa a. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. jari).ark -50- 3. di SenaerTi. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. Armada [esp. umu`qalaqi megidas mTasTan~. Crd.). aromate < berZ. armada floti] arsEnal­i [fr. iaraReba] – 1. TviTm­ 1. sazRvao. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT.-Si gawveva. palestinaSi sadac arOmat­i [fr. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. armagEdon­i [ebr. gadat. myofi jarebi. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni.­ebSi).

s.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da.) (wign. dargi. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. (gadat. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ.. xSirad. sisxlZarRvi. damxmare sityva. a. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. romelic gu­  a. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. Artist­i [fr. nebaSi.-Si msaxurobis. ricxvs. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi.. misT. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. (s) monacemebi. ¥ saartilerio. 2. sqess. < article – laT. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. articalatio] – (lingv. Artikl­i [fr. 2. agreTve. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. qalRmerTi.).) jaris gvareoba. vena). a. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. brZolaSi. brunvas. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. sanapiro a. a. ze. artēria] – 1. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. artiste] – (ingl. virtuozuloba. ganusazRvreli a. romelic swavlobs ¥ arteriuli. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). artilEria [fr. (ant. cecxli. yovelgvar cecxlsasrol  a. mzveravi oceuli.). sanaosno mdinareze. niWi. artezQuli wylebi – miwis­ . artillerie] – 1. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. sisxli.-51- art  gansazRvruli a..) ityvian mi­  s. qveSa wylebi [berZ.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. 3. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a.

archaios Zveli] – 1. [berZ. mTa­ vari] – 1. archetypon] – (wign.. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. saarxeologio Scd.) moZvelebuli. rTuli sityvebis pirveli nawili. arqAul­i [berZ.arf -52awarmoeben.. uZvelesi.). niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.. Zve­ li drois gadmonaSTi. Zveli. moZvelebuli movlena. arqEul­i Era [berZ. gamoTqma an garamatikuli forma. (s.  a. arqimandriti.  arqiepiskoposi. Arfa [germ. arqEti p­i [berZ. TavsarTi (win­ sarTi). archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi.  a. arqeoptEriqs­i [berZ. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva.) ganaTxari frin­ veli. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. amosavali forma. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. Zveleburi. archi ufrosi.) aqspedicia. ¥ arqeologi. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. arxeologiuri. arqeo. stili. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . sawyisi.. 2. arqi. [berZ. 2. risame pirveli saxe. mxatvruli kiTxvis a..) gaTxrebi.  arqiZneli. (s. romelic.  arxauli Scd. (enaTm. arqAizm­i [fr. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba.  arxaizmi Scd. archaisme – berZ. arqeolOgia [berZ.  arxeologia. a. arqQel­i [berZ. archaios Zveli. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs.

fotosuraTebis da misT. xelna­ werebis. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli.  a.  saxelmwifo a. xuroTmoZRvari). javaxiSvilis a. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. s. arqiteqtura). arqiteqtOnika [berZ. ¥ arqiteqtoruli. (geol.. uZvelesi] – 1. mTavars. 2.  arxiteqtori. arqivarQus­i – arqivis gamge. Arqiv­i [laT. masalebi. sxvaa (ix. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi.  arqiteqturuli. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. saarxiteqtoro Scd. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. archi Tav­ sarTi. krebuli. arq arqi pElag­i [berZ. archaios Zveli. 2. archivum –berZ. saarqiteqtoro. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. saarqiteqturo.).  s.  havais a. s.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. arqiepiskOpos­i [berZ. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. dawesebuleba. ¥ saarqivo.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. niWi.  iv. arqitEqtura [laT. si­ non. 3. saarxivo Scd. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. mTavarepiskoposi. architektura] – 1. arqimAndrit­i [berZ. 2. fakulteti. .  arxi pelagi Scd. kompozicias. architectura – berZ. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. arqivis mcveli. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. niSnavs: dasawyiss. raime dawesebulebis gan­ yofileba. damTavre­ buli saqmeebi da misT. saxelosno. arxiteqtoruli.  arxivi. dawesebulebis an calke piris werilebis. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1.

aTen­ Si. eqspedicia. arxiteqturuli. Arqtika < [laT. Arxar­i [Turq. ¥ arqiteqturuli.  a. a. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. asamblaJ­i [fr. asEmbler­i [ingl. a/manqana. s. archôn (archōntos) mmarTveli. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . saarqiteqturo.). hava.  gaeros generaluri a. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. romelic gars ekvris poluss. arcticus berZ. gadawyveta. Sua da centraluri aziis mTebSi. si­ non. programirebis ena.). arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. astheneia] – (me­ dic. a.. xuroTmoZRvreba).  s. saarxiteqturo Scd.  asambleasi. gavrcelebulia samxreT cimbiris.  arxiteqtura.  arqtikasi. ¥ asambleis. Zegli. ansambli. ¥ saasenizacio. gotikuri a. a. asTEnia [berZ. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. asEptika [berZ.  a. ¥ arqtikisa. Arqont­i [berZ. asamblEa [fr. yinuli. asenizAcia [fr. 2.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. ufrosi] – (ist. samuSaoebi. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. proeqtis s.] – veluri cxvari. asambleia Scd. arktika Scd.  Zveli qarTuli a. ¥ arqtikuli. nagebobis stili (qarT.

-55medic. assistens (assistentis) damxmare.  a.  kaTedris a. assimilleren] – 1. figura. kiko. Asketismus berZ. 2.  Sokoladis a. asignAcia [fr. askEtizm­i [germ. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. 2. asimilAcia [< laT. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. As­i [< fr. piri. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. ukiduresi TavSekaveba. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.). ¥ asketuri. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). 2. AsTma [berZ.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. assimilatio msgavseba. tuzi] – 1. as.) qaRaldis fuli. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze.  asimetriuli Scd. . asortQment­i [fr. (lingv. Asort­i [fr. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. religiuri moZRvreba. askētēs] – 1. 2. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva.  profesoris a. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo.  asimiliacia Scd. mezobel bgerasTan. uRonoba. assignation] – (moZ. ¥ asimetriuli. cxovreba.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. (biol. asQstent­i [laT. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. asimEtria [berZ.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. sisuste. damsgav­ seba.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi.  a. Asket­i [berZ. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. (wign. 3. sahaero brZolebis virtuozi. damswre] – 1.

) zmnis kategoria. (fsiq. ¥ saaspiranto.  aspekti Scd. asteroQdeb­i [berZ. Tvalsazrisi. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). aspQrant­i [laT. aspirAcia [laT.  a.] – aspirantebis momzadebis sistema. gamocdebi.. assotiotio vu­ erTeb.  a.  mecnier muSakTa a.  molekulaTa a: 3. ¥ asociaciuri. usrulo a.asp -56ganizaciisa (qveyana. asocirEbuli [germ.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. war­ modgenaTa Soris. Aspeqt­i [laT. SenaerTi. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba.(qarT. kavSiri. saxe] – 1.  sruli a. amxana­ goba. Astartç – Zv. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic.).). nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. msgavsebis mixedviT. ebr. mcire planetebi. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. risame jgufi. (wign. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . 2. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri.). romliTac ganixilaven sagnebs. saxe).-iT. Astarte [berZ. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. rome­ lime qveynis organizacia). kavSiri. iseTi kavSiri.). asociAcia [laT. aspectus Sexe­ duleba. aspirantus – laT. aspirAntura [germ. mi­ wis. romlebic brunaven mzis  mdidari a. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. aseTi an iseTi Sesruleba. sinon. mov­ lenebs da sxv. SeerTeba] – 1. 2.  s. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr.  daswrebuli a. avtomobilis a. (gramat.

-57garSemo..  astronomia. [berZ. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. sinon. asphyxia. astrAlur­i [laT. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. ¥ astrologiuri. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. ¥ astrofizikuri. observatoria. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba.). astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. drois gazomva da sxv.  a. maT agebulebas.  a. Astra [berZ. dakvirveba. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. . varskvlavTmcodne­ oba). mra­ valniSna ricxvebze. prognozi. ¥ astronomiuli. astro. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. war­ moSobas. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. aqvs iisferi.moZraobis kanonebs da sxv.  amerikeli a. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli.. astrolOgia [germ. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. astrOnavt­i _ igivea. astronOmia [berZ. astromEtria [berZ. rac kosmonavtika. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra.).-ebi. vars­ kvlavisa~. rac kosmonavti. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. weli.  abasTumnis a. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. astrologia] – mecniereba. asfQqsia [berZ. astrofQzika – fizikis na­ wili. astronAvtika [berZ. a.

miTis mixedviT. geografiuli rukebis krebuli. cis TaRi (kamara). romlis mixedviTac  samxedro a. cialist­konsultantia. vamtkiceb] – 1. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. attaché] – 1. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. sabuTi. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. berZ. miniWebis Sesaxeb. Soreuli atEstat­i [laT. romelic raime dargis spe­  profesoris a. 3. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri.] _ patara brtye­ gansaZRvra. lomati~. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. romelsac zRvis sadgomi foto­. 2. specialurad mowyobili titani.ata -58-  ateliisa Scd. ¥ saatestacio. attachélifikaciis. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. msofli¥ ateliesi. atAvizm­i [< laT. di plo­ 2.. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. (gadat. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. (biol. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. ¥ ataSesi.). atlas (Attlantis)] xelosno. samxedro mosamsaxuris 2. w. codnis donis case fr. valo. atavus pa­ .). winapari] – 1. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. attestatio mow­  ataSisa Scd. wevri. atelier] – 1. pis. e. AtaSe [fr. `di p­ melTa a.  saqarTvelos a. mxat­  s. papis mama. komisia.  satelevizio a. atestAcia [laT. attestos va­ mowmeb. – Zv. rac da­ saxeb. atElie [fr.

 a. Atol­i [ingl. krebuli. 2.bir­ Tvi] – 1.-s zeda fenebi. prezidentTan.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba).  a.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. 2. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki.  enebis Seswavlis a. tiri da misT. saqa­ nela. gadat.  anatomiuri a. me­20 s. attributum Tviseba. ¥ atmosferuli. audiEncia [laT. tabulebis.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. – ebi. ana­ orTqli da sphaira sfero. kuTvnileba] – 1. risame damaxasiaTe­ beli niSani. ¥ atomuri (qarT. a. 2. (wign. –ri meTodi. atmOsfero [laT. sinon. a. (filos. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. garemocva  megobruli a. iaraRi.  niSandebuli a. garemo pi­ robebi. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. aUdit­i [ingl. 3­isaTvis). naxa­ tebis da misT. birTvuli). v.  audencia Scd. firmis dawe­ . attraction] – 1. [miTologiuri atlantis – berZ. atrQbut­i [laT.  elCis a. (wign.  atmosfera Scd. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. 2. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. naxazebis. audiovizuAlur­i [laT. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. 1. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). 3. atraqcQon­i [fr.). atmos. audit] – or­ ganizaciis. yinulmWreli. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. Atlas (naT.). Atom­i [berZ. (mniSv. naleqebi.  a. wneva.-59os a.

aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. Aul­i [Turq. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. Afiqs­i [laT. Afeqt­i [laT. TaRliTi. auditOria [laT. avtomobilebis a. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. sadac kiTxuloben leqsebs. (sp. moedani. adamianis sulis gamov­ lineba. aura niavis qrola] – 1. darbazi. raime qonebis. N 100. vaWroba. romelsac . Aura [berZ. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. auditorium] – 1. 2.).). afiora Scd. mag. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. s. didi oTaxi an darbazi. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). – ebi. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. (medic. doRSi: cxeni. saauqciono. aRtacebis. auktion < laT.. 2. ¥ aferisa. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi.] – sajaro vaWrobiT. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. a. TaRliToba). 2.  mravalricxovani a.  aferasi. vaWroba. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT.  s. fulis Sovna motyuebiT (sinon. nivTebis ga­ yidva. autOdafe [port. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. autsaQder­i [inl. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT..  wignebis a. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. yalTabandoba. auctionis) zrda. cxenebis a. autsider] – 1. ¥ auqcionisti. leqciis.) sityvis nawili. saso­ warkveTilebis) gamovlena. moxsenebebs da misT. s. auqcQon­i [germ. affaire] – saxifaTo. affixus mimagre­ buli] – (lingv. afErist­i – piri. Afera [fr.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. affecfus su­ lieri mRelvareba.  universitetis a. auctio (laT.

saqveynod gatana. afficta] – sajarod.  rusTvelis a. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. AfiSa [fr. aqselerAtor­i [< laT. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. lakoniuri ga­ moTqma. mowyobiloba. aTetErSok­i [ind. aqs naxevrad Zvirfasi qva. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. aphorismon gamonaTqvami. aqEront­i [berZ.-ebi. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. acceleratio] – bavSvTa. aqsesUar­i [fr. pedali. achatçs] – minerali. kvar­ cis nairsaxeoba. gansazRvra] – daxvewili. accessoire] da . romelic daibada zRvis qafidan.  aqselbanti Scd. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. aqsElband­i [germ.-61-eb. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. koncertis. ¥ aforizmuli. stili. farTod gaxmaureba risame.da ­s afiqsebia. afrOdite [berZ. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. afiSQreba [fr. adiutantis. ayiyi. leqciisa da misT. Aqat­i [berZ. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. Stabis oficris. afOnia [berZ. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. sibr­ Znes. 2. afOrizm­i [berZ.  a. aCqarebuli zrda – ganviTareba.

ar aris damtkicebuli. debu­ lansis nawili. udavo] – 1. (gram.) meorexaris­  mesame a.). velTaod miRebuli.). moTxovnebi sapirisp. raime organizaciis. gadat. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. 2. nawili. li. damatebiTi ram. ucxromeli (sapirisp. pasiAqt­i [laT. (buxhalt. axôn 3. 3. ¥ saaqto (mniSvn. rac 4. WeSmariteba. actus] – 1. mniS­  s. da­ wesi. axiôma sayo­ vis).aqs -62- mr. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. (wign. xovani. raime uri). didad mniSvnelovani Ta­ . calkeuli moqmedeba. 2. oraqbuleba.). dawesebulebaSi.) da  a.. a. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. moqmedi nawili. risame kuTvnileba. romelSic leba. activus moqmedi] – 1. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. Teatraluri warmodgenis Tebi. (Teatr. pa­  aqsiomaturi Scd. 2. ueWvo.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. darbazi. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. oba. 2. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. furceli. monawile keTili nebis a. actualis] – oficialuri sabuTi.. adamiani.  a. sivi). ama Tu im mecnierebaSi . aqsesuarebi – 1. winave. (wign. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. gadat. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. aqtiani (mniSvn. romelic TviTon tiani warmodgena. 3. aqsonomEtria [berZ. saqoneli da sxv. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. 3­isaTvis). TavisTavad 2. iniciativiani da  geometriuli a.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. vnelovani.

Taviseburi warmoTqma. politikuri a. accentus] – 1. kapitali. (gadat.  saaqcionero Scd. ASuR­i [Turq. aqciOner­i [fr. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. ¥ saaqcio. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. acEton­i [laT. actEkeb­i – meqsikis indielebi. sityvaSi da a. 4. Aqcia1 [fr. dividendis) miRebis uflebas. (lingv. s.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba.. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. action] – farani qa­ Raldi. sazogadoeba.). statiaSi.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. actionnaire] – aqciebis (ix. ufero siTxe. acetum Zmari] – organuli naerTi.  s. arab. aqcia 1) mflo­ beli. 3. . kompania. Tambaqo da sxv. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs.  di plomatiuri a. ro­ goricaa Cai. Aqcia2 [laT.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. Aqcent­i [laT. romelic ukravs Tars. aSqEnaz­i [ebr.  saaqcio. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. S. āsik. actio moqmedeba] – (wign. (mus. saaqcio wamowyebis monawile. max­ vili. Saqari. romlebic rveulSi uweria. tembris Secvala da sxva). Aqciz­i [fr. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. saWirboroto. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. 2. s. ARap­i [berZ.). ritmuli maxvili. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi.

mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. ebraelebisa da sxv. ris bargi. axUnd­i [spars.] badmQnton­i [ingl. faseulobaTa. baal < Zv.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. sayrdeni risame. bAal­i [berZ. basis safuZveli] _ 1. SefuTuli niv­ sasursaTo b. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo.. s. socialuki.­Si a. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. ganyofileba (sadgurSi). TviTmfrinaviT da misT. mTavari sawyobi. ebr. 2. SfoT­ burTs _ volans. base < berZn. RmerTma auria maTi enebi. (wign. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad.axu -64-  s. bAget­i [fr. masaslebis b. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. bAgaJ­i [fr.. ze. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. me­18 s.) msgavsi TamaSi. vagoni. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. amiT ganrisxebulma ri b. 4. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. . mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. gemiT. bagage] _ mgzav­ 3. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. samSeneblo Tebi matarebliT.

bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi).-65Toblioba. marTaven orlapotiani niC­ biT. Cveulebriv. bayadére < port. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi.  batiskafi Scd. 2. re­ ligiuri. msubuqi mrewvelobisaTvis. .  urbnisis b.  nedleulis b. keramikul da minis mrewvelobaSi. bai ¥ bazilikisa.  baidarisa.. bAzalt­i [laT. 2. baQdar­i [< rus. ¥ sabazo (mniSv. 7.  s. iyeneben samSeneblo saq­ meSi. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. sawyobi. samxedrosazRvao b. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba.).  b. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. risame sa­ fuZveli. 6. swor­ kuTxa. Savi feris. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. baiAder­i [fr. bAzis­i [berZ. bazQlik­a [laT. ugumbaTo taZari. mesaqonleobis sakvebi b. 3­isaTvis). baTQskafi [berZ. 1. basilica < berZn. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. fundamenti. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani).  baidarka. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba.  baiaderisa  baiaderasi Scd. 5. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT.  bazilikasi Scd.  avtomobil `kolxidis~ b. reformebisaTvis. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. baidarasi Scd.  baiaderi sxvaa (ix. basis safuZveli] _ 1.  saaviacio b.

piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. Бакалея < arab.. varcli] _ 1. fqvili. ¥ bakaleisa. bAk­i [fr. yava. 2. Saqari.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. rogoricaa Cai. orgia. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. bakAlavr­i [laT. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. burRu­ bAit­i [ingl. baccalav¥ bakenbardebiani. _ loyebze datovebuli da  wylis b. kaci. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. bac < holand. (gadat.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. 8 sxv. dasavleTi ev­  b.  baixao. 2. Zvel demiuri xarisxi. gamoTvliT 2. . damTavrebuli.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). Backenbart] rigeblad. romelsac kom­ deba. sax. bak  bakaleasi. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. avzi). sagobi. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. saqonlisa. 2. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. nikapze gamoparsuli wveri. bakaleia. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. mTlianobas. liTonis bakaleio Scd. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). benzinis b. bayram dResas­ bakAlea [rus. WurWeli. reus] _ 1. baixaos Cai Scd. byte] _ infor­ li. ganyofileba bAix­i [Cin. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. fila Caisagan gan­ sabaylo. baQram­i [Turq. s. saqoneli. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. baccarat < geogr.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1.  s. bitis toli. (sinon.

mxruli. mcire bAlast­i [ingl. gadat. saxeldaxelo. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. xelsawyoebSi da misT. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b.simZime). bAlada [fr.-67- bal bAl­i1 [fr. fr.. Балаган < spars.-is Sedgena. (saub. ¥ sabalo. s. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. angariSi. uReli] _ 1. cekvebi.  Tokze b. (mus.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. da vefxvi~. sazom Scd. gamo­  balagnisa. TxrobiTi xasiaTisa. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. kaba.  oTx b.-s aRwevda. balagnuri. ¥ baladisa. balancer] _  s. cekvao saRamo (sinon. ormxri­ 2. iyeneba sasworebSi. sinon. `moyme samtkiceblad (qarT. baliani. Ti nusxa. balle burTi] _ bu­ 2. ebi. saxalxo seirnobaze) 2. li xvinWa da RorRi Spa­ .  b. balansQreba [fr. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd.  wliuri b.-is gadayra. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. bal­i2 [fr. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. Sileris b. droebiTi (slange) < fr. lisi). uReli. 2. aqtiuri b. ballast] _ 1. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis... b. zRvis Relvis. balancier 1. wonasworobis dacva. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b..) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. mej s. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli.) bAlans­i [fr. balAgan­i [rus. miwisZvris. pasiuri b. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa.. ukuqceviT moZraobas. miwisZvra. ballade] _ 1.. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. aRricxva. ¥ . s. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ.. ze.

Teoriuli meqanikis dar­ modgena. it. farda. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. ballista < berZn. (wign. romelic Se­ lovneba. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd.) Semurva] non. balQstika [germ. tebi. mocemuli Teatraluri war­ 2. romelsac axlavs gi. ballet b. karavi. moZraobis 2. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it.) 1. b. ¥ balistikuri.  balerinasi Scd. sacemad. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. zogi mcenaris sqeli wveni. baletmaQster­i [germ. saTeatro cekvis xe­ 1. baletmeZravis muSaobis damTav­ . nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa.) zedmeti. s. iye­ qali. balsamor] _ 3. li reJisori. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. bAlzam­i [berZn. romelic swavlobs ho­ musika. traeqtoria. ballet. RenTa iseTi nivTierebebiT.. datani. qoreografi. lebis dasangrevad. naRmisa da misT. balErina [it. qvenebs. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. (Zv. mecniereba. sxeulis moZraobis kano­  s. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. katafalki). baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. balleto] berZn. musika. raketa. ballô gadavisvri] _ _ 1. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. s.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. tyviis. mdidrulad mor­ nikaSi. bAlista [laT.-is ostaartilerio Wurvis. cekva. ballistik < bAlet­i [fr. romelic frenaSi  baletmaistrisa. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. gadat. usargeblo ram. 2.

bAnan­i [esp. xumroba. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). originalurobas mok­ lebuli. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. liTonis. sadac iaffasiani adgilebi iyo.-is joxi. aqvs msxvili. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. banAluri [<fr. balustrada < it.-is skami. banano] _ 1. banderQlia [esp. (s.  terasis b. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. b. kibis b.  mesame iarusis b. ban ¥ balustradisa. bAlon­i [fr. rezinis an sxv. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). . ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas.  aivani Scd.  b. aqvs damuxluli magari Rru Rero. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. b.] _ rikulebiani moajiri. tro­ pikuli balaxovani mcenare. gogirdmJavas b. bAmper­i [ingl.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT..-is bileTi. balneolOgia [laT. erT­erTi jiSis vaSli. 2. balustradasi Scd. ¥ balneologiuri.-is pirveli rigi.. sabalneologio. b. msjeloba.  b. balneum abano da berZn. banal] _ siax­ les.) kurorti.  b. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi.  baliustrada. balUstrada [fr. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. ballon Rru sfero] _ miwis.  Jangbadis b.. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons. bAmbuk­i [fr. qandara ewo­ deboda). romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. bAlkon­i [fr. banderilQero [esp. b.

romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. germ. bAnknot­i [ingl. uaryofs bevr sa­ eklesio wess.  s. saqme. qaRaldis lenti. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. si an kursi.  saxelmwifo b. s. dgomela . 2. bAnkir­i [germ. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. banco banki] _ fa­ 1. msxvili sakredito dawesebuleba. sadac. bAr­i1 [ingl. is. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. baObab­i [eTiop. miaCnia. Cveulebriv. banqueroutier. xarobs tropikul af­ rikaSi. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. bank-note] _ sabanko bileTi. Semnaxveli b. warmoiSva XVII saukuneSi. gadat. romel­ sac aweria misamarTi. aRmoCnda uunaro.. vinc sruli marcxi ganicada. bileTi. bAnkrot­i [fr. s.-iT. bAptizm­i [berZn. romelic oqros monetis magivrobas eweva. bar] _ patara kafe. 2. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. darbazi.ban -70- bandErol­i [fr.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. bancerotte gatexili banki] _ 1.  kompiuteruli monacemebis b. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. Bankerott < it. ¥ sabanketo. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. banderolle] _ bAnko [it. banque] _ 1. ¥ sabanko (mniSv.  s. gakotrebuli piri.  zneobrivi b.. valauvali. operaciebi. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. komerciuli b. Bankier < fr. isxams kitris msgavs did nayofs. banquet] _ sazeimo wveuleba. 1­saTvis). safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. bAnket­i [fr. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. gadat. valis gadaxdis unarmoklebuli. 2.  wignis gagzavna b. bAnk­i [fr. sxvadasxva daculi.

aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115. araromaeli). sinon.-is ageba. baritono < berZ. mamakacis xma.5­dan 163. saSualo zomis spilen­ . barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. bArel­i [ingl. barQkada [fr. horeliefi).  cxenma b. gadalaxa (daZ­ lia). romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. dabali tixari. ZiriTadad alko­ hols. bAr­i2 [berZ.  b. ukulturo. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. romelic unda gadalaxon (mag. barytonos uxeSxmiani] _ 1. barbaros] _ 1. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. zRu­ de. saSualo tenorsa da bass Soris. 3. moajiri. cxenosnebma da sxv. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma.  barmEni.  barikadi Scd. b-ze brZola. barQton­i [it. morebi da sxv. barbArizm­i [berZ. saqcieli. 2.).) quCis brZolebis dros.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.5 l­mde). barQer­i [fr. ¥ barbarosuli. 2. 3. dabrkoleba. gadat. veluri ada­ miani. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. barbAros­i [berZ. mor­ benlebma.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. Tarji). bArak­i [berZ. barriere] _ 1. 2. risame. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. barelQef­i [fr. (qarT. (ist. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. barrel patara kasri] _ inglisSi.  b. aseTi xmis mqone momRerali.

bArkas­i [holand. barOmetr­i [berZ.  barkarolasi Scd. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. sinon.  b. karapa). aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. baro. 2.bar -72- Zis Casaberi sakravi.. RvlarWniloba. . venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. germ. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. stili. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. grafze dabali.  saxanZro b. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad.  Caikovskis b. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. barge] _ satvirTo gemi. didi mravalniCbiani navi. ¥baronesisa baronesasi Scd.. romelic buqsiriT moZraobs (qarT.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. barkarola < barka navi] _ 1. patara damxmare gemi.  vercxliswylis b. barOnesa [ingl. 2. si­ non. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. kar­ Wapi). ¥ barokuli. wnevasTan. barkas] _ 1. [berZ. barocco iCxibi.  barometri.] _ baronis coli an qa­ liSvili. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. bArJa [fr. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. barkArola [< it. ¥ barJisa. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. bAroko [it. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. RvlarWnili < port. barokAmera [berZ. baroness < fr. ¥ barkarolisa. bAron­i [berZ. baron < Zv.

burji. (s. mowyobiloba. 2. ¥ batareisa. aTaseuli). bArter­i [ingl.-is cecxli. batArea [fr. . gadat. bastQlia [fr. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba.) garigeba.  sacecxle b. bastion] _ 1. ferwera.  galvanuri b. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). bani. brZolis sce­ nebis amsaxveli.  b. ¥ barteruli da sabartero  b.) gacvla.  sazenito b. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. b. batalle] _ (wign. satanko b. bastQon­i [fr.  baTalioni Scd. bataille brZo­ la] _ omis. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. gamagrebuli adgili. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. batAlia [fr. saqonlis b. bat 2.  msroleli b.) brZola. Janri xelovnebaSi. 3. batterie] _ 1. dasayrdeni. dvrini. 3.. bataillon] _ sajaro qveganayofi. ele­ ments. 2. sinon.  bataria. aseTi xmis mqone momRerali.-73 barJasi Scd. batareia. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. Scd. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias.. (s. batariasi. batAluri [<fr. orTqliT gaTbobis b. b. bAs­i [it. batalQon­i [fr. basso] _ 1. barter gacvla­ gamocvla.. mamakacis yvelaze dabali xma. bani. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils.

akrobatebi da sxv. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. bAxus­i [laT. batErflai [ingl. bacchusi < berZ. zRvis siRrme.] – orkuzi­ ani aqlemi. ¥ baqteriuli. baqteriOfag­i [berZ. rac `mfarvels~ niSnavs. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. sakonditro nawarmi patara joxis formis.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. ¥ bacilisa.  b. baqtrQan­i [Turq. bAcila [laT. mikro­ biologiis nawili. plagos mWameli.  daviT-b.. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis.  Sokoladis b. baqteriolOgia [berZ. laboratoria. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. batôn joxi] _ 1. batQsfero [berZ. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. baqtEria [berZ.  b. batoni sxva warmo­ Sobisaa. 2.bat -74 baqterialuri Scd. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. bAtut­i da bAtud­i [fr. daavadeba. ¥ qarT.  baqteorologia. romelic Seiswavlis baqteriebs. baqteorologiuri Scd.  bacilasi Scd. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. bAton­i [fr. ise SinaarsiT: patroni. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. baqteria baqteria da plagein. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. mikrobis saxeoba. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. nayinis b. bEg­i [Turq.  baqtrini Scd. pat­ ronus­idan. brasis nairsaxeoba. . igi modis laT. aRsaniSnavia. grZeli. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. foladis sferuli kamera. feodali. ¥ baqteriologiuri. mxiarulebis RmerTi. drostarebis.

badawin] – momTabare arabi. proza).-is loJa. бельэтаж < fr. bel kargi. novelebi. Smaga. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. ketburTi.  bezisa Scd.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. nawarmoebi. belEtaJ­i [rus. TeatrSi pirveli iarusi.] – avi suli. eSmaki. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. bElkanto [it.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi.). lamazi da elage sarTuli] – 1. beQsik­i [ingl. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . bEkar­i [fr. belladonna saucxoo dama. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. beQsbol­i [ingl.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. amfiTeatrsa da benuars Soris. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv.  b. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. sasaxleebSi). germ.-75- bel bedUin­i [germ.­Si da me­20 s. prozaikosi). bEkon­i [ingl. beelsebul < ebr. bazburTi. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. saukeTeso sarTuli. ¥ bezesi. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. beduine < arab. bEze [< fr. belzEbel­i [berZ. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. belAdona [< it.  b. romanebi) (sinon. beletrQstika [< fr. 2. meore.

notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. berdana Scd. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. benUar­i [fr. sax. s. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis.-is loJa. bEnzol­i [fr.bem -76(ix. saRamo. me­ dicinaSi da sxv. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. advilad aalebadia. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba.  bengaliuri Scd.) 1. damaxa­ siaTebeli suniT. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT).) ufe­ ro. ¥ sabenefiso. 2.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. bge­ ris simsubuqe da silamaze. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo).  s. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. benzoe] – (teq. warmodgena. koncerti. benEfis­i [fr. aorTqlebadi siTxe. zeTisa zeTovani Teslebisagan. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. bensol] – ufero sawvavi siTxe. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze.  b. bestsEler­i [ingl. iyeneben saRebrebis. bEnzin­i [it. warmo­ ebaSi. berdenka. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. s. bemolle] _ (mus. Zvlebisagan – cximis misaRebad. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. bEmol­i [it. bEta [berZ.  berdanka. bErdan­i [< sakuT. benzina < laT.

raime sagnis.  bilingvizmi. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa.  `vefxistyaosnis” b. behēmoth (mr. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. ¥ bibliuri. b.  b. rkinabEtoni – betoni. biblia (mr. xreSisa da misT. athlon asparezoba] _ (sp. bEton­i [fr. bibliis. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. 2. beton < laT. RorRis. grapho vwer] – 1.  bibliasi Scd.-77tronebis nakadi... biblion wigni da berZ. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. 3. ebr. ..  monografias darTuli hqonda b. behEmoT­i _ [Zv. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. [laT. binomi. behemoti Scd. bQblia [berZ.-is filebi.-is qarxana. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. bi. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. bi.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. bis orjer da berZ.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. biAndria [laT. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba.. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). bibliogrAfia [< berZ. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. bis orjer da berZ.  begemoti. bib biATlon­i [laT. silis. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma).

visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. sabiblioteko Scd. nivTis b.  s. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri).) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. qsovilisa da sxv. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. romelic mogebas iZleva. gamocema.  moswavlis b. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. ga­ mocema (wigni. hqonda. bQzon­i [laT. wignTsacavi). (s) ganyofileba. komercia. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. bQde [fr. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. wignebis seria. katalogi. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.  rqis b. 2. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. business saqmiani... b. si­ non. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. bison] – gareuli xari. saqme. businessman] – piri. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. bigAmia [laT. papiloto. (s. bibliotekuri. (saniv­ Te)  bitoni Scd. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad.bib -78 biblioteka. erovnuli b.). bibliotheke] – 1. bis orjer da berZ.. bQgud­i [fr. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. 3.) saZiebeli. biEnale [< fr. romelic bizness misdevs. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. bQdon­i [fr. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. .  students mdidari (rigi­ ani) b. universitetis b. biznEsmen­i [ingl. s. (qarT. bienale (mdedr.

bQnom­i [laT. partias. billet] – 1. bQkin­i [ingl. latariis b. 2.. durbindi).cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi.. si­ non. orwevriani) bio. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). nomos nawili. (qarT. studentis b. 3. cxovrebis gza. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). sagamocdo b. aqvs garkveuli valdebuleba.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi.. binocle <laT. moswavlis b. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. bios si­ cocxle.. bios sicocxle. salaro. bis orjer da berZ. biologia. bilQngva [laT.  s. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. ufaso b.. bikfOrdis zOnari [< sak. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. bQleT­i [fr.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba.  Teatris b. (qarT. visame cxovreba. bikini < geogr. bio  mosawvevi b.  biografia. sinon.-79loeT amerikaSi.  savele b. bioadaptacia.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. wevri] – (maTem. biogrAfia [berZ. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. sax. . bilingua] – (fi­ lol. winsarTi). baraTi raime teqstiT. bQTumad – erTad. ¥ sabileTo. bQnokl­i [fr. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri).. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera... sax. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. Teatraluri (saTeatro) b..  samxedro b. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. [berZ. TviTmfrinavis b.

bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. biOnika [< berZ. (s) cnobebi. WavWavaZis b. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. . bQrJa [germ.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs.  b. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. biJutEria [< fr.bio -80 biosfera Scd.  bionikisa.  bionikasi Scd. biOsfero [berZ. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. biolOgia [berZ. ¥ biologiuri. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. bis orjer da berZ. biofQzika – biologiuri fizika. b. bi pOlid­i [laT. ¥ biosinTezuri. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. laboratoria. biosQnTez­i [berZ. kibernetikis nawi­ li. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. fakulteti. mecnierebani. sa­ xelmwifo] – (samarT. b. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. ¥ bioqimiuri. kvleva. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. beWdebi. sayureebi da misT. bi patridi. ¥ biografiuli da sabiografio. polis qalaqi. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. dawesebuleba. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. bousa safule] – 1. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. sadguri.  b. borse < laT.  i.  b. b.

.) saerTo sa­ xelwodeba. gamoxa­ tavs risame. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. momkveTi] – (maTem. garigeba. (saub..  sainformacio b. orivesqesiani bisEqtrisa [fr.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). gudronis. koncertze. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. biUvet­i [fr. ¥ biseqtrisisa. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. bissectrico < laT. s.-81 safondo b.  b. mzaddeba aTqvefil kvercxis. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. bissectrix (bissectricis) orad gampobi. nav­ Tobis da misT. ¥ bitumovani. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. seq­ sualuri] – orsqesiani. qanebi. bis! [laT. nam­ biu cxvaris saxeoba. biulEten­i [fr.  pianistma bis-ze daukra. 2. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani.  biseqtrisasi. ganmeo­ rebiT).. erTxel kidev. b. bQskvit­i [fr. (Zv.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. amindis b.-is makleri 2. 2. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. ¥ sabQrJo (mniS. sasaqonlo b. cieb-cxeleba. bQtum­i [laT. bis or­ jer da sexualis sasqeso. Turquli warmoSobisa. 1­Tvis)  s. bQt­i [ingl. fqvilis da Saqrisgan. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. bulletin] – 1. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. msu­ buqi namcxvari erTgvari.) swori xazi. . baiti).saidanac uSualod iReben mineralur wyals. biseqsuAlur­i [laT. biscuit] – 1.  biTumi sxvaa. bisektrisa Scd. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. mouWiqavi faifuri. iye­ neben qandakebaSi.

cnobaTa b. xarjT­aRricxva. dawese­ bulebebs. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. saqmisadmi b. ¥ biurokratiuli.  sakonstruqtoro b. biurOkrat­i [fr. 2. gul­ mkerdze Casacmeli. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. saarCevno furceli. biUjet­i [fr. zogi dawesebulis. ganyo­ filebis. misca. biurokrAtizm­i – 1. 2. amindis b.  eqimma b. uj­ redebi. 1). b. bureacrate < fr. biurokrAtia [fr. bureacratie] – 1. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. biurokratebi.  biuletini Scd. buste] – 1. gadat. qalis gulmkerdi.. saxelwodeba.  b..] – 1. budget < ingl. zviad gamsaxurdias b. midgoma. ¥ sabiujeto (mniS. (saub. 3.  b.  am gagebiT biurokratuli Scd. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. 1­isaTvis).-is usulguloba . bQuro [fr. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. saxelmwifos.  b. buream biuri da berZ.  ojaxis b. igivea. 2. 3. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod).biu -82¥ biurokratiuli  b. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba.  saqarTvelos saxelmwifo b. Tvisebebi. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. aparati. bustehalter] – qalis lifi. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. bQust­i [fr. Caagdo saarCevno yuTSi. 2.rac biurokratiz­ mi (mniS. biusthAlter­i [germ.) visime piradi Semosavali da xarjebi. gaunaRdes. bureau] – 1. b. daxures. qandakeba.. kantoris da misT. 2. kratos xelisufleba. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis.

sinon. bluff] – risame mogoneba. blQndaJ­i [fr. block germ. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2.-83 s. sawarmos an organizaciis saxelwodeba.) mtkice nageboba. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. blQc­i [germ. blEf­i [ingl. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. s. bQcefs­i [laT. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. (saub. blindage] – (samx.  blamanJisa. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi).  b. romelic Tavis mxriv . romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. orTava kunTi). daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blEizer­i [ingl. blitzkrig] – elviseburi omi. (teqn. blOk­i2 [fr.) raime nagebobis na­ wili. blAmanJe [fr. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. saxel­ mwifoebis. blAnk­i [fr. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. SeTxzva visame blo motyuebis. blitz elva] – 1. blazer] – 1. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi.-is Sevseba. si­ non. blomanJe Scd.  b. blQckrig­i [germ. romelze gadagdebulia Toki. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. qaRaldis furceli.  blamanJue dasaSvebia. partiebis. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. bloc] – 1. WoWonaqi). ¥ blamanJesi. 2. blanc TeTri] – 1. periodi. blOk­i1 [fr. bagiri an jaWvi (qarT. turniri (WadrakSi). 2.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. 2.  bicepsi Scd. gegma.-ze dabeWdili Suamdgomloba. blictUrnir­i [germ.  b.

to block] – 1. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. romelze­ mtris jarebs mier. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. mrgvali kolofi. magnitofonis gorgolaWi. blokadis mowyoba. ¥ bobinisa. bObina [< fr. eleqtro mowyobiloba – 3.  bobinasi. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. romelic aseTi musikis  fanjris b.  b. boa < laT. (sp. 4. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. blokade] – 1. seqcia). romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi.. dac exveva mavTuli. blOkada [ingl. (medic. aguris formisa. (rk. blokQreba [ingl. naRveli] – zan­ 2.) romelime organos anTebis koWa. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. ri zemoqmedebis mizniT. amerikaSi.­gz. lia.  ekonomikuri b. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. maturi). sevda. non. b.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. bobine koWa] – 1. TiSva. garemocva doli an lilvi. qsovili da sxv. bObslei [ingl.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. gavrcelebulia tropikul  b. bobsleigh. (samx).-iT naSeni saxli. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . romelzedac exveva firi. 2.  b. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. bob 2. Zafi. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. izolacia masze politiku­ 3. alya. boa gveli] 3. van­Tovlian gzaze speci­ 3. bOa [fr. moZraobis winaaRmdegoba. cekva.-is moxsna. sxvadasxva manqanaSi: koWa. babina Scd. armiis da sxv. mtruli qveynebis mier 2.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. qalaqis simagris.

-is gamocxadeba.. igivea. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili.  b. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. boQkot­i [ingl. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT.-85- bom bogdQxan­i [monR. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. rac kulturizmi. boycott sak. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. cecxlgamCeni b. cxeli wylis misaRebad. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. bOmb­i [fr. agreT­ ve kulturizmi). bombArdir­i [germ.) fexburTeli.) didi metismetad kaSkaSa meteori.) qvabi. bolero] – 1. bOkal­i [fr. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. qalis mokle. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. boyscout < (ist.  saaviacio b. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). 2. or­ ganizaciebTan. 2.) CineTis imperatorebis tituli. boQler­i [ingl. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. aTletizmi (ix. boiler] _ (teqn. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. sax. rodesac irlandielma arendatorebma C. bodibQlding­i [ingl. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ .. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. bOlero [esp. musika am cekvisaTvis. bombardier] – (gadat.

kostumi.-Tan mdgari turistebi. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT.-ebi.) samkauli teqstis garSemo. boss holand baas patroni.  gadaxsnili b. gemis bortze – gemze. bOrt­i [fr. Spale­ ris da misT. bOs­i [ingl.  b. bOnza [fr. gemis gverdis kedeli. am kedlis zeda kide. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. qsovilis. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. mflo­ beli] – 1. Zaris kedeli. Ria satvirTo vagonis da misT. bor(ax) < arab. bOston­i [ingl. bOr­i1 [laT. dabombva.­iT) Scd.  trotuaris b. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. 2. banbanerka Scd. 2. xaliCis.  mtris poziciebis b. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi.] – 1.-ebs talRebi exeTqeboda. (araofic. Sindisferi. paltos. 3. ufrosi. bordQur­i [fr.  qimi (1 mniS. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni.  borduri Scd. sinon. 2. warmoebis di­ reqtori. (polig. mepatrone. bOna [fr. gvarjila] – qimiuri elementi. bOr­i2 [germ. bordure] – 1. boston < ge­ ogr. sax. buraq boraki. wiTe­ li Rvino erTgvari.  bambanierka. 2. bord germ.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). bord] – 1. b. xel­ mZRvaneli. Rvinisferi. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. arSia). bombonQer­i [fr. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi.) mTavari. . ¥ bonzisa  bonzasi Scd.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi.bon -863. bOrdo [geogr. bobrer burRi] – foladis burRi. satvirTo avtomobilis.  gemis b. (qarT. kideebze Se­ movlebuli zoli. gamosayofad.

) guliscemis Seneldeba (Sdr. botUlizm­i [< laT. botAnika [< berZ. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare.). 2. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. ¥ botanikuri. eleqtrolampa.  brasi Scd. banqos TamaSi erTgvari.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. taqikardia). brailis (braille.-is xelmZRvaneli. xorciT an bostneulis konserviT. bogemuri Scd. kedlis Sandali. ke­ delze damagrebuli sanaTi. braconnier] .  b. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. bradikArdia [berZ. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. cignuroba] – msaxiobebi. botulus Zexvi] – (medic. bOhema [fr. bOcman­i [holand. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.  mx. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. bras xeli] – 1.  brisa. musikosebi. mxatvrebi. TevziT. 3. bra [fr. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari.  b. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). 1809-1852) gvaris mixedviT]. bravo! [it. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. yofa. geografia. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. ¥ bohemuri.-87nairad: vals­bostoni). saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv.  b.  bogema. botfOrteb­i [fr. boheme – cignuri. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. boUling­i [ingl. bravo friadze] – mowonebis. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. 2. mwer­ lebi. botforti. brakonQer­i [fr.

brEzent­i [rus. brEnd­i [ingl. lifze da misT. brigade] – 1. breQk­dAns­i [ingl. braad spil] – (zRv. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. presenning] – xeSeSi. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. brEve [laT. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. Browning sa­ kuT. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. brAs­i [fr. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. brahma] – (mi­ Tol. brASpil­i [holand. sinon.  brakoneri Scd. braUning­i [ingl. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. brAhma [sanskr. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. polkze – piri. alublisgan). bretelle] – qalis perangze.) saxanZro razmis ufosi.bra -88arsebis Semqmnelad.  brandmeisteri Scd. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. brandmaQster­i [germ. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. brandmAuer­i [germ. romelic miaCniaT samyaros da yvela . dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. sax. brEtel­i [fr.  SemoklebiT _ breiki. breakdance < break texa. sa­ jariso SenaerTi.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. cecxlamridi). brQgada [fr. брезент < ho­ land. brandmeister] – (moZv. romelic mxarze gadadis.

brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi.)] – Sarvali.  zeinkalTa b. meCaieTa b. welT. bro brQnza [rumin. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. brise] – susti sa­ napiro qari. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris.­dan ax. koleqtivi. 3. magram diviziaze mci­ re. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. brigAdir­i [germ.­mde.  naxerxis b.. brigantire < it. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. .  gamyolebis b. me­8 s.. 4) xelmZRvaneli. welTaR. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. nayinis b.-89didi. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. agreTve bretaSi (kontinentze).] – brigadis (mniS. broQler­i [ingl.  satorpedo katerebis b. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. Cais b. brQz­i [fr. brOker­i [< ingl. 4. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis.  brigantina Scd. breeches (mr.. mux­ lebs qvemoT viwro. brQji [ingl. 3. Ceq­ mebSi Casatanebeli. brigadier < fr. matareblis momsaxure per­ sonali. brQj­i [ingl. brQfing­i [ingl. erTgvari. brigAntin­i [fr. brilQant­i [fr. 2. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. Suamavali vaWrobaSi.  satanko b. me­5­6 ss. broker] – mak­ leri.

sinon. vaxtanguri). brOS­i [fr.  bruciliozi. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. jirkvlebi.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. welTaRr. SefuTvianad). tibetSi. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani.-Ta skola. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. brochure] – pa­ tara wigni. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. neto. Zroxis. brudErSaft­i [germ. kantora. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi].  budisa Scd. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone.  popularuli b.) bronqebis lorwovani garsis anTeba.bro -90sapirisp.  b. s. brOnqebi [berZ.  b. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. bruceloza Scd. bronxialuri Scd. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. . cxvris. brUto [it. bronchos (mx. brOnqit­i – (medic. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. brucEloz­i [< sakuT.  broSka Scd.  s. bronxuli. broche] – gulze dasabnevi samkauli.  bronxiti Scd. bUda [sanskr. sax. brOSura [fr. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. bronqaluri.  oqros b.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. ¥ sabrokero. koreaSi. brutto uxeSi] – (vaWr. firma. ¥ budasi.  bronxebi.] – saqonlis (Txis. Roris) gadamdebi daavadeba.

passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia.  buklisa Scd. bukQnist­i [fr. boquet] _ 1. romis papis mbrZanebuleba. booklet wig­ naki. msxvili naqsovi. beWedi. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli.  b. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri.  gamofenis b.  b. bukmEker­i [< ingl. pastorali. reklama. bUla [laT. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). bUi [holand. religia. taZari. bUzment­i [germ. bUer­i [holand. budUar­i [fr. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. prospeqti (ix. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. ¥ buklesi. 2. ¥ sabuero. ¥ budisturi. sa­ erTod sofluri cxovreba. tansacmelze mov­ lebuli. b.) Taiguli. posament. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. weri­ li an sigeli.. < fr. romelic aseT do­ . bUket­i [fr. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. bulla] – 1. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli.-91buda – princi gautama. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. bUklet­i [ingl. bUkle [fr. (moZv.  s. qalaqis xedebiani b.  Cais b.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. prospeqti2) da misT. 2. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. maRazia. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. sporti. bUdist­i – budizmis mimde­ vari.

bUlit­i [ingl. romani.  b. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. bulvAruli [< fr.  bulanJisa. bUm­i [ingl.) aurzauri. bumErang­i [ingl. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. b. (gadat. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. bUldog­i [ingl.  qvanaxSiris b. bUrg­i [germ. bulldozer] – mowyobiloba. presa. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. blanJe Scd. kombainis b. buldOzer­i [ingl. ix. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. bulldog] – erTgvari ZaRli. bungalow < ind. .bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad.] – wkapze datovebuli. uxamsi ge­ movnebisaTvis. sensa­ cia. sakuT. ¥ bulisa. ¥ bulanJesi. sax. bulAnJue [< fr. bunker] – 1. bullet] – (sp. 2.. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze).) hokeiSi: sajarimo Saiba. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi.  bulasi Scd. meSCanebisaTvis. bUngalo da bEngalo [ingl. boom] – 1. rac ga­ miznulia obivatelebis. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). bUnker­i [ingl. kombali. inglisSi: erTsarTuliani koteji. bulvari] – rac navaraudevia. bUlvar­i [fr.] – 1. 2. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. sinon. 2. xvimiri).

 butaforuli Scd.  buterbroti Scd. ¥ burJuisa. WurWeli.. buf butErbrod­i [germ. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. burJuAzia [fr. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli.  b.  msxvili b. 2 momuSave. parodiuli po­ eziis Janri. bufErul­i saxelmwifo – (polit. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. ¥ burimesi.  burimisa Scd. ¥ burJuaziuli.  mebufetesi Scd. bUfer­i [ingl. romelzec dadebulia yve­ lis. mebUfete – bufetSi (mniS.) namdvils mimsgavsebuli. wyobileba. bUrJua [fr. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. iaraRi da sxv. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli.  b.-93gamagrebuli koSki. Zexvis. cixe simagre.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji..  moxaratebuli b. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. boust-rimes (mr. ro­ melsac abaria butaforia. patara sasauz­ me.  burJuasi Scd. butAfor­i [it. tansacmeli. ¥ butaforiuli. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli.) patara saxelm­ wifo. 2. dartymis misa­ Rebad. bUrdesk­i [fr. b. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. vagzlis b. bUrime [fr. . partiebi.  skolis b. vagonze – dajaxebis. bourgeoisie] – klasi..)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. burlesque] – komikuri. loris. sufris WurWleulis. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. ¥ mebufetisa. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. bUfet­i [fr. butafOria [< it. buffet] – 1. pistoleti.

kursebi. bUc­i [ingl.. gemis g.  bunebrivi g. ¥ sabuqsiro. 2.. g gabArdin­i [fr. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. bUqsir­i [< holand. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. tivebis da misT. ¥ sabuRalterio.  maxrCobela g. 2. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. buxhaltEria – 1. cremlsadeni g. gemi.  b. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti.buq -94 s.. Txevadi g. nivTiereba... boegseeren buqsireba] – 1.. niWi.  avtomobilis g. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika. gemi.  mTavari b. gaz] – 1. fizikuri sxe­ uli. ufrosi b.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. davTari.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gabArit­i [fr. udris daax­ loebiT 35.  s. gasawevad. mgvrgvinavi g.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. gabardine] _ Salis qsovili. airi). gazifikAcia [fr. wyali. sinon. gAz­i [fr. TviTmfrinavis g. daWirxnili g..  g.  s.2 ­36. bagiri. boots (mr.. binebis g. dawesebu­ lebaSi. bUSel­i [ingl. karWapebis. navTobis g. 2. ¥ sabuRaltro. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. ¥ gaziani. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven.. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. .4 l­s. ¥ buxhaltruli.

monebi.romlebic misT. ¥ galerisa. galleria] _ 1. quCebSi da sxva. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. grZe­ li daxuruli derefani. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. farTobi. xelTaTmanebi. – tualetisa (mniSv. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. galantereia. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. balaxi.-95- gal gazOlin­i [fr. 1) da welTaR. Cveulebriv. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. Crd. fabrika.  galantereasi. misgan Semdeg iReben benzins). sawvavi siTxe. s. da Tanabrad SekreWili. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. galanteria.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. romelSic Sedis mze Si.: deko­ da maSasadame. (krekingis procesi. saqoneli.).-ebi. Tiani sistema  Cveni g. savarcxlebi.  galerasi Scd. italiisa da belgiis galantErea [fr. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it.ro­ sagalanterio. ro­ Rilebi. saRamo gala da uli saxelwodeba. samxedro xomaldi. . galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. s.  s. ¥ sagalantereo. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. gazon] _ baReb­ tema. mokled ¥ galaqtikuri. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. galAqtika [< berZ. galant] _ didad Tavaziani. sagalantereio. gala] – 1.  g. gazoline] _ 1. ¥ galantereisa. tyveebi. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. romelic mi­ galAntur­i [fr. nisleuli.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. galErea [it. lentebi. Zv. iTqmis did da cis ikankledi. maRazia. jili damnaSaveebi. Scd. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. galantikos 2. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv.

gadat.-is gayvana. (wign. samxedro nage­ bobebSi). 4. 2.) didi wyeba rigi (ti pebis.  literaturuli gmirebis g. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. galQpot­i [fr. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. TviT mamlebis Cxubi. portrete­ bisa). cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). galipot] _ fisi. galeria. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. qarT. 5. 3.  galereisa. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. gAlife [afr. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). gAlet­i [fr.  g. kanifolsa da wyals. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. (saub. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. galQera [esp. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT).  galereasi. generlis Galliffet-isgan. Seicavs ski­ pidars. eleqtruli denis gatareba rameSi.) TeatrSi. mamlebis CxubisaTvis. Tavisi simkacriT] _ samxedro .gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. galvanometr­i [galvano berZn. (moZv. 2. 2. qandara.) SuSabandi. sinon. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. galereia Scd.

5 ­dan 4. ¥ sagarantio. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. banda. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. gAma [berZ. gametςs meuR­ le (qmari). ga­ farToebuli. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. ¥ gamisa.  ferTa g. movlenebisa. s. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi.5 l­mde). gadat. 2. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. gangster brbo. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . werili.  g. garantie] _ pi­ roba. xrova] _ bandi­ ti. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. mZarcveli ¥ gangsteruli.  galifesi. sawindari). gamma Scd gAmbit­i [fr. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. gAmeta [berZ.  s. gAngster­i [ingl. gallon] _ ing­ lisSi.-97Sarvali. sinon. gAlon­i [fr. gambUzia [esp.  gamasi. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. Se­ irwymeba. galQcizm­i [fr.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. gAraJ­i [fr. xolo zemoT Zalian ganieri. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. gAngrena [berZ. (wign. gametς meuRle (coli)] _ (biol.  galifisa Scd.-ebis dakvra.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. garAntia [fr. vada.

2. mogzauroba. gaudeAmus­i [laT. makaroni da sxv. garnizon] _ samxedro nawilebi. gastrolQor­i [< germ. sazRvargareT. s. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. 2. s. gastronOmia [fr. gastrOlebi [germ. ¥ garniriani.) sxvadasxva zo­ mis.  Tbilisis g. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). gastronomie] _ sakvebi produqtebi. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. ¥ sagastrolo. garnQtur­i [fr. ¥ megarderobis.  ansambl "rusTavis" g. TeT­ reulis) sruli kompleqti. (poligr. samsaxuri. avejis.] _ msaxiobi. maRazia. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. ¥ sagarnizono. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. garnir morTva. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. kar­ tofili.  farexi Scd.upira­ tesad sauzmeuli. repertuari. ¡s. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi.). tansacmlis karada. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT.  speqtakli. 2) momuSave.  g. garnQzon­i [fr.  Teatris g.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. garniture] _ . katleti.  g. garderobe] _ 1. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.  kartofilis g. 2). gaudeamus SesakeTeblad. gArnir­i [fr. ¥ gastronomiuli.  msaxiobis g.  megarderobesi Scd. 3. gastronome < berZ. gardErob­i [fr. rogorc savaWro saqoneli.

gEiSa [iap. simReriT. (biol. gvaris tomis istoria. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. gAuCo [esp. S. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. geQzer­i [island. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. pampa) mcxovrebi mwyemsi. geena.­Si. istoriis damxmare dis­ ci plina. genealogia] _ 1. gelErter­i [germ. . genealOgia [berZ. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. gelertehr swavluli] _ (wign. gEma [laT. geyser < germ. magram cxov­ rebas. 2.  geiSasi Scd.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba.  heizeri Scd. gEim­i [ingl. ebr.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. cekviT da a. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. 2. geitinomAgia [berZ. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. qov boi. gEena [berZ.) wignebiT ganswavluli. gEa [berZ. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. CogburTis partiis) nawili. gemma] _ Zvirfa­ si qva. gaucho] _ 1. ¥ geiSisa. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro.

generalis saerTo. general-maiori _ generlis 3. damsaxurebisaTvis. Tesva mTel organizmSi.  g. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. geumaRlesi wodebuleba. warmoqmna. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. mag­  m. neralissimus yvelaze mTavari. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. warmoSoba. kavSiri. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. kerZo genEral­i [fr. ro. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. generalizAcia _ 1. gansakuTrebuli samxedro 2. britaneTis koloniebSi. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . tabula. ram sageneralgubernato geneturi.  general-gubernatori.) avadmyofobis gan­ debuleba. general­gubernator­i _ 1. (ix. romelsac aniWeben ufrosi. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. wvrilmans. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. genetika).gen ¥ genialogiuri. (medic. ri. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. ¥ genezisuri. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. wyaro] erTeuli. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. genetikuri Scd. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. romlis drosac ru­ re wodebuleba. romelsac gana­ _ warmoSoba.

anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi.. (1879­1953). generaluri repeticia gEni [berZ.  g. ioseb stalins ¥ generatoruli. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba.  mudmivi denis g.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. generator  aRsaniSnavia. genEtika [< berZ. mag: litöt < laT. danadgari. da nareebis.. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. problemebi. g. warmoSoba. generatio da­ badeba] _ 1. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. eleqtroenergiis g. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. genos jiSi. brZola (omSi). generalis saerTo. genera2.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . mwarmoebeli. gegma (Semok.­is wodeba hqonda a. wevri. ganizacia. g. prokurori. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. gengegma).. gaCena..  geneturi Scd. ZiriTadi. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. [laT. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. rac Scd. cxovelTa g. cxovelebis. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . generaluri konsuli  g. mcenareTa g. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. generalQtet­i [germ. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. g. konsuli. qalaqis g.  adamianis g. generalisimusoba mianiWa  g. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT.  ase mag. generAtor­i [laT. ¥ genetikuri. Sesaxeb. rom xSimSobeli.

kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. xalxis gaJleta rasobrivi.  g. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1.) mecnierebani. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. nawarmoebi..  mcenareTa g. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. niadagebs da sxva).. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. momcvel bunebriv pirobebs  g.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. klimats. vxo­ 2. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. winaSe. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. mTeli wavla. geodezia. mcenare­ 2. lobs warmoebis ganlagebas. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. g. erovnuli an religiuri niadagebis g. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. geniiT da­ mecniereba. (reliefs. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. aRgeo. Si. poetebi. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. garemo. cxovelTa g. gē miwa] _ rTuli wera.  g. Ta da cxovelTa samyaros.. g. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. geniosis damaxasiaTebeli. genius] _ geniiT _ mecniereba. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. tomi da caedo vklav. Sesaferi. [berZ. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. g. geowilebad)] _ mecniereba. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. motiviT. (s.  rusTavelis g.. logia. mxatvari firosmani. . genos gvari. geografias.

[rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. g. azomvebi.  g. g. meTodi. ¥ geometriuli. epoqa. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. gadaReba. .  g. ¥ geofizikuri. xelsawyoebi. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. observatoria. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. procesebi. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. ¥ geopolitikuri. g.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. geolOgia [berZ. g. ¥ giorgini Scd. g. problemebi. geofQzika [berZ. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. ruka (da ara ruqa). Ziebis meTodebs. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs. aqvs didi xasxasa yvavili. eqspedicia (an: aqcia). geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. ¥ geodeziuri da sageodezio. aqsioma. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs.  g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba.  g. ¥ geologiuri.  g. g. g. geomEtria [berZ.  g. amocana. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. gEpard­i [fr.

hermeticus] _ mWidrod daxuruli.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. герб < polon. gaum­ tari.. germEtul­i [fr.. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. nemsiwvera). gibbon] _ maimuni.  g.  saqarTvelos saxelmwifo g. sagvareulo g. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. gEstapo [germ. avaza).  sazRvao g. ebraelTa g. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. sinon. Tbilisis g. Gestapo (Se­ mokl.) beWedi. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. gerontolOgia [berZ. (s. SeuRwevi. beWdebze da sxv. giAur­i [Turq. . safuTavi..  zangTa g. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni.  Rerbi. romelsac Zalian grZeli sinon. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. ¥ gvardiuli.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa.. gvArdia [it. gQbon­i [ingl. mArka _ marka. ¥ gerbiani da sagerbo. gerUsia [berZ. liTonis furcelze. SefuTva.-is kapitani. gâuri < arab. nawili. g. aqvs surnelovani foTlebi.  germetiuli Scd. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. hermetique. gEran­i [< berZ. gEto [it. g. gerb. gErb­i [rus. laT. Rerbiani. herb] _ saxelmwifos. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb.ger -104 g. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. qa­ laqis. saRerbo Scd. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo.  g.

am saxis ornamenti. gigas (gigantis)] _ 1. baits. glagOlica [rus. mSenebloba. foTlebi totebi. sinon. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. (qarT. gQrlanda [fr. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. gQd­i [fr. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji.-105wina kidurebi aqvs. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. gingine RrZili) _ (medic. . Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. gQgant­i [berZ. g. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. gla gimnAzia _ gimna­ zia. ginAndri _ [berZ. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. uzarmazari Senoba. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. 2. wveri da sxv. gladiator] kl. girlanda] _ 1. giliOtina [fr. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w.  g. Semdeg skola. gQga _ TavsarTi. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). warmoeba.  giga baiti = 1 mlrd. guirliande < it. Zalian didi. yvavilwnuli). 2. meurneoba da sxv.). sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. kirilica).) RrZi­ lebis anTeba. goliaTi. gladiAtor­i [laT. girlandi Scd. (Sdr.  girlianda. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. gimnAzia [< berZ. ¥ giganturi. nageboba. bumberazi). amocanebi. gingQvit­i [< laT. ginekolOgia [berZ. eqskursiamZRoli). si­ non.

gleukos maWari. g-ebis amokveTa. glaUkoma [berZ.  glasisa. glitvAin­i [germ.) enis anTeba. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. glossanium] _ (filol. xSirad iwvevs dabrmavebas.  Sesivebuli g. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. svamen cxlad. aviTarebs did siCqares. globus sfero] _ dedamiwis modeli. globAlur­i [fr. problemebi. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. glandes < laT. mTel dedamiwas moicavs. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. gloria brwyinva. politika. glAndebi [fr.) Tvalis mZime da­ avadeba. atmosferoSi feradi rgolebi. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi.gla -106matoriani navi. molivlive] _ swrafmavali . glossa ena] _ (medic. glease. optikuri mov­ lena. glisseur mosriale. gleikOmetr­i [berZ.) rac mTel msoflios. glUkoza [< berZ. g. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi.  glasisi. glAse [fr. sayovelTao. global] _ (wign.  g. 2. glObus­i [laT. glaukôma] _ (medic.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. glQser­i [fr. glOsit­i [< berZ. gliase Scd.. glosarQum­i [laT. dideba] _ 1.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it.

fardebisTvis da sxv. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad.) mekare (fexburTSi. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. gnoseolOgia [< berZ. gamosaxuleba 2. ierusalimis axlos.) satanjveli ad­ gili.-107li] _ yurZnis Saqari. golkQper­i [ingl. tanjva (“golgoTaze asvla”). romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. goraki pa­ lestinaSi. gnOm­i [germ. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . mis wyaroebs. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. iyeneben medicinaSi. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. hokeiSi).  gliukoza Scd. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. 2. ¥ gnoseologiuri. goalkeeper] _ (moZv. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. gOlgoTa [arab. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. gnosis codna. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. gnu [afr. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. (gadat. golOgrama [< berZ. formebs da meTodebs. holos wona da gramma aso.)  gobelini Scd. gnostQcizm­i [< berZ. gobElen­i [fr. golf] _ 1. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi.

iyeneben aseve signalis misacemad. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. winda _ muxlamde sigrZis. gOrdias kvAnZi _ (wign. ¥ gondolierisa. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. gonOrea [berZ. binadrobs centralur af­ rikaSi. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). rac gondolieri. berZnuli le­ gendis mixedviT. didi warmodgena sakuTar Tavze.  gondolierasi Scd. gondola] _ 1. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. megondolesi Scd. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. ¥ gondolisa. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. 2.) meniCbe (qarT. Zneli amocanis. tri peri. erTniCbiani grZeli. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gonorrhoia. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.) iT­ qmis rTuli. gondolQera [it. gOrJet­i [fr.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. ampartavnoba. sinon. gonAdeb­i [< berZ. sper­ matozoidebs). gOndola [it. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. brtyelZira veneciuri navi. megondole). 2. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi.S. honor pativi] _ qedmaRloba. megondolisa. daxlarTul saqmis. gOrila [ingl. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . mokle Sarvali. 1. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gondoliere] _ gondolis (mniSv. gondolQer­i [it. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. 3. gOng­i (ingl.S­Si).  gondolasi.

) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili .­iT ixma­ reba agreTve goTUri. aqaqi). (qarT. qaRaldze. taZari. romelsac qalebi atareben. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. Tunuqze da misT. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. sinon. gravitas simZime] _ (spec.  gotikuris mniS. xis.. gothique. 5 g. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. raime magari masalis (li­ Tonis. ¥ gravitaciuli. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. stili. TandaTanoba. g. gradus nabiji.-109sayelo. 3. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. siTbo. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. gofrQreba [fr. grAdus­i [laT. arqiteqtura.  20 g. gravQori [fr. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. Tvisebebi. gradAcia [laT. temperaturis sazomi er­ Teuli. yinva. yinva. gOtika [fr. gradusiani. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. TaRi.isriseburi TaRebis. udris wrexazis 1/360 nawils. got.5 g. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. gravQura [fr. kuTxe. msoflio miziduloba). graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. ¥ .  g. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. gravitAcia [laT.. g. gravure] _ 1. germ. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli.) ma­ teriis Tviseba. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. minis da sxv.  sxeulTa g. g. Tan­ mimdevroba. 2. safexuri. Zvlis.  60-g. 15-g. qvis. 4. avadmyofs sicxe hqonda 37. gravQreba [fr. ¥ gotikuri.

grAf­i [germ. grAm­i [fr. g. granati Scd.. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. wesebi. Secdoma. mindvris Spatisa da qarsisagan. 2. g. xma] _ ruporiani aparati. gegmebi. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi..-is Zegli. Canaxa­ zisadmi. grAnata [it. g.  firfitebi. amerikis SeerTebul StatebSi. grAnit­i [it. didebuli.grama [<berZ. fonograma. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi.  g. Zvir­ fasi saSeni masala. ba­ ronze meti. lapa­ raks). . kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. ¥ graviurisa. veeberTela.  granatasi.  g. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi.  fugasuri g. grAnt­i [ingl. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. di­ adi. uzarmazari. saartilerio g. grandiOzuli [it. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi.  g.  telegrama.  gramafoni Scd. gramAtika [berZ. nageboba. ¥ gramatikuli. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). . fr. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. demonstracia. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. grandioso. gramOfon­i [berZ. Canaweri da phone bgera.gra -110- naxati.  graviurasi Scd. granite < laT. gramma aso. romelic Sedgeba kvarcis. xelis g. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. grandiose] _ Zalian didi. ¥ granatisa.

graphō vwer germ.  grafiniisa Scd. ¥ grafisa. graphikos xazvi­ Ti.  g. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. warmoebaSi. xatva] _ 1. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.  g.  scenografi. matarebelTa moZraobis g.. graphikē xazva. barografi.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. avtografi. daxazuli] _ 1.  amocanis gadawyvetis g.-is gamocema.grAf­i [< berZ. transportze: muSaobas mimdinareobis. 2. qarTuli g. naxSirbadis nairsaxeoba.. moSavo an Savi minerali. grafQkos­i _ grafikis (ix. grafika) specialisti mxat­ vari. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan.  ferwera da g. (lingv.-is mixedviT muSaoba.. grafolOgia [< berZ. ¥ grafikuli. ¥ grafiniasi. sveti.  grafasi Scd. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. iyeneben fanq­ rebis. grafQnia [germ. aseTi xelovnebis nimuSebi. elteqnikuri nawar­ mis. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. 2. naxazi. 2. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT).).) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. sapoxi masalebis da sxv. grAfik­i [berZ. avtobusis mimosvlis g. xelovneba. ¥ grafikuli. cecxlgamZle tige­ lebis.. romlis mixedviTac . sakantoro davTrebSi da sxv. Graphit] _ 1. .-111- gra meTodi. grAfit­i [< berZ. dasamzadeblad. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). grAfika [< berZ. grAfa [berZ.

narnari.  g. moZraoba.is gakeTeba. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. wveris. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. moZraoba. grQl­i [ingl.-is mocileba. moxdenili. greQpfrut­i [ingl. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). graciOzuli [it. mTxzve­ lobisadmi. Gregorianus] _ welTaRricxvis .. graphō vwer da mania miswrafeba.  griliaJi Scd.  g.  g-iT TamaSi. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. grQmasa [fr. am mcenaris nayofi.gra -112sistema (`axali stili~). grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grQlaJ­i [fr. aerodromebis da sxv. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. grimes < it. grimo naoWebiani] _ 1. gracia) aRsavse. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. grQm­i [fr. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. g. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.  graciasi Scd. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT.  greifruti dasaSvebia. grillage Sewva. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. Txili an nuSi. grille fr. greQder­i [ingl. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. mSe­ neblobaSi. g. grazioso] _ graciiT (ix. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grAcia [laT. grafomAnia [< berZ. cekva. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. ¥ graciisa. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. 2. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. iyeneben gzebis.

gamocema. sadac grims ikeTeben an ukeTeben.  virusuli g. sinon. griffe] _ 1.  g. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli.  g.-113lied. aseTi xel­ moweris anabeWdi. grQfon­i [fr. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze.  grimasasi Scd. grOt­i1 [fr. grQf­i1 [< berZ. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. grQp­i [fr. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. qarT. lomarwivi). parkebSi. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. yaimi.  gitaris g. griffon] _ igivea. movlenebi. Grossmeister] _ 1. ¥ gri piani  g. Stempeli. grimeur] _ Teatris muSaki.  grimasisa. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. aqvs Roris tani. rac grifi1. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. gryps laT. anTeba. grosmaQster­i [germ.  grosmaistrisa. grQf­i3 [fr. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. wodebuleba.  g. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. ¥ grifiani. grQf­i2 [germ. si­ mebiani sakravis yeli. . koniaki an arayi. ¥ grosmaisterisa. sinon. grimQor­i [fr. beWedi. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. 2. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. 2. ¥ grosmaisteruli. exi). grosmeisteri Scd. didostati). Griff] _ 1. grOg­i [ingl. sinon. filtvebis g. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli..

 s.  guvernantka Scd. ¥ guTuri..  qviSis g. fantastikur gazviadebul. grotEsk­i [fr. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. gubernAtor­i [laT. 2. ¥ groteskuli. gUaS­i [fr. grUnt­i [germ.  g. mmarTveloba. gubernator mesaWe] _ 1. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). miwa.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. grOt­i2 [holand. губерния < laT. it.  g. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. ena. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. 3. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. g-is wylebi 2. guvernQor­i [fr. grund] _ 1. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. guvErnant­i [fr. stili g. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi.  g. niadagi. grotesque. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. romelSic Sereulia TeTra. .gro -114[rus. gouache] _ 1.-is ostati. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. ¥ sagubernio. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. 2. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. roli. gUdron­i [fr.

metwilad mwvanesa da wiTels. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli.  dalai-lamasi Scd. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. raimes mokle gadmocema. gutAperC­i [ingl. ¥ daltoniki. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. ¥ dalai-lamisa. gutAcia [laT. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. 2. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. gUrman­i [fr. tyavis msgavsi. piris pativis moyvaruli. danaQdebis Sroma _ iTq­ . gemosmoyvare.  gulaSi Scd.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. so­ usis danamatiT. digest] _ 1.-115- dan gulQaS­i [ungr.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. g. dAn­i [iap. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. ZiriTa­ dad kalciums. daltOnizm­i [< ingl. iyeneben teqnikaSi. d daQjest­i [ingl.  gutapirCi Scd.

daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. dAuning­strQti [ingl. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi.. mag: daqtiloskopia.. Daktyloskopie < berZ. romelic aRniSnavs: 1. religiebma. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s.. londonSi: quCa. (moedani) Cveulebriv kafeSi. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. dAntist­i [fr. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi.dan -116mixedviT].Tavidan mocilebas. daqtilolOgia [berZ. da­ cema. decentra­ lizAcia. resto­ ranSi.. vuyureb. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis.] _ Zveli Ci­ nuri religia. de. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. die. [laT. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. 1809­1882) saxelis . [< berZ. 2. daqtiloskOpia [germ. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. ga­ moyofas.] _ TavsarTi. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. 2. dAnsing­i [ingl. gauqmebas da sxv. daOsizm­i [Cin. Downing Street] _ 1. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. daqveiTeba. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas.. daRmasvla. kbilis teqnikosi. daqtilo. dentiste < laT.  demobilizAcia. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba].. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa).

). azrTa gacvla­gamocvla. navTobis da sxv. debarkAder­i [fr.). siTxis raodenoba. 2. degradAcia [fr. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re.  cxare d. parlamentSi. gauareseba: ga­ dagvareba. paeqroba.  navTobis WaburRilis d. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. 1) aqvs. kamaTi. ro­ melic napirzea damagrebu­ li.. romelsac debiuti (mniSv. débet marTebs] _ (buxhalt. . dégéné rafion] _ 1. débauche] _ Cxubi. dacema. gauvnebleba (adgilisa.-Si ar ixmareba. arteziuli Wis d.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa.. dawesebulebis an organiza­ ciisa. mowinaaRmdegeebma d. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva.. deg dEbiut­i [fr.). krediti). (biol. ayalmayali. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. ix. debAtebi [fr. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp.). degenerAcia [fr. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. Wadrakis partiis sawyisi stadia.  mx. movale. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. debiUtant­i [fr.). aur­ zauri. dEbit­i [< fr.-117 degradacia. 2. gradus safexuri. uwesivroba. daqveiTeba.. tansacmlisa. borjomis wylis d.... debitor] _ (bux­ halt. laT. debQtor­i [laT. dégradation < berZ.). début] _ 1. débutant] _ piri. débit gamosavali] _ airis an wylis.  debeti sxvaa (ix. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. cema­tyepa.. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba. dEbet­i [< laT. degazAcia [ix.  debiti sxva (ix.. agreTve de. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi.  axalgazrda mwerlis d. dEboS­i [fr.  oTxi mxedris d. fizikuri an iuridiuli piri. agreTve de. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze. swrafad gaiTamaSes.

. wylis da sxv. daskvna. degressio ukan daxeva] _ 1.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. d. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. degrEsia [< laT. devalvAcia [germ. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. meTodi. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. sunamos d. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. Ria devalvacia). Rvinis daWaSnikeba.). CaTvliT. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. (finans. 2. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze.  Cais d. mokle gamonaTqvami an sityva. dedvEit­i [ingl. devise] _ 1. dEviz­i [fr. 2. dés­gan. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. induqcia). sunis.­idan] _ Tav­ sarTi. kleba. ¥ deduqciuri.  dezinfeqcia.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT. rac mdgomareobs imaSi. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. Dvalvation] _ fulis reforma. degustAcia [fr. 3. TandaTanobiT Semcireba. saomari moqmedebis . dez. moci­ lebas da sxv.).  d. farze. [fr. mokle gamonaTqvami. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti.-iT `merani~.. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. degustAtor­i [< laT. deadweight] _ (zRv. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. ideas. orden­ ze da sxv. w.

rwmune­ dezodOrant­i da laT. daSla. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). dezavuQreba [fr. dezaqtivAcia [fr.-119- dez dezabQlie [fr. désavouer]  d. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. ­idan da laT. d. sameurneo laT.) gancxa_ visime gancxadeba. dés ­gan. saSinao Cacmuloba. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. yovel cocxal ujredSi. mocileba sxvadasxva sag­ nis. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr.  ekonomikuri kavSirebis d. nagebobis da misT. ad­ dezintegrAcia [fr. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. dés­gan. adamiani. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. . dezorientAcia [fr. saxelmwifo. odor suni] _ dapiridan (ix. disci plinis jarSi gawvevas. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. sinon. ze­ dezodorAcia [fr. dezinformacio. désinfectipn] rientation] _ Secdena. dés warmomadgenlis. binidan da sxv. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. gausnebovneba). mianisagan. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. déserteus] _ biT. luri saSualebebiT (qarT.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. romelic moi poveba celeba gazeTis. dés­gan. cnobebi. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. désodezinfEqcia [fr. onirebis) moSla. dés da ministraciuli. rom deba.  borotganzraxuli d. integratio] _ mTelis da­ da sxv. (s. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. activus moqme­ Sualeba. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. radios. darRveva.

magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. dekalitri = 10 litrs. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. dekadEntoba [fr.. décadance] _ kulturis daqveiTeba. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. ¥ dekadenturi. [berZ. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. drois . leqsebi.  qarTuli xelovnebis d. dekanozi. pianinos d. dejaure] _ for­ malurad. mis­ ticizmi.­is dasasrulisa da me­20 s. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. dekadentoba). drois aseTi monakveTi. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. dEkada [fr. dEka1.  d. dekAn­i [laT.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. decadentia dacema] _ me­19 s. décadent dacema. dekAdans­i [fr. naxati. < laT. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. de­Qure [laT. dEka2 [germ.  de-iured cnoba. d.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. rac duaieni. aRi­ arebda RvTis. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. 2. igivea. da­ cema (ix. de-faqto). rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis.. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. ¥ dekisa  dekasi Scd. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. 4.  ianvris pirveli d.  gitaris zeda d.). décade < berZ. dEizm­i [< laT. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. daSla. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. deka aTi] _ Tav­ sarTi. decanus aTisTavi] _ 1. 3. 2. formalizmi.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d.

qurdebi. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. mawanwalebi). classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. oficialuri. decoloratio] _ gauferuleba. romel­ mocdilebis dakargva.rom­  dekoderi.. fesiuli codnisa da ga­ 5.] _ kvalifikaciis. declapiri aRniSnavs. pro­ pakets. ZiriTadi nebebis. Soriso politikis raime dekOlte [fr. (mag. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d.. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . Txva. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. cema. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. rome­ meTaurobiT. xelmZRvaneloba dekanis 4. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. gasagzavn fuls an fasian de. sabaJos dokumenti.pirobiTi brZa­ aqtisa. kanonisa. safosto dokumenti. sabaJo d. qonebis raodenobis Sesaxeb. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. gancxadeba] _ 1. maTxovrebi. de da fr. kaba. ro­ 3. xeliT: TviT dokumenti. declaratio  d.. elementebi.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. dekodQreba [laT. romelic faseuloba miaqvs Tan. ix. (finans. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. deklamaciiT gamodis. décolte] _ 1.). dévruli kiTxvis ostati. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. liTac aseTi aqti. lis tansacmeli. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. 2.. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. deklarAcia [< laT. qa­ sakiTxze. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d.

 pirveli moqmedebis d. zrdilobiani  d. d. adamiani 2. sinon. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. saxelmwifosi da sxv. dekorAcia [fr.  d. décret < laT. 2. (qarT. dekrESendo [it. sakiTxi. Ria nawili aseTi kabisa. dekorAtor­i [fr.  dekoraciuli sxvaa (ix. decrescendo] _ (mus. mxrebs. delegAcia [laT.  dekoratiuli sxvaa (ix. 2.  d. mkerdsa da zurgis zeda nawils. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. yrilobis d. ¥ dekretuli da sadekreto. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa.. décorateur] _ 1. delEgat­i [laT. dekoratQul­i [fr. efeqturi. scenis d. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. delikAtur­i [fr. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. brZanebuleba. morTvis spe­ cialisti. délicat] _ 1. rac frTxil. iseTi. gaformeba. vaza.  konferenciis d. sanukvari saWmeli. (s. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. mSvidobis Sesaxeb.  d. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. mcenareebi. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. TviT amoWrili. saxelosno. detalebi. kanoni. lamazi. . dekoracia). delikAtes­i [fr. dekoraciebis mxatvari. saxelmwifos da sxv. dEkret­i [fr. d.). s. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. delegatio gagzavna. yels. kreSendo).  d. Tavaziani. nugbari).) mxatvroba. da­ wesebulebisa.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba.

xazi. dros.). sebSi. dēmarcation] _ 1. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. (medic. dElta [berZ. démāgogia] _ 1. dapireba. rogorc planeriT. . delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. Δ­s. masSi hyavT delfinebi. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). nos)] _ zRvis ZuZumwovari. xazi _ 1. gaSuqeba Segnebulad.-123- dam delimitAcia [laT. 2. safreni aparati.  deltasi Scd. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. démagōgos] _ politikani. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. romlebsac swavloben. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). ndobis mosapoveblad). motyueba cru dapirebebiT. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. saxeli) da laT. piri. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd.  mdinare nilosis d. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. deiphis (delphiRisagan. planum ¥ demagogiuri. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. d. sibrtye] _ martivi sasporto  d. 2. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. deltAplan­i [berZ. faq­ tebis damaxinjeba. xerxi.

sinon. ganTavisufleba. demUrej­i [ingl. 2.  amerikeli d. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera).). romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix.  d. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. dEmarS­i [fr.  armiis d. demurrage] _ (zRv. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. gamoTvla. dēmarche] _ (di pl. ¥ demografiuli. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. gancxadeba da misT. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba.) gadasaxadi. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. demogrAfia [berZ. mrewvelobis d. demokratiis momxre. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi.. demobilizAcia [fr. dEmetra [berZ. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. demokratia . demokrAtia [berZ. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. memorandumi. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola.-ebi.)  elCis d. migraciis da sxv. d.) kanonzomierebas (qarT. politika. 2. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. xazi.dem -124- 2. demOkrat­i _ 1. demErej­i. demokratiuli partiis wevri. xalxTaRweriloba).

moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. moraluri gaxrwna. xalxs ekuTvnis.  sxdoma d.  avtomobilis d. dēmos] _ 1. koleqtiuri muSaobis orga­ d. wyobileba. romlis 3. momwvevi. (mniSv. ¥ demokratiuli. 2) axdens. respub2­isaTvis).  kinofilmis d. masobri­ gva. d. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. lisufleba] _ 1. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. nawile. gafrena. modebis 2. sajaro Cveneba risame. damtkiceba] _ obrivi dacema. (am forma. nizaciis princi pi. demOntaJ­i [fr. lika  s. gamomwvevi moqmedeba. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. protestis gamom­ kanonis da misT. qce­ wileoba.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. saxelmwifo­  saprotesto d. ¥ sademonstracio. 2. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba).-ad datova.. satana. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. politikuri mmarTvelobis 2. rai­ demOn­i [berZ.  d. sazogadoebis.. da demonstrireba [germ. démontage] _ manqanis. agrematis. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr.). demonst_ 1. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. gardaqmna xatveli. 1) mo­ dasatanad da sxv. gademokratiuleba). zne­ ratio Cveneba. demokratiis safuZvelze (sinon. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. d. ti suli. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. dēmorirebas (mniSv. s. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. suliT dacema. darbazi. va. Tanasworuflebiani mona­ 4.

an botanikuri baRis kuTxe. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. dēnationalisation] _ 1.xalxis masebi. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. (it.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. dEmping­i [ingl. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . erovnuli TaviseburebaTa (enis.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. gadasayari eqsporti. denonsAcia da denonsQreba [fr. denacifikAcia [< ger.). dēnonciation] _ (di pl. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. denazification gauqmeba. 2. kul­ turis da misT. 2. monebi demosSi ar Sediodnen. buCqebi da lianebi. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). dendrarQum­i [< berZ. ¥ dendrologiuri. dendrolOgia [berZ. xalxi. dEndi [ingl. yovelgvari nacistu­ ri. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT).) dakargva. dandy] _ natifad. dumping] _ (ekon. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. franti. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. baRi (parki). nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. samecniero.  d. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili.). saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. sinon.

d. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema.  d. 2. metropolitenis da sxv. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba.-is miReba. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli.-is gagzavna. dēpartament] _ 1. depopulAcia [fr. fulis gaufasure­ ba. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix.  zRvisiqiTa d.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts.  farexi Scd. depOzit­i [< laT. pigmentacia). telegrama). depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans.-ebi. d. denominatio (de da laT. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. deportAcia [laT. mosaxleobis Sem­ cireba kleba.) piri.  saelmavlo d. departAment­i [fr. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. denominAcia [< laT. sax. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). deponens (deponentis)] _ (finans. dEpeSa [fr. dEntin­i [laT. dEpo [fr. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ . amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro.). deportatio] da deportQreba [germ. Semnaxvel salaroSi da misT.). depigmentAcia [< laT. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. dēpôt] _ Senoba.) kanis bunebrivi feris dakargva.-iT gamoZaxeba.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. ix. pigmenti] _ (biol. depOnent­i [< laT. depopulation] _ (spec.

mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT.  parlamentis d. 2. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. wignis ydisaTvis da sxv. dermatolo­ giis specialisti. operacia.dep -128ravad. xomaldi. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. daTrgunuli. daqveiTeba. ¥ dermatologiuri. dawe­ sebulebis. 2). desantis monawile. arCeuli warmomadgeneli.  s.-is miReba. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. gadasxma] _ 1. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. dermatolOgia [berZ. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. deprEsia [laT. dermAtin­i [berZ. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. iyeneben avejze gadasak­ . muSambis msgavsi. krebis davale­ biT. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. dermato. TviT­ mfrinaviT da sxv.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. d. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. dEsant­i [fr. daCagvra] _ 1. derby sak. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. sazRvao d.  m. dēputation] _ deputatTa (mniSv. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi.. depressio daT­ rgunva. paraSutistebi.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. polki. arCeuli piri.  d. derma (dermatos) kani. deputAcia [fr. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. (ekon.). s.. 2. descente daSveba. depUtat­i [laT. modu­ neba. romelic moqmedebs raime organizaciis. dErbi [ingl. ¥ sadesanto. klinika. (me­ dic.  sahaero d. sax. 2.-is gagzavna. s. d. deputatus] _ 1. [< berZ.  d.-is Semadgenloba.

). momxsenebels d. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. sad.  medesantesi Scd. wvrilmani ram. detAlur­i _ dawvrilebiTi. mmarTveloba.. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. TviTneba adamiani. dEtal­i [fr. Carozi).  d. despotēs] _ 1. ¥ despoturi. detectio gaxsna] _ 1. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. deteqtiuri nawarmoebi (romani. sinon. de (ix.  d. winadadeba. romelic Seicavs . pozicia. d. d. dEstruqcia [laT. dEsert­i [fr. detective < laT.  mxatvruli d. dessert] _ xili an tkbileuli. 2. TviTneboba. dētail] _ 1. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. kino­ filmi). mtar­ vali). aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. (sinon. xelsa­ wyos nawili. Zalebi. moTxroba. darRveva. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla.. d. d. tirani. maZebari). situaciis d. 2.-129¥ medesantisa. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. inglisSi. xasiaTi.  d. sisastike. sazogadoebis d. manqanis. detEqtiv­i [ingl. det  mdgomareobis d. d.  avtomobilis d.-ebi. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. me­ qanizmis. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas.  s. dEspot­i berZ. (gadat. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. mTelis nawili. kOvzi _ kovzi. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. konstruqciuli). deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. garCeva.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. 2. yurZeni. analizi. ¥ sadeserto. aRweriloba.

mokle xazi (­). 2.  detektivi. detector < laT. romani. d. xarvezi. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias.ebi. detector gamxsneli. sicr. saxl-kari.. deficit ak­ lia] _ 1. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad.  ded-mama. Dēfect laT. avtomobili. detuo . filmi.  d. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. fistoni. metyveleba. artur konan doilis d.  d. detEqtor­i [ingl. dEfis­i [rus. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis.  d. de-iure). detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. romelsac iyeneben risame (mag.. feTqebadi nivTiereba. sinaT­ lis. mowyobiloba. (sapirisp.  defeqtiuri Scd. ¥ defeqtiani. de facto] _ faqtobrivad. aR­ momCeni] _ 1. siTbos. detektiuri Scd. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. definQcia [laT. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. moTxrobebi.naklovaneba. 2. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. zarali. defectus] _ nakli. d. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. dE­fAqto [laT.-ebis aRmofxvra. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. gasavlis metoba Semosavalze. da­ naklisi. devisio gayofa] _ patara. wignis d. sinamdvileSi. Deφuc < laT. dEfeqt­i [germ. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. wvrilmani d. egzemplari.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. zadi. defQcit­i [< laT. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT.  proeqtis d. dartymiT. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. amnTebi. detonAcia [< laT. detonAtor­i _ 1.

 swori d. gafuWeba. d. di.. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. medi­ cinis dargi.  d. d. 2. .. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. deformieren] _ risame formis Secvla. diAbet­i [laT.  mmarTvelobis d. deformAcia [laT. dezentralizieren] _ 1. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. [berZ.-131 biujetis d. yvavi­ lebis mowyveta. Saqris avadmyofoba. dakargva. diagnōsis gamocnoba. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa.. TviT­ mmarTvelobis sistema. xerxemlis d.  sxeulis d. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). diagnOstika [< berZ. decimus me­ aTe] _ (ist. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba.. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. diAgnoz­i [< berZ. u. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. diAbeti _ avadmyofoba.. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. umankoebis ubiwobis. deformatio] _ da deformQreba [germ. nedleuli. dēflōrātio] _ 1.). yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT.  difTongi. saqoneli. decimAcia [laT. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs.-is dasma.  saTadarigo nawilebis d. deflower < laT. damaxinjeba. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. diAbeti _ avadmyofoba. deflorAcia [ingl. qalwulobis. 2. decentralizAcia [fr. S. 2. ¥ deficituri. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. mcdari d.

-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. fr. mimarTuleba. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. diAdema [berZ. fSauri d. saerTo­saxalxo enis ganStoeba.  daavadebis adreuli d. kilo. dialeqtika).). dialektikē sa­ ubris. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2.  produqciis zrdis d. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. Cex. ç. diagOnal­i [laT. ¥ diademisa. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. naxazi. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS.  d.  d. dialeqtos] _ (enaTm. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. didēma] _ 1. š.  d. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. diakritQkul­i [berZ. d.dia -132miuTiTebs. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. mag. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. . diagonalis < berZ.  diakritiuli Scd. diagnozis dasma. diagramma naxazi] _ 1. diAgrama [< berZ.). leqsikoni.  dialeqtikuri sxvaa (ix. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. ¥ dialeqturi.. dialEqtika [berZ. diAleqt­i [berZ. metyveleba. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm.  guruli d. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb.: rus ё. 2. ¥ diagonaluri. kilokavi).  diademasi Scd. 2. sinon.

diAmetr­i [< berZ. (mus. eqspedicia.  d. mocu­ loba (codnis.  didi d. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. diapozQtiv­i [berZ.) zoma. sibrtye. ¥ dialeqtologiuri. ¥ dialeqtikuri.-is xma.  d. d. diAspora [< berZ. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. feradi d. uki­ duresi (winaaRmdegoba. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze.). diapasōn `yvela simisa~] _ 1. dQana [laT. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi.  diametraluri. gadat. romelic da­ werilia saubris formiT. ¥ diapozitiuri. meTodi. moqmedebisa.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba.  d. diametros ganakveTi] _ 1. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. diapAzon­i [< berZ. romelic dialeqtebs Seiswavlis. dialogos] _ 1. (wign.  Sav-TeTri d. dia gam­ Woli da laT. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). (wign. interesebisa da sxv. 2. 2.  d. d.-is detali.  5 sm d. 15 m-ia.). dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi.). azrovneba.. diAlog­i [berZ. diametriuli Scd.  diapozitivuri Scd. monologi). dia 2. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. raime mrgvali sxeulis. atlasi. diametruli _ 1. dialeqti).-133nieruli Teoria da meTodi. sivrcis ganak­ veTi. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. 2.  farTo d.-is moRvawe.  dialeqturi sxvaa (ix. da­ pirispirebuloba da sxv. gadat.  dialeqtiuri Scd. sruli. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. saTavsis. cirkis arenis d. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . swori xazis monakveTi. firfita.

diAstola [< berZ. dieleqtriuli Scd. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. dielectric] _ (fiz.). SeRwevadoba. TxzulebaSi. 2. d. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. dQeta [berZ. 2. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. ganrideba] _ 1.romelic ar atarebs eleqtro dens. gamaZlierebeli. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. Wkuis damrigebloba.  fotoaparatis d. sasadilo  dietiuri Scd.-is dacva.). d. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. d. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita.. sinon. princi pebi.  mkacri d. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. damoZRvris midrekileba. d. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. nivTiereba. diAfragma [< berZ. antena. skolaSi swavlebis Teo­ ria. (ix. (anat.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. ¥ dieturi. diaphragma tixari] _ 1.  qarTuli d.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. dielEqtrik­i [ingl. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. agreTve izolatori). didAqtika [< berZ.  d. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb.  d.  dieleqtruli. saWmeli. SuasaZgidi). romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. dia gavliT. divErsia [< laT. diversio gadaxra.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. ¥ dieleqtrikuli. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). didAqtizm­i [< berZ. igivea. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. amerikaSi. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. diastolē gaganiereba. didak- .  didaqtiuri Scd.  d. diaqrOnia [berZ. gaWimva] _ (anat.

d. Diesel < sakuT.) laboratoria. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg.  d. (s. dizAin­i [ingl. jgufi. aqti. divQzia [fr. (s. romelic mZime Txevadi (dizelis . dizAJio [ital. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. 2. sax.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. d. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). divQdend­i [laT.  msrolelTa d. dizaQner­i [ingl. avejs.) firma. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. ¥ dizaineruli da sadizainero. ¥ diversiuli.. interierebs. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto.S. moqmedeba. romelsac mrewve­ loba uSvebs. samuSaoebi. s. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove.  d. divertQsment­i [fr. ¥ dizainuri da sadizaino. satanko d. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi.) mxatvroba.  d. disaggo] – (finans. divizQon­i [fr. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. designer] _ mxatvar­konstruqtori. mxatvruli konstruireba. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. (s. aJio). teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. mcire maStabis samxedro operacia. d. dQzel­i [germ.

meqanikis dargi. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. 2. 2. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise.  d. diTQramb­i [berZ. dealer < deal vaWroba. firma an piri. dinAmizm­i [berZ. dizinteria Scd.). sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi.  difirambi Scd. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. dynamis Za­ la] _ igivea. rac dinamika (mniSv. ¥ dilemisa. msjeloba. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. 2). romelic Sei­ cavs or. safondo biuros wevri. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. gadaWarbebuli Seqeba. delectare] _ piri. dizentEria [berZ.  dilemasi Scd. (wign. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. dQler­i [ingl.  dezinteria. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. dQlema [berZ.  d. orgvari mniSvneloba. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. iseTi viTareba.). moyvaruli. d. dithyrambos] _ 1. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. Zvel saberZneTSi: himni. diletante < laT. msjeloba an daskvna. xotba.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. orazrovneba. 2. sazeimo. ze­ rele mcodne. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. dilEtant­i [fr. dilēma < di ori da lemma gzavneli. Zlieri] _ 1. biznesis keTeba] _ 1. dinAmika [< berZ. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. dilOgia [berZ. avtomobili. (log. ¥ dizeliani. dynamikos moq­ medi. 2. warmodgena] _ 1. 3. ¥ diletanturi. dideba. . erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi.

movlenebis d. Zalis sazomi). sinon. ¥ dioramisa. naxati. gav­ rcelebulia avstraliaSi. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. dinamo.) interesebi. dyo ori . safrangeTSi. gadat. cvale­ badoba. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. dQngo [ingl. siuJeti. statika). ¥ dinamikuri. dinOzavr­i [berZ.  dioramasi Scd.). ¥ dinastiuri da sadinastio.  dinamiuri Scd. saqarTveloSi. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. risame moZraoba. 2. dinAmit­i [< berZ. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. energiasTan. dinAstia [berZ.  bagrationebis d. (s. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi).-1372. burbonebis d. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi).  d.  d. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. diofizQteb­i [berZ. ganviTareba (sapi­ risp. sanaxaoba] _ 1. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. 3. dia gamWoli da horoma xedi. d. [berZ.). piesa..  dinamometria. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT.] _ veluri ZaRli. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze.. dingo < avst­ ral. diOnise [berZ. moZraobis siWarbe. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. dinamOmetr­i [berZ. (wign. diOrama [berZ..

di p -138berZ. mecnierebaTa doqtoris d.  s. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. romelic eZlevaT raime konkursze. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. proeqti.  d. sadi plomatio sxvaa (ix. monofizitebi). romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. 2. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. 2. Tanamdebobis piri.  d. da phisis buneba] _ (ist.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp.  di plomatiuri. (saub. ¥ sadi plomo. naSromi. dQplom­i [fr. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. di plOmat­i [fr. qristianuli religiis warmomadgenlebi. diplôme < berZ. romelic moxerxebulad iqceva. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. (s. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. di plomatia).. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. diplomatie] _ 1. studenti. ¥ di plomaturi da sadi plomato. 2.).). (s. diploma furceli. diplomete < . gadat. (s. romelic di plomiT (mniSv.1) aris dajildoe­ buli.) urTierTobis damyareba. adamiani. diplomAtia [fr.  universitetis d. s.) niWi. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad. piri. di plomatiuri). moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. sigeli. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. di p.  xarisxis d.. 2. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1.. mowmoba. d. di plOmant­i _ 1.) fosta.

dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. Teatris d. dis. gunds.) balansis. disbAlans­i fr.  sadoqtoro d. warmarTva] _ sawarmos.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta.  avtosatransporto sawarmos d. wonaswo­ robis darRveva.  di plomaturi sxvaa (ix. s. dirEqtor­i [laT.. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. . directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. directive < laT. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. dirQJor­i [rus. pulti. dirEqtiva [fr. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. disbalance] _ (wign.romlis Sesruleba aucilebelia. uaryofa~. haerze ufro msubuqi. Дuрuжёp < fr. protokoli). di plomati). sinon.. Dissertation < laT.. ¥ sadiriJoro fakulteti. dis < berZ. disErtant­i [< laT.) [laT. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad.  s. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. (konservatoriaSi). sigelTmcodneoba).-is dacva...-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. dissertatio kvleva. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. diriger marTva] _ musikosi. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT.. dirQJabl­i [fr. disharmonia. (xmovnebis win diz. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. dirEqcia [laT.  disbalansi. disertAcia [germ. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. director < dirigere gasworeba. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. gamoyofa. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. saopero an sabaleto speqtaklis.. romelic disertacias icavs. skolis d. d. dayofa.

comfort komforti] _ (wign. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. diskos] _ (saub. 2. (lingv. diskOmfort­i [berZ. disque < berZ. fr. ¥ disidenturi. dis­ (TavsarTi. dQsket­i [ingl.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. disQdent­i [< laT. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. 2. qualificatio kvali­ fikacia.  s. s. dQsk­i [fr. d. laT. simrgva­ le: (qarT.  d. diskOTeka [ingl. diskvalifikAcia _ [ix. literatura.  diskoTekasi. ka­ fe da misT. aseTi xmis mqone momRerali biWi. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili.). gramafonis firfita (ix. . diskos] _ mzis. axalgazrduli klubi. asimilacia). 2. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. ¥ diskoTekisa. bakmi). laT.mTva­ ris moxazuloba. 2. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. disk JOkei _ ix. sxvagvarad mo­ azrovne. dQsko [berZ. agreTve disko).. fr. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. dijei. piri. dis. gramofonis firfitebis sacavi. diskette.). disimilAcia [laT. (biol. discantus] _ 1. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. discothéque < berZ. moZraoba. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. sinon. piri. naSromi.). dissimilis ara msgavsi] _ 1. dQskant­i [laT. 2. discotheque.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. Tema. diskoteka Scd. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. dys­.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva.

flotis. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis.  saubarSi d. sakiTxi. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. saxelis gatexa. gabneuli] _ (fiz. (geol.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. arazusti riTma. dispAnser­i [fr. klubi. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. Tanas­ woruflebianobis. (gadat. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. 1. . romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. ndobis dakargva. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. dispansaire < laT. diskreditAcia [< fr.-141cxovrebisa.  s. qim.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. dispancer darigeba.). paeqroba. uflebis SezRudva. dispErsia [laT. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba.  rasobrivi d.  oponentis d. Seitana erTma uadgilo replikam. leqsTwyobaSi: arasruli. av­ toritetis. disOnans­i [fr. visi­ me an risime Rirsebis.) iseTi ram.  tuberkulozis d. 3. dislokAcia [fr. S. adamianTa jgu­ fis. diskUsia [< laT.). discussio gan­ xilva. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. (lit. prestiJis Seb­ Ralva. kamaTi. muSaobisa. rac ar ewyoba. diskriminAcia [< laT. konsonansi). 2. s. keTilxmovnebis darRveva. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. dispersio ga­ fantuli. Seu­ Tanxmebloba. Sexmatkbilebas. _ daSla. Seuwyobloba. (samx.). ¥ sadiskusio. saxelmwifos da a. dissonance < laT. gab­ neva. sxvadasxva mJReri] _ (mus. 2. discreditieren] _ (wign. mo­ cileba. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. ar egueba raime er­ Tians.). warTmeva mospoba. dayofa. das­ venebisa. dissaans sxvadasxva xmani.

nigzaze. (s. me­18­19 ss. tabulis.). zaciisaTvis saWiro aparati. naxazis saxiT. manZili. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili).romelic kineskopis cio. administraciul­ 2. centraluri punqtidan. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. moZrav avtomobilebs Soris.). display Cveneba] _  d. (sp.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1.  centraluri s. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis.-ze.  s.  bgeris d. 1. (spec. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . rki­ nili sadgomi oTaxi.  navTobis d. CerTan dakavSirebuli. ganlageba. manZili startsa da sadispetCero _ 1. dispropOrcia [fr. 2. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. d. dispet­ finiSs Soris. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. dQsput­i [< laT.) bombi. gavlisas).-ebia navTi da 2. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. romelic awes­ distAncia [laT. gzatkecilze da sxv. dispozQcia [laT. analizi.). dispositio distQlat­i [< laT.-is ufrosi. dispEtCer­i [ingl. dispatcter] _ muSaki.  d. disputo vmsje­ lob.. obis msvlelobas erTi  d. (s. paeqroba mecnierul. ekranze.: werilobiTi benzini.  mokle d. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. marTva. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. dQsplei [ingl.). 3.  TviTmfrinavis d. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. kamaTi. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. samsaxuri. ¥ dispersiuli. garidebis d.

discQplina [< laT. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. diffamo saxels vutex] _ (samarT. maTematikuri d. musika.) harmoniis. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). gamoxda.  wylis d. (s. distilAcia [laT.) sasjeli. ortaepedi.  mtkice d. 1­isaTvis)... 2.) ortaepiani strofi. filologiuri d. 1­isaT­ vis). romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. 2.) visime saxelis gamtexi. avtomobilSi. SeuTan­ xmebloba. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. elenTis d.  RviZlis d. moswavle. ¥ disharmoniuli. saswavlo sa­ gani.) wesdeba (armiaSi). differentia sxvaoba] _ 1. qsovilebis. . dQun­i [germ. samxatvro d. tbis. (maTem. isciplina moZRvreba] _ 1.. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. (mus. difamAcia [< laT. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. uTanxmoeba.  d. ¥ udisci plino (mniSv. (s. traqtorSi da misT: meqanizmi. mdinaris napirze.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi.-is dacva. distichon] _ (lit.  disharmonuli Scd.-ebi. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. mtkiced dadgenili wesi. dQstiq­i [berZ. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. d.  d. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva.  sabunebismetyvelo d. Sromis d. diferencQal­i [laT.). ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. Tan­ xmoba] _ 1.-ebi.-ebi. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.-143 u. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. distrOfia [berZ.

diphthongos < di (s) orjer. sinon. mravalgvar. difTEria [fr. tolEbani _ gantolebani. bgera] _ (enaTm. maT warmo­ dQfTong­i [berZ.dif -144- gvari. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti.). ormagi. difteriti Scd. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba.). diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris.) sinaTlis.  d. ganviTarebis procesSi. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. tarifi.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs.danawevreba difrAqcia [laT. dabrkolebaTa Semovla. raime meTodis dayofa. mEtria _ geometriis na­ xorxis. 2. diffractio texa. (biol. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. xunagi).  difteria. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. diferencQreba _ 1. . mtvreva] _ (fiz. non. diphterie < berZ. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. gantolebaTa sistema. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. traqeis lor­ wili. axal enebad. (lingv. da­ _ (fiz. erT­ cvladebs. or­ diferenciAcia [< laT.) organoTa mraval­  sinaTlis d.  d. mier gzaze Sexvedrili elementebad. gafarToeba] 3. xmovani). si­ saSualebiT. gavrceleba. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). diffusio gabneva.) enis daSla. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.

. kestri erTgvari. dQqtor­i [< laT. 2. romelic (aRdgena). diqtAtura [laT. teqsti. ZalauflebiT. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2.  samxedro d.. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. aramkafio. Ca­ 1. (ist. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. gadat. dictor mo­  dikti Scd. dictat < laT.  d. siTxe. fanera (mniSv. leviziis muSaki.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. rac  diktatura Scd.  diktatori Scd.land­is mixedviT]. warmoiSva 2. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba..  diktori Scd. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. sagareo safrTxis dros. Sereuli. dQqt­i [germ. xie . aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. bundovani. Sekruleba da sxv. ri. 2.  d. xel­ teqsts. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. difuziis gziT miRebuli. ¥ diqtatoruli. (wign). dicte] – igivea. 1. airebis d. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. romel­ ¥ sadiqtoro. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. ti saxelmwifos saSinao an 1. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. diqtAtor­i [laT. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. 2). axvevs meores. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. bgerebi. reJimi. romelTac moxveva. dictatura] –  d. meqanikuri Cawera da Semdeg.

 kargi (cudi) d. ¥ dogmisa. dogmatQkos­i [berZ. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis.) . dogmAtizm­i – (wign. dOza [berZ. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. dogmebiT moazrovne. dQjei [ingl. gamoTqma. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. doza] – mowyobiloba fxvieri. sax. dOberman­pQnCer­i [ingl. dozAtor­i [< berZ. mtkicebis gareSe. dosis] – 1.) arakri­ tikuli azrovneba. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT.romelic dogmebs emyareba. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti..  dogmasi Scd.diq -146dausabuTeblad. dozQmetr­i [berZ. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. dictio warmoTqma. am bgeris aRmniSvneli noti. dOg­i [ingl. ix. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. dogaressa] – (ist. cvlis melodiebs. zusti zoma nivTierebisa. 2. dogmatikos] – 1. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). diskoTekaze piri. 2. dogAresa [it. do [it. dOgmat­i [berZ. Semokl. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. 2. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. brmad miRebuli de­ buleba.zogjer barmenis rols asrulebs. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari.) doJis meuRle dOgma [berZ. romel­ sac mihyavs saRamo. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. doberman pincher < sak. dogma] – (wign. romelsac iReben dausabuTeblad. DJ – disc jockey disk jokei] – 1.

maga­ liTi. dook] – navsadgurebSi: nageboba. domQnant­i [laT. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s.. dOlar­i [ingl. namdvilad dom momxdari ambebi. 3. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. sinon.  d. sabuTi). dokumEnturi fQlmi – filmi. d. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. documentum samoZRvro mowmoba. 2. d. d.-ebis gaficva. ¥ dokumenturi. monacemebi. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. dok ingl. dokumentebi.  dokumentaluri Scd. ZiriTadi gabatonebuli idea. kana­ daSi. domesticus saxlisa. risme ZiriTadi ni­ Sani. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi.  teqnikuri d. SeRebva da sxv. avstraliasa da zog sxv. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. dOker­i [ingl. domQnat­i [laT.  istoriuli d. werilobiTi cnoba (sinon. dokUment­i [laT. dominatus batonoba. 2.  d. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. (mus.­is bolodan ax.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri.-is momzadeba. dokumentAcia – 1.).  d.-ze xelis mowera 2. domestikAcia [laT.-ebis Semowmeba. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. mtkicebis xerxi] – 1. dOk­i [hol. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. sabuTi). sizuste. wel­ . qveyanaSi. d. (fiziol). kreb.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. refleqsebs. dozimEtria [berZ.-ebi. masalebi. romelic cvlis an aferxebs sxv. romelic dokSi an verfSi muSaobs. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. muSa.

ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. `ba­ tons”. 2. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~.. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. dOmkrat­i [< germ. Tirkmels. don < laT. dominari] – 1. piri. doña. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. piri. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. hidravlikuri d.  damkrati Scd. amaRleba garemocul ad­ gilebze. batonoba. dOmino [fr. xelis d. dOna. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. meocnebe adamiani. TaRr. dominieren < laT. garemocul adgilebze.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. 3. it. dominus qalbatoni. saqcieli. donneur < laT. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. dono vaCuqeb] – 1. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. av­ straliis kavSiri da sxv.­ebi iyo kanada.xelisufleba] – (ist. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. dominion samflobelo. dominQon­i [ingl. esp. kaTolike berebis kapiu­ . 2. 2.  taZris d. romlis raime or­ ganos (mag. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs.  reformistuli ideebis d.) dominQreba [germ.  avtomobilis d.  d. batoni] – 1. domino < it. 2. Warboba risame.. ¥ donkixoturi. dOnor­i [fr. don [esp.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze.] – 1. holand. aseTi kostumiT morTuli piri..dom -148Soniani wamosasxami. daumkraft. donkQxot­i [< kreb.

dOcent­i [< laT. dOsie – [fr. d.  dosiisa Scd. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. ¥ doqtrinisa. dOqtor­i [laT. doping < dope narkotikis micema.) gadaunergaven sxvas. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. erTad Sekrebili. sistema.  doqtrinasi Scd..-is miReba. teqnikur mecnierebaTa d..-ze kontroli.  samxedro d. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi.  doktori Scd. dossier] _ raime sakiTxTan. dOJ­i [it. am wodebulebis mqo­ . miReba] – nivTiereba.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci.  s. dOqtrina [laT. romelic eZleva sawarmos. dawesebulebas..  d. saerTod. Sedgena.-149guls. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. romelic mcire xniT aRagznebs. dotAcia [< laT. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. esp. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli.  d. dOping­i [ingl. disertacia. doc ¥ dosiesi. dotatie mo­ marageba. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. ¥ sadoqtoro. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. donJUan­i [< kreb.

2. ¥ dramaturgiuli. drEzina [germ. warmodgena] – 1. 2. ubedu­ reba.  d.-is Taviseburebani. wre.  skolis d. ibsenis d. 1­isaT­ vis).] – rkinigzis uri­ ka. drAkon­i [berZ. Teoria. simZime.  d. rac zneobriv tanjvas iwvevs. draisine < sa­ kuT.. dramatUrgia [berZ.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. moqmedebis. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. nawarmoebi (mniS. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. (wign.  draJisa Scd. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. kreb. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. gveleSapi). ¥ draJesi. drAma [berZ. tabletebi. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. SemTxveva. sinon. drAJe [fr.  d. dramAturg­i – mwerali. 2­saTvis). ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT].  drezinisa.  siuJetis d. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. . Seqspiris d.. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. d. gadat. 2.  ojaxuri d. drama moqmede­ ba.  d.-is kursi. sax. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. Teatri. gadat. dramAtizm­i – 1. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. ¥ dramatuli (mniS.  dramatiuli Scd. dramaturgia] – 1. 2. dragee] – 1.

prevmatikuri d.) Wrilobidan Cirqis. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba.-151 drezinasi. naraqlema). siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. drainage < ingl. 1). romelic samyaros . dromadaire < berZ. (medic. dua 2. duAlizm­i [< laT. drieren] – 1. drQbling­i [ingl. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. 2. drimAder­i [fr. aseTi Txri­ lebis. yinulebi. drEnaJ­i [fr. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT.] – galiis. duaQen­i [fr. 3. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. da­ sawretad. (medic. drEl­i [germ. (zRv). TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. drEif­i [rus.). sadguri `CrdiloeTi polusi”. ¥ modreifisa. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis.. siTxis da sxv. sinon. sinon. drizina Scd.] – 1. saxvretela). Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). curva. дрейф < holand. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. drUid­i [fr. 2. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa.  m.  modreifesi Scd. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. feria.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. druide < kelt. (zRv. milebis sis­ tema. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. dualis or­ gvari.. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis.  xels d. (qarT. moZravi gemis. m. eleqtruli d. arxebis. drQad­i [berZ.

risme or egzemlplarad gakeTeba. 4. erTis da igives meored keTeba. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs.). fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. 2). dublQreba [< fr. ¥ dualisturi. S. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. bib­ lioTekaSi. 2. dUblaJ­i [fr. dUbl­i [fr. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. meaTe d.  dubliaJi. doubler ga­ ormageba] – 1. (sapirisp. 3. filosofia. d.-Ta matCi. TeatrSi: msaxiobi. 4. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT.  d.) ormagi registri organSi. koleqciaSi da a. dUel­i [fr. sadubliaJo Scd. xolo qvemoTa yalbi. garkveuli wesebis dacviT. risame piris ga­ daReba. dublQor­i [fr. msoflmxedveloba. .  d. raime nivTis meore cali (muzeumSi. d.  zednadebis d. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels.. saamqro. duel < laT. doubleur] – 1. doublage gaor­ mageba] – igivea. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. 2. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. dekartis d. mo­ nizmi). 2.  pirveli d. 3. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.dub -152(mus. doublet < double ormagi] – 1. rac dub­ lireba (mniS. dublQkat­i [laT. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali.-Si brZola. ¥ sadublaJo.  s. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad.  d.-Si gamowveva. dUblet­i [fr.-Si mokvla.

ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). gadmonTxeva. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. duim] – sigrZis sazomi. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. duxobOrebi [rus. duellant < laT. udris 2. z. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. 2. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. dUet­i [it. ¥ dulcineasi. dUJin­i [rus. ejacuministraciuli funqciiT. parlamenti. duetto] _ 1. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. mag­ niumTan da zog. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. dUma [rus. dura maga­ ri. faSizmi). ele­ mentTan. duralUmin­i [laT. laT.  abesalomisa da murmanis d. duumvQrat­i [laT. rusuli seqtanturi mimdinareoba. dUCe [it. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.. dulcinea saxe­ li. dUim­i [holand. . CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. дюжина < fr. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. gadmonTxeva] ruseTs f.). sxv.-153- eak duelQant­i [germ. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis).  dulcineisa Scd.] – duelis monawile. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia.54 sm­s.  duraliumini Scd. we­ sebis udides nawils. – (fiziol. latio amonTxeva. dulcQnea [esp. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba.

 egzempliari. `gareSe~.  maimunebis iSviaTi e. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. egzArqos­i [berZ. wignebis. war­ moSoba. 2. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. saaviacio. Eger­i [germ. 2. egzo. egzogAmia [berZ. [berZ. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala.ebo -154mRvdelmTavari. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . (ist. egzEmplar­i [laT. ekzema gamonayari. euktçrion] – 1. samRvdelo. Jäger] – 1. rwme­ na da urwmunoeba. bugrebi. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba.  wignis ori e. Egzema [berZ. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. Egvter­i [berZ. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. erTgvarovani sagnebis (mag. romlisTvisac damaxasiaTebelia. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. Cirqgrovebi: icis qavili. exemplar nimuSi] – 1. profe­ sionali monadire. egzaltAcia [laT. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. 2. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. ebOnit­i [ingl. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. ebonite < berZ.. egzistenciAlizm­i [laT.. buStukebi. ekzempliari Scd. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci.  egzogenuri – gvari. saZvale.

2.) visime. e.  e. uCveulo. risame xelmZRvanelobiT. altruizmi). mcenareebi. risame. e. egocEntrizm­i [laT.). buneba. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. risime mfar­ velobis qveS. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. Ediqt­i [laT.  ekzotika. egzotiuri Scd. ego] _ adamiani. qveynebi. Tvalwarmtaci Taviseburebani. edictum] _ sxva­ . ebr. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). egidis qveS _ (wign. TavkerZa. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. mistikur moZRvrebaTa.  aRmosavluri e. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). Secodebam­ de. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. égoisme laT. Egida [berZ.] _ 1.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. egOizm­i[fr. ¥ egzotikuri. edelvAis­i [germ. altruisti). egzOtika [berZ. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli).  e. moTavise. warmodgena. ¥ egoisturi. exōtikos ucxo qveynis. exôterikos garegani. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). visime. ekzot[iku]ri. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. Edem­i [Zv. ad­ gilsamyofeli. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. rom igi qveynierebis centria. égoiste laT. eCokaci (sapirisp. sinon. egOist­i [fr. saqcieli. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. egzoterQkuli [berZ. ucxouri] – (wign.

 adamianis e. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. evgEnika [< berZ. welTaRr. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. evolutio gaSla. (filos. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evolUcia [laT. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. imperatoris. eTerovani zeTebis Semcveli. 2. jaris gamoyvana brZolis velidan. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. evlOgia [berZ.. evkAli pt­i [berZ. . kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. netareba.. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. 313 w. evangElist­i _ 1. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi.  daWrilebis e. (sapirisp. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evacuatio dacva. evdemOnizm­i [< berZ. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). evgenQkur­i [< berZ. nakurTxi wyali da misT. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. 2.). qarxnis e. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). revolucia). romis imperatoris. maxarobeli. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. saxarebis avtori. ganvi­ Tarebis procesi. eudiamonia bedniereba. ganfena] _ 1.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa.. evakuAcia [laT.

ethnikos to­ mobrivi.  eTniuri Scd. teqnikaSi. organuli nivTiereba./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. moZR­ vreba. ¥ eTerovani (mniSv. . revoluciur gadatrialebas. saeTero dro _ radioSi. 2.) gvaris. 1­isaTvis).  evoliucia. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. dithēr] _ 1. ETnarq­i [berZ. tomis warmoSoba. mosaxleobis e. iyeneben me­ dicinaSi. eTnogEnez­i [berZ.-Si gadacemuli musika. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. ¥ eTikuri. e.  eqimis e. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. evoliucionuri Scd. ETika [berZ. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena.)] _ 1. tomi da meTauri] _ (ist. eTnQkur­i [berZ. Semadgenloba.  e. moZRvreba. eTnogrAfia [berZ. romelime sazogadoebrivi jgufis. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. ethnos xalxi. 2. haeri. evoluciOnizm­i _ 1. zeTebi.  eTiuri Scd. televiziaSi: dro. ēthika (mr. saeTero (mniSv. romelic zneobas Seexeba. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis.-is suni. saqcieli. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. tomis mamamTavari.  gogirdis e.  e. jgufi. 2­saT­ vis). istoriuli mecnierebis dargi. morali. ETer­i [berZ.  e. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. ga­ remomcveli sahaero sivrce. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. eTn  e. 2. ¥ evoluciuri. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. xalxTan da­ kavSirebuli.. filosofiuri moZRvreba. procesi.  e. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. 3.. mecnieruli e.

eklesQaste _ Zv.  eqvivalenti. `sak­ rebulo~] _ saydari. eifOria [berZ. maT nivTier da sulier kulturas. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli.) eqspedicia. gantolebani. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. ecu (Semokl. warmosaxviTi wrexazi. hava.  e. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. ukmayofilebis grZnoba. (s. e. miewereba solo­ mon mefes. eqvivalenturi Scd. Ekiu [<laT. ekvilibrQstika [fr. xalxTmcodneoba). ¥ ekvivalenturi. `kreba~. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. (qarT. ¥ ekvatoruli.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad.  e. e. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze.. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. Cndeba alkoholis. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. Ta­ nabari Rirebulebis raime.). aRTqmis mci­ re wigni.) momarageba (mag. qveynebi. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. sartyeli. eklEsia [berZ. sinon. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs .  ekvatorialuri Scd. eqspediciisa). aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. mxiaruli gan­ wyobileba.ruka.  e. e.). ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. Ekler­i [fr. taZari: ieso qristes sxeuli. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. ja­ riskacebisa. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. ekvivAlent­i [laT. 2. (s.) muzeumi. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. e. ekvAtor­i [laT. romel­ sac gulad kremi aqvs. xelsawyoebiT da sxv. ETnos­i [berZ.) < European currency unit valutis evropuli valuta.

3. naSromi.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. eklEqtizm­i [<berZ.). sio ganawesze. li. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. bismieri. garemo. usaf e. raionisa da sxv. dogmebze da ¥ ekonomiuri. sxv. (ix. écran] _ 1. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. e. (meqanikuri). mocemuli SexedulebaTa. ro­ melzedac warmoebs mzis. e. 2. krizisi. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. TeTri zedapiri. ganviTarebas. oikonomia me­ vis) Scd. oikonomike meojaxeoba] _ 1. mobilo transportis e. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo.-is reJimi. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. nareTa da cxovelTaA da­ 4. momWirneoba). cis sferos didi wre. e. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. sameurneo Soris da garemosTan. fi­ ganmavlobaSi. romelzedac uC­ (qarT. eklesiolOgia [berZ. geografia rTxoeba. eklesiaze. politika. ¥ ekologiuri.  mTis raionebis e. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. moRvaweobis raime dargs. ekle­ . 2. ¥ ekonomikuri. samSoblo da logos  mrewvelobis e. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba.  e. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. mdgomareoba. wonasworoba. mSenebloba. manqana. mecniereba.  e. e. sinon. ekonomia).). qristes sxeulze.-159- ekr  e. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. saekle­ miiRo. ekleiptikē < nisa.  e. oikos sax­ mareoba. TeoriaTa. e. e. problemebi. urneobis marTva] _ 1.

) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. elevAtor­i [laT. elegAnturi [fr. moZraoba. Cacmuloba. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. narnara.) < elegos saCivari. elasticos] _ 1. elasticus < . poezia. moqnili.  e. koxta. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi.­is bolos. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. romel­ sac eZebdnen samxr. zedapiri. élégant] _ moxdenili. elasturi Scd. elAin­i [berZ. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. 3. (gadat. 2. lirikuli leqsi. hellas (hellados)] _ saberZneTi. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. 2. drekadi. elEgia [berZ. elegeia (mr. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad.  televizoris e.  elastiuri..) is.  e. amSvidebs. elastQkuri [laT. 1948 w. ¥ elegiuri. Elada [berZ.  e. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. W. 2.ekr -160berZ.) msubuqi. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. 2.  i. rac anugeSebs. natifi. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. sartyeli. 2. (gadat. sevdiani. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. (gadat. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. elaion] _ 1. ararsebuli qveyana. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. Civili] _ 1. ze­ iTunis zeTi.  farToformatiani e. Caisaxa me­19 s. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. eldOrado [esp.  e. eldorado oq­ rosi] _ 1.

rogorc raime socialur donis wev­ rze. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. mSrali e. mendeleevis qimiur e. yofaqcevis e. pirveladi] _ 1. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.. wesebi. . elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. esencia < arab. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi.) martivi nivTiereba.  e. 2. eleqtOrati [ingl. 2. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri.  eleqtrofikacia. elEron­i [fr. martivi.  eleqtriki Scd. codna. elementAruli _ 1. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili. eleqtroficireba Scd.. rkinigzis e.  ucxo e.  soflis meurneobis e. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. electorate < laT. eleqtro. 4.-161marcvleulis misaRebad. gasaniaveblad. WeSmariteba. e.  e. (qim. dawyebiTi. aileron] _ pa­ tara frTa.Ta perioduli sistema. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. kosme­ tikaSi.  elementaluri Scd.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad.. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT.  avtomobilis e. gasaSrobad da gadasatvirTad. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. iTqmis adamianze. maTematika.  d. elEment­i [< laT.-ebi.. ubralo. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. 3. sazogadoebis progresuli e.  galvanuri e. eTero­ vani zeTiT da misT. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. ri­ same Semadgeneli nawili. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. elementum stiqia.-ebi..

e. xelsawyoebSi: muxti. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma.  e. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. 2. teqnikaSi. fizika. deniT. CarTes. gamomTvleli . Tvis garSemo. yofiTi e. e. e. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. ēlectron ron fisi. denis gavlis Semdeg. ēlectron qar­  e.-ze.). ¥ eleqtromagnituri. uaryofiTi eleqtruli 2. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. deni. ēlect. (kaTodi). romelic magnitdeba ¥ eleqtruli.eleqtrOliz­i [berZ. ganaTeba. Rero. uar¥ eleqtronuli.-is raoba.  dadebiTi e. rome­ fa­cxovrebaSi. e. ēlect(firfita.ele -162- elEqtroba [< berZ. sxv. eleqtroni). (anodi). protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT.  e. Scd. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. `eleqtroni anTia~). e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. Rero da misT. ro­ (qim. moZRvreba e. e. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. e.  e. uTo. spilenZi. masze daxveuli gamxolo­  e.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. elEqtrod­i [berZ. ganaTeba. gamtari elEqtron­i [berZ. e. manqanebSi. lisas. qarva] _ 1. ēlectoba. (ix. Rumeli.-is gayvana.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. va da hodos gza] _ 1.  e. talRebi. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv.

Emal­i [fr. elifsOid­i [berZ. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. émail] _ 1. élite rCeuli. 2. 2. epoqa. mi­ niseburi gaumWviri masa. eleqtroba.  eli psoidi Scd. Elfe (mdedr. Sekruli mrudi an wiri.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. Elf (mamr. eleqtrotEqnika _ 1. ¥ eli psi. (ix. welaRr.-163manqana.). eli psiuri Scd. Elifs­i [berZ. ¥ elituri da elitaruli. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. ema eleqtronul­is mniSv. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. wuni] _ (maTem. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. . elifsiuri. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan.). e. eleqtruli). instituti. teqnikis dargi. ¥ eleqtroteqnikuri. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. nakli.).  xelovnebis moRvaweTa e. hellēnismos] _ 1.). rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. Elita [< fr. zedapiri. Elf­i [germ. sazogadoeba. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi.  e.  e. elleipsis gamoto­ veba. elQnizm­i [< berZ. mowyobiloba.

emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. Embargo [esp. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba.  e. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. ganZeulobisa da misT.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. akrZalva] _ 1. emigrAcia [< laT. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas.  qalTa e.-is qvabi. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. minanqari). sinon. Emblema [berZ. 2. e. embargo dapa­ timreba. romelic emig­ raciaSi imyofeba. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). 2. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. 2. . emanAcia [< laT. embrQon­i [berZ. emQgrant­i [laT. sa­ qonlis. moZraoba. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emancipatio] da emansi pQreba (wign. emansi pAcia [laT. agreTve silamazisaTvis (qarT. cxovreba. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. ¥ emigrantuli.  e. ¥ emigraciuli. cxovreba. embriolOgia [berZ. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). Emir­i. gamosxivebas. e.  e.  e.-idan dabruneba. ufleb­ rivad gaTanasworeba. TeTri mkvrivi nivTiereba. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. ufro sworia Ami­ ra [arab.-Si yofna.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan.

endogAmia [berZ. EndSpil­i [germ. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . iyeneben foto­ teqnikaSi. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. emQsar­i [laT.  u..). ema wero.). (lingv. Emu [< port. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis.). mRelvareba] _ (wign.  emocionaluri Scd. qaRaldis fulis ga­ moSveba. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. adamianis grZnoba.) wev­ rebs Soris. emulsus gamowv­ dili] _ 1. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. sixaruli da sxv.  e. romelic moicavs energiis resursebs. emovere aRgzneba. sulieri mRelvareba (SiSi. ¥ uemocio. emQsia [laT.. gavrcelebulia avst­ raliaSi. emUlsia [laT. ¥ emociuri. Emfaza [< berZ. sityva warmoTqma.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. endo.[< berZ.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. `Sig­ niTa~. emissio gamoSveba] _ (finans. Endem­i [<berZ.  endomenuri. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. 2. fasiani qaRal­ debis. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. gvaris da misT.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. energEtika _ meurneobis dargi. rasac aRweven intonaciis Sedegad. emOcia [fr. emissarius] _ piri.-165mmarTvelis tituli. émotion < laT. adamiani.

2. saxiT). Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. muSaoba. enErgia [berZ.  e. eleqtrobis. am cxovelis bewvi. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. romelic mwerebs swavlobs. nayofierebis Rmer­ Tad. 2­isaT­ vis). romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. kar­ gad dacocavs xeebze. entuziasturi Scd. ¥ enTuziasturi. . miwis. muqi yviTeli fe­ ris. mxneoba. ¥ entomologiuri. eum] _ 1. cvilovani ferwera. gata­ ceba.  entuziasti Scd. monazoni. Zal­Rone.  e. ¥ energetikuli. enkEnia [berZ. me­ qanikuri moZraobis da sxv. Zala. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. qalaq nifuris mfarveli.  didi e. enigmAtur­i [< berZ. gamoiCina. e. gada­ cemas da gamoyenebas.  energetiuli Scd. Enot­i [rus. ¥ energiuli (mniSv. entomolOgia [berZ. iTvleboda agreTve haeris. energeia moqme­ deba] _ 1. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. energetQkos­i _ energetikis specialisti.-iT muSaoba.) saidumloebiT moculi. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. enkaUstika [berZ. enkrAtis­i [berZ. moqmedebis unari. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. kiTxva.] _ mowese deda. materiis moZraobis maragi (siTbos. sistema. enTuzQazm­i [berZ. 2. gardaqmnas. resursebi.  e.  energetiki Scd. enolOgia [berZ.  e.  entuziazmi. binadrobs tyeSi.ene -166- muSavebas. ga­ moucnobi. sinaTlis. adamiani. e.

saCuqarze da misT.. statiebi.. sakiTxebze. Wadrakis e. Zvel saberZneTSi: Zeglze.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. epAtaJ­i [fr.). mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis.  epigramisa. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. (mraval­ mxrivi) codna. 2. gamokvleva.  enciklopeduri Scd. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. mokle satiruli leqsi. ¥ saenciklopedio. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. ¥ epigramuli. enkephalos tvini] _ (medic.  epigramasi Scd. entifAlit­i [< berZ. stili. Senobaze. enciklopEdia [fr. marjvena gverdze da sakidi. enciklopEdizm­i _ farTo.). Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. epQgraf­i [berZ. moralis da misT. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi.. Tavis tvinis anTeba. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. ¥ enciklopediuri.  s.  puSkinis e.  e. e. epQgon­i [berZ. e. encQklika [< berZ. epArqia [berZ. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. epigraphē . religiis. teqnikuri e. mecnierebaSi da sxv. qce­ va.  e. raime SokSi Casag­ debi. romelsac aklia originaluroba. larusis e. leqsikoni. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi.  qarTuli e. encyclica] _ romis papis weri­ li. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. epi Eos­i [berZ.-ebi. poezia.-167 e. epQgrama [berZ. epigramma war­ wera] _ 1. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi.

mokle citata. piesaSi..epi -168nawili. epigrAfika [< berZ. arasistematuri. ¥ epigrafikuli. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. epQlog­i [berZ. epQTet­i [berZ.  gri pis e.  `kacia-adamians?!~ e. masala. momxdari ambavi. bneda. raime SemTxveva. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. warweraTmcodneoba). araZiriTadi. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). prologi da e. e.  e.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. episkOpos­i [berZ. ¥ epidemiuri. epilEfsia [berZ. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas..  epiteti Scd.. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. teqsti. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. 2. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. avi zne.  romanis e. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. momxdari. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. epidEmia [<berZ.  mudmivi e. episodion] _ 1. 2.  e. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. umniSvnelo.  e.  `ramdenime suraTi anu e. damamcirebeli e. mxatvruli nawarmoebis . epQzod­i [berZ.  epigrafiuli Scd. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. sinon. epitheton] _ msazRvreli sityva. gamonaTqvami. daavadebani. amamaRlebeli e.  CarTuli e. roli kinofilmSi. Zeglis warwera. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT.

. mniSv­ nelovani ambebi. atomuri bombis afeTqebis e. epitAfia [< berZ. gzavnili.  miwisZvris e. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. epQstole [laT.  epopeasi. Epoqa [<berZ. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. am wodebulebis mqone piri. feodalizmis e. poemebi. epos sityva.  epopeisa. xana). centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze.) didi. simRera] _ 1.  antikuri e. epistolē] _ (samRvd. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. stili. epoqAluri _ (wign. we­ rili. epifAnia [berZ. epOpea [berZ. gadat. ambebiT (qarT. homerosis e. (wign. 2. ¥ epikuri. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. saxelwodeba. simRerebi. 2.. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epi-ze da laT. epistola < berZ. epopoiia] _ 1. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. epQcentr­i berZ.-169qristianul eklesiaSi.  e.  epitafiisa  epitafiasi Scd.. poema. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis.  omis e.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. an gamoTqmis gameoreba. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba.  sagmiro e.  epiuri Scd. Epos­i [< berZ. Tanamedrove e. epo epOnim­i [berZ. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier.. . epQstrof­i [berZ.). epônymos] _ piri. epitQmia [berZ. mo­ Txroba. epopeia Scd. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. sinon. adgilis an misT. mo­ Txroba da sxv. e.

erOzia [laT. aRmoCenebi. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. Semecneba. gandgoma. e. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. mwvalebloba). erEqcia [laT. movlena. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. drois istoriuli monak­ veTi. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. 2. 3. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. Erot­i [< berZ.). Era [laT. eractio gaswo­ .  kosmonavtikis e.). ¥ erotikuli. aera] _ 1. xana.  epoxa. Erato [berZ. cdomi­ leba.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba.).  qristianuli e. movlena. re­ ligiuri moZRvreba.  niadagis e. hairesis] _ 1. codna] _ (wign. (gadat. grZnobadoba. wesisgan gadaxveva. (geol. (medic. didi ganswavluleba. epoxaluri Scd.  ereTikosi Scd. romelsac xelSi kiTara uWiravs. 3. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. eruditio swav­ leba. Eres­i [berZ. 2.  e. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. periodi: epoqa. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. metismeti vnebianoba. erozio gamoWma] _ 1. erOtizm­i [< berZ. sinon.  liTonis e. momenti. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. 2. erOtika [berZ. erudQcia [laT. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. (qarT.

Teoriebi e. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. escadre] _ 1. ganayofi. ar­  e. agresiis e.) agresiis xelovnebis. SemoqmedebaSi. essei Scd. mxatv­ fliqtis e. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. fiumeriaSi. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. skulpturisa. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. estetiuri. problemebi.-171- esk Ese [fr. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. (wign. warmoebis e.  eskadrasi Scd. esEncia [laT. socialuri eskadrQlia [fr. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign.. eskalAcia [ingl. trirebuli xsnari. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. kon2. ruloba risame. esquisse] _ 1. romelic TviT­  esse.)  dekoraciebis e. tur­mecnieruli xasiaTis)  s.) mSveniereba. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . ¥ eskadrisa. aRzrda. wi­  yofis e. SegrZneba] _ 1. mr. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. aisthēsis grZnoba.) Eskadra [fr. esTEtika [< berZ. narkvevi.  metros e. eseebi. qiteqturuli proeqtisa. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi.. (zRv. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. naRmosani. tisa. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. agreTve par­ be.  omis e. esei. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. filosofiuri.. escadrille] da sxv. Eskiz­i [fr.  estetika. literaturuli. romelSic gan­ xilulia literaturuli. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. sxv. 2. Sedgeba. musikalu­ 2.

specialisti. esperanto moimede < fr. estafette < it.  s. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). curvaSi da sxv.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. espodron < esp.. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. espand gafarToeba. espada daSna] _ (sport.  eqskorti Scd. esperAntist­i _ esperantos . risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. stafetta < atafta uzangi.). estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. Estamp­i [fr. si­ nawilis winaswari reaqcia. espada] _ igivea. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. ¥ estakadisa. Espada [esp. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi.esk -172mcodne. Eskort­i [fr. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. espEranto [esper. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. escorte] _ vi­ sime. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. sinon. eskUlap­i [laT. estAfeta [fr. ¥ saeskizo.  rkinabetonis e. esquimau] _ na­ yinis briketi. estAkada [fr. espAnder­i [< ingl. naxazi. estacade] _ xidi­ seburi nageboba.  estakadasi Scd. avJandi] _ 1.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. safarikao daSna. gunduri Sejibreba sirbilSi. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena.  motociklistebis e. badragi). rac matadori. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. Eskimo [fr. espAdron­i [fr.

sixSireTa saxelmwifo komisia.-173non. kilogramis e. etAlon­i [fr. mefis karze da sxv. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi.. ¥ saetalono. risame sazomi standarti. etAJer­i [fr. eti  metris e. orkestri­ saTvis da sxv). romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. esqatolOgia [berZ. 2.  mniSvnelovani e. distanciis calkeuli monakveTi. amanaTrbeni).  e. sinon. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. TviT niSani (patara joxi. etQket­i2 [fr. estrade < esp.  sazafxulo e. (gadat. (wign. 2. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. étalon] _ 1.  erTiani droisa da s. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. . romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi.). ¥ saestrado. ¥ etalonuri. metismetad zusti sazo­ mi.-is msaxiobebi. simRerebi. etiketka Scd. étiquette] _ igivea.  e.  estafetis bolo e. amaR­ lebuli adgili.  etaJerka Scd. koncerti. 2. raime procesis calkeuli momenti. paketi da sxv. s. ¥ estafetisa  estafetasi. Etap­i [fr. etQket­i1 [fr. stadia. Estrada [fr.  s. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. estrado ficarnagi] _ 1. risame gan­ viTarebis. estafeti Scd. 3. étape] _ 1. xelsawyo. rac iarliyi. gadat.  eTiketi. raime gzis. 2.). Taroedi). xelovneba. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe.).

efekturi. STa­ beWdileba. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. studium cda. e.. moRvra] _ (geolog. etymologia < etymon WeSmariteba. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. 2.-ebi. e.  Sopenis e. (wign. etQmon­i [<berZ. xerxi.  ganaTebis e. ara­ myari. efektiuri Scd. etymon WeS­ mariteba. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. mizezis Sede­ gi. ¥ efeqturi. raime iluziis Seqmna. étude < laT.). etQud­i [fr.  kritikuli e. amosavali sityva. etimolOgia [berZ.  suraTis e. raime moqmedebis. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. 3. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. Tavgamodeba] _ 1. moCvenebiTi. zomebi miiRes. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. sityva warmoTqva. moRvaweobis.eti -174nuri ganlageba. 2. xanmokle. 3. saSualeba. romelsac vinme an rame axdens vinmeze.  efekti.).). effectus] _ 1. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. efUzia [laT. mkurnalobis e.. swrafmavali. Efeqt­i [laT. Eqo [berZ.  e. didi iyo.  ekonomikuri e. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. mcdeloba. efemErul­i [berZ.. xmauris e. 2. gul­ modgineba. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. effusio daRvra. efEmera. 4. ararealuri.-is dacva. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). ephēmeros erTdRiani] _ 1. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. Wadrakis figurebis xelov­ .

daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi.  mokle e. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. naxmevi)  exo Scd. Camovida soxumidan. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis.) (qarT. baTumidan. exclusive raimes gamok­ leba.. ekskavatori. excursus gadax­ veva. eqskrEcia [< laT. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. gamgzavreba] _ 1. 2. gamoZaxili.. amoReba. eqsgumAcia [laT.  meeqskavatoresi. ¥ meeqskavatorisa. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. meekskavatore Scd. excemos gamovyof] _ (fiziol. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. eqskluzQur­i [fr. . aseTi gamgzavrebis. eqskUrsia [laT.). rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. meeqskavatore _ mZRoli. eqs-ministri.  eqskliuziuri. exclusif. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. daTva­ liereba risame saswavlo. gamoyofa. 2. tyeSi. [laT.  TbilisSi e. Jurnalis. sinon. gaseirneba sadme. excavator < laT. radio­ an teleprogramas). e. mcxeTaSi. eqskavAtor­i [ingl. excursio was­ vla. `yofili~.  eqsCempioni. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1.. wiaRsvla).  egsgumacia. amoZ­ roba.  eqskluzivi. eqs-prezidenti. varZiaSi.  e.. gamosvla. eksgumacia Scd. gansakuTrebuli] _ is.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. Eqskurs­i [laT. sinon. ingl. ko­ leqciuri gamgzavreba. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. eqskliuzivi Scd. romelic eqskavators mar­ Tavs. eqs. excretum.

2. expansio ga­ farToeba. Tanxebi.  s. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. arqeologiuri e. marSruti. cxovelebi.  s.  qimiuri e.  sasamarTlos e. TviT aseTi jgufi. eqsperQment­i [< laT. ¥ eqsperimentuli. ¥ saeqsperto.. gamokvleva. gavrceleba] _ (wign.  brwyinvale e. biuro. s.. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari.  politikuri e. ¥ saeqsperimento. samecniero cda. ¥ saeqspedicio. s. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. eqspAnsia [laT. 2. ekonomikuri e. eqspedQcia [laT. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.. eqspansQur­i [fr. saerTod. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. eqsperimentAtor­i _ piri.  e. Cveulebriv.  gabeduli e.  s. ex ­gan. romlis saqmea risame gagzavna da . ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. expedire gagzavna] _ muSaki.  eqsperimentaluri Scd. iarliyi.  fostis e. experimentum] _ 1.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. s.  samecniero e. moqalaqeobis gamocvliT. monacemebi. Eqspert­i laT. expansif < laT. polaruli e.-is wevrebi. 1) akeTebs. e. razmi.  e. savaWro bazis e. romelic eqsperiments (mniSv. avtobusi. ¥ saeqskursio. eqslQbris­i [laT. advi­ lad amJRavnebs. eqspedQtor­i [< laT. cda.eqs -176miReba.

. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. opera eqsploatacia. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1.-d gadato. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. yidad (sapirisp. nage­  samuzeumo e. reba. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. Rebad: dayovneba.).-177- eqs axsna. romlis tatoruli Scd. romelic 3.. xarjebi.  e. _ sagani. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. saCveneblad gamofenili] sinon. myvleda sxv. (fotogr. romel­ e. eqspozQcia [laT.) saqoneli. sasamarTlo Sesavali nawili. exponatus nayofis miTviseba (qarT. export < laT. xelovnebis nawarmoebTa. (s. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. ereblad. ploitation] _ piri. gadmocema] _ 1.  eqsploatatori. Eqsport­i [ingl. moebis saSualebaTa. s. s.  avtomobilebis e.-ebi. saeqsploatacio Scd. garkveuli siste­ feli). lite­  s. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. exTemebi. romelic saCveneb­ 2. misacemad. expositio . gamofena. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. samuzeumo eqspontebis. 2­isaTvis). eqsploaticiebi. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT.  s. daskvna. cema. komisia. war­ zeumSi an gamofenaze.  avtomobilis e. sinon. eqsploa4. expertise] _ savali nawili. eqspluatacias uwevs visme. yvlefa). importi).  eqsportiuli Scd. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. bobaTa da sxv. 2.) dro.

musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. gamomxatveloba] _ mi­ tani. [ingl. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). qveynebi. eqspres. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. gemze. Eqspromt­i [laT. exporteur < laT. misi su­ lod did sadgurebSi. amasTan erTad. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros.. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. sareiso avtobusze. swrafi. literaturaSi. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. (samarT. socialuri ¥ eqspresiuloba. samgzavro matarebeli. miT an usasyidlod). lad saxeldaxelod. romelsac si (Cveulebriv. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. romelic Eqspres­i [ingl. express sasw­ eqspropriAcia [fr. express < laT. eqsprEsia [laT.eqs -178uli. `saswrafo~. . aRZvris. bieqturi SemoqmedebiTi 2.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. visime xe­ Cereba. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. moumza­ aqvs da eqspresze meti. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va..) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. ingl. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. warmoiqmna me­20 sauk. gancdis Zala. expressio] _ ga­ 2. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. eqspresia. eqsportQor­i [fr. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1.

eqstra. SemTxveva. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. gansakuTrebuli. extradition < kumentis da sxv. Rebuli wesebisaTvis. `saukeTeso~. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. avadmyofuri aRtaceba. gareSe da mokled. vadebas. romelsac  eqstremaluri. sa­ (sapirisp. do­ eqstradQcia [fr. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide.). extractus gamoRebuli.). Txzulebis.­idan.-179- eqs Eqstaz­i [laT. tismetad da sensus grZnoba. preparati. [laT. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. `biovelis~ reSe] _ piri. bazaraCveulebrivi. intensiuri) gangebo. eqterQer­i [fr. karaqi..). mdgomareoba] _ arRvia. e. rebis e. 2. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. externus ga­ SegrZneba] _ e. `ukeTesi~. `gareSe~. Cai e. ukiduresi. extraordinarius] _ (wign. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. . iReben samkurnalwamlo 2. `metismetad~. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. soflis meurneoba. ucnauri. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. gamowuruli] `metad~. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. (gadat. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs.  e. Sinaarsis laT.. nor­ eqstensQur­i [laT. romelic mqone piri. ex ­gan. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. w. Eqstraqt­i [laT. gafarToeba. extra me­ xedaoba da agebuleba. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT.  e. vinc am ex ­gan. extasis < berZ. _ 1. ­idan. benzini. nels saSualebiT. eqstErn­i [laT. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. e.

gadaxra] _ 1. eqshumAcia [laT. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis.  e. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. amokveTa. eSElon­i [fr. e. eqstrEmist­i _ adamiani. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. e. ex –gan. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. wremadsuloba. metismeti (Tavisi sirTuliT. excessus gamos­ vla. eqstrEmizm­i [laT. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. 2. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. échafaud] _ (Zv. amaRlebuli ficarnagi. sasacilo xerxebis Semc­ veli. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. ukiduresoba. situacia. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.). eqs­CempQoni [laT. gadat. [laT. ukiduresad eqstrAqcia . ¥ eqstremistuli. Eqsces­i [laT.  samxedro e. mwvave Sexla­ moxla. gamoReba] _ (medic.). ex ­gan. pirobebi. eqscentrQkuli [fr. TavSeukaveb­ loba.-is ufrosi. extractio amoReba. excisio] _ (me­ dic. eSAfot­i [fr.). extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. e.. rac Cveulebrivs scildeba. (wign. risame normaluri mimdinareobis darRveva. siZneliT. Seiqmna e. ukiduresi. sacirko nomeri. cekva. 2. adamiani.  e. (Teat. ex yofi­ li da ingl.. gansakuTrebuli. politikaSi). ­idan. azri) aqvs. excentrique] _ 1.. triuki.  e. saSiSroebiT.  e. e. Zalebi. kbilis amoRebis operacia.  eqscentruli.).) mkveTri < laT.). Sexedulebebi. araCveulebri­ vad. ekscentruli Scd. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. mdgomareoba. champion < fr. eqscQzia [laT.eqs cema. -180Taviseburi.).

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi..-ebi.  viqtorinasi Scd. viqtOria [laT. [laT. maRaziis daxlze mowyobili v..  v. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi.. victoria] – 1. bosto­ nis TamaSSi.  gemovnebiT gaformebuli v. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.-193nacia preferansis. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia.. vQtraJ­i [fr. vodEvil­i [fr.  muzeumis v. baRis erTgvari msxvili marwyvi. vice.  literaturuli v. P … ¥ vitaminiani. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. ammoniakon niSadu­ ri. quCaSi. viqtOria­rEgia [laT. B. vitAmin­i [laT. 2.. vitrine] – 1. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. ma­ Raziis didi fanjara. draJe. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ¥ viqtorinisa. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. vQtrina [fr. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. aRniSnavs moadgiles.  vitaminebi A. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi.). Semc­ vlels. gazeTebis v.. 2. 3. vice nacvlad. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. musikaluri v.  viceprezidenti. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. C. vaudeville] – . viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. vita sicocxle da berZ. romaul miTologiaSi. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. igivea rac viqtoria­re­ gia. da­ fa da sxv. yuTi. mominuli karada.

ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. vokAlur­i [it. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. vOlan­i [fr. vocalize] – (mus. vayage] – (moZv.) – mogzauroba. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. xelovneba. wolley] – (sp. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. realurad arse­ bul viTarebas. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. v. voltiJQreba [fr. voltiger] – . sasimRero. SesaZleb­ lobebs. vOtum­i [laT.  zooparkis v. musika.  voliuntarizmi Scd. vokAliz­i [fr.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. vOlei [ingl. voQaJ­i [fr. vOlfram­i [germ. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. wolfram] – qimiuri elementi.  v. voluntArizm­i [laT. axla iron.  v-Ta konkursi.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo.  voliuntaristi Scd.)  ufro sworia voli. voluntArist­i _ piri. volQer­i [fr. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.

vulcanus cecxli.  z.  v. vulgArizm­i _ vulgaruli. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). ali] – 1. gamoTqma. zebre.  sakiTxis v. gaxurebuli gazebi da ferfli. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. vulgarizAcia [laT. vulgaris Cveulebrivi. vUlkan­i [< laT. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. wunderkind saocari bavSvi. zebu] – kuziani xari.-195dawyvetileba. vulgArul­i [laT. . zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. z zAlp­i [rus.  vunderqindi Scd. zEbra [fr.  v. holand. konusuri mTa. qali. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. 2. voile] – wminda.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. ¥ vualiani. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). binadrobs afrikaSi. vulkanolOgia [laT. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. v. nati). ingl.  zamSa Scd. uxeSi sityva an gamoTqma. vUal­i [fr. vundErkind­i [germ. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. mdabiuri] – uxamsi. Vulcanus cecx­ li. manerebi. залп < laT. saliteraturo enaSi nax­ mari. zAmS­i [polon. dama­ xinjeba. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. uxeSi.-is fexsacmeli. aqvs Savi da TeTri zolebi.. zar­ baznisa (qvemexisa).

zuiden] – 1.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). sûd-west. samxreTis qari. cecxli. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. zuid-oost] _ 1. quxilisa.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. didebis z. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. kuro. zero nuli] – nuli qula.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. zodQaqo [<berZ. mwvervali. zEvs­i [berZ. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. zikUraT­i [aqad. samxreTi. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. samx­ reT­dasavleTi. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv.) sasrolad. 2. gadat. samxreT­ aRmosavleTi. welTaRr. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. sazEnito – (samx. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. zEro [fr. 2. samxreT­dasavleTis qari. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. zodiaqi Scd. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . elvisa da wvimisa. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. zEnit­i [fr. zQud­vEst­i [germ. artileria. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. nuli. zenith arab. 2. holand zuid-west] _ 1. Rriankali da sxv. 2. (wign.  mze z. sûd. zQud­Ost­i [germ.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli.  s. sûd-ost. Zv. s. holand.-Si iyo. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. zEt­i [fr.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. ho­ land.  zodiaki. lomi. RmerTi cisa. zQud­i [germ.

 arqtikis z. saartilerio cecxlis z.  z. ¥ zonaluri.  z. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. iranSi. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). techne ostatoba. zOnd­i [<fr. 2. dazverva. (wign. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. zOndaJ­i [< fr. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. [berZ. sazRvrebi. sahaero burTi. TaTbiri.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce.  kuWis z. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba.. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. sondage] da zondQreba [germ. z. avRaneT­ Si. sonde saceci] _ 1. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. zOo.  z-is gaSveba..-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. z. qirurgiuli z. z.. zoli. ira­ . niadagis mo­ sinjva. zoolOgia [berZ..  Wrilobis z. ¥ zoologiuri. sasazRvro z. muzeumi. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. zOna [berZ. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv.­is Seqmna miewereba Zv.) winaswar ri­ same garkveva.. spartakiada. gadmocemiT z. momsaxureba. raioni. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. gadat. ¥ zooteqnikuri.  zoomaRazia. akrZaluli z. instituti. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. 2.. laboratoria.  z. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. z. zone sartyeli.

(s. sinon. (s. mzis abazanebi. ¥ Teatraluri da saTeatro.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T.) sazogadoeba. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. TEma [berZ. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. komediis mu­ za. 2.) Jurnali. TEatr­i [berZ. TEzis­i [berZ. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. TEza [fr. T (s.  qarTuli T. (s). zUmer­i [ger. aseTi dawese­ bulebis Senoba. aqedan _ saxelwo­ deba). Thesis] – 1. T.  savele telefonis z. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. gamokvlevis. sezoni. 2. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. Theatron] – 1. TAlia [berZ. T..) xelovneba. thaleia] – berZnul miTologiaSi. TEizm­i [berZ. ebr. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. lo­ gikaSi: debuleba. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ .zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. Thesis debuleba] – ix.) instituti. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze.  T. zuzuna). TAlmud­i [Zv. T TalasoTerApia [berZ. T-is mTavari reJisori. Thema] – Txrobis. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. (s. T. Thesev berZ. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. dawesebuleba. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. Tezisi.

Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. TeolOgia [berZ.  leqciaTa T.. T-is damtkiceba. TeogOnia [berZ. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs. berZnul miTologiaSi RmerTi.. RvTismetyveleba. saliteraturo T. Thegh da thene] – inglisSi. (gadat. TeOria [berZ. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. gegma. istoriuli T.. ¥ Tematikuri. fardobiTobis (relativobis) T. im wesebis debulebebis . romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). TEneb­i [ingl. albaTobis T.  Tematiuri Scd. Themis.-199misT.  Tematiuri Scd. 2. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. ¥ Tematuri. gamofena. sagani. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. mefis dide­ bulni.  T. Theoria dakvirve­ ba. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. SotlandiaSi: didgvarovnebi.. theōrēma < theōreō vixilav.  Semecnebis T. themidos] – 1. TEmida [berZ. 3. 2.  T. TeoretQkos­i – piri. Zv. vfiqrob] – maTematikuri debuleba.  mxatvrul nawarmoebaTa T..  fizikis T.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.  manqanebisa da meqanizmebis T.kvleva] – 1.-is msaxuri.  moxsenebis T. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. sakiTxi. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb.  piTagoris T.) marTlmsajuleba. TeokrAtia [berZ. TeOrema [berZ. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. gamocdilebis..

ganyenebuli msje­ loba. thermos Tbili Therme sicxe.  T. [< berZ thermos Tbili 1. omis saSiSroeba. TermobQrTvul­i [berZ. Termoregulatori. Therme TErmeb­i [laT. Therme berZ. momzadeba. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs.  Terapevtuli Scd. TeriolOgia [berZ. TermOmetr­i [berZ. ¥ Teoriuli. 4. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. TerApia [berZ.  musikis T. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro).. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. saavadmyofos T. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. Therapeia] – me­ dicinis dargi. thermos cxeli] – 1. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. TerApevt­i [berZ. . 2. ¥ Terapiuli. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. Therme sicxe. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. fizika. TeosOfia [berZ. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan.. (geol. Termo. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba.  T. gamokvleva. T.. ganyofilba. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. siT­ bo] – 1.  Termodinamika. Wadrakis T.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. thçrion cxoveli. T. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. zogadi.  T.Teo -200- erToblioba. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Termometri. siTbos­ Tan. cnobari. 2.

vercxliswyliani T. miwaT­ moqmedebis mfarveli. ga­ marjvebis momtani iyos – jado.w.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. Zi­ riTadad deteqtiuri.  haeris T. siTburi). romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. Tilsam] – raime patara nivTi. 2. TiTqos adamianis bed­ nierebis. talisman < arab. pergaments gragnili. TineQjeri [ingl. TOr­i [skandin. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. ebraelTa salocavi sina­ goga. thermos Tbili. cxeli] – (spec. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. wylis T. romelic cru rwme­ niT. TrQler­i [ing.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT.. TOra – [Zv..) sisxlis . eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa.. romelic sina­ gogaSi inaxeba. samedicino T. TrOmb­i [berZ. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. mozardi. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. reJimi. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. warmatebis. romelzec es teqstia da­ werili da.  Termiuli Scd. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. damuSaveba. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis.) saxelis mixedviT]. mistiuri Si­ naarsisa. Zv. TErmos­i [berZ. TermOsfero [berZ.  T. liTonTa T. Teenager] – is.] – 1. TQlisma [fr. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. thermos Tbili. uf­ ro iSviaTad. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. Ebr. sinon.

iAmato [iap. iagUar­i [germ. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. 3. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. sigeli.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. ярус] – 1. (geol. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. veli katis ojaxisa.  trombi Scd. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. saerTod rigi. jaguar < mrav. Cinuridan nasesxebisa). yarlik brZa­ neba] – 1. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. Qanki [ingl.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi.S. rao­ viT. jagdtasche] – Qard­i [ingl. (ist. ianQCar­i [Turq. udris 3 futs (91 sm­s). sarTuli.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. . Cari. meore ukan. saqonelze. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq.iag -202- amerikelebma Searqves. denoba. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. Tagan). yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. romelic mas gemi.) danaleqi qanebisa. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.). SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. iAgdtaS­i [germ. CanTa nanadirevisaTvis. iAnus­i [laT. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT.s. wyeba. (sinon. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. fasi da sxv. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. meore da a. Senadedi. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli.

cneba] _ 1. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss.-ebi 2. mowi­ nave ideebis erTguli. yachtsman] – sportsmeni. samyaros Semqmneli (biblia). yajari (frinve­ li). moRvaweobisa.  hidalgo Scd.] – ZenZeruki. warmodgena  mowinave i. idea warmodgena. iAxt­klubi [ingl. risame. vaJiSvili] – nawilaki. igloo < algon­ kinebis (Crd. Qdea [berZ.) ugulebelyofa ide visime. ganaxorcieles.  kargi i. adamiani. iAbako – ciskris locvis nawili. iaxtis tarebis specialisti. ignora ar vici] _ (wign. mTavari. motoriani i. . ¥ ideisa.  faqtebis i. ibis < egvi pt. niCbosnobas da misT. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. Qglu [ingl. Qbis­i [berZ. amer. iAxtsmen­i [ingl. i. Qahve [Zv. igrec < berZ.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. gegma. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli.  i. Qdalgo [esp. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. ignorQreba [< laT. idea warmodgena. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli.  ideia. ideasi Scd. Qgrek­i [fr. xelovneba. idEal-i [fr. yacht-club] – sasporto organizacia. ganzraxva. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. ibn [arab. iEhova. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. Ca­ nafiqri. ebr. ideal < berZ. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. ZiriTadi azri..  romanis ZiriTadi a. mouvida TavSi. azri. 3. ibn Ze. i.-203 ialqniani i.

warmodgenaSi sxv. tikuri partiis. saqmianobaSi. laT. i. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. vidre sinam­ vis.  i. saukeTeso samagaliTo. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. ideAlizm­i [fr. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. sazogado­ 2. idée fixe] _ . risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. pirobiTi werilobiTi niSani. srulyofili. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. sakiTxebi. ideOgrama [berZ. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. i. Sexedu. sisufTave. idealisme]  i. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. msgavsebis dalageba. i. yofiereba – meoreuli. i.) mxo­ marTalSi. ¥ ideologiuri. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. suraTi aRweres. moZRvreba] ideAlist­i _ 1.) savsebiT msgavsi ri­ same. identicus] –  idealizireba Scd. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. 2.ide miswrafebisa. Cinuri damwerloba. ganyenebuli. vinmesTvis. 2. (filos. ra­ igiveba. ro­ ba. arsebuli. i. bebis miwera. idea cneba lebani. (wign.  warsulis i. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. da gramma Cawera. politikaSi. adamiani. Qde fQqs­i [fr. Targmani. cifrebi. idea cneba materializmis sapirispiro. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. – 1. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. xolo materia. cnobiereba. sa­ ideAlur­i _ 1. idEnturi [< laT. pirobebi. melic bgeras aRniSnavs). losofiaSi. -204-  i.  i. lebis erTguleba. poli­ (mniS.ideolOgia [berZ. xelovnebaSi da lod ideebSi. Tvalsazrisi. 1) mimdevari. filosofia. bune­ (gansxvavebiT asosgan. taqti. ga­ dvileSia. idealizmis – romelime klasis. da logos sityva.

] _ iaponuri fulis erTeuli.w.) raimesadmi usi­ amovneba. ye­ yeCi. (wign.  i. iErarq­i [berZ. idQom­i [berZ. orpir adamianze. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams.  `guli gautydeba~. idiOtia [< berZ.  `ierarqiuli kibe”. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. hierarchia] _ (wign. idios Taviseburi da synkrasis areva. i. gadat. ¥ idiliuri. kaTolikuri ordenis e. Qen­i [iap.  i.S. `ena mucelSi Cauvardeba~. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. Jesus ieso qriste] _ 1.) myudro. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. `yurebs Camoyris~. gamoxatva] _ (enaTm. 2.  ojaxuri i. da- . uSfoTveli.) gamoTqma. iezUit­i [< laT. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. suraTi. ier QdiS­i [germ.) akviatebuli azri. sapnis qafze.) iTqmis fa­ risevel. 2. nivTierebaze da a. Sereva] _ 1. idQlia [berZ. Qdo [esper. ¥ ierarqiuli.  i. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. idQoti [< berZ.) TanamdebobaTa.-205(wign. eidyllion] _ (wign. verag.-Ta ordeni. esperantos varianti. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. (gadat. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT).) suleli. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. `sityvas banze aagdebs~. regveni. ierArqia [< berZ.

isos Ta­ 2. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. kerZod 2. aso. gaugebari niSani. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. rome­ nizacia. Civili. zusti gadaReba.) Znelad gasarCevi. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels.  Cinuri i. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. ro­ 3. figuruli niSani. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. laT. orga­ vadebul pirTa samyofad. winaswari gamoZiebis i. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. ¥ ieroglifuri. izogrAfia [berZ. sxva enis damwerloba. wes­Cveulebebs da dogmebs. nizaciis prezidents.  i.-ebi. ro­ marcvals an bgeras. ro­ QvriT­i [ebr. lebebi. egvi pturi. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. _ melsac Tvlian ieRovas cixe.izolAtor­i [fr. kis gareubanSi. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. damwerloba. na­ visime naweris. ierarxiuli Scd. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. (gadat. xatwera. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. 2. xelmoweris weri. maT So­ ba. ieRovas mow. (moZv.ier -206- mokidebuleba. lis saxelmwifo ena. gamoZiebis qveS myofi pi­ . `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. nabari da graphô vzer] _ 1. ieRovElebi.) xatebis mxatvroba. romlis godeba mea planetaze). nivTiereba. gode­ mraval qveyanaSi.

iluminAtor­i [laT. sax. calke ga­ moyofa. izOhifs­i [berZ.  iliuzoruli Scd. foTlebiT. 2. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. fokusi2) akeTebs (sinon. garemosTan.  izohi psi.  izoliacia. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. illuminator gamnaTebeli] _ 1. imedi. eikön gamosa­ ilu xuleba. illusion mcdari warmodgena.  optikuri i.  s. ¥ saizolacio.  saSiSi damnaSavis i. Qkona [berZ. ga­ nuxorcielebeli. lenti. gamocalkeveba. ga­ mijvna. ikEbana [iap. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. 3. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. rac horizontali (mniSv. macdunebeli. ganmxoloeba). naxatebis . 2.  ikarosuli Scd.  izoliatori Scd. ilUzia [fr. wmindanebis gamosaxuleba. moC­ venebiTi. isolation] da izolQreba _ 1. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. warmodgenebi. sinamdvilis damaxinjeba. rukebis. mefokuse). illusionniste] _ msaxiobi. romelic fo­ kusebs (ix. iluziOnist­i [fr.  iliuzionisti Scd. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili. gadat. iluzOruli [laT. i. illusorius macdunebeli] _ (wign. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. gegmebis. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. izolAcia [fr. sinon. ganuxorcielebeli imedi. (wign. saizoliacio Scd. cdomileba] _ 1.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. 2. izogi psi Scd.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari.  i. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad.. ocneba.)  iliuzia Scd. 2).-207rovneba sasamarTlomde. moZraobis i. Seqmna raime gamosaxulebisa. to­ tebiT da misT.

Qmam­i [arab. misTvis niSandoblivi. iluminAcia [laT. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. sailiustracio Scd. gemis. Junalisa. ilustrAtor­i _ mxatvari. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. 2. imitatio] _ 1.  iliustracia. mixvra­moxv­ risa da sxv. ¥ sailustracio. gamferadebeli mxatvari. gayvaniloba. suraTebiT gaformeba. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).  iliuminacia. 1) xelovnebas. mimsgavseba visime. frazebi. romelic suraTebs xatavs wignis. TviT aseTi naxati. 3. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. imitAtor­i _ msaxiobi. ¥ saimigracio. .  s. imQgrant­i [laT. risame xmisa. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. imigrAcia da imigrQreba [laT. kanonebi. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi.  s. Jurnalisa da misT.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. ilustrAcia [laT. nimuSi.  sadResaswaulo i. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). imanEntur­i [laT. 3. sailiuminacio Scd. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli.  iliustratori Scd. naxatebiT. nawar­ moebis teqstebisa. TviTmfrinavis. imitAcia [laT. aranamdvili. 2.  `vefxistyaosnis” i. risame dasamtkiceblad. quCebisa). misi bunebidan gamomdinare.  `vefxistyaosnis” i. imanens (immanentis)] _ sagnis.-ebi. illustratio] – 1.  leqsikonis s. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. naxazi (teqstSi CarTuli. magram namd­ vils damsgavsebuli. romelic her­ metulad aris daxuruli. dasuraTeba (wignisa.  iliuminatori Scd. mibaZva. ¥ sailuminacio.

imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas.) brZanebiTi kilo. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. ¥ saimperatoro.. (gadat. imperAtiv­i [< laT. saxelmwifo. adamiani. 2. i.. imperiale. impQCment­i [ingl. igivea. (ist. 2. imperator mbrZanebeli. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. gadargva] _ 1. ¥ saimperio. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. Qmij­i [ingl. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. imperialis < laT. margalitis i. impEria [laT.-209 tyavis i. imposant] _ (wign. ruseTis i. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. rac transplanta­ cia. . imperiAlizm­i [fr. dinastia. kategoriuli moTxovna. impozAnturi [fr. saxelmwifo. kolonia. implantAcia [laT. omi. mi­ si momxre. impeachment gakicxva.  i.  s. gerbi.  romis i. i.  s. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone.  i. karlos didis i.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli.) vinc. imperQal­i [fr. 2. mniSvn. monarqiuli saxelmwifo. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli..  didi britaneTis i. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. ¥ imperiuli. 1) SeZenis politi­ ka. 2. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. brZaneba. sardali] _ 1. in –Si da plantatio dargva.  i. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. imperAtor­i [laT. imperativus brZanebiTi] _ 1. ¥ imperialisturi.  iaponiis i. di­ liJansis meore sarTuli. garegnobiT. daJinebiTi.

 brwyinvale i.  i. improvizAcia [fr. ganagebs. STabeW­ dilebebi. musikosis) ufaqizesi su­ . impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. improvisatore] _ improvizaciis ostati. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. (wign. impresiOnizm­i [fr. 2.-ebi.  i.. i. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. impressario] _ kerZo piri. ¥ improvizatoruli. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari.  i.) Sinagani miswrafeba. impresArio [it. musikaluri nawarmoebis da a. s. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. musika).saqoneli. niWi.).  nervuli i.) moZraobis raodenoba. importQor­i [ingl.imp -210bieqturi gancdebi. ¥ importuli. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. impulsus] _ 1. (fiz. impotEncia [laT. SezRudvebi. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. ¥ saimporto. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena.  i. ¥ impresionistuli. saRamo-koncerti. Teatralur warmodgenebs. leqsis.S. biZgi. i. 2. baJi. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas.  s. improvizAtor­i [it. mxatvrebi. eqs­ porti). Sesruleba. musikaluri piesa da sxv. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). improvisation < it. ro­ melic imports awarmoebs.  importiuli Scd.  i. leqsi. Qmpuls­i [laT. ¥ improvizaciuli. Qmport­i [ingl. improvisazione] _ 1. mxatvroba (literatura. cvedno­ ba. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. importer] _ piri an organizacia.

risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla.. 2. xna Scd. 3. RonisZiebani. same sia. Qndeqs­i [laT. ¥ inisa. romlebic xelSeuxebloba.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis.. ramisgan] – 1. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. hena] – 1. . maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. mzadeba. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. misi  fasebis i.-211- ind da siCqaris namravls.  i. pirovneba. moZraoba. (fiz.) eleqtrul impul­  s. mowiTalo­ mosaxleobas. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. zeimi. maCvenebeli. inaugurAcia [ingl. inauguara i. indigo < laT inbiT. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. dasnebovnebis mimarT. sebTan dakavSirebuli. kontinentis zog raion­ 2. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. index] _ 1. (samarT. impUlsuri _ 1. ¥ sainauguracio. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba.  i. amJamad Se­ yviTeli saRebavi.  inasi. buCqi. impulsiT gamowveuli.. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. (medic). SesaRebad. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. ri­  impulsiuri Scd. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. nebis xelSeuxebloba. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. xelfasis i. remonia. generatori. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. saqonlis i. s.

ganur­  i. Sroma. koleqtivis bisa. i. datvirTvis da sxv. midgoma. momsaxureba. imesadmi. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. gasazomad. doelebi da indoeTi). individunuyofeli] – (wign. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. rac calkeul Tan SeerTebiT). veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. individia2. fizikuri sidideebis (mag. lakmusi. Taviseburebani. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. 3. ZiriTadi mosaxleoba). rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. (mag. i. meurneoba.  individializmi.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT.  i.)  i. ¥ indiuri. calke adamiani. 2.  i. indiffe- . gulgrili. sargebloben. individuum ga­ individUum­i [laT. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. (teq. mcenare): rac individi.. i. romelsac egona. xo­  i. nizmi (cxoveli. wnevis. uZvelesi kultura. nivTiereba. pirovneba  individumi Scd. Zo.ind -212- Sedegad.) damou­ um ganuyofeli. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. ker­ qveyana aris indoeTi]. romelTac iyeneben interesebze maRla. rentuli. ¥ individualisturi.romelic SehyavT listuri Scd. indica vuC­ reTve individuumi.) igivea. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri.  individialuri Scd. fsiqologia. indQvid­i [laT.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis.

moebs farTo moxmarebis sparsuli. uintereso.  i. romelic awar­ di.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. portugaliuri. italiuri).-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. iners (inertis)] rebi.  industrialuri Scd. qarxno mrewveloba. toni. polonuri). qveynebi. (fiz. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. hin­ dustria. indulgentia 2. Ce­ mrewveloba). germanuli. _ umoZrao.] _ induri re­ indUqcia [laT. didi ojaxi. msubuqi (mag. bis yvela dargSi. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. industria saq­ . slavuri sagnebs (sinon. deni. franguli. osuri).  qveynis i. espa­ nuri. germanikuli (mag. (mag.  indoevropiuli Scd. indUizm­i [kreb. papis saxeliT. industrializAcia _ inglisuri. ¥ industriuli. i. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. damZime industria _ industria. deduqcia). brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. inductio] _ 1. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. indulgEncia [laT. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. mokidebuleba. i. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi.Sveduri). indUstria [laT. romanuli  i. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. ukrainuli. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. xuri. i.daniuri. adamiani.  i. dune. ligia _ brahmanizmis forma. iranuli (mag. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). umoqmedo. msjeloba. rusuli. urdu).) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili.

sagnis erToblioba. (lit. invErsia [laT. moZraoba. investition < ing. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken.  invensticia. s. Cadeba raime saqmeSi. inventarizAcia – inventaris aRwera.  i. debs raime saqmeSi. . romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. 2. invEstori – piri.  s.ine usicocxlo. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). banki. saskolo i. ¥ sainventarizacio. s. Cadeba] – fu­ lis dabandeba.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. investQcia da investQreba [germ.].. Sromis i. invEntar­i [laT. argoni da sxv.  i. reinvestQreba – [ix. rac romelime dawesebulebis. komisia. ¥ sainventaro  s..  omis i. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT).  inertiuli Scd. ¥ sainvesticio. davTari. re. invest dabandeba. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. inversio gadasma] – 1. invalide] _ adamiani. inertia umoqme­ doba. invAlid­i [fr. romeli. ¥ inerciuli.). qviSa. inErcia [laT. -214 sasoflo-sameurneo i. inTronizAcia [laT. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba..  i. rome­ lic fuls abandebs.). programebi. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. sainvensticio Scd.  s. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. xreSi da misT. neoni. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens.-is kanoni. adamiani.

) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. inquisitor] _ 1. incasso] _ (finans. initialis sa­ wyisisa] _ 1.-215da berZ. dalocvis ceremonia. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. inicQal­i [laT. nemsi. initiative < initiare dawyeba] _ 1. iniciAtiva [fr.  sasargeblo saqmis i. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. SeSxapuneba). iniEqcia [laT. ¥ sainiciativo. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. iniciAcia [laT. romel­ mac iniciativa gamoiCina. gamoiCina. romel­ sac romis papisgan (Sua . thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT.  s. moTave risame.  i. kabineti. aRsaydreba). sainciativo Scd. inciativiani.  i. jgufi. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. episkoposi.  s. kunTSi an venaSi (qarT. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). Qnkaso [it. s. wamomwyebi. Taosnoba raime saqmeSi. 1532 w. Qnkebi _ indielebi. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). 2. sinon. iniciAtor­i _ piri. ¥ iniciativiani. inkvizQtor­i [laT. ¥ sainieqcio.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT.  ineqcia. Cveulebriv. adamiani. saineqcio Scd. ink  inciativa. injectio Seg­ deba] _ (medic. si­ non. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. 2.  inciatori Scd.  intronizacia Scd. ricxvSi _ inicialebi).

insignia (mr. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. bis pirveli simptomebis  i.  s. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT.) avadmyofobis fa­ yroba visme. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. mqone piri.-gamomgonebuli. romelic inkubireba). vnelobiT ixmareba agreTve 2. (gadat. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. i. axali movlena wvaleba. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. rac inku­ nizacia. mogzauroba. enaSi. lovnurad gamosaCekad. gamoCenamde. ucnobi] _ piri. avto i. inovatio ganax­ eretikosebs. sainJenero Scd.) sasamarTlo. romelic ukiduresi bacia. sxvis saxels atarebs. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. boba. samxedro i. nage i.) tanjva.. dakiTxva.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. naobis gaumJRavneblad. (medic. romelic  i.)] inkubAcia [laT.) adamiani. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. inJeneri.) axali war­ 2. incubo.-konstruqtori. marTlo­policiuri orga­ 2. inkubAtor-i [< laT. tanjavs. (s. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. ingenieur] – umaR­ zicio. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero.) igivea. wameba. (gadat. rTuli s. ukiduresad sastikad ep­ 2. me­13­19 s. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. incognitus im dargis specialisti. (medic. monaqmni. insignQeb­i [laT. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. ¥ inJinrisa. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. leba] – (lingv. saqme.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. inkvizQcia [laT.

instiqturi Scd. sam­ xedro. instictus ganzraxva] – 1. enaTmecni- .) CawveTeba (wamlisa. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. kverTxi da sxv.  i. ganaTlebis ganyofilebis i.  s. sanitaruli i. ciliswameba. moZraoba. insinuAcia [laT. umaRlesi i. instilatio] – (medic.  skolis i. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi.  s. institutum danawesebi ram. 2.. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad.) mixvedris unari. waqezeba.-iT mixvda. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. ¥ sainspeqcio. alRo. raime dawesebulebis.  pirveli i. ¥ sainspeqtroro. sasamarTlo da sxv.  pedagogiuri i. ins inspirAcia [laT. instQtut­i [< laT. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba.  Tavdacvis i. siTxisa). inspEqcia da inspeqtQreba [laT. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. 2. instAncia [laT. umaRlesi magist­ ratis. Semowmeba. daTvaliereba. spilos Zvlis taxti. s. (gadat. gauwies. inspectio daTvaliereba] – 1. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs.  safinanso i. inspEqtor­i [laT.  saavtomobilo i. komisia.  i. Qnstinqt­i [< laT.. dawe­ sebuleba] – 1.-217(mefis. instilAcia [laT.  instiqti. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. zedamxedvelobis organo­ ebi. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. organoebis calkeuli sa­ fexurebi..

avtoskolis i.  instrumentaluri Scd. Sekreba. romelic raime speci­ alobas.. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. qarxana.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. sxvadasxva saxis sakravi. s. (wign. moTxrobis. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod.. Tvalis asax­ vevad. instrumentum] – 1. foladi. intEgral­i [< laT. in-ze da scena scena] – 1.  saerTo s.  usafrTxoebis teqnikis i. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. piri. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani.. 2. insulto vxti] – (medic. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. (s. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. inscenQreba [laT. 2. Qnsult­i [< laT. 2. i.-s i. Tanamdebobis piri.) mTe­ li sidide. ostatobas aswav­ lis. pirebi.) risame mo­ wyoba. ¥ sainstituto (mniS.  qirurgiuli i. instrUqcia [laT. instrUment­i [laT. prezidentis i. gadat.  musikaluri i.  qorwinebis i.  Cxubis i. i. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani.ins -218- erebis i. instructor momwyobi] – 1. omis i.) musika.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva.) uflebriv normaTa erToblioba.  s. 1­Tvis). romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . 2. integer mTeli] – (maTem.. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad.. insUlin­i [laT. instrUqtor­i [laT.. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas.-ebi.  curvis i. ¥ instrumentuli da sainstrumento. (wign. ansambli. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi.

ne. Seiswavlis wertilebis. aTeblebs. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. romlebsac ga­ Segnebuli. kulturis . pirovneba. integrAluri geomEt­ Sroma. intelQgent­i [laT. i. 2. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. integriren] – 1. SigniT. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. Wkua. ria – maTematikis dargi. gaerTianeba. adamianis azrovnebis unari. moaz­ wirebis.) gantolebebi. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. gonebrivi integrAcia [laT. intiligenti. (wign. i.. i. qceva.SeerTeba (raime nawilebisa). romelTac aqvT spe­ [germ. garegnoba.-219usasrulod mcire lebis jams. vi aRqmis unary.  i. ri. intligenromlis elementebi (an maTi turi. teqnikis. intilgensi. ¥ integraluri. intelligens (intelligentis) mcodne. goneba. (maTem.) erT mTelad qceva. integrAluri sqEma (an:  i. intelegentuniaturuli mowyobiloba. sibrtyeebis.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. ganaTlebuli. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti..-is mqone axalgazrda. intellectus] – misi gamoyenebis ares. romlebic ucnob funqciebs  didi i. (lingv. nawi­ int ralis povna. unari. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. rome­ 3. saSualebiT ¥ inteligenturi. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad.

azri. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. radioTi. ¥ saintendanto. manZili. televiziiT gadasacemad.  erovnuli i. pirovneba.int -220bismoyvareoba.  i.  i. sivrce or sa­ gans Soris. interest mniS­ vneloba aqvs. kinofilmi.  u. inter. i. sargebeli.. s.  xuTwuTiani i. s. ¥ saintereso (mniS. mizani.  warmoebis i. aRZvra. s. daZabuloba] – 1.-s micema.. gacnobis. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi.ebis damcveli. ¥ uintereso (uary.  samxedro i.. mniS. intensiuri. intervEncia [laT. mogeba. intensio.  i. samecniero Sroma. moTxov­ nileba.).-ebi. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. samsaxuri. dampyrobi. gamoiwvia. i. 3. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. saubari. u. cno­ . gaZlierebuli. intervQuer­i [ing. Seiswavlis survili. [laT. visime i.  i. intErval­i [laT. 2.  polkis i. zogado moRvawis. 2.  s.  aTprocentiani i. risame gagebis. intensQur­i [fr. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. z. intEndant­i [fr. interiewer] – sferoSi. intendant] – samxedro mosamsaxure. ukeTesi Sedegis. intensifikAcia [fr. drois Sualedi. 2). miswrafeba. mniSvnelova­ nia] – 1.  SemoqmedebiTi i. 2.  intervidenie.-s aReba. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. intErviu [ing. 1­isaT­ vis).) risame qceva ufro intensiurad (ix. akademia. daZabuli. interview] – po­ litikuri. Sroma. intEres­i [laT. intesification] – (wign.  s. soflis meurneobis i. internacionalizmi. ambavma i. s. intervallum] – 1. wigni. datvirTva. nayofie­ rebis momcemi. intensi < laT.

frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s.-Si swavlobs.) Jurnalisti. int intErnat­i [< laT. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. (arqit. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. naxati. internaciOnal­i [fr. intermEdia [it. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. internacionAluri – sxva­ . 2. same­ dicino institutis stu­ denti. internus Sinagani. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. 3.  skolis i. interieur Siga. specializaciis gaRrmaveba. SigniTa] – 1.) simRera.  socialisturi i. romlis mizania codnis srulyofa. Se­ nobis SigniTa nawili.). internacionAlQzm­i [fr. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. SigniTa] – 1. 2. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. saavadmyofoSi. SigniTa] – 1. skola. internAtura [< laT.) mcire musikaluri piesa. cxovelis Sinagani agebu­ leba. 2. intErmeco [it. eqimi.-221(wign. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. interinus Sinagani. internus Si­ nagani. intermezzo] – (mus. interQer­i [fr. internationale] – 1. 2. Qntern­i [laT.romelic vinmesgan iRebs intervius.

2. bgeris i. sityvebi. (fiz.) bgeriTi. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. sinon. 1. internus Sinagani] – 1. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. inter Soris da ferens (ferentis) matari.. interferEncia [laT. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. interpretAcia [laT. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. 2.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. interpelAcia [laT.  kanonis i. 2. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT.  i. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . internQreba [< laT. ganmarteba. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. romelic risame in­ terpretacias iZleva.  sinaTlis i. ganmmartebeli. intErpol­i [ing.) piri. risame azris axsna. intErnet­i [ing. eki paJi. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. Semsru­ lebeli – musikosis mier. interpretAtor­i – (wign. rolisa msaxiobis. saerTaSoriso). Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. yovelgvari zeddeba. gadamtani] – 1. interpretieren] – (wign). ga­ daxlarTva. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. kosmosuri xomaldis i.

gamoxdoma. Qntriga [fr. SegrZneba. spectio vixedebi SigniT] –  i.  i. intoqsikAcia [laT.  i. (fsiq. dros): ufliswulis titu­  i. alRo. intrigant] – piri. intimus yvelaze Rrma. intrigue] – 1.  i. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. intime < laT. xmis intuQcia [laT. (mus. 2. uaRresad pi­ mimarTavs.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. qali. 3. saubari. siyvarulTan da­ (ix. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. SorsmWvre­ 2. megobruli. nagani] – 1. Qnfant­i [esp. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri.-ebi mefis karze. romelic intrigebs yarosTan. i. urTierToba. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. mul­melodiuri wyoba. Si­  rTuli i.-ebis li. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. i. (lit. Tema. intro liTadi. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. adamianis grZnobebTan. mixedviT). 2. warmoTqmis manera. rome­ teloba. mowyoba. kavSirebuli. sulier sam­ intrQgan­i [fr. intuituri da berZ. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. romelic emyareba moxatavs. ta] – mixvedra. ¥ intriganuli. adrindel gamocdilebas. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. Sinauruli. 1) awyobs. raduli. intriga. toxikon Sxami] – or­ Scd.-223- inf intQmuri [fr. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. in ­Si  intuitiuri. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. dramaSi.-is mqone adamiani. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. gu­ introspEqcia [< laT. uSualo.) Sesrulebis sizuste. mniS. gavsebuli] – sis­ . infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT).  i.  kiTxviTi i. Tqvam] – 1.

agreTve mis da­ muSavebas. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad.) cnoba. informatio]  i. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. qve] – (fiz. (s. i. infernAlur­i [laT. ¥ infeqciuri. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli.  infliacia Scd.) jojoxeTuri.  gulis kunTis i. nekromantiis. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. visime. писать. in folio < qveS. informAtika [fr.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. jadoqrobis. rome­ lic informacias iZleva.-s Teoria. robebis SeWra organizmSi. infrAbgera [laT. cnoba. Setyobineba raime fo. biuro. saavadmyo– 1. s. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. imaze meti.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. rac udris adamianis smenis organo . Jurna­ 20­ze naklebi). inflatio gaberva] wyobiloba. informAcia [laT. (s. dabeWdo Tabaxis naxevars. infEqcia [< laT. Sesaxeb. momxdari ambis. saerTo terebis saSualebiT.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. gaufasureba imis gamo. zmnis ganusazRvreli for­ 2. biT. masSi mimdinare procesebis  rus. – (gramat. informatique. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. читать. infra in­fOlio [laT. rac saWiroa sa­  i. infernalis] – (wign. saxelwodeba.-is nakadi. i. cnobebi garesamyaros da ma. daavadeba. i. germ. risa­ infinQtiv­i [laT.  infaqti Scd. infectio] – informAtor­i – piri. informatik] – disci p­ lina. romlebsac lis) formati.

infrastrUqtura [laT.-225ver aRiqvams. mdebareobs. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. reba. speqtrze optikursa ¥ ioguri. reebidan. SesunTqviT. iOgurt­i [ing. i. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. (samx. 2. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. inhalAtor­i – inhalacii­  i.-is ganviTa ingalacia Scd.inhalAcia [laT. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. iod  ingalatori Scd. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. rom TviTWvretis da TviT­  i.  qalaqis i. Ta kompleqsi. melic TvaliT ro tema. yoghurd < Turq. bunebriv ZalebTan. Qod­i [berZ. inf. varjiSi. ar Cans. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr.. Rvreba. Rovani eleqtromagnituri 2. spirtSi gax­ . obieqtebi. moi poveben um­ xlis aRreva. romelic amtkicebs. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. romelic uz­ ganWvreta] – 1. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. incestus] sis­ nivTiereba. Wvreta. Seer­ 2. infuzOria [< laT. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. inhalo Se­ ra qveS. Qoga [< sanskr. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. es nivTiereba.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. azrTa mokreba. ¥ infrastruqturuli. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. (erTujrediani) cxoveli. rom­ loba airad. joga.) zurgis nageboba­ Teba. infra qveS. da radiotalRebs Soris  i. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas.

ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze).  hi podromi Scd. hipotheke gi­ rao. (fiz.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . hipochon] – avadmyofuri SiSi. i pOTeka [berZ. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i.­isgan: `mamisa”. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas.) ionebis warmoqmna.ion -226- snili. `Zisa”. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. i pOdrom­i [berZ. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. (fiziol. mdogvis sunis mqone. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). i poqOndria [berZ. fr. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. 2. `Ze-RmerTi”. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. 2.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.) individualuri. 2. realurad arsebuli ram. arsi] – 1. gamovasxiveb] – 1. hipostasis pi­ rovneba. windi] – 1. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. ionizAcia – 1. Qprit­i [< kreb. (medic. (fiz. iradiAcia [< laT. i pOstas­i [berZ. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. (medic. `suliwminda”). 2. sesxi. Qon­i [berZ. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. 3.] – momwam­ vleli nivTiereba. (filos. ion mimavali] – (fiz.) optikuri movlena. vidre sinamdvileSi arian. irradio Suqs gamovcem.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi.

nagebobani. (medic. sistema. cxviris. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. – 1. Qslam­i [arab. eirōneia] – fa­ tirili. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. irrealis] – si­ lad.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. sicili. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi.  i. da mmarTvelobis mTeli 3. mSobeli. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. islam Tavis Se­ wirva. respublika. irrigatio] – 1. 2.) Si­ Qris­i [< berZ. Qsida da Qzida [berZ. kuri daavadeba. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. axasiaTebs irOnia [berZ. vide mamis – ismailis sa­  s. arxi. irro- (Isidos) < (egvi pt. ararealuri. morCileba ala­ irigAcia [laT. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. (ant. muslimanoba). s. CilebiT. ist iracionAlur­i [laT. Isis . organoTa (piris. Rimili.).) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. nobadobis da misT. Qrit­i [< berZ. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los.-227sistemaSi. swori nawlavis da sxv. dasxvagvari moSlisa. xelidan] – (muslim. 2.) zambaxi. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. sxva­ ¥ ironiuli. namdvileSi ararsebuli. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. (botan. krunCxvebi ruli.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon.  i.

i.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. . dawesebulebis.  i. rac namdvilad iyo. sazogadoeba. iubilei Scd. Zeglebi. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. 2. universitetis i. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb.. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi.. religiis i. istoriogrAfia [berZ. procesi. iuvElir­i [holand. iUan­i [Cin.  i.  msaxiobis i. rac movlenebs Seiswavlis. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. 3. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. iUbile [laT. ieso qriste – i. i. TariRi. s. historia da grapho vwer] – mecniereba. jubilaeus (annus) < Zv. 4. pirovneba. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis..  saqarTvelos i.  i. istoriaSi Sesuli. i. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb..ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. gamokvleva. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. pirovneba. i. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. Sua saukuneebis i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. vinc. arsebobda  i. ¥ iubilesi. saistorio (mniS. faqti. geografia.. ebr. 3. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). ¥ saiubileo. istorQuli – 1. musikis i. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi.  kacobriobis i. romani. 2. filosofiis i. 2­isaTvis)  s. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. historia] – 1.  Teatris i.  s.  iubilisa. i. saRamo. TariRi.

 s. ¥ iunkrisa.  iungasi Scd. Jurnali. maRazia. um­ ciresi matrosi. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. nawarmi. s.  i. iunkarebi. iUnona [laT. iulQusis kalEndari. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati.iulQ­ usis welTARricxva [laT. ¥ siuveliro (qarT. humor] – 1. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. iunkerebi Scd.  i. Scd.  i.  zogjer ixmareba – humori. junker] – (ist. musikaluri pi­ esa). i. memamule.. zogi qveynis flotSi. 2. da satira. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. grigorianuli). humoristuli.  zogjer ixmareba – humoristi. 2. ¥ iumoristuli. saoqromWedlo). julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). Qumor­i [ing. mr.-s grZnoba. junior axalgazrduli.-is ganyofileba gazeTSi. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). cisa da miwis qal­ RmerTi.. iumOreska [germ. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros..-T laparaki. sinonim. biWi. iuniOnebi [ < germ. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri.) 1. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris.-229bis. ¥ iungisa. Qunga [germ. 2. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. iUnker­i [germ. ymawvi­ li] – (zRv. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. junge biWi. oqromWedeli). romelic ofic­ rad emzadeboda. i. komi­ kurad.) 1.  iunkerisa. si­ non.  iuliosis .

romaul miTologiaSi: cis.  saxelmwifos i. sinon.iup -230- esabameba hera). justitia samar­ . gansjadoba). lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. Seesabameba zevsi). romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT.) mzis sistemis yve­ 2. jurisconsultus] – iuristi. (ist. ikisros val­ sinon. samarTlis normebTan. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. samarTalmcodne). juridictio] RmerTi. 2. ganizacia an dawesebuleba. dados xel­ iustQcia [laT. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. ganyofileba. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. vaweoba. daxmarebis gaweva samarT­ 2. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). Sekrulebebi. sinon. mzidan uli samarTlebrivi sfero. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. mis teriQurT­i [Turq. rigiT mexuTe. jurt] – centra­ toriaze. des qonebas. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. jupitr] – 1. nebasTan. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. romlis moR­ (qarT. uzenaesi RvTaeba – 1. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. am  iuriskonsuli Scd. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. aseTi ufleba. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. da misT. debulebani. an mopasuxed da sxv. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT.

agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Qqedne [berZ. echidna] – 1. ¥ kabaluri. 2. marTlmsajuleba.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. kAbala2 [Zv. xelSekruleba. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. ebr. Tqmuleba] – 1. k kAbala1 [arab. ischô vikaveb. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT.  kabalasi Scd. Qqs­i [laT. monuri damokidebuleba vin­ meze. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. rac kabalistika kabalQero [esp. kabalQstika [Zv. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. 2. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. ebr. daavadeba. ber­ Ta wodeba.-is saministro. 2. kabalisa. iSQas­i [berZ. aso X] – 1. Tqmuleba] – igivea.  k. kabâla] – sruli. gabbālah gad­ mocema. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. Sua saukuneebSi: ebraelTa . sasamarT­ lo warmoeba. ixtiologia Scd. sasamarTlo uwyeba.  i.  ixTiologia. iqTiolOgia [berZ. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. viWer da hiama sisxli] – (medic. kanoniereba] – 1. iSEmia [berZ.-231Tlianoba. am titulis mqone pi­ ri. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. gabbalāh gadmocema.

cabiret] – 1. cabine] – patara sa­ zidvebi. rasac TiTqos xmis misacemi k. naosnoba.. lioba: mTavroba. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). yurZnisa. 2. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. wevrTa. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. eleqtruli sadeni.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. rentgenis k. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. (saarCevno magiuri Zala aqvs. k. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k.. sadac kuTvnili oTaxi. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. kbilis saeqimo k. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. metulad izolirebuli  fizikis k. warmodgenebi (cekva. xazi. navis k. (s.  k.  telefonis k. kabernet] – 1. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. ministrTa  s.). televizia. iseTi ram. yurZens. simRe­ 2. geTidan Semotanili) ro­ 2. bundo­ ubanze). wiTeli Rvino am jiSis Jo. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT.) gadakAbina [fr.  kabini Scd. Znelad gasarkvevi ram. kabel] – her­ Tvis..  telefonis k. (sinon. (s) gemi. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. kAbare [fr. ka Seiqmna ministrTa k.. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti..2 m. 2. mowyobili raime ra da misT. s. bellouw] – (zRv. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. telegrafis 3. k. mfrirebuli wes­Cveulebani. muli depeSa.) 1.. avtomobilis k. cabotage] _ 1. Tavsi specialuri daniSnu­ . ¥ kabotaJuri da sakabota2. vani. saidumloebiT moculi. sabWo. oTaxi. (TviTmfrinavSi). kabEltov­i [holand.

cadres] – 1. deklamatia. nebulia drama. raTi. musika am nacemTa krebuli. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. 2. revo­ kavAler­i1 [fr. s. cavalier it. (s). Seiqmna XVII  s. kAbuk­i [iap. kavAlkada [fr. sxvavebiT. samxedro samsaxurs). katastichon furceli. cekva.-ebi. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs.-ebi. 1. maRali erTcxeniani or­ 2. vinc garkveuli 2. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. 2. kAdrebi [fr. kAdet­i [fr. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. kaci. cadastre < Sdr. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k.­Si. figurisagan Semdgari cek­ berZ. cavalkada] – 1.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. polki. myofi samxedro piri.-ebis denadoba. saswavleblis (kadetTa 2. kAdril­i [fr. saavtomobilo departamentis k. raime  k. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. kadris oficeri. cadre] – 1. ¥ sakadro. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1.-ebi. an epizodi. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli.-233- kav kabriOlet­i [fr.  teqnikuri k. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba.-ebi. cavalkade < it. cadet] – 1. lerio. politika. cekvisaTvis. cabriolet] – xelmZRvaneli k. sia. romelSic gaerTia­ k. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. k. erTad momavali . romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. nismcemeli mamakaci. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. musika. re­ va. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari.-ebi.

-ebi. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. casino] – samorine. casuistiqne < laT.  zaporoJieli k. kazAkebi [rus. kavAtina – [it. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). kaTakmEvel­i [berZ.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. Rru] – 1. (moZv. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. kAzus­i [laT.kav -234Si an samxedro gemze. kazuQstika [fr. casus kazusi. казаки] – 1. 2. casematta] – 1. kAzino [fr. k. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). (gadat. kazUar­i [fr. casino < it. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. 2. Rru. raime SemTxveva (araCveulebrivi.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ .] – mou­ naTlavi. kAverna [laT. 2.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). 2.) qanSi gaCenili si­ cariele. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad.  donis k. 2. cxenosanTa jgufi.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen.-ebi. casemate < it. maTi STamomavali glexebi. SemTxveva] – (samarT. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli.) 1. casus] – 1. ¥ kavalkadis. kazEmat­i [fr.-Ta divizia. caverna gamoq­ vabuli. 2. (samx.  kavalkadasi Scd. (geol. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. sasacilo).

agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. romelic kaTolicizms aRiarebs. katholikos sa­ yovelTao. kaTArsis­i [berZ.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. kaTalikosi. platoni. kadhedra skami. kaTolikisa Scd. 2. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. herakle. kaTOlike [berZ. kaTolQcizm­i _ qristi­ . romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad.  k. ¥ kaTolikuri. anodi). msoflio] – pi­ ri.. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. katharsis ganwmenda] – 1. (ekl. mRvdeli.-is gamge. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. k. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. kaTolikeebi.-is sxdoma.  zogjer ixmareba kaTolikosi.  saavtomobilo transportis k. (wign. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). kATedra [berZ. 3. k.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba.) sulieri ganwmenda. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. moxsenebebs. kaTEter­i [berZ. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. 2. igi­ vea rac kaTedrali.  kateteri Scd. kathetos Sveuli] – (maTem.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. kATet­i [berZ. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp.  mr. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. 3. kATod­i [berZ.  kaTolikebi Scd.  kateti Scd. kaTolQkos­i _ ix. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs.  kaToliki. savarZeli] – 1.  katodi Scd. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. katholikos sayovelTao. kaTolikesi.

akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis).  kakafonia.­s meTaurobs romis papi. kakafonuri. k. 3. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. eklesia.  k. cacao < actek. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. kakaos Teslis fxvnili. kakafoniuri Scd. kaleidOskop­i [berZ. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. arakeTilxmovaneba. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kakadu < malaiuri . calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. tropikuli mcenare (xe). kalos kargi. kAkadu [germ. kAiut­kompAnia [holand. kajuit kaiuta da fr. ¥ kaTolikuri. kAkao [esp.  kaiutasi Scd. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. 2. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad.  k. mosdevs mezo­ zour eras. caiman < karib. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. musika. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kaQman­i [esp. ¥ kakofoniuri. kakauti] – 1. kainozOur­i Era [berZ. ¥ kaiutisa. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kakofOnia [< berZ. noyieri sasmeli. kalAmbur­i [fr.  Savi k. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. 3­8 m­mde simaRlis.

¥ kalendaruli (mniS.  iuliusis k. (wign.  mecadineobis k. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.  kedlis k.­obiT Scd. ba – (sp. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. .-237wyo – mili.. Sivas coli. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). aqvs” – Scd.. gadat. 2.. kAl­i – induizmis qalRmerTi. magidis k. kAlibr­i [fr. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. 3. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba.] – vaSlis Rvino. 2.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. 3­isaT­ vis). calibre] – 1.  yalibi am mniS. 2. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa.  saSualo k. maz weras. grigorianuli k. xels. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. kaligrAfia [berZ. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi.  k.) ambebis. sportul SejibrebaTa k.  msxvili k. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. ogr.  k. moxa­ tulobani.-is Tofi. xeli (naweri). calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. kal mcire alkoholiani. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. gegma. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. sax.  kalendrisa. romelic Seiqmna me­16 s. xolo kaligkalvAzos­i [fr. Wurvi. romSi)] – 1.) kalendaris (mniS.

movercxlisfro mbzinvare liToni. k. kalorQfer­i [fr.  k. calor siTbo da berZ. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. calque] – 1. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. marmarilos. kalkulAtor­i [ing. k. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. kAlk­i [fr. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). metreo vzomav] – xelsawyo.). romelic Sedis kirqvis. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. TabaSiris da sxv. ¥ kaloriferuli. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. saSrobi.  kalkuliatori Scd. (enaTm. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). mcire kaloria – siTbos . saTbobi.  kolorimetri sxvaa (ix. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. 2. gaTboba. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. livu).  kalka Scd. kalOria [laT.  kalkuliacia Scd. oTaxis k.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma.  wylis k. ¥ kaloriuli.  koloriferi Scd. kalcQum­i [< laT. Se­ madgenlobaSi.. kalorQmetr­i [laT. sinon. kAlmar­i [fr. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. celorifere < laT. didi kaloria – siTbos is raodenoba. sakvebi. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli.  k.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT.kal -238is raodenoba. car­ cis.

sinon. meo] – 1. 2. it. vilis isrebs. velosi pedis men beWedSi. bargis Sesanaxi k.  k. kAmera [laT. Si. camelia < kreb. monarqis kari]  kameliasi Scd. qamea. – sasaxlis jariskacTa jgufi. ¥ kamariliisa. qameo Scd. camera TaRi. nulebisa. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. vis (qarT.  sadezinfeqcio k.-is konservi.  kamariliasi Scd. kombuis] – 1. am mcenaris yvavili. rabis k.. saltis SigniT. broSSi.. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo.  avtomobilis k. < sak. cameo. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi.-239- kam  kameasi.] – induizmis pan­ . kamarQlia [esp. sva­ tomobilis. ga­ 2. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. nagebo­ kAmea [fr. kamElia [fr. 2. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. cakAmbala [rus. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1.  kambalasi Scd. sakani). cambis SigniT. mera darbazi. camarilla < ca¥ kameliisa. palata < berZ. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. TeonSi: siyvarulis RmerTi. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. manqanis. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. bulia berZnul muzasTan). melzec reliefurad aris 4. oTaxi. da misT. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. zogi­ formis Tevzi. qva an niJara. xelsawyos. ¥ kameisa kAma [sanskr. ro­  mtversasruti k. kAmbuz­i [holand.

matyli. aseTi nawarmoebis. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli.  kamergeri.  k. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. Cveulebriv usaxelo.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. 2. pirfareSi). mamakacis Zveleburi samosi.  k. cxovreba. rac Scd. poezia. TviT fotografiul.  k. kamerReri Scd. kamErton­i [germ. viwro wrisaTvis gankuTvnili. k. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. xelze mosamsaxure mamakaci. k. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). aseTi musikis Semsrulebeli. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. moaxle.  maud – k. kamErher­i [germ. kAmzol­i [fr. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. kamer­iunkerze meti. cameriste it. camisole] – 1.  k. kamErist­i [fr. 3. kAmvol­i [germ. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. kamEruli [< laT. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. 2. orkestri. kamerdQner­i [germ. ic­ vamdnen rogorc Jilets. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze.. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli.  kameristka Scd. musika. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. camera oTaxi] – 1.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. kamikaze RvTis qari] – 1. erTi an ramde­ . romelSic ideba firfita an firi. momRerali.-is fabrika. ¥ kamvoluri. kamQkaZe [iap. sinon. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad.

keria] – buxari.-is qseli.  saarCevno k. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. wesi. camouflage Se­ niRbva] – (samx. rom gaZneldes maTi cnoba. arxi). nava­ .  kamufliaJi. kamUflaJ­i [fr.mowyobiloba informaciis gadasacemad. rome­ lic dasaxelebulia. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. kandQdat­i [laT. ¥ kampaniuri (mniS.  kompania sxvaa (ix.) TavzexelaRebuli kaci. kAmin­i [germ.  satelevizio k. canalis mili. < it. kampAnia [fr. 2. kavSiris xazi. kampagne laS­ qroba. omi. (gadat. kampagna mindori.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  mdinaris k. qseli.  k. Senobebis da sxv. (gadat.  qalaqis k. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli. kandQlabr­i [fr. xelovnuri kalapoti zRvebis. s. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. Tesvis k.  ruseT-iaponiis k.) raimes miRwevis gza. zamTris k.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba.  s. (ist. kamin < berZ. s Wa. komufl[i]- kan aJi Scd. ise. milebi. muSaoba. zolebiT da misT.  kandeliabri Scd.-241peboda me­2 msoflio omSi. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi.  muSaobis k.). 2.).. 3. tankebis. TviTmfrinavebis. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. 2. sinon. ¥ sakanalizacio. kAnal­i [< laT.. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad.Ra­ ri] – 1. 1­isaT­ vis). k.-is gamoyeneba. brZolis veli] – 1. dafarva laqebiT. kanalizAcia [fr. (samx. kaminos kera.

qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. kAnoe [ing. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. miyola. iyeneben laqebis. qvemexi] – momcro. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. debuleba.  k. sxv. kongresis wevrobis k. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. dogmati. s. canonade < canon zarbazani. ¥ kanoesi. qa­ . ¥ sakandidato. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli.. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. canibale < esp. canibal] – (wign) kaciWamia. 2.) mxecoba. staJi. 2. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. sakravebis xemze gasasmelad. kanQfol­i [berZ. ¥ kanonadisa. kanon wesi. rCilvis dros.  s. kanibAlizm­i (wign) 1.  kanonadasi Scd.  kanoisa Scd. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. barba­ rosoba.-is midevna. kaci­ Wamioba. ve­ luri. kanQon­i [esp.  parlamentis wevrobis k. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. kAnkel­i – taZris nawili. saafTiaqro da zog sxv. canonniere < canon zarbazani. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba.) sisxlismsmeli adamiani. kanOnada [fr.kan -242Raldis. agreT­ ve violinos da misT. (gadat. patara samxedro xomaldi erTgvari. sadme misaRebad da sxva. dasaniSnad. barbarosi. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari.  kanonerka Scd. kanOner­i [fr.  dawesebuli k. (gadat. 2. miwe­ riloba] – 1. warmoebaSi. kAnistra [ing.-is dasaxeleba. kanQbal­i [fr. kAnon­i [berZ. 1).  agreTve ixmareba kolofoni. literatura.

2.  institutis k. (s. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. kAntor­i [laT.  qudis k. Zveleburi lirikuli leq­ si.  Sokoladis k. cancellaria] – 1. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. momRerali] – 1. TiToeuli mxare. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. Se­ movlebuli risme kideze. guliani k. dawesebulebis ganyo­ fileba. kanon kanoni] 1.. kante] – 1. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli.  kamfeti Scd. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. (Zv. 3. dakanoneba kAnt­i [germ. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. ¥ kantonaluri. cantare simRera] – 1.) arCevnebi. raime masalis zoli. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. 2. saeklesio kanonad damtkiceba.). kAntata [it. agreTve orga­ nisti. ¥ kantatisa. qsovilis viwro zoli. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis.) xelisufleba. ¥ kantiani. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze.  k. wignis ydaze. gundisa da or­ kestrisaTvis. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. kantata < laT. sakantono  k. kAnfet­i [it. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli.  konfeti sxvaa (ix. kAnton­i [fr. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. k (s.  eklesiis k.  kantatasi Scd. ¥ sakancelario da kance- . kanonisieren < berZ. Sarvali.) soflis sammarTvelo. 2. 3. 2. romelic ganagebs saqmis warmoebas. kancelAria [laT.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. cantor mgalo­ beli. 2.  k.

ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. ingl.  samrewvelo k. saeklesio momReralTa gundi. kanzler < laT. kapElan­i [laT. warmoebaSi. qaRaldis da sxv. kapelmeisteri Scd. egvteri] – 1.  kapiliari Scd. samuSao. capitalis fr. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. nivTebi. (arqit. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. kapelmaQster­i [germ. 2.  warmoebis k. (saub. capella < laT. (k. yidis programebs. 2. mTavari] – 1.. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. ¥ kapelmaisterisa. sistema. 2. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. capella samlocvelo.. s. kAncler­i [germ. kapQtal­i [laT.) mimowera. finansuri k. kapQlar­i [laT. kaOlin­i [Cin.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. ¥ kapelisa.  s.  saqarTvelos saxelmwifo k.. wre. iyeneben fa­ ifuris. sawarmoo urTierTobani. kapeldQner­i [germ. 2. Rirebu­ leba.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. 3. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. cancellarius] – 1. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. kApela [it. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. s.kan -244to darbazSi momuSave. momReralTa gundi. am wodebulebebis mqone piri. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. ¥ kapitalisturi. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri.) kaTolikeTa sam­ locvelo.  kapelasi Scd.  kapelmaistrisa. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. k. capellanus] – 1.

k.  usityvo k.-245warmomadgeneli. kapitulianturi Scd. Senoba vaSingtonSi.  fexburTelTa gundis k.) ko­ lonis zeda nawili. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. naSromi. kapitUlant­i – piri. cixis k.  kapitanisa Scd. ara msubuqi.. ¥ kapitnisa. mosas­ . romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. 2.) gundis meTauri (qarT. kapitAlur­i [laT.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). gemis ufrosi meTauri. kapQtan­i [fr.  avtomobilis k. 2. 1) mflobeli. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. kapitalis (mniS. Senoba. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit.. mu­ zeumebi da sxv. capitulieren] – 1.. 2. remonti. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. capitaine < laT. TavianTi poziciebis daTmoba. 3. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. ¥ kapitulanturi. politika. caput (capitis) Tavi] – 1. sawvimars. gundisTavi).  k. Tavi.-is TanaSemwe. armiis k.  k.nagebobisa). Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. kapQtel­i [laT. capitulatio] da kapitulQreba [germ. nageboba. (wign. capitalis] – 1.  kapitulianti. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. kap kapitolQum­i [laT. safuZvliani. sinon. k. 2. wyalqveSa navis k.  k.  Soreul naosnobis k..) ukan daxeva siZneleTa winaSe. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. romSi: erT­erTi goraki. k..  kapitiulacia Scd. gadat. (sport. kapiUSon­i [fr. oficris wodeba.-is boga. fendamentu­ ri. didad mniSvnelovani. capito- lium] – 1. kapitulAcia [laT.

. capote] – asaxdeli saxuravi. kApriz­i [fr. karAmbol­i [fr. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. karabQner­i [fr.kap -246- xams. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari.  avtomobilis k.  kapiSoni. TviTmfrinavis k. ¥ karavelisa. kApsula [< laT. kApot­i [fr. Cve­ ulebriv guliani. 2. Wirveuloba. caravella. qurTuks.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. caravelle esp.  kristefore kolumbis k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. kApron­i – xelovnuri boWko. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. kapiSoniani Scd. karAvela [it. kApriCo [it.” rimski-korsakovis `espanuri k. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.  k. capsula patara yuTi] – 1. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. yarabini. 2. amerikuli maimuni er­ Tgvari. caprice] – (mus. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si.  Caikovskis `italiuri k.  karabina. kapUcin­i [it. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1.-is Zafi. ucnauri aCemeba. karAbin­i [fr. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi..  kapriCio dasaSvebia. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT.. caprice] – axi­ rebuli survili.  k.. labada. yarabina Scd. kApris­i [fr. karAmel­i [fr. kApral­i [fr.) igivea rac kapriCo. carabinier it. aseTi boWkos qsovili. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. ¥ kapiuSoniani.”.  karavelasi Scd.

cxovreba. taepiani leqsi. кафель < germ. aseTi patimrebis adgili.. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). katarRa < berZ.  k. autaneli (Sroma. satorpedo k. saxanZro k. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. katçchçsis darigeba.-is momRerali. katEnaCo [it. cafeteria] – kafe erTgvari.-idan gaqceva.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi.. katergon gale­ ra] – patimroba. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. kachel] – gamomwvari Tixis fila.-ebi.-247- kaf karAntin­i [< fr.. ¥ kafesi. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. sadac sauzmoben.  nostradamusis k. kAfel­i [rus. .)  sabuqsiro k. quarantaine kAtren­i [fr. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. Sorenkeci). esp. sva­ men Cais. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. caucho] – elastiuri. romlis kargi piri moWiqulia. kafetEria [ing. kaUCuk­i [ing. sazRvao k.  k. katOrRuli – Zalian mZime. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. kAtorRa [berZ. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. drekadi niv­ Tiereba.-Si gagzavna. kafeSAntan­i [fr. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT.  axalgazrduli k. catenaccio ur­ duli] – (sp. kAfe [fr. sinon. yavas da sxv. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. cautchiuc < perus indielTa enidan. katexQzis­i [< berZ.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. iye­ neben rezinis warmoebaSi. sinon. cafe] – patara resto­ rani. k. kAter­i [ing. (qarT.

 sasaqmebeli k. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. ¥ sakeisro.  kaSnisa. rodesac SeuZlebelia mSo­ . kaktos] – tropikuli mcenare. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. kEdar­i [berZ. kapsuli Scd.  kafsula. kapsula. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad). ¥ wablisa. yelsaxvevi).  kaktusi Scd. sakeisro gakveTa – (medic. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). 2. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  kedarisa. wablisferi.  k.  w.-ebis gawyoba. TviT es TamaSi. kaSni Scd. kedi.-is waqceva. keisrisa.  k. kAqtus­i [laT. ¥ kaSnesi. kAfsul­i [laT. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. kEgl­i [germ.  keisarisa Scd. capsula fr. feri. simRerebi.  Tbili k. Kegel] – 1. kAStan­i [laT. sinon. kaSAlot­i [fr. Cacholot < port. cactus < berZ. kASne [fr.  libanis k. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT. ¥ kedrisa. keQsar­i [berZ. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. kegElban­i [germ. kedri Scd. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. ag­ reTve am xis nayofi.  ketebi Scd.kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  mx. Kaisar < laT. k. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli.

britaneTis. toriebze. Camping] – av­  k. vaza. caisson] – wyal­ tumro. qarxana. mamakacis saCixiani. SeuRwevi didi kamera. romelic `me Tqven ver gagigeT~. ¥ keramikuli. kEmping­i [ing. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba.) daavadeba. ro­ burjebis amosayvanad). Sveicariis. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic.) das xv. kentauros] – 1..lud­ (safrangeTis armiaSi). fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. bili banaki. teri­ qarTuli k. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. mokle aqvs. (kreb. 1­saTvis) Scd.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. belgiis (mog­ 2. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. agreTve. sadgomi. dadis naxto­  k. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. Tanamedrove kunZulebis.. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. k.) gamomwvari Tixis vianebiT. kepi] – 1. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT.. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). winafriani rbili kElneri [ger. Cella oTaxi] – vedi. (astr. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. ro­ kEnguru [ing. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. meTu­ namedrove safrangeTis. xanaSi da sxv. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . sas­ kEson­i [fr. keisari daibada aseTi ope­ 2.  antikuri k. neobis xelovneba.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. Kallner] – germa­ qudi. xidis Tosani ZuZumwovari. kEpi [fr. k. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. Crd. nakeTobani espaneTis. samuSaoebi.  kepka (mniS. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.

cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. cakes (mr. (maTem.  sami ayvanili k.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli.) namravli. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs.  kvadrigasi Scd. figura. kosmonavtebs). kvadrAtura [laT. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). 2. magida. Saveebs. kvazErebi [ing. bienale. kvadrQlia [esp.  kvadratiuli Scd. kvAdriga [laT. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. ketchup] – to­ matis sawebeli. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. ¥ kvadratuli (mniS. kEtCup­i [ing. kvAdrat­i [laT. k. quadratura] – (maTem.  xuTis k. quadrinnale (mdedr.  keksi Scd. trienale).) xarisxis maCvenebeli. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. 3. 1­Tvis).  k. (maTem. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. ocdaxuTia.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. . kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. tolgverdiani sworkuTxedi. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. ¥ kvadragisa.. 2.-Si. gadat. ityvian saerTod gadawyvetil rameze.  oTaxis k.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. wris kvadratura – 1. kEfal­i [berZ. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. Se­ mokl. quazer mx. kvadriEnale [< fr. romelic ors udris.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. kEqs­i [ing.

 k.  kvalifikaciuri Scd.  kvantitaturi. marti). rac fotoni. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. Tbilisis nucubiZis platos k.) Tvisebrivi (ix. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. qalaqis didi masivis uba­ ni. kvAnt­i [laT. musikaluri . qalaqis nawili. muSaki  s.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs.  k. quartal < laT.  k. ¥ kvalificiuri. (ianvari.  kvartlisa Scd.  pirveli k. qualitas Tve. 2. risame saqmianobisaTvis. sinaTlis kvanti – igivea. kvAker­i [ing. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve).  kvartalisa. ag­ reTve kvalitatiuri). 3. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. angariSi. 2. meTodi. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. kvArtal­i [germ. meqanika. k.  q.  kvalitaturi Scd. kvArtet­i [it. komisia. ¥ kvartaluri (mniS. kadrebi. quartetto < quartos meoTxe] – 1. k. quartus meoTxe] – 1. sakvalifikacio. ag­ reTve kvantitatiuri).  k. qvantitatiuri Scd.  k.) raodenobiTi (ix.  qvanti. kvalifikAcia [laT. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. 1­isaT­ vis). Teoria. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. kvalitatQuri [< laT. kvantitatQuri [< laT. qvanturi Scd. kva ¥ kvanturi. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. kvartEron­i [esp. Teber­ vali. Taviseburebebis mixedviT.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. meTodi.

gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. me­19­ . gadaReba forte­ pianosTvis. kicks (mr. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. gadamrTveli. kiuris. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. soliciumis orJangi. klavir] – 1. akordeonis k.  fortepianos k. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. kQure [fr. k. clavis gasaRebi] – firfita.  qvarci Scd. cuvette menji. sa­ orkestro piesis. 2. irlandielebsa ansambli.)  roialis TeTri da Savi k.  kiuresi.  beThovenis simebiani k.-ebi. piesa.  kiurs Scd. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi.) – gvaris mixedviT]. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. klaviAtura [germ. quarz] – ufero minerali.  k. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. 2. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. ¥ kiurim. klAviS­i [polon.  kiurisa Scd. ¥ klaviaturisa. iyeneben medicinaSi das xv. sakravebi. sabeWdi manqanis k. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. sa­ beWdi manqanisa da sxv.-ebi. ¥ sakvarteto. romelSic oTxi Semsrulebelia. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. klaviatur < laT. klAvir­i [germ.  s. klawisz < laT. fortepianos winamorbedi. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. kQqs­i [ing. kiUvet­i [fr.. klAn­i [kelt. clan] – Sotlan­ dielebSi. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie. ¥ klaviSebiani.  klaviaturasi Scd. kvArc­i [germ.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma.  saqarTvelos saxelmwifo k.kva -25220 ss. klavEsin­i [fr. operisa da misT.

gvarovnuli Temi. klAs­i [laT.-ze damkvreli” Scd. ferweris k. mecnierebis didi moRvawe. winaaRmdegobani. klArnet­i [fr. daukra”. 9.-is moswavle. 2. 5.  kliaseri Scd. gvari. ¥ klasobrivi (mniS. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. (mag. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. klAser­i [fr. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi.-253da sxv. saklaso (mniS. klasQkos­i [< laT.  pirvel k. clarinette] – xis Casaberi sakravi.  s. 6. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. aTeulebi da aseulebi.  k. 7. samedicino oTaxi skola­ Si. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. erTnari damokidebuleba.  me-20 s.-is fexburTeli. 1­Tvis). 2. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k.  `k.  me-2 k. pirveli k. davaleba. classis Tanrigi] – 1..  pirveli k. literaturis. momzadebis done. risame xarisxi.  maswavlebeli k.  TamaSis k. done.-Si Sevida.  muSaTa k. 3. 8. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. moswavleTa jgufi. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. `k.-is kaiuta.-ss Seadgenen erTeulebi.-is vagoni. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. oTaxi. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT.-is qarTuli k. fexbur­ TSi).  meaTe k. 4. maRali k. 3­isaTvis). maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba.  `k.-is Soferi (mZRoli).-s ukravs”. klasifi­ kacia. . s. keltur tomebSi.  ZuZunwovarTa k. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.

klErk­i [fr. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis.kla -254da berZ. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. klaxon] – avto­ mobilis. klasQcizm­i [germ. klerikAlizm­i [< laT.ebi. k.  k. an­ tikuri. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. jgufebad. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. klaustrofObia [laT. klemme giragi. sanimuSo. Tanri­ gebad dayofa. 2. klerQkal­i [< laT. klEma [germ. ¥ klerikaluri. k. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli.­Si da me­19 s. meqanikuri sasignalo sayviri. klAqson­i [ing. clerc ing. saukeTeso. literatura. SesaniSnavi. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. klassizismus] – me­18 s. 3. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klasQkur­i – 1. srulyofili. claustrum daxuruli saTavsi . mwerali < clericus  qarTuli literaturis k.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. motociklis da misT.  k. klasikosebis mier Seqmnili.  k.ti pobrivi. ganaTleba. nawarmoebi. filologia. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. clerk ga­ damweri. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT.  k. kleptomAnia [berZ. klasikosis. partia. magaliTi.

klinQcist­i – eqimi.  k. havai..SemkveTi. pirobebi. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. Tbili k. kurorti. klQmaqs­i [berZ. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. k.-255sasuliero piri] – 1. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. ¥ klimaturi. klimaqterQum­i [< berZ. mudmivi k. saparikmaxeros k.  k. amindis reJimi. . klimatololOgia [berZ. ¥ klienturisa.. piri. klQent­i [laT. havas Seiswavlis.  klienturasi Scd. piri. si­ non.  maRaziis k. staJiori. klimaqsi.-ebi.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba.  zomieri k. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). saf­ rangeTSi. klimax] – (me­ dic. 2. 2. klQnika [berZ. kli klima (klimatos) klimati. ¥ klinikuri. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. clinch] – (sp. sadme mimsvleli (moZv. romelic emzadeba notariusad. romelsac emsa­ xurebian. klientebi.-ebi. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. mTis k. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. mkurnaloba. muStari].) ix. klQnC­i [ing. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken.  bankis k. romelic klimats. myidveli. cliens (clientis)] 1. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. klimaqtoriumi. k. gamokvleva. klQmat­i [berZ.

ganoebisaTvis. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win).  klounadasi Scd. yari] – (biol. buli. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. kleros] – 2. (gadat. nergvis gziT. clip sarWi] – sa­ de. naxazi da misT. ¥ kliSesi. 4. vegetatiuri gamravleba. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. klQros­i [berZ. klOun­i [ing. cliche] – liTonze. erTgvarovani STamomavloba. clips (mr)] – 1. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. klon amona­ boloze. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. monawileoben. clearing < cleklOni [berZ. rac mis winapars. clown] _ cirkis  TuTiis k. gena. nagvis dasay­ klUb­i [ing.) gaxrwnilebis bu­ . wisqveSa arxi qalaqebSi. 2. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. sibinZuris. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. xumara. organizmi. club] – sazoga­ reli adgili. 2. mcenaris an cxovelis (finans. iyeneben dasabeWdad. soluturad identuria sayure. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. kliSE [fr. cloaca] – 1. romelic ab­ klQfs­i [ing. doebrivi organizacia kul­ 3. ofilmi. ri kodi.kli -256- klQp­i [ing. romelSic klounebi klOaka [laT.) usqeso an  kli psi Scd. klQring­i [ing. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. organizmisa. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali.

 s. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. romelTagan erTi jdeba meoreSi. sinon. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. koala < avstral. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. dasamagreblad (qarT.  koalasi Scd. sportuli k. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. sadac yvavilebia darguli.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). yva­ vilnari.  saTvalebiani gveli Scd.. saTvaliani gveli). gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. koalQcia [< laT.-ze TiTi daaWira. aseTi orga­ nizaciis Senoba.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. metad Sxamiani. 3. kod kOala [ing. kiserze aqvs laqebi. ¥ koalisa. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba.  axalgazrduli k. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. ¥ koaliciuri.. klUmb­i [ing. Sedgeba ori nawilisagan. k. knOp­i [holand. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad.  klumba Scd. knecht] – (zRv.  xelTaTmanis Sesakravi k. mTavroba.  k. sinon. sportuli an sxva xasiaTisa. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. 2. Wikarti).  eleqtrozaris k. ¥ saklubo. kObra [port. muSaoba. cobra] – didi gve­ li. knoop] – 1.. qurTukis Sesakravi k. binadrobs xeze. sadgomi. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. politikuri. . kOd­i [fr.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. knExt­i [holand. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. ikvebeba foTlebiT (sinon.  knopka Scd. CanTosani daTvi).  antihitleruli k.

¥ koduri. ¥ koka-kolisa. iseTi masalebisa. kolaboraciOnizm­i [< fr.) sidide.. (maT. 3. mzareuli 2.k. cifruli k. saxelwodeba. koeficQent­i [laT. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. kOdeqs­i [laT. morses k. mxatvruli nawarmoebi.  xaxunis k. kOvboi [ing. colaboration TanamSromloba. 2..) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr..) literatu­ kOka [esp. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. enidan] – tropikuli buCqi. romlis foTlebidanac iReben kokains. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. codex wigni] – kanonTa krebuli. gadat. kOka­kOla [ing. – burTisebri baqteria.q. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. sisxlis samarTlis k.) – sidide. fuZvelze. (wign. coca < perus indielTa . ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ.kod -258-  asoiTi k. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari.  koka-kolasi Scd. gafarToebis k. nebSi. filmi.  saqarTvelos samoqalaqo k. saxviT xelovnebaSi: leTSi.  samxedro operaciis k. fonze dawebeba  k. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri.. (fiz. kok] – gemis da faqturiT. dasavleT evropaSi: piri. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. romlebic  kavboi Scd.

kOler­i [laT.  kolegialuri. milsadenebidan Semosuli . Seferiloba. 2. ¥ kolenkoruli. k. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. kOlega [laT.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. collector Semkrebi] – 1. ufro patara. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. 2.  skolis k. kolEnkor­i [rus.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. gadawyvetileba. color feri] – saRebavis feri. ¥ koleqtiuri. romliTac miedineba sxva. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. profesiis Tanamdebobis mixedviT. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi.  kolegasi Scd. sxvebTan SeTanxmebuli. saministros k. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). (gadat. misi toni da sisqe.  sxva k. xelmZRvaneloba.  kalenkori Scd.  advokatTa k.  saredaqcio k.) ara­ erTpirovnuli. romlebic qmnian admi­ nistraciul.  sabiblioTeko k. bambis qsovili erTgvari.) sul sxva saqme. kOlba [germ. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. kolEqtiv­i [laT. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. kOlafs­i [laT. ¥ kolegiuri – (wign. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. amxanaguri. коленкор < fr. ¥ kolegisa. 2. aseve saerTod fe­ ri.. kolEqtor­i [laT. dawesebuleba. didi milsadeni. saerTo miznebiT intere­ sebi. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. kolEgia [laT. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. weboTi gaJRenTili. collegium] – 1. kol  k.

-ebi. college] – 1.  kolibrma. kolloquim saubari.) ¥ koloiduri. (lit.  koliisa Scd. safosto markebis k. gogirdi. kolitis < berZ. kolokvQum­i [< laT. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. webo da sxv. kolOid­i [berZ. collisio] – 1. kolibris. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. kOl­i [ing.  briliantis k. miswrafebaTa. k. kOlie [fr.  Tirkmelebis k. .  qronikuli k. kOleji – [ing. kolibrs Scd.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. koleqciOner­i [fr.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. fizikaSi. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. ¥ sakoleqcio. markebi.  s. kolQzia [laT. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. wylis k. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. in­ glisSi. gasaubreba] – 1.  mineralebis k. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. 2. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). kOlibr­i [esp. suraTebis k. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. saxamebeli. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. 2. airebi an siTxeebi.. collectionneur] – koleqciis Semkrebi..  sakanalizacio k. collier] – yelsabami.  k. far­ Ruli). in­ teresTa Sejaxeba.) nivTiereba. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi.  cxovrebiseuli k. (wign. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. kOlit­i [germ.  k. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. kOlika [berZ. ¥ kolibrim.. xsnari. kolEqcia [laT. saqarTveloSi: saswavle­ beli.kol -260¥ koliesi.

¥ kolonizatoruli. 1).-Si.  k. kolonizAcia – 1. koloniis (mniS. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. kolOnia [fr. adamianebi an sagnebi. colonia dasaxleba] – 1. maRa­ li sveti. sinon. fizikosTa k.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS.. kolOnist­i – 1. 2) mcxovrebi (qarT. sinon. kolonizAtor­i – piri.  qarTvelebis k. moaxalSene).-ebi Savi zRvis sanapiroze. 3. samecniero TaTbiri. 2. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. erTi erovnebis adamianTa jgufi. koloniis (mniS. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. kolonia mniS. 4. WianWvelebis k.  triumfuli k.  k. tankebis k.-ebi. axalSeni). 3) wevri.. moskovSi me-17-18 ss. (ist.  kalona Scd. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. k. politika. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. 2. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. kolumneziffer] – (poligr. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. Cagvra. qveyana. 2.-ebis ganTavisufleba.  k. ¥ kolonialisturi. kolOncifr­i [germ. kOlona [fr.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. qveynebi. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. ucxo qa­ laqSi. 2.  kalonia Scd.  Zveli berZnuli k. colonne < laT.  jaris k. colone] – 1. .  k. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. kol  Sroma-gasworebis k. politika. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. 1­isaTvis).-2612. 5. 1) mosaxleobas.  pingvinebis k.  koloqviumi Scd.  biologTa k.

colossal berZ. moto. sportsmenTa oganizebuli jgufi. kOlos­i [berZ. kolosAlur­i [fr.  k.) Za­ lian didi. am wodebulebis mqone piri. figura. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. kolossos didi qandakeba] – 1. uzarmazari. gvari sistemis revolveri. velo. moxuci. ieri. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. sacxenosno Sejibrebis.) ugono mdgomareoba. mniSvnelo­ vani.  kalorimetri sxva (ix). samxedro mosamsaxureTa.  k.  epoqis k. sinon. sax. 2. color kOlt­i [< sakuT. kolossos ] – (wign. k. 3. kOmanda [fr. kolorQtuli – 1. Taviseburi naTeli. suraTSi ferTaSexameba.  naTeli k. uzarmazari qandakeba an sveti 2.  mecnierebis k. da­ valeba gansazRvruli for­ miT.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ .  s. koma Rrma Zili] – (medic. (wign.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. warmodgenas k.-ebi. warmateba hqonda. kolumbarQum­i [laT. rac qmnis mTlianobas. 2. istoriul romanSi. 2.  kamanda Scd. avtogadarbenis da misT.  avtogadarbenis k. 2. kolOrit­i [it. commande] – 1. punqti. fersazomi). romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben.  fexburTis k. ¥ sakomando. brZaneba. commandeur] – 1. raime udidesi. peizaJi. sasaxle. rac Rrma Zils mogvagonebs. mkafiod gamoxatuli. gadat. gankarguleba. kOma [berZ. xelmZRvaneli.  k. gadat. colorito < laT. komAndor­i [fr. color feri] – 1.kol -262- kolorQmetr­i [laT.

2. romelic komediebs wers. k.  k.. Sewyvile­ buli] – 1.  puris asaRebi k. kartofilis amosaRebi k. am wodebis mqone piri. (s) Janri. kombQnat­i [laT.  sayofacxovrebo sawarmoTa k.  k.  bavSvis k. (soflis meurneobaSi). risame urTierTganlageba. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS.. maqinacia. kombinAcia [laT. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. fexburTSi..  saswavlo k. commedianto] – (moZv) igivea. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba.  samkervalo k. giorgi erisTavi.  kombinizoni Scd. 1) moxda. 3. xrikebi raime miznis misaRwevad. combinatio] – 1. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. musikaluri k. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. ¥ komediuri da sakomedio. ungruli nagazis jiSis ZaRli. k. Sofris k. komedQant­i [it.  qarTveli k.. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. saWadrako. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. molieris k. 4.  k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.-263erTi umaRlesi wodebuleba. opera. combinatus gaormagebuli. qvanaxSiris k. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi.  klasikuri k. sawarmosTan.  cifrebis k. 2. ¥ kombinaciuri.. kosmonavtis k. . (s) siuJeti. 3. TamaSi (WadrakSi). komediOgraf­i – dramaturgi. comoedia < berZ. rTuli Canafiqri.. poligrafiuli k. kom  eSmakuri k. rac komikosi. combine] – manqana. ferebis k. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. samTo k. Sexameba.... kombinEzon­i [fr.-ebi. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs.

romelic komercias misdevs.  komendantura Scd.­Si.  saerTo sacxovreblis k. mindoba. 4. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. raime teq­ stis axsna­ganmarteba.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. navsadguris k. commedare davaleba. samxedro piri. 2. Se­ noba.  gazeTis k. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. komman- dantur] – dawesebuleba. 3. am dawesebulebis sadgomi.  rkinigzis sadguris k. sportuli k. sakomendanto saaTi – igivea. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. komentaris (komentarebis) avtori. commercium] – kerZo vaWroba. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. saerTod vaW­ .  qalaqis k.  teqstis k. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. commersand] – piri. komentAtor­i [laT. komentArebi – 1.. Cveulebriv mr. msje­ loba risame Tobaze. mibareba] – 1.  komendati. komErsant­i [fr. samxedro meTauri.  cixesimagris k. commentator] – piri.  komentariebi Scd.-ebi. banakis k.. rac komendantis saaTi.. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. sakomendato komendAtura [germ. komEntar­i [laT. 2. komEndant­i [fr. commandant < laT. komErcia [laT. 2) udgas. commentarius]. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas.-ebi.kom -264Scd.) ityvian. romelic risame komentarebs iZleva. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. komEntari zedmEtia – (wign.

igivea.  k. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. k. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. k. <] – risame ko­ mikuri. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. sasacilo  k. (s) operaciebi. komisarQat­i [fr. commissio da­ valeba] – 1. commissionnaire] – piri. kometes (aster) Tmiani. adamianTa jgufi. sasacilo xasiaTi.  k. niWi.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT.  k. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. 2. romelic garkveul funqciebs asrulebs. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). savaWro operaciebi. komisiOner­i [fr. gadat.-265roba. kOmeta [berZ. k. komQsar­i [fr. . preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. (s) garigeba. sinon. komivoiAJor­i [fr. Sesaxedaoba.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. commisaire < laT. 2. saxelmwifo mmarTvelobis organo. mdgomareoba. commis voyageur] – savaWro firmis agenti.. commissariat < laT.  saarCevno k. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. kudiani var­ skvlavi). kOmizm­i [berZ. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. kOmilfo [fr.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. opera. komedia). comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. komQkuri – 1.  komivoiaJuri Scd. komQkos­i [berZ.-d gamoiyureba.rogorc unda] – maRali wris. saeqimo k. rac ko­ mediuri (ix. ¥ komerciuli da sakomercio.

sasacilo] kompensAcia [laT. 2) mqone. Tanxa. msajuleba. kompas fargali] – xelsawyo.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo.). kOmpaqt­dQski [ing. epoveba visme.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. k. competencota adgili uWiravs. specialisti. kOmiqs­i [ing. Cveulebriv saTav­  fuladi k. romelsac uxdian  komikuri Scd. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. nitebuli isari. sinon. kompAqturi [laT. (saub. saeqsperto k. aris mimarTuli. (qarT.  k. komisia. comics (mr. compusso < holand. av­ qveynis mxareebs. Srifti. sakiTxTa wyeba. masa. ro­  k.gamosa­ an Tanamdebobis piri. aqvs damag­ toritetuli. codnaze damyarebuli. azri. comdros. gadasavlo Sinaarsis. compactus]  kompententuri Scd. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. k.kom -266- xulebis. comite <laT. k. SekumSuli. compact 2. – mWidro. tia] – 1. compagnie] – 1.) jgufi adamianebisa. romelic  k.) < comic komikuri. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. sxivis saSualebiT. ne raime dargSi. (medic..  s. yovelTvis CrdiloeTisken 3. aRdgena organizmSi. komQtet­i [fr. 2. compensatio] – 1. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. ¥ sakompensacio. . romliTac gansazRvraven 2.  saaqcio k. sazRauri). 2. msubuqi.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. sfero. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. Tonis diskis saxiT.  k. kompetenciis (mniS. organizacia. rasac kompetEncia [laT. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. saxsrebi.

 komputeri. saWadrako kompozitori – piri. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. meqanizacia. compliment] – sasiamovno. compilatio Zarcva] – 1.  k. ¥ kompleqturi. naSromi. eqspedicia. naxatis k. qaTinauri) kompOzit­i [laT.  k.  personaluri k.  arqiteqturuli k. kOmpleqt­i [laT. compositos Semadgeneli] – piri. k.  romanis k.. compositio Sedgena] – 1.-is klasi (konservato­ riaSi). urTierTgan­ lageba. kompiUter­i [ing. komplEqcia [laT. mag: ded­ mama. (s) sistema. 2. Tvi­ sebaTa erToblioba. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba.  k. . saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT.  Jurnalebis k.-s scildeba.. operis k. sawarmoo procesebis k. nakrebi. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. movlenaTa. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). complexio SeerTeba. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. 2. Sveulmfreni da sxv. sinon. kompozQtor­i [< laT. sruli Semadgenloba.-267 sasamarTlos k. es sakiTxi Cvens k. moyvaniloba komplQment­i [laT. SekavSireba] – (wign). compositus] – sityva. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs. Sexameba] – saganTa. agebuleba.. komputeruli. k. kompozQcia [laT. ¥ kompleqsuri.  kompentencia Scd.  wignebis k. aseTi naSromis Sedgena. kOmpleqs­i [laT. complexus kavSiri. tanis (sxeulis) age­ buleba. moqmedebaTa. kompilAcia [laT.  k. sakomputero Scd. (s) centri. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. (s) teqnika.

mTlianoba..kom -268liT dasvelebuli). ¥ sakompozicio (mniS. 1­isaTvis).  alublis k. ¥ kompresoruli da sakompresoro. meur. komprEsor­i [laT. (s) danadgari. komprOmis­i [laT. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs.  kompromentireba Scd. composteur] – aparati.. komSis k.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. kOmpot­i [fr. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign.  u. klasi (konservatori­ aSi). kompOster­i [fr. gadawyvetileba. compresse] – qsovilis. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. compost] – (sof. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . 2­T­ vis).  k. kompOnent­i [laT. komprometQreba [fr. compressio] – (teq) haeris. kOmpres­i [fr. magram kompostireba.  uary.  Senadnobis k. commune < laT.-ebi.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi.  k.  dakompostereba. atmis k. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati). komprEsia [laT. nomers da misT. ukompromiso.  k. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si.  s.  kampoti Scd. compromette] – (wign. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. kamaTi. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. ¥ kompromisuli.) risame Semadgeneli nawili. kOmuna [fr. kOmpost­i [ing.

communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. sistema (wyobileba). communisme < laT. komUnike [fr. vagoni. suli] (1918­1920 ww. commuto] – 1. visime . tabeluri. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. communard] –  komunikisa Scd. partiis wevri. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba.-269duqtebs. komunAluri – qalaqis meur­  s. cnoba. sastumro. sa­ komutAtor­i [< laT.). WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. ¥ komunikuri. cxovrobs. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze.  k. partia. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. ¥ sakomunikacio. gadoebriv sakuTrebaze. mowyobiloba. kon ¥ komunisturi. – WkuiT. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. ke­ ropaSi.  SromiTi k. yofil sabWoTa kavSirSi.  k. samxedro komunizmi – sab­  k. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. komUnizm­i [fr. communis saerTo. komUnar­i [fr. neobasTan dakavSirebuli. xazebi. (ist. k. rome­ 2. niWierebiT. kOmfort­i [ing. mSenebloba. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. saSualeba.

romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. kondensAtor­i [< laT. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. congregatio] – 1. congressman] – kongresis (mniS. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. saeklesio wigni. Ta­ nazomiereba. kreba] – 1. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. vamkvriveb] – 1. plasti. ¥ konglomeratiuli. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. konditor < Sesaferi. condenso vasqeleb. aparati. 2. konglomErat­i [laT. 2. (geol. 2) wevri kongruEntuli [< laT. msgavsi. kondensAcia [laT.  kondesatori Scd. kondesireba Scd. kOngres­i [laT.  k. raime sazogadoebriv ..  kondensacia. kondensieren] – (spec. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. kOndak­i [berZ. kavSiris saxelwodeba. orTqlis. kondQter­i [laT.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. 2. romis papTan arsebuli administraciuli organo. kondensatio] da kondensQreba [germ. 2. saerTod: Sesabamisoba. kenWebisa da qve­ bisgan.) dagroveba. kongrEsmen­i [ing. conglomeratus Semgrovebeli. 2. kongregAcia [laT.  energiis k.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. 2. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. (wign. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. SemTxveviTi na­ erTi.  avtomobilistebis k. mSvidobis momxreTa msoflio k. congressus Sexvedra. konglomerAcia [laT.) naleqi qani. Semk­ vrivebuli] – 1. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba.

 koperacia. genili norma.-ebi. melime arCeviTi organos  s. rac da­ Scd. moqmedebis k. ¥ konditerisa.  kooptireba. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. ro da sxva gaerTianeba. fabrika. koptireba. urTierTSefardeba. sakonditro Scd. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. romlis drosac  kordinati Scd. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. .. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. TanamSromloba] – 1. s. saqoneli.) si­ ¥ kondiciuri. romelic gansazRv­  k. 2.savaW­  samecniero samuSaoebis k. maRazia. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). [laT. ¥ kooperaciuli. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. procesSi (operaciaSi). s. k. coordinatio] da koordireba [germ. forma. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. konditio] – dad­ tirebuli Scd. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. saqoneli. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. standarti. Tesli. an kandidatebiT sakuTari 2. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan.-ebi. kopkondQcia [laT. ¥ kooptirebuli. kanfetebis da misT) damza­  k..  koptacia. koleqciuri sawarmoo.-271- koo arab. sabinao k. debis specialisti. nawarmi. wesrigebuli] – (spec. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. tarebis gareSe. saqmianobis SeTanxmeba.] – tkbileulis (tor­  sarewao k..  konditrisa. koperaciuli sakOnditro – 1. satebis. kanditeri. Sromis  geografiuli k. dide.

romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi.  s. korEqtor­i [laT. depeSebis da misT. sadac aseTi raz­ mi. sworeba.  mamxilebeli k.  korektireba Scd. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. korespondEncia [laT. korEqtiv­i [laT. correspondentia] – 1. korespOndent­i [germ. correctus gas­ worebuli. korelAcia [laT. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT.  s.. korrespondent. kores­ pondentis mier gazeTis. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. dacva. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili. cordon] – 1. 1) akeTebs. .kor -272 korespodenti. sasazRvro k.  korespodencia Scd. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. kOrdon­i [fr. TviTmfrinavidan da misT. ¥ sakorespondento. 2. (samx. romelic koreqturas (mniS.. yarauli aris gan­ lagebuli.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. ¥ sakoreqtoro. adgili. erToblioba. k.  tyis k. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. sabaJo k. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. koreqtQreba – 1. < fr. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki.-ebis Setana. piri. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. 2. sakorespodento. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi.. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. correspondant] – 1.  kordinacia. cnoba.  gegmebSi k. kordebAlet­i [fr. Jurnalis. kordinireba Scd. radio­ televiziis TanamSrome­ li.-is iqiTa mxare. Sefardeba. 2. wevr-korespodenti Scd. gazeTis. 2. punqti. werilebis.  gazeTis sakuTari k.

gamoiyeneba. corner kuTxe.-273 ars. koryphaios bela­ di. korEqtuli [< laT. 3. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. sakorektoro Scd. korQdor­i [fr. pasuxi.  k. kor kOrida [esp. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la.  koridasi Scd. k. kOrife [berZ. sakorektoro Scd. korekturuli. Tavaziani. (qarT. rogorc sanelebeli. correctura rac unda gaswordes] – 1. xelovnebis k.  korektura. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). sakoreqtoro – oTaxi. corrosio amo­ Wama] – 1. talani). Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. koreqtori). Secdoma. korQandr­i [laT. kornQSon­i [fr. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. ¥ sakoreqturo. . cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. 2.) wesieri. k. korEqtura [laT.). k. winamZRoli] – (maRal­ fard. nabeWdi. gasworeba.. binaSi da sxv. sadac koreqtorebi muSaoben. sax. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. kordebaletis mTavari msaxiobi. kOrner­i [ing. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze.  s.  korektuli Scd. adamiani. korOzia [laT. saqcieli. TviT aseTi anabeWdi. ¥ koreqturuli.  sakoreqtoro sxvaa (ix.  mecnierebis k. koreqtura). correctus gamarTuli] – (wign.  k. derefani.  korektori. ¥ koridisa.  karidori Scd. sinon. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba.  sakoreqturo sxvaa (ix. 2.  vagonis k. mopyroba.) 1. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. korEqcia [laT. correctio] – Sesworeba.

. sazRvao k. kOrset­i [fr..  msrolelTa k.  kadetTa k.) TabaSiris. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli.. kOrsaJ­i [fr. procesia.  cxenis k.. (medic.  korpuskul[i]aruli Scd. saaTis k. gamrudebis) samkurnalod. corpus sxeuli] – 1.. .) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. 2. 5. paJTa k.) sazeimo sxvla.. kOrteJ­i [fr. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. (ix. saavadmyofos axali k. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. di plomati). romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT.kor -274JurnalisTa k.  mr. court] – CogburTis saTamaSo moedani. farTo drekadi sartyeli. 4. korporAcia [laT. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. kortebi.  mTavari k. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. (sacxovrebeli masivisa). xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. 2.  inJinerTa k. 3.-ebi. adamianis an cxovelis sxeuli..-ebi. corpusculum sxeulaki] – (fiz. kOrpus­i [laT. 2. cortage] – (wign. gemis k. koronAcia [laT.) materiis nawilaki. 6. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. me-5 k. mefed kurTxeva. korpUskul­i [laT. kOrt­i [ing. satanko k.. oficerTa k. erTi specialobis. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. msxvili sajariso Senaer­ Ti. (geol. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. qarxnis k. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. coronatio] – gvirgvinis dadgma. universitetis k. corset] – 1.  di plomatiuri k.

 korupcia Scd. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. topazi. kosmopolQtizm­i – ideo­ . simrude] – (maTem. korumpirEbuli pQri – piri. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. kosmonAvtika [berZ. korUfcia [ing. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. kosmolOgia [berZ. kOrund-i [germ. saSualebani. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. corruption < laT. safiro­ ni. kosmos kosmosi. kosmos kosmosi.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. 2. kosQnus­i – [laT. samyaro da dromos sarbeni adgili. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. kosmogOnia [berZ. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. kosmEtika [berZ. astronavtika). kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1.-275 avtomobilis k. misi saxesxvaoba: lali. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. kosmos kosmosi.. cortes (mr.  k.-is kabineti. kosEkans­i [laT. ¥ kosmetikuri. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. kosmOdrom­i [berZ. mimdevari. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kos  samkurnalo k. kosmeturi Scd. kOrtes­i [esp. kosmopOlit­i [berZ.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi.  kortesebi Scd. korund] – Za­ lian magari minerali. k. co erTad da sinus Runi.  kosmetiuri.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. azris gamoTqma CogburTis. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. mniS.) raime azris. (gadat. romelic l. laibgvar. gvardia)] – zog monar­  operis l. ¥ laibgvardiuli. ¥ lakoniuri. 2. bewvi. Tema.lAkmus­i [laT. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli.  samgzavro l. SejibrebaSi: msa­  l. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ.  laibgvardieli. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. warwera. dacva).] – lurji.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. ojaxidan. polki. stili. l. romelic lAib­gvArdia [germ. .  l. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. saRebavi  leib gvardia Scd. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl.-is saRebavebi. laT.tani da laT. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. saokeano l. tiv] – 1.  l. mcenareuli nivTiereba. fexburTis da mokled da mkafiod. navi. zog sxv. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. jis TanaSemwe.  leitmotivi Scd. aqvs Zvirfasi xazis msaji. pasuxi. karis eqimi. lakOnizm­i [berZ.  leib-medikosi Scd. romelsac iyeneben gemi. (ix. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. gverdis msaji. didi swrafmavali qaRaldi. Guardia moebSi. rogorc indikators (ix. xolo tutis (ix. medicus wiTldeba. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. Linesman] – – (wign).. Lakmoes < diuli – iwereba erTad.  romanis l. tani da it. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. 2). (mus.) ZiriTadi azri. LeitmoxreT amerikaSi.

lAndSaft­i [germ. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. zonebi.-ebi. laringoskopi. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi.-289¥ lamisa.  wiTeli l.) 1. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. Lancete < laT. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. iyeneben upiratesad amaRlebul. romelic sakvebad gamoiyeneba. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. generlis l. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. raime adgilis saerTo xe­ di. lAmpas­i [fr. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. lAma2 [tibet. lAnget­o [fr. vidre adajo).  laringologi.  l.ebi. laringologia. termini. simfoni­ is. Lapidarius qvis mTleli. 2. lArgo [it. zogjer: sonatis.) mokle da mkafio. sasuqad da sxv.  lamaisti. lAncet­i [fr. laminAria [< laT. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. larQngit­i [berZ. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si.  mTiani l. Lancea Subi. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. stili. iluminacii­ saTvis. l. lamina fir­ fita] – (zool. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. ferwera.  l. ¥ landSafturi. lapidAruli [laT. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). nela . qvaze amomW­ reli] – (wign.  lamasi Scd. oroli. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. Largo faruli] – (mus. Lampas] – ganieri feradi zoli. kvartetis da sxv. lAngust­i [fr.) wablisferi wyalmcenare. lampQon­i [fr. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.

 latarea.las -290 lapsusi. mcdari nabiji] – (wign. a. liapsusi Scd.  a. . l. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. lEgat­i [laT. nebadar­ Tuli. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. liafsusi. qamandi. paltos) mkerdis na­ wilSi. laurEat­i [< laT. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. nobelis premiis l. lAso [fr. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. Lasso < esp. organizacia.  rusTavelis premiis l. teqnikis dargSi. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. laqtAcia [laT. lAfet­i [germ. elCi] – 1. mamuli] – (wign. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi.  l. lAckan­i [germ. bed­ nierebis. legAlur­i [laT. lEgato [it.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. adgil­mamuli.  waugebeli l. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. Latifundium latus farTo da fundus miwa. latareia Scd. l’affus] – dazga. latAria [it. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. lAfsus­i [lT Lapsus davardna.. RvTa­ eba _ viSnus toli. mecnierebis. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. sagdebeli).. lAqSmi [sanskr. sin. metyvelebaSi). gazeTi. literatura. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. Secdoma.  Tvlebiani l. Lafette < fr. 2. Legatus gagzav­ nili. iatak­ qveSa. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri.] – induizmis panTeonSi: silamazis.) uneblie Secdoma (nawerSi. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. partia. latifUndia [laT.

romelic hgavs Rrma Zils (qarT. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. Tqmuleba). legionis (mniS. tyavs mimsgavsebuli. leTargQuli ZQli – igivea. mdgomareoba. Legio (Legionis)] – 1. leTArgia [berZ. Legionnaire] _ 1. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. 3) wevri. 2) jariskaci. lEdi [ing. .  l. Legenda is.) legionis (mniS. leibOrist­i [ing. lEgenda [< laT. araCveulebrivi. letargiuli Scd. geografiuli rukis nawi­ li. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). leikEmia [berZ. (ist). 3.  l. liderini Scd. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. gadmocema. ¥ leTargiuli. gaTxovili qali. (ist. warwera monetaze an me­ dalze. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. 2. legitimAcia [laT. 2. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. sinon.  suramis cixis l. legendis xasi­ aTisa. legiOner­i [fr. partia. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. Legitimus kanonieri. mTavroba. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. l.  letargia. 2. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia.  liderini. rac leTargia.  l. gmiroba.-291buli] – (mus.) qro­ nikuli daavadeba. legendAruli da legEn­ duri – 1. legQon­i [laT. igivea rac polki. 3. ¥ leiboristuli. Seu­ darebeli. ledErin­i [germ. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. rac unda waikiTxon] – 1. l. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla.

doza. Lēmma] – (maTem. romelic berZ. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. lEma [berZ. sasikvdilo. Leopardus < damxmare Teorema. TeTri kytos ujredi.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. Leutenant] fermerebze. Sedegi. lEnd­lQzi [ing. kvebis produqtebs da . lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. naxevrad mixedviT].  lemasi Scd. primatebis razmisa. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. dasamtkiceblad. Launch] – inglisSi. panTera). aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. lebs. l. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. saqonels.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. sis­ lEndlord­i [ingl. Lend-lease < ¥ letaluroba. bewvi (sinon. ZarRvi] – (fizi­ mamule. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. maimuni. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. Leukos sxv. romelic TviTon ol. miRebu­ lEqsika [< berZ. patara cxoveli. Zv. meore sauzme (naSuadRevs). romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi.  l.lei -292- leikocQtebi [berZ. `vefxislevdnen SeiaraRebas. Lemures (mr. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. Lexikos sity­ li kanoni. letAlur­i [laT. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. momwvevi. masa­ tyaosnis” l. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. lEmur­i [laT.) leOpard­i [laT. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. da flotSi..

. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. sadac sajaro leqciebi imarTeba.  qarTuli enis l.  studentTa sasaxlis l. mdidari l. ¥Lleqciuri. aseTi gadmocemis Canaweri. Lexikon si­ tyvani] – 1.  didi qarTveli l.  qarTuli enis ganmartebiTi l. romelic leqciebs kiTxulobs.  l. lEqtor­i [laT. sulxan-saba orbeliani. leqsQkon­i [berZ. l. 2.  qarTuli l. mwerlis l. (s. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. Semadgenloba. muSaoba.. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. l.) Sromebi. inglisur-qarTuli l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. darbazi).) muSaoba. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. XX saukunis cnobili qarTveli l. (s.-293¥ leqsikuri.  l. ¥ saleqsikono.  s. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. (s. Leqtorium] – 1. sadgomi (Senoba. dawesebuleba. wigni. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio.  lektoriumi Scd.-ebis kursi.  l. s.  lektori Scd. Taviseburebani. orTografiuli l. 2. leqtorQum­i [laT. . leqsikolOgia [berZ. masala. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi.-is kiTxva. 3. Leqtor mki­ Txveli] – piri.) ganyofileba. leqsikogrAfia [berZ.. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. lEqcia [laT. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani. ro­ melic swavlobs leqsikas.

xel­ mZRvaneli. partia. (moZv. operis. propaganda.-ebi. lQder­i [ingl. darbazi. saaTebi. libretista] _ libretos avtori. librEtist­i [it. gadabmuli notebi. pirTa. Cveulebriv mr. moswavlis codnis SefasebaSi. it. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. Jini] _ fsi­ . lQbero [it. [laT. mokle Sinaarsi.  parlamentis fraqciaTa l. 2. ¥ lianisa. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. Liberalis Tavisufali] – 1. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs.  lianasi Scd. libero Tavisufali. or­ ganizaciaTa. po­ litikuri mimdinareoba.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. 2. 1) momxre. liga] _ (wign). ligatura kav­ Siri] _ (mus). s. mavne Semwy­ narebloba. ¥ liberaluri. leader] _ 1. gaerTianeba. miswrafeba. liberalizmis (mniS.  s. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. 2. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri.  l.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. lQga [fr. libreto] _ 1. politikuri partiis. lQana [fr. ligue laT. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. lQbreto [it. Ligare. saxelmwifoTa kavSiri. 2. lianebi. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. ¥ saleqcio. lQbido.  ligaturisa Scd.  l. libEral­i _ 1. baletisa da misT. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. liberaluri partiis wevri. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. libido survi­ li. ¥ ligaturisa. ligAtura [laT. froidma).

liquidus fr. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. filtvebi. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. liquide Txevadi. gauqmeba. liTo. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. udris daaxloebiT 4. portreti. romelic Semdeg frankiT Seicvala. likvidAcia [fr.. liquidieren] _ 1. daxurva. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. ¥ liesi. [berZ.  safexburTo Cempionatis l.  trestis l. livreia Scd. guli.-295an gundi. liquidation] da likvidQreba [germ. mosir­ muli.5 km/s. pretendentTa turniris l. yaurma). livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. risame (mag. ¥ salikvidacio. mTis qanebs Seexeba. romelzedac winaswar xataven. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. lik (TirkmelebSi). am wesiT miRebuli ana­ beWdi. liTogrAfia [berZ. laqiebis. visame. liTOsfero [berZ. lQvr­i [fr. ¥ livreisa  livreasi. komiria. ¥ liTografiuli. sa­ warmos. liE [fr.. 2. likvidUroba [< laT. elenTa).  l. satransporto saSualebebis. livree] _ Sveica­ rebis.  litografia. meetleebis formis tansacmeli. 2. litografiuli Scd. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. lithos qva da grapho vwer] 1.  liTotropia. lQver­i [ingl.  liisa Scd.  l-is Zexvi. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. lQvrea [fr.  wera kiTxvis ucodinarobis l. lithos qva da sphairo burTi. risame mospoba. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta.  s. Lithos qva] _ rac qvebs. lQzing­i [ingl. 3.  mxatvruli l..

gansakuT­ . lQmit­i [laT. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. limen yure. gamokvleva. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. ¥ likviduri. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT.  lili puta Scd. Linguistique < laT. importis l. rome­ lic swavlobs tbebs. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. enaTmecniereba). ris ganaRdebac. teleskopi. linolEum­i [laT. lQman­i [berZ. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. enaTmecnieri). rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. lQnza [germ. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. limes (limitis) zRvari] _ norma.  limfaturi Scd. ¥ limfuri. Lympha sufTa wyali. limnolOgia [berZ. Linse] – optikuri mina. sinon. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. lQmfa [laT.  mikroskopis l. sinon. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. Cveulebriv sferuli zedapiriT. ¥ linzuri.  l. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi.. jirkvlebi. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili.  l. ramiT sargeb­ loba.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. qondriskaci. SemosazRvrulia ori mrudxaziani.  l. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. lingvQstika [fr. fulad qcevac SeiZleba.  eleqtroenergiis l. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. Limousine] – daxuruli. sinon.

 akakis l. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. lira1) dakavSirebuli] – 1.. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. romelic kompiuterma mogvca. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. lirQkos­i _ poeti. ¥ lirikuli.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. drama) er­ Toblioba. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. lirikuli Sinaarsi risame. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. 3. litAnia [berZ.  samedicino l. poeziis saxeoba.. 2. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. lQsting­i [ingl. literAtor­i _ piri. poezia. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. STagonebis simbo­ lod. lQra2 [it. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2).  l. proza. 2. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix.]. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. Lynch vinme planta­ toris.  liriuli Scd. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. lQra1 [berZ. Litteratura] 1. teqnikuri l.  linoliumi Scd. Carlz linCis gva­ ris mixedviT.  qarTuli klasikuri l. romelic lirikul leqsebs wers. literatUruli da sa­ . mwerali.  axali qarTuli l. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. literAtura [laT. iyeneben iatak­ ze dasagebad. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva.

saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. lQft­i [ing. liqQor­i [fr. sm­s. ¥ meliftisa. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. Licentia ne­ bis darTva] – 1. lQqtor­i [laT. udris 1000 kub. rZe. licEist­i _ liceumis mos­ wavle.  erTi l.). raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. liftQor­i _ igivea. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana.  avzis l. melifte – piri. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. 2.) wreebi l. licEnzia [< laT.lit -298 samgzavro l. gamogonebis.) nawarmoebi. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. lQtraJ­i [fr. Litre berZ. . sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. lifti). satvirTo l. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli.  l. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. Jamis wirva. litUrgia [berZ. lQtr­i [fr. 3. liftiori). licEumi da lQcei – [< berZ. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. rac me­ lifte (ix.. skola­baRis) saxelwodeba. misi mcveli. (am mniSv. (s.  meliftesi Scd. konsulis. romelic lifts emsaxureba (sinon. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb.  litra Scd. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. (s. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. savaWro markis gamoyenebis ufleba.

l. mwerlis s. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli.  lobizmi. Logos sityva. logAriTm­i [berZ. gantoleba.  l. logopEdia [berZ.  sabunebismetyvelo l. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. ¥ logariTmuli. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. martivi gra­ fikuli aRniSvna. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb.  l. RvTaebrivi goneba da misT.-299totele aswavlida] – 1.) maCvenebeli xarisxisa. lOb­i [ing.  loRika. dawesebulebis. ¥ liceumis. goneba] – 1. Logos far­ doba. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.  dialeqturi l. . romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). logOti p­i [berZ. Lovelace ing. rom miviRoT mocemuli ricxvi. aso­ ciaciis da a. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. 2. lOgos­i [berZ. azri. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem.-ebis cxrili. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. lov lOgika [berZ. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. 2. lovElas­i [fr. Logikē] – 1. ¥ logikuri. Logos sityva. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. loRikuri Scd.  l. 2. lobireba. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. emblema. gamoTvla. mizanSewoniloba.  movlenaTa l. kanonzo­ miereba risame. daskvna. lobisti. cneba.S. sxva mistikuri cnebebi.

lokAut­i [laT. 2. sinon. Locus adgili. 3. Loco gan­ valageb] – 1. ing. ¥ salokomotivo. mowodeba). orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. Locomotive < laT. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme.  l. risme adgilis Semosaz­ Rvra. 2. po­ litikur moTxovnas (qarT. aparati. sax. erTguli.  loialuroba.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. depo. Loyal erTguli] – 1. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. lokAtor­i [< laT. brigada s. damokidebuleba.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lokAlur­i [laT. Localis] – (wign. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. lokomOtiv­i [fr. lOzung­i [germ.  l. lOmbard­i [geogr. aparati.  s. 2. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. Localis adgilob­ rivi] – 1. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. ad­ gilobrivi. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. rom­ . omi. loiAlur­i [fr.

romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. Loto < it.  lojiasi. losQon­i [fr. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. lOrnet­i [fr.-301mevaxSeebi). lOcia [< holand.  l. lotto] – saTamaSo. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. lOrd­i [ing. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. saqoneli (auqcionze). masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). ¥ lojiisa. lOto [fr. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. Lot] _ 1. lOcman­i [holand. luz lOmbenis mAgida [moZv.stum­ rebisaTvis das xv. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. Senobis nawili. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. gamoyofili presis muSakebisaTvis. stadi­ onze: adgili. xa­ verdiT gadakruli. qaman­ di] – mavTuli an Toki. 2. lOjia [it. 2.  lociasi Scd. lUza [holand. Loggia] – 1. loji Scd. lOJa [fr. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. lOnu­i [fr. lotOtron­i – mbrunavi doli. . Loge] – 1. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. TviTon es gasayidi nivTi. saqmiani garigebis dros. Lonye Toki. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. 2. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. sxdomaTa darbazSi. 3. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. lOt­i [ing.-Ta palata. Senobas mikruli Ria aivani.  meore iarusis l. ¥ lociisa.

) saxelis mi­ lUstra [fr. ¥ luminescenciuri. gembanze.luT -302- cenciuri. welT. ww. luminis- luTEran­i – luTeranobis . sinon. analizi.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. Louisd’or sa­ mareoba. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. Lustracja] ruli. lampa. romelic aR­ (maTxovrebi. romelzedac ulebrivi nadimebiT). niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. oduli aRwera. mimdevari. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. luminiscenturi Scd. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba.  luminiscencia.­Si germa­ misT. scenaze da sxv. luna mTva­  luteranoba Scd. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. mawanwalebi da mocenda me­16­s. l. Luan sanTelia (qarT. Zv. lunAtizm­i [laT. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. men (luminis) sinaTle] – WaRi). saxeli. gasarTobebiT. saxis atraqcionebiTa da  l. (fiz. naTeba. Luik] _ CasaZ­ reblad).) raime sxeulis civi  liustra Scd. eklesia. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa.). re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. Lux sinaTle] –  l. ganaTebis sazomi erTeuli. romi Wrili (mag. lUqs­i1 [laT. romlis drosac kuT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr.) lunAtik­i [laT.

umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi.) gazsadeni. mTavari xazi ra­ tegoriisa. Zala.-303- mag lUqs­i2 [fr. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. eleqtrogayvanilobis. laqis mmarTveloba. magister uf­ mAgma [berZ. .  kaiuta – l. misnoba. m.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. (sastumroSi). tralo. meore safexuris kursdam­  m. Zvirfasad.) arxi. sinaTle. warmmarTveli] – 1. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. ferre tareba] –  mTavari m. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. ¥ magmuri. ci paliteti. legrafis) sistemaSi. te­ nomeri – l. gacivebiTa da gamagrebiT 2. misi  filosofiis m. maRazia – l.) kabeli. qanebi.satana. (s.-is amofrqveva. ro­ liucQfer­i [laT. nis meTauris tituli. m. ime qselis (mag. sityva. Tavrebuli. muni­  m. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. komfortulad magQstral­i [laT. Lux cxovelebuli moZraobaa. magmatiuri Scd. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa.) xelisufalni.. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba.  m. umaRlesi ka­ ZiriTadi. magia] – jadosnoba. m. joxeTis mbrZanebeli. 3. (s. mowyobili. (s. rkinigzis. magistralis mTavari. dnari silikaturi masa. mAgistr­i [laT. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. magistratus (mr. m magQstrat­i [laT. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi.. 2. mAgia [laT.  liuqsi Scd. ol. am  magmasi. jo­ m. qalaqis farTo quCa.

 finansuri kapitalis m.  xelovnuri m. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. mausoleum < berZ. magnolOgia [fr. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. erTvis agreTve saxelsa da gvars. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. xarobs Tbil qveynebSi. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi.  miaqcieT yuradReba: magniti.) magnitur movlenaTa erToblioba. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. mAdam­i [fr. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. madrQgal­i [fr. magnEtizm­i _ (fiz. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. maEstro [it. mademoiselle] – qaliSvili. mAdera – erTgvari magari Rvino. mxatvris).  m. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti.  dedamiwis m. magram – magnetizmi. magneto. mewarme. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. agreTve moWadra­ kis. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. mAgneto [fr. 2. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. madame] – 1. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. kompozitoris. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. veli. . ¥ magnituri.  magnitafoni Scd. magnitOfon­i [berZ. sinon. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. andamati). mavzolEum­i [laT. qal­ batoni.-ebi. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. mademuAzel­i [fr. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. memamule. mAgnit­i [berZ. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi.

 elementaruli m. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. saukuneebSi: CrdiloeT  m. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). sinon.-305- mai aSenebuli iqna Zv. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. formebis Sesaxeb. teritoriebze. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis.w. ce. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. damaarsebeli am icocxla]. gamoyenebiTi m. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. maTemAtika [berZ. maiOlika [it.. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. agreTve ma­ bisa. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. `wmin­ xalxebisa. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). hon­ – avesta]. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. q. mcireTa meTodebiT. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. amocana. mauros muqi] m. oba. mathēma- . – mazoxis gvaris mixedviT. polonuri erovnuli cekva. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra.

makros grZeli. mackintosh < sakuT. ¥ maiolkisa. makulo vsvri] – 1. mAkler­i [germ. literaturaze.. gadat. (sarkaliT).  saxlis m. 2. aseT nawar­ moebTa erToblioba. mAket­i [fr.uniWo nawarmoebze.  birJis m. ianiCari). sax. [berZ.) sa­ xelidan]. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. makrokOsmos­i [berZ. wignis m. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. kapitnis momdevno. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. niSnavs dids. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. modeli. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. cieb­cxeleba. maliariuli. wignebi. mikrokosmosi). makler] – Su­ amavali savaWro..) dispanseri. samaliaro Scd..  m.) ityvian mdare xarisxis.  maiolkasi Scd.mai -306garigebaSi. agreTv uvargisi qa­ Raldi. am wodebulebis mqone ofi­ ceri.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. malaria] – cieba. makQaJ­i [fr. makulature laT.  maliaria. msxvils. sabirJo . makulAtura [germ. (s. makQntoS­i [ing. mAmluq­i [arab. malAria [it. dekoraciis m.  makentoSi. 2.. makro. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. makentoJi Scd. maQor­i [laT. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro. (saub. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. ¥ malariuli da samalario. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. kosmosi (Sdr.

 m. ¥ mananisa. manEvrebi – 1. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. mAmont­i [rus.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa.] – 1. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. gadaadgileba saomari operaciebis dros.  mananasi. vercx­ lismoyvareoba. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. (samx. (gadat. maradmwvane citrusovani xexili. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. mango < mal. mAngo [fr. romelic iqmneba yrilobaze. jarebis an flotis moZra­ oba. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. mAndat­i [laT.  deputatis m. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. 2. fandi. nam­ . 2. mamonas simdid­ re < arab] – 1. maradmwvane citrusovani xexili.) eSmakuri. mandEizm­i – religia.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki.) didi taqtikuri mecadineoba. 2. 2. hqonda grZeli. mandarin] – 1. fafa Scd. man mandArin­i [esp. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. mAnana [berZ. mAnevr­i [fr. konfe­ renciaze. manna < Zv.  SemovliTi m. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. manis burRuli. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. (gadat. mAmona [berZ. xriki. manoeuvre] – 1. xarobs aziaSi. ebr.) angareba. veraguli moqmedeba.-s wveni.

2. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. mAneJ­i [fr. cirkis wre. mania vneba. arena). manEken­i [fr.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. sigiJe] – 1. mannequin] – 1. (gadat.-ebi.) oini. 2. maniere] – 1. manQfest­i [laT. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. . mAnia [berZ.-ebi. yofaqcevis normebi. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. yalTabando­ ba. mowodeba. manipulation] – 1.  cocxali m. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. manēge] – 1. sazRvao m.  manikuri. 2. manifestus aSkara] – 1. ateli­ ebSi).  s. (wign. manus xeli curo vuvli.  sagazafxulo m. (mr.) raime rTuli moq­ medeba. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. 3. qcevis Tavisebureba. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. manicure < laT. manikiurebi Scd.man -3082.  gandidebis m. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. (rk.-ebi.-ebi. romlebic fexs idgamen. piri. Tavis daWeris wesebi. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad.  kargi m. elmavali.­gz. mAnera [fr. cudi m. ¥ samanevro. manikQur­i [fr. moqme­ debis. 3. 2. Cveva. 2. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. mulani (sinon. romelime avtoris. sieSmake. mani pulAcia [fr.). romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli.

majeur] – (mus.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.  monometri Scd. ¥ mantiisa.upiratesad Zveli. mogeba] – (maTem. grZeli wamosas­ xami. msoflios yvela xalxisadmi. ¥ mantisisa. sax.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli.).  kapitalizmis m. manufaqtura] – 1.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. manOmetr­i [berZ. romlis bgerebi qmnis did mcire . safeiqro mrewvelebis na­ warmi. mAnto [fr. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. 2. ¥ manufaqturuli. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. farTo. berZ. maJ 3. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad.  m. gAnsarda [fr. qsovilebi. mansarde < sak.) sfero dedamiwis qerqis qveS. (zool.  dasaSvebia – mansardi.  monazvnis m. politikuri partiis.  mantisasi Scd. ¥ mansardiani.-309 m.  manufaqturasi Scd. manuscriptum] – xelnaweri. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile.  mantiasi Scd. ro­ melic faravs sxeuls. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. (ekon. mAntia [gvind. da­ qanebul saxuravis qveS. koteji. mAJor­i [fr. mAntus reAqcia – (medic. musikaluri wyoba.) warmoebis forma. mAntisa [laT. periodi. ¥ manufaqturisa. manifestAcia [laT. 2. (geol. mantissa dama­ teba.  moluskis m. manteam] – qalis farTo palto. mauchette] _ pe­ rangis maja. 2. Cveulebriv bewvisa. manUskri pt­i [laT. mantion] – 1. manUet­i [fr. manufAqtura [laT.

) uilajoba. 2. politikaSi da sxv. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. wel­ loba). amis Semdeg ma­ 2. elebi. marAneb­i [esp. minori). rac Se­ exeba umravlesobas. ada­ tianoba (kaTolikoba). romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. maJoritArul­i [fr. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. romlebmac xmaTa ruli iremi. umravlesoba miiRes. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. moSveba] – 1. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. mxiarul elferi (sa­ pirisp.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. major didi] – 1.) ityvian. maJorQtar­i [fr. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. proporcia). jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. maraTOnul­i _ (sp. xelov­ nebaSi. damaxasiaTebelia mxne. 490 w). romlis rathōn) saxelis mixedviT. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. maJOrSia – (gadat. (ix.] – didi cimbi­ didatebi. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. gacurva. TaR. (gadat. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ .maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. maraTOnel­i _ sportsmeni. uuna­ roba (mecnierebaSi.  m.). arCevnebis sistema.

biznesis . margarine] – sakvebi cximebi.  pikuli kitris m. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. marina < laT. mArka1 [germ. 2. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. mArina [it.  safosto m. marixUana – narkotiki erTg­ vari. marinade] _ 1. Zv.-ebis koleqcia.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils.  m. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. 2. sagerbo m. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. konverti. zRvisa] – su­ raTi. muJuJisa). mariOnet­i [fr. margArin­i [fr. Teatris Tojina. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). marionette] – 1. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. marQaJ­i [fr. marinus sazRvao. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. m. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. mTavroba. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. marka2 [germ. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. ¥ markiani.-311viziciisgan. (gadat.. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. wveni (mwnilisa. mar marginAlia [< laT. mwnili. markEting­i [ing. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. me­18 s. mark.  marionetka Scd. fin. mwnileuli. marQnad­i [fr. ¥ marionetuli. welTaRr.  m.

< geogr. markQor­i [fr. marqSeideri Scd. mars] – (astr. marodQor­i [fr. marauder] – piri. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. sinon. sax. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. mArkiz­i [fr.  marqSaideri.) 1.. martini] – koqte­ ili. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. rome­ . marmElad­i [fr. 2. TamaSis dros angariSs awarmoebs. saf­ rangeTis didi revoluciis dros).mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. bazarTkeTeba. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa.  marselioza Scd. ¥ markizasi. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. markSeideri. marche] – 1. mArS­i [fr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. musikaluri nawarmoebi. markSaQder­i [germ.). TavadaznaurTa ti­ tuli.  marmaladi Scd. 2. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti.  markizisa Scd.  sazeimo m. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. moralurad gax­ rwnili jariskaci. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. ro­ melic biliards emsaxureba. mArtin­i [it. marixi). ritmuli svla mwyobrSi. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. mArs­i [laT. marselQeza [fr. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi.

beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. (qarT.. (ist. 2. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. gamosaxuli Txemi. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. melsac ara aqvs mkafiod  s. massa] – 1. – masebi nerlis zeviT.) ma­ vani didi sivrce.. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. < fr. wevrebuli mTianeTi. TviT  sacxovrebeli m. erTiani < laT. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.  salaSqro m. samwyobro m. lad. marche da route gza] – m. romelic 3. xalxi...-iT mkurnaloba.  turistuli m.) gasaCere­ specialisti. matareblisa. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. maxasiaTebeli. taqsi. farTo masebi. 2.  marSuti. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. karaqis mArSal­i [fr. m. mAsaJ­i [fr. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. marschrute metikuri mizniT.-is keTeba. sqeli narevi. agreTve masobrivi). romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. moculoba.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. denoba. _ sacxovnivTiereba. ereba.  wylis m. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). massiv mZlavri. massa gunda. sinon... winaswar dasaxuli gza (adamianebisa.  Tujis gamdnari m. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). Taflis m. 3.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. ro­ ¥ samarSruto. samxedro wodebuleba ge­ 4. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. massage] – adamianis ¥ marSlisa. werebis erToblioba (ro­ 2. svlagezi). Cveulebriv mr.  kisris m. (fiz. . m.. samarSuto Scd. marechal] – 1.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m..

moxmarebis . mAstit­i [< berZ. demonstracia. sagnebi. mniS­ < laT. lebebis (presis.  saqonlis m.  masobrivi sxvaa (ix.) saerTo  maStabi. gamoSveba. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. maskArad­i [fr. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. maStaburi Scd. romlisganac  m. S. (1:100).  masiuri sxvaa (ix. mejlisi.). mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. gaqaneba risame. svetebi. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado.) zoma. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. (wign. m. matador < matar masObrivi – 1. gadat. mSenebloba. nivTiereba. kostiumi. mZime.) obieqturi realo­ 2. sarZeve jirkvlebis anTeba. maskulinizAcia [<laT.)  m. 2. boxi xmis. (mag. materia] – 1. 2­isaTvis). romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. rac mosaxleobis farTo ba. naxazze.] – komunikaciis vneloba. mascarade] – gasarTobi saRamo. matAdor­i [esp. 3. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). bevri adamianis kvla] – toreadori.  m. organizaciebi. sawvdomi.romelic monawileobiT Seqmnili. (filos. mass media 2. masmEdia [ing. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ..-is mecnieri. kari. m.mas -314- masQuri – didi. saxelwodeba. rukaze. m. klavs xars. Masstab] – 1. awarmoeben. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. ZuZus anTeba. radios.). tansacmeli.. m. ulvaSebis. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. biblioTeka.. te­  m.  s. cekvebi. matEria [laT. leviziis da a. rasac didi raodenobiT  m. erT santimetrSi gaCena. 100 km.

(maTem.  m. . matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki.  matriarxati. cno­ biereba. idealizmis sapirispiro. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli.  m. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. matraquage daWedva. 3. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba.  xalxis m. romlis mixedviTac mate­ ria. 3. filosofia.  m. matriArqat­i [laT. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. fizikuri (sapirisp. matrAkaJ­i [fr. sulieri). su­ raTis.. wyaro] – 1.S. saxiT. Matrize < laT.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. materiAlizm­i [fr.­is qsovili.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. m. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. melodiis da a. mAtrona [laT.  sakostiume m. 2. suli – meoreuli (meoradi). mdgomareoba. xolo idea. matrimoniAlur­i [laT.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. nivTieri.  g. m. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. m. (poligr. sakabe m. agreTve patriarqati). Tvalsazrisi. 2. matrix dasawyisi. buneba. mater (matris) deda da berZ. ¥ matriarqaluri. samyaro.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. yofiereba aris pirveladi. colqmrobasTan dakavSire­ buli. materiAlur­i _ 1. mAtrica [germ. keTildReoba. simbolis.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. ¥ materialisturi.-is agebuleba. (poligr. gvari. matrQkul­i [laT. matriarxaluri Scd. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. qonebrivi.

mAqsima [< laT. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. datvirTva. maUzer­i [< sak. minimaluri). maqinAcia [laT. machete] – didi dana.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. minimumi)  xelfasis m. safexburTo m. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. matC­rEvanS­i [ing.  m. maximus udidesi] – (wign.  saWadrako m. maqsimAluri [< laT. gagrZe­ lebis da a. [fr... matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. mAtC­i [ing.] – pisto­ leti erTgvari. maqsi. udidesi. romliTac Saqris lerwams Wrian. maqsQmum­i [laT.`imoqmede ise. qvedaweli. mAtros­i [holand. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari.. maximal] – mniSv­ . match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. titulis aRsadgenad. xriki. match matCi da revanche revanSi. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. maximus udidesi] – yvelaze didi. mACete [esp. logikuri an eTikuri princi pi.  imanuel kanti . S.  maxinacia Scd. mAtC­boli [ing. princi pi] – qcevis wesi. gadaWarbebu­ loba. avtomobilis m. fraziT. zRvruli (sapirisp. sax. xelfasi. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. ojaxis deda.mat -316nelobiT gadidebis. matroos] – rigiTi mezRvauri. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. machinatio xriki. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. maqsimAlizm­i [< laT. romelic gamoxatulia mokle formiT.  maqsi qvedatani.

ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT.  maharajisa.) mdinaris kalapotis klaknili. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. (geol. megas didi] _ 1. sax.­Si (sinon.  m. _ daklak­ xmiadi.-317- med mAca [Zv.  maxaraja. romelic raRac didze miuTiTebs. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. musulmanoba).  megapolisi (didi qalaqi). māharādjā] – indoeTSi. mahmadiAnoba – religia. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. megAfon­i [berZ. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. muslimi. ebr. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. mahatmâ] – 1. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. medaille] _ niSani . TavsarTi. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. 2.. musulmani). muslimanoba.. gandi. am titulis mqone piri. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. muslimani. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. mahAgon­i [laT. meg(a). mAhatma [sanskr. mahAraja [sanskr. 2. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. mEdal­i [fr. 1 megatona = mi­ lion tonas. Cveulebriv konu­ sis formisa. islami. sa­ Tayvanebel pirTa tituli.) dasamzadeb­ lad. [berZ. Megas didi da phone xma. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. maxarajasi Scd. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). indur miTologiaSi: msof­ lio suli. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. 2. megapOlis­i [berZ.

patara Txe­ li firfita. Suaka­ ci. dafiqreba. spiritebis rwme­ niT: piri. ¥ medlisa. medQcina [laT. ¥ samedicino. daxmareba. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. mediator Suamavali] _ 1. medikAment­i [laT. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. medQana [laT.).  medaliori Scd. 2.med -318(moZv. romelsac yelze ikideben. 2.  eqsperimentuli m. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi.  s. medius Sua­ Tana] _ 1. eqi­ mi. s.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. wrfis monakveTi. romliTac instrumentze ukraven. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad.. medQum­i < [laT. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. universiteti. medicus] _ me­ dicinis specialisti. ivane javaxiSvilis saxelobis m. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. mEdrese [arab. mediana Sua. ¥ medianisa.  oqros m. . iZlevian rogorc jildos. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. medQkos­i [laT. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta.) wamali. (mus.. meditAcia [laT. medalQon­i [fr. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. meditation] _ (wign. medalQer­i [fr.  ixmareba agreTve mediki. mEduza [berZ. qalis sasimRero xmis SuaTana registri.  medalisa Scd.). medicamentum] _ (spec.-is muSaki. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. m. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. SuaTana] _ (maT.).). momrigebeli. Wvreta.

maTematikis m. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. 2. erToblioba meTodebisa.  meTodologiuri.] ¥ meduzisa. methodike] _ 1.  meTodiuri Scd. mezalQans­i [fr.).) Tanmimdevruli. meTodolOgia [berZ.m. kabineti. sevda. eqsperimentuli m. mSrali miwebis xelovnuri morwyva.  istoriis m.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT. meTOdika [berZ.. ¥ meToduri _ 1. inglisuri enis m. m. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba.  samecniero kvlevis .  m. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ .. (wign. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. gamokvleva. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi..  meTodiuri Scd.  mowinave m. analizi. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. 2. m. raime me­ TodTan dakavSirebuli. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. xeTa rgva da sxv. saxelmZRvanelo. melanqOlia [berZ. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis. xerxebis erTob­ lioba. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. mETod­i [berZ. 2.  m. kaeSani. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. ¥ meTodikuri.  meduzasi Scd. meliorAcia [laT.. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi.  qarTuli enis m.

moqnili. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. lo.  m. Melchior fr. drekadia. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. motivi. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. Txeli firfi­  m. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. dana-Cangali. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. simReris si raime sakiTxis Taobaze. melos sim­ ti. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. ta.  melxiorasi Scd.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. simRerasa da musikasTan.  melomani. ro­ niT. 2. [berZ. 2. musika. Rera] _ simReris hangi. melodia sim­  m. _ 1. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. Membrana apki] sasiamovno. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. didi siyvaruli. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. keTilxmovani. melo. (moZv.. _ 1. melOdia [berZ. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. Declamation WurWlis. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd.. SeerTebuli  telefonis m. ki­ ¥ melxiorisa. dramatuli Janri. rome­ damcavi apki. cocxali ujredis gare­ 2.-is gadacema. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. memosentenciebiT.). drama. dasamzadeblad.

risame xsovnis uk­ vdavsayofad. manager uf­ rosi. sportul asparezobaTa momwyobi. organizatori. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. muzeumi. menEjer­i [ingl. 2.  viqtor gogliZis m. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. m. memuArebi [fr. ¥ memuaruli. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. mEnTol­i [laT.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi.-321ganmartebiTi cnoba. menEstrel­i [fr. ¥ menzurisa. inJineri das sxv. menEjment­i [ingl. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba.  menzurasi Scd.  ixmareba agreTve menajeri. literatura. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. dafa. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. 2. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. arqiteqturuli nageboba. parfiumeriaSi da sxv. movlenis Sesaxeb. mT.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m.  daviT kldiaSvilis m. . iyeneben medicinaSi. aqvs pitnis mZafri suni. Ca­ nawerebis dRiuri. sportuli Sejibreba. Seqmnila vi­ same. memorQal­i [it.  SinmousvlelTa m.  m. 3.). (saWad­ rako turniri). samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. mEnzura [laT. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. memoriAlur­i [laT. romelic aRmarTulia vi­ same. patroni] _ 1. menestrel < provansi.

am matylis 2. < laT. mErkur­i [laT. merino (mr.. major didi. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. menu] _ 1. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. aseTi jiSis ganwyoba. parizis m. 2. ka­ zrdeli.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. kveTs ekvators. gonebis niri. 2. sauzmisTvis  Tbilisis m. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. Mercurius marsi] xerxi. baraTi. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. meninx . mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. goneba. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. _ 1. azriani. gamzrdeli. nazbewviani 1. dam­ amozneqili zedapiri. ranSi. sasadiloSi.) war­ menstruAcia [laT. mens (men- menQngit­i < [berZ. Teba. mEnisk­i [berZ. ingl. furceli.). cxvris matyli. gonebrivi cxvris jiSi. azrobrivi. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. 2. jgufis azrovnebis wesi. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. munici paliteti. 3. meridianus saWmel­sasmeli. maire. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. mentalitate merQnos­i [esp. saSuadReo] _ (geogr. tvinis garsis an­ li. mentalQtet­i [fr. meriis meTauri. Mentor tele­ makis.. kafeSi). an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. mTavari] _ xrtili. rigebeli. meTauri. wvril. ri.men -322- tis) Wkua. sadilisTvis. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. gonebrivi. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. parizis m. (anat. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. azrov­ neba] _ (wign.).

mEsia [< Zv.). (astr.).). metamOrfoz­i [berZ. sax. wirva. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. 2. rac da­ saSvebia. feradi m. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT.). risame erTi formis sxva formad gadaqceva. mecniereba. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. messe] _ 1.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. merokQngeb­i [sakuT. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. kaTolikuri RvTismsaxureba. mzis sistemis pla­ neta. metabolē Secvla. 2. . cvlileba] _ met (fiziol. metabOlizm­i [< berZ. sinon. gardaqmna. zogjer amboben metamorfoza­sac.-323vaWrobis RmerTi. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. marixi). 2. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. metAstaz­i [berZ. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. metAnia [< berZ. metalUrgia [< berZ. mEsa [it. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. metastasis gadancvleba] _ 1. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. saxecvlileba. ebr. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. masiah mi­ roncxebuli. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli.. metamorphosis] _ (wign.  Savi m. 2.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss.

wils. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. movlenebs ga­  meteopirobebi. rac kosmosuri sivrcidan. Semecnebis meTodi. emyareba msgavsebas. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. romelic swav­ melic.. [berZ. Semdgom] _ ros movlenebs. amgvarad nax­  m. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. metAfora [berZ. (ix. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT.). sadguri. sxeuli. dakvirveba. (ix. romelic ga­ fad moZraobs. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. mari sityva an gamoTqma.. analizs. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. sxvavebiT. ro­ mecnierebas. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. misi agebulebis. metemfsQqoz­i [berZ. agreTve meteoriti). bas. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. damoukideblad. Sedare­ ¥ meteorituli. Sinagan winaaRmdegobas.met -324- metafQzika [berZ. mowyvetiT. sityvis meteOrit­i [fr. nawilakebi. agreTve 1. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. meteocnoba. meteora atmos­ . lenebs (RmerTs. metaphora ga­ datana] _ (lit. misT. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. agreTve meteori). m. romelic SemoiWra dedami­ 2. meteo. suls da  m.  m.).

metron zoma] _ 1.). ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. metryka] _ dabadebis mowmoba. erTeulebi. mEtr­i1 [fr. mEtrika1 [berZ.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba.-325- met metizAcia [< berZ. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza.­s. 2. rigis mimcemi. (lit. metropolis] _ 1. metro Scd. udris 100 sm. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. gan­ mkargulebeli restoranSi. 2. mētis] _ 1. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. metrikē < metron zoma] _ (lit. metrolOgia [berZ. 2. mEtrika2 [polon. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. matre d’hôtel] _ 1. métre < berZ. Cveulebriv miwisqveSa. mEtis­i [fr. amonaweri. mEtro [fr. metropOlia [berZ. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. metrdOtel­i [fr. 2.  m. metropolQten­i [fr. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. metrOnom­i [berZ. igivea rac metropoliteni.  m. adamiani. ¥ metrikuli.). meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. mEtr­i2 [berZ. ¥ metruli. ufrosi ofi­ cianti. . métro] _ (Semokl.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. ufrosi msaxuri. leqsTawyobis zoma.  metra. (mus. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad.

lie. мещан] _ ada­ miani. samuSaos Sesasruleblad. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. meqanizAtor­i _ specialisti. uneb­ m. damzadebasTan. (gadat. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. mēchanikē (tēch mexanizmi. fizikis nawili mESCan­i [rus..-ebi. mexanikuri Scd. Mm. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. 2. Zalebis Se mexanizatori Scd. manqana mowyobileba raime  m. maT remon­  avtomobilis m. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. qarxana. nebsa da meqanizmebs. meqanizireba. piri. m. saamqro. (gadat. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli.-ebi. mexanizireba Scd. Ti m. mefistOfeli [berZ.. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . bis muSaobas. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. aparatis mamoZ­  m.) aracnobieri. meqAnika [berZ. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. xelsawyos. moZraoba. ¥ meqanikuri. manqanebisa da meqanizmebis loba. [< berZ. Aamwevi m.. meqanQkos­i _ 1. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. mebiT. miwis saTxreli 3. meqAnizm­i [berZ. Mephis2. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. saxelosno. -326- daadgilebis) Sesaxeb.  Teoriuli m. m. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. tTan dakavSirebuli. 3. iaraRi] _ 1. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. Mg. interesebi. mechanē manqana. saSualebiT moqmedi. 2. mexanikuri Scd. Mmexaniki Scd. manqanis. meqanizmis qana. m. moqmedeba. Secdoma.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. xerxi.mef  Tbilisis m. gamoyenebisxva nawarmoebSi). saaTis m.  soflis meurneobis m.

(s.) Teoria. sazogadoebas ga­ urbis. cekvebi. kacTmoZule. ¥ samejliso (mniSv. 2. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. .  m.). iransa da TurqeTSi: par­ lamenti.  s. zurgis tvinis anTeba. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. mEjlis­i [< arab.  Tevzebis m. saerTaSoriso m. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. 1­isaT­ vis). mi [it. migraine berZ. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). miElit­i [< berZ. madžlis kreba. 2. didi wveuleba. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. misanthrôpos] _ piri. gzebi mQgren­i [fr. romelic ada­ mianebs. mizErere [laT. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. samigracio. mizAnscena [fr. mizAnTrop­i [berZ. cxovelebis miz sezonuri m. migrAcia [laT. mizErul­i [laT. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. didi sacekvao saRamo (sinon.  Sinagani m. misērere Se­ wyaleba. mECeT­i [arab. ¥ migraciuli. umniSvnelo.. bali).-327ro TvalTaxedva aqvs.. Tevzebis s. TaTbiri] _ 1. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. adamianTa siZul­ veloba. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. uJmuri. migratio gada­ saxleba] _ 1. horaciuss da sxvebs]. mosaxleobis gadaadgileba. am bgeris aRm­ niSvneli noti. (biol. mizanTrOpia [berZ. pawawa.

WaobiT da sxv. leqsikoni.  m. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. mikro. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ.). mQkado [iap. TavsarTi. ¥ miTologiuri. laboratoria. pirovneba. sinaTlis. mithologia] _ 1. [berZ. mikrolitraJQani [berZ. mitrâ] – Zveli ingis. 2.  miTiuri Scd.ebi. mythos gadmocema. qarTuli m. mQkrob­i [berZ. 2. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze.  daavadebebis gamomwvevi m. ¥ miTuri.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. mikolOgia [berZ.  antikuri m. makrokosmosi). rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli.  berZnuli m.  m. m.) samyaro (Sdr. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. romelic sokoebs swavlobs. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. mikros patara. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. siwmindisa da simarTlis RmerTi. m.-ebi.. miTebis erToblioba. ro­ melic raimes mcire zomebze . pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. gadmocema. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. mikros patara.. am titulis mqone piri. miTolOgia [berZ.. mQTra [spars. ¥ mikrobiologiuri. romelic mikrobebs swavlobs. miTebis Semswavleli mec­ niereba.mindvriT. siuJeti. mikrokOsmos­i [berZ. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds.  m. mikros mcire] – 1. mikros mcire da fr. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. eleqt­ ronebis da misT.  zogjer ixmareba agreTve miTosi.

lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. milQon­i [fr. sazRvao m. 2. million] _ aTas­ .) kunTebis tkivili.  m. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). milQard­i [fr. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mQli [laT. m.  mikroskopiuli Scd. mikros pata­ ra. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba.  m. mQl­i [ingl. mikros pa­ tara. gamokvleva.85 km-s) mQled­i [ingl. m. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. organizmebi. pawawa Zvlebze.analizi. miliArder­i [fr. milAgia [berZ. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. mokrOfon­i [berZ. pa­ wawkintela. saxmeleTo m. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. mikros pa­ tara.. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. mikrOskop­i [berZ.  inglisuri m. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. ujredebi. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. (udris 1. mQkron­i [< berZ.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). mikroqirUrgia [berZ.. sisxlZarRvebze. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). romelic. mikroskOpuli – 1.

gancdebis. cekvebi. ¥ militaristuli. mimos] _ 1. ¥ milioniani. militaris samxedro] _ 1.  m. rome­ . agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1.  s. ubani. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. 2. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi.  m. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. aramudmivi jari. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. politika. 2. SeiaraReba. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. mQm­i [berZ. 2. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. jer aTasi (1 000 000).  m. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). mgzavri. militArist­i _ piri. sim­ Rera. militArizm­i [< laT. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. miliOner­i [fr. qalaqi. gamofenis m. m. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. milQcia [laT. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. Milord] _ 1. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. 3. mQlord­i [ingl. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. gazeTis m. mnaxveli. 2.  memeilionesi Scd. tiraJi. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). saxelmwifo. mQmika [< berZ. ¥ memilionisa. ¥ samilicio.

sxva cxovelebTan da mcenareebTan. miniatiurasi Scd. ferwera. ¥ mineralogiuri. Subertis m.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. minEral­i [< fr. mecnierebis. garemoebaTa misa­ dagebisa.  miniatura. mQni _ (Semokl. m.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. 3.. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. mimicry dams­ gavseba.  mimikriasi Scd. (gadat. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi.  m. mQnerva [laT. ¥ mineraluri. qveda­ tanze. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. 2. miniature it.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. (biol.-ebi. minimAluri [< laT.  mimiuri Scd. minAreT­i [arab. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. refleqsebi. miniatQura [fr. romelic Sedis qanebis.-ebis Teatri. miniatiurisa. nivTiereba. sasuqebi. madnis.  m. mQmoza [< berZ. 2. miniatura] _ 1. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. ¥ miniatiuruli.  m. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. ¥ mimikriisa. minārat] _ me­ CeTis koSki. mimQkria [ingl. m. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. wylebi. miniaturuli. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. mibaZva < berZ.] _ 1.  m.-331¥ mimikuri. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). mineralOgia [fr. kabineti. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi.  m.

.  m. atmos­ feros optikuri movlena.  saarsebo m. Mirzâ] – 1. 2. raodenoba. 3. romelic ganagebs ama Tu im dargs. mQraJ­i [fr. maqsimumi). minimum] – 1.) moCvenebiTi ram. agronomiuli m.  m. mQnut­i [laT. (gadat. mwerali. maqsimaluri). samefo saxlis wevrebis tituli. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.) gulis kunTovani kedeli. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant.  teqnikuri m. mys (myos) kunTi] – (medic.) wuTi. udris gradusis 1/60 nawils. 2. 2. iranSi. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. miOkard­i [berZ. minQmum­i [< laT. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). miOzit­i [< berZ. codnis. qaliSvili.min -332nute Semcirebuli. plusi).  ganaTlebis m. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. umciresi (sapirisp. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. mis [ing. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo.patara] – 1. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. xelfasis m. am titulis mqone piri. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. udabnoSi. (moZv. ministre] – mTav­ robis wesi. mirage] – 1. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp.  m.  janmrTelobis dacvis s.) kunTebis anTeba.. mi- . minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. saswavlo sagne­ bis erToblioba. minutus germ. mQnistr­i [fr. mQnus­i [laT. mQrza [spars. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. qaliSvilo! bi. 10 (an -10) gradusi. 2.

 m. mQtra [berZ. motyueba.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba.] – (wign. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. . missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. ¥ mistikuri. misiOner­i [fr. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. 2. mitElSpil­i [germ.  Suasaukuneobrivi m. mQster [ing. (gadat. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. rom­ Si da sxv. 3. mystēria sai­ dumloebani] – 1.  mistiuri Scd. 2. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT.) sagangebo davaleba. daakisres. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. mQsis [ing. mQsia [laT. mystikos sai­ dumlo] – 1. qalbatono!  missis Scd. batoni. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. mystification < berZ. gvarTan erTad). qalbatoni. mit 2. mQting­i [ing.  mas didi m.-333 miss Scd. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mQsgiT­i [arab] igivea. rac meCeTi.) ganzrax visime Secdena. rwmena. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. (wign. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama.  samxedro m. rwmena. antikur qveynebSi (saberZneTSi. mistifikAcia [fr. midrekileba mistikisadmi. mQstika [< berZ. missio gagzavna] – 1. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. batono! mistEria [berZ.) idumali ram.

aseTi Janris kinofilmi. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. mQqstura [laT. piures. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. mobilisation miUrid­i [< arab. amocanis. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. met- . gaJletis ideas. masobrivi Ronis­ kremis. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. muzevvere yal­ bi] – 1. mnemOsine [berZ. 2.) Zalebis an mQqser­i [ing. mooqrovil an mo­ wodebuleba. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. mobilQzeba [germ. mobilizAcia [fr. (wign. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. gadat. aTqvefiT da sxv. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1.  qveynis yvela Zalis m. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT.  muzikli Scd. mixtura] – mobQlur­i [laT.mit -334- dasalevi wamali.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. bis mqone piri. ra. komediuri xasiaTisa. umaRlesi wodebuleba. mobilis] – mitropOlit­i [berZ.

tansacmlis nimuSebi. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon.-ebis Jurnali.  tansacmlis m. mCxibavi.-335moZraobis unaris mqone. spars. 2. mOgvi [Zv. moderne uaxlesi. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . mOdel­i [fr.. (mus. modulatio mwyobroba. modulAcia [laT. 2. magi] – magi. magos laT. 2.  avtomobilis m. moZravi. varcxniloba. 2.). ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. sawarmos m.  avtomobils m. mod memodele). mOduri – 1. modēle] – 1. mOdemi [ingl. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr.  m. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. modis Sesa­ feri. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa.  m.. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. – magus berZ.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla.  modeliori Scd. modErnizm­i [< fr. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. mode] – 1. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. simRera. misani. bgeris simaRlis Secvla. kostiumi. samwyobre] da modulQreba _ 1. mr. TviTmfrinavis m.  m. (fiz. nimuSi risame dasamzadeblad. romelic ar exeba mis arss. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. modifikAcia [fr.-ze Cacmuli. m..  m. modelQer­i [fr. mOda [fr. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. xomaldis m.

m. 2. fizika. (filos. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. molEkula [fr. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba.  molekulasi. rbil­ sxeuliani cxovelebi. Sedgeba atomebisgan. mozAika [fr. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. arsebobis saSualeba. mOlbert­i [rus. molbertt] _ xis sayrdeni. xelovneba. masa (wona). aseTi suraTis. saxe] _ 1. bali sixSiris rxevebiT.  m. miwiszeda m. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul.). su­ raTi an saxe. filebi. mOla [arab. TviT masala aseTi suraTis. saxis misaRebad. az­ rovnebis nairsaxeoba. 2. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. . 2. moluski. ¥ molekuluri. molek mefe: mzis. molekuliaruli Scd. molluscus rbili] _ uxerxemlo. mOdus vQvendi [laT. ¥ mozaikuri.  zRvis m. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. modus zoma.). marmarilos. modus vivendi] _ 1. xerxi. Мольберт germ. pirobebi. cxovrebis wesi. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. molUskeb­i [< laT. (log. sxvadasxva feris minis. 3. mOdus­i [laT. 3. emalisa da misT. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. patar­patara naW­ rebisagan. ¥ molekulisa.mod -336 m. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. sagnis gardama­ vali.  m. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. Teoria.  mx. m. mosaique] ­1.. m. saxis Sed­ genis xelovneba. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri.

monArq­i [berZ.  monasterisa. erTi wami. mOnizm­i [< berZ. monarqistuli Scd.  monarxia. monAndria [berZ.  monarxisti Scd. ¥ monastrisa. ¥ monetisa. 2. . moniteur.  absolituri m. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. Tvalis daxamxameba.  m. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. dro. saxel­ mwifo. samonastro. (s.-337 moliuskebi Scd. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. monQtor­i [fr. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. impera­ tori. wami. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. mOneta [laT.) kompleqsi. ¥ monastriuli. m. materias an suls. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani.  m. monasteriuli. monAster­i [berZ. Mmonetasi Scd. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. mOment­i [laT. Sexedulebani. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. konstituciuri m.)  monarxi Scd. m. oqros m.  gasrolis m. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. monArqia [berZ. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. samonasterio Scd.  m.  aTonis iverTa m. monarxiuli Scd. monarchia erTmmarTveloba.. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). M  monarxizmi. saxelmwifo. (s. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. momentum] _ 1. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. rodesac xdeba rame. Sahi da sxv. ¥ monarqiuli. Temi. ¥ monarqistuli.  spilenZis m.) wesebi. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

2.-is reklama. nEon­i [berZ. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. nephunus] _ 1. neo. sxvanairad: rqakbila.. nekrOpol­i 1. neOfit­i [berZ. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. (qim.  n-is Suqi. neoceratOlus­i [berZ. nekrOlog­i [berZ. nekros mkvdari. axlad rjulmiRe­ buli.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. romaul miTologiaSi: . arc meore] _ (fiz. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. neutrum arc erTi. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. SiSi yovelgvari siaxlisa. [berZ. N neQtron­i [ingl. neoreAlizm­i _ 1. Nneoromantizmi. 2. neos axali.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. n.). neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. raime religiis axali mim­ devari. 2. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb.). neofObia [berZ.) axali mimdevari. sasaflao. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). ufero da usuno airi.nei -350- 5.. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. nEptun­i [laT.) raime moZRvrebis da (misT.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. anaTebs wiTlad. nephytos] 1.).) rac ar iZleva arc tutis. neutron < laT. (gadat. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. neolOgizm­i [berZ. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. neos axali] _ qi­ miuri elementi.

nivElir­i [fr. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. ad­ vilad aRgznebadi. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili.-ebi. nEqtar­i [berZ.  n. (botan. momwvano an TeTri minera­ li. n.  sagzao n. Rmer­ Tebis sasmeli. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. nEfrit­i [berZ. (medic. Ggadat.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. ber­ Znul miTologiaSi.) Saqrovani wveni. 2. (poet. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. bude an patara Cemodani. romelic ukvdavebas.  n. qceva.-351zRvis RmerTi. zedmetad mgrZnobiare. nephros Tir­ kmeli] _ 1. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. mr. bruto). nErvuli ­ 1.  mxedvelobis n. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. netto] _ (komer. 2. niveler] _ 1. nesEser­i [fr. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . necesaire auci­ lebeli. (geol). nectar] _ 1. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. qali. sistema.  ixmareba agreTve nerviuli. sistema. nervebisgan Semdgari. 3. nEcke [iap. 2. nErv­i [laT. romli­ Tac nivelirebs axdendnen.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. metismetad kar­ gi ram. nEto [it. 2. nivelQreba [fr. qsovili. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT.  susti n.) Tirkme­ lebis anTeba. 2.). siamovnebis momgvreli. saWiro] _ ko­ lofi. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. nervus] _ 1. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. smenis n..

sinon.-ebi.). niU2 [ing. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. gansxvavebis mos­ poba.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT.e. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. (gadat.i. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. udidesi netareba. RvTismSoblis. niUans­i [fr. adamianebi. nicotine sakuT. rogorc simbolo wmindanebisa. risame elferi. nuance] _ sul mcire. 2.  warmoiTqmis n. romelic aRniSnavs `axals”. sax. sax. nQmba [laT. sigiJe] _ (medic). nikOtin­i [fr. wmindanebis Tavze. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. Saravandi. nQnZa [iap. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad.nik -352sasruleblad. nimfomAnia [berZ. RvTa­ ebriobisa (berZ. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). Saravanduli). new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. niufaUndlend­i [geogr. niU1 [fr. mzveravi. gaTanabreba. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. nQrvana [sanskr. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. nitroglicErin­i [< berZ.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. nQke [berZ.

nomenklAtura [laT. novAcia [gv. meTodebi. qandakebis. uaryofiTad. ¥ nihilisturi. avejis) dasadgamad. nOvela [it. ideebi. ¥ novelisa. laT.  n. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.  novelasi Scd. nQS­i [fr.).] _ (ist. novella] _ patara moTxroba.  n. N ¥ novatoruli. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.  niSa Scd. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. krivSi: mdgomareoba. kote marjaniSvili. romelsac axali. nokAut­i [ingl. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nihQlist­i _ adamiani. novAtor­i [laT. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. romelic ixmareba mecnierebis. knock-down] – (sp.). xelovnebis. . 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad.  scenis n. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb.). wamowyeba. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT.  niRilisti Scd. rome­ lic mkveTrad. knock-out] _ (sp.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. niRilisturi Scd. ama Tu im dargSi. nihQlizm­i [< laT.  niRilizmi. damokidebuleba raimesadmi. krivSi: mdgomareoba. n. novatio ga­ naxleba. skeptikurad ekideba yvela­ fers. prog­ resuli princi pebi. nokdAun­i [ingl. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. warmoebis da sxv. nOin­i [monR.

 u.nom -354dis fulis niSnebze. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze.  saxlis n. danomvra. nona (mdedr. nominalis saxelobiTi] _ 1. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame.) cxrastriqoniani strofi. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. telefonis n.) cxrasafexuriani intervali. sagani. nomerus ricxvi] – 1. unomro. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. 2.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. bileTis n. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. bileTi. danomrva – nomrebis dasma rameze. fasi. ¥ nomriani (mniS. nomokAnon­ i [berZ. rasac.. xelfasi. adgilebis d. calke ganyo­ fileba (abanoSi). Tanamdebobis pirTa wre. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). ¥ uary. ¥ nomenklaturuli. redaqtori. nominAlur­i [laT. 2.. nOmer­i [laT. qaRal­ ..  nomerisa.  n. nomQnal­i [< laT.  Jurnalis n. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT.) nawili. ¥ nomrisa. 3. (mus. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. 3. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. raime sanaxaobis (koncer­ tis. warmodgenis.) mecxre] – 1. sabuTi.  n.. (lit.. nOna [laT.  saxlebis d.  n. unomero Scd. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. nomriani. romelic calke sruldeba. nominAcia – raime dargi an Tviseba. 1). saqo­ nelze.  n. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze. 2. 2. 4.

gramatika. mowveuli samSobloSi dab­ 2.  normatuli Scd. nonsense] – uaz­  n.-355- not nOnet­i [it.­Si xmisa an sakravisaTvis. ulebrivi. miani). temperamenti. nOnsens­i [ing. radac ar unda normebisa. arsebuli wesis miuRebloba. . rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. ri­ dabruneba da algos tanjva.-ebi. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. CrdiloeT germanuli to­ 2. nOrma [laT. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1.  n. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. nOt­i [laT. TviT 2. sisulele. salite(qarT. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. maragi. n. temperatura. ideologiisa da sazogado­  detalebis n.) sevda.-ebi. normAlur­i [< laT. Non. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba.-ebi. roba.normAtiv­i [laT.  maRali n. adgens. tkivili] – (wign. samSoblos raturo enis n. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. Ti grafikuli niSani. romlebic me­8­11 ss. ga­  gamomuSavebis n.-ebi. bunebrivi. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. arbevdnen evropis qveynebs. nonetto] _ 1. musikaluri bgeris pirobi­ n. same saSualo sidide. risame nostAlgia [berZ. simaRle. nostos Sin dawesebuli raodenoba. cxra normAneb­i [skand. norma] – 1. nota niSani] – 1. sevda). sinon. nayofierebis n. nonkonfOmizmi­i [ing. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. dakanonebuli ram. Sromis 2. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. sazRvravs.-ebi.

romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. nudus SiSveli] – mimarTuleba.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. .  n.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema.  Sopenis n-ebi. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. s.. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. (spec. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. ¥ sanoto. notatio SeniSvna. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli.not -356 n.  me­2 mniS. (saub. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi..) Wkuis darigeba. aRniSvna] – 1.) kantora.  s. ¥ notariuli da sanotaro. nota niSani. 2.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. notarQus­i [laT. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. damowmeba. nOu­hAu [ing. mr. n-ebis gacvla. mdivani] – Tanam­ debobis piri. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. Wkuas aswavlis). n. noqturni Scd. niSani. nougat] – sakonditro nawarmi. noqtQurn­i [fr. warmoebis sa­ idumloebebi.-ebiT dakvra. nuvOriS­i [fr. Wku­ is swavleba. wigni. musikaluri n.  n. notarius mwerali. gamocdileba.. notAcia [laT.  saWadrako n. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. nUga [fr. nUdizm­i [laT.  nota sxvaa (ix).  noqturna. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. qaRaldi. nu [< fr. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. (s. tkbili blanti ma­ sa.  notarialuri Scd. nOta [laT.  saprotesto n. romelic sul 2.

ordenebs da misT. nUtria [esp. zrdis maT aTjer. absoluturi nuli (noli) – (fiz. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas.  numizmatiuri Scd. cifrobrivi niSani 0. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). numerAcia [laT.  nomeracia Scd. oasis < egvi pt. danomv­ ra. nuncQus­i da nUnci [laT. . nutria] – mRrRneli cxoveli. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. axladgamdidrebuli.16°C. 15 gradusi n. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. obeliskos] – Zegli. agreTve medlebs. nullus araviTari] – 1. sidide. 2.  nutriasi Scd. gradusia. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets.  saxlebis n. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. n. ¥ nulovani da nolovani. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. o oAzis­i. n. pirobiTi sidide.] – adgili udabno­ Si.-s qveviT.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura.  n. nUl­i da nOl­i [laT. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. sadac wyalia da mcena­ reuloba. obe numizmAtika [< laT. oAz­i [berZ.  haeris temperatura n. kabineti. ¥ numizmatikuri. obElisk­i [berZ. gauqmeba risame.  o-ebi afrikaSi. nulifikAcia [laT.  n. socialuri cvlilebebis Sedegad.  nutriisa. temperatura. koleqcia.

) movlena. . SinmousvlelTa o. 1.  abasTumnis astrofizikuri o. objectum sagani] – 1. (wign.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. 2. sinamdvile. kanonzomiereba. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. miukerZoebeli. subieqti). Sefaseba. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. obrogAcia [laT. adamiani. geo­ fizikuri da sxv. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi.-is aRmarTva.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. (filos.2 dakavSirebuli).  dakvirvebis o.. obiEqtiv­i [laT. o. piri. 2. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. 3. 2. observatOria [laT. samyaro. observAcia [laT. sadac SeniSnulia es daavadebani).  granitis o. ag­ reTve yvelaferi is. sawarmo. miudgomeli. mSenebloba. o.) dakvirveba. o. materialuri sinamdvile (sapirisp. obivAtel­i [rus. обыватель] – adamiani.  obieqtiuri Scd. sagani. o. daskvna.  o. observatio] – 1.obi -358 fotoaparatis o. yu­ radReba da sxva.. obiEqturi – 1. o. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT.  TavdacviTi o. (wign. qoleriT. obieqtTan (mniSv. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. mikroskopis o. obQeqt­i [laT. obligAcia [laT. Seswavlis o. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis.. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi.  o.

krebis. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. spirtiT gazavebuli. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. Oda [berZn. grZeli. Zveli saberZneTis epikuri poema.reaqcioneri.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. 2. xmauriT. romelsac gundi as­ rulebda. odiOzur­i [laT. obstrUqcia [laT. ¥ ovaluri. odQsea [< berZ. ovatio] – mowo­ . obskUrant­i [laT. odiosus si­ Zulvili] – (wign. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. Odik­i [berZ. odekOlon­i [fr. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. rac antiminisi. Oval­i [fr. CarCo. dabrkoleba] – sxdomis. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. adekaloni Scd. arasasurveli. saxotbo leqsi. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. obstructio Seferxeba. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. ōdē] – 1. detali.bneleTis mociquli. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. ova  odekaloni. Odysseus] – 1. parfiumerul­ higienuri saSualeba. ovAcia [laT. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. obskurAntizm­i [laT. antimins] _ igi­ vea.  o. trape­ zis gardamoxsna. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. 2. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba.-3593. metismetad usiamovno. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. bneleTis mociquloba. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. o. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT.

okEane [berZ.  mikroskopis o. Ozon­i [< berZ. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. okeanos] – 1. ovErdraft­i [ingl.  okeanesi Secd. berZnuli miTologiaSi. oligofrEnia [berZ. Olympos] – . okUlist­i [laT. oligArqia [berZ. TviT es jgufi. okupAcia [laT. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. okUpant­i okupaciis monawi­ le. wylis stiqiis RmerTi. maT Sesaswav­ lad. Olimp­i [berZ. of­ Talmologi.  orators o. iyeneben wylis da haeris gasawmendad.  oligarxia.  wynari o. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. 2.  okuliari Secd. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. mouwyves. ¥ okeanisa.ove -360- nebis. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. atlantikis o. oligarxiuli Secd. occupatio] da okupQreba [germ. mmarTveloba.  o. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). okUlar­i [laT. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. ¥ oligarqiuli.  finansuri o. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. ura­ nosisa da geas Svili.

ombudsman] – saxalxo damcveli.  o. aqve). Omlet­i [fr. RmerTebis krebuli. aRuSfoTebloba. 2. olimpiuri TamaSebi (ix. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad).) cxeneb­ . gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. Cempioni.) Olifa [rus. olQmpiuri sxvaa (ix. олифа berZ. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.  olimpeli sxvaa (ix. olimpQeli _ (saub. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. kerZod. Omar­i [fr. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. omnQbus­i [laT. sportuli.  ixmareba agreTve olimpo. olimpiada). olimpoze mcxovrebi.  olimpieli sxvaa (ix. olimpQada [berZ.  olimpiadasi.). ¥ olimpiuri. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. ¥ olimpiadisa.).. aqvs gemrieli xorci. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.  olimpuri sxvaa (ix. 3. olim­ pi). ombUdsmen­i [Sved. Olympias c Olympiados] – 1.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi).) didi sim­ Svide. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. moswavleTa respublikuri maTematikuri o. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi.kanafis da sxva.

on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. bali – sacekvao sa­ Ramo. enaTmecnierebis nawili. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. Opera [it.) specialuri angariSi. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans.  o. saavadmyofo. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. romelic sakuTar saxelebs swavlobs.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. onomQstika [berZ. ¥ onkologiuri. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. oofOrit­i [< berZ. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT.  bali – mcenare. omOnim­i [berZ. o. homônymus] – sityva. romelic swavlobs . xili.) qalis sakvercxis anTeba. ganviTareba] – (biol. instituti. Teatraluri warmodgena. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. Onkol­i [ingl. oophoron sakvercxe] – (medic.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. onkolOgia [berZ. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. 2. opera] – 1. Op­art­i [ingl. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT).

saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. Θs. operatio moq­ medeba] – 1. [qarT. o. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ .  o. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. operatQuli – 1. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. 1­isaT­ vis). opEreta [it.  operaciulis (ix.  o. qmediTi).-is gakeTeba. `daisi~.  o. instrumentebi (mniSvn. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs.. darbazi.  mniSv.. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti.-ebi.i. operaciis ga­ keTeba. organoebi. sadac opera­ cias akeTeben. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. xelovneba. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. savaWro da sxva calke moqmedeba.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. o. ¥ saoperacio (mniSvn.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. operAtor­i [laT.  Tbilisis o. ganyofileba. sinon. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. 2.  sabanko o. o.  sadesanto o. o.-is Teatri.  kalmanis o. safosto o. o.-is gegmis Sedgena. opozQcia [laT.  klasikuri o.  gulis o. 2. operAcia [laT. opQum­i [laT. Careva e..-Si wavidnen. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. ¥ saopero. Θs. xelmZRvaneloba. 2. opium < berZ. Teatri.-is msaxiobi. o. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. erTi amocaniT.. s.. o.. kino­ operatori. o. 1­isaT­ vis). safinanso. operacia). ¥ operaciuli (mniSvn. romelSic simRerebi. 2­isaTvis). o.-is Teatri.-is solisti. 3. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi.

Θo.  oficialuri o. ganwyobileba. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. pesimizmi). xelsawyo­iaraRebi. romelic kamaTSi. optatio arCevani. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. optimAluri [< laT. fi­ . ¥ opoziciuri. (diser­ taciis dacvis dros).) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. xilvadi da gramma Cawera. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. parlamentis o. partiebi. oportUnizm­i [fr. dasabuTebis winaaRmdeg. romelic Tavis Se­ xedulebebs. opOnent­i [laT. optikē] – 1.. pirobebi. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is.  partiis SigniT arsebuli o. saukeTeso. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. yvelaze Sesaferi. Tesvis o. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. mimdinareoba. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. ¥ optimisturi.  o. ¥ oportunistuli. sasurveli] – (samarT. kreb. 2. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. imedianoba. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis.momavlis rwmena. naTeli mxareebis danaxva. vadebi. optos xi­ luli. (sapirisp. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa.  o.) mo­ qalaqeobis amorCeva. optQmizm­i [laT.opo -364zikis nawili.  o. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. optQmum­i [laT. opportunisme] – Semguebloba. uka­ nonoba. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. Optika [berZ. optOgrama [berZ. mxne ganwyobileba. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. optAcia [laT.

sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen.  oratoriasi. o.  o. orAkuli [laT. winaswarmetyveleba. o.  s.  kargi o. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. ¥ oratoruli. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. niWi.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. saoranJereio Scd. saTburi).) libreto. ¥ oratoriuli da saoratorio. 2. ornJereia.  o. piri. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis.  orangutangi _ ixmareba. sinon. mTvaris o. orangerie] – Seminuli saTavsi. sinon.).  oratoruli sxvaa (ix. (s. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni. adamiani..) nawarmoebi. (s. oratori). agreTve kosmo­ suri aparatis.  o.  o. kosmosuri sadguri. o. frena. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. oratOria [it. adgili. Scd. optomEtria [berZ. xelovneba. xomaldis samoZrao gza. Orbita [laT.  o. taZari. oraculum ga­ monaTqvami. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w.-is pomidori. orbita] ciuri sxeulis. oranJErea [fr.-ebi erTmaneTs cvlidnen. mWevrmetyveli). meurneoba. orator] – 1. ¥ orbituli. ¥ saoranJereo.  oranJereasi. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi.  dedamiwis o. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. orb ¥ oranJereisa. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. ¥ oratoriisa.-is yvavilebi. orAtor­i [d. o. 2. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. .

Sedgeba milebisagan. orgAnuli – 1.  s. komiteti.  orbitasi. 2. 2. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi.org -366 o. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. organisieren] _ igivea. buneba. s. 2. orbiti. 1). periodi.  niWieri o. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. organisme] – 1.  o.  orRanisti Scd.-ebi. Organ­i [berZ. piri. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. organon iaraRi] – 1. s. orgaô davi­ berebi.  Sromis mecnieruli o. organisateur] – piri. orgAnizm­i [fr.  orRani. saorRano Scd. (s. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. ¥ saorgano.  o.romelic risame organizacias axdens. s. muSaoba. organQzeba [germ. orbitaluri Scd. organizAcia [fr. koncerti. niWi.  organiuli Scd. Orgazm­i [< berZ. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. ro­ ¥ orbitisa.) sakiTxebi.  susti o. cocxali.  samSeneblo o. o. organisateus] – 1. mcenareuli o. . sasuqi. mowyoba risame. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. rac organizacia (mniSv.. cxoveluri o. musika. organizAtor­i [fr. aseTi daSlis procesi. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. 1­isaTvis). orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. organizmis nawili. mowesrigeba.  umartivesi o. Organo [berZ.  o. ¥ organizatoruli.

praqtikuli samedicino aspirantura.-ebi. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. . or­ ganizacia. Order < fr.. ordinAtor­i [laT. ordinAtura – 1. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. romelic risame nebarTvis. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. sazogadoeba. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. TavaS­ vebuli. 2. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. sabuTi. mkurnali eqimi.  binis o. orEol­i [fr. poliklinikisa da misT. risame miRebis uflebas iZleva. 2. 3. ordQnat­i [laT. safinanso o. wregadasuli dros­ tareba. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. qeifi. ordAlia [laT. klinikis.  ordinaluri Scd. ordinarius] – (wign. Sinagani o. ordo (odinis) wign. ordinatos ganmkargulebeli. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi.  iezuitTa o. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. aureole < laT. 2.  mxedvelobis o. Order­i [germ.  Cveulebrivi o.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT.] – 1. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. mduRare wyliT da misT.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs.  mmarTvelobis o. Orgia [berZ. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia.  vaxtang gorgaslis o.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. ordinatoris Tanamdeboba. SemTxveva. orgia] – 1. Orden­i [laT.-ebi.-ebi. ordinArul­i [laT. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. 2.) rac arafriT ar gamoirCeva. momwyobi] – saavadmyofos. Jurnali).

kons¥ orTografiuli. (gadat. Secdoma. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. da­ axlavs. o. aranasesxebi. dedani. ucnauri. Taviseburi. fr. politikaSi. qarTuli o. orTopEdia [berZ. 3. garemomcvel pi­ dicinis nawili. koSki da masala. (mag. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o.gansakuTrebuli. origQnal­i [< fr. marTlwera). swavlobs da mkurnalobs  swori o. fasi. originAlur­i < [laT. s.) uZravi. orthos swo­ 2. misT.) didebis. truqcia. (samx. origi2.).orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. laT. adamiani. orphos Θo. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. ориентир < origo warmoSoba] – 1. dapirveli. Taviseburi. swor da graphō vwer] – weris 2. Sexeduleba. Sedegad Seqmnili. deformaciebs. gegma. Tanmimdevruli. miRebuli wesebi. gadat. orientation] da orientQreba [germ.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi.  `daTa TuTaSxia~ o. originalis < oriEntir­i [rus. ara­ atmosfero. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. literatura. gansa­ kuTrebuli. non. romelic robebSi garkvevis unari. miaxloebiTi. piesa. (qarT. (wign. Cans da gamodgeba adgil­ 2. ar hgavs. mania. si­ araCveulebrivi.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. romelic vinmes Targmani.  orginaruli Scd. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign.  o. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. xvavebuli. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. xe. gans­ . o. sivrceSi ori­ mimdevari. original Tav­  wignis s. rac an vinc sxvas ara hgavs. entirebis garkveva.-Si wakiTxva. romelic kargad  romanis o. orTodOqsul­i [< berZ. roleqsiqoni.  o. orTogrAfia [berZ. orientAcia [fr.) raime moZRvrebis. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari.

mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare.Otel­i [fr. hōsanna Zv. ro­ zis­i [berZ. giuri Scd. efs swavlobs.  o. romelic frinvelebs ostraka doqis.. osQris­i da ozQris­i [berZ. rac sastumro. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. gamokvleva. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. qoTnis namt­ Seiswavlis. mcenareebis ga­ Osana [berZ. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. ga­ ¥ orniTologiuri.  ornitologia.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. Ormuzd­i [berZ. ostrakismos wili. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa.-369- oto nesis warmoqmna. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. romelic Θsimfoniuri o. moxatuloba.  ornamentaruli Scd. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. moqmnis procesi. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. nelovani.] – rbili divani. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr.] . bisa.-is diriJori. orchostre berZ. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. vrevi. samarTleba visime. hotel] _ igivea. ornitolo. [fr. ornamentum yvavilebi. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. grafiis nawili. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. ornis ligiaSi: mcenareulis. rebis an stilizebuli cxovelebis. warmoSoba. natexi] – gandevna.  o. CuqurTma). moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. grafikuli an skulpturuli samkauli. sulad – ahura – mazda). si­ ul.

­iT Scd.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. office] – rai­ me uwyebis. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. otOfon­i [berZ. ofset] – (po­ ligr. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. xolo iqidan ki qaRaldze. oqlokrAtika [berZ.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi.  aficeri Scd. Jurnali da misT.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. Oqtant­i [laT. kafeSi).) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris.) beWdviTi or­ gano.. ochlos brbo. rvawaxnaga. Offizios] – (wign.  oktava Scd. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare.) sxeuli. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. visac smena ak­ lia). oficiOzuri [germ. oqtAedr­i [berZ. sammarTvelo. Octans (Octantis)] . romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. o. flotis o. samsaxuris sam­ yofeli.) rvakuTxedi.  aficanti Scd. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1. officier] – piri. Ofset­i [ingl. uaryofa. o. oqtAgon­i [berZ. oficQant­i [germ. Oqtava [laT. oktagonon] (maTem. gvredi] – (ma­ Tem.) ofici­ ozuri (ix. oficQoz­i – (wign. ofsAid­i [ingl. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili.  mekavSire o.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS.  o. Ofis­i [ingl. oficiAlur­i [laT. bina.) beWdvis xerxi.  o. okto rva da hedra fuZe. miReba. octava (mdedr. off side] – (sp.) merve] – (mus. viziti. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. 2. kantora. mowveva. sasadiloSi. ofQcer­i [germ.

romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. pablQsiti [ingl.) paTosiT aRsavse. paT paginAcia [< laT.) monawileobis gareSe.  p. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . sinon. pAdre [it. – 1. octorom] – adamiani.  oxrisa Scd. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. pavilQon­i [fr. pa [fr. p amaRelvebeli.  yvavilebis p. popularoba. . savaWro p. Jangmiwa). gadadgma. mecniereba. iaponiaSi. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. quCebSi). esp. 2. sityva. publicity] paTolOgia [berZ. nabijis Scd. patetikuri ritmuli moZraoba. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli.). pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. pAgoda [port. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. paTetQkuri [berZ. oqtOron­i [ingl. mravaliarusians. pathetikos] – (wign. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. warmoadgens koSks. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris. xmis CawerisaTvis da sxv. Oxra [berZ.  sagamofeno p.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. p. indo­ eTSi da sxv. mgznebare. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. pavillon] – 1. msubuqi nageboba (baRebSi.. pagoda < sanskr. feradkaniani. miiRweva.. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. toni. ¥ oxrasi. (qarT..

palAdin­i [fr. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. mgznebareba. #5. pATos­i [berZ.  mepaiesi Scd. mepAie _ pais mflobeli. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. palAntin­i [fr. saavadmyofoebSi: oTaxi.  firmis m.  patologia. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.  zogadi p. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.) avadmyofuri pro­ cesebi. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . pAlas­i [spars.  Sesasvleli p. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. simaxinje. aRmafrena.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. Paket] – konverti. normisagan gadaxra organizmSi.-iT laparaki.) aRfrTovaneba. 2. ¥ mepaiisa. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba.] – aziis.  p. 2. pAi [Turq. p.  p. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata. pathos] – (wign.  p. ¥ paTologiuri. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.-is eqimi. patologiuri Scd. aranormalu­ roba. palatium sasaxle] – 1.  sisxlZarRvebis p. saqmiani qaRaldi. paTologQuri anatOmia – mecniereba. romelSic avadmyofebi wvanan. pAlata [laT. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. pAketi [germ. palanquin < sanskr. movlenebi. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. 3. palAnkin­i [fr. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. (gadat.  saidumlo p.

 pampasi Scd. paleo.) fenebis Sexameba. (gadat.-373bulebis saxelwodeba. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe.) RonisZieba.. pAmpa da pAmpas­i [esp. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. mxatvris SemoqmedebaSi. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. paleogrAfia [berZ.  paleontologia. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi.  p. sinon. pampas (mr. ¥ pampisa da pampasisa. naxevarzoma. paliAtiv­i [fr.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. p. damwerlobaTmcodneoba).. romelic mimarTulia ama Tu im piris. paleontolOgia [berZ. palette] – 1.  wignis p.. saSu­ aleba. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. 2. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. pAlma [laT. saerTod. sawer masa­ las da sxv.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. ¥ paleografiuli. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. muzeumi. magram ar kurnavs mas. ¥ paleontologiuri. atlasi. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic.) (qarT. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. палитра < fr.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. analizi. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. pampa (mx. politikuri mov­ . aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. aqvs maRali.  qoqosis p. albomi. Txeli ficari. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. pAmflet­i [ingl. 2. teqstis p. (gadat. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. finikis p. palQtra [rus. palpAcia [laT. – mniSvnelobiT Zve­ li.  p. palliatif] – 1. wamali.).

panegiruli. pannychida panixis. sityva. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. penie douce damreci ferdobi.) uebari sa­ Sualeba. panageia. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. pnegyrikos sadResaswaulo. panaxidos: pan – yvela. panegQrik­i [berZ. panASvid­i [saS.  politikuri p. panagiasi Scd. panacea < berZ. sazeimo si­ tyva] – 1. (gadat.) aRtacebuli da uzomo qeba.) (wign. amitom ewoda `yovel Ramisa~. panamerikuli. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.  panaceasi. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba.  p. 2. berZ. mTel qveyanas. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. pan. qeba. [berZ. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli.] – 1. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). ¥ panagiisa. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. ¥ panegiristi. 2. .  panagea. panama < geogr. yoveli. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. panaceia Scd. winaaRmdeg. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. panaRia. pandEmia [berZ.pan -374panakeia wamali. galoba. mTel rig qveynebs.. pAnama [fr. pan. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. yvelafers rom exeba~.. berZ. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. ¥ panaceisa. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). panAcea [laT. locva. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. panAgia [berZ. panTEizm­i [berZ. pAndus­i [fr. sax.  panamerikanizmi. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. xolo lenis da sxv.

pension] – 1. panneau] – 1. panOrama [berZ.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. pAnTera [berZ. pantera Scd.  qalaqis p. ¥ panikuri. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. pansQon­i [fr. pankreas] – (anat. raime vrceli midamos xe­ di. didubis p.. 2. panis saxelidan] – uecari SiSi. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. ye­ yeCi. areuloba. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. 2. sanaxaoba] – 1.  panTeris. sasaflao an akldama.  berZnuli p. Pantheion. pAno [fr.  p. pan yvelaferi da horama xedi. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. panther] _ igivea. 3. pAnika < [berZ. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba.  panTerasi. ganTavsebu­ lia zevidan. pankrEas­i [berZ. romlis wina plani moculobiTia. SiSi. pAnk­i [ingl. panoptQkum­i [berZ. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. Cveulebriv zevidan. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba.) kuWukana jirkvali. kedlis an Weris zedapiris nawili. Pantheon] – 1. panikos tyis. Punk CerCeti. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . rac leopardi. RvTaebis. pAnk­rok­i [ingl.  mTawmindis p. panTEon­i [< berZ. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. 2. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. kerZo sastumro. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. laT.

romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. kuror­ tze). paJTa korpusis aRsazrdeli.. msgavsebisa. page] – 1. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. pAp­i [laT. ¥ pantomimuri. parAbola [berZ. iqve] – mniSvneloba siaxlovis.  keTilSobil qalTa p. pensionnat] – 1. pansiOnat­i [fr. scenebi baletSi. sinon. papyrus berZ. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. pAJ­i [fr.. Papa < berZ. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. para gverdiT. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. parabole] – (maTem. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. xarobs . pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. papQrus­i [laT. 2. ax­ los. pantOmima < [berZ. erTgvari sistema. parabElum­i [laT. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). 2. 2. [berZ. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. pantomimos msaxiobi. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. erTgvarovnebisa. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. para. papyros] – 1. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. Wili).) Cauketavi moduli. 2. erTgvari tro­ pikuli lerwami. pApert­i [berZ.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri.  p.

paradis < berZ. sazrdoobs. parasitos] – (swori xazi da sxv. parAklis­i [berZ. arsebobs  s. uflis mimarT. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. parki. (gadat. paralEluri – 1. 2. parAd­i [fr. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. (gadat. xmauri. ganwyobileba. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. paraklisi samSvidobo.) moCvenebiTi. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . 2. statiis nawili. mxolod erTi SexedviT). bisaTvis. moulodneli.) adamiani. parAdiz­i [fr. paradoxos ara­ Cveulebrivi. wignis..-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan).-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba.  p. sokoebi.  p. RvTismsaxurebis saxeoba. xazi dedamiwis zedapirze. usa­ (maTem. jan­ parAduli – 1.-is gavleba. (wign. ucnauri] – azri. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. parallelos] – 1. Sepirispireba. arebulisagan. aRlumi). parAdoqs­i [berZ. forma. p. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. parakleton  wesdebis pirveli p. fuZvlo.. TviT es niSani. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. 2. pa­ daTvaliereba (jarebisa. mgzavro­  p. ewinaaRmde­  istoriuli p. parAgraf­i [berZ. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. parAlel­i [berZ. msjeloba.-ebi da meridianebi. nomris win. gadat. riv § niSani uzis rigiTi  p. manugeSebeli] – saeklesio 2. wmindanebs Sewevnas da sinon. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli..) paraleluri xazi. cxovrobs.) ro­ 1. sazeimo. iseTi parAzit­i [fr. mrTelobisaTvis.) movlena. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. 3.muqTaxora..  p.

(medic. paranOmia [berZ. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . planus brtyeli. paralysis moduneba] – 1. saxlis saxuravis p..) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. planer pla­ nireba laT.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba.) sidide. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. 2. paralElizm­i – (wign. ori firmis muSaobaSi. dublireba. (maTem. (fiz. muSaoba. parApet­i [it. paralelepQped­i [berZ. kiduri. paralelOgram­i [berZ. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. teq.) oTx­ kuTxedi.) dambla. paralizebuli. parAplan­i [fr. parAnoia [berZ. parAliz­i [polon. (gadat.) sru­ li damTxveva.  xidis p. paraliz < berZ.) eqvswaxnaga sxuli.  xelisuflebis p. ¥ paralizeba.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad. gameoreba.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.  p. zog­ jer halucinaciebic.  p. paraffine < laT. parAmetr­i [berZ.  paralelopi pedi Scd. dama­ xasiaTebelia bodvebi. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). paranoia si­ giJe] – (medic.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. parafQreba [fr.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. parapher laT. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. parallelepipedon] – (maT. parallelogrammon] – (maTem. mura nax­ Sirisagan da sxv. 2.  p.) moqmedebis unaris dakargva. parametrō vu­ fardeb] – 1.] – (di pl. dacemis mdgo­ mareoba. 2. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. (gadat. parAfin­i [fr. romelsac iRe­ ben navTobisagan.

parvEniu [fr. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. tvirTis CamosaSvebi. parsavs Tmas da sxv.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. par paraSUtist­i – adamiani. parikmAxer­i [germ. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. ¥ saparikmaxero.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. ZiriTadad Seiswavlis: 1. pari] – sanaZleos pirobebi.  p. p. sporti. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. 2. pAri [fr. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. parvenu] – metiCara. peruekmacker] – ostati. mgrZnobelo­ bis formebs.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. ¥ parafirebuli. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. parASut­i [fr. xelSekruleba. romlebic xdeba organizmis miRma.  s. romelic kreWs. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). dalaqi). sinon. .­is moZv. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. warmoSoba] – (biol. ¥ saparaSuto. parTenogEnez­i [berZ. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. pArik­i [fr. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. (kacebis p. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. Sivas coli.).

dasagebad. sadac parikmaxerebi muSa­  p. xelisufleba. oben (kacebis s. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. [sa­ kuT. organo. parquet] – 1.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. zona.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba.] – (medic.. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. (ekon. konfliqtis ba. paritat < mepArkete – muSa.romelic laT. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. zoologiuri. didi baRi. sadalaqo). roTi. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. respublika. dgomis da movla­remontis adgili. Tavis kankali da sxv. park] _ 1. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. parodia] – 1. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. vis). pata­ visime an risame susti mxa­ .  mamakacTa da qalTa s. – 1. sax.par  s. inglisis 2. parQtet­i [germ.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. iataki. ri.­os moZv. arCevnebi.  saqarTvelos p. yvavilnarebi. p.  vakis p.  gaprialebuli p. Scd. bileba. komisia.-is iataki. 2. p. arqiteqtura. parla avtobusebis p. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. saTamaSo parlAment­i [fr.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. ¥ saparko (mniSvn. transportis saSualebaTa p. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. 1­isaT­  s.  s. s. ¥ saparlamento. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. (samarT. (TbilisSi).  parlamentaruli Scd. saloni. weswyomoklebiT zooparki) _ ix..  p. parlamEntar­i [germ. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. 2. s.

rasac baZaven. epidemiuri parotiti – yba­ 5. Janri. disci plina. 2. da sec(unda)] – (astr. partere] – 1. Θgadadebuli p. lebis ryevasa da dacvenas.. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.-is me-10 rigi. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. tikuri organizacia. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . p. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. saqonlis garkveuli rao­ (medic. koleqtivis interesebs. laa gamarTuli. nawarmoebis nawili. vis). saxurSi. 1­isaT­ erTeuli. Rerali an erTi sakravi.) ybayuris (sanerwyve) denoba. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. pArter­i [fr. Te­  p. razmi. p. lebriv Wadrakisa). varZlebis rigi. tenoris p.) RrZile­ pArtia [fr. adamianTa jgufi. baletSi). ba. konspiraciul or­ 3. poli­ bis qronikuli daavadeba. muSaki.) vars­ abesalomis p. solo (operaSi. pArsek­i < [berZ. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT.) WidaobaSi: mdgomareo­  p... parti] – 1. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi).) garegnuli mibaZva. leTi. para Tan.  parodiisa  p. axlos da us (otos) yuri] – 4. jirkvlebis anTeba. yurebelTa darbazis sa­ 2.  avtomobilebis didi p. romelic pArol­i [fr. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. Tan. mravalxmiani musikaluri yura.-381- par reebis gakilvis mizniT. para – eyrdnoba mas. nawarmoebi. ¥ parodiuli. (sp. p.-is bi parodiasi Scd. parOtit­i [berZ. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. 2. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. (gadat. par (allaxis)  roialis p.

 parfumeria. `gverdis avla~] – ebr. parfiumEria [fr. daxu­ ruli galerea. partQtura [it. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. wevri. (qarT. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. pAseb­i [fr. 2. erT­ erTi monawile. saparfumerio. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. ¥ partizanuli.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. cekvis da misT. parfumerie < pafum sasiamovno suni. brZola. pAseq­i [Zv. partnQor­i [fr. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. ebr. pAsat­i [germ.  p.  s. partenaire < ingl. si­ non. s. s. partner] – 1.-iebi miusxdnen Wadraks.  partizaneli Scd. partikulArizm­i [laT. passage] – 1. raime Ta­ maSis. sax. musikaluri fraza. Tanamonawile. p. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. notebis wigni. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT.par -382mo. Secd. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. paseq _ `ga­ mosvla~. 2. partQzan­i [fr. bileTi. p. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. ¥ saparfiumerio. inanTi] – surnelovani nivTierebani. suna­ . saqoneli. particularis nawilobrivi.  p. partiuli (ars. inanTeuli). pAsaJ­i [fr.  Zneli p. musikaluri nawarmoebis nawili. xalxis dResaswauli. maRazia. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa.) – de­ mokratiuli p. fabrika. Passat] – tro­ pikuli qari. razmi. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT.

pAskal­i [ing. pasquillo] – cilismwamebluri. ¥ paskviluri. 3. passivus vnebiTi. (buxhalt. pAsiv­i [laT. pAsta [it. .. 2. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT.  avtomobilis p. pAsport­i [fr. ix. Scd. 2. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. passivus] – umoq­ medo. aqtivi). roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. umoqmedo] – 1.  p. passio tanjva.  s. aqtivi). wvaleba. raime manqanis. uvado p. ¥ sapasporto. paskvQlant­i – paskvilis avtori. vnebebi. araenergiuli (sapi­ risp. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. vneba. ganyofileba (polici­ aSi). graviurisaTvis. statia. pasQur­i [laT. (gadat. gadarCnen ebraelebi. pas 2.. 2. suraTis CarCo. pAspartu [fr. wignebSi. monawile. macivris p. Jini. adamiani. (gadat. pasQans­i [fr.) uaryofiTi mxare risame. p. aqtiuri. pAskvil­i [germ. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. sa­ registracio mowmoba. mobiluri telefonis p.) vnebiTi gvari zmnisa. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. Paskal] – 1. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. sayofacxov­ rebo sagnis da misT.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan.  sazRvargareTis p. passiepartout] – 1. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. pAsia [laT.. Pasquill < it. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. wa­ meba. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. Jini] – siyvarulis sagani. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. visime vinaobis.  paskvilianti.  p. passeport] – 1.

pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. pAter­i [laT.  kbilis p. 2. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. am Janris nawarmoebi. patens (patentis) Ria. pAstel­i [it. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. ferweris teqnika. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. aSkara] – 1. mowmoba. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. patriarches mama­mTavari] – 1. pAsqala [berZ.) krebuli wesebisa. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. patQson­i [fr. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. mowmoba. patisson] – er­ Tgvari gogra. 3. pAtent­i [laT. ebr. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. patrQarq­i [berZ.): Janri. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. Pastor mwyemsi. Pesach gavla] – (ekl. 2. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). ro­ melTa mixedviTac arkveven. 2. pAt­i [fr. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. bibliis pirveli wignis. Pastor < laT. pastOral­i [fr.pas -384yovel calkeul wels. iyeneben mwnilad Casa­ debad. Tu rodis modis aRdgoma . pAstor­i [germ. am titulis mqone piri. 3. pascha aRdgoma < Zv. brtyeli ya­ bayi. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. mamasaxli­ si. pastello] – 1.

risame fuZemdebelze. Tavisi xal­ xis. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. 2. ¥ patriarqaluri. sapatriarxo Scd. sinon. mamuliSviloba).romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli.) – patriarqis sagamgebelo. patrOnat­i [laT. meurveoba. (saub.  p. eklesia. mi­ liciisa da sxv. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. patriarxaluri Scd. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. mamuliSvili). pAtrul­i [fr. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. kverTxi. patriotes Tanamemamule] – adamiani. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. paupErizm­i [laT. (gadat. poezia.  erTwuTiani p. ¥ patriotuli. Θ patriarxi. ¥ sapatriarqo (ars. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. matriarqatis momdevno. dakvris. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. p. patrQot­i [berZ. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. 2. ¥ sapatriarqo. sinon.) an samxed­ ro gemi. . grZnoba. TviTmfrinavi. sax.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. patrouille] – 1. patrOnaJ­i [fr. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. saqcieli. ma­ sobrivi gaRatakeba. meurneoba.) aseTi razmis wev­ ri. romelsac patri­ arqi meTaurobs. patronatus] – mfarveloba. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa.  p. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. mzrunveloba. pAuza [berZ. Tavisi qveynis erTgu­ li.-3854. simReris.  s. patriArqat­i 1. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis.  patriarxati. p. muSaobis dros.

maT So­  pedlisa. Txovs sxvebisagan. revolu­ te] – adamiani. pEgas­i [berZ. mecnierebani. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. fexi] – avtomobilis. pazifismus. pedanmaTavisuflebeli. debeli. avtomobili. pacificatio garegan mxares.] _ maswavlebeli. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT.  damsaxurebuli p. pactum] – saerTa­ 2.  Tavdausxmelobis p. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. Cve­ skvlavedi. pacifism < laT. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. musi­ pacQfizm­i [germ.] paidagogos mniSvnelobisa. kaluri sakravis da sxvaTa it. tis) vnebuli.-is aRmzrdeli ratifikacia. beraluri mimdinareoba. paciens (pacienSesaxeb. sabWo. pedalebiani. pedale laT. velgvari omebis. pacificus fexis berketi. wvrilmanebs. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. daSoSmineba] – ajanyebis. p. pegasos] – 1. ¥ pedagogiuri.  p.. damamSvi­  roialis p. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. damSoSminebeli.paq -386- pAqt­i [laT. ga­ momzadebuli saWmeli. pAStet­i [germ. Θ pakti Scd. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. aRmzrdeli. velosipedis p. dad dakepili xorcis. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. pedliani. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. pastete] – wmin­  p. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. pedant < it. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. pedis marT. (astr. . te. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa.

peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. ra­ ime adgilis saerTo xedi. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. kal­ TiT). Cveulebriv.. pediAtria [berZ. welamde ar swvdebaT. pedikQur­i [fr. pEnis­i [laT. bunebis suraTi. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. romelzec bunebaa asaxuli. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). naxati. pEnalt­i [ingl. mamaTmavloba. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. pélerine] – mokle mosasxami. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas.-387- pen pedErast­i [berZ.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. pedQatr­i [berZ.. 2. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. zRvis p. pederAstia [berZ. peQzaJ­i [fr.) xel­ sawyo. romelic. radiopelengatori.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. penalty] – (sp. 2. agreTve fexze koJrebis mocileba. [pol. pEnia [laT. pelErina [fr. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. suraTi. pédiocure < laT. ix. pelengAtor­i – 1. ¥ penaltis. (zRv. tyis p. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. . pes (pedis) fexi da cuko vuvli.-ebi. pEleng­i1 [pol. paysage] – 1.  soflis p.  qarTvel mxatvarTa p. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris.  penali Scd.

urtyamen varjiSis mizniT. pensiOner­i [fr. s. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. peignoir] – 1. Pen-club < Tavdacvis saministro. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. misT. Ti. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. qa­ lebma j. penitEncia [gviand. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. – aSS­s samxedro Semokl. pensio gadaxda] – dasacavad.) pentAgon­i [ingl. essay. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. Pentagon < berZ. uwyeba. po- . fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. logos moZR­ magvari). punxucebulebisa. novel – leqsi. da­ saxlis banze. sami sityvisa: peom. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. qsovilisa. ¥ pensnesi. poena sas­ 2. penitencialuri sistema – – 1. enitentia monanieba] – (samarT. penolOgia [laT. asaki. laT. penthAuz­i [ingl. pen kalami da amave dros 2. romelic pensias pEr­i [fr. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). xuTkuTxiani Senoba (q. gadat. a. dason­skotma 1921 w. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. wignaki. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. romelsac mokriveebi  s.pen -388-  pensnisa Scd. dros tanisamosis pEnsia [laT. pince-nez] – saTvale. pensionnaire] – piri. mqone piri. pair] _ inglisSi. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. narkvevi.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs.

romelic yvelaze axlosaa elementTa p. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. (sapirisp. rac gamodis drois gar­ mixedviT. periodos] – 1. perimetron] istoriis p. Jurnalebi). periOduli – 1. gamonis (Pergamon) saxelis 2. aseT 2.. mkvrivi qaRaldi. jgufi. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. cia. sistema – qi­ dedamiwasTan. romel­ – (astr. gamocemebi (gazeTebi. 1.) aTwiladi.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba.  p. xbos. viTardeba da mTav­ rdeba). gulis perangi. (maTem. Seteva. rulo aTwiladebSi. batknis an Tiknis  zafxulis p. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. wvimebi.) jgufi sivrceebisa.) gulis garemo. sinon. lebi). romlis peri pEtia [berZ.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. kveul monakveTSi.  kvadratis p.  p. mendeleevma  perigeasi. Jurna­ sigrZis jami. perQkard­i [berZ. peri irgvliv. daRaldi) [mcire aziis q. etrati). (qarT.-389- per pergAment­i < (geogr.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. p. drois monakveTi. rac gark­ 2. ar atarebs (pergamentis qa­  p. perQgea [berZ. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. sax.  p. siT damuSavebuli. perigeia Scd.) – (iwyeba. oTekaSi). (1834­1907). tyavi. rome­ veuli periodis. lis garsi. Semowmeba.. moulod­ .) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. gu­ dayofa. per­ avadebis p.-Si Sexveuli karaqi. miur elementTa klasifika­ apogea). – (maTem. mecnierma d. p. ayvavebis p.

peristAltika < [berZ. gamoCenili. tankidan da misT. romelic didxans sZlebs. peritOnit­i [berZ. wyalqveSa navidan. pEron­i [fr. centridan daSorebuli nawili risame.per -390lomisa). perlAmut­i [germ. wrexazi] – 1. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris.  p. zedamxedvelobis da misT. nervuli sistema.  p. permAnent­i [fr. pErl­i [fr. kuWis. perron] – rkinigzis . permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. ¥ periferiuli. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. saTvalTvalad. permanent < laT.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. peristaltikos] – (fiziol.) muc­ lis apkis anTeba. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. permanEntul­i [laT.). periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. percussion] – (medic. nawlavebisa da misT. perle] – raRac mSvenieri. perQskop­i < [berZ. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. perQfraz­i [berZ.-Si muSaobs. perifEria [berZ.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. neli garTuleba visime cxovrebaSi. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba.] – gamoTqma. p. centridan da­ Sorebuli adgili. qveynis ga­ napira mxare.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. peritonaion muclis apki] – (medic. mudmivi. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. periphereia wre. mizniT). gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. periphrasis < laT. aseve uazro da sasacilo. 2. perlustrAcia [< laT. raionebi.

2. ¥ perpendikularuli. Semadgendikuliaruli Scd.). inJiner-teqqmnis swor kuTxes. personalis sasvlelad. mowveva miiRo. personAluri – 1. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. quCebi. do) kompiuteri (ix. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia.-ebi.) Semadgenloba. erTi da igi­ swori xazi. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. pirs Seexeba. nikosTa p. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. medi piri. perbulebis.  perpendikuliari. . sawarmos p. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. sibrtyeze. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier.  romanis p. gamofena. nalTan dakavSirebuli... romlis kan­ cnobil pirovnebas.  p. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. vinme. xazebi. komikuri p. p. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. moZravi] _ mudmivi Zrava. saqme. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. loba. pErsona non grAta [laT. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. romli­ pirovneba. perso­  p. li pirovneba] – pirovneba.  samedicino p. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. personalis piradi] citata leqsikonis. p. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. perpen a. piesis p. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. persona] – piri.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa.  p.-ebi.

perche] _ grZeli saxuleba risme. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. arev­dareva.) cis sxeulis gzis  quCis p. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. 2­isaT­ sinon.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. 2­isaTvis).-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. am Scd. panorama risame. Tvisebebi hqondeT (qarT. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. metnaklebi daSorebiT. perspektova– 1. rac.  u. va. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. rac xdari cvlilebebis mniSv.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. bis movlenaTa iseTi daxat­  p.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. perspektiuli. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. xedi. axalgazrda. perspEqtiva [fr. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. igavebSi da sxv. 5. (astr. sagnebis sididis. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva.ganpirobebulia damkvir­ iT.  kargi p. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. gegma. vnelovnadaa daSorebuli. uperspektivo Scd. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. pessimus . winadadeba. Secd. perspective]  perspektiva. gapirovneba). ulebis gamosaxvis wesebs. vis). visime an pesQmizm­i < [laT.-s. (wign. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. 2. Woki. moxazulobis. momavlis gegmebi. ni. wamowyeba. TiTqos maT adamianuri  p. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. ze sididis. wesrigis moSla. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. sagnebis. formis. bune­ tovani (mniS. p. perturbAcia [laT. ganviTarebis p-ebi.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. romelsac iyeneben 4. perturbatio 2. ¥ uperspeqtivo (mniSv. aSla] – 1.) rda. zRaprebSi.

optimizmi). romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. pianola < fr. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. pefsi-kolasi Scd. . si­ non. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. petArda [fr. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. piAnino [it. sin. gulgate­ xiloba. pEfsi­kOla [ingl. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. Wequra). pētard] – 1. sevdianoba. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. ganwyobileba. pQgment­i [laT. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. pestis gadamdebi seni. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. romelic fers aZlevs co­ . ¥ pefsi-kolisa. bneli mxareebis da­ naxva.] – mowyobiloba. pQgmei [berZ. kuWis wvenis fermenti.. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. ¥ pesimisturi. 2. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. pEfsin­i < [berZ. mTavrobis meTaurisadmi. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. koleqtiuri pig Suamdgomloba. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. 2.  `pianinoze ukravs~. roialis) damkvreli musikosi. `pianinoze damkvreli~ Scd. uimedoba (sapirisp. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. `pianinoze daukra~. qveynebSi. piAnola [ingl. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. juja kaci).  p.. pesticQdeb­i [laT. pEso [esp.  pepsi-kola.  unda: `pianinos ukravs~. petQcia [laT.

2. pQeta [it. pikAntur­i [fr. saorkestro p. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag.] – 1. piquant] – 1.  pedestali. saWmeli).  Θ istoriuli p. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). interesis. pigopAgeb­i [berZ. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). macdunebeli. pikAdor­i [esp. 2. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. mimzidveli. Θ granitis p. 3. patara musikaluri nawar­ . peice] – 1. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba.  konstantine gamsaxurdias p. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. pieta] – (xelovn. kvarcxlbeki). sinon.. (sinon. pQesa [fr. pygē gava da pagos damagrebuli. pigmentAcia – (biol. ramesadmi. postamenti.  Sopenis p. piEtet­i [germ. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. pietat < laT. pQk­i [fr. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad.) naxati. mTis maxvili mwvervali. Scd. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. organizmis -394qsovi­ moebi. umaRlesi wertili. qarT. `daviT aRmaSenebeli~. sammoqme­ debiani p. piedEstal­i [fr. romelzec dgas Zegli.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT.-ebi. cxare gemosi (sawebeli. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. 2. sveti da misT.pig cxali lebs. pic. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi.-ebi.

(wig. laboratoriebSi da sxv. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pilote] – piri. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. piquet palo] _Θ(sof.-395- pio pQkap­i [ingl. iye­ neben medicinaSi. pikQreba2 [< fr. pikQreba1 [fr.) adamiani. pQlot­i [fr. pincette] – patara zambariani maSa wvrili.-Ta ufrosi. mopikete – piketis monawi­ le.  mopiketesi Scd.-os Rvino.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad.  cxenosanTa p. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. 2. 2. sa­ TuTi sagnebis asaRebad.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. pickles (mr.  p. xelovnebaSi. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. pilOtaJ­i [fr. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. patara sadarajo razmi. pico mcire sidide] – TavsarTi. pQngvin­i [fr. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). piOner­i [fr. xarobs Cven­ Sic.). ¥ mopiketisa. meurn. pick-up] – patara pQkuli [rus. romelmac mecniereba­ Si.  p. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. pQket­i [fr. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. teqnikaSi. frena ar Se­ uZlia. piquet] – 1. Sve­ ulmfrens. pionnier] 1. kargad curavs. piri. pQncet­i [fr.).  p. piquer] – (avi­ ac. pQno [fr... pQko [fr. mfrinavi. pineau] – franguli vazis jiSi. пикули < ingl. pinguine < laT. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. pQknik­i [ingl. kitris mwnili. teqnikaSi .

-iT. akrobatikuli figura. frantuli. pQJama [ingl. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. pirAmida [berZ. pQJon­i < [fr. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. piramidisa. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki.) mra­ valwaxnaga sxeuli.  TvalSi wamlis CawveTeba p. ¥ pirogisa. pirata < berZ. (maTem. piromEtria [berZ. piramidi.  xeofsis p. fr. peiratēs] – zRvis yaCaRi. pQpet­i [fr. loginSi da­ sawolad). pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. ¥ piJamisa. 2. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). sinon. verxvi.  piramidasi. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. sawveTuri). wamowyeba. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. pigeon mtredi] – Tavqariani. gakafa axali gzebi. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. icvamen saSinaod (Cveulebriv. koxta axalgazrda kaci. romlis fuZe oTxkuTxaa. pyramis (piramidas)] – 1. ¥ pioneruli  p. piJamosi Scd. pQroga [esp. kanibebis) viwro da grZeli navi. pQrke­s reAqcia (medic. ¥ piramiduli.  pirogasi Scd. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone .] _ indielebis (kerZod. 3. nageboba. pirogue karib. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. p.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad.  p. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. me­ kobre.) Cirqdena. piramiduri Scd. da sxv.pio -396samkuTxedebs. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. risame wamomwyebi.  pi petka Scd. piOrea [berZ. pQrat­i [laT.  piJamo. piragua.

cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. Cveulebriv pQure [fr. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. bostneulis. arsi mdgomareobs imaSi. pirUet­i [fr. romlis sruli Semotrialeba.) movlenebis. vaSlis p. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. Rvezeli erTgvari. pQrs­i [ingl. pictus daxatuli da berZ. bebiT.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. roialze pQon­i [laT. pirotEqnika [berZ. baias ojaxisa. nikis dargi. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. pupitre < laT. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. foierverkebSi da sxv. sadgomad. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). ri Scd. viT. xatovani damwerlo­  pirotexnika. pyr ce­  kartofilis p. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. narevi. pizza] _ italiuri kerZi.. mocema naxatebis saSuale­  p. Paeōnia] – mcenare an misT. zogierTi . romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. tikalur joxze.)] – nav­ pQca – [it. saerTod gaxexili dasWirda. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. pistolet] – rom faneris raketebiT. pirotexnikuba. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. damagrebulia ver­ lad. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. piers (mr. velesi saxeoba – sagnebis. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. pistOlet­i [fr. xilis masa. toba.

s.-ebiT Sejibreba. plAzma [berZ. romelSic es apara­ tia dadgmuli da.  s. aparati. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. (fiz. (ix. plAneta [berZ. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. rac Scd. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. kosmonavtikaSi da misT. plagQat­i [laT. plAner­i [fr. planetarQum­i [gviand. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. ¥ saplanero. .  p. 2.) ionizebuli airi.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. p. agreTve plagiatori). 2.pla -398¥ plakaturi da saplakato.  molivlive p.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. laT. planetarium] – 1. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. Senoba. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. miTviseba.. cTomili). planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. saxelosno. s. leqsi. sinon. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. planertus] – ci­ uri sxeuli. `literaturuli qurdoba~. plasma gamo­ naZerwi] – 1. plAkat­i [germ.) ferwera. (s. sporti.  mcire p. sisxlis Txe­ vadi nawili.-ebi. 3. protopolazmis mcdari saxelwodeba.

romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad.. foladisferi ke­ TilSobili liToni. planum sibrtye da berZ. rukis satarebeli brtyeli CanTa.  plastelini Scd. Warxlis p. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li.  pliaJi Scd.  p. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs.-is madani.  qobuleTis p. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. p.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri.. 2) patroni.  plastiuri Scd.-399- pla planimEtria [laT. plAntaJ­i [fr. plastilina] – saZerwi masala.. bambis p. 2. plantAtor­i plantaciis (mniSv. planchette] – 1.  antikuri p. p. plastQlin­i [it. planQreba [fr. gamomsaxveloba. miwis didi far­ Tobi. ¥ plastikuri.-is xelovneba. plage] – wylis gaS­ lili napiri. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. plAnSet­i [fr. saiuve­ liro saqmeSi. romelsac ci­ . 3.  p. plandage] – (sof. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. plantAcia [laT.  Cais p. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. platina] – qimiuri elementi. plAto [fr.. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. miwis gadabruneba). planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. Saqris p. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. (geol. Sdr. 2. plAtina [esp. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. plantatio rgva] – 1.) ficari. geologiuri gegma.-is mrewveloba. plAJ­i [fr. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. plAstika [berZ.

) or­ gano. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg.  mTawmindis p. plEada [berZ. (wign. 2. mom­ yoli. (samx. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. platOnizm­i _ 1. SafarTxeli] – (med. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. plAcenta [laT. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. wel­ TaRr. place d’armes] – 1. plafond] – 1. daTvalierebis da parade­ bisaTvis. 3.) partiis. teritoria. 2. borjomis p. plAckart­i [germ. baqani). plAtforma [fr. vagoni. Zv.  p.pla -4002. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia.) plAcdarm­i [fr. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). eleqtruli sagani. plAfon­i [fr. platonizmTan dakavSirebuli. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. platonuri siyvaruli. ¥ plackartiani. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon.  partiis saarCevno p.. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww.) sivrce. baqani). 2. plAc­i [germ.  plaTforma Scd. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. avtobussa da sxv. Ria.  maRali p. plate-forme brtyeli forma] – 1. 3. 2. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. platOnur­i – 1.  Tbili vagonis p. ganyenebuli. placenta kveri. .) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. 4. gemis kaiutaSi an salonSi.

sxdoma.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign.tyvia] – 1. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plOmb­i [germ. plebs] – (kreb. ¥ saplebiscito.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. plEbei [laT.) plevritis anTeba.  qarTvel moWadrake qalTa p. plEbs­i [laT. sadac yvela wevri esw­ reba.. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. plaid. 2.  p. plenArul­i [laT. dabali wodebis warmo­ madgeneli.-is mowyoba. plEer­i [ingl. xeluxleblobis niSania. sakiTxi. referendumi). zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. plEnum­i [laT. plumbum. haerze. . Se­ fuTul saqonels da sxv. romelsac adeben daketil kars.  s. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis.) plebeebi. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. pleura gverdi] – (anat. plEd­i [ingl. plebeius] – 1. plEner­i [fr. plebQscit­i [laT.  umaRlesi sasamarTlos p. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani.) apki. Ria cis qveS. plo plEvra [berZ. ¥ pleadisa. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. plEvrit­i (medic. fr. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. bu­ nebis realur ferebs. Plombe < laT. haeris garemos. Θ  konferenciis p. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. plomb.  pleiada. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. pleadasi Scd.] – didi da sqeli Sali. piradad Tavi­ sufali adamiani.

romel­ sac urevia raime xili. (polit. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi.  me­2 mniSv. (astr.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. miwisqveSeTis RmerTi. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi.  pliuralizmi Scd.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens.) idealisturi moZRvreba. nivTiereba. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. 15 (an +15) gradusi. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. miwis wiaRis mflobeli. poEzia [berZ. pneumonia pneumon filtvi] – (medic.  pnevmatiuri Scd.plo -402kratos xelisufleba. qarTuli 2. wve­ ni. 2. plUs­i < [laT. plutokrAtia [berZ. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT.  g. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. da .) filtvebis anTeba. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. saiqios mbrZanebeli. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. plurAlizm­i [< laT.  pliusi Scd. plOmbir­i [fr. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. Sokoladi da sxv. tumbo. podAgra [berZ. pnevmOnia [berZ. (-) minusi). ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. pluton] – 1. rac Scd. pnevmatQkur­i [berZ. p. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. plUton­i [berZ. Plutokratia < plutos simdidre. 2.  p. pneumatikos sasunTqi. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. podagra] – (me­ dic.  p.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. pluralis mravlobiTi] _ 1. tabiZis p.. leq­ sebi. CaquCi. (filos.

 p. pirTaTvis. pOema [berZ. p. . cdaze. ¥ poeturi.  sasurveli p. gamoxatuleba. n. WadrakSi. pozQor­i [fr. gadawyveta. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. podium] – 1. maRali wris  p. moklebalniani sanadiro 4. (wign. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT.) Tvalsazrisi. pozQtiv­i [laT. buli adgili savarZlebiT (wign. (samx. visi qcevis garegan efeqt­ 3. rebsa da sxv.  v.  p. rebis ganlagebis adgili. pose] – adamianis ebze brZola. positio] – 1. msjeloba. maRali baqani...pOza [fr. visame an risame mdgomareoba. Semoqmedeba. mosuli. mecnierebani. mowinave p. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. fSavelas p. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. (meZebari) ZaRlis jiSi. adgili naturisaTvis.-403- poz xalxuri p. rac pozitivizmi. SaSSi: figurebis ze. sazeimo p. imperatorisaTvis. baraTaSvilis p. romelic leqsebs Txzavs.) dadebiTi (sapirisp. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. ganlageba. pozQcia [laT. `baxtrioni~. sakiTxis p. romelic zrunavs Ta­ ioni. romelzec (negativisagan 2. buli. poietes] – mwerali. senato­ negatiuri). niWi. pointer] – im momentisas. pOet­i [berZ. `bedi 3. faqtebze damyare­ leqsad. `basianis brZola~. gadat. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. gens. positius] – 1.) brZolis dros ja­ mareoba. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. pOdium­i [laT. 4. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. asaTianis p. Zv.  p. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. 2. l.

polusTan (mniSv. poligrAfia [berZ. polusTan ar­ sebuli. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. Rame. p.) baza. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli.) kombinati.  p. poligQnia [< berZ. mrewveloba. mra- . polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma.) sruliad sxvagvari. p.  literaturuli p. yinulebi. qorwinebis forma. sasroleTi). daicva. poli. paeqroba). gadat.  p. polQglot­i [berZ. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. (qarT. 2. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. sinon. romlis saqmea wignebis. (s. p. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. (wign.  p. sapirispiro. mravalcolianoba).. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. upiratesoba (WadrakSi). polAruli [laT.  p. polEmika [fr. 2. [berZ.-Si miiRo monawileoba. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. eqspedicia.pol -404valqmrianoba). Tavisi p. azri raime sakiTxSi. eWira. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. (qarT. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. polyglôttos] – bevri enis mcodne. azrebi. polemique < berZ. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan.  kamaTSi swori p. ¥ poziciuri. poligAmia [berZ. sa­ winaaRmdego. polaris] – 1. poly bevri da gamos qorwineba] – 1.. polQgon­i [berZ. poliAndria [berZ. beWdva. sinon. Jurnal­ga­ zeTebis da misT.) da­ kavSirebuli. (s. 1. sinon. sinon. p..  saraketo p.

poliklQnika [berZ. samzadeblad. universiteti. polios saqmianoba. polypus] – 1. xe­  raionuli p. kratos buli. 2. sa­ . mo. xelis­ ba.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. policieli. farTod pOli p­i [berZ. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. bavSvTa p.. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. RmerTs aRiarebs.mtkice da elastiuri. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. politika saxel­ denime pirze. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. iwvevs damblas. poly bevri da techne xeloba. muzeumi.pOlis­i [berZ. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ.. xelisufleba] – mraval­  p. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. is specialisti. poliTEizm­i [berZ. nawlavRruiani cxoveli.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. p. police] – si­ cocxlis. swavlexelisuflebianoba. politeqnQkuri [berZ. p. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. nivTiereba erTgvari. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. lofans (ix. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). ligia. qonebis da sxv. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. mwifo. simsivne.

¥ sapolicio. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. brZola. pOlk­i [rus. ¥ politikuri. simRerebi. p. saSinao p. intrigani. polQcia [germ. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. (sinon. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. Polizei berZ. damokide­ buleba. полк] – samxedro nawili. qandakebaSi). gazeTi. p. poliquan < berZ. ubani.  p. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. xSirad angarebis miz­ niT. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ .  p. ¥ policiuri. politQkan­i [fr. politQkos­i politikuri moRvawe.. saaviacio p. polihQmnia [laT.  sagareo p. musika am cekvisaTvis.  s. politolOgia [berZ. moRvawe.] – adamiani. polifOnia [berZ. legioni).  s. poliqrOmia [berZ. xelmwifo xelisuflebis. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. polyhymnia < berZ.) moqmedeba risame misaRwevad. p. pOlka [Cex. ¥ sapolitiko.. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. ¥ polifoniuri. 2.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. -is meTauri. zedamxedveloba. Sexedelebebi. warmoSobili xalxuri cekvisagan.  msrolelTa p.  p.. polyphônia – mravalxmianoba. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. (saub. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas.pol -406bis probelemebs.

ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1.-407- pop polkOvnik­i [rus. dacema. uaryofiT p. adgili. romlebic sax­ cxenis jiSi. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. pony] – patara sagnebisa. sinon.. TamaSi cxenebiT. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze.. bet.. pOmpa [fr. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. ne oficeri. pop­musika. saxlis tisaTvis gamiznuli. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. dedamiwis Ziriani navi.  dadebiTi p. ori bolodan erT­erTi. pOp­art­i [ingl. sax­ romSi. `popularuli~. полковник] sxvavebuli ram. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. pop Semokl. Poltergeist fuZis angelozi. gaqroba pOni [ingl. sawinaaRmdego ram. am pOmpa [laT. fufuneba. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. efeq­ saxlis angelozi. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. pop art Se­ 3.] – gunduri sportuli didebuleba. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. pOlus­i [laT. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. eleqtruli wredis. [ingl. agreTve polaruli). pompEzur­i [fr. polo berZ. pompe] – wylis tumbo. aseT navze si wertilTagani. pop-ansambli. (gadat. cxenburTi).) ukiduresad gan­ . samxreTis p. pontifex] lebis oinebiT. pop. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. ga­ daadgileba. poltergEist­i [germ. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. polus < berZ. sapirispi­ ro.  avtomobilis p. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. pOnton­i [fr. mag­ `masiuri~. suli] – ucabedi xmauri. kolegiis wevri. < po CrdiloeTis p.

 popularizatori Scd. WiSkari < laT. xalxuri] – 1. realur sagnebs.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. popularizAcia [< laT. populArul­i [laT. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. arqiteqturulad ga­ formebuli. portatis < laT. port] – navsadguri. portatQul­i [fr. pOrtal­i [fr. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi.  s. 2. gamosaxulebas. portatif] – patara zomis. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. sahaero porti _ igivea.  p. kinematografiaSi). motivebisagan. pOrt­i [fr. qalaqi – baTumi. warmoadgens zogi manqanis nawils. vinc. foTi. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. Jurnalisti. porto Tan damaqvs] – patara. Tan satareb­ . pOpuri [fr. aso ð­s formis).  xalxuri simRerebis p. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. ¥ saporto. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. rac aeroporti. Porta] – 1. (teq. popularizAtor­i piri. popularis saxalxo. stilisa da Temebis imitacias axdens. saqonlis SefuTvas da a. xelmisawvdomi. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba.  populiarizacia Scd. ope­ retis. bevri­ saTvis advilad gasagebi. p. leqcia. mxatvroba­ Si. portAtiv­i [fr. mar­ tivad gadmocemuli.pop -408- mokl. xeliT gadasatani organi. literatura da sxva. bWe. xalxuri simRerisa da misT. 2.S. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. iyenebs Tavisufali. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. Portal kari.  populiaruli Scd. uwma­ wuri suraTebi. popularis saxalxo. pornogrAfia [berZ. mxatvruli mimdinareoba.  p. msaxiobi. sayovelTaod mo­ wonebuli. mowonebiT sar­ geblobs. romelic risame populari­ zacias eweva. rek­ lamas.

advilad gada­ satani. porTveini. pos 2. Portwein] – magari Rvino erTgvari. Ca­ saweri davTari da sxv. p.-409lad marjve. abaria fosta. magari da momwaro. pOrtie [fr. pOrter­i [ingl. postinfeqciuri. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. skulpturuli p. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. pOst. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. msgavseba... porter] – Savi ludi erTgvari.  porTfeli Scd. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo).  p. pOrtret­i [fr. fotoaparati. pOrtmone [fr. grafikuli. ¥ portretuli. poste] – 1. qaRladebis. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). [laT.  porTvaini.. radiomimRebi. Porzellan] – faifuri. (gadat. portveini Scd.  ferweruli p. mZime qsovilis. porcElan­i [germ. portvAin­i [germ.  postimpresionizmi. portQer­i [fr. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. wignebis da misT. p. pOrtfel­i [fr.. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami.  portatuli. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. magnitofoni. satareblad. Zo­ weuli. 3. pOst­i [fr. Poseidôn] – berZn. poseQdon­i [berZ. saguSago. portrait] – 1. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. pOrfir­i [< berZ. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). krest­ sabmeli. aRwera. p. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~.  tyavis p. Canaxati. sabeWdi manqana. ferwera.) pirovnebis daxasi­ aTeba. portativuli Scd. saidanac . p. sadarajo punqti. portier] – sastum­ ros mosamsaxure.  p. p.

risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. pragma.  sakontrolo p. 2.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). postAment­i [laT. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe.-ze dgas.) sidide. postulatum mosaTxovni. SesaZleblobani.  ministris p. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad.) mtkiceba. post Semdeg da fr. unari. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. p. 2. icaven an uTvalTvaleben visme. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. 2. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. pragmatos – moqmedeba] – 1.) gadat.S. postimpresiOnizm­i [laT. postfAqtum­i [laT. rac piedes­ tali. energia. (fiz.  qveynis ekonomikuri p. saTvalTvalo p. potEncia [laT. postUlat­i [laT.pos -410moxda. risame sim­ Zlavris xarisxi. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags.  p. pragmAtizm­i [< berZ. potentia Za­ la] – (wign. mimarTuleba. rac ukve raRac . post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. ¥ potenciuri. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. (wign. samxedro p.  SemoqmedebiTi p. saWiro] – (wign. postskrQptum­i [laT. postamentum] _ igivea.rac praqtikulad sasargebloa. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.  p.) faruli SesaZ­ lebloba. rasme. ganxorcielda. potencQal­i [< laT..  potencialuri Scd. potentia Zala] _ 1.

. logikuri. war­ kargi p. predQkat­i [laT. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. saqmianoba. moqmedeba. filmis. koncerti. swavluli. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. pride] – (spec.. muzeumi madridSi (espaneT­  p. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur.-411- pre prAdo [esp. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. an sxva 3. prezentAcia [ing. mosaqme] – 1. Senobis. presentation]  studentebis sazafxulo p. prezervAtiv­i [< laT. rogorc sasawavlo pro­ 2. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis.) is.  praktikosi Scd. vefxvisa da misT. praktikos saq­ ¥ preambulisa. rac msjeloba­ 2. wignis. prAqtika [berZ. prAid­i [ingl. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. miani. uleba. preiskurant] – Sesavali nawili. ganizaciis wesdebis p. gamocdileba. saganze. cesis Semadgeneli nawili. p.) Semasmeneli. Si). saTvis. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. preAmbula [fr. adamianTa  preambulasi Scd.  p. – 1. praedikatum]  Teoria da p. (gram. prae praktika. (lit. da gardaqmnian mas.) lomis. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. praqtQkos­i – Tavis specia­ . ebisaTvis. sawarmoo p. rac Scd. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone.-aa saWiro. praktikuli Scd. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. mecadineoba. materialur samyaroze lis saxelad.

. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. (wign. warma­ tebisaTvis. kinofilmisa da sxva.pre -412- prezervAcia [laT. pirveli p.) anazRaureba. premiér pir­ veli] _ 1.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. 2. aSS-is p.  p. yrilobis da misT. operis. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis.  konferenciis p. prezidQum­i [laT. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba... igivea. praesidium TavSi jdoma. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. krebis. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. premQera [fr. 2. 3.  mecnierebaTa akademiis p. Sesavals vukeTeb] – 1. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. 2. p. zogi organizaciis. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT.  operis saorkestro p. meTauri. prezQdent­i [laT. 2. .. praesumptio] – 1. Sesavali. premQer­i [< fr. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. winaistoria). dacva ri­ same. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. prezUmfcia [laT. (s.  mecnierebaTa akademiis p. prEmia [laT. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. konkursSi gamarjvebisaTvis.  saerTaSoriso p. saWadrako federaciis p. musikaluri nawarmoebis Sesavali. ¥ saprezidento.) fondi. arCevnebi. upiratesad fortepianobisaTvis. win jdoma] – 1. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis.  saqarTvelos p. sazogadoebis. firmis p. 2. (s. praeludo winaswar vukrav.  presidiumi Scd. arCeuli garkveuli vadiT. (gadat. baletis.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. firmis da sxv. rac pre­ mier­ministri. sinon.  s.) risame dasawyisi.) Senaxva.  premialuri Scd. (samarT. prelUdia [< laT. ganviTarebis uZvelesi xana. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. ¥ premiuli da sapremio. win mjdomi] – 1.

lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.) avtoriteti. produqti. (s. rame. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. yvela Tav­ 2. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. saubari vitaminiani p. (wign. prepArat­i [laT. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. uxucesi] – mRvdeli. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. prairie da (mr.. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.-413- pre  saqarTvelos p. politikuri. prestige] – tyelis vrceli velebi. upira­ festivali. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. na. p. meurneo kulturebi. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. pressing] – momzadebuli] – 1. msoflio p. rameze. 3. tri] – mTavrobis meTauri. pre- . prerogAtiva [laT. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p.) profesiebi. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.) kuTrebuli ufleba...damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. Tanamdebobis piris gansa­  p. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. presbyteros jdomare. p. prero xelmZRvanelis p. tesoba. vaweTa) Sexvedra.-is muSaki. ndoba. sazoga­ wesiT. praetendens prEsa [fr. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. mTel moedanze.. p. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. pretEndent­i [laT. p. (s. pativiscema. daurRvevlad. iodovani p. praeparatus prEsing­i [ingl..

precEdent­i [laT. (samarT. prEfiqs­i [laT. preferEncia [laT. prefeqtis kancelaria. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. u. sacxov­ rebeli saxlebis. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. sa­ da.  raime p. TavsarTi. praefectus uf­ rosi] – 1. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). ¥ upretenzio – ubralo. ¥ pretenziuli (mniSvn. praefectura] – 1. ¥ uprecedento. saCivari. 2. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. Ziebeli. privatizAcia [< laT. misi mmarTvelobis organo.  p. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. nawarmoebi. pretEnzia [laT. SeRavaTi (mag.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba.-Ta turniri (WadrakSi).  u.  precendenti.  pretenciozuli Scd. sarCeli. risame moTxovna.pre -414erTeuli. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. uprecendento Scd. adamiani. toni. SemTxveva. ukmayofilebis gamoxatva. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli .  p. 2. 1­isaT­ vis). zog qveyanaSi: policiis ufrosi. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. miwebis. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba.  u. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. prEfeqt­i [laT. SemTxveva.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. ar yofila. 2.  didi p. 2. ¥ saprivitazacio. prefEqtura [laT.-ebi aqvs. risame mopovebisaken swrafva. romelic departamentis saTaveSi dgas. wayeneba. praetensio] – 1.  p.

pri  prizmi. pirvelyofi­ li] – 1. mina. p. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. rTuli movlenis. pirvelo­ ba.  p. p. ¥ saprizo. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi.  primitivuli Scd. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. prQzma [berZ.-415 s.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. privilegia). upira­ tesi mdgomareoba. ¥ prizmuli. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. prQnter­i [ingl. (fiz. s. fondi. prQmat­i [laT. teqnika. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad.  festivalis mTavari p. simarti­ ve. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. s. 2. adgili.  p. 2. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. marti­ vi. primQtiv­i [fr. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. upiratesoba. sakiTxis gaubraloeba.  p.  p. primitivus Tavdapirveli. ¥ privilegiuri. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. prQzi [fr. komisia. primAdona [it. privilEgia [laT. ganuviTarebeli.) mravalwaxnaga sxeuli. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. 2. prizmatuli Scd. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. metismetad gamartiveba. primitQvizm­i – 1. Ca­ morCenili. rac privilegiuri (ix. mdgomareoba. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . meurneoba.-iT sargeblobs. azrovneba. Cveuleb­ riv samwaxnaga.  p.  s. kristali. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. (maTem. privilegirEbuli _ igivea. obieqtebi. primitQuli [laT. prisma] – 1. ararTuli. ubralo.

mimarTulebani mecnierebaSi.. sakiTxi. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. principium sa­ wyisi. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. [laT. pro. prior pirveli] _ 1. 2. p. adamiani. germ.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. Prinzessin < laT. ¥ princesasi.  u.. rwmena. p. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. . moZRvrebis. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi.. 2. princesse. problema] – 1. u. upiratesoba.. ganviTarebis p. Tvalsazrisi.  p.  avtomobilis moZraobis p. ga­ mokvlevaSi da misT. 2) dam­ cveli.  princi pialuri Scd. princQpul­i 1. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs.) gamomdinare. kamaTi. prQnc­i [germ. 2.. upiratesi mniSvneloba. principatus] – Zvel romSi Zv. moqmedebis. prince < laT. ¥ prioritetuli. melnis p. p. Prinz fr. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare.pri -416 p. ufliswuli). Prioritat laT. adamiani. I s.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. rome­ lime Teoriis. ganuxrelad Semsru­ lebeli.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. politika. princi pis (mniSvn. gamogonebaSi. princQpat­i [laT.prin­ ci pze damyarebuli. welTaRr.  prinsessa Scd. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. 2. p. rac araviTar princi ps ar axlavs. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad.  lazeruli p. kritika. prQnci p­i [laT. 2.qcevis ZiriTadi wesi. gadawyvetileba. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. msjeloba. sinon.  dargis p. prQncesa [fr. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. priorQtet­i [germ. 3.  mtkice p. dasawyisi] – 1. princi pidan (mniSvn.  u. uprQnci po – 1. prOblema [berZ.

radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi. prOgrama [berZ.  p. sakiTxi. ¥ problemuri. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. politikuri partiis.  konstituciur . ro­ melic saWiroebs axsnas. Teatraluri p. sacirko war­ modgenis. dokumenti. gansaxor­ cielebel rameze.. 2.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. ¥ saprogramo (mniSvn. 3­saTvis). 2.  koncertis p. 5. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze.. sabWo. 2. laboratoria. . gancxadeba.  u. programma pro gancxadeba] – 1. prObst­i [germ.  samoqmedo p. samyaros warmoSobis p. gamokvlevas. 3.-417praqtikuli sakiTxi. gadat. me-12 klasisaTvis. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori.. Teatraluri. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. danadgarma. furce­ li. ¥ saproblemo. romelic unda Seasrulos manqanam. (saub. soflis meurneobis ganviTarebis p. prognosis] – winaswari ganWvreta. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. 4. telegadacemaTa p.  ixmareba agreTve problematuri. ¥ programuli (mniSvn. 5­saT­ vis).. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. Sed­ gena. s.  amindis p. wi­ naswarganWvreta movlenis.  sicocxlis warmoSobis p. 1. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba.  s. moqmedebis gegma­davaleba.  mecnierebis ganviTarebis p.monarqiuli partiis p.  qarTuli literaturis p.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. dedamiwaze. ga­ dawyvetas. marTva. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema.-ebi. prOgnoz­i [berZ. s. aRzrdis p. Seswavlas.  p. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. momavali muSaobis.  s. sakiTxi.

5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. navTobis gamoxdis p. moRvawe.. projectus win gamoweuli] – 1.pro -418gadamRebic aris. gadat.).. kuburi gantolebis d. programa) speci­ alisti.. p.  p. progressus] – winsvla. kino­ kompaniis meTauri. prOgres­i [laT. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi.  p.).ebi (navTi..  maRalxarisxovani p. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . progressio win­ svla] – (maTem. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. Sroma. 2.. Producer] – kinofirmis patroni.  produqciuli Scd. aRmavloba (sapi­ risp. nawili. Zlier­ deba. dizelis sawvavi da sxv. productio] – 1. mr. progresi). regresi). progrEsia [laT. gonebrivi Sromis nayofi.  ariTmetikuli p.  Teatris p. miwaTmoqmedeba. prodUqcia [laT.karaqi da sxv. productus] – mwarmoebluri.  rZis p. daprogrAmeba – programis (mniSvn. geometriuli p. kacobriobis p.  produseri Scd..  Sromis p.  samecniero p.  ucxo enis Seswavlis d.  progresuli sxvaa (ix. prodiUser­i [ingl. xidis p. risame asa­ gebad. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti.  progresiuli Scd. aqtis.benzini. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. Tbilisis centris rekonstruqciis p. beWdviTi p. prOeqt­i [laT. produqtebi – sursaT­ sanovage. 2.-ebi (yveli.. mowinave. prOduqt­i [laT. raime dokumentis.  mecnierebis p. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. anazRaureba. sagani.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. teqnikuri p. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba.nivTiereba. productus Seq­ mnili] – 1. mza p. na­ yofieri. 2. produqtQuli [< laT.

administraciul­terito­ Sedegi. pravokatoruli Scd. interesebis eqtis (mniSvn. piri. proeqtQreba – risame pro­ 2. (moZv. raime organizaciaSi provo­ sinon. ¥ provokaciuli. 1.  provincialuri Scd.  p. CamorCeni­  avtosawarmos p. rasac mohyveba periferia. (ist. (maTem. p.  eqskursiaze wasvlis p. xelSekyrobili teritoria.  patara p. vis).) dedaqalaqs an ris.-ze wamoego. 1) Sedgena.  p. olqi. saqmianoba. projectio win. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. aparati. gegma.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. instituti. (qarT. pirTa jgufis. provocaSors gaweva] – 1. p.. wamqezebeli. tizmi. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. davaleba.. Teatri. provincia] saqcieli. ¥ saproeqto (mniSvn. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. qalaqi.  s. s. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. 3. mZime (zogjer damRupveli) 2. (moZv. (spec.-419- pro dadgenilebis winaswari. mebebisTvis. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. provisor] – afTiaqis mu­ li. Provisor <  pravakatori. gegmili). savaraudo teqsti. romelic Separulia brtyel zedapirze. xelmwifoSi.-is centri. ¥ provokatoruli. Tvalsazrisis. visime (calke pi­ – 1. provocatio mqone farmacevti. ganzraxva. provokAtor­i [laT. SezRuduloba. simZlavre.) igivea. ¥ provinciuli. proEqcia [laT. 3. 2­isaT­ moqmedebas. kaciis mosawyobad.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. provincialis provinciuli] –  s. romelic Ralatis dacema ekranze. pravakatorulaT. vis). kuTxe.) gamosaxulebis ga­ 2. rac dialeq­ s. loba. . Saki. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. provQzor­i [germ. rulebis p. 2.

pravakaciuli Scd.). prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. beletristi).  s. procla- .  generaluri p. gauleqsavi literatura (romanebi. prOza [laT. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. Zvel romSi: moqalaqe. ¥ saprozeqturo.  p.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas.. procuro vzrunav] – 1. 2. axali aRTqma). risame axali da Tavdade­ buli damcveli. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. daqiravebuli muSa. procurator] – Zvel romSi: moxele. moTxrobebi). mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. kbilebi . zedamxedveloba. prothesis mi­ mateba. fexi. 2. prokurAtura – saxelmwifo organo. prokOnsul­i [laT. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas.  protezi Scd. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. nawarmoebebi. ¥ p. Tanamdebobis piri. ¥ saprokuroro. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. prOTez­i [< berZ. proletarus] – 1. mowodeba. prolEtar­i [laT. prozEqtura [laT. prozElit­i [berZ. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. beletristika). sa­ dac gvamebs kveTen.  pravokacia. provakaciuli. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). prozaQkos­i – mwerali. prosēlytos] – 1. prokUror­i [fr. pilate (biblia. prokurAtori [laT. proklamAcia [laT. 2. ¥ prozauli. procureur laT. prosa] – TxrobiTi..pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad.

 TviTmfrinavis p. muSaoba. buli nawilebis mqone. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. maTematikaSi: iseTi. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. mowyobiloba. p. gav­ propOrciuli1 – 1. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. miiReba navTobisgan. propEler­i [ingl. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. romelic risame propagan­  p. (maTem. imdenjerve. propaganda toloba. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. codnis gavrceleba maseb­  p. das eweva. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. rac unda gavrceldes. prologos] – sawvavad. sidideebi. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. rome­ tebiT. agebuleba. narkotiki.) raime sa­  p. 1. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. promulrisame nawilebs Soris. skis webo. gagrZeleba. moZRvrebis. romelic prolongAcia [fr. propeller] agreTve epilogi). ¥ propeleriani. ukuproporciuli: ukupro- . prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. moqveyneba. sinon.) ori Sefardebis propAganda [laT. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p.-421neli. promotio win dindgeli. 2. propolis < parati. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. promEdol­i – tkivilgama­  p. ventilatori. gatio] – (samarT. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. tumbo. proportio] – xis miniWeba. ideis. jerme gazrdiT an Semci­  p. butan­ Ta klasi.

 prorektori Scd. prospectus xedi. prostitutio Sercxvena.  universitetis p. projectous < laT. praJeqtori.). projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti.  mogzaurobaTa biuros p. qalaqis didi.  ganmartebiTi leqsikonis p. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. prostatēs win mdgomi] – (anat.. prorogatio gangrZoba. maJoritaruli warmomadgenloba). sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. etimologiuri leqsikonis p. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. Cveulebriv farTo da swori quCa. prOJeqt­i [project < laT.. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. mimoxilva] – 1. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. prostAta [berZ. mokle Sinaarsi. 2. prorEqtor­i [laT. prOspeqt­i1 [laT. mimoxilva] – 1. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. (sa­ mecniero naSromis. pro ma­ gier da rector mmarTveli. saxel­ mZRvanelos da sxv.  daviT aRmaSeneblis p. (TbilisSi).  prospekti Scd. prospEqt­i2 [laT.  proporcionaluri Scd. frazeologiuri leqsikonis p. samecniero nawilSi.. prospectus xedi.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). prostitUcia [laT. gaxangrZliveba] . ganzaxva. praJektori Scd.  proJektori.  prospekti Scd. rusTavelis p. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. prostAtit­i – prostatis anTeba. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema.) winamdebare jirkvali. wabilwva] – porciuli sidideebi. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. prorogAcia [laT. proJEqtor­i [fr.

meZaveoba. 2. dad­ genilebis winaaRmdeg. protorenesansi. sefiskveri. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. protestor vemowmebi] – 1. demonstracia. prOteJe [fr. protoena. pirveli. gauwia. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. protEqcia [laT. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. protokoll.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba.  p. eklesia. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba.  s. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. proteqtOrat­i [ingl. proto.. warmoiSva me­16 s. protokultura. mfar­ veloba. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da.  p.-is gancxadeba.­Si re­ pro formaciis dros. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari.  prototi pi. prostratio] – daZabuneba. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. uxalisoba.  prokuroris p. ¥ saprotesto. prOsfora – hostia _ patara kveri. .  p. prostrAcia [laT. ¥ protestantuli. prOtest­i [germ. [berZ. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. ufrosi saeklesio wode­ bebSi. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. s. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. Protest < laT. protOkol­i [berZ. nota. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). protectorate < laT..

 s. moZRvrebis.. proktos . romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki. proqtolOgia [berZ. profesiOnal­i adamiani. kvali] – 1.  profesionaluri Scd. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. specialoba. ¥ saprotokolo.  saoqmo Scd. protOti p­i [berZ..  p. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. prOtoni [berZ. pirveli saxe.: ideis. misi damaxinjeba. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. ¥ profesiuli. 2. inJinris p. prôtos pir­ veli da typos niSani.) mimarT. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. protOplazma [berZ. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. profanatio] – upatiuri. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). profEsia [laT. daxelovneba. dedani. warmoqmnili] – (biol.  eqimis p.-ebi.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). namdvili pirovneba. p-is arCeva. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. profanAcia [laT. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. risame pirveladi nimuSi. interesebi. prôtos pirveli] – (fiz. p. SebRalva. prOfan­i [laT.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. uvi­ ci. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis.

saxedaoba gverdidan. 1. prOforma [laT. remonti. p. profil] – 1. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. meurneobis ZiriTad dama­  s. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. p. ¥ profilaqtikuri. pro centum asis magivrad] – 1. teqnikaSi da sxv.. asedi nawiliT. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p.rodesac iReben  wiTelas p. pro forma profEsor­i [fr. xasiaTi. . raime Tuleba.  gzis p. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. kabineti. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. xidis p. raodenoba.  wylis p.  Semnaxveli banki iZleva  p. inJineri. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. (s. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. acra. romelsac ani­ saCveneblad..-425- pro  p. sinon. 3.. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn.-ebi. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba. profesiis. Tavidan acilebis Ronis­ 2. Semosavali. mo­ wodebuleba.) sakiTxi. (mniSv.). ero­kvleviT muSaobas). dargebSi). TanamSromlebs. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. romlebic  xmis micemis p. 3. 2­isaTvis).) wesebi. (qarT. teqnikaSi. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. procedure] – 1. sargebeli). masaJi. am 2. Se­ kompresebi da sxv. an sagnis gamoxatuleba. mZRoli. specialobis. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba.  p-(s. lis. 2. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). p. saxis procesi (abazana.

processus svla. ¥ procentuli (mniSvn. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. publikAcia [germ. pUeblo [esp. ¥ uprocento (mniSvn. akeTeben burRulis. Publication < laT. Publizistik < laT. procEsor­i [ingl. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . ro­ melic publicistikas mis­ devs.  p. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. sesxi.  u. risime gan­ viTarebis gza. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. prOces­i [laT.  p. procEsia [laT. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. kvercxis. naSromTa ga­ moqveyneba. mimdinareoba] – 1. 3. samgloviaro p. pubertAcia [gviand. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi.) kodeqsi. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba.  p. Semadgenloba. (s. damatebiT. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. sasamarTlo saqmis garCe­ va. rZis da misT. marTavs srul gamoTvliT process. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. teqnologiuri p. pUding­i [ingl. Janni.. 3­isaT­ vis). 2­isaTvis)..) vada. fqvilis. 2. laT. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. pUdel­i [germ. (s. publQcist­i – mwerali. werili.  p. madanSi rkinis p. ¥ publicisturi. p. sam­ gloviaro). processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. 1. moRvaweoba.pro -426vliT operaciebs.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p.  sadResaswaulo p. p. pudding] – ku­ linaruli nawarmi.-s wliurad. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. publicQstika [germ. beWdva. 2­isaTvis). Sefardeba. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba.

ro­ melSic urevia wyali. adgili. 3. samedicino p.  p. majiscema).  eleqtrosadgurebis p. sofeli.-is kargi codna gamoamJRavna. Punktuatia < laT. pUma [esp. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. sadgomi. wesi. pUls­i [laT. cxovre­ bis raime tempi.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. pUrizm­i [fr. pulverizAtor­i [laT. moswavlem p. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. pUlt­i [germ. (gadat.  p.  mesame Tavis me-5 punqti. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. raimesaTvis gan­ kuTvnili. pUnqt­i [laT.  punktuacia Scd..  saTvalTvalo p. purus wminda] – 1. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. romelic mowyobilia.. punch < ind. marTvis p. pUnS­i [ingl. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. 2.) moZraobis. Pult] – 1. pulvis (pulveris) mtveri. sinon. punctuel] – zedmiwevniT zusti. . Sa­ qari.) sasveni niSnebis dasmis sistema. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. 2. 2..  p. stendi da sxv. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT..] – magari sasmeli – romi. magida. gausinjes. adamiani.  strategiuli p. daba da misT. punctum wertili] – (gramat. sadispeCero p. Cai da sxv. punqtuAcia [germ. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. purism < laT. pulsus biZgi] – 1. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. aku­ ratuli.  punktualuri Scd.-is wesebi. punqtuAluri [fr.. punctum werti­ li] – 1. Sesakrebi p.

J. saTavgadasavlo J. ¥ Janruli da Janrobrivi. mwifo gadatrialeba. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. nadirod. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. JAkan­i. romelic Sedgeba  J. gan­ nariaSi.. purQtan­i [ingl. iAkan­i [rus. aqvs yviTeli gan. wris warmomadgen­ JAko [fr.. nacrisferi TuTiyuSi. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi.. JArgon­i [fr. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. sax. romlis xsnaric gacive­  J. nairsaxeobani. . erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr.. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. jgufis. vili. genre] – xelovnebis laT. sakuT. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. puritan < JAnr­i [fr. жакан. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. JelAtin­i [fr. gamoTqma. jacquot] – patara lebi. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. qurdebis J. ba. saTvis. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas.pur -428- 2. kuli­ ro wyobis policia. mZRolebis lebuli. jakan] xelovnuri).  lirikuli J. an Stori. purus wminda] – adamiani. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. JAndarm­i [fr. sityvebi. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. ro­  mowafeTa J. gendarmefafisebur masad). gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. J  J.-Ta korpusi. J. gendarme] – piri. JAluz­i [fr. medicinaSi.

fexebi.  J. romelsac J. TefSebs. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. iyeneben me­ JQro [fr. Jiurs. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. jeton] – 1.). jongleur] – ¥ saJetono.-429- Jur JEle [fr. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki.) war­ wera Tamasuqze. li­ Sejibrebebze. dali erTgvari).] – balaxovani rikaSi.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. Jiuris. misT. (s. giro] – (finans. JQraf­i [fr. giraffe arab. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. marjvebisaTvis. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. 2. li (mag. korpusTan. romelic Jurna­ . jockey] – mxeda­ ri. JonglQor­i [fr. Cekze da dicinaSi. romelic mzaddeba xilis wveniT. monetis Semcvle­ leobs. jury] – specialistTa ulebriv. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. JiurSi Scd.-is gadawyvetileba.  saiubileo J. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). li. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. biseburi saWmeli.  Jiurma. rom­ da sxv.. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. romelic  s. JiklQor­i [fr. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi..) nomeri.  J. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. metyvelebisas). jgufi.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. gurzebs jaWvis bolo rgoli.] – Ruzis (burTebs. J. JiuriSi. gamofenebze. JEton­i [fr. romelic doRSi monawi­ firfita. brinjaos J.-ebiT laparaki. cirkis msaxiobi. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis)..

ganlagebuli (qarT.) gamosxiveba. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. qalaqis r. ragoût] – wvrilad  r. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. quCebi.Jur -430- listikas misdevs. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. Semqmneli. . eTika. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi.. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. Tbogadacema. ¥ radiaciuli. radio ga­ mosxiveba] – 1. sinon. rAgbi [ing. rac moragbe lebiT. moRvaweoba. rac amJa­ 2. ¥ moragbisa. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. romelSic 2. sxviseburad. ragbi).  r. (ix. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. Zi. radiAcia [laT. sxivisebri).) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd.  J. daWrili xorcisa da bost­  J. loba. risame gavrceleba cent­ mad Scd. rabbi Cemo gegmareba. ebr. darAbin­i [Zv. rAgu [fr. bobis r. rAdar­i [ingl. gunduri TamaSi. (fiz. radiatio] – 1. rugby] – sportuli  avtomobilis r. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. ixmareboda regbi. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). 1989 w­mde oaqtiuri (ix. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi.. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. moZRvari radiAtor­i [laT. mOragbe – ragbis moTamaSe.

radikaluri parti­ 3.  radioabonenti. radiaciasTan.) ga­ radio2. fesvebis anTeba. eleq­ gulis daSla. – pirveli Semadge­ damwyveti. radicalis Zi­ a. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. uli] – (maTem. gadamWreli. romelic uCvenebs am  r. bgeriTi gadacema.) zurgis tvinis nervTa elementebi. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. gadacemis mizniT. radicula basTan. sxv.. Sor manZilze signalebis. patara Ziri. – rigi sityvebis Sedegi.) gamosxiveba. saSualeba – sainformacio. bunebrivi bgerebis. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli.. gadamwyveti musikaluri programebis. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. gamosxivebis da . radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT.). vebisa. da a. 2. radiosTan. patara fesvi] –  radioizotopebi. radioaparadikAlur­i [< laT. ukiduresi. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. cvlilebebi.S. agreTve leba.S. TviTon fesvis amoRebis radio1. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba.. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. radio(med. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. lis ZiriTadi] – (wign. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. momxre. 2.  Tanmimdevruli r. 1.. sakiTxebis gadawyvetisas. radicarati. gamovasxiveb] – 1. r.-431- rad radQkal­i1 [laT. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. ga­ li. radioinJineri.  xelovnuri r.. moqmedebis. radiomauwyebloba – masob­ is momxre.) fesvis amo­  r-Ti miReba. r-Si SesruRebis niSani (√¬). aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1.

biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. r. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. agreTve maT biologiur moqmedebas. radiolokAcia [< laT. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. r. logos moZRvreba] – medicinis dargi. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. daSla. radium da berZ. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. radiopelengatori). (ix. ¥ radioaqtiuri. radiolOgia [< laT. radiOgrama – Setyobineba.. nivTierebani. 2. radioproJEqtor­i 1. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis.rad -432- r. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. gamosxiveba. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ .  r. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. fizikis na­ wili. radiolokAtor­i [laT. radiomEtria – 1. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. radiopelengi). uranis r. romelic radioTi gadai­ cema.

radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba.s. 2.  qveynis r. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. ¥ radioteqnikuri. tele­ viziisTvis. rac radiograma. radium sxivi] . saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radiotelEgrama _ igivea.  r. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. 2. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. kompleqsuri aparatura. radQum­i [laT. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. radiolokaciisTvis.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri.  radiotexnika. qarxnis r. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. radiotexnikuri Scd.. radioreflEqtor­i (ix. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. radiosAdgur­i 1.. teqnikis dargi. popovma (1886). ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. 2. radioqQmia – qimiis dargi. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. TviTmfrinavis da sxv. saSualebani. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. soflis r. mecnie­ reba. radioproJeqtori). radioaparaturiT aRWurva risame. radiotEqnika – 1.

) komiteti.) centri. am monakveTebis sigrZe. rayon sxivi. (s..-is aReba. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs.. sazenito r. sinon. 2­saTvis). (s. r. 2. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. 2.) gazeTi. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. r. Tbilisis vakis r.  aviaciis moqmedebis r. sxivi] – 1.) swori xazis monakveTi. badmintonis TamaSisaTvis). (s. (s. – qimiuri elementi. denTiT datenili hilzi.. ra­ diusi] – 1. ¥ s.) konferencia.) winamxris erT­erTi Zvali. (anat. radius mina TvalSi. (qarT. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. raquette] – tariani ovaluri CarCo. SuSxuna). iyeneben foirverkSi.  kosmosuri r. 2.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. SimSa. raQsSina [germ. kolofi. res­ publikis.  wiTeli jvris r.. sasig­ nalod da sxv. Casas­ venebeli – kubo. raQxstag­i [germ. jarebi. s.. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. raca yuTi. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. r-is centri. Senoba. q.  reixstagi Scd. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li.  goris r. Reischine] – . romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. (gadat.  samrewvelo r.. Rakete] – 1. danadgari. rAketa1 [germ. mxaris. r. rAka [laT.  r.  saraketo (mniSv. Telavis r.rad -434didi saxazavi. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. meterologiuri r. sxivuri Zvali. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. (maTem. raQon­i [laT. samiwaTmoqmedo r. 3. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. 1­isaT­ vis). ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. rAketa2 [fr. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. radQus­i [laT.

sinon. dabali barieri avanscenis gaswvriv. ralSi. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rAng­i [fr. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. ramAzan­i [arab.Sekveca] – 1. rApira [fr. raccourcis Semok­ leba. rentier rente ren­ ta] – piri. mefe. rAmSteqs­i [ingl. rAndevu [fr. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. rals. Tanrigi. RmerTi viSnus avatara. ise uZravi kameriT. rang] – xarisxi. 2. raliSi. saxl­ kari. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). ¥ ralim. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). randezvous] – (moZv. rAntie [fr.) paemani. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. laTinur amrikaSi: kar­midamo. Sexvedra. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. . rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. Cogani). rancho] – 1. 2. rAkurs­i [fr. rAnCo [esp. wodebuleba.  mravadRiani saavtomobilo r. di plomatiuri r.-is kapitani. ralli Scd. ob­ ligaciebis) SemosavliT. mxatvroba­ Si: figurebis. TviT es rap marxva.-ebi. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi.  pirveli r. rAli [ing. ralis. rampe] – TeatrSi: grZeli. fasiani qaRaldebis (aqciebis. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba.  ralma. rAmpa [fr. rumsteaks (mr.

rAsizm­i – antimecnieruli. niSnebi. Teoria. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. (qim. 2. zeTi.  rasiuli Scd. (sp. rarQtet­i [germ. r. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. Raritat < laT. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . rafinirEbul­i 1. kanonebi. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. gansxvaveba. (gadat. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi.  ratuSisa. rafQnad­i [fr. samuzeumo eqs­ ponati. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. Zveli wigni). ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri.  navTobis r. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi.) daxvewili. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). gadat. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.) gawmenda minarevebi­ sagan. ratification] da ratificQreba [germ. rAfsod­i [berZ. rAund­i [ingl. r. ¥ rasistuli. rAsa [fr.  ratuSasi Scd.rar -436levs iuridiul Zalas. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. natifi.. ¥ rasobrivi. 2. rafinQreba < [fr. round] – 1.  r.  r. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. (wign. rAtuSa [holand.  faSizmis r.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. gawmendi­ li. 2. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. raffiner] – 1. ratifikAcia [fr.

. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. mizanSewo­ da. uli vadisTvis.. am bgeris aRm­ vebis ulufa. geas Svili. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. xelaxla. losofiuri rwmena imisa. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. miwaTmoqmedebis r. romelic dawerilia xalxu­ 2. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. Ratio] – sak­ meore bgera. bis usazRvro ZalaSi. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. rationalis] – gonivruli. listis ungruli r. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. nawarmoebis nawyveti.. r. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. 2. mowyoba gonivrulad.. kveba. romelic aRniSnavs: piruku. (astr.  f. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe.S.  dRe-Ramis r. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. mizan­ da a. norma garkve­ niSvneli noti. saxsrebis  rapsodia Scd. rhapsôdia] – 1. kronosis coli. nili. mag. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. feri misawvdomia. gaumjobeseba.-437- rea rafsOdia [berZ.romelic WeSmariti Temaze. raukan. r. Sewonilad.. Tavidan. . gamoyeneba. teqnologia. zevsis. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ.) mTeli an wiladis ba. reeqsporti. fi­ deda. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. re.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri.  r. feodali.. [laT. rEa1 [berZ. Rea] – 1. rAqiti [berZ. berZnul srulyofa. demetres da zogi racionAlizm­i [laT. racionalizAcia < [laT. agreTve noli. codnis erTaderT wyarod 2.] – TavsarTi. re. re [it. moSliT. gamow­ rAja [sanskr.

namdvilis marTal asaxvas. realis namd­ 1. risame gayidva. beWdilebaze. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis).  r.) gavacocxleb] – 1. igivea. 1. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. rac sinamdviles Seefereba. xelaxla da animo (mniSv. gamoxmaureba. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. reabili s. namdvili. Zala.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. rac reaqcia kvlav. reAgent­i [laT. realis] – 1. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. (medic. cxovrebaSi ga­  rianimacia. punqti. risame gan­  r.patiosani saxelis. Scd.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. romelzedac abamen swor  saqonlis r. ra] – (zRv. (medic. materialuri 2. reabilitAcia [laT.. nawile) nivTiereba. sariaminacio tareba. realis namdvili. nivTieri] – 1. vada. stili. ¥ sarealizacio. sicocxlis aRdgena. r. fulad qce­ va.rea -438-  gegmebis r. mimarTuleba mxatvrobaSi. s. ganivrad damagrebuli Zeli. reagieren < 2. realis macio. (s.) anZebze . r. (saub.)  kritikaze r. 2. xelovnebaSi: mimarTuleba.. re – winaaRmdeg reAluri [laT. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. 2. nawarmoebi. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. xolme signalebs. rEa2 [holand. gad. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. xorcieleba. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. pasuxi STa­  r. reagQreba [germ. sebuli nivTi. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. gegma. amocana. fileba (saavadmyofoSi).) ganyofileba. laT. r. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. re – debaze.

asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. reJimi.) war­  r. kolba. romelsac iye­  s. romelic moqmedebs sna. 3.). (qim. fulis Tierebis urTierTqmedeba. 2­isaT­ vis). reaction] – 1. iqmneba axali nivTiereba. an motoriani navebiT. mag. `sag­ moiqmneba. r. regeneravis).-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. progresis mteri. moWrisas. ra­ 2.) 1. reAqcia [fr. taxti da sxv. romelSic saZiebo si­  r. xre.. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. (teq.). reaqtQul­i – (fiz. rac aseT Zalas iyenebs.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. moebaSi ukve gamoyenebuli. politika. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT.. gazeTi.-is amoxgari. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. r. niSnebeli sagani (gvirgvini. niSnebis kombinaciiT. cana. regalis samefo] – 1. mefis xelisuflebis ma­ velze. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. ¥ reaqciuli (mniSv. Zrava.  atomuri r. reactor] – aparati an danad­  r. tio aRdgena] – 1. warCinebis niSani (ordeni 3. reacteur. TviTmfrinavi. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. `nivTebis~. rebus `nivTebiT~. 2. qimuri r. moZraoba. 3­isaT­ regenerAcia [laT. ingl. r. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. poliuri ufleba garkveul 2.). tyva an fraza mocemulia naxatebis. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. reactif] – qimiuri . nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. revoluciuri da erovnul da misT. nivTiereba. r. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis.-is Sedgena.. Sua saukuneebSi: mefeebis. ski ptra. ialqniani litika. `sagnebiT~. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. samedicino reaqciOner­i [fr.

kuTxeebisa.  namuSevari zeTis r. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. (saek. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. 2. registrum sia] – siaSi. 2.. ¥ regionuli da regionaluri. reglamentAcia [fr. 3.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT.  deputatebis r. regQstr­i [laT. ekonomika. konferencia. regQon­i [laT.  r. maCvenebeli. aRricxva. r... sadac registracia warmoebs. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. konferenciis. davTarSi Cawe­ ra. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. yri­ lobis Catarebis wesi.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. qsovilis. romelic vi­ same. registrAcia [< laT. rEglan­i [ingl.  poliklinikis r. qorwinebis r. 2. miwisqvesa biZgebis r. rodesac saxelo an mxari . r. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.  maRali r. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa.-is dacva.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena.-is darRveva. registrum] – 1. olqi. dadgena. regens (regentis) mmarTveli] – 1.  amierkavkasiis r. mo­ wesrigeba. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. reglament] – krebis. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba.  r. reglAment­i [fr. samxreTaRmosavleT aziis r. Casa­ weri davTari. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). (teq. (biol.. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. mag. risame sia.. rEgent­i [laT. regionis qveya­ na. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. risame registracias axdens.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori).

 r.  reguliaruli Scd.  siCqaris r. regressus] – (wign. piri. regOlit­i [ingl... regulAtor­i (teq.) ganviTarebis Sefer­ xeba. ukusvla.  literaturuli r. taqti] – 1. Jur­ nalis.. romelic wignis.  xelnaweris uZvelesi r. dasabeWdad momzadeba (teqstis). redAqtor­i [fr. redaqtQreba _ igivea. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. regtAim­i [ingl. 2. mowesrigeba] – 1.. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. 1). redactio wes­ rigSi moyvana. 2. mecadineoba. wylis donis r. regtime < rag nawyveti da time dro. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba.  mTavari r. rEgres­i [laT.  xelnaweris r.. r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. ¥ saredaqtoro. 1) ukeTebs raime teqsts. tempi. TanamSromelTa jgufi. mimdinare.) mowyobi­ loba. regolit] – mtvrisebri masala. romelic redaqcias (mniSv. piri. regrEsia (laT. sistematuri. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. teqnikuri r. romelic gamosacemad am­ . mowesrigeba. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.. fasebis r.  s. daqveiTeba (sapirispiro progresi). operis axali r.-is moadgile. rac redaqcia (mniSv. honorari. temperaturis r. regulAruli [laT.  xelnaweris r. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. 2. quCaSi moZraobis r.  Zravas r.-441erTi naWriTaa gamoWrili. ukuqceva.literaturu­ lad damuSaveba. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas.. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. 3.  r. redacteur] – 1. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. redAqcia [laT. gasworeba. gazeTis gamocemas.  reguliatori Scd. red regulQreba [laT. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva.

liTonis fulis an medalis ukana mxare. zurgi (sapirispir. politika.  TavTavi. kolegia. (lingv. 3. nusxa.  mTavari r. gamomcemlobis ganyo­ fileba. ¥ saredaqcio.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. Sesusteba. реестр polon.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. dawesebuleba. revErans­i [fr.) organos agebulebis gamartiveba. (biol. redUqcia da reducQreba [laT. rac risame garantias iZleva. regestrum] – 1. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. ¥ revanSistuli.  s. gazeTs da misT.  r. devalvacia).  xelmoweris r. . 3. -isaTvis mzadeba. zedmeti mowiweba. teqnikuri r.red -442rejestr laT. (qim.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. revalvAcia [fr. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. rEvers­i [laT. 2. rEestr­i [rus. (gadat. Semcireba. aversi). sadac aseTi muSaoba warmoebs.. revalvation] – (finans. 4. 2.. 2.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. Sebrunebuli] – 1. iron. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. ¥ redaqtiuli. reduplicatio gaormageba] – (lingv.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. rTulis Secvla martiviT.) valdebuleba. wamwami. revAnSizm­i [fr. 2. sia. (teq.) valutis kursis aweva (sapirisp. (ekon. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis.  mawoni – mawvnis. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. reverence] – 1. 4.  r. reduco ukan vabruneb] – 1. reversus ukana. damuSaveba. qaTami – qaTmis. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. aRwera. rEvanS­i [fr. reduplikAcia [laT.

(biol. sistemis.) qonebis dabruneba yanaSi. kulturuli r. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. r. brZola. reversio dabru­  revmatiuli Scd. neba] – 1. magram (di pl. ¥ revmatuli. revokAcia [laT. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. (gadat.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili.. Semowmebis mizniT. bisagan. reumatismos]  revoliucia. 2. revolution] – 1. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. revmAtizm­i [berZ. tkivilebi. winandeli patronisTvis.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. revErsia [laT. romelime dawe­ sebulebis. romelic revizias ax­ leba.  r. moZraoba. an Teatraluri warmodgena. xelovnebaSi da sxv. mecnierebaSi. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. texa. raime moZRvrebis. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. gardaqmnebi. brZanebis revQzia [laT. gamowveva] – 1. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. romelsac ciuri moZraobis monawile. keuli scenebisagan. mTavroba. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. revisio gada­ gauqmeba.  r. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. sazogadoebriv­politikur 2. r. Cveulebriv Tan axlavs . teqnikaSi. revQzor­i – Tanamdebobis 2. dens. nomre­  r. Secvla.  buxhalteriis r. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. revolUcia [fr.) Zirfesviani cvli­ piri. (samarT. sinjva] – 1.) winaT gacemuli gankargulebis. r. qanizmi. rEviu [fr. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). organizaciis an revOlver­i [ingl. uaxloes winaprebs.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. (vaWr.

statiis da misT. resectio mokve­ Ta] – (medic. fondi. romelime qveynis moqalaqe.  s.  gancxadebaze r.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. Resolutio gadawyvetileba] – 1. inglisur enaze. batalioni. daskvna.-is dadeba. rezolUcia [laT. ¥ sarezervo. reserve] – 1. r. rezume Scd. 2. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. naSroms erTvis r.  reziumisa. vzogav] – 1.  prezidentis sazafxulo r. romelic miRebu­ lia krebaze. raison] – (saub. uflebis datoveba. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad.  moxsenebis r. yrilobaze da misT.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. CrdiloeT amerikaSi.-is proeqti. rEzerv­i [fr. ¥ reziumesi. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. rezQume [fr.  rezoliucia Scd. 2. 3. rezidEncia [laT. rEzon­i [fr.  saxelmwifo sasursaTo r. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli.-is miReba erTxmad. mokle Sinaarsi. 2. saqmian qaRaldze warwerili. dad­ genileba.  r. (samx.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. rezEqcia [laT. reservo vi­ naxav.ebi. resume] – Sromis. moxsenebis. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). rezervUar­i [fr. rezervAcia [laT. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. rezQdent­i [fr. ri­ same maragi. 2.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili.. rezerve­ bis (maragis) Seqmna.  umaRlesi mTavarsardlis r. s. dazvervis saidumlo war­ . rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. resident] – 1.

2­isaTvis). ¥ sareiso. avtobusis da misT. 2.  mecnieris gamokvlevas didi r. raisonneur] – 1. avtobusi.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. Reise mgzavroba. as­ wavlos.  s. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. saavtomobilo gzebze. adamiani. damoZRvros. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. рейс germ. sadgomis r. kontingenti. resonance] – 1. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. (samx.  r.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. resultatus asaxuli. (fiz. rEid­i1 [holand. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. (spec. 2. (gadat. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rezUltat­i [laT. (wign. rxevebi. ¥ sareido. adgili. reid­i2 [ingl.  r. Tana­ bgeradoba.) Sedegi.  s. Tanrigis mikuTvneba . daari­ gos. raid] – 1. reQting­i [ingl. rezonQor­i [fr. 2.  r.-iT Seicavs adamianTa 15%. rezOnans­i [fr. rEis­i [rus. Sefaseba vinmesTvis raime rangis.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. gamoZaxili. gadat.  violinos r.areklili] – (wign. 3.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. hqonda. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. piesis an romanis moqmedi piri. rEzus­fAqtor­i – antigeni. ¥ sareido. azri.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba.-ze mdgomi kreiseri. ¥ rezonansuli (mniSvn. TviTmfrinavis.  partizanTa r. Tviseba.) gamoxmaureba. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi.-445same.  s. gza. 1.

ma­  mocartis r. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. nisZieba momxmarebelTa. cxenosnis meri da sxv. rEket­i [ingl. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. Seqeba. ganyofileba. 2. Reithosen] – to indeqsi. nawili. saxelwodeba. diul Zalas. qalaqis. (vaWr. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. fexebs.  reketiri. mizidvis  reqviemi Scd. saTanado xelmowera). totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba.saxlis nomeri. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. s. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan.1 gan­ cxadeba. urom­ 2. visime an risime Sesaxeb (Teatr. daSinebasTan. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . r. filmi. 3.) dawesebulebis mi­ sportSi). yurebelTa da sxv. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. ukmayo­ elementi (mag.  s. reclamatio ukmayofileba] – 1. telefaqsis no­  sportuli r. (samarT. romelic rekvQem­i [laT. lebrivi moqmedeba. saWiro. telefonis.rei -446- (mag. anda warmoadgens de­ niT. rekvQzit­i [laT. saxsenebeli mesa (wirva)..-Si monawileoba.) nivTebi. saCivari.. plakati. zia. reclame] – . preten­ gacemis adgili da TariRi.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. 2. romlebic cnobebis gavrceleba. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. (spec. politikur sarbielze. filebis gamoxatva. – micvalebulis sulis mo­  r. romlis saxelwodeba. quCis viwro Sarvali. rEklama [fr. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. aucilebeli] – 1. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. requisitum  Teatraluri r. 2. mizniT. 1. wils.

2. das­ veneba] – (spec. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. recomendation] – visime muSaobis. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. relatio cnoba. wnevis. rekredQtiv­i [germ. (s. .. curvaSi.) aRdgena Zalebisa. ¥ rekorduli da sarekordo.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna.  msoflio r.) dro. rel rekreAcia [laT.  r. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. rekomendAcia [laT. rekOnkista [esp. (s. rEle [fr. xelaxla da construo vaSeneb] – 1. romelic auqmebs akreditivs. 2.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. record] – umaR­ lesi. relais] – avtomaturi xelsawyo.  avtomobilis r. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag.) maCveneblebi.  s. axali r. sabuTi. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. werili. r. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. r. (s. re­ kvlav. Recreditiv] – 1. rEkord­i [ingl. Zabvis. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis).  r. (s. ¥ sarekomendacio. moxseneba] – 1. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. saukeTeso Sedegi.) darbazi. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT.-is damyareba. relAcia [laT. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi.) mosavali. Reconquista] – me­8­15 ss.

minaweri. gafuWebulisa. bas. ris r. amoweuli. amoburculi.remQsia [laT. li da sxv. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r.  mTagoriani r. nivTi. Sesusteba] – (medic. zRvis fske binis r. Teba] – SekeTeba. Cavardnili rEmont­i [fr. wminda nawilebi. saojaxo davida. relQkvia [laT. lisa. reliquiae] (mr. . romelsac inaxaven yof] – adamiani. sulebisa).. samuSanarCenebi] – 1. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. dResaswauli-ieso qris.  r. saxelosno. religio] – rwmena rEmarka [fr. moRalate. remissio Semci­ tes aRdgoma. ¥ religiuri. dakavSirebuli. reba.  reliqvia Scd. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. romelic lebsac Tayvans scemen. ruka. relief] – 1. remarque] – 1. aRdgena 2. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. religiuri oebi.. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. s.). 2. dablobebis. renEgat­i [laT. frCxilebSi).. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. gacveTi­ sibrtyeze. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2.) relQef­i [fr.. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa.). kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. SeniSvna. sarEmonto – 1. saxli. siaTebas. mili. rom­ riv..)  s. roba.rel -448- relQgia [laT. renego uarv­ 2. remontTan  r. gandgo­ (sagvareulo) r. saaTis r.. tansacme­  s. kapitaluri.

rEnome [fr.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. romelsac iZ­ leva kapitali. momgebiani.  adamianis organizmis r. (s. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. 2. rEntgen­i _ 1. repatriAcia [laT. reparAcia [laT. gardaq­ mna. repertoire] – . rentabEluri [germ. gadakeTeba.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. sarentgeno. fr. tyved wayvanili pirebis. sargebliani. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. repertUar­i [fr. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. ¥ rengenuli. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. reOstat­i [berZ. reputacia. rentere – regularuli Semosavali. qoneba an mi­ wa ise. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. rente – laT. Rente. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba.-449- rep renEsans­i [fr.  parlamentis wevris r. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis.  saministro r. igivea. repatrQant­i [laT. repatrians (repatrian(tis)] – piri. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. rEnta [germ. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. Se­ mosavliani. rac ren­ tgenis sxivebi.) gaSuqeba. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. aRorZinebis xana. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi.

generaluri. romelic am­ zadebs reportaJs. ¥ sarepertuaro. mu­ Scd. saxlis maswavlebeli. xelaxla) da (trans) plantatio 2. nawarmo­ ebTa erToblioba. gamoqveynebuli gazeTSi. niSnavs: kvlav.) 1. repOrtaJ­i [fr. vinc imeorebs] – piri. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. ¥ repetitoruli. re – nawilis gameoreba. 2.  fexburTis matCis r. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. representent] – (wign. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba.-is ganaxleba.  piesis r. komisia. tele­ viziiT.) warmomadge­ neli. koncertis r. TeatrSi: sityvebi. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. dasja. repressio daT­ _ ix. reportQor­i [ingl.  r.  repetecia.rep -450- 1. wamoZaxili. musikaluri da sxv. generAluri repetQcia reprEsia [laT. repetitor is. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. aiTvisos raime codna. s. . gegma. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. reprezEntant­i [fr. dasasjeli zoma. repetQcia [laT. 2. TeatrSi. 2. aseTi (TavsarTi. mokle saxumaro nomeri. sarepetecio rEpriz­i [fr. estradaze da misT. gameorebis sanoto niSani. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. it. ga­ dacemuli radioTi.. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. repetitio gameoreba] – dramatuli. darbazi.  s. replica] – 1. replique. reporter] – Jurnalisti. reprise] – 1. ganoebis mier miRebuli  s. (ix. rEplika [fr. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. transplantacia)] – (me­ dic. repetQtor­i [laT. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde.  repetitoroba.

ekon. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. niRabiani. ¥ sareJimo. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. respiratio] – sunTqva. nawarmoebi.. moTxovnebi.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi.-iT sargeblobs. mmar­ res Tvelobis wesi. fakulteti. Selaxuli aqvs. respirAcia [laT. ganawesi. pirobebi. dasve­ nebis. reJQsor­i [fr. kvebis da sxv. moqmedebis. 3. re – xe­ laxla da productio..  kargi r.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. Se­ xeduleba. (polit. 2. reptilis mxo­ xavi. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. 3. damdgmeli.  manqanis muSaobis r. respodens (respodentis) < respondeo pa­ .. Sromis. produco warmoeba. reptQlia [< laT. mZromi] – (zool. regime] – 1. muSaobis. r. sa­ xelmwifos wyobileba. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. kvlav­ warmoeba. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. xmamaRla molaparake. arse­ bobis pirobebi. Rirseu­ li. ¥ sareJisoro.  kvebis r.-is dacva. darbaisluri. mtkiced dadgenili wesi. reputAcia [fr. saparlamento r. reaqciuli r. respirAtor­i [laT. cxovrebis. (fsiq.) qve­ warmavali. respectable] – pativsacemi..  demokratiuli r. respOndent­i [laT.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. sabeWdi teqstisa da misT. s. r.  Teatris mTavari r. ¥ reJisoruli. respeqtabElur­i [fr. rEJim­i [fr. mcenareTa siTburi r. 2.  s.  s. gax­ seneba. vawar­ moeb] – 1. reprodUqcia [laT. naxatis.  kargi r. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. namuSevari.

 satelevizio r. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti..  saqarTvelos r. Zveli freskebis r. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo.  rediosignalebis r. respUblika [laT. qveynis ekonomikuri r. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. 2. restOran­i [fr.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi.. restavrAcia [laT. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena. ressources] – 1.-is prezidenti. retorta ukan moxrili. 2.  bunebrivi r. resUrseb­i [fr. restauratio da germ.  retransliacia.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. ¥ saretranslacio. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. radiosadguri. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. r.. forma.  s. s. saretransliacio Scd.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. saxelosno. rEtorta [laT. telegadacemaTa r. risame maragi.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. .  marTvis r.  restornisa Scd. mowyobiloba.) aRdgena pirvandeli saxiT. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis. xelovnebis nawar­ moebis. fuladi saxsrebi.  mx.. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT.  retransliatori Scd. agreTve translacia). restaurienen] – 1. ¥ respublikuri da sarespubliko. ¥ sarestavracio.  taZris r.  s. samuSaoebi. resursi. retranslAtor­i – (spec. r. retranslAcia – (spec. (s.) konferencia. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv.  respublikanuri Scd. ¥ restoranisa.

dus ukan mimavali] – prog­ olqi. niero naSromis. ¥ referatuli. mocema. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. reflexus asax­ va] – (fiziol. resis mowinaaRmdege.  refleqsiuri. qili sarkis saSualebiT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. auwyon] – saerTo­saxalxo 2.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). piri. wyobiloba. Referens aqcioneri. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT.  s. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT.-is mowyoba. moxsenebis r. refleqtoruli Scd. biuleteni. refleqti r. gasaxurebeli xelsawyo. kiTxulobs. ukanve. s.  r. referen– 1. avireklav] referEndum­i [laT. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. re­ refErent­i [laT. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. rac zitivis Sesworeba fanqriT. r. reflecto  referatiuli Scd. misT. 3. Refero va­ leobiT.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. retros1. ukan mivmarTav. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. teleskopi. retro. piruku da 2. wignis da upirobo r. gadmocema. gadasawyvetad. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. reflEqtor­i [laT. uwyeb. moZraoba. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. Jurnali. rEtuS­i [laT. retrogra- .-453- ref ¥ saferendumo. igivea. uri. rac rEfer­i [ingl.. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. ubani. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. piriqiT. romelSic ga­  r. komisia. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. retrOgrad­i [laT. s.

. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. rEfren­i [fr. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. iwevs. (lit. rector mmar­ 2. reJimi. Senareve­ (fiz. reforme] – 1. umaRreqtifikAcia [laT. refrain] –  rektorati Scd.  dadebiTi (uaryofiTi) r. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT.) taepebi. . ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. refda misT. [laT. warmodgenis. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. meTaurobiT. datexa. meordeba. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. 1. programa. refrigéseba werilobiT. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. ¥ sareformo. rEqtor­i [laT. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. 2. cis TaRze. macivris nawili. Secvla. ficatio gasworeba] – da req­  s.. samecniero naSromis. fr. meordeba.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. politikuri gardaqmna. specialuri gemi. (mus. (astr. dasazidad. rateur] – 1. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili.ref -454- rEforma [fr. refractio] – 1. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv.. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. rectilesi ganaTlebis r.) dedamiwis atmos­ Tveli. narevebis gayofa.  marTlwesrigis r. vagoni. 2. romelic ucvlelad ebis. romel­ Tveli klasi. Suqtexa. misamReri. recensio 2.

aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi.-is wardgena afTiaqSi.-is gamowera. recQdiv­i [laT. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. (samarT. rivQera [it. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. receptor mimRebi] – (fiziol. 2.) avadmyofis Seb­ runeba. (medic. taepebis bolos. risame damzadebis wesi.). rQTma [berZ. mtkice dacva raime princi­ pebisa. 2. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. ribosOmeb­i [laT. rizAlit­i [it. sisastike] – mkacri. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. Wavli da (ix. Saqris damzadebis r. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. ribonukleQnmJava (rnm) [laT.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. recEptor­i [laT. rigor sim­ kacre. zneobis wesebisa. rEcept­i [laT. sanremo da sxv. erT­ erTi nukleinmJava.  tortis r. recidivus rasac imeoreben] – adamani. r. rigOrizm­i [< laT. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze. recidivus rac meordeba] – 1. Wavli da sôma berZ. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. mi­ TiTebebisa. (wign. receptum aRebuli] – 1. kani. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. ribes naka­ di.  r. 3.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. romelic iRebs gaRizianebas. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. . nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. gameoreba. recidQvist­i [laT.­s.. ribes nakadi.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba.

remake xelaxla ¥ ritmuli. Cabareba] ritOrika [berZ. r. mareobaSi Cadgoma. li. rhythmos] – 1. (s. nebi. moZraoba. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria.). bis r..) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. saSiSroeba. rQnit­i [berZ.. muSaoba.) yoveli Tamasuqi.) scesurdo.. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r.). rimmessa fulis gadacema. niali. vleoba. – (finans.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon.) wesebi. elCis miRerebisaTvis. misi axali versiis Seqmna ix.] – 1. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. ritualis] – (wign. gagzavna. (gadat. rQmesa [it. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. (s. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). leqsis r.  r.). Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. ricochet] –  musikaluri r.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r.) – cxviris lo. rQng­i [ingl. riTmiuli. aerobika. Tanabarzomiereba ri­  r. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. reoba. ceremoformis moedani (Cveulebriv. ra­ rQqSa [iap. same. rikOSet­i [fr. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. asxleta raime zedapirze 2. braga. aRmosavleT . r. rimEik­i [ingl. lorwovani garsis anTeba. rQtm­i [berZ. biT. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. riTma sxvaa (ix. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. romelic moqmedeba. r. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. rQsk­i [fr. Sinagani r.-iT wamosuli burTi..

rObot­i [Cex. rac rok-n-roli. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. ¥ riqSisa. swrafi ritmiT. `roalis damkvreli~. Scd. feodalur evropaSi – piri. 2. naxi­ ris Segroveba] – 1. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. didsulovani. rok-opera.. – rok­musika xma­ maRali xmiT. xarebis daWeraSi. 2.. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. qanaoba. roiAlist­i – roializmis mimdevari. mamaci..). Tav­ dadebuli. germ. mefis xelisuf­ lebis erTguli. aseT etlSi Sebmuli. ke­ TilSobili adamiani. rikSa Scd. rOdeo [esp. mkacri.  mZime r. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. brunva Semokl. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. rOker­i1 [ingl. rocker < rock darweva. 2.  `roials ukravs~. rok-ansambli.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. rodeo jogis. roQal­i [rus. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. cxenebis. rok. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. igivea. 2. fr. avtomaturi mo­ wyobiloba. romelSic adamiania Sebmuli.  rok-jgufi. Ritter < Zv. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. рояль. `roiali daukra~. rQcar­i [germ. rOk­i [ingl. TviT adamiani. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. Tavganwiruli.~.  `roalze ukravs. rac rok­ musika. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. riter mxedari] _ 1.. igivea.  riqSasi.

. poezia.) is. 3. mniSvneloba.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. li siuJetebis mqone didi . 2. (gadat. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. 2. (gadat. r. romantisme] _ 1. qiteqturuli da dekora­  r. patara sasimRero liriku­  r. tiuli stili.-uli urTierToba. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. r.romelsc romAntika – (wign. rOl­i [fr. spirtiani sasmeli. vari gmiri. li leqsi. lirikuli simRera.rok -458- mayuCis gareSe.  romantiuli Scd. ¥ rokokuli. mijnuroba. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. rococo] – ar­ vis). me­19 s. lis r. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. rOker­i2 [ingl. 2.­is pirveli me­ ri.-ebis Sesruleba.-s stilis aveji. gatacebulia rok­musikiT. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. rokiT.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli.-is mTavis wesebs. ¥ romanuli (mniSv. rum] – magari.-ebi.  r. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. istoriaSi. siyvaruli. n. stili.  r. ebi.-is daswavla.  pirovnebis r. 2­isaT­ rOkoko [fr.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr.. me­18 s. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. xarisxi.­Si safrangeTSi.  mTavari r.. rac qmnis emociur. rOm­i [ingl. warmoiSva  romaniuli Scd. baraTaSvi r. xelovnebaSi: mimarTuleba.  d. role] – 1. rocker < rock 2.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. dagisagan. r. roman] – 1. romance] – 1.  istoriuli r.  baironis r. risame idealizacia. masala piesaSi. arayiSvilis r.

(Zv.  rudimentaruli. brunva.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. sawyisi] – (bi­ ol.. sax. (polig. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. moldavuri.  r. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. xasiaTi. rOq­i1 [spars. qveganyofileba. franguli.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. welTaRr. Rottweiler < geogr. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. ¥ rudimentuli.) igivea.) organo. espanuri. romAnul­i [laT. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. rubAia [arab. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. notatio] – 1.). rudimentum Canasaxi. JurnalSi da misT. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. organo. rudQment­i [laT.  r. wrebrunva. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. rotvaQler­i [germ.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. grafa.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. nawili. italiuri. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. rumi­ nuli. triali. rUmba [esp. Tavganwirva. rotAcia [laT. 2. rubQkon­i [laT. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. 2. rac rota­ ciuli manqana. . rUbrika [< laT. igive robaia. spars. romelic 49 w. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. r. rudimentaluri Scd. rOq­i2 (ist.-459¥ romantikuli.

sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. aparati. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. saga] _ 1. ax. Tqmuleba. mwerlis markiz konusis formisa. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. fexsacmeli. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. rUpor­i [holand. welTaRr). sAboT­i [Zv.) sxvisi wvalebiT. skandin. saddukaioi sakuT. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. Zv. mr. netis gadamcemi sadguri. ebr. uZraoba.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. sax. savanebi. sqe­  r. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. 2. msgavsi informacia. 2. gamo­ rUtina [fr. sakvoQaJ­i [fr. amerikaSi. (gadat. sabotage] – wi­ sAiti [ingl.rup -460- ¥ sagisa. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. welTaRr. sobrivi ukuRmarToba. sAvana [esp. ro Tqmuleba. sabot] xisgan gamoT­ veli. CamorCeniloba. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. roeper] – .] – brinjis arayi. inter­ sAga – [Zv. vili miayenos partniors.  sagasi Scd. cvlilebis winaSe. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl.). sabOtaJ­i [fr. (gadat. sabana] – tropikuli sAbo [fr. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix.  savanasi Scd. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. saxelis mixedviT] – 1.) saerTod.

daWrili kitri da pomidori xaxviT. bostneuli mcenare. saRmrTo. kartofi­ lisgan. sAldo [it.  s. sad­ gomi. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. tansacmlis s. 4­isaT­ vis). romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. ZmriT da misT. sAlaTa [it. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. sacramentum kurTxeva] – 1. salaTi Scd. sakramEntul­i [laT. sAlon­i [fr. 3. poezia. (wign.  samxatvro s. sadac ewyoba gamofe­ nebi. salato mariliani] – 1. wminda. s. (moZv. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. saTanadod Sekaz­ muli. romlebic iW­ meva umad. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. cecxlis stiqia. maslaaTi. 2. TviTm­ frinavisa da sxv. dasasvenebeli oTaxi gemze. salto xtoma. salon] – 1. ¥ salaTisa. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. . Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. kerZi.  literaturis s. zogjer xorcisa da Tevzisagan. saldo] – (buxhalt. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. 3. s.) ¥ salonuri (mniSvn. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. 2. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. politikuri s. xe­ lovnebis nawarmoebebi. iWmeba civad (sinon. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. 3. sAlto [it. Sekazmuli.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris.  salaTasi. 2.) rCeul pirTa wre. ritualuri.  sakvaiaJi Scd. 4. sakrAlur­i [< laT.. sastumroSi da sxv. tabucuni). mwvaniliT da misT. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. maRazia.-461samgzavro CanTa. salamandra] – 1.) tradiciiT ganmtki­ cebuli.. 5. salAmandra [berZ. tradiciuli. musika. 2.

rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. ¥ sanireba. ¥ sasalute. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. Самбо (Semokl.] – 1. sAmbo2 [ingl. sAmba [ingl. rac salto. sAlut­i [fr. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. riskiani. [it. banke­ bisa da a.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. sambo esp.-is mkurnaloba.  bankis s. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. gajansaReba] – 1. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. 2. musika am cekvisaTvis.  saartilerio s.. sanatOrium­i [laT. samûm] – mSrali. sAmum­i [arab. sanatio mkurna­ loba.S.  saliuti. zambo] – adamiani. summit mwvervali. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. sanAcia [laT. sasaliute Scd.] – brazilieli zangebis cek­ va. (me­ dic. bavSvTa s.  s. sAmit­i [ingl. trestebis.  s.  borjomis s. 2. sAmbo1 [rus. igivea. samUrai [iap. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). Tavze xelaRebu­ li nabiji. ¥ sanatoriuli. 2. samba < afrik. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . – saartilerio jgufi.-ebi. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi.

igivea ra sendviCi. ganTavi­ sufleba sansarisgan).­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sicocxliT savse adamiani. sanQtar­i [fr. qalaqis s. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. romelic Svelis avadm­ yofebs. agreTve nirvana (qanaoba. sanguis (san- guinis) sisxli. sAndviC­i [ingl. ixmareba agreTve . sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sentimentalisme] – 1.  s.  sanitaruli Scd. sAnsara [sankr. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. Sanscrit sanskr. sAnkrit­i [ingl.  s. eqimi. santimentAluri [fr. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. ena. me­18 s. Zexvi.01 metrs. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. gadaWarbebiT gul­ Cvili. daWrilebs. mdgomareoba. santimentAlizm­i [fr.] – Zveli induri samwerlo ena. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. ¥ sanskrituli. s.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. sanitAria [laT. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. santimetri = 0. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. daTvaliereba. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. s. bunebisadmi. cent asi] – TavsarTi. xelnaweri.-463- san sangvQnik­i [laT. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki.). sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. 2. zedmeti grZnobiereba. sAnt­i [fr. ¥ sanitariuli. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. yveli da misT.

 mTvare dedamiwis s. Tanxmoba.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad.) pla­ netis Tanamgzavri. 2. sAtana [berZ. saxelmwifo an mTavroba. sArkoma [berZ. sarkôma] – (me­ dic. (teq. 4.-ia. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. saracEnia [laT. mitingi.  didi saxelmwifos s. nebarTva. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. wamyvan kbi­ lanaze. (astr. qveyana.  s.  sanqcireba Scd. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. sarkOfag­i [berZ. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. sArkazm­i [berZ. sarkasmos] – (wign. patara akldama. berZ.): qvis kubo.  s. s.-ebi. nebarTvis micema. iZulebis. sanctio dakano­ neba] – 1. RmerTis moRalate angelozi. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. satanas < Zv.san -464mwvave ironia. satelles (satellitis) Tanamgzavri. 3. sarracenia] – mcenare. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. adamiani.] – avi suli.) RvarZliani dacinva. eSmaki. romelic mibmulia meore.) avTvisebiani simsiv­ ne.) kbilana.­de) qsovili. 3. 2. 1). mowodeba. dadastureba. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba.  prokuroris s. sAnqcia [laT. mis neba­sur­ vils. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. ¥ usanqcio (mniSvn. saflavis qva kubos formisa. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. romelic formalurad da­ moukidebelia. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. satElit­i [berZ. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. (fiz. 4. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. sAri [spars.  ekonomiuri s. 1­isaT­ vis). . Tanam­ zraxveli] – 1. Rimili. romani.  u.

is bolos isini dai pyres frankebma. Jurnali.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. sAqseb­i – germanuli tomebi.S. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. Scd. nawili. kupletebi. 2. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. ro­ veul monakveTSi. s. dRis vis da nayofierebis RmerTi. `saqsofonze damk s. saxlda britaneTSi. sEans­i [fr. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. vruli.. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. s.. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. safQron­i [berZ.. ukravs~.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. lurji iagundi. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera.. sferos nawili. agreTve 2. plakati. segregatio . sAtira [laT. `saqsofonze ¥ satiruli. miTologiis kronosTan). sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano.-ebi kinoSi.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. mzis sistemis didi pla­ neta. segregAcia [laT. (maTem.  siansi Scd. vreli~ da a. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. gakicxva. uzogavi dacinva. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. pedicia.  saqsafoni.) s.­ qalaqi­Tanamgzavri. (zool. s. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.) wris adgilzea. romelic rkaliTa sAuna [fin. ganlagebuli nawevarTagani. sax. hi pnozis s. mi. berZ. Saturnus] – 1. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili.  `saqsofons ukravs~. me­8 s. nadiroba.

weliwadis nawili. pe­ riodi. seQner­i [ingl.) raime qsovilis mkvdari nawili. s.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. 2. zamTris s. 3. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. saison] – 1.  atmis s. yurZnis s. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. sequestrum] – 1. .  s. navigaciis s. sEzon­i [fr. sadguri. risame (mag. s. kerZod – miwis­ Zvrebs. xelsawyo.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. (medic. seQsmur­i [< berZ.  s. sEdan­i [ingl. ya­ daRa. xileulis) mwi­ fobis. Sesanaxad. s. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. samuSao.  s. seismolOgia [berZ. an specialuri saTavsi. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. sEkans­i [laT. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. s. safe] – uZravi. dokumentebis. Semosvlis dro.sed -466¥ seismologiuri.  seismiuri Scd. sEkvestr­i [laT.. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. sEif­i [ingl. samuzeumo eqspo­ natebis da misT.. gamokvlevebi... dasvenebi­ saTvis da sxv. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). Zvirfa­ seulobis. sEkret­i [laT. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. blis s. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. (samarT.  Teatraluri s. romelic moscilda saR nawils. ¥ sezonuri.  sazafxulo s.. 2. raioni. monacemebi. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. ruka.

2. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. nerwyvi. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. selenelOgia [berZ. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. selEqcia [laT.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. . gamocdebi.. sadguri. selEqtor­i [laT. sEmestr­i [laT.  s.. semQnar­i [laT. ¥ seleqciuri da saseleqcio.-467Tiereba. ¥ seminariuli da saseminario. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. ¥ seminaruli da saseminaro. secundans (secundantis damxmare] – 1. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad.  s. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti.) sekrEcia [laT. sekularizAcia [< laT. mudmivmoqmedi s. s. filosofiaSi. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad.  aTdRiani s. seminaria). sekUndant­i [laT. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. ¥ sasemestro.romelic mTvares swavlobs.. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. secretio ga­ moyofa] – (fiziol.  s.  pirveli (meore) s. Tesli. selectio gadar­ sem Ceva. kuWis wveni . SejvarebiT. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. seminarium sanerge] – 1. seminAria [laT. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. 2.

ganaTleba. cnoba. romelsac kargi ynosva aqvs. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. siniori). senQor­i [esp. SemTxvevam mo­ axdina. batono! (Sdr. s. TviT es ambavi. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. senQora [esp. sensatio] – 1. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. siriuli. ebrauli. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. siniora). ¥ sensaciuri da sasensacio. senatus < senex mo­ xuci] – 1. semituri enebi – monaTesave enebi.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. it. sentimentAluri _ ix. babi­ lonuri. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. ¥ senioritasi. qaliSvili (Sdr.  s. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas.  s. aRmoCena. .sem -468Ronieri ZaRli. didi. finiki­ uri. señor] – espa­ neTSi: batoni. it. sensAcia [fr.  semenaria. seniori (Cve­ ulebriv. Zlieri STabeWdileba. 2. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. sEnat­i [laT. senAtor­i – senatis wevri.  senioritisa Scd. senbErnar­i – jiSiani. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. siniorina). it. arameuli. 2. asiriuli. semenariuli. sasemenario Scd. seniOrita [esp. seminari). rac raime ambavma. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. santimentaluri. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali.

gancalke­ vebuli. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs.  s. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. serAfim­i [Zv. 2. [laT. sensualisme septuAginta < laT. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. sententia azri. TaTbiri. server momsa­ . separatio] – gamoyofa. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. serEnada [<fr. aRqmebs miiCnevs.-469- ser sensuAlizm­i [fr.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. seraphim (mr. ebraulidan ber­ Znulze. separAtul­i [laT. separatus] – gankerZoebuli. im ebraelTaTvis. separAtist­i separatizmis momxre. sErver­i [ingl. serenata] – 1. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. separAcia [laT. sentEncia [laT. serenade. ebr. ¥ serenadisa. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. it. separatisme] – 1. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. 2. gancalkevebisaken. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis.  serenadasi Scd. zneob­ rivi darigeba. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. separAtizm­i [fr. aRTqmis (bibliis) Targmani.  separatiuli Scd. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. kameruli musikis Janri. serApis­i [berZ. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. swrafva gamoyofisaken.

serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. mniSvnelova­ ni. mowmoba. series mwkrivi. serQal­i [ingl. maskaradis. seriOzuli [fr. (saub. serieux] – 1. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba.  s. serpEntin­i [laT. 3. jgufi. serpentin < serpent gveli] – 1. s. 2. daavadeba. gamoSveba. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. mZime. sErviz­i [fr. serpentarQum­i [laT. karnavalis dros. serpAntin­i [fr.. fasi da sxv. Cais s. 2. adamiani. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. werilobiTi cnoba. dafiqrebuli. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili.  naxatebis s. 1­isaT­ vis). sakiTxi. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi.ser -470 s. 2. ri­ gi] – 1. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. sayuradRebo.  sufris s. wigni. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. sertifQkat­i [fr. fasiani qaRaldebis. s.  avtomobilebis s. service] – suf­ ris.  filmis pirveli (meore) s. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. doku­ mentebis Tanrigi. sEria [laT.. 3. darba­ iseli. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. sErvis­i [ingl. mdgomareoba. 4. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba.  saqmisadmi s. ¥ seriuli (mniSvn.  s. erTgvari sagnebis rigi. saxifaTo. damokidebuleba. sertificat] – 1. romelic axlavs saqonels da. . 3. dinji. xure] – mZlavri kompiuteri.) saSiSi. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi.

romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. sErfing­i [ingl. skola] – 1. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. .-471 s. darbazi. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. 2. set] – (sport.  s. samecniero s. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. secta moZRvreba. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. romelsac iyeneben serfingSi. sEter­i [ingl. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. osirisis Zma da mkvleli. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis.) gancalkavvebuli. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. qafplastisa). sEsia [laT. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. sexus sqesi da berZ. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT.  sagamocdo s. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. TviT es gamocdebi. sEqsi [laT. religiuri Te­ mi. sagnebi..  sekta Scd. seqsopaTolOgia [laT. s.) partia CogburTis TamaSSi. sErfbord­i [ingl. sEt­i1 [ingl. (gadat. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. sertifikaTi Scd. s. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. 2. sexus sqesi da (ix. seqsolOgia [laT. sxdoma. ¥ sasesio. sEqtant­i – seqtis wevri. okeanis zvirTebze.  serTifikati. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa.  parlamentis s. sessio sxdoma] – 1. sEt­i2 – Zv. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. sEqta [laT. vadebi.

-ebi.  saxlis marjvena s. (ma­ Tem. romli­ Tac ityobinebian rasme.seq -472¥ seqciuri (mniSvn.  sportuli s. sagzao ¥ seqtanturi. sibyla] – Zv. nagebobis) na­ wili. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. kadrebis s. 3.. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. vaWrobaSi. 3. swing] (sport.  stadionis samxreTi s. raime dawesebulebis. moZraoba. dawesebulebis. ubani. Tavdacvis s. Signal] – 1. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. sector] – 1. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT.. sektanturi Scd. radiatoris s.. maRaziaSi. sEqtor­i [laT. saxalxo meurneobis nawili. sQgnal­i [germ. 4.-ze wakiTxuli moxseneba.  sektori Scd. ganyo­ fileba.  kerZo s. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. CineTis. pirobiTi niSani. iyeneben RvTismsaxurebis dros. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. svAstika [sanskr. konferenciis qve­ ganyofileba. or­ ganizaciis nawili.  aRicxvis s.) wris nawili..  s. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. yriloba.  s. 3­isaTvis). svinAqsar­i [berZ. 2. gadascemen raime gankar­ gulebas. fexsacmlis s. sQbila [berZ. sectio gakveTa] – 1. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. sEqcia [laT. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.  sektanti.  s. raime farTobis nawili. 2. muSaoba.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. organiza­ ciis ganyofileba. si [it. raime mTlianobis (mag. am bgeris aRmniSvneli noti.  zusti drois s. . germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. svQng­i [ingl. av­ tomobilis.

¥ sasignalo.  s.-ebi. koSki.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. romelsac amzadeben da­ . s. sQesta [esp. 2. figuris italiaSi. burus­ Semdeg. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. rames­ laze maRalia. sagnis. s. saxlebis s.  avtomaturi s. silUet­i [fr. alami. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. signalizAcia – 1. s.-is damzadeba. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. nagebobis. misacemad.-is micema. gebulia erT swor xazze. tranSeaSi. kuT. ¥ sasilosisa. rodesac mze. daxatuli sQdr­i [fr. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. siesta] – espaneTSi. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze.  sarkinigzo s.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. mzesumzira. kulturebi. Zalian cxela). sax.  gazeTSi Semosuli s. sa­ ol. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi).  s. 2.. sistema. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. silos (mr. monawile.)] 1. simindi.-473- sim s. raketa. s. ormoSi). mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd.. iyeneben. syzygia Se­ erTeba. xelwodeba. signalebis ¥ silosisa. s.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. (gadat. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. sxva feris formaze. romelsac sadme  s. same erTferi konturuli gamosaxuleba. visime an ri­  s. xelsawyo.-ebi.] – 1. 2. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ.  mTis s. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. sizigQeb­i [berZ. alur nagebobaSi (koSkSi.

anti paTia). dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. propor­ ciuli ganlageba centris. proporciuloba risame ganlagebaSi. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi.sim -474zomiereba. symbolon] – 1.­is bolos da me­20 s. naxati. sagani. mimzidveli. niSani. adamiani.-is dacva. usimpatio Scd.  s. simpozQum­i [laT. simpozium < berZ. simpatiuri. figura. ideis pirobiT niSans war­ moadgens.­is dasawyisSi. gerbi). sQmbolo [berZ. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas. sQmptom­i [berZ. simbOlika – kreb. dagegmareba. raime sididis pirobiTi aRniSvna. ¥ usimpaTio.  simetruli Scd.  krizisis momaswavebeli s.-ebi. (droSa.-a.  albert ainStainis formula E=mc2. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi. quCebis s. ¥ simboluri.  s. simEtria [berZ.  mtredi mSvidobis s.  s. s. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb. simpaTuri. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. s. Suagulis mimarT.  simboliuri Scd. romelic raime mcnebis. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. ¥ simptomuri da simptomaturi. s. simbOlizm­i [fr. simboloebi. simpATia [berZ.  simpatia. ¥ simbolikisa.  u. 2. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani.  saerTaSoriso s.. symbolisme] – antirealisturi.  adamianis sxeulis nawilebis s. moqmedeba da sxv..  simbolikasi Scd. Tana­ . symptoma dam­ Txveva.  saqarTvelos s. simpaturi. simboloTa erToblioba. ¥ simetriuli. adamiani. garegnoba.

) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. Tanaxmianoba] – 1.  kvlevis s. batono!  Sdr. sintetikuri Scd. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. Tbili adgili. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. gadat. seniori. siniori (Cve­ ulebriv. 2. analizi). avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. synedrion kreba. 2. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. sinEkura [< laT. synthesis Seer­ Teba. boWko. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. kauCuki.  sinTetikuri. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd.  simuliacia Scd. Sexameba] – 1.-475 s. ¥ sinagogisa. simUlant­i [laT. TaTbi­ ri. analizis monacemTa ganzogadeba. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. (moZv. 3. sQndrom­i [berZ. taZa­ ri. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. . simulans (simulantis)] – piri. qsovilebi. sQnTez­i [berZ. s. sinQor­i [it. s. simulatio] simulireba [germ. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. 2. ¥ sinTezuri. sinaRoRa Scd. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. TanaJRera. synagoge kre­ ba. s. meTodi. sabWo] – 1. kon­ kordansi. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. movlenebi.  sinagogasi. sinedrQon­i [< berZ. sinAgoga [< berZ. simulAcia [laT. signore] _ ita­ liaSi: batoni. esp. simulieren] – risame (mag.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. syndrome Tavmoyra] – (medic. simfOnia [berZ. (ist. sabWo. romelic did Sromas ar moiTxovs. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia.) kreba. symphonia Ta­ naJRera.

qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. seniora. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. siniOrina [it. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ.sinqrOnizm­i [< berZ. ¥ siniorinasi. sinQor­a [it. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. synodos kreba] matikis nawili. ba (Sdr. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. antomovlenis. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. s.  siniorinisa Scd. sinus Runi. erTdro­ ¥ sinonimuri. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi.  Sdr. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. diaqronia). kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. nadadebis agebulebas. 2. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. gvarTan an sa­ Sesaxeb. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp.] – (lingv. synchroliCa~ da `noxi~. an Zalian axlosaa masTan. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. pirobebi. analizi. esp.  s.) kuTxis erT­erTi vetad. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. xelTan erTad) – qalbato­ ni.sin -476-  s. mag. sQntaqs­i [berZ. romelic – 1. esp. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. sityvebi. synoptikos uTxovari qali. procesis zusti nimi). ud­ sityva. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. liaSi: qalbatoni. qaliSvilo! logiur pirobebTan. `xa. seniorita. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. procesebi. sinqrOnia [< berZ. signora] _ ita­ . `Wkua~ da `goneba~. dis mdgomareobasTan. damTxveva droSi. amin­  Sdr. qaliSvili.

romelic gamoscems mkveTr. romelic icis pedagogiuri s. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. vaJini). usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. sirQus­i [berZ. roulad xdeba. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. ¥ sirofiani. wesebi. 5. seirēn. erToblioba princi pebis.. moxsenebisa). xedviTac xdeba rame.. Tanave ukan gordeboda]. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). ¥ sirenisa. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. ba. organizaciulad gaerTia­ . saarCevno s. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. wyali.. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. syrtaki] – berZ. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. jgufuri cekva erTgvari. ymuilisebr xmas. eleerTad moduRebuli xilis. iakob gogebaSvilis cxeli qari. mecnieruli kvlevis s.  kapitalisturi s. moqmedeba. systema] _ 1.-477- sis uli mimdinareoba.  aRzrdis s. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). lavi.  s. nervuli s. ro­ sQrena [berZ. kenkris sqeli wveni (qarT. s. romelTa mi­ tombilis s. sirocco < arab.  s.  siropi.  emanuel kantis filososQroko [it. sQstema [berZ. sirop] – SaqarTan  mzis s. siropiani Scd. buli nawilebisa..] – fiis s. mentTa perioduli s. 4. sinqrOnul­i [< berZ. lat.  alublis s. sQrof­i [fr... lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. samxreT evropaSi (qris 3. saswrafo daxmarebis avmeTodi. 2.  sirenasi Scd.

2.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. sistemizAcia [fr. 1.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.  suita Scd.-is TviTmfrinavi. 2. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. mecadineoba.  sistematikuri sxvaa (ix. ganuwyveteli. sistemuri . sQstola [berZ. systolē] – (anat. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. s. katalogi. s.  sistematiuri. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. 1) aris dakavSirebuli. dakvirveba. mecnierul dakvirvebaTa s.  s. rac sistemasTan (mniSvn. did britaneTSi: mniSvnelovani. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. sis­ temaze dafuZnebuli. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli.  axali s. gadmocema sakiTxisa. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias.  mopovebuli masalebis s. teqnikuri mowyobiloba.-is ganviTareba. garemoeba. situAcia [fr. s. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. sistematika). 6.  s. ¥ sistematikuri. sistemAtika – biologiuri mecniereba. mdgomareo­ ba. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. s. mkurnaloba.  piesis s. konstruqcia.. kategoriebi.. ¥ siuJeturi.  sistematiuri Scd. rac ganuwyvetliv meordeba. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. siUJet­i [fr. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone.  s. sistema). ambebisa. sQti [ingl. s. siUita [fr. ¥ sistematuri da sistemuri.sis -478sxvaa (ix. jgufebi. suite] – musika­ luri nawarmoebi. City] – 1. priviligirebuli qalaqi.

2. Cxubi. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. skAla [laT. qarga. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema.). suJeturi Scd. (s.  suJeti. it. ayalmayali. instiqtebSi da misT. skaphē etli. Sesafaseblad an gansasazRvravad. de­ boSi. scala kibe] – 1. scaphandre < berZ. lanZRva­gine­ biT. saS. laT. aurzauri. skAlpel­i [laT. Siphilus < berZ. s. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati.  s. aTaSangi). kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. scandale] – 1. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. sys Rori da philos megobari. sifQlis­i [< fr. ska skAlp­i [ingl. mTlianoba.  quCaSi s. skAndal­i [fr. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. scando av­ divar] – mkafiod. damarcv­ liT warmoTqma. .-479 s. ¥ skandaluri da saskandalo.  sasiamovno s. astronav­ tebis da sxva. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. sinon. skAfandr­i [fr. kosmonavtebisa. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. 2. atyda.) SemTxveva. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. siureAlizm­i [fr. navi da anēr (andros) adamiani. aTricxva sistema.  surprizi Scd. siUrpriz­i [fr. skandQreba [< laT. scalp] – Tavis kani Tmebianad.  politikuri s.­is dasawyisSi. halucinaciebSi. skaUtizm­i [< ingl. scalpellum] – patara qirurgiuli dana.

dawvrilebiT. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. scotch] – Sot­ landiuri viski.  s. sklErit­i (medic. sklēra (mdedr. sklEroz­i [berZ. zedmowevniT zusti.) magari] – (anat. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. skeptQkos­i – adamiani. skOC­i [ingl. kritikuli. ¥ skeptikuri. toni. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi.ske -480- skeQtbord­i [ingl. scruptulosus] – 1.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. sklEra [berZ. . romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. sklera) anTeba.) skleris (ix.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. wvrilmanuri. s. skateboard skvEr­i [ingl. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. skOtland­Qard­i [ingl. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. skrupulOzur­i [laT. 2. skeptQcizm­i [fr. skEtC­i [ingl. scepticisme < berZ. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. skEting­rQnk­i [ingl. undobluri damokidebuleba. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. skQptra [berZ.  skeptiki Scd. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. skepsis ganxilva. 2. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. skQf­i [ingl. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. damokidebuleba. gan­ sja] – 1.  skeibordi Scd. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli.

sinon. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. figura (qarT. wve­ smAragd­i [berZ. skuphia] – 1. sinon. slaks (mr. slAqs­i [ingl. er­ slEng­i [ingl. sculptura] 2. dakeba). Sarvali. gav­ adamianebi. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. skUter­i [ingl. uzarmazar (800­1500 m. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. rac diapozitivi. sax. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. portreti. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. romelic aCens xurni. sinon.)] – ¥ skulpturuli. rac Jargoni. slAid­i [ingl. romlis totebi  s. sculptor] da ukan.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. an iisferi xaverdisa). skUlptura [laT. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. ze) an wylisas (zRvaze). romelic niCbis gvari.) qariSxali. leba.-481- smi skUlptor­i – [laT. qan giganturi s. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. patara gliseri. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. gamosaxuboloSi gafarToebulia. смерч] – (geogr. niCbebi. mosmis dros srialebs win . kveuli profesiis. scooter] – 1. slang] _ igivea. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. Si: sityva an gamonaTqvami.) skUfia [berZ. ro­ zurmuxti). igivea. moqandake). slide sriali] – 1. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. smaragdos] – minerali. wris 2. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. Zravis mqone marxili. qveynebSi (fineTSi da sxv. s. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. simaR­ 3.

srola.w. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. er­ gi tonis wesebi. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. ukulturo  s. solidaire] – daicvas moda da e. – xepre.) nebis.  saldafoni Scd. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. mecnieri.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. solide] – (wign. солдафон] ¥ sasnai pero. qedmaRlobs. dareulobis. safuZvliani. tlanqi. solarizAcia [< laT. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli.  s. mizniT). mis mexuTe bgera. snaQper­i [ingl. gundis s. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. soldAfon­i [rus. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. samkurnalo gadanakecebi aqvs. musikosi an mocekvave. solarium < sol leli. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. sol] – musikaluri ga­ trebSi. kursebi. vi moaqvs. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. smOking­i [ingl. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it.. areul­ rali. ganaTleba. smOg­i [ingl. piri. adgili. smog < smoke kvam­ . manerebis da misT.  operis s. s. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. am bgeris aRmniSvneli noti. laqis saxelebis mixedviT. samxedro piri. snob] – adamiani. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. – saimedo. naSromi. megobruli. ro­ Tsulovani. snOb­i [ingl. s.. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki.

demokra¥ somnabulizmi. solfeggio] – 1. 2. qa­ ti. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. socialisme < laT. sOmbrero [esp. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. momRerlis an sOsis­i [fr. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. mimdinareoba. Ti sakravis. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. somnAmbula [laT. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . sonata < laT. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi.  souzi Scd. nare JRera] – musikaluri na­  s. somnus Zi­ li da ambulare dadis.-d. partia. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. saswavlo sagani. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr.-483- soc solQter­i [fr. fisagan. 2. solfEjio [it. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. sOnata [it. souce] – 1. gadoebrivi da [berZ. wvrili Zexvi. smenis gansaviTareblad. warmoTqmiT. so¥ social-demokratiuli. soprano] – 1. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. wevri. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. meba. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. broSSi da misT. solo] – musikaluri Rero xma. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. nawarmoebi an calke partia. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis.  sasiski Scd. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. wvrilad daWrili xorci­ 2. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT.

 s. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s.  s. an saerTaSoriso masStabiT. amtanoba.). CxviTi SekumSva. s. romlis moqala­ makaroni erTgavri. lebeli rameTi. 2. s. . Zv. Teoria. saswauli. amta­ saylapavi milis. mdgomareoba. vis da misT. qorvaspArtak­i [laT. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. sinon. didi spor­ sociAlist­i _ 1. romelic metismetad sociolOgia [fr. kuW­nawla­ nobas). odnen mkacr pirobebs. winaaRmdeg (1 s. fasebi. sazogadoebrivi). wyobileba.soc -484- erTgvari. Zv. aRr. welT­ ¥ socialisturi. 2. gadamyidveli.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. spaghetti (mr. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. dazRveva. sparring] – (sp. aR. s. Tobs mkacri cxovrebiT  s. gamokvleva. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT.  s. w. mixedviT]. spasmos] – yelis. romelic spekulacias eweva (qarT. beladi romis imperiis  s. anze. partia. spartakQada – 1. sinon. brZola.) – saxelis TierTobasTan (qarT. urTierTobani. Spartacus] – Wari). masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. spAring­i [ingl. ¥ saspartakiado.

saspekuliacio Scd. saqoneli..-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. gansakuTrebuli. s. speciAlur­i [laT. teqnikis. sinon. specialiste]  s.  s. spektraluri Scd. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. mecnierebis. . mixedviT. romelic tis s. muWugTan dakavSirebuli. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. spekulAcia [laT. ri). analizi. spelaion dargSi. zôon  s. saswavlebeli. romelsac spe­  spekuliacia.  spektri. mov­  sadi plomo s. speculatio  mzis s.-is ZiriTadi fedazverva.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. speciAlist­i [fr. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. spektruli. mRvimeebs. ufro Zvirad. Senoba. ma (spermatos) Tesli. fasebi. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. Taviseburebani. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. adgens raime sinaTlis  wamlis s. spectacle] – specQfika [laT. mag. Taviseburi] – sagnis. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. xazebi. lacio. leqsikoToblioba. cxoveli da eidos saxe) – 2.. suni. (fiz. yidva da ukanono gayidva  s. anu fenis turi Scd.. Seiswavlis gamoqvabulebs. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. specialis] – 1. rac mas spEqtr­i [laT. spEqtakl­i [fr. s. specificus Teatraluri warmodgena. s. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. farulad daTva­ nebi. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. romelic warmo­ ¥ specifikuri. speqtri. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. sperdaniSnulebisa. optikuri grafiis s. sagangebo spermatozOid­i [berZ. spekuliantalRis sigrZis. – adamiani. xalx.

2. (sp. spQker­i [ingl. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. xveuli] – 1. agreTve rbola yi­ nulze. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. (maTem. naRve­ li. idealisturi moZRvreba. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. agreTve mis mier gav­ lil manZils.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spOnsor­i [ingl. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. speaker] – 1. romelic gviCvenebs avtomobilis. 3. spidOmetr­i [ingl. TavisTavad. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. mavTuli an zambara.) sevda. organizacia (zog­ jer kerZo piric). splQn­i [inlg.­s Zve­ lad.spi -486- spQdvei [ingl. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. speedway. xsnidnen elenTis daavadebiT). romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. spirituAlizm­i [< laT. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. miwis an balaxis trekze. samo­ spirQtizm­i [laT. spOra [berZ. 3. mowyeniloba (s. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. sokoebis. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. .) krivSi: piri. spQning­i [ingl. speedometer] – xelsawyo. parlamentis Tavmjdomare. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. sponsor] – firma. spontAnur­i [laT. spiralis < spira Runi. spleen elen­ Ta] – (wign. 2. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. spQral­i [laT. WanWikisebri xazi.

 pirveli s. s.) sportsmeni. mtkice. bolo s. stagnAcia [laT.  sacxenosno s. s.  s. romelic sprin­ tSia daostatebuli. ciguraobaSi. staieri).) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. sprQnter­i [ingl. stagno vaCereb. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna.. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. stabQluri [laT. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. mdgomareoba. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri.) warmoebis. umoZraos vxdi] – 1. rbola. sprint] – (sp. kostiumi. stadQon­i [berZ. risame ganmtkiceba. ekonomikis s.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. stabilis myare. stabilizAcia [laT.  s. stadion as­ parezi.  s. perio­ di risame ganviTarebaSi.. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. Seneleba. s. stabilis] – mudmivi.  s. ciguraobaSi. ganviTareba. arasayovelTao. inventari. velosportSi da misT. fasebi. myari.) venuri sisxlis Segubeba.  stadialuri Scd. mdgradi] – risame mya­ ri. sporAdul­i [< berZ. ¥ stadiuri. aramudmivi. mdgradi. staQer­i [ingl. (ekon. ¥ sprinteruli. romelic siste­ matiurad misdevs sports. spOrtsmen­i [ingl.  sportiuli Scd. stAdia [berZ. avtosportSi . 2. (medic. sprQnt­i [ingl. siCqare (Sdr. ¥ sportuli da sasporto. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis.  fasebis s. ganviTarebis faza.). vaWrobis da misT. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. sprinter] – sportsmeni.. Seferxeba. sportsman] – piri. saavtomobilo s. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. ucvleli. stayer] – (sp. spOrt­i [ingl.

stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. ¥ standartuli – 1. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. starter] – 1. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan.  s. (Sdr. stalAqtit­i [berZ. stalagmiti). distancia. sprinteri. tra­ faretuli. pistoleti. stalaqtiti).  morbenlebi s. ti pobrivi. standar­ tis Sesaferisi.  s.  stalaktiti Scd. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. stAJ­i [fr. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. Sdr.). pasuxi. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. stApel­i [holand. start] – 1. trafareti. s. detalebi.  standartiuli Scd. (Sdr. finiSi). Temebi. stAndart­i [ingl.) araoriginaluri ram.  s. niSani. ti pobrivi nimuSi. s.) Sablonuri.sta -488safuZveli. s. da sxv. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. aveji. 2. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. . stAnica [rus. Sabloni. (gadat. stArt­i [ingl.-ze dadgenen. ¥ sastarto. (gadat. norma. rasac zomis. xarisxis da misT.  25 wlis s. stalAgmit­i [< berZ. 2. formis. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. moedani.  s. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. standard] – 1. 2.  saxelmwifo s. ¥ staieruli. s. adgili. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. risame sazomi. raketa. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. stArter­i [ingl. stalAgnat­i [< berZ.

cifrebi.  statuti sxvaa (ix. siaSi. ¥ statistikuri  s. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. statistic < laT. stAtus­kvo [laT. 2. ¥ statikuri. dinamika). statistQkos­i – statistikis specialisti. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. s. parlamentis wevris s. done. statike] – 1. masobrivi scenebis mo­ nawile. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. wylis s.  faifuris s. stAtika [berZ. status mdgomareoba] – 1. stAtor­i [laT.  statistiuri Scd. s. monacemebi. Tavi.). wonasworobis mdgomareoba (Sdr.  di plomatiuri s. mosvenebiTi. 2. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. Статья] – 1. 2. wneva. statQstika [ingl. 2. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. stAtua [laT. TviTmfrinavis da misT. status mdgoma­ reoba. Teoria.raime sabuTSi. Zravas asamuSaveb­ lad. leqsikonSi da sxv. status quo] – . stAtia [rus. msaxio­ bi. nawili. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba.  statuetka Scd. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. romelic startis sig­ nals iZleva. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia.  s. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. paragrafi iuridiul dokumentSi. meqanikis nawili. kre­ bulSi. statUet­i [statuette] – patara statua. stAtist­i [< berZ. Zravas) uZravi nawili. stAtus­i [laT. romlis Sig­ niTac brunavs rotori.  statiuri Scd.  sasoflo-sameurneo s. mecniereba.-489piri. eleqtro agregati avto­ mobilis.

 s. Canaweri. stenokArdia [berZ.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi. Canaweri. staciOnar­i [laT. stacionaruli – 1. stele] – qvis fi­ la. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri.  moxsenebis s.-is kursebi. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan).  s.  sagamofeno s. Stellage] – ram­ . angariSi. ¥ stenografiuli. sistema.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. stenOgrama [berZ. ambulatoriuli).  statusi sxvaa (ix. stEnd­i [ingl. statut] – wes­ deba. 2. uZravi] – 1. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. stElaJ­i [germ. mudmivi. mkurnaloba.  s.  stacionaluri Scd.  status-qvo Scd. stand] – dafa. s. sta­ cionaruli (mniSvn.  biblioTekis s.  ordenis s.  stenografuli Scd. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. 2.-Si moTavseba. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. saga­ ni.  stelasi. aramoZravi. stenogrAfia [berZ. gulis angina. wignebis s. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. biblioTeka. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. 1) ti pis dawesebuleba. stationarius mdgomare. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. ¥ stelisa. parlamentis sxdomis s. s.  s. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. masalebi.  s. kinoTeatri. s.).. debuleba risame.-ebi. stEla [berZ. stella Scd. stAtut­i [laT.

vaJas poeturi s. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. 1.  s. stereOti p­i [berZ. trafaretuli. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. Tavisebureba.. Sablo­ nuri.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. 2.-491- sti stEp­i [rus..  s. stQlet­i [it. sterilizAcia [fr. rac trafareti. nairsaxeoba. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili.. sterQluri [laT. ¥ stiluri. ucvleli. stQlb­i [berZ. gadat. piri. степь] – utyeo. welTaRricxvis sistema. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. Tavisebureba. rZis s. pasuxi. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. stQl­i [fr. nawarmoebis s.) formebis mibaZva. stereoti puli – rac xSirad meordeba. stilizAcia [fr. stile < berZ. 2. binti. fraza. enobrivi Tavisebu­ rebani.swo­ ri. sterilisation] da sterilQzeba – 1.  s. liTonis mTliani sabeWdi forma. stilbô vkaSkaSeb.  Tanamedrove arqiteqturuli s. qcevis an moqmedebis manera. 2.  Zveli s. s. s. saSua­ lebiT.  Zveli miniaturebis s.. enobrivi xerxebis erTob­ lioba. damuSavebuli. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. stylos] – 1.) igivea. 3. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba.  xelmZRvanelobis s. (wign. 4. gamoxarSviT. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. bamba. axali s. muSaobis s. sti- .  qirurgiuli instrumentebis s.

sxvanairad: stiqioni.  s. sayvareli saqme. li. 3. (gadat.). sti pendQat­i – moswavle.  s. ara­ organizebuli. stili) gagebiT. s. 2. are. xanZari. wyaldi­ doba. sti plCEiz­i [ingl. stiUard­i [ingl. rac Scd. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils.  s. bunebis mZlavri movle­ na. biZgi.  gazeTis s. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. sti pEndia [laT. stQqiuri – 1. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. dakvirveba. miwisZvra da misT. 3. fondi.) visime moqmedebis. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. romelic eZlevaT studentebs. stilQstika [fr. enaTmecnierebis nawili.  Sromis nayofierebis gazrdis s. 2.sti -492– (sp. wyali. stependianti Scd. bort­ gamyoli. Taviseburebani. ubedureba. gamosvlebi. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare.  stependia Scd. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. kargad cnobili. mecniereba.). xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. 2. steplechase] . stQqia [berZ. miwa an cecxli). stylistique] – 1. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. stQmul­i [laT. stoi­ cizmis mimdevari. stoQkos­i [stoikos] – 1. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. stewardess] – stiuardi qali. cxovrebis. gare­ mo. damangreveli Zala (qa­ riSxali.  zogjer `stilisturs~. stiuArdesa [ingl.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT.  s. stipendium jamagiri.ro­ melic sti pendias iRebs. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. mniSvn.  sti pendianti. stoicheion ele­ menti] – 1. aspirantebs. ¥ sasti pendio.

) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT.  s. (gadat.) sapasuxod. (gadat.Sre da berZ. 3. romelic troposferos zeviTaa. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. strip­tease] – warmodgena. stratum fena. stOper­i [ingl. piris Rrus. strOpeb­i [ingl. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. SiSvldeba. stomAtit­i [berZ. strQptiz­i [ingl. sphaira bur­ Ti. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. stratum fena. me­7 s. omis momzadebisa da warmoebis. sphaira burTi. 2. (sp. SimSilis. (gadat.)] – specialuri boWkosagan .) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). stress daZabva. poliklinika.­is bolos). Sre da berZ. ¥ stresuli. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. strategia] – 1. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. 2. strop (mx. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. stomatolOgia [berZ. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili.-4932. stratQsfero [laT. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. stopper] – (sp. mdgomareoba. stratEgia [berZ. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. wel­ TaRr. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. stratOsfero [laT. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. ¥ stomatologiuri.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. travmis da misT. stoma (stomatos) piri] – (medic.  s. romlis dro­ sac calkeuli svlebi.) fexburTSi: centraluri mcveli.) piris lorwovani garsis anTeba. strEs­i [ingl.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. ybebisa da saxis daavadebebs.

saopero s. s. sinon. cnobiereba.  xmis Caweris s. analizi. (qarT. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. subieqtis damaxasiaTebeli. agebutelestudia). adamiani.. subictum] – 1.). obieqburebani. midgoma. studens (stu3. Sexeduleba. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. strophe] – leq­ kinostudia). qoreografi. 2. studio] – 1. s. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli.  s. Ti.  niadagis s. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. specialuri sadgomi. poemis s. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. ritmulad gaerTianebuli 5.subieqtQvizm­i – piraduloba.str -494- dagrexili Tokebi.. araobieqturi. 6. (log. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. rogorc nizaciuli s. piraduli. arqona. 3. Camoekideba gaSlil para­ 4. leqsi. sawarmo. s. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. saswavlebeli. ti). gadacemebi (radio­studia. cxovreba. aRnagoba. sawarmo. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. (filos. s. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s.  saTeatro s. cvlilebebi.subQeqt­i [laT. cnobeli da gardamqmneli. saswvleblis moswavle.). zadebs. stUdent­i [laT. wlebi. sadac ramdenime striqoni..  s.  s.  struqturaluri Scd. orga.  s. agebuleba. leba. enis s. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. (gramt.. qvemdebare. axalgazrda msaxiobTa zo­ .) msjelobis sagani. (filos. ¥ studenturi. 2. mxatvris 2. Tavisepirovneba (sapirisp. obieqturobis uli s. mikerZoeba. wyoba. romelic  s. s. gancda. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. romelic uSvebs Suts.). stUdia [it.

) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). aqrola. hava.. arsi. romelic gamo­ s. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. magram ro­ sublimAcia [laT. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. rebis mkacri sistema. wifo s. substantia arsi] – risame safuZveli. (lingv. roemlic motovebiT). calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). bordinatio] – (wign. s. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. (biol.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. 3. suvEnir­i [fr. 2. saxsovari. kulturebi. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. subtil] – (sa­ ub.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. substAncia [laT.) sakvebi garemo da ix. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. sub qveS saerTo safuZveli. (filos. rome­ subsQdia [laT. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. devna meore enam. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs.  sufsidia Scd. substratum] –  s.-ebis maRazia. sutroposferosagan. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. ¥ subtropikuli. kadris qveS warwera. firmebs.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr.  s. titre titri] – kinofilmis dacva. sUbstrat­i [laT. mareba.) myari moaxdina am ukanasknelze.-495- suv subkontQnent­i [laT. romle­ mwifoebs. . 1. litikuri nawili. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. fiz. sub qveS da fr. saCuqari.

supermarket < super. sUlTan­i [Turq. agava da sxv. suvEren­i [fr. [laT. maRazia. supermArket­i [ingl. mTavars. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. meTaurobiT. ki­ nomebrZolisa da sxv. adamiani. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. ¥ sasuveniro. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. sUmo – [iap. zeadamiani. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. univermaRi. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. romelic aRniS­ navs: 1.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. zemoT. super. sUperyda – qaRaldis yda. zeviT. surdokAmera [laT. sultan < arab. 2. superman ze­ adamiani] – 1.  s.). umaRles xarisxs. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT.. aloe. sukulEnteb­i [< laT. sUna [arab. surdus yru .. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. super zeviT... sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. ­ze. suverenQtet­i [germ. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. Souveränitit < fr. sUra [arab. nawarmi. supErmen­i [ingl. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba.  superrazmi. daumarcxebeli.  superlaineri. Siizmi). romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. supermoduri. romlebic miewe­ reba mahmads.suv -496-  s. 2.

iuridiuli (Semdeg. 4. (gadat. s. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. tani lomisa aqvs. ekrani. dax­  televizoris s. risame gadmocema. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). Suli zedapiri. s. risame Semcvleli. eg­ 2.) yalbi. dianobis mistikur­asketuri 3. ro­ melsac namdvili sagnis..  s. romel­ aseTi formis mqone sxeuli.] – Zv. zedapiri. sxeulebi. (wign. surOgat­i [laT. bolo­ sqEma [berZ. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. Scd. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). erTgvari pepela.-ebi.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. agreTve. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. naxazi. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are.) 5. sphaira] – 1. traq­ frTosani arseba. romelic me­8 culi vinme an rame. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. 2. bis mqone sadgomi. sfQnqs­i [berZ. forma] – 1. suffixus bolos vianebis saxisa. gavlenis da wvrTnis dros). dedamiwis s.-s radiusi.  s. sfEro [berZ.] – mahma­ mkerdi qalisa. saukuneSi warmoiSva. erTkavSirs. romelic sarTi. erTi Tviseba aqvs. Tavi da sUfizm­i [< arab. schema garegnoba. Zv. romlis yve­ 2. mimagrebuli] – (gramat. s.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. – 1. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. aRwera . mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. romelsac tatebi. souffleur] – bilobas. sphinx] – 1. s. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. imyofebian xolme martoo­ 2. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. (gadat. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr.) risame moqmedebis. linza.

masala.­is ostatebi. romanis s. risame gadmocemaSi... 1.4­isaTvis). gamosv­ sebulebis muSaki. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. dasamax sqematiuri Scd. garegnoba. scholion] – SeniSvna. schisma] – marT­ (mniSvn.. fakulteti. mowyvetili codna. xelovneba. Teatraluri moRvaweoba. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS.. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. gamosaxvaSi. sqOlio [berZ.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. s. Tabelle < laT. s. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. sqemAtizm­i – gaubraloeba. 3. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. ganmarteba.-is novatori k. sovrebeli s. romelic la. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. scholastikos warmoebi. s. Teatri. moTxrobis. tonebi. . teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ.s. marjabaSi. trafaretuloba azrovne­  s. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. xazi. scaena < berZ. nazodi. monacemebi. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. lmadidebel da kaTolikur  s. msjeloba. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1.. suraTis .sqe -498- zogadad. dawe­ calkeuli nawili. Tac idgmeba kinofilmi. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. 4. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ.  gamoTxovebis s. 2. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. niSvili. (romanis. amaRlebuli moedani.-ebi. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. aris moTavsebuli. klebis s. gadmocema. eklesiaSi: ganxeTqileba. s. metyveleba. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. usagno  s.

pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa.  t. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba.  taburetka Scd.] – 1. taQfun­i [ingl. tabu] – 1. tautologie < berZ. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. grigali. restoranSi. tavtolOgia [fr. . takElaJ­i [germ. yvelasaTvis es iyo t. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. tAiga [Turq. tableau suraTi. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. 2. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. 2. logikaSi – msjeloba. ¥ metabelisa. epiteTi. imavis gameoreba sxva sityvebiT. typhoon < Cin. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. ruseT­ Si. iakut. sagnis akrZalva. tAblo [fr.  t. tauto igive da logos sityva] – 1. CineTSi da sxvagan). tAverna [it. pansionSi: saerTo sufra.. tabUret-i [fr. vagzlis t. tak tavtOgrama [berZ.. traqtiri.  stadionis t. sadac sauzme. table d’hôte] – sastumroSi. ¥ tavtologiuri. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis.  metabelesi Scd. moqmedebis.  cimbiris t.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. sadili da sxv. 2. tAbldot­i [fr.-499dan wasvlas. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. daado. Takelage < holand.] – xSiri. dafa] – specialuri fari an ekrani. tAbu [polinez. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi.

3.  mZime t. tangens Semxebi] didi erTeuli.) wyvilad.. 2. baraTi. . wili.RruSi gansakuTrebuli niWi.-Si gamosvla. talio (taliotrigonometriuli funqcia. sisxldenis SesaCereblad 2. musika cekvisaTvis. lizebuli masala. tAlon­i [fr. ma. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani.tal -500- tAlant­i [berZ. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. nebSi. Seteva. tampon] – steri­ msaxurobs. rac risame miRebis uflebas iZleva. – (maTem. divizia. romelsac eyrdnoba gumbaTi. tambour] – 1. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. gansa­ Jisa. (arqit. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). romel­ sac deben WrilobaSi. oradgiliani velosi pedi.romelic qvemexebiTa vlel karTan. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. nis) SurisZieba. sazidi gemi. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. tAnkist­i _ samxedro piri. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil.) Senobis cilind­ ¥ satanko.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. romelic zustad See­  tangesi Scd. tanker] – Txeva­  benzinis t. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. ruli an mravalwaxnaga na­  s. (gadat. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. tAnker­i [ingl. s. tandem] – 1. visgan. tAngo [esp. talanto] – 1. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. biani sabrZolo TviTmavali 2. talon] – patara  t. msubuqi t.

romelsac di­  minis t. tachys verc wyals svamda. такса germ...­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. bradikardia). am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. taqsis (`taqsis ga- . таран < berZ. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. veSa nawili.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. t. kasrebi da misT. romelsac mgzavrebi 2.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. tachos siC­ sasurveli mizanTan. cxov­ robs miwaSi. mwifenayofian xexilis qveS. taxe] – nixri. safuTavi masala (yuTebi..). dadgenili marSrutiT. taqsi. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. feni Wilobi. aqvs mricx­ tymisaTvis. tarAntul­i [it. satvirTo t. nixri). Zvelad iye­ tAqsi [fr. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad).) gulis aCqareba. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili.-501- taq tantAlos­i [berZ. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. sinon. tarif < arab. (samx. t. qaRaldis t. vian autanel tanjvaze. veli. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. taran-tella] – 1. melsac grZeli tani da 2. yofaSi. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. ro­ (Sdr. lili manZilis safasurs. ked­ tAqsa1 [rus. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas.] _ iatakze dasa­ tomrebi. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. (qarT. rantô damangreveli] – 1.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. tempiani cekva. tadaoba Ziudo. tarantola] – ¥ taqsim. tAtam­i [iap. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. zustad sikaluri nawarmoebi.

takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba..) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. telegrafi. tAqt­i2 [fr. amocana. Semdeg.  t. taktiani Scd. taqsiSi.  taktika Scd.  Sigawvis Zravas dguSis t. adamiani.  sazRvao brZolis t. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. tēle Sors da grafo vwer. telestudia. saqcieli. tactus Sexeba] – 1. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. taqsidErmia [berZ. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba.  takti.. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma.  s. igivea. jarebis t. ¥ taqtiani. telEgrama [berZ. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. taqsomOtor­i _ igivea.­mde – me­ fis cixe­darbazi. Taktike] – 1. tAuer­i [ingl.] – 1. [berZ. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba.  ornawiliani t. parki. telEgraf­i [berZ. momzadeba. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. ¥ taqtiani. tAqt­i1 [germ. 2.). SeniSvna. uvertiuris daskvniTi t. amJamad istoriuli muzeumi. 2. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. ¥ taqtikuri. (samx. Takt < laT.  telekamera.  oTxtaqtiani Zrava. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.taq -502- mouZaxes~). taqss. Tavis daWeris unari. kavSir­ gabmulobis sistema. ¥ sataqsomotoro.  taqsamotori Scd. taqsSi.-ebi. t. 3. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. rac depeSa. rac taqsi. t. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs.  t. tele..  teleskopi. darty­ mebi. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. metruli mu­ sikaluri erTeuli. tAqtika [berZ.

tel ¥ satelevizio. mecnierebisa da teqnikis dargi. linzebi. ramac gavrceleba ver hpova. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. televQzia [ingl. televisor berZ. teletAi p­i [ingl. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati.  t. tēle Sors da laT. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT.  s. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. filmi. s. feradi t.  s.-is sistema.. 2.-is aparati. s.  t.  feradi t. telepATia [berZ. televQzor­i [ingl. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. saxelosno. ¥ satelevizio.-is Senoba.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi).  t. kavSirgabmulobis sawarmo. kabeli. telEskop­i [berZ. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. ¥ satelevizio. antena. ¥ sateleskopo.  s. . 2. television < berZ. gadacema. s. ¥ teleskopuri. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. planetebi. tele Sors da laT. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.-is programa.-is lenti. dakvirvebebi. t. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. telemeqAnika – 1. marsis t.  t. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas.-is ekrani. t.  s. kavSiri.  t.

aseTi kavSiris abonentis nomeri. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. 2. t. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. raime sxeulis.  saqalaqTaSoriso t.  t.-is gadacema. mis qcevaSi. tEmbr­i [fr.-ma dareka.  mrewvelobis ganviTarebis t. mgzne­ bare. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone.  sasiamovno t. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. msaxiobi.-ebi. tEmp­i [it. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. t. temtus dro] – 1. done.-iT .  swrafi t.  s.  mgznebare t. nivTierebis siTbos xarisxi. telEfaqs­i [ingl. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. temperAtura [laT. ¥ sateletai po. cekvebi. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi.  s.  f. tEleqs­i [ingl. 2.  elsmeni Scd.-is miReba. 4. qseli. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. t. tempo < laT. musikaluri sakravisa). aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati.-is xma. TviT informacia. ¥ satelefono. darbazi. temperatura swori Sefardeba. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. temperAment­i [laT. telEfon­i [berZ. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. t. sxva­ gvarad faqsi] – 1. 3.tel -504daurekes.-is aparati. sadguri. aparatura. s. s. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. f.-is uvertiura. energiuli..

Cveulebriv mr. sinon.  t. ter tEno [iap. terminus saz­ . tent] – tilos farduli.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. terasse] – 1. 2. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. 2.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. wylis duRilis t. ¥ temperaturuli. reJimi.. saxelmwifos t. haeris saSualo t. sicxe). gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. Tendenz laT.  zrdis t. tErmin­i [laT.  t. tEnder­i [ingl. midrekileba.. kritika.  saqarTvelos t. tender < tend momsaxureba] – 1. (saub. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. 2­isaT­ vis). 2..  teritorialuri Scd.  normaluri t. 3. ¥ tendenciuri (mniSvn.­ebaze gaSenebuli xexili. progresuli t. 2.. cvlilebani. miswrafeba. msmenels..-505 wylis t.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma.  tendenciozuri Scd. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. aseTi xmis mqone momRera­ li. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. qalqis t. tendEncia [ger. risame ganviTarebis mimarTuleba. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani.. tErasa [fr. ¥ teritoriuli. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. teritOria [laT. qarxnis t. aweuli t. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. tenore] – 1. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). tEnt­i [ingl. sazRvrebi.. done. t. tendo miviswrafi] – 1. Sigawvis Zravis t.  terasi Scd. 2. tEnor­i [it. romelsac Tavs axveven mkiTxvels.

saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). organizacia. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika.  filosofiuri t. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. ¥ saterminologio. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili.  Termini Scd. termino sazRvars vavleb. saboloo. terminolOgia [laT.) bolo.-is msxverpli.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . bolo sadguri (rkinigzis.  s. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. avto-satraqtoro t. aqti. metroplitenis). terminAtor­i < [laT.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. ¥ teroristuli. termQnal­i [laT.  Terminologia. leqsikoni. Terminologiuri.  teqnikuri t. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign.  t. terminAlur­i [laT..  t. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs.. 2. saTerminologio Scd. terpEnTin­i [berZ. terminaluri mdgomareoba – (medic.  t. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi.  faSisturi t. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. ¥ teroristuli. ¥ terminologiuri. teretenthinos] – fisovani wveni.ter -506Tanamgzavris zedapirze. tEror­i [terror SiSi. komisia. maTematikuri t. vyof] – (astr. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. t. terminalis saboloo] – 1..

 mowinave t. terpsQqora [berZ. CamorCeniloba.  texnika. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. gamocdebi.  t. . 3. tEst­i [ingl.. samSeneblo t. tEster­i [ingl. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. teqnQkos­i 1. tester] – xel­ sawyo risame (mag. texnikuri Scd. iye­ neben medicinaSi. test] – mokle amocana.  t.) igivea. manqanebis. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris.  sasoflo-sameurneo t. erToblioba profesiuli xerxebisa.  t.-is ganviTareba. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. 2. progresi.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. intelegencia. avto-satraqtoro t. rac trio.. dokumentacia. 2. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. xelovneba] – 1.  usafrTxoebis t. t. ¥ testuri. violinos dakvris t.. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba.. inJinrebi da t. teqnikasTan. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. warmodgenili hyavdaT qalad. 2. t. 2. tErcet­i [it. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. romelsac xelSi lira uWiravs.. tercia mesame] – 1. tEqnika [berZ. (mus. t. terzetto] – 1.-507kolofinis misaRebad.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari.-ebi.. musikaluri gamis mesame safexuri. Wadrakis TamaSis t. (poligr..  samTo t. (lit. samxedro t. teqnQkuri – 1. tErcia [laT. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. techno osta­ teq toba.

teqstolOgia [laT. teqtOnika [berZ.  Cais t. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. 2.  texniki. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. tQara [berZ.  norCi t.  t.  texnologi Scd. simReris t.  tiglisa Scd.). movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi.  texnologia. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). ¥ teqnologiuri. (arqit. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.-meqnikosi.-is danergva. procesi.-ebi... tQp­i [laT. twist] – cekva erTgvari. sabuTi da misT. sagnebis. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . nimuSi] – 1. teqnikis dargSi momuSave piri.  `vefxistyaosnis~ t. tQgel­i [germ.  TviTfrinavis axali t. forma. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. techno ostatoba. texnikosi Scd. texnologiuri Scd. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera..teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. tvQst­i [ingl. teqnolOgia [berZ. geologiis dargi.. 2. forma. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. saxe. textum kavSiri. typus anabeWdi.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. textum da berZ. axali t. 2..  inJiner-t. tEqst­i [laT.. romis papis gvirgvini. ¥ tigelisa. tiara] – 1. depeSis t. SeduRebis t. t. Txzuleba. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. avtomobilis awyobis t. nivTie­ rebas.

tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. ti polOgia [berZ. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi.  t. mxatvruli saxe. ti pQkon­i [berZ. titulus] – 1. tirAnia [berZ. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. tQtul­i [lat. monologi.  ti piuri Scd. geniosze. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. 2. gamocemuli wigni. 3. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. xelisufleba. wignis pirveli gverdi. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. t. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. tQraJ­i [fr. qimiuri elementi. Zala. mxatvrul literaturaSi. 1­isaTvis). typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. tirage] – 1. tQrada [fr.  didi t. 2. tQtr­i [fr. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. tQran­i [berZ. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. tQtan­i [berZ. despoti). Sroma.  t.-509avtomobilis axali t. movlena. saerTod raime sapatio wodebuleba. 2. proeqti. t. titAnur­i _ (wign. ¥ tiranuli. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. titre] – warwera kinofilmis kadrze. Titan] – 1.  grafis t. magaliTi. gigantebi. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT].  t.  Cempionis t.) uzarma­ zari [berZ. fola­ disferi magari liToni. despotizmi). replika. t.  titaniuri Scd. 3. 2. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn.  qarTveli qalis t.

 togasi Scd.tif -510- uri. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT.  mediduri t.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. 3). tOna [fr. ¥ togisa.-ebi.  t. ¥ tonaluri. tiflopedagOgika [berZ. 2. tomOhavk­i [ingl.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi..) sxvi­ si azrebis. tQfozi [it. tQf­i [berZ. tolerAntoba [< laT. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. weli da sxv. gamoce­ mis adgili. 3. tonnage] – 1. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. transportis tvirT­ mzidaoba. tifosi (mr. sax. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). (mus.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. toga] – Zv. rwmenis Semwyna­ rebloba. avtoris gvari. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. tOnaJ­i [fr. elferi). saubris esa Tu is ieri (qarT.  naTeli t. satransporto saSuale­ baTa. tOn­i [berZ.-ebi. kilo). tOkai [< geogr.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. 2. tolerans (tolerantis)] – (wign.-ebi. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. . rac tituli (mniSvn. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. sinon. tOga [laT. tonos xmis amaR­ leba] – 1. gadasvlebi. sinon. maRali t. muqi t.  dabali t. typhos gonebis dabneleba.

formis micema. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. 2. tOnga [ind. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs.­is gasazaveblad. t. tonos daZabva] – (fiziol. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. totalisteur] – 1. sasuqad. mTis. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. topogrAfia [berZ. tosti. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. 2. ruka. tonus < berZ. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. mindvris da a. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. romelsac iyeneben arayisa da misT. iyeneben sawvavad. topiAria [laT. sad­ RegrZelo.) saxelwodeba.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe.S. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba.-5113. tyis. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. tOst­i [ingl. toast] – 1. raime saqonlis gamoSveba woniT.  toriadori Scd. tot toponQmika [berZ. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. piramidebisa da misT. ¥ topografiuli. koleji. tOrs­i [it. totalizAtor­i [fr.  t. torsi. tOnik­i [ingl.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. toreAdor­i [esp. leqsikologiis nawili. tOrf­i [germ. torso] – adamianis tani ferweraSi. tOrpedo [laT. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. tOnus­i [laT. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli.

toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. saxelmwifo. 2. t. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. reJimi. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. t. toqsikolOgia [< berZ. nivTierebani. tragedia] – 1.  t. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. amave dros. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. tragEdia [berZ. toqsQkur­i [< berZ. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. datrialda. satraRedio Scd. tragikomEdia – 1. sa­ yovelTao. samwuxaro da. 2. ¥ tragediuli (mniSvn. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. totall] – (wign. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. totalitaire] – sadac.  s. mZime gancda. ¥ tragikuli (mniSvn. traRikuli. traRediuri. tanjva. biuro. . ubeduri SemTxveva. mobilizacia. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. agreTve zogi cxoveli da mcenare. 5­isaT­ vis).) saSineli ambavi.  t.tot -512dramatuli nawarmoebi. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. omi. igive totalitarizmi.  t.  Seqspiris t. Janri. 2­isaT­ vis). totAlur­i [fr. msaxiobi. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa.-ebi. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. ¥ satragedio (mniSvn. tOqsin­i [berZ. (gadat. totalitArul­i [fr. 2.  toqsiuri Scd. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. aq araferia!  traRedia. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. SemTxveva. t.  t.  t.  t.  traRikosi Scd. t. ojaxuri t.) yovlismomcveli. sasacilo mdgomareoba an ambavi. tradQcia [laT. daRupva. dramatu­ li nawarmoebi. 1­isaTvis).

trAverz­i [fr. ¥ tradiciuli. trAvma [berZ. trawler] – 1.  t. 3. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. trauma (traumatos) Wriloba. trAl­i [ingl.-513cema. travmatolOgia [berZ. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. kosmosuri aparatis t.  traektoria Scd. traverse] – ge­ mis. dResaswauli. ¥ travmuli da travmatuli. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. 2. daSaveba.). rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals..  t. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. dawviT da misT. trAmbler­i [fr. . Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. daJeJviT. samxedro gemi. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs.  erovnuli t. trAvers­i2 [fr. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. yofaqcevis normebi. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. 2. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. tra  xelis t. trAvers­i1 [fr. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. trawl] – 1. traverse] – ga­ nivi Zeli. kadoni.  Wurvis t. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. traeqtOria [laT.-ebi. trAler­i [ingl.

viza..) sayrdeni. biereba dabnelebuli aqvs da  t. (s. xtoma t. saerTaSori- . an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis.. ­Si.. tremplin] – 1. wyalSi dakveTas. Semdeg. naxevradgamtare­ 3. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. da ara am enis weris siste­ ¥ t.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. sivrceSi moZraobas. transcgavliT. gadacema pirobiTi asoebiT  t. 2. vla. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. amosa­ skontinenturi). portatuli radiomimRebi. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. Ta mxares. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. vaWmis saSualebiT. mis ga­  saTxilamuro t. iSviaTad. da gardasaqmnelad. 1. raimes ganlageba iqiT. tranzQstor­i [ingl.-idan.tra -514- trAmplin­i [fr. tran transalpuri.  laTinuri t. roba. (s. trans ­ze. s. trans. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. sistor] – 1. s. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. (gadat. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. radiomimRebi. trAns­i [fr. riptio gadawera] – (enaTm. vali punqti raime moqmede­ 2. regresia). iqi­ bisaTvis.. ma. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. transitus gas­ rTul moZraobas. [laT.) matarebeli.  transkontinentaluri (tran­ 2.) mimosvla. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). iqiT. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs.

transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. transparent] – 1. magistrali.-515so t.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT.  saqalaqo (qalaqis) t. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. saSualebani. Rvedi.) niSnebi. transpOrtir­i [< laT. satransliacio. gamo­ saxulebis da misT. transliterAcia [laT. gavliT da littera aso] – (enaTm. fonetikuri t.  koncertis t. lilvi. translatio gadacema. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. satransiliacio Scd. transpArant­i [fr. translAcia [laT. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. tran- . romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli.Carxebis. rac konve­ ieri. transplantAcia [laT. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. transporto gadamaqvs] – 1. sahaero t. stadionidan. s.  transliacia.. transmQsia [laT. saxalxo me­ urneobis dargi. 2. qaRaldis furceli. transpOrt­i [< laT. saavtomobilo t.  s. transkri pciuli. trans ­iT. televiziis saSualebiT. transplantatio] _ (medic. transportQor­i [fr...] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT..  t. gadmocema] – me­ tyvelebis. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. (s. transiliacia. s. rom weris dros striqonebi swori gamovides.. sarkinigzo (rkinigzis) t. transporteur] _ igivea. ¥ satransmiso.  s. musikis. 2. sazRvao t. ¥ satransporto..  sadesanto t. ¥ satransliacio. satranskri pcio Scd. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. inglisuri t.  transkri pcia. Sor manZilze gadacema radios.

Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. tranforieren] – (wign. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. fex­ burTelebis) yidva­gayidva.) 1.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. 2. tranfert] – (finans.) – gadasagzavni. ¥ satransformatoro. transformAcia [laT. 3. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. 2. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. transfUzia [laT. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli.) viwro Rrma Txrili. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. tranfusio] – (medic. (maTem. trAnSea [fr. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. . sportsmenebis (mag. 2. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. 4. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. aparatura.) gardaqmna. 2.) (sisxlis) gadas­ xma.  s. transformo gardavqmni] – apa­ rati. jixuri. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1.tra -516 s. tranchēe] – 1. transformAtor­i [< laT. (samx. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). tranformatio] da transformQreba [germ. saxecvlileba. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. ¥ satransformacio. transcendentAlur­i [laT. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. transfErtul­i (finans. trancendEntur­i [laT.

sasule. mza nimuSi (sinon.. trApez­i [berZ. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo.  gazsadenis t. gemis moZraobis mimarTuleba. ¥ tranSeisa. trapezion magida] – 1. Trasse. gacveTili forma. xazis. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. trace kvali tra da berZ..  saavtomobilo t. t. oTxkuTxedi ma­ gida. 2. kavSirgabmu­ lobis xazis. baqo-jeihanis navTobis t. sufra.  tranSeasi. gza (Cveulebriv mTavari. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. milsadenis da misT. sahaero t. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. sadili. Trakt] – (moZv. magida. sasilose t. Sabloni. tranSeia Scd.-ebi. iyeneben kedlis. 2. trafAret­i [it. kargad nakeTebi). sazRvao t. trasolOgia [fr. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. Txrilis.  safosto t. frazebi. trAqea [berZ. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. (gadat. 2­isaTvis). uwyveti moZraobis t. 2. 3.  t. fr. ¥ trafaretuli (mniSv.  avagoT t. . Txeli fir­ fita. tracheia] – (anat. trAur­i [germ. trap] – kibe (gemisa.. agreTve TviT­ mfrinavis.) sasunTqi mili.  t. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. nadimi. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi.-ze varjiSi. trapeza] – 1. 2.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. traforetto gaxvretili] – 1. trAp­i [holand. xerxi. Trauer] – 1. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). trAsa [germ. 2. wveuleba.-517t. farTo gza. TviT sakurTxeveli. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). traUler­i [ingl. TviTmfrinavisa. trAqt­i [germ. trapEcia [< berZ. trace] – 1.) didi.. Stampi).

suli wmida – ai sameba.romelic karg  trakti Scd. trQbun­i [laT. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. trEst­i [ingl.. iyeneben mogzaurobaSi. track] – 1. (gadat. trillo] – morakrake. igivea. 2. trust] – erTi .  samSvidobo t. 2. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. silamaze – ai sameba. saerTaSoriso xelSekru­ leba. trEnaJ­i [ingl. trAqtat­i [leT.  WeSmariteba. 2. rac traileri. igivea. wvrTnis reJimi. trQbuna [fr. treQler­i [ingl. trEl­i [it.  stadionis t. trEning­i [ingl. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. sameuli. 2. rac velodromi. (fiz. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. tribunus] – 1.  traktati Scd. train wvrTna] – wvrTna. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. tribune] – 1.) sameba. trEk­i [ingl. saavtomobilo t. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis.  s. tractatus gan­ xilva] – 1. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. saerTaoriso t.. sikeTe.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. Ze RmerTi. nageboba.  samxedro t. ¥ satreko.  samSeneblo t.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. trQada [berZ. avtomobili. trias (triados) sa­ meba] – 1. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. mecnieruli Sroma. trailer] – 1. velorbola.  istoriuli t. training] – wvrTna. 2. varjiSoba. tribUnal­i [laT. mama RmerTi. 2. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo.

 t. tabulebi. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili.-519oratorad da publicistad iTvleba. trikOtaJ­i [fr. xolo merve – me­ ores. tri trilQon­i [fr. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. 2. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. trimUrt­i [sanskr.-is seqcia (maRaziaSi). 2.  trigonometruli Scd. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. fabrika.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. 2. ¥ satrikotaJo.] _ indu­ izmis sameba: brahma. siaxles. `mTvaris motaceba~.) rva striqonuri leqsi. triolet] – (lit. manqaniT uqslod. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. trio] – 1. trivial] – 1.  k. originalobas mok­ lebuli. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. triEnale [fr.  saxalxo t. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. triptychos sammagi] – 1. triviAlur­i [fr. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. ¥ trigonometriuli. sinon.-is TeTreuli. samkaredi an mokled karedi. uxamsi. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. tricotage] – 1. trQptiq­i [berZ.  t. trQo [it. triOlet­i [fr. 2. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. gamsaxurdias t. . trigonomEtria [berZ. triennale (mdedr.  medudukeTa t. vulgaruli. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels.  tri ptixi Scd.  s. trilOgia [berZ. windurad damzadebuli qsovili. gacveTili.  t. samad mosakeci xati (qarT. Siva da viSnu.

thronos] – mdid­ Cagdeba. moRvaweobisaTvis. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. (s. tropagembanisa da fskers Soris. trOpik­i [berZ. berZ.triUfel­i [germ. triceps samTa­ TaRr. kanfetisa. truc] – marjve. t.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. adgili – dedamiwis yvelaze  t. faluri. xerxi.): sami politikuri da va] – (anat. dedamiwis zedapirze. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. rulad morTuli savarZeli 2.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. triumvQrat­i [laT. qveynebi. (gadat. ek­ trQumf­i [laT.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. . Truffel] – 1. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1.) msvleloba. wel­ trQcefs­i [laT. Tirkmela. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. trQum­i [holand. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba.­Si (Zv. am warmatebiT rebuli. triumvi. Zvel romSi I s. mamakaci. WiSkari (an TaRi) – raime  t. trumeau] – kedlis maRali sarke. ratus < tres (trium) sami da vir 2. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. asvla (tronze aRsay­ dreba). warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. moRvawe] – 1. ¥ triumfuli da satrium2. wvivisa). saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. (mxris. saxelwodeba Sokoladis kaci. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba.  t. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. t.  akrobatuli t. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. soko. am wreebs Soris moqceuli fo. taxti. ufro cxeli sartyeli. tyeebi. trQumo [fr. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis.

trUpa [germ. tUmba [< berZ. irTvebian. 2. bana­ luroba. saWiro oTaxi. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. gac­ veTili WeSmariteba. truism] – sa­ yovelToad cnobili. tuberkUloz­i [laT. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. 2.  sabaleto t. 3. trophée] – 1. nadavli. tuberculum korZi.­Si: provanseli (provansi _ ist. xorcmeti] – 1. ori dabali karada. rome­ lic azianebs filtvebs.  tumboCka Scd. troubadour] – me­11­13 ss. romelsac sawolTan dgamen. tUng­i (Cin. trOfei [fr.  tungo Scd. ornamentuli samkauli. tuAlet­i [fr. . tun tropOsfero tUber­i [laT. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. 3. Cac­ muloba. 2. sagzao t. ag­ reTve Zvlebs. Wleqi). gadamdebi daavadeba. patara ka­ rada. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi.] – 1.  t.-is dispanseri.  moduri t.. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili.) – tropikuli xe. saxsrebs da sxv. trUizm­i [ingl.-521[berZ. toilette] – 1. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). (qarT. trubAdur­i [fr. sarkiani magida.  tuberkuliozi Scd. sapirfareSo. tuber korZi. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. abjar­abgars. sinon. tropos mobruneba da sphaira burTi. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. 2. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce.  kartofilis t. sadac mudam sicivea. romelTa­ nac icvamen. tUndra [< fin.  kaklis xis t.

¥ turistuli. nawile erTxel gamodis. rangi. t. konkursis SesarCevi t.. veli t. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. tofus]  turbini Scd.. tournēe] – 1.. romelic turizms misdevs.  t.. romelic orTqlis. tUrne [fr. sagzuri. qveynis gacnobisa da  erevnis t. mnis. tUrbina [fr. cxrili. tUnika [laT. tourbine < laT. (mus. fexburTis Cempio¥ turnesi. pianistTa  turnisa Scd. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. orTqlis t. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs.tun -522- tUnel­i [ingl. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. saTvis. ame saWadrako turniris pirrikaSi. tUr­i [fr. an danaleqi forovani qani.) TiToe­ 2.  qarTvel msaxiobTa t. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. wisqveSa. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. ris. tour] – raime Se­ jibrebis. romelsac Zv.  s. tUSe [fr. touriste] – piri. TiTojer xvdeba. Sexeba] – 1. konkursis nawili. 2. toga) qveS. tUrnir­i [germ. sezoni. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. evropis garSemo. dasvenebis mizniT. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. tUf­i [germ. sayvanad da sxv. Tuff < laT. natis bolo t. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava.  wylis t. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . marSruti. miznebi­ tUrist­i [fr.  t. saavtomobilo gzebis ga­ t. airis an wylis energias  saWadrako t. tourisme] – 1. touchē < toucher  saerTaSoriso t.  samTo t. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. saTxiulamuro t.

2. (sport. laT. tUS­i1 [germ.  u. ¥ uvertiurisa. iyeneben saxazavad. uzurpAcia [laT. ouverture] – operis. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. ult uzurpAtor­i [laT. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. 2. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers.  `daisi~-s u. xelisufleba. UvraJ­i [fr. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli.  u. ultra.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). ultra iqiT. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. [laT.  ultumaturi Scd. Uzus­i [laT. usus] – 1. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. wamouyenes. ouvrage samuSao. . tUS­i2 [germ.  uvertiurasi Scd.-523maxasiaTebeli manera. t. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. miTviseba (sxvisi uflebebisa). dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). rac damarcxebis niSania. usurpator] _ is.  t. moTxovna. daukres.  u. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. xmareba.  wiTeli t. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. ultimatum] – kategoriuli moTxovna. Cveva. uQkend­i [ingl. gamoyeneba. ¥ ultimatumuri. ultimAtum­i [gviand. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. Savi an feradi..-iT xazva. Cveuleba.. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa).. saxatavad da sa­ werad.

javaxiSvilis saxelobis u. oqsfordis u. Zalian iSviaTs. 2.ult -524tuli Sejibreba. yvela arsebuli.) mTliani samyaro. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia.  u. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti).  u. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. unikAlur­i [laT. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. ultraiQsfer­i [laT. saSualeba. universum] (filos. gamoyeneba aqvs.  ultraiisferi.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. ¥ universiadisa. ukiduress. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram.  u.  kulturis saxalxo u. erTiani.  universiadasi Scd. saxelwodeba dawesebule­ bisa. univErsum­i [laT. ultrAmokle [laT. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . romelsac adamianis yuri ver aRiqvams.  s. codna. saxarato ConCxi. ultrAbgera [laT. ultra iqiT. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. eqsponati. ultra iqiT. gadaRma] – bgera. universAlur­i [laT.  Tbilisis iv. unitArul­i [fr. ¥ ultramoklisa. unQkum­i [laT. saxelmZRvanelo. ¥ sauniversiteto. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. u. TvaliT ar aRiqmeba. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. ultra iqiT. 2. u. unitaire – mTli­ ani.  ultramoklesi Scd. eqsperimenti. universalis sayovelTao] – 1. rac bevr rasme moicavs. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. universQtet­i [laT. mra­ valmxrivi. maRazia (mokled: univermaRi). u.. ultramokle (talRebi).

Uranos] – 1. urna] – 1. urbanisation – < laT.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. ast­ ronomiis mfarveli muza. mosaxleobis. 2.  soflis u. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma.  terminebis u. geas (dedamiwis) Svili. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. utilitArizm­i [< laT. 2. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. risame narCenebis Casayrelad. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. mxa­ reebad da sxv. WurWeli an yuTi. Urna [laT. urAnia [berZ. 3. uti- . romlebic gamousadegaria. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. magram var­ ga gadasamuSaveblad. Util­i [laT. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. Cvrebi. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. qaRaldi da sxv.). ro­ gorc nedleuli. utilizAcia [laT. 2. (astr. uranos ca.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. specialu­ ri yuTi. WurWeli.-525Ti saxelmwifo. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. urbanus qalaqisa] – 1. uranogrAfia [berZ. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. gaerTianeba.  u.). 2. urAnos­i [berZ. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. urbanizAcia [fr. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad.-is Segroveba. u. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. afrodites erT­erTi epi­ Teti.-is Cabareba. zeca da graphô vwer] – (astr. unifikAcia da unificQreba [laT.

am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. romlis eqtebis~ (e. ¥ utopiuri. utrieren] – f. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. s. ganuxorcielebeli ocneba.uto -526- litas sargebloba] – 1.) fantastikuri ram. makaronis f. nonebis codnas. UFO anda rikanti. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. rom xelovneba. risame.) warmoeba.  u. . utopiuri socializmi – fa [it.  flobde u.. komiresobamde miyvana da maTi teti. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. sportis saxe.. ganuxorcielebeli ocneba. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd.w. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. 2. damaxinjeba. ileTebs. lovneba] – CineTis samxedro 2. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. rac fabufolOgia [ingl. (wign. u ar da topis adgili mis gareSe. romelic xels (e. gegmebi. ukidu­  f. ufo (mr. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. sity. (s. miswrafeba imisaken.  qaRaldis f. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. f fantazia. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. yofas. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. rac ar emyareboda warmo. gamorCnen rasme.i. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. gazviadeba. fexsacmlis utrQreba [< germ. loba. mefabrike _ igivea. (wign.

plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. ¥ fabuluri.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. favorite (mdedr.  f. Txroba. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. sanaTi. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1.-is WurWeli. sinon.  f. fabula] – mxat­ zadeblad. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. kompiuterul mexsierebaSi < laT. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. Sedgeba joxisagan. favOrit­i [fr. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. fAil­i [ingl. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. faience] – 1. nanadirevi. . ro­ fAkel­i [< berZ. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. 2. damTxvevebi. phakelos kona. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. Txeli  fabulasi Scd. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. va erTdroulad xdeba. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd.-Si Sevida. fabulisa. fazAneb­i [berZ. ro­ veli adgilis dakavebisa. istoria. file] – 1. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. romelSic Sere­ duqti. ti. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). fakElcug­i [germ. melic kaSkaSa aliT iwvis. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. adamiani. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. romel­ fAza [fr. qaSanuri). warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. masSi asaxuli ambebi. phasianos (orroni. Ti­ xis masa.  romanis f.) 2. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. 2. phase < berZ. nivTierebani.

arasaval­ debulo. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. familiaris ojaxuri. risame gayalbeba.  istoriuli faqtebis f. unarianoba. 2. 2. moqmedi dro da dro. mouri­ debeli (qceva. Cais f. kursi.  familaruli Scd. familiAruli [laT.fak -528 bagrationis f. facultatis unarianoba. falsifikAcia [laT. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. facultas (facultatis). urTierToba da sxv. fAlos­i [berZ. f. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. 2.. fakultAtur­i [fr. moxetiale muslimani beri. falsifizieren] – 1. fAlcet­i [it.  universitetis sxvadasxva f.  istoriis f. samedicino universitetis samkurnalo f. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. mamakacis Zalian wvrili. toni. falseto] – 1. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. romelic fokusebs akeTebs. facultattif < laT. . qalisebri xma. mimarTva vinmesadmi. fakUltet­i [< germ.. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. 2. procesi] – CiraRdnebiani svla.  f. faqir Raribi] – 1. (fleSebi). davriSi. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. Fakultat < laT. fleSi (fleSebi).). ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba.  Rvinis f. indoeTSi: moxetiale beri. warmodgenili asarCevad. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. fAkir­i [arab. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. gamyalbe­ beli. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. phalanx (phalangos)] – 1. risame xarisxis gauarese­ ba. fAlanga [berZ. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~)..

relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. kinofilmi. fantône berZ. fanfaron] – mkvexara baqia. fan­ tastikaze damyarebuli.  fantastiuri. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. warmodgenis unari. fanfAron­i [fr. bodviTi Cvenebani. warmosaxvis produqti.  f. fanatisme] – 1. Zalaze ucnauri.  f. ararealuri ram. oc­ neba. zebunebrivi am­ bebi. fantasmagOria [berZ. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. f. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. fanAtizm­i [fr. kudab­ zikoba. farAon­i [fr. fantAzia [berZ. phantasia war­ mosaxva] – 1.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli.  mdidari f. 2. moC­ venebiTi ram. gamogoni­ li. fantastikuri mov­ lena.-529- far fanabEria [holan. fantaziasTan – qedmaRloba. trabaxa.  fanatiuri Scd. brmad­ morwmune. fAntom­i [fr. pharaôch < eg­ vi pt. rwmena. fanatQkos­i [laT. zRapruli. SemoqmedebiTi warmosaxvis. (gadat. gulzviadoba. ¥ fanatikuri. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili.  namdvili f. bRenZiaoba. 2. literaturuli nawarmoebi. 2. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. romani.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. varater] .-ia. 2. phantasma moCveneba] – 1. yoyoCoba. 2) gamsWvaluli. fantasturi Scd. moCveneba. dakavSirebuli. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. ararealuri. ampartavnoba. farvAter­i [holand. brmadmorw­ muneoba. fanaberia] fantAstika – 1. mediduroba.

farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. w.  avtomobilis f. f. wamalTmcodneoba). farmAcia [berZ. ebr. visame gavlenis qveS yofna. romelic – (zRv. fAr­i [fr. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. (s. rac far­ macia. II s­dan ax.) gamokvleva. ebraelTa polit. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. farmacEvtika [berZ. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. mxolod garegnul . f. farenhAit­is Termometri – Termometri. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT.­religi­ uri seqtis wevri. visime farvaterSi svla (yofna da sxv.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. Senaxvisa da gacemis wesebs.  f. koleji. farisEvel­i [Zv. II s­mde. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. saxalxo Teatris saxeoba.) – visame pozici­ aze. pharmakeutike] _ igivea. w. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. ebrZo­ da elinistur kulturas.  farmacevtiuli Scd. farse] – 1. farmakolOgia [berZ. cnobari.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. feruSim – gamoyofili. motociklze da a. fArs­i [fr. ganaTleba. gzis gasanaTeblad.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los.  f.S. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. sinon.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. kenti] – Zv. damzadebas.

facade] – Senobis gareTa mxare. ¥ faunisa. 2. fAs­i [fr. sabuTis. gverdiTi f. forma. modeli.) raime garkveuli xerxi. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. SemTxveva. fatAlizm­i [< laT. fatalis sa­ bediswero] – (wign. face] – winamxare. msubuqi komedia. tropikuli f.  faunasi Scd. visime xelmoweris zusti piri. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. faqsQmile [laT. mTebis.) cinikuri xumroba.. fatAlur­i [laT. qalaqebis da sxv. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. 3.  wina f.  f. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. masxroba. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis.. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. fax < laT. фарш < fr. . am gziT miRebuli Setyobineba. bediswe­ ra. fatalis] – (wign. fatum] – (wign.  saqarTvelos flora da f. fArS­i [rus. fAsad­i [fr. zRvis f. 3. movlena. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. sabediswero. 2. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. ukana f. (saubr. wi­ na xedi. fAtum­i [laT. fason] – 1. SemTxveva. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. fAqs­i [ingl. (gadat. fAqt­i [laT.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. fAuna [laT. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi..) gardauvali bedi. flora). forma. fAta­mOrgana [it. manera.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba.. fAson­i [fr. fexsacmeli).

saxelmwifo Sekvra. federAlizm­i [fr.raodenoba. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. politikuri mimdinareoba. damyarebuli federaciis princi pze. fASa [Turq. ¥ faSisa. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. factor mkeTe­ beli. gasayidi fasi da sxv. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f.) raime procesis. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). ¥ faqtobrivi.  faqtiuri Scd. 2.  fexburTis f. reJimi. ¥ faSisturi. federAcia [fr.  f. fASist­i – faSizmis momxre.-ebis ganzogadeba. 2..  f. wyo­ bilebis forma. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. féerie < fée feria] – 1. f. factura damu­ Saveba. saWadrako f. agebuleba] – 1. feEria [fr. masala. ¥ faSisturi.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. risame struqtura. egvi pteSi da zog. sazogadoebaTa kavSiri. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. foederare kavSiri] – 1.. ¥ federaciuli. muslimanur qve­ yanaSi. federation < laT. fAqtura [lT. faSisturi organizaciis wevri. 2. partia.  faqturasi Scd. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. mwarmoebeli] – (wign. f. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. féderalisme < foedus kavSiri] – 1.  mniSvnelovani f. calkeul organizaciaTa.  faSasi Scd. fASizm­i [it. ¥ faqturisa. f. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. viTareba. monacemebi.  naxatis f. saxelmwifo.  f. movlenis mizezi.  f. sxv. fAqtor­i [laT. .

feletOnist­i – gazeTis muSaki.) manera. ¥ feletonuri da safeletono. feOdal­i [laT. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. mcenareTa ayvavebas. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). cocx­ ldeba (ixmareba. ¥ feodaluri. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). (s. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. momxiblavi.  f. phainimen movlenili] – (wign. am xis nayofi. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. Zala. (s.  f.  feixoasi. (gadat. fEniqs­i [berZ. fEixoa [esp. iSviaTi.) stili. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag. feodalisme < laT. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. araCveuleb­ rivi movlena.  f. aristokratia. moma­ jadoebeli sanaxaoba.  f. fenolOgia [berZ. codna.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli.-533arsisa. felEton­i [fr. warmodgena. frin­ velTa gadafrenas). feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. fenOmen­i [berZ. Tema. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT.) momxiblavi.  feixoisa. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. f. f. feodAlizm­i [fr.. weris f. f. romelic feleto­ nebs wers. fekAlia [laT. 2. mexsiereba.] – sazogadoebrivi . momaja­ doebeli. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. feixoia Scd. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

fOrsaJ­i [fr. acileba SeuZlebelia. force maje s. iRblis RvTaeba. rom­ bani. s. ase­  myinvaris dnobis f.. piano). krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. (samx. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. tio] – samxedro­sainJinro 2. Fortuna] – 1. nageboure] – (wign.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. bibliografiis saaRricxvo roiali). fOrt­i [fr. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. forum] – (wign. brZoliT gadalaxva. va. saxeb). (samx. samuSaoebi. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. Formular] – .) Zlier. fors­mAJor­i [fr. forcing] (sp. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. Ti nawarmoebis Sesruleba. – simfoniuri nawarmoebi. saTvis (roialisaTvis). baraTi. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. mdinaris)  savele f. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). forcer gaZli­ ravs~.. Sekreba. bednieri SemTxveva.. Postamt] – fortepQano [it. ¥ safortifikacio. fortificarisame tempis gaZliereba. forte] – (mus. ¥ safortepiano.. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. Vorposter] – vatoriaSi).) viTareba. rkolebis (mag. avanposti. s.) 2. kreba. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. piesa. ereba] – 1.) raime bunebrivi dab­ nagebobani.) maSi. fOrsing­i [ingl.) mowinave posti. (sapirisp... risame daCqareba.  formuliari Scd. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. fOstamt­i [germ. fort] – (samx.  s. fortifikAcia [laT. klasi (konser­ fOrpost­i [germ.)  `fortepianoze ukravs~.

cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. ¥ fosforuli. 2. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). garegnoba. ¥ fragmentuli.-547dawesebuleba. ga­ mometyveli.  f. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba.  qarTuli enis f..  f.. 2. f. naTeba.  mokle (grZel­grZeli) f. (ix. narCeni. aparati. fOsfor­i [berZ. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. f. frazeolOgia [berZ. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa.-ebi. . saxe. kinosuraTis f. Suqi.  TeTri f. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. wiTeli f. frAza [berZ.  xelnaweris f. phos (photos) Su­ qi.-ebi.cxo­ velTa ZvlebSi.  f. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. 3. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. fragmentum] – 1. fotofObia [berZ. sinaTle da graphô vwer] – 1. ¥ frazeologiuri.-ebi. fOqstrot­i [ingl. genos gvari] – vinc. frAgment­i [laT. f. f. marilebi. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. photography < berZ. fotogrAfia [ingl. Sav-TeTri f. fotogEnur­i [photography < berZ.  f. mo­ i poveba zog mineralSi. baletis f. ¥ fotografiuli. mJava. kinofirze. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. madani. ¥ fosforovani.  f. fotOgraf­i – piri. xelnaweri.  fragmentaluri Scd. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi.  f. suraTi.) sinaTlis SiSi. fotografia).  fotogeniuri Scd.. leqsikoni. fra  feradi f. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad.

Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan.  fraqcionuli Scd. frAxt­i [germ. vodanis coli. Wer­ ze. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. Fracht] – 1. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT .] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. freQlina [rus. ¥ fraqciuli. f. 2. 2. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. frEgat­i [fr. frEska [it. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). Sebrawu­ li. 2. frivOlur­i [fr. fri [fr. Frégate] – 1. frAnt­i [holand. brZola. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. dajgufeba. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva.  kartofili f. fuqsavaturi. dajgufeba partiis SigniT. araseriozu­ li.  f. frAqcia [fr.  f. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. Frant < germ. safasuri. fraction] – 1. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. Tevzi f. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs.. фрейлина germ.). frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. friqcQul­i [< laT. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. Fräulein] – surTuki. uxamsi.fra -548- frAk­i [fr. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. ¥ freskuli. frQg­i [germ. frigidUloba [< laT. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. mxatvroba. ofi­ cialur miRebaze da sxv. zRvis didi tropikuli frinveli. frivole] – urigo.

 f. saomari moqmedebis are.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi.. fsixikuri Scd. m. mxatvrebi. f.  dasavleTis f. adamianis sulier ZalaTa. fsiqiAtria [berZ. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. adamaSvilis f.  f. Taviseburebani. fsQqika [< berZ.  f. rogorc marqsizmleninizmi. da sxv. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). javaxiSvili – m. fsixika. fsAlmun­i [< berZ. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. frOnt­i [fr.. ¥ safronto. nawilebi. ¥ fsiqikuri. f. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. front] – 1.-549mbrunavi. fsevdOnim­i [berZ. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. politikuri moRvaweebi da sxv.) gva­ ris mixedviT].  s.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. f. ¥ frontuli. simRerebi. brZolis ve­ li.  fsiqiuri.. 1856­1939 ww. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. roland qarTveli – r. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba.-is Stabi. msaxio­ bebi. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. 2.-is sardali. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. kldi­ aSvilis f.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. SesaZleblobaTa erToblioba. procesi. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli.

functio Ses­ ruleba] – 1. fUete fr. raoben sabagiro weviT. misT. avadmyofuri mdgomareoba.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. 2. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia.-ebis ganawileba. hi pnoziT).  fsixologia. ucnauroba. moZraoba. funiculaire]  f.  funikulori Scd. daniSnuleba. em­ cema (maTraxis. bisa da formebis Sesaxeb. safuZ­ veli] – (wign.. – mTis cicabo ferdobze 2. mentum saZirkveli. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. fsiqolOgia [berZ. fundakaSi. funikulQor­i [fr. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. 2.. qikis aranormaluroba.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. raobis SecvlaSi. fsiqikuri Taviseburebani. (biol. wkeplisa da yareba froidizms. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. psychç su­ mniSvneloba. ZiriTadi. mTavari.  hi pnozuri f. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. su­  f. sanerwyve jirk- . mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. moTxroba. fsiqopATia [berZ. im organos daniSnuleba.  f. zi. TodiT. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. 2. (wigni) roli. safuZvliani. raime aranormaluroba. fUnqcia [laT.  f. (mag. psychç  universitetis f. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. fouetté < fouetter  gulis f. fsixologiuri Scd. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. – 1.-is kursi.  Tbilisis f. gamokvleva. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. ¥ fsiqologiuri. lieri aSliloba.) 1.

sinon. futurum myofadi. s.-ebi.) damoukidebeli cvladi sidide. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. futurolOgia [laT. vagoni. fUria [laT. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.  safuraJesi Scd. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. futUrizm­i [< laT. furUnkul­i [laT.  funqcionaluri Scd. ¥ safuraJe. футляр < germ. futurum momavali da berZ. fUraJ­i [fr. damokidebuleba. analizi. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs.  saTvalis f. Rvinis da misT. dasalevad.. anC­ xli. fUror­i [laT. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali.-551vlebis f.  futliari Scd.  f. gitaris f. kapasi qali.. ¥ funqciuri (mniS. f. baza. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. 3­isaT­ vis). logos moZRvreba] – sociologiis dargi. bude). Zirmagara. Wirveuli. (maTem. bo­ kali limonaTis. . romelic uar­ yofda realizms. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti.  s. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba.. fourage] – cxenis. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika).). trigonometriuli f. safuraJisa. Tiva da sxv. fUqs­i [germ. boroti. fUJer­i [fr.  algebruli f. violinos f. 3. momavali] – me­20 s. fuq fUtlar­i [rus. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli.

ro­ xelwodeba. vali. igivea. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. chartçs laT. ¥ qaosuri. chamaileon]  xaosi. 2. Zv. Chimaira] – 1. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. Secvlis Sedegad. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. xaosuri. q. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. stilze. chaos naprali. xmauri. qamelEon­i [berZ. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. romlis Tanax­  Sesruleba q. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. rac xiliazmi.  q. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . mokla laferi arsebuli. feva. qArtia [berZ. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. moZraoba. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. musika. nabzari. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. country sityv. Zv. charta) qaRaldi] – 1.qam q -552- temoba. qaotiuri. sa­ egvi pturi. moZRvreba.. belerofontma. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. aluri elementebis grova. skruli. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. madac qveynis dasasrulis 2. wliani mSvidoba.

) zRvis xrtilo­ qari (wign.  organuli q. – qimiuri elementi. therapia mkurnaloba]  q. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. (s. rebebiT. wmenda. elementebi. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. qimQuri – 1.. momw­  q. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ.. romeic riTadi dargi – mecniereba. reaqcia. q. saxirurgio Scd. turuli gamosaxuleba (mag. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). fantastikuri. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. tansacmlis q. q. formulebi. (gadat. chloros mwvane] Sirebuli.)]. cheir xe­ . ¥ qloriani da qlorovani. taqroba (moZv. bis mixedviT. iyeneben teqnikaSi.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. q. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. ciuli meTodebiT [sinon. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. (s. listi eqimi [sinon. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. cheirurgia < qQmia [berZ.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari.) klinika. Teoriuli q. fantazia. 2. berZ.) da dosq. naerTi. (zoolog.)].) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. xirurgiuli. mrewveloba. dasta4. – zogi momwamvleli nivTi­  q. la airi. mkur­ lebas. araorganuli dastaqaroba (wign.. 3. agebu­ nalobis meTodebs. beli. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. qirUrgia [berZ. (moZv. erebis dasamzadeblad. qiromAntia [berZ.

icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. kalciumi. 2.  xorali Scd. ficxi adamiani. (acidum form. cholericus < berZ. qolestErin­i [berZ. wyali. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). qoreogrAfia [berZ. q. sabaleto speqtakle­  q..-ebi. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. qlOrizm­i [< berZ. qOral­i [< laT. q. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. chorde simi] – 1. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. (maTem. kiri.  baxis q. chlôros mwvane] – 1.  xolera Scd.) swori xazi (wrfe). romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas.w. rkalis. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. qolErik­i [laT. simwvanis seni. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. qnEseT­i [ebr. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. xerxemlis simi). (botan. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. qlorOform­i [qlori da laT. qlorOfil­i [berZ. qOlera [berZ.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. wre­ xazis) or wertils. 2. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.) mcenaris daavadeba. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. (medic. qOrda [berZ.qlo -554saSiSi. sicocxlisaTvis .

palma erTgvari. xormeisteri Scd. saqrestomatio. welTaRricxvis I s. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. christianus] – qristianobis mimdevari. Meister os­ tati. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. WeSmariteba. am palmis nayofi. chrôma feri. saxeli _ RmerTkacisa. qrestomATia [berZ. qormaQster­i [berZ. qOqos­i [esp. qromOsoma [berZ.-555bis dadgmis xelovneba. xormaisteri. qrestomaTiuli _ iseTi. mironcxebuli] – religia. choros] – momRe­ ralTa fundi.  qarTuli q.  saskolo q.  q. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1.  qormeisteri. mTavarepiskoposis TanaSemwe. qro  s. naTeli. q. christianismus < berZ. q.  xoro Scd.. ¥ qristianuli..  kokosi Scd. qresTomatiuli Scd. qristQan­i [laT. kakali. 2. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. magaliTi. lotbari). sarwmunoeba. cxebuli. saRebavi da soma sxeuli] – . umrevlo episkoposi. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. (s.)] – 1. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs.  q.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. qrizAnTema [berZ. indis kakali. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. qresTomatia.  q. qristiAnoba [laT. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. qarTuli literaturis q.  q. qorepiskOpos­i [berZ. martivi.  qrestomatia. klasikuri q. masala. Christos – sity. ¥ saqrestomaTio. rogorc qrestomaTiaSia. (s. choros gundi da germ. qOro [berZ. cocos (mr.) xelovneba..romelic warmoiSva ax.) saswavlebeli. 2. sinon.

ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. qsEroqs­i [ingl. 2. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas.  q. romlis saxeli dar­ Ca avi. princi piT. revmatizmi. qrOnika [berZ. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. welTaRr. ambe­ bi.  q. xerox < berZ. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. naxazis. xenos ucxo. 4. sinon. qronolOgia [berZ. daavadeba.  romani-q.) coli. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. 3.) ujredis birTvis is nawili.). ¥ qronikaluri (mniSv. (biol. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli.-is ganyofileba. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani).] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. literaturuli nawarmo­ ebi. q.  mxatvrul films win uswrebda q. chronos dro da logos moZRvreba] .  q. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). xerography < berZ.] – aparati. qsenofQlia [berZ. qsEnZ­i [polon. qsAnTi pe [berZ. qserogrAfia [ingl. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. filmi. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. qsenofObia [berZ.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. qronQkuli – xangrZlivi. ¥ qronologiuri. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. xenos ucxo. 4­isaT­ vis). matiane).

dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. yAzarma [it. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. misi xmliseburi gamonazr­ 2.  kazarma. reaqciuli `wminda omi~. sayazarmo. ler­ viTarebis erT­erTi manki. yuranis moTxovniT.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. . melic. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. xeze gakeTebuli graviura.  y. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. Yazāwa(t)] –  y. xylon xe y da graphô vwer] – 1. mosamarTle. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi.  karakuli. ro­ mnaTe. y. buli. nagebobani. xis ma­ salaze amoWra. qalam < berZ. urgadi. cxovreba.-557- yar qsilogrAfia [berZ. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. palto. xipos xmali. Senobebi. karakulis Scd.) erT xalxSi: safasuri. ¥ yarakulisa. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. gravireba. RErb­i – ix. ti pis Senoba. igiva. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. RazAvaT­i [arab. Kalim] – aRmo­ wodeba). mxatvris funji. gerbi. yAd­i [arab. qsifopAgeb­i [berZ. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. kazarmuli. ¥ yazarmuli. ktitôs] – (ekl. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. ro­ s. qâdi] – aRmosav­ 2.rom­ wmis kalami. manTa sasuliero msajuli.

S SAbli [fr. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. SampinQon­i [fr.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. (wign. sax. nimuSi] – 1. romelsac brmad baZaven (sinon. Stampi).miTebsa da samarTlis normebs. frazebi.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri.  Sampaniuri Scd. Al-qur‘ân] – wig­ ni. pasuxi. champighon soko] – qamasoko. Savi muSa. yUli [ind. ¥ yulim. mebar­ guli. nimuSi. SamberQer­i [fr. amerikis. Kizilbas wiTeli Tavi. eqimbaSi (ix. Solti. pro­ vincia Champagne­s sax. gadat. avi da keTili sule­ bis kulti. 2. yUran­i [arab. SAblon­i [germ. Cin. romelsac iyeneben cirkSi.] – franguli TeTri Rvino. Schablone < fr. S. yQSlaR­i [Turq. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. satana. ¥ Sablonuri (mniSvn.  kiSlaki Scd. SAman­i [tungus. SampAnur­i – mSxefare Rvino. trafareti.) gacveTili . jadoqari. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. chagrin < it.  kuli. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. SAgren­i [fr. chambriére] – grZeli maTraxi. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. eSmaki. SaQTan­i [arab. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. mi­ xedviT). Targi).  S. sinon. yulma Scd. maneJze.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. – manjur. kislak sazam­ Tro saZovari. yizQlbaS­i [Turq. Samanizmi).yiz -558nimuSi. échantilon WaSniki. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. 2­isaT­ vis). afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. chablis < geogr.

chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). SansOnet­i [fr. charlatán] – uxeSi matyuara. charriage] – (geol. mcodned. chansonette pa­ tara simRera] – 1. ¥ Saradisa. chapiteau] – didi brezentis karavi. SApito [fr. . ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. SAntaJ­i [fr. ¥ Sansoniesi. 2. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT).Tvi­ sebebi. SArJ­i [fr.  Sansonetka Scd.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli.  gamarjvebis kargi S.-559- Sar SAmpun­i [ingl.  Sansoniisa. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. patara simRera. uvici. SansOnie [fr.  Saradasi Scd. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. SArada [fr. SarlAtan­i [fr. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. chance] – risame gan­ xorcielebis. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. aqvs. gaiZve­ ra. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. Sansone Scd. moZravi cirki. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. SarQaT­i [arab. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. aseTi simReris Semsrule­ beli qali. SarQaJ­i [fr. SAns­i [fr. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. SArif­i [arab.

muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. ðeih] – arabul TviTgvema. tituli. xalxuri musikis S. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. SAh­i [spars. Sass Scd.  TviTmfrinavma S. chef-d’oeuvre] – bobis piri. erTgvari. chaise longue] ¥ Sasim.] mus­ WurWeli.] – erTgvari li­ desi miRweva. vah hu­ suliero piri. Sasis. sax. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. ceremoniis qveynebSi: 1. SEzlong­i [fr.-ebi. 2. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. vadaznauruli wodeba. kavaleri] – feodalur Zara. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. gvaris meTauri. TviTmfrinavis nawili. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. qiori. rbili da bisaTvis. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. chevalier raindi. savarZeli. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. ostatobis udi­ ogr. Zrava. musika am cekvi­ saTvis.Sar -560- SArtrez­i [fr. borblebi. mobilis ZiriTadi nawili. icemen xmals an laxts da 2. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. romelic saWi­ SEvro [fr. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. shake rxeva. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. SeQker­i [ingl. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. gamouSva (aikrifa). lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. chassis] – 1. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. romelic asru­ . iyeneben sajdomad. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). fexsacmlis sapired. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. avto­ S. asafrenad da da­ maRalxarisxovani.

schizô vxleC.-iT gayofili oTaxi..-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. muSaoba. skola. Sefobis xasi­ aTisa. SQva [sanskr.  S. SizofrEnia [berZ. chic] – (saub. restornis. brendi)] – alublis na­ yeni. Schweizer] – sastumros. 2. ¥ Sifriani (mniSv. koncerti. 1) – dawera risame. alublis liqiori. 2. garegnuli brwyin­ valeba. chef] – 1. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. . s. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. rasac Sefobas uweven. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. Shcirm] – gada­ satani. ¥ Simpanzesi. SefobisTvis gankuTvnili. moC­ venebiTi. SQrma [ger. dokumentebze). SQfr­i [fr. werili. SEri­brEndi [ingl. chiffre] – 1. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr.  sabavSvo saxlis S. chimpanze afr. vCexav da phrçh goneba. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis.  individualuri S. organizacia an piri. sunizmi). meTauri.] – adamianis msgavsi maimuni. daxmareba. SQk­i [fr. Tejiri). restoranSi). 2. saSefo – 1. dasakeci tixari.  Sveicrisa Scd. 2­isaT­ vis).-ebi.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. s. xelmowe­ rebze. jgufuri S.  policiis S. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. daSifrva – SifriT (mniSv. si­ non.  s. SveQcar­i [germ.).  Simpanzisa Scd.  S.  s. ufrosi. SQmpanze – [fr. SEf­i [fr. ¥ Sveicarisa.

pozicia. lozungebi. romelic Zirs eTreva. Spalk (mr. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. moduri. shorts (mr. SlEif­i [germ. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. SovQnizm­i [fr. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan.  Sortebi Scd. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan.  velikorusuli S. SOrt­i [ingl. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. choc] – (medic. mWreli maxvili. SpAlebi [holand. SOfer­i [fr. spada] – didi.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. show Cveneba da man kaci. show] – warmodgena. Sexedulebani. chaussée] – (moZv. S. an fsiqikuri Ser­ yeva. mZRoli. SOse [fr. SpAga [it.  S. SoUmen­i [ingl. SOu [ingl. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. SkvAl­i [ingl. adamiani] _ is. SlAger­i [germ. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. SOk­i [fr. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. show sa­ naxaoba. SlagbAum­i [germ. SnAfs­i [germ. basri mCxvletavi iaraRi.  Sliageri Scd. S. squall] – xan­ mokle qariSxali.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. vinc Sous organizacias awyobs.) gzatkecili. S.)] – mokle Sarvali erTgvari. ¥ Sovinisturi. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. speqtakli. propaganda. melodia. .) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. Saragza. SoubQznes­i [ingl. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. Schlager] – se­ zonis mSveneba.

-ebi. SprOt­i [germ. 2.-563 mx. StAmb­i [germ. Stampfe it. trafareti. romelsac brmad hbaZaven (sinon. (tramvais den­ . generaluri Stabi _ ix. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. StAb­i [germ.  S. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi.  stambis s. SrQft-i [germ. ¥ saSrifto. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi. 3.) kedlebze. StAmp­i [germ.­isaT­ vis). Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. 2. zRvis wvrili Tevzi..) saerTod. Spali.. ¥ Stampiani (mniSv.. StAnga [germ. wvrili S. Stampa beWdva] _ (Stempeli). Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. Stab] – 1. gadat. SpQl­i [germ. misi anabeWdi. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi.  pasportSi Cartymuli S. Sprottte] – 1. muqi S. jarebis marTvis organo..  reJisoruli S. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). risame xelmZRvaneli organo. SpAler­i [germ. Sta 2. raime teqstis asawyobad.  me­3 mniSv.  stiqiasTan brZolis S. Stange] – 1.. S. qaras­ la. Sabloni). 2. SprQc­i [germ. meurneoba. (wign. generaluri.  burTi S.-ebiT azrovneba.­iT bugeli an biugeli Scd.. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti. fexburTis karis boZi..-s moxvda. 1. naTeli S.-is ufrosi. msxvili S. darbazis .  diviziis S. 1. maTi anabeWdi. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi.  erTjeradi xmarebis S. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis. S.) mza nimuSi.  Spalieri Scd. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. (gadat.  qarTuli S. qaRaldi.

(saub.Sta -564liTonis Cangali an Reri. (wign. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia.  S. S. lampas.) piri.. avstraliis S.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. StOr­i [germ. Streikbrecher] – (moZv.  S. rac rozeti.) igivea. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). StEmpel­i [germ.. stil] – wynari. Stempel] – xelsawyo. momen­ ti. 2. pinjabis S. misi iq yofnis dros.-ebis Semcireba. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. 2. qari. StrQx­i [germ. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. Strich] – 1. Stopsel] – 1. s. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. wvri­ li xazi. s. StUrval­i [holand. ialqani. StAt­i2 [germ. Tanamdeboba.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. ¥ Stormuli.. gadat.  naxatSi saintereso S. jorjias S. mxare. calkeuli wvril­ mani. samxedro xomaldze da sxv.-Si Caricxes.-ebi. prezidentis . . 2. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. (aSS­Si). Ruza. Rrubeli.  s. StOrm­i [holand. uTos) rTaven qselSi. Storm] – qariSxali zRvaze. StAndart­i [germ. StQl­i [holand.  Streikbrexeri Scd. s.) alami.  Stepseli Scd. TviT misi anabeWdi..-ebs miaqcies yuradReba. Standarte] – 1.  S.  s. StEfsel­i [germ. (indo­ eTSi). uqaro amindi. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. StAt­i1 [germ. erTeuli. StraikbrExer­i [germ. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. saStormo. store] – fanjris farda erTgvari.  niuiorkis S.-ebis gavleba. ¥ saStato.

laqi] – sxvadasxva qveynis . Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. sandali. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. safreni aparatis gzis­ < geogr. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. sax. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni.-565- Cek – saWis borbali gemze. candyr karavi] – me­5 s. Stuurman] – gemis. gakontroleba] – 1.­Si Zv. cheque < check ga­ sinjva. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. traqtorze. StUrm­i [germ. CatUranga [sanskr. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. specia­ gamosaxeds. luri dokumenti (sabuTi). mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl.] – amerikuli kvlevis specialisti.). safari. CArter­i [ingl.. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. samejliso cekva erTgvari. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze.] – Zveli C induri TamaSi.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. Charleston vis. saxvevi. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). romelsac mus­ asarebad. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. StUrman­i [holand.  Soreuli naosnobis S. charter] – kosmosuri xomaldis S. welTaRr. CaQnvord­i [ingl.

] _ inglisuri avejis stili. Wadrakisa da SaSis TamaS­ .  saWadrako C. c caQtlupa [germ. in­ tegraluri mikrosqema. zanzalakisebr xmebs. Sebrawuli kartofili. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. Chippendale < sakuT. ¥ saCeko. chips (mr.Cel -566- saprivatizacio Ceki. safexburTo C. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. sxvag­ varad vauCeri – 1.-is salaroSi gaxvreta. gidi. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. CiCErone [it. eqskursiamZRoli). sax.  msoflios C. chip] – eleqtronuli. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. Ci pendEil­i [ingl. ga­ moscems naz. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. CempQon­i [ingl.)] – Txlad daWrili da Semwvari. CElo _ igivea. CElesta [it. warmoadgens rokokos. celesta < laT. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. 2. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. CQpi [ingl. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. rac violino. WadrakSi. CQfs­i [ingl. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. caQtnot­i [germ. Cekisa.­Si. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon.  C. champion < fr..

nivTiereba. cedro limoni] – 1.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi.-Si yofna.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. ujredisi.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. . qaRaldis. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. reba.) – sa­ 2.  polieTilenis (ix. xelad (`celofanis parkio~ arqona. romlisganac Sedgeba 2. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). c. romelic Ta­ metri. caelibatus < TierebaTa da sxv. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT.. rac Scd.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad.-Si moxvedra. (gadat. (lit. loba. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. Seferili fena. iyeneben lodiaSi. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. dusiani skala aqvs. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. nivTie­ da. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. cEzura [< laT. damzadebisas. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. caesura gaxle­ 2. wamlebis da  c. xelovnuri ab­ reSumis.) drois ukmarisoba.-567- cel Si: mdgomareoba.  c. (mus. cellulose laT. Toxlis da misT. romelic mii­ Ca] – 1. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. rad damuSavebuli merqnisa 2. nawarmSi). xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. citrusebis (limonis. oficialur le wyalgauvali masala. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. rodesac celOfan­i [cellulose laT. _ amboben). for­ celUloza [fr. ro­ SejibrebaSi. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv. dna. produqtebis.

kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. sityvebi. cenzuras axorcielebs. advilad aalebadi nivTiereba. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. c. ujredi da berZ.. moednis c. c. 3. romelsac aqvs raime namdebobis piri. centrum < berZ. politikuri debis Semadgeneli nawili. wertili figuraSi. ganaTlebis c. censura] – beW­ velo.. televizia­ ciuli c. Suaguli. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. kentron wveri (cirkulisa). cEment­i [germ. Semkvreli masa.. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. .. raime RerZis. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. samrew­ cEnzura [laT. romelic adgilisaTvis.. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. pirovnebas isargeblos ama 2.-is iataki. sa­ adgili (qarT. nawili). romelic rasme ganagebs..  c. Sua Tu im politikuri (mag. c. uwmawuri. censor] – Ta­ punqti. miuRebeli. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. iyeneben samSeneblo saqmeSi. SuaarCevno) uflebiT. anekdoti.-is narevi.-is qarxana. c. uxam­ celulOid­i [laT. u. administrabebze (radioze. samrewvelo c. qveynisaTvis. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. qonebrivi  qalaqis c. linzis c.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. cellula si. cEntr­i [laT. qalaqi. – magari. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4.  asakobrivi c. centri] – 1. census] – piroba. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT.. risame Sua nawili. administraciuli. eidos saxe]  u. sinon. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. guli). zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema..

gaTboba. xelmZRvanelobis c.. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. . centrTan (mniSv. 2.  centralizireba Scd.  c. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. raioni. Zv. c. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. 4. cer centrQfuga [germ.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. gaerTianeba. centraluri nervuli sistema – (anat. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. savaWro c. saarCevno komisia. cErber­i [laT. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. centrAlur­i 1. moqalaqeTa jgufi. centrSi (mniSv. moedani.  saxelmwifos c. centrs. centUria [laT. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. 2. mTel sistemas em­ saxureba. 2.] – 1.  nostradamusis c.) mZvinvare. umTavresi. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema.... vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. cepElin­i [kreb. mmarTvelobis c.  c. sax. legionis nawili. mTavari. xel­ mZRvaneli. rac mTel sistemas amoq­ medebs. kompiuteruli c. gamoTvliTi c. Cerberus < berZ. kosmonavtebis varji­ SisaTvis. qalaqis c.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. xelisufleba.  c. 2) arsebuli. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad.] – diriJablis ti pi. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. Kerberos sakuT. 3. mrisxane da fxizeli yarauli. aseuli).-569 satelevizio c. Zentrifuge] – manqana. wertili.. is. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. qarT.  c. samxedro qvedanayofi. 1) dakavSirebuli. (gadat.-ebi.

mowiweba. salami. qalaqo] – (wign. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. romelsac dacva qcevaSi. gavrcelebulia xazi] – 1.  c. ceremoniebi – (saub. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. msoflios mowinave.  u. moqmedebis wesi. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. 2. c. Tayvanis cema] – 1. afr. rituali). civilis samo­ sabameba demetra). caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. tropikul da subtropikul procesTa. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT.] – co­ ara samxedro. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. 2. raime movlenaTa. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. Sexvedra. Careva sxvis saqmeSi. ceremoganaTleba.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. Tanamedrove ubodiSo. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. Kyklos wre. ra­ tarebisa (sinon. uceremonio – mouridebeli.  c. doebriv­ekonomikurma for­  c. dones miaRwia. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. ceremonQal­i [laT. laJvardovani] – mwvave imi. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. Zilis da . maciam. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. cEce [bantu­enidan. sazogadoebrivi da ma­ 3. wre­ veli buzi. romelic civilizAcia [fr. qveynebi.  antikuri c. c.) samoqalaqo. – 1.. gegmiT tardeba. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT.cer -570- ceremOnia [laT. sazogadoeba. Kyanos muqi lur­ ji. cErera [laT. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c.

Zirkular . ¥ cinikuri. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. gulaxdiloba.. romelsac cinizmi axasiaTebs.  ciniki Scd. sawarmoo c. pasuxi. ¥ sacirko. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. cilindriani da cilindrosani (mniSv.  koncertebis c. grigali. maRali cir da viwro farflebiani. nomrebi. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. klounebi. Rumeli. cinQkos-i [berZ. s. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa.  c.  c. 2. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba.  c. cilindriani (mniSv.  Zravas c. mrgvali Senoba... 3­isaTvis). ganviTarebis dasrulebul wres. cQklon­i [berZ. ¥ cikluri (mniSv. cQlindr­i [berZ. warmodgena. cQnizm-i [berZ. Kyrikos] – adamiani.  c. 2­isaT­ vis).  c. ¥ cilindruli (mniSv. 1­isaT­ vis). 2. c. gad­ mosacemi risame wyeba.  c. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. WurWeli. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba.  c. s. avtomobilis c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba.  s. ¥ cinikuri.. c. Kylindros < Kylindô vagoreb.  c. 2.ebi. mamakacis qudi cilindris (mniSv. programa. Sigawvis Zravas c. Sesasrulebeli. circus] – 1. cQrk­i [laT. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. 1­isaTvis). 1) formisa. geometriuli sxeuli. tanmo­ varjiSeebi.-571lioba.-is dguSi. ¥ ciklonuri. leqciebis c.  geologiuri c. manqanebi. ganviTareba. vabruneb] – 1. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. 3. kaci. cirkUlar­i [germ.  c. (Zvelad).  moxetiale c.-ma gadaiara. SekiTxva. saerTo niSniT (mizniT. romelic qmnis risa­ me moqmedebis.

romauli c. man­ darinis da misT.. citadelle < it. burji). Kystis saSarde buSti] – (medic. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. .) saSarde buStis anTeba. cQroz­i [berZ.)] – limonis.-ebi (1.  arabuli c. circularis wriuli] – werilobiTi. forToxlis. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT.  c.-ebi (I. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. vagoni an avtomobili.  c. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. IV da sxv.  s.  haeris c. cisterna wyal­ sacavi] – 1. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. (wign. cittadella < citta qalaqi] – 1. sadireqtivo gankarguleba.  cirkuliacia. kirros limo­ nisferi. sisxlis c. sacirkuliacio Scd. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita.  benzinis c.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT.). cQsterna [laT. 2.).  cirkuliari Scd.-ebis gaSeneba. rZis c. 2.  cisterni Scd. cQfr­i [polon. sinon. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. gadat. sinon.-ebi.-ebis plantaciebi. citAdel­i [fr. kulturebi. 3. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs. citrUsebi [laT. milebi.cir -572- laT. cifErblAt­i [germ.  RviZlis c. ¥ citrusovani.] – 1. cQtata [germ.  citati Scd.  rkinigzis c.  cerozi Scd.. 4 da sxv. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. cQstit­i [berZ.. 2. yviTeli] – (medic. filtvebis c. cifra < arab. saerTo saxeli.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. citrus (mx. didi rezervuari wylis. Sidacixe). sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. II. ¥ sacirkulacio. III. c.

xakis. romel­ sac xalifa marTavda. moya­ visfro mwvane. cUkat­i [polon. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. cifrebi – risame maC­ venebeli.  x. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. Khāk miwa.) – 1. ZQudo [iap. xalQfat­i (ist. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. WuWyi] – 1. xal Z ZabUton­i [iap. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. saZirkveli). Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. sinon. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. xaks Scd.  egvi ptis x. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. qerqi citrusisa.  xakma. eleqtronaTuris liTonis nawili. ¥ xalifisa. chalifa nacvali.-ebi. xAlifa [arab. 2. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. xSirad icis wynar okeaneSi. saxalifo – qveyana. cUnam­i [iap. cOkol­i [it.-5732. cUgcvang­i [germ. ¥ xakim. talaxisferi < spars.  sakontrolo c. mr. ricxvebiT gamoxa­ tuli.  xalifasi – Scd. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. moadgile] – (ist. nesvisa. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). xalaT-Sarvali. astronomiuli cifrebi _ (ix. sa­ zamTrosi.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. zoccolo] – 1. 2. astronomia).) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. sanapiroze iwvevs did ngrevas. feoda­ .

romelmac gaakeTeben) – Tilisma. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. saxelmwifo wyobilebis 3. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. erTianebis. junta] – 1. xAn­i [Turq. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. rac jadoqari. ro­ piras – kavkasiaSi.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. veSic xalifa idga. Rame. . (saub. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. gakeTeba.) igivea. espanuri 2. xinj adamianze.) aR­ xUrma [spars. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. 2. ro­ dinareobs. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. – nayofismomcemi tituli. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. anaTema.] – 1.) ityvian ma­ wodeba. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. xUnta [esp. lifo. han] – (ist. rac viTomda avnebs. vis saxelzec sapatio tituli. ebr. kavSiris saxel­ 3. iseTi ram (nivTi.] – musulmani. xaji gaakeTa. gadat. alebis Sedegad Seqmnili 2.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. romlis saTa­ ¥ xuntisa. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. gadat. am titulis mqone xe. wamali).] _ igivea. xalxo cekva.] – Zv. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. saxelmwifo. romelic CineTidan da piri. (saub. xErem­i [Zv. xOta [esp. haggi] – musulmanis gaukeTeben. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. agreTve gav­ melsac xani marTavda. saxa­  xuntasi – Scd.  j.

romelsac deben dauwerlad. . romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. romelic war­ lebrivi. jeQran­i [Turq. (Sdr – jixvi).) rasac ja­ jEm­i [ingl. agreTve imaze.) musika.) momxiblavi. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. Rimili. jAz­i [ingl. jAme [arab. 2. seba.-575- jen jadOoba (Zv. (s. rac ja­ musikis sinTezis gziT. 2. jumper] – naqsovi ze­  j. ironiiT).  jempre Scd.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba.  j.] – gazelis ¥ jentlmenuri. (gadat.) – jados ga­ li stili. doqroba. jadOqar­i [sp. jadOsnoba _ igivea. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. (Zv. – 1.  j. vamen Tavze CamocmiT. moadgens mTlian masas. [ingl. jazz] – 1. iTqmis Tavazian mamakacze. meCeTi. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. ro­ grZneuli. sityvis patroni.  j. vinc gamoir­ jEzve [Turq. wamali. profesiu­ zepirad. romelic XIX s. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. qceva. beli orkestri. inglisSi: mamakaci. j.  xendros j. ojaxis gareuli cxoveli. Pame’] – sakrebulo 2. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. datani. doqari. warm­ jEmpr­i da (moZv. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. jadOsnur­i 1. hangi. warmtacad.) jEmper­i taci. ic­ lad.] – adamiani. vaJkaci. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani.

 jinsebi Scd. jeans (mr. . agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad.  jentlemeni. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad.  h.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. jQxad­i [< arab. mwerloba. jentlementi. Txzuleba. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. h. agiografiuli Scd. jentlementuri Scd. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. jentlemenuri. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).  junglebi Scd. hAdesi [berZ. habitus] _ (wign. gin] _ inglisuri arayi. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema.  agiografia.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. agreTve adamianisa.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). boroti suli. jungle sanskr. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. jQu­jQcu [iap. jQp­i [ingl. jQns­i [ingl. mcenarisa. jUs­i [ingl. h habQtus­i [laT. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. hagiogrAfia [berZ. jQn­i2 [ingl. demoni. jingOizm­i [ingl. ¥ hagiografiuli. jUngl­i [ingl. jQn­i1 [arab.

ynos­ viTi an SexebiTi aRqma.. sinon. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. har hambUrger­i [ingl.) hAmak­i [fr. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben.  xeebze gabmuli h. . hAvbek­i [ingl. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. hAntel­i [berZ.  galstuki Scd. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. hAlva [arab. hAlstux­i [germ. halucinatio motyueba.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. war­ moadgens magar masas. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba.  xalva Scd. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. handQkap­i [ingl. romelsac ikeTeben yelze. raime sportul SejibrebaSi (mag. halucinAcia [laT.-ebiT varjiSi. harmonia Tanazomiereba] _ 1.  h.bina. jojo­ xeTi. harAmxana [arab. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. miwisqveSa samefo. smeniTi. harmOnia (berZ. yelsaxvevi). doRi.  gamaki Scd. nigvzis h.Sexameba. 2. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba.  ganteli Secd. rbenaSi). handikap] _ 1. half-back] _ (moZv.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi.  araqisis h. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. gamofuSviT). xmebi da sxv.-5772.

sitkboeba.. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. hAj­i [arab. ferTa h. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). batonoba. heliotropi helioTerApia [berZ.  bgeraTa h. zevsisa da heras Svili. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. be­ ladoba.  h. hegemonia] _ (wign. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. ferebi. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. harmonuli. helio. romelmac mesa . am titulis mqone piri. hEbe [berd. bgerebi.  h. mdgomareoba. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi.. hArpun­i (holand.) xelmZRvaneloba.  heliofizika.  gegemonia. h. ¥ harmoniuli. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba.  h. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji).  gauptvaxti. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.w. haUptvaxt­i [germ. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. garmoniuli Scd. hedOnizm­i [< berZ.-Si Casves. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. gauptvaxta Scd. gegemoniuli Scd. hAsi [iap.  garmonia. garmonuli. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod.). hASiS­i [arab. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. sapatio tituli mus­ limanisa. hegemOnia [berZ. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi..har -578moiloca. ¥ hegemoniuri. [berZ. Cangali). roli.] _ iaponiaSi: Cxirebi.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. h. erTsulovneba.

ro­ . hemQsfero [berZ. hematolOgia [berZ. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. hemOstaz­i [berZ. (anat. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. hcmisphairion] hem _ 1. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. hemoglObin­i [berZ. helQos­i [berZ. ufero da usuno gazi (airi). hemorAgia [berZ.) moZRvreba.w. heliocEntrul­i [berZ. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. hemofQlia [berZ. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. hçlios mze da laT. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hçlios mze] _ qimiuri elementi. heliotEqnika _ teqnikis dargi. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac.-579mzis sxivebiT mkurnaloba. heliofObur­i [berZ.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. heliofQlur­i [berZ.) sisxldena. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. haima sisxli da laT. 2.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. helQum­i [berZ. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. hemoTerApia [berZ. haimorrahagia] _ (medic. hemOroi [berZ.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi.

heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. herAldika [laT. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis.  hermetiuli. herbarQum­i [< laT.  Sromis h. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. romelic . brZolis h. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli.) gmiruli Sinaarsi. welTaRr. hErakle [berZ. herOin­i [laT.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. Rmer­ Tebis Sikriki. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT.. gmiruli mxare risme. herOika [< fr.  h. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. gzebisa da vaWrobis RmerTi. kamera.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. hErmes­i [fr. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. herpetolOgia [berZ. Hçra] _ berZ. qorwinebis mfarveli. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. romanis) keTili dasasruli. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. germetuli.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. zevsis meuRle.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. rom haers sru­ liad ar atarebs. hermetique < laT. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. dagmanuli. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. hEpi­End­i [ingl. hçpar RviZli] _ nivTiereba. (Zv. happy end] _ `keTili bolo~. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. germetiuli Scd. Herkules]. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. hEra [berZ. hermEtuli [fr. gerbTmcodneoba. romelic gerbebs swavlobs. hepArin­i [< berZ. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili.

litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). romelic Tavisufal. . 1 heqtolitri = 100 litrs. hEtera [berZ. higQena [berZ. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. udris 100 ars anu 10000 kv. hercogQnia [germ. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. _ TavsarTi. sexsualis sqesobrivi] _ 1. h. Tesli. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis.. janmrTelobis dacvas. ¥ hibriduli. hekaton asi da fr. hig gektari. hEqtar­i [fr.  hercoginiasi. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. geqtari. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). heqtOlitr­i [berZ. piradi h. gibriduli Scd. samyura. heteros sxva da laT. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. hefEstos­i [berZ. damoukidebel cxovrebas eweoda.m.  heqtari..-is wesebi.saxeobis misaRebad. im RonisZiebaTa sistema..  gercogi Scd. hErcog­i [germ. heteroseqsuAlizm­i [berZ.  gercoginia. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. heqtrisa. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali.-581qvewarmavlebs swavlobs. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. eqtari. hQbrid­i [laT. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena.  h. Sromis h. hibrida narevi. ektari Scd.  h. 2.  gibridi. gercoginiisa Scd. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. ¥ heqtarisa. heqto.

wnexi.  hidravliuri.  h. cvari.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. muxruWebi.. tanvarjiSi. hidrolizi. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. hidravluri. higrofQluri [berZ.  hidrobiologia. gidravluri. [< berZ. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili.) wylis moyvaruli (mcenare). h. hidro. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. pirobebi.  gigiena. h. ¥ higienuri. mdi­ nareebi. tbebi. hidrOsfero _ wylis garsi. hidrAvlika [< berZ.. hidrogrAfia [berZ. moZraobasa da Tvisebebs. nisli. hidroenergetika. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. abazana. gigienuri Scd. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan.). Zrava.. hidrolOgia [< berZ. gidravlikuri Scd. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. hidrometeOreb­i [berZ. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb.. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. gidravlika. h. romelic swav­ . zRvebi. hidrOliz­i [berZ. gidravliuri. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. TrTvili da sxva. avtomobilis h. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim.  h. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi.

hipertrOfia [berZ.. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. raime organos metismeti simRera. poezia. va. dameteba~ (sap. dargi. hiperinflianebel moqmedebas. hyper ­ze. papirosis qaRaldis masra. ra cilindruli mili. 2.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. hipertonia. hymnos] _ sazeimo 1. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. hyper ­ze zeviT. hyper ­ze. himnolOgia _ sasuliero . Hulse] _ 1. (gadat. (maTem. romelic swavlobs wylis hiper.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba.) sisxlis wnevis awe­ 2. gebobaTa saSualebiT. (botan. teqnikis cia.) ortotiani mrudi. ­ze metismetad. hyper avadeba). hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas.) Sorsmxedveloba. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. luri ganviTareba. metron zoma hQlz­i [germ.) wylis SiSi. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis.  gilzi. mcenareebi. im mxares] _ TavsarTi. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ.) risame aranorma­  gimni Scd. dic.. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. simbolo.) wyalSi mcxovrebi 2. (medic. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. nian. gilza Scd. hipo). [berZ.

TavsarTi.-is seansi.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. laT. ereba cxenebis Sesaxeb.) marTkuTxa samku­ listi..  hi pofunqcia (sap. gamoqvabulebSi.. gi pnozuri Scd. msjeloba. da tonos daZabva] _ (medic. hypnos Zili]  h. napralebSi. hipilOgia [berZ. hi per. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. _ igivea rac behemoTi. rom­ Tabare) cxovrebis wess. hipos cxeni  h. hipopOtam­i [berZ. hypo qve­ viT. ¥ hipoTezuri. sisxlis wnevis daqveiTeba. hypoteinusa] < berZ. hippie. hipOgia [berZ. oxi (genium) . [< berZ. h. hyppotamos]  h. hQpnoz­i [berZ. romelic  gi pnotiziori Scd. modis si­ hipodinAmika [berZ. 2. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hypo qveS normis qveviT dawevas. gi poteza Scd. raloebas). ro­ gviandeli.  dedamiwis warmoSobis h. mdgomareoba. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. Zili. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi.  gi popotami Scd.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba.). hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. gimdgomareoba. ¥ hipnozuri. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. hypo qveviT] _ pirdapir. h. dabla da dynamis Zala. mdebareobs swori kuTxis hipo.hi p -584- hQp­i [ingl. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hipotetiuri.. _ 1.). hipnoziOr­i [fr.  gi pnozi. romlebic axal­ ris daqveiTeba. Txedis gverdi.. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. potetiuri. slengi (Jargoni) _ piri. hypnotiseur hipotEnuza [berZ.

ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi.) sastumroSi. welTaRr. Cveulebriv. aferxebs sisxlis Sededebas. velo­ da motosportSi: Sejibreba. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. (mag.  goboi Scd. . hobby] _ rameTi gataceba. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen).  xobi Scd. heat] _ 1. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze.).  xoli Scd. homos msgavsi da laT. hOboi [germ. holos mTeli. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. homos msgavsi] _ (medic. ba­ toni.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. sazo­ gadoebriv SenobebSi. hOl­i (ingl. hom hOkei [ingl. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. hirUdin­i [< laT.  xokei Scd. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. TeatrSi) da­ sasveneblad. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. adgil­mamu­ li. homoplAstika [berZ. (sport. 2. mosacdelad. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. aCemebuli saqmi­ anoba. romelsac misdeven Tavisufal dros. hOlding­i [ingl.  giti Scd.). sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hQt­i [ingl. hQjra [arab. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). samflobelo. hOlderi _ mflobeli. kanis.  golografia Scd. hall] _ didi sadgomi. homoseqsuAlizm­i [berZ. 2. hologrAfia [berZ. h. hObi (ingl.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. holding Cab­ Rujva] _ 1.

2. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad.  gorizonti Scd. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. hOnori [laT. mediduroba. ¥ hormonuli. vertikaluri). honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo.  gorizontaluri Scd. zRvaSi). Horizontale] _ 1. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba.  ixmareba agreTve hormonaluri. yoyoCoba. sibrtye.  h. xazi. TvalTaxedva. geodeziaSi: mrudi. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. horelQefi [fr. ¥ sahonoraro.) nivTiereba. hOrmon­i [berZ. bareliefi) horQzont­i [berZ. cis dasalieri. fondi. tbaSi.hon -586dapiris nawili. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. qedmaRloba. mxatvrebs da sxva. horizontAlur­i [germ. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi.  h. horizôn (horizôntos] _ 1.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi.-ze gemi gamoCnda. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. horOskop­i [berZ. 3. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. izohifsi). xazebi. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. h.  h. dedamiwis ze­ . preparati. 2. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs.  gonorari. honor Rirseba. hOr­i [egvi pt.  s. sagonoraro Scd. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali.

fisa). daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT.  h. mecnierebani. Hûri arab. ¥ humanuri. _ msoflmxedveloba. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. hugenOteb­i [fr. cxeni. tansac­ ta. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. humanitAruli [fr. mtredi) TavisiT mliT.s. muslima­ `barTlomes Rames~. leba. h.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba.  h. Hospital]  humaniuri. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. h. deba. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. homing Sin viTarebuli. metyvelod. mTavroba. medikamentebiT da sxv. adamiani. humanus adamianuri] . romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. hospQtal­i [germ. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). gumanizmi. hurQebi (spars. h.) _ yuranis mixedviT. ganaT gospitalizacia Scd. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. humanita¥ hospitlisa. saqcieli. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. upiratesad maniuri Scd. samxedro. laT. ka­ mareba sursaTiT. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. saTnoeba. gu_ saavadmyofo. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s.

-588- danarTi .

HÓMO SUM.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris. adamiani. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. yvela­ fers aqvs sazRvari.C.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS . HUMÁNI.

aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . cezar. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. brZolis win gesalmebiT Sen. HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba.

-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR.i. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. e. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. samar­ TliT.

-592vazrovneb. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. SED LEX . rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. amdenad. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. SPÉRO BIS DAT. vimedovneb vinc swrafad gascems. magram kano­ nia CÓGITO. ÉRGO SUM DÉXI. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav.

gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. kerZod – saidumlod mankieri wre. sruliad gulwrfelad. ironiiT.-593keTili rwmeniT – ndobiT.. an. mzad iya­ viT dasacavad piradad. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba.. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an .

VÍDI.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. Sem­ deg mowyvite dRe – e. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav.-594mesame moxarulia mivedi.i. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. gamoiyene yoveli dRe. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA .S. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. vnaxe.

mrwamsi samarTalma unda izeimos. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS.-595platoni Cemi amxanagia. rwmena. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia.

) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO.S. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . win sayovelTaod. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A.C.

ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. Senze laparakoben SeniSvna Senc. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST .-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa.

cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA. IN CÓRPORE .

Tbilisi. 6. Tbilisi. . gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 1986. III gamocema. (mT. Кудрявцев Т. 12-е издание. kikaliSvili r. 1949. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников).. Одинцов В.В. Sps `kenari~. 1999.. и др. 2. bagaliSvili g.С. redaqtori).П. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. Москва. 3. WabaSvili m. и др. “Словарь иностранных слов”. “Просвещение”. 4.. “Госиздат” иностранных и национальных словарей.В. Tbilisi.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. WabaSvili m. Смолницкая Р. `ganaTleba~. WabaSvili m. 1983. bakur sulakauris gamomcemloba. ortomeuli.. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. Tbilisi.И. Петрова Д. Ciqobava arn. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). С. Лёхин И. “ЮНВЕС”. 2001. Москва. (redaqtori). 1985. Пухаева Л. saskolo gamocema. Москва. 5. 6. 2001. “Словарь иностранных слов”.

...................................................2 SemoklebaTa sia ........................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ..699 .............................-600- sarCevi winasityvaoba .................................................................3 leqsikonis agebuleba ......................................................................................................................................................................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi ..........................................................................................................................7 laTinuri anbani ..................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne ...............................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

8(93) 79­90­69 . ir. 70.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(97) 07­66­90. abaSiZis gamz. tel. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95.. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi.