P. 1
leqsikoni

leqsikoni

4.67

|Views: 59,091|Likes:
Yayınlayan: d-fbuser-70914173

More info:

Published by: d-fbuser-70914173 on Apr 25, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/21/2014

pdf

text

original

nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

. nawilakis da gnosis Semec­ neba. 2). agrEgat­i [laT. agnostQcizm­i [berZ.) cnobebi. agrArul­i [laT.  a. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. mniSv. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. saagenturo. amoZraveba] _ 1. samiwaTmoq­ medo. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. agr agonofObia [berZ. agitireba. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. agenti. 2. sakiTxi. (s. Txevadi da ga­ ziseburi). furceli.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. agrarius miwisa. a (uary.  a. Agni [sanskr. agitatio aRZvra. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic.-13(ix.  winasaarCevno a. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. politikuri moRvaweoba.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari.  a. moqmedeba. a. saagitacio. didi darbazi da sxv.. agOnia [berZ. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. ¥ agitaciuri. (s.) muSaoba. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. reforma.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. s.  mosavlis asaRebi a. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. agenturisa.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. (s. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. a. ¥ agenturuli. agitAcia [laT. agrAfia [berZ. a (uary. agitatori. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze.) dazRveva.  agenturasi Scd.

teqsti.) 1. rac savsebiT See­ teqnika.  a. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. misi nawili. a.  a.). SemswavlelTaTvis. Teba. ¥ agresiuli. soflo­sameurneo warmo­ 2. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. saagrono beThovenis `mTvaris somio. miznad  adeqvaturi Scd. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. a. xerxebis sistema.. cnebebi. adaptAcia [laT. natis~ a. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. agros mindori] _ sanarCuneblad. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. ¥ agronomiuli. [berZ. sgronomia. rTuli sityvebis pirveli 2. (s) dargi. kulturaTa damuSavebis  a. (s) ganaTleba. grZnobis organis SeCveva nawili. leqsi. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. organizmis an Tavdamsxmeli. adekvAturi [laT. a. adaptieren] _ 1.agr -14- agrEsia [laT. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. kul tyeebSi.. (s) fa a dajio. adagio] _ (mus. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. politika. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. a daJio Scd. kulteti.

momxre. ¥ administratoruli. to. adiUlter­i [fr. admiral. qalaqis a. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. a. saqmes sasamarTloSi (moZv. Ralati. Adres­i [fr. risme momwyobi. administrireba.-15- adr _ (wign. a. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. (s. administrAtor­i [laT.) Tanamdeboba. veqili). ¥ administraciuli. 2. laT warmos mmarTveloba. ministracio. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. advokat. adventQsteb­i [laT.  a. . amirbari (mag.) saqmianoba. Rvao uwyeba.  administratiuli Scd. (s.  a. saadda saub. raime dawesebulebis. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. sa­ advOkat­i [germ. qveynis Zaxili] _ iuristi.` ceri. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. (s. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. momavalSi. sas a. adultére laT admQral­i [holand.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. aSS-is a. damcveli. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli.).) jeli.. adiutant laT. raime moZRvrebis  Teatris a. adresse] _ 1. 1. niWi. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. praqtika. adulterare pativis axda] _ me­ arab.

). wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. 2. (moZv. soxumis a. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. aerOstat­i [berZ. tvirTis.) misamarTi. garde dac­ va] _ 1. depeSas.. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. aerOport­i ix. mowinave lesTan (an sxv.) raime sazogadoebis.] _ 1. romelic gzavnis werils. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). avant-garde arant.. sinon. 2. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. depeSa egzavneba. aérodrome berZ. jgufis klasis. dromos sirbili. aeroporti. piri.  Tbilisis a. aero. (gadat. (samx. haerburTi). ram movle­ nasTan) dakavSirebiT.] _ didi aerodromi. adrEsat­i [germ. aerOdrom­i [fr. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. `saaviacio~. aerobics berZ.  haerodromi Scd..  haerovagzali Scd.] _ piri. jaris (an flotis) nawili. adressant fr. avAngard­i [fr. ariergardi). . adressat fr. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~.  haerostati Scd. 2.  aerofloti.. (sapiris.adr -16 samxedro a. aerodinamika. aerObika [ingl. piri.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aero. winaSe. [berZ.. romelsac werili. aseve na­ gebobebis erToblioba. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros. adrEsant­i [germ. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. ¥ aerobikisa.  aerobikasi Scd. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv..  haeroporti Scd.win. saerTaSoriso a. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa.

avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. avanturistuli Scd. avAria [it. angariSi. autentikuri Scd.  avanturisti. ¥ avangardisti. avtomobili. brZolebi avangArdizm­i [fr. ubeduri SemTxveva. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. auTenturi. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. . saavario.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avanturuli Scd. avtentikuri. ¥ avariuli. namdvili.  TviTmfrinavis a. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. ¥ avantiuristuli.  avanturizmi. Avans­i [fr. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). avenue] _ saf­ rangeTSi.  avTenturi. avantgardisme] – me­20 s. aventuren] _ uperspeqtivod. avanturistuli Scd. mdgomareoba.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. a.-17nawili. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. avAnscena [fr. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. . sarwmuno. wamowyeba. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. ¥ avangarduli. avangarduli. ¥ saavanso. TviTmfrinavis. politika. avEniu [fr. samsaxuri.  a.  a.  a.  avantura. . s.  s. avaria] _ 1. manqanis. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. ¥ avantiuruli. did britaneTSi. avantQura [fr. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. avant _ win. s. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. ¥ avantiuristuli. moqmedeba. a. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. 2.

aviafosta.  aviateqnika.) uwyeba. [laT. avviso Setyobineba] _ (finans. 3. (gadat. ZvelberZnulSi ­ eosi. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs.. aviAcia [fr.avi -18-  s.. avtoport samoqalaqo a. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa.. [berZ. ganTia­ avis frinveli] _ 1. Tvis fulis. lioba: sahaero floti. safreni aparatebis erTob­ nawili. Avral­i [ingl. 2). gemze muSaoba.) Avto [fr. poeziaSi: ciskari.  avtoinJineri. aurora] _ 1.) mTeli koleqtivis navis. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. (zRv. mniSv. kompania (ix. taminebis naklebobiT. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. mrewveloba. avis frinveli] _ . autos TviTon] _ tika. avtobaza. ¥ saaviacio Avia. planerisa da misT. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. Cveulebriv moy­ ruleblad. a uar­ yofiTi nawili da laT. Ti. avitamQnoz­i [berZ. mobilizacia saswavlo. rTuli sityvebis pirveli 2. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba.  aviokompania. moZraobis Teoria da praq­ avto. haerze di.  aviomodelizmi Scd. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. s. samxedro a.romliTac nawilia. aviokampania Scd. kompania. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. kris. gamowveuli organizmSi vi­ 1). benzini. laineri (mniSv. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi.  avioreisi Scd. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1.. 2. aviatranporti. aviakampania. Avrora [laT. reti. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. aviation < laT. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. ro­  aviolaineri Scd. varulTa mier.).

¥ avtokefaliuri. autobiographi _ 1.  saqarTvelos eklesiis a. rbena] _ specialuri moedani. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. ¥ avtografiuli. grapho vwer. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. 2. absolutizmi. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. TviTmpyro­ beloba.  avtokefaluri Scd. berZ. avtOkar­i [berZ. autos TviT da ingl. Scd. avtokrAtia [berZ. marSruti. romani. wignze da sxv. ¥ saavtobuso. automatos .] _ 1. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. sakuTari xelmowera. berZ.  s. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera.  a. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. autos Tvi­ Ton. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. avtokefAlia [berZ. autobus fr. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. avtObus­i [germ.  a.is 1500 weli. eklesia. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. avtOmat­i [berZ. autodrome. avtOgraf­i [autographos TviT. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema.-19- avt avtOban­i [germ. berZ.  Tbilisis a. s. dromos sarbeni adgili. berZ. avtobiogrAfia [fr. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. mimosvla. automobile avtomobili da laT. bios sicocxle.  `daTa TuTaSxias~ a. [fr. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. car sazidavi. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia.

avtomatizirebuli. TviTmmarTveloba.  a. aparati. avtomobQlist­i [fr. respublika. (saub. sinon. 2. automobil. saxelmwifos Semadgeneli nawili. muxruWebi. romelic fsevdonimiT wers. qarxana. autonomia. aWaris a. a. germ. Sida qarTlis a. ¥ avtomaturi. respublika. respublika. mrewveloba. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. avtoplAstika _ (medic. avtomatizireba.  a. avtomObil­i [fr. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. s. avtonOmia [berZ. avtOnim­i [berZ. avtomatis.  s. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. gzebi. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. . avtomaturi. ¥ meavtomate. TavisiT moq­ medi] _ 1. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. afxazeTis a. romelic moZraobs urelso gzebze. olqi. avtomanqana). automobile. ¥ avtonomiuri. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. avtomobQlizm­i [fr. erovnul­teritoriuli a. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. berZ. 2. autos TviT da laT. avtomAtika _ 1. avtomatika. xelsawyo. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. ada­ mianis Caurevlad. 2. manqana. teqnikis dar­ gi.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad.. manqana. s.avt -20¥ saavtomobilo. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa.

samecniero Sromis a. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. cali. ¥ azartuli. au (c) tor Sem­ qmneli.  a. stili. 2. wignis s. mecnieri. avtorQzebul­i [fr. farTod .) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad.-iT nadiroba. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). riski arab. aqvs mopovebuli. a. nawarmoebs (gamogoneba. lazard SemTxveva.] _ (medic. proeqti. avUar­i [fr. cecx­ lgamZle masala. romelic qmnis mxatvrul. teqnikur da a. avoir qoneba] _ (finans. ¥ saavtoro. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. avtOstrada [it. reJimi. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. Azart­i [fr. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. Tvalis mi pyroba. avtoritArul­i [fr. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. diqtatoruli. piri. au (c) toritas Rirseba.S. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel.  a .) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. Targmani.  romanis a. wigni). autoritare laT. mecnierul (samecniero). xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1.  xelmZRvanelobis a. 2. autos TviT da opsis Sexedva. Semoqmedi] _ piri. azb Zala] _ 1. ¥ avtoritetiani. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli.  didi a. mniS­ vneloba. Avtor­i [laT. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema.  s. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. Azbest­i [berZ. ufleba.TamaSi.. avtorQtet­i [germ. avtoritetuli. autorität < laT. proeqtis a.  a.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti.  a. avtOfsia [berZ.  azartiuli Scd. daskvna. swrafi moZ­ raobisaTvis.  a. damaxasiaTebeli Tviseba imisi.

atletiuri Scd. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. _ kuTxe. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. aTletiuri. (samx. 2. agebulebis axalgazrda.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. samt gza] _ 1. piri. azimut arab. athéisme berZ. sasuqebi. mr. romelic aTletikas (Cveulebriv. aTerosklEroz­i [berZ. magnituri a.  a. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). rogorc cecxlgamZle masalas. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. qanseli).  a. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. romelic daibada zevsis Tavidan.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye.  a. 3.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. as-sumūt. aTlEtika [berZ. azote berZ. sportsmeni. 2. uferuli gazi. Azot­i [fr. (samx. sklēros mSrali. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. romelsac Rmer­ Ti ara swams. ¥ aTeisturi. ATlet­i [berZ. azQmut­i [fr. athlētēs moWida­ ve] _ 1. 4. myari afhērē Txeli da fafa (medic. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. ¥ aTleturi. Za­ losnobas) misdevs. (ast. aTEizm­i [fr.) kuTxe. propaganda. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. ATena [berZ. Ronieri kaci. .  atleti. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. sinon.azi -22 a. sa­ izolacio saSualebas da sxv. (qarT.

gamocema. it. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). aquarelie.) nakurTxi wyali. aqua wyali da ingl. saqarTvelos xalxuri cekvis a. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. aqualung laT. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. iceberg Sved. akvAlang­i [ingl. amtanobas.. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). aQsgerg­i [ingl. 2. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis .  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a.  a.). romlebic aviTarebs Zalas. sanimuSo (Te­ akv atri. saaTi. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. 2. saswavlo. laT.  aqvalangisti Scd. akvalAngist­i _ piri. saukeTeso. weli. akvArel­i [fr. a. warmateba.-23kuri varjiSi.  samxatvro a.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. 3. akadEmia [laT. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS.aseTi saRebaviT xatva.  aqvalangi Scd.  a. acquarello.  aqvareli Scd. ¥ aTletikuri. 2. a. 3. ansambli). ¥ akademiuri _ 1. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa.-iT xatva. polaruli myinvaris monatexi. akvArium­i [laT. varjiSebi. wyalsaRebavi)  a.  `vefxistyaosanis~ a. aiATola [spars. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. aQazma [berZ. berZ. aqua wyali] _ 1. ferwera. ansambli. academia sak. si­ non. sruli. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. agiassmos kurTxeva] _ (ekl.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. Teatri.

akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. accorol. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. sadac aSeneben Tev­ zebs.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad.  akomponiatoni Scd.  akomponireba Scd.  Savi zRvis a. mcenaris an cxovelis Segueba axali. akmç mwvervali] _ (medic). sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze.  aqvatoria Scd. musi­ kaluri Tanxleba. accordo] _ (mus.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba.  bolo a.  aqvariumi Scd. belRari). (qarT. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. akompanEment­i [fr. nebismieri wyalsacavis farTobi. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. it. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi.-iT. akkom- . agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. xeobaze. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. (di pl. akvEduk­i [laT.  simRera roialis a. gzatkecilze da sxv. akordEon­i [fr.  aqveduki Scd. accreob vendobi] _ 1. Akme [berZ.  akompanimenti. Akord­i [fr. 2. akomponimenti Scd. akvatOria [laT. uCveulo klimatis pirobebTan. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. rkinigzaze. akompaniAtor­i [fr. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. ¥ akompanireba. akreditEbuli [laT. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. aklimatizAcia [germ. sinon.

 aTenis a. akrObat­i [fr. laT.. Jurnalisti. vulkanis da sxv. akreditacia. wylis fskerze _qa­ ris. energiis) dagroveba. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. accreditif vendobi] _ 1.  akumuliatori Scd. 2. maRlobze. akropOlis­i da akropol­i [berZ.  a.  avtomobilis a. akredQtiv­i [germ. sportuli Sejibrebebze. festivalze da misT.  akrobatiuli Scd. romelic moicavs xtomebs. a. akrobAtika [< berZ. akrostichis] _ legasi. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. acckobate < berZ. nomrebi. naxtomi. (geol.) risame (mag. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. gorakze gaSenebuli. sakredito dawesebulebis (bankis.). bruns da misT. an fra­ za.-25basTan. wylis. teq. yiras. wyvilebi. (di pl. akumulAtor­i [laT. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. oTxe­ aku ulebi. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. fr.  akreditirebuli Scd. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. accredo. dokumenti. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. romelic akroba­ tikas misdevs. akumulAcia [laT. (fiz. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli.  akrostixi Scd. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili.  akrediteba.) rwmunebis sigeli. asruleben erTeulebi. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. sameulebi. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. 2. akkreditiv. 2. . akrOstiq­i [berZ. accumulatio] da akumulQreba _ 1.

brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. Algol­i [ingl. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. markebis Casakravad. 2. acusticos sme­ nis] _ 1. algOriTm­i [fr. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena.  Tbilisis xedebis a. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. akUstika [berZ. fotosuraTebis. a. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. funqcia. ¥ akumulaciuri. aparatura. 2. sinon.  sakoncerto darbazis a. gantoleba. Albom­i [fr.  alaxi Scd. . ¥ algebruli. fizikis dargi. Algebra [laT. naxazebis da sxv.  a.aku -26 Rrubliani a. krebuli. album] – 1. alEbarda [fr. ricxvebi. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. STabeWdileba.  a. albQon­i [kelt. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. Alah­i [arab. sadgomSi. ¥ akustikuri.. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs.  algebrauli Scd. albAtros­i [fr. algorithme] _ (maTem.  enis a. a.  algoritmi Scd. a. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. albatros] _ zRvis didi frinveli. akupUnqtura [laT. moqmedebis Sedegad. gamosaxuleba. algebra arab. erTad akinZuli suraTebis. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili.

 alebardasi Scd. ebr. sakvebi romelsac. alQans­i [fr.  aliasi Scd. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. alibi sxva ad­ gilas. suraTi. al ad da litera] _ poeturi. ¥ alergiuli. alegOria [berZ. ¥ aliisa. aligAtor­i [ingl. alEia [fr.) 1.  alegorasi Scd. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi.-is damtkiceba.  Cinuri a. allée] _ gza.  banketi _ furSeti. alilUia Zv. marwyvze. Janri. ¥ alebardisa. emig­ raciis procesi. ¥ alegoriuli. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. mxatvruli . sxvagan] _ (samarT. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. fexze mdgomare sauzme. (gadat. halleluja. komplimentebiT. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. alQment­i [laT. ali  koperatiuli a.  a. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. meuRles). Alia [ebr.  a. a. aliafUrSet­i [fr.  a. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. alegoriisa. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba.-27afTi). rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa.  alibma Scd. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. ¥ alibim.. alafourchette Cangali] _ vaxSami. Alibi [laT. iga­ vurad. alErgia [berZ. misisi pis a. 2. gaerTi­ aneba.  a. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. aliterAcia [alliteratio. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. mSoblebs.) raimes zizRi.

almanachs arab. Alo! [ingl. aloe] _ (botan. mis wvens iyeneben medicinaSi.  mTasvleloba Scd. allo! Scd.  axalgazrda mweralTa a. almAnax­i [germ. logikuri gansjis. ¥ alogikuri.).  a. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). alquadi yadi. alcazar arab. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alcalde arab. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. banaki. Se­ usabamoba. mTamsvleloba).alk -28 alio!. fsev­ donimad gamoyenebuli. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. allos sxva. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . ¥ aloesi. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). alOnim­i [berZ. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. a. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. msvlelobis darRveva. sezoni.  axalgazrduli a. alkAzar­i [ec.  a. Alma­mAteri [laT. Alkald­i [esp. Almanach laT. ¥ alpinisturi. Aloe [berZ.  aloisaA Scd. sinon. lo­ gikis. alOgizm­i [berZ. alpQnizm­i [fr. kalendari] _ araperioduli krebuli. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego.

alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. rigiTi nomeri _ 13. ¥ alternatiuli. gadawyvetileba. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. a. 2.-29mimdevari – mTis turisti (qarT.). a.  alpiuri Scd. a. Alur­i [fr. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. altaria – altus maRali] – 1. alter da sxv.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. alf altQtuda [laT. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. Altar­i [laT. saZovrebi. sinon.  mTasvleli Scd. ToxarikiT. alUmin­i [laT.  a.97. alternatife – laT. Sdr. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. alUzia [fr. proeqti. saqcieli. oTxiT da sxva). mTamsvleli). ¥ altruistuli. maRalmTiani). alfAbet­i [berZ.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. sinon.  aliumini Scd. (gadat. at. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. altruisme laT. alternetuli Scd. alternAtiva [fr. wona 26.  a.  a. sa­ erTod.  a. altrUizm­i [fr. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . Alpuri _ alpebTan da.  alternativuli. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. mcenareuloba. finjani. a. qmedeba. arCevnebi. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. alter – erT­erTi oridan.

`fi­ losofiur qvas~. pretenzia raimeze. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. amAzon­i [berz. anbanuri.­ebi . ambrOsia [berZ. embrazure] – 1. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. cxenosani qali. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. qalis grZeli sacxenosno kaba. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT.)  a. ¥ alfabeturi. ambitio] _ 1. ¥ ambiciuri. katalogi. alqQmia [laT. ro­ melsac ukvdavebis. Alfons­i _ kaci. dvrili ZuZus Tavi. kerti] _ 1. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. ambQon­i [< berZ. saidanac locvebs warmoTqvamen.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan.  ambrazurasi Scd. ¥ amazonis. si­ non.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. a. amAlgama [fr. ¥ ambrazurisa.-ebi. 2. 2. ambQcia [fr. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. (samx).  alfaviti.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. pativmoy­ vareoba. ambrAzura [fr.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. amazôn (amazone). saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali).w. amalgame arab. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. ambition laT. alchymia arab.  alximia Scd. alfavituri Scd. anbani. sinon. (qarT. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. saTofuri). a. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli.  gaumarTlebeli a. 2.

).  ambulatoruli Scd. amebQaz­i _ (medic. 2. amnQstia [berZ. romelsac ara aqvs mudmivi forma. (qarT.  agneziasi Scd. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. mkurnaloba. Sewya­ leba. moralis moraluri. amorAluri [berZ. ambulatOria [laT. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. ambulatorius mosiarule.  a. iisferi.zneobrivi] _ (wign. ¥ ambulatoriuli. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. saerTod patieba. agreTve neqtari).  a. pati­ eba] _ 1. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. .  amebasi Scd. amQmia _ (medic. ¥ amebisa. cxovrobs wyalSi. amnEzia [berZ. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. Ameba [berZ. moralis. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. Amin [berZ. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. adamiani. kvarcis na­ irsaxeoba. amorAlizm­i _ moralis.  aministia Scd. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.) 1. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis.) daavadeba. uzneo. ¥ amneziis. amETvisto [berZ. α uaryofiTi nawilaki. amenOrea [berZ.-31silamazes aniWebs maT (ix. amoralu­ roba. amoibe cvlileba] _ umartivesi. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. sinon. romelsac iwvevs ameba. amen. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva.

vinmes mdgomareoba.  is Tavis a. uformo. amplQtuda [laT. manqana­mowyobilobaTa. fisi.-Sia. amortizAcia [laT. amOrful­i [berZ. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.  amorfiuli Scd.) sxeulis udidesi . 2. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. (min.] _ raime patara nivTi.  filtvis a.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. Amplua [fr. 2.). ¥ saamortizacio. emploi] _ 1. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. qarva. amuletum arab. amplitudi Scd.  s. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. (fiz. 2. amplituoto sidide. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. mowyobiloba _ amorti­ zatori. biZgebis.  komikosis a.  amortizireba Scd. sxeuli. ¥ ampluisa. gaqanebis sidide.  ampluasi Scd. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.). Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. amorphos] _ 1. 2. saqcieli.. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. 2.  a. ¥ amputireba. sifarTove] _ 1. roli. amputAcia [laT.  amplitudasi. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. kiduris a.  a. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. mina. ¥ amplitudisa. qim. Ampula [laT. amUlet­i [laT. (gadat. romelSic wamalia. mis sasceno monacemebs. amostisieren] _ 1. 2) sa­ Wiro mowyobiloba.  avtomobilis a.  gaqanebis a.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT].

viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. tanki. gar­ zRvis qalRmerTi. amphibios or­ .. mcenare. adgilebiT.] _ Zvel ormags. romelic xarobs amunQcia [polon. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. layuCebiT. atareben. amfibia.. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). sazeTe da sxva. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. [< berZ. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. sani ymawvilis (Wabukis) 2. amor amfiTEatr­i [berZ. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT.. posei­ Semortymas. amour laT. maTara.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. garSemo. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT.. amfo. amphitritç] _ TavsarTi. ise xme­ laT. orive mxares. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. Sana). mosarTavebi da sxva). salamandra). samxedro aRkaz­ leTze. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. muloba (garda iaraRisa 3. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. Amur­i [fr. amphō orive] amfQtrite [berZ. amphiteatron-amphi orive mxriv. an ori donis coli. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. 2. wyalxmeleTa (qarT. rom­ CanTa. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. mocvas. sartyeli. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. wyalxmeleTa lisma. Ti­ cxoveli. giri. boda sxvadasxa sanaxaoba. ormxrivs. avgarozi.] _ 1. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. sinon. dabrkolebaTa gadalaxva 2.. amnicya rogorc wyalSi. bayayi. avtomobili. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. (mag.

 qimiuri a. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. anabAtizm­i [berZ. analysis daSla] _ 1. siyva­ ruls. 1). xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. anabOlizm­i [berZ. anathema dakisrebuli] _ (ekl. axali sityvis warmoqmnis mizniT. Rvinos. Se­ esatyviseba asimilacias. anAkonda [esp. aRorZineba] _ (biol.) tkivilis SegrZnebis dakargva.  norma _ romani. sapirisp. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. katabOlizmi. 2. 3. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. sisxlis a.. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. anAlgia da analgEzia [berZ.. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad.. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia.. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. ukan. ga­ daadgileba. anATema _ [berZ. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. anabQoz­i [berZ. mecnierebaSi kvlevis meTodi. anabiôsis ga­ cocxleba. gr. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. mniS.. anAgrama [berZ. SeCveneba.ana -34asoebis gadajgufeba. anabolç aRmavloba] _ (biol.) ek­ lesiidan gandevna. analgesia] _ (medic. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. temperaturis Zalian daweva. dawyevla.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . anAliz­i [berZ.  a-ze gadacema. uwylooba) dakav­ SirebiT. ana gada. pi­ ruku. sinTezi. mo­ iTxovs. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan].

anarxiuli Scd.) sruli uwesrigoba. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. analogos Se­ sabamisi. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. ¥ analogiuri. anArqia [berZ. areuloba. Cai. anamnesis mo­ goneba] – (medic.  a.  anarxisti. SefardebiTi] _ raRac msgavsi.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. movlenebsa da cne­ bebs Soris. ekonomikaSi.-35xilva.  a. Tanabari sagnebisa. analitiuri Scd. anana . 2.  analogiasi Scd. garCeva. marTva­gam­ geobis ararseboba. anarchia umTav­ roboba. analogiisa. anAmnez­i [berZ. areuloba] – 1. analOgia [berZ. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. sufevs.  moTxrobis a. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. movlenebisa da cnebebisa. ¥ anarqiuli. (gadat.  analitikuri. Sesatyvisi. ¥ anarqistuli  a.  anarxizmi Scd. ananas. anAlur­i [fr.) cnobe­ bi. am mcenaris nayofi. xe­ lisuflebis. Sexedulebani. anal – laT.  a. maTematikuri analizi _ ix. s. Ta­ nazomieri. qaosi. masala. mdgomareoba. anus yiTa nawlavi] – (anat). is­ xavs surnelovan nayofs. maTematikuri. anAloe [berZ. stiqiu­ roba. anAlog­i [berZ.  a.  iq a. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. qimia. ¥ analizuri. anAnas­i [esp. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. xvreli.  anarxia.  s. ¥ saanalizo. . analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. anarxistuli Scd.

3.  anaxronizmi. (gadat. 2. anaphora zeviT aweva. sadac kveTen gvamebs.).). Angar­i [fr.-ebi istoriul romanSi.  siyvarulis a. angiolOgia [berZ.  a. Sexeduleba. qronoligiuri Seusabamoba. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. atlasi.  anatomi. mecniereba. Angina [laT. gamoyofa] – 1. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili. Tvalis a. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. adamianis a. ana ukan da chronos dro] – 1. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. ama Tu im faq­ .  a. anAfora [berZ. gamokvleva. ¥ anaqronistuli.. anachronisme < berZ. raimes agebuleba.  a. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi.ana -36tis. anatomē gak­ veTa] – 1. Zveli drois gadmonaSTi. anatomireba. epoqisaTvis. a. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. (lit.  anatomuri Scd. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. 2. anaxronistuli Scd. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. ¥ anatomiuri. 2. anaqrOnizm­i < [fr. anatomi. Sveulmfrene­ bisa da misT..  tvinis a. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba.

rCeuli mxatvruli Txzulebani. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi.-37saqsebi).  s..­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. Janri. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. AnTrak­i [berZ. anTrAcit­i [berZ. anEmia [berZ. sa- anT anegdoto Scd. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic.).  anestezia Scd.  qarTuli poeziis a. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. anTolOgia [berZ. romlebic me­5 s. anTropOid­i [berZ. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. anEqsia [laT. ¥ saanekdoto. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. anecdote – berZ. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. mkvrivia da liTonisebr priala. anTropogEnez­i [berZ. anegdoturi. androgQnia [berZ. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . anEkdot­i _ [fr.  anegdoti.).). mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. anthologia.  antraciti Scd. ¥ anekdoturi  a. androfObia [berZ. SemTxveva. adgilobrivi a. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali.  saerToa. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. upiratesad leqsebi. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba.

aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba.).) monacemebi. Janri. (s. orangutani.-is mowyoba (Catareba). anthrôpos adamiani da laT. ¥ animalisturi.  a. 2. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.  a. (s.) kvleva-Zieba. a. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. (s. evo­ lucias. antropologiuri. Anklav­i [fr. a. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. ¥ anketuri da saanketo. s. animAlur­i [laT. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. a. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. rasebs.  a. antroposOfia [berZ.-is Sevseba. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli.  a. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. anquêtteê] – 1. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. anQmizm­i _ [< laT. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. biologiur bune­ bas. Simpanze. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. anTropocEntrizmi [berZ. RvTis mier . romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. furclebi. furceli.  antropologia. anTropolOgia [berZ. (s. ferwera. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. animAlist­i [laT. kanibalizmi. Anketa [fr. saantropologio Scd.) muzeumi. rom yvela sagans aqvs suli. antropofAgia [berZ. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba.) gamokiTxva.  a. giboni da sxv.

veva. nagebobaTa anomAlia [berZ. vinaoba ucnobia.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. pirispireba. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. cekvis a. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. antagōnisma kamaTi. rasobrivi a. moicavs antarqtidas. wesisagan. at­ anOsmia [berZ. Txzu­  politikuri a. winaaRmdegobani. giuri a. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba.  saestrado a. SenobaTa. saerTo 2. lis yvela nawilis Se­ kaTodi).  anomaluri Scd. movlena. annotatio Se­  a. koncer­ antArqtika [berZ. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. (mag. anodos zeviT Ansambl­i [fr. fasebis darTviT. simRerisa da ¥ anomaliuri. uaryofiTi lantis. ganaSenianeba. ¥ antagonisturi. gastrolebis da misT. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. damkvrelTa. ynosvis uqonloba. Tanxmebuloba. Sinaarsis mok­ biT da. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. usaxelo (werili. anOnim­i [berZ. ¥ ansambluri. Anons­i [berZ.  anonimiuri Scd. eqspedicia. mierebis darRveva. ¥ antarqtikuli.  quCebis a. romlis urigebeli winaaRmdegoba. Anod­i [berZ. annonce] – mokle  a.. statiis . niSvna] – wignisa.. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. momReralTa. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. romelsac ara aqvs led gadmocema. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. moSla.  a. ensamble erTad. ritoriebs (ubnebs). indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic.. erTianoba.. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. fsiqololeba). anotAcia [laT.).

a. antQTeza [< berZ. antibiotQkeb­i [berZ. antimecnieruli midgoma. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. Casaqrobad). anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.) stilistikuri xerxi. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. wigni. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). antiquarius] – piri. virus Sxami] – 1.. biologiuri nivTierebebi. ¥ antarqtikisa.  anaqtartikasi. antidoton (mx). raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. 2.  antihumanuri aqti. a. 2.  satelevizio a. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. [berZ. anti.. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). antidOteb­i [berZ. specialuri sakompiutero programa. antiTEzis­i [< berZ. antQkvar­i [laT. ¥ antenisa  antenasi Scd. anti wina­ aRmdeg da laT. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. antithesis dapirispireba] – (lit. larnaki.  antiqvari Scd.] – SxamsawinaaRmdego . antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. suraTi.ant -40samkurnalo nivTierebani. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. gan­ sja. Antena [laT. anktarktika Scd. antivQrusi [berZ.  a. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros.

romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). filosofia. ganwyobileba. antilOpebi [fr. gamoxtomebi. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. antipodes (mr.  antisemitiuri Scd. – ebi. Teatri. seismu­ ri. ¥ antifaSisturi. a. antisEmit­i – piri. antQpod­i [berZ. pirobebi. antQkur­i [< laT.  a. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.). a.). a. anti patiuri Scd.-41 antikvariuli. RonisZiebebi. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. (mag.). (wign. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. ¥ antilopisa. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. usufTaoba. sazogadoebrivi wyoba da sxv.  anti patia. TvisebiTa. gamosvlebi. saxis an sxeulis nak­ vTebi). antilopa. ¥ antisemituri. sxvagvarad _ iudofobi. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. xe­ lovneba.  antisanitaruli Scd.).  antiseismiuri Scd.  antiuri Scd.  a. ¥ anti paTiuri. (gadat. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. antilope (mx. a.  a. xelovneba. sibin­ Zure. pirovneba.  mx.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. simpaTia). anti pATia [berZ. Zveli berZnuli an romauli (kultura. qurcikebi anu jeirnebi da misT. ¥ antisanitariuli.  a.  Cveni sazogadoebis a. 2. antiquus Zveli] – 1. . siZulvili visame mimarT (sapirisp.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1..  antilopasi Scd. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. 2. antiqvariuli Scd.  a.

ant -42TmaneTs. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. didi – patara). garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). neknebs Soris amonaWeri xorci. Sesveneba saTeatro or moqmedebas.  a.). (mag. antUraJ­i [fr. moZraoba. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. 2. an koncertis. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. sacirko warmodgenebi. musikaluri nomeri (in­ termedia). antifreeze – berZ. kargi – cudi. entresol] – 1. aseTi xorcis mwvadi. anti winaaRmdeg da ingl. qalaq uruqis mfar­ veli. antQqriste [< berZ.  Teatraluri a. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. koncertebis momwyobi kerZo piri. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . Soris)] – 1.  antrakti Scd. 2. ¥ antonimuri. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. Antre [fr. anulQreba [laT. 2. AntraSa [fr. antOnim­i [fr. antonyme < berZ. sityva. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. antrEkot­i [fr. entourage] – (saub. antrEsol­i [fr.). aseTi xorcis mwvadi. antQfriz­i [ingl. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. entrepreneur] – saTeatro. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. entrée] – 1. 2. freeze gayinva] – siTxe. 2. annularet ga­ nadgureba..  antonimiuri Scd. a. gauqmeba. organizacia. Antraqt­i [fr. antrecôte] – 1. antreprenQor­i [fr. antracte (entre Sua.

romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. ¥ apaTiuri. mdid­ ruli bina. apArat­i [laT. apatheia ugrZnob­ loba. dawesebulebis. (fiziol.). apAtrid­i [berZ.).] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. aparatebi. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. sa­ dac aparatebi (mniSv. aparAtura – (mniS. qafSia. appartement oTaxi. 1) erTob­ lioba. organoebi. pirdapir. anUria [berZ. mdgomareoba.. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. apparatus mo­ wyobiloba] – 1.  aparteidi.  a. Anfas­i [germ. anchovies (mr. yvelaze msxvili arteria.  apatia. AnSlag­i [germ. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben.-43 xelSekrulebis. romelic ar . rom yvela bileTi gayidulia. apATia [berZ. dakveTis.  sametyvelo a. 1) aris moTavsebuli. 4. mTavari. a.. apatiuri Scd.  saministros a. 2. apartheidi Scd. sruli gulgriloba. ga­ mokruli gancxadeba. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. avtotransportis a. ¥ anulirebuli. mxedvelobis a.). bina] – didi. apartAment­i [fr. rentgenis a. kinoSi da misT.  saxelmwifo a. xelsawyo. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. eleqtruli a. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. dawesebulebaTa erTobli­ oba. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. 3. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. Aorta [berZ. romelic. anCOus­i [ingl. aurtē] – (anat. anschlag] – Te­ atrSi.). piri. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze.). ¥ saaparato – sadgomi. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs.  qimiuri a. aparTEid­i [afr. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. – esp.  telefonis a.

gadat. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. rixi. appendix da­ namati] – (anat.). morgeba] – naxatis. aplodQsment­i [fr.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. cis wertili. s. apex mwvervali] – (astr.). Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. wertili cis Tavze.-iT damkvidreba. aplikAcia [applicatio mideba.  aplodismentebi (mr. aplikAtura [laT. apEndiqs­i [laT. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. saCivari.). saCivari] – (sa­ marT. aperQtiv­i [fr.  a. appellatio mimarTva. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). 1. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. aplAzia [berZ.).). apogeia Scd. ayvaveba. applico mi­ vadeb. misi aR­ niSvna notebze.) Scd. romliskenac moZraobs mzis sistema. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli.). 2.). iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). vad. taSis kvra. Apeqs­i [laT. apOgea [berZ. ¥ apogeisa  apogeasi. (astr. aplomb Sveuli mdgomareoba.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. apendiq­ sis anTeba. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. movargeb] – TiTebis . gafurCqvna. Aplomb­i [fr. applaudissement] – (wign. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. igivea rac apolidi. apendQcit­i (medic. (wign.  s. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili.  darbazSi gaisma a. 2. ¥ saapelacio. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. apelAcia [laT.

Ti. raime movlenis. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. damblis dacema. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. (wign. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas.). apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. ro­ sobrivi scena. logi­ apolOget­i [berZ. bolos darTuli. dasacavi. sityva] – (wign. rac bibliuri Txzuleba. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. ueWveli. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. (ist. dadgoma. xelovnebisa da sasrulze~. 2. apoplEqsia [berZ. apokolypsis va. saidumlo] _ iseTi veba. ¥ apokalifsisi dasaSvebia.). gmiri.). apthēosis da a. an werilobiT). Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. vartyam. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. ambis. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. sxv.). uecari dadambla­ faruli. apokryphos da­ dic. gaRmerTeba] – 1. risme Tav­ 3. Seqebulia xalxi. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. apolo2. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno.zevsis Svili. romelic apOlon­i [berZ. lis a. mefis gandideba. apologEtika [berZ. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba.  sabazro ekonomikis a.S. a. melime ideis. (wign. apolOgia [berZ.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ.). gadat.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. –aleqs moskoviCi. (Teat.

 fr. area farTo­ bi. mociquli] – 1. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. xelTaTmani. aJitAcia [fr. aurzauri ra­ ime ambis gamo. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. mtkiceba.). da­ dastureba gamocdis. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad.  a. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi.  a.  atyda a. dambla. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. m –s (heqtaris 1/100). damtkiceba. moZRvrebis. saoqromWedlo nakeToba da sxv. apostropheberZ. a. aJiOtaJ­i [fr. (gadat. birJaze. a priori dasa­ bamidan. fu­ lis niSnebis da sxv. aprQor­i [< laT.  a. Zveli rwmenisgan gandgoma. agitation] – (wign.). oficialurad gamoxatuli mowoneba.apo -46woneba] – 1. apOstrof­i [fr. arAbesk­i [ix. aprobAcia [laT. apostAsia [berZ. are – laT. cdamde. aJUruli [fr. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. warsulidan] – wi­ naswar. 2. Zlieri mRelvareba. aggio] – (finans. aprobatio mo­ . zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. apostasia] – (wign. ¥ aprobireba AJio [it.). apostolos despani.). a jour gamWoli. Ar­i [fr.  axali meTodis a.). agiotage] – di­ di aRelveba. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. Se­ mowmebis Sedegad. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani.  apopleqsuri Scd. apOstol­i [berZ. 2. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. aRgznebuli mdgomareoba. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). ¥ apopleqsiuri. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. imTavidanve arsebuli. dizauio). naqargi.

rTuli ornamenti. argumentum mtkiceba] – 1.-47fexs. 2. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). argumentAcia [laT. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). gavr­ celebulia amerikaSi. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. samediatoro sasamarTlo. saxeli: miwis Txili). pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. argumentatio] – 1.).  debulebis a. argumentebis moy­ vana. sWirdeboda. Arara da Ara [amer.  cxenosnobis a. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. 2. ] – didi.).  qurduli a. (qarT.. arbitre – laT. argotikuli.  a.). arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. arg  moxaluli a.). uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. (wign. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. arabesco arabuli] – 1. Widaobis a. Argo [fr. 2. aranJQreba [< fr. arabEskebi [fr. argumentebis erToblioba. argUment­i [laT. ar ixmareba. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. ¥ argotizmi. .. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. damoukidebeli cvladi sidide. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT.  mecnieruli a.  am mniSvnelobiT mx. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. arabesquos – esp. ¥ argumentirebuli. arAqis­i [berZ. lo­ gikuri mosazreba. arbQtraJ­i [fr.  araxisi Scd. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze.  damajerebeli a. Arbitr­i [fr. argot Jargoni] – (lingv. (maTem. msjeloba. it. sabuTi. nayofi iWmeba.

Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. sivrce] – 1. Areopagus – berZ. arealis – area mo­ edani. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. wiaRiseuli d a. ariEleb­i [sanskr. areOpag­i [laT. Arena [laT.  politikuri brZolis a. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. arenda. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. 3. zevsisa da heras Svili. ijara. Arenda [polon. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1.. romlis sxdomebic omis . 2. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. ¥ arenisa. brZola imarTeboda.-ze arian klounebi. sadac gladiatorebis da a.] – 1. 2. S. kantataSi. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. iranelebs. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are.). Cveuleb­ riv operaSi. (gadat.).­idan moyolebuli ix­ mareboda. rac argumentacia (mniS. ama Tu im movlenis. aria] – (mus.. saerTod. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT.] – 1. gaavrcelebs are deda­ miwaze. 2. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. Zvel romaul amfiTeatrSi. me­ 19 s. oratoriaSi. asparezi.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda.1). sarbieli. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. ArTrit­i [berZ. ¥ ariasi Scd.) moRvaweobis dargi. qviSa.S.) saerTo saxelwodeba. 2. (gadat. zogjer iron. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba.  arenasi Scd. Ares­i [berZ.. moedani qviSiT moyrili. 3.  a. arena. arEal­i [laT. (ist. Aria [it. (lingv. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo.

) mci­ re aria. arQTmia [berZ. arQeta [it. ariErgard­i [fr. didgvarianebi. (ist. moqmedeba. avangardi). Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. ormuzdisa. zeda fena. zeda fena.  a. saloni. arietta] – (mus. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. ¥ aristokratuli. 2. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. (sapirisp. aristocrate] – 1. aristokratiis war­ momadgeneli. a.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. Aristokrat fr. ariErscena – (Teatr.) scenis ukana nawili. adamiani. adamiani. oTxi a.  a. aristokrAtia [berZ.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. 2. 3. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. arriérre – garde.  warmoSobiT a. ¥ aristokratiuli..  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. aristOkrat­i [germ. ¥ ariTmetikuli. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic.  a. Zvel saberZneTsa da romSi). romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. ariTmEtika [berZ.  finansuri a. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. aristokratia] – 1.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. amocana. . aristokrati). arQman­i [berZ.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). manerebi.

iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. si­ wnevas. romelic lulidan itene­ 4. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. arkEbuz­i [fr. Cai. myofi jarebi. arsenal – arab. gadat. aromate < berZ. Soris.-Si gawveva. TviTm­ 1. divizia. gan (ix. saxelmwi­  codnis a. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. armée – armer Se­ denoba.] – – samxedro gemebis. qristes mier). non. iaraReba] – 1. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. rom­ 2. Armada [esp. risme didi rao­ Armia [fr. gadat.  sahaero a. sazRvao. palestinaSi sadac arOmat­i [fr.). fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi.­ebSi).. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. di SenaerTi. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. harim giddin  avtomobilistTa a. aristokrati). umu`qalaqi megidas mTasTan~. adamianTa didi raodenoba. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. 2. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. armada floti] arsEnal­i [fr.ark -50- 3. Crd. – rac dakavSirebulia mi­  a. jari). armagEdon­i [ebr. varangelozis mier (ieso  a. sadesanto a. SevarTa a. jaris SenaerTi. (wign. . aromatiuli Scd. wisqveSa wylebTan. artésien < (saxmeleTo. rZolo Setakebebi] – adgili  s. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba).

iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. artillerie] – 1. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. romelic swavlobs ¥ arteriuli. < article – laT.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. ¥ saartilerio.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da.-51- art  gansazRvruli a. artiste] – (ingl. Artist­i [fr.) (wign. cecxli. s. sisxlZarRvi. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). sanaosno mdinareze.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. brZolaSi. ganusazRvreli a. sanapiro a. ze. articalatio] – (lingv.).. (ant. brunvas. yovelgvar cecxlsasrol  a..) jaris gvareoba. qveSa wylebi [berZ. artēria] – 1. agreTve.) ityvian mi­  s. a. nebaSi. a. dargi.-Si msaxurobis. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. sqess. misT. vena). sisxli. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. 2. virtuozuloba. niWi. damxmare sityva. romelic gu­  a. artezQuli wylebi – miwis­ . (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. 3. mzveravi oceuli.). xSirad.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. (s) monacemebi. Artikl­i [fr. a. ricxvs. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. artilEria [fr. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. qalRmerTi.. 2. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. (gadat.

amosavali forma. sawyisi. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. rTuli sityvebis pirveli nawili. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi.) moZvelebuli. Zveleburi. Arfa [germ.). aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . archi ufrosi. arqi. [berZ. arqEti p­i [berZ. archaisme – berZ. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. arqeolOgia [berZ. Zveli. Zve­ li drois gadmonaSTi. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a.. archaios Zveli] – 1.arf -52awarmoeben. uZvelesi. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont.  arqiZneli. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. TavsarTi (win­ sarTi). gamoTqma an garamatikuli forma. stili..  arxaizmi Scd.) gaTxrebi. arqimandriti. arqQel­i [berZ.. risame pirveli saxe. arqAizm­i [fr. arxeologiuri.) ganaTxari frin­ veli. moZvelebuli movlena. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. (s. mxatvruli kiTxvis a. ¥ arqeologi. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba.) aqspedicia. romelic. saarxeologio Scd. archetypon] – (wign. a.  arqiepiskoposi. 2. arqeoptEriqs­i [berZ.  arxauli Scd.  a.. arqeo.  arxeologia. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. mTa­ vari] – 1. arqEul­i Era [berZ. (enaTm.. [berZ. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. arqAul­i [berZ.  a. archaios Zveli. 2. (s.

(geol. xuroTmoZRvari). masalebi. arq arqi pElag­i [berZ. ¥ saarqivo.  arxivi. niSnavs: dasawyiss. uZvelesi] – 1. . saarxivo Scd. s. javaxiSvilis a.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. saarqiteqtoro. 2. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. dawesebuleba.  arqiteqturuli. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. arqiepiskOpos­i [berZ. 2. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. archivum –berZ. xelna­ werebis. arqimAndrit­i [berZ. ¥ arqiteqtoruli. arqivis mcveli. arqitEqtura [laT. saarxiteqtoro Scd. mTavars. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. 2. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali.  saxelmwifo a.  iv.).  a. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. sxvaa (ix. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. dawesebulebis an calke piris werilebis. damTavre­ buli saqmeebi da misT. krebuli. Arqiv­i [laT. si­ non. architektura] – 1. fakulteti.  s. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. niWi. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba.  arxiteqtori..-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. mTavarepiskoposi. fotosuraTebis da misT. archi Tav­ sarTi. 3. arqivarQus­i – arqivis gamge. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. archaios Zveli. arqiteqtOnika [berZ. architectura – berZ. kompozicias. raime dawesebulebis gan­ yofileba. s. arxiteqtoruli.  havais a. saarqiteqturo.  arxi pelagi Scd. saxelosno. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. arqiteqtura).

Sua da centraluri aziis mTebSi. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. ¥ saasenizacio. gavrcelebulia samxreT cimbiris. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. ¥ arqtikuli. si­ non. romelic gars ekvris poluss. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. ¥ arqtikisa. aTen­ Si. Zegli. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. asEmbler­i [ingl. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. gadawyveta. ansambli. archôn (archōntos) mmarTveli.  Zveli qarTuli a. asamblEa [fr. ¥ asambleis.  s.  asambleasi. gotikuri a. nagebobis stili (qarT. saarxiteqturo Scd. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. samuSaoebi. Arqtika < [laT. programirebis ena. asTEnia [berZ. arcticus berZ. arktika Scd. ¥ arqiteqturuli. proeqtis s.  a. a. asenizAcia [fr.). arxiteqturuli.. a. asEptika [berZ.  gaeros generaluri a. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . asamblaJ­i [fr.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. asambleia Scd. eqspedicia. xuroTmoZRvreba).  arxiteqtura. a. 2. Arqont­i [berZ. ufrosi] – (ist. hava. yinuli. s. Arxar­i [Turq.  arqtikasi. a/manqana.] – veluri cxvari.).  a. astheneia] – (me­ dic. saarqiteqturo.

romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. cxovreba.  a. assimilatio msgavseba. figura. ¥ asimetriuli.  asimetriuli Scd. . tuzi] – 1. AsTma [berZ.  Sokoladis a. sisuste. assignation] – (moZ. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. askētēs] – 1. as. sahaero brZolebis virtuozi. kiko. 3. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). mezobel bgerasTan.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. Asort­i [fr. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. 2. piri. damsgav­ seba. As­i [< fr. religiuri moZRvreba. (biol. 2.  profesoris a. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. assistens (assistentis) damxmare. ¥ asketuri. asimEtria [berZ. askEtizm­i [germ.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. (wign. asQstent­i [laT. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.  kaTedris a. damswre] – 1. 2.) qaRaldis fuli.-55medic. (lingv. asimilAcia [< laT.). eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. asignAcia [fr.  asimiliacia Scd.  a. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. 2. assimilleren] – 1. Asketismus berZ. uRonoba. ukiduresi TavSekaveba. Asket­i [berZ.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. asortQment­i [fr.

raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli.  molekulaTa a: 3. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. asociAcia [laT. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. asteroQdeb­i [berZ. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. avtomobilis a. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. saxe). asocirEbuli [germ. aspirantus – laT.  daswrebuli a. SeerTeba] – 1. rome­ lime qveynis organizacia).  sruli a.-iT. kavSiri. mov­ lenebs da sxv.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. aspirAcia [laT. Aspeqt­i [laT. saxe] – 1. mcire planetebi.] – aspirantebis momzadebis sistema.).  s. SenaerTi. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). risame jgufi.). mi­ wis.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. aspirAntura [germ.(qarT. msgavsebis mixedviT. Astarte [berZ. 2. aseTi an iseTi Sesruleba.  a. ebr.). kavSiri. war­ modgenaTa Soris. aspectus Sexe­ duleba. assotiotio vu­ erTeb. (fsiq. romlebic brunaven mzis  mdidari a. iseTi kavSiri. amxana­ goba. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia.).  aspekti Scd. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. sinon. usrulo a.  a.asp -56ganizaciisa (qveyana.. ¥ saaspiranto. romliTac ganixilaven sagnebs. Astartç – Zv. Tvalsazrisi. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. gamocdebi. (gramat. (wign. 2. aspQrant­i [laT. ¥ asociaciuri.) zmnis kategoria.  mecnier muSakTa a.

Astra [berZ. rac kosmonavti. astronAvtika [berZ. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo).  astronomia.  a.moZraobis kanonebs da sxv.. varskvlavTmcodne­ oba). romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. astrOnavt­i _ igivea. prognozi. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT.). dakvirveba. astrologia] – mecniereba. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. asphyxia. astro. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. astrofQzika – fizikis na­ wili. rac kosmonavtika.  a. observatoria.). astrAlur­i [laT.-57garSemo. ¥ astrofizikuri. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. vars­ kvlavisa~. aqvs iisferi. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. weli.  amerikeli a.-ebi. . [berZ. astronOmia [berZ. sinon. ¥ astronomiuli. drois gazomva da sxv. mra­ valniSna ricxvebze.. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. war­ moSobas. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. ¥ astrologiuri. astrolOgia [germ. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris.  abasTumnis a. a. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. astromEtria [berZ. asfQqsia [berZ. maT agebulebas. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli.

mxat­  s. komisia. w. di plo­ 2. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. samxedro mosamsaxuris 2. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. romelsac zRvis sadgomi foto­. miTis mixedviT. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. cialist­konsultantia. valo.). tats 1962 ­ 1994 wlebSi. atelier] – 1.. (biol.ata -58-  ateliisa Scd. specialurad mowyobili titani. geografiuli rukebis krebuli. atavus pa­ . attachélifikaciis. rac da­ saxeb. atAvizm­i [< laT. romelic raime dargis spe­  profesoris a. attaché] – 1. winapari] – 1. attestos va­ mowmeb. msofli¥ ateliesi. atlas (Attlantis)] xelosno.] _ patara brtye­ gansaZRvra. Soreuli atEstat­i [laT. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1.  satelevizio a.  saqarTvelos a. papis mama. 2. vamtkiceb] – 1. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. lomati~. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. wevri. ¥ saatestacio. sabuTi.). moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. `di p­ melTa a. attestatio mow­  ataSisa Scd. e. codnis donis case fr. (gadat. AtaSe [fr. atElie [fr. – Zv. 3. ¥ ataSesi. atestAcia [laT. pis. berZ. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. miniWebis Sesaxeb. romlis mixedviTac  samxedro a. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. cis TaRi (kamara).

audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. ¥ atomuri (qarT. garemocva  megobruli a. (wign. Atol­i [ingl. iaraRi. 3­isaTvis). (wign. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. garemo pi­ robebi. audiovizuAlur­i [laT. –ri meTodi. yinulmWreli. Atom­i [berZ. ana­ orTqli da sphaira sfero.  enebis Seswavlis a. atmOsfero [laT. me­20 s. [miTologiuri atlantis – berZ. audiEncia [laT. (filos. Atlas (naT. naleqebi.  elCis a. 3. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. atrQbut­i [laT. wneva. a.  anatomiuri a.-s zeda fenebi. sinon. v. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. gadat. naxazebis.bir­ Tvi] – 1. 2. 2. ¥ atmosferuli.  a. atmos. krebuli.  a. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. audit] – or­ ganizaciis. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. 2.  a. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. – ebi. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna).). 2. 1. (mniSv.  atmosfera Scd. birTvuli). kuTvnileba] – 1.).romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. risame damaxasiaTe­ beli niSani. aUdit­i [ingl. a.-59os a.  audencia Scd. naxa­ tebis da misT. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. firmis dawe­ . tiri da misT. prezidentTan. attributum Tviseba. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. atraqcQon­i [fr. attraction] – 1. saqa­ nela.  niSandebuli a. tabulebis.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba).

vaWroba. affixus mimagre­ buli] – (lingv. afErist­i – piri. auditorium] – 1. (medic. moxsenebebs da misT.] – sajaro vaWrobiT. adamianis sulis gamov­ lineba. 2. Afeqt­i [laT. Aura [berZ. auctionis) zrda. yalTabandoba.  wignebis a. auctio (laT. moedani. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. saso­ warkveTilebis) gamovlena. N 100. leqciis. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. darbazi. autsider] – 1. nivTebis ga­ yidva. vaWroba. doRSi: cxeni. Afiqs­i [laT. mag. (sp. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. aRtacebis. s. didi oTaxi an darbazi. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. Afera [fr.  s. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. – ebi. affecfus su­ lieri mRelvareba.) sityvis nawili. affaire] – saxifaTo. 2. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. sadac kiTxuloben leqsebs. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. auktion < laT. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba.  mravalricxovani a. aura niavis qrola] – 1. autOdafe [port. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. ¥ aferisa. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). saauqciono.. avtomobilebis a. ¥ auqcionisti. autsaQder­i [inl. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis.). xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT.. afiora Scd. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. TaRliTi. a. Aul­i [Turq. cxenebis a. fulis Sovna motyuebiT (sinon.  universitetis a. auditOria [laT.  aferasi. TaRliToba). auqcQon­i [germ.). romelsac . 2. s. raime qonebis.

da ­s afiqsebia. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. aqsesUar­i [fr. AfiSa [fr. aphorismon gamonaTqvami.-ebi.  a. afiSQreba [fr. aqs naxevrad Zvirfasi qva. aCqarebuli zrda – ganviTareba. aTetErSok­i [ind. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. stili. Stabis oficris. ¥ aforizmuli. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. leqciisa da misT. farTod gaxmaureba risame. gansazRvra] – daxvewili. aqEront­i [berZ. aqselerAtor­i [< laT. 2. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. adiutantis. acceleratio] – bavSvTa. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. afOnia [berZ. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1.  aqselbanti Scd. achatçs] – minerali. koncertis. ayiyi. afOrizm­i [berZ. pedali. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. romelic daibada zRvis qafidan. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. mowyobiloba. afficta] – sajarod. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. kvar­ cis nairsaxeoba. sibr­ Znes.  rusTvelis a. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi.-61-eb. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. Aqat­i [berZ. saqveynod gatana. aqsElband­i [germ. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. afrOdite [berZ. accessoire] da . attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. lakoniuri ga­ moTqma.

xovani. (Teatr. furceli. aqsesuarebi – 1. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. oba. raime organizaciis. (wign. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. 3.) da  a. aqtiani (mniSvn. sivi). 2. moqmedi nawili. actualis] – oficialuri sabuTi. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. ¥ saaqto (mniSvn.). dawesebulebaSi. (gram. didad mniSvnelovani Ta­ . axiôma sayo­ vis). pa­  aqsiomaturi Scd. 2. (buxhalt. calkeuli moqmedeba. velTaod miRebuli. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. Teatraluri warmodgenis Tebi. ucxromeli (sapirisp. da­ wesi. gadat. 2..) meorexaris­  mesame a. 3­isaTvis). darbazi. nawili. ama Tu im mecnierebaSi . romelSic leba. pasiAqt­i [laT. li. mniS­  s. winave. romelic TviTon tiani warmodgena. ueWvo. axôn 3. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. vnelovani. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. iniciativiani da  geometriuli a.). oraqbuleba. 2. saqoneli da sxv.. activus moqmedi] – 1. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. monawile keTili nebis a. WeSmariteba. TavisTavad 2. a.aqs -62- mr.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. actus] – 1. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. adamiani. 3. risame kuTvnileba. gadat.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. debu­ lansis nawili.). ar aris damtkicebuli. aqsonomEtria [berZ. damatebiTi ram. rac 4. udavo] – 1. raime uri). moTxovnebi sapirisp. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT.  a. (wign. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti.

s. . Aqcia2 [laT. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. 3. Aqcia1 [fr.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. saWirboroto. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. (gadat. sityvaSi da a. ¥ saaqcio. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. Taviseburi warmoTqma. s. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. 4. (lingv. romelic ukravs Tars. action] – farani qa­ Raldi. S. Tambaqo da sxv. acEton­i [laT. āsik. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. ritmuli maxvili. max­ vili. kapitali. accentus] – 1. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. ufero siTxe. arab. Saqari. (mus. sazogadoeba. tembris Secvala da sxva). statiaSi. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. politikuri a. actio moqmedeba] – (wign.. acetum Zmari] – organuli naerTi. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura.  saaqcio.). agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli.  di plomatiuri a. ASuR­i [Turq.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. ro­ goricaa Cai. Aqciz­i [fr.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. kompania. aqciOner­i [fr.  s. actEkeb­i – meqsikis indielebi. aqcia 1) mflo­ beli. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. saaqcio wamowyebis monawile. dividendis) miRebis uflebas. Aqcent­i [laT. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi.). accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. actionnaire] – aqciebis (ix. romlebic rveulSi uweria. aSqEnaz­i [ebr.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. ARap­i [berZ. 2.  saaqcionero Scd. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani.

babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. masaslebis b. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. bagage] _ mgzav­ 3. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. socialuki. ze. baal < Zv. mTavari sawyobi. (wign. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. gemiT. ris bargi. axUnd­i [spars. base < berZn. bAgaJ­i [fr. vagoni. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. 2.. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. SefuTuli niv­ sasursaTo b. RmerTma auria maTi enebi.) msgavsi TamaSi. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. samSeneblo Tebi matarebliT.. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. ebr. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. bAget­i [fr.­Si a. amiT ganrisxebulma ri b. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. s.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli.] badmQnton­i [ingl. ebraelebisa da sxv. ganyofileba (sadgurSi). sayrdeni risame. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. faseulobaTa.axu -64-  s. basis safuZveli] _ 1. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. TviTmfrinaviT da misT. SfoT­ burTs _ volans. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). . bAal­i [berZ. me­18 s. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. 4.

. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. 2.  baidarka. bAzalt­i [laT. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. msubuqi mrewvelobisaTvis. ¥ sabazo (mniSv.  baiaderisa  baiaderasi Scd. baTQskafi [berZ. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. 6. bAzis­i [berZ. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. 7. re­ ligiuri. marTaven orlapotiani niC­ biT. keramikul da minis mrewvelobaSi. baQdar­i [< rus. bai ¥ bazilikisa. sawyobi. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze.  nedleulis b.  avtomobil `kolxidis~ b. basilica < berZn. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. risame sa­ fuZveli. 2.  batiskafi Scd. bazQlik­a [laT.  urbnisis b.). manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. iyeneben samSeneblo saq­ meSi. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. swor­ kuTxa. 5.  saaviacio b.  b. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis.  baidarisa.  baiaderi sxvaa (ix.  s. Cveulebriv. Savi feris. mesaqonleobis sakvebi b. reformebisaTvis. baidarasi Scd. basis safuZveli] _ 1. baiAder­i [fr. samxedrosazRvao b.  bazilikasi Scd. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani).-65Toblioba. 1. fundamenti. ugumbaTo taZari.. 3­isaTvis). bayadére < port.

orgia. yava. 2.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. (gadat. gamoTvliT 2. fqvili.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. baixaos Cai Scd. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. damTavrebuli. baccarat < geogr. bakAlavr­i [laT. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. WurWeli. romelsac kom­ deba. Zvel demiuri xarisxi. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. saqonlisa. saqoneli. s. Saqari. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. 8 sxv. byte] _ infor­ li. rogoricaa Cai. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. Бакалея < arab. baQram­i [Turq. reus] _ 1. kaci. mTlianobas.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. bayram dResas­ bakAlea [rus. liTonis bakaleio Scd. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). avzi). varcli] _ 1. benzinis b. bAk­i [fr. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. 2. 2. bac < holand.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1..  baixao. _ loyebze datovebuli da  wylis b. bakaleia. ¥ bakaleisa. baccalav¥ bakenbardebiani. bak  bakaleasi. sax. Backenbart] rigeblad. (sinon. bitis toli. . fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. nikapze gamoparsuli wveri. fila Caisagan gan­ sabaylo. burRu­ bAit­i [ingl.  s. ganyofileba bAix­i [Cin. dasavleTi ev­  b. sagobi.

ballast] _ 1. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. ebi. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. da vefxvi~. b. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli.  wliuri b. gamo­  balagnisa..) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi.-67- bal bAl­i1 [fr. xelsawyoebSi da misT. wonasworobis dacva. Sileris b. mej s. ormxri­ 2. aRricxva. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. bal­i2 [fr. kaba. cekvao saRamo (sinon.. Балаган < spars.. balancier 1. balAgan­i [rus. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. balansQreba [fr.  oTx b. (mus. uReli. cekvebi. sinon. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. s. ballade] _ 1. uReli] _ 1.-is Sedgena. fr. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso..  Tokze b. `moyme samtkiceblad (qarT. pasiuri b. balle burTi] _ bu­ 2. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. lisi). baliani. TxrobiTi xasiaTisa. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. balagnuri. ukuqceviT moZraobas. ze. aqtiuri b. iyeneba sasworebSi.-is gadayra.-s aRwevda. gadat. balancer] _  s. miwisZvris. s. miwisZvra. bAlada [fr.simZime). (saub. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. mcire bAlast­i [ingl.. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. angariSi. ¥ baladisa. Ti nusxa. li xvinWa da RorRi Spa­ . saxeldaxelo.  b. 2. zRvis Relvis.. mxruli. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. droebiTi (slange) < fr. ¥ . sazom Scd.) bAlans­i [fr.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris.. ¥ sabalo. saxalxo seirnobaze) 2.

saTeatro cekvis xe­ 1. romelic Se­ lovneba. ballista < berZn. balleto] berZn. balsamor] _ 3. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. traeqtoria. ballet. mocemuli Teatraluri war­ 2. romelic swavlobs ho­ musika. RenTa iseTi nivTierebebiT. bAlista [laT. baletmaQster­i [germ. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. mecniereba. ¥ balistikuri. sacemad. datani. iye­ qali. zogi mcenaris sqeli wveni. gadat. bAlzam­i [berZn. ballet b. moZraobis 2.) 1.-is ostaartilerio Wurvis. s.. cekva. karavi.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. farda. (wign. it. 2. raketa. qoreografi. musika. tebi. baletmeZravis muSaobis damTav­ . qvenebs.) Semurva] non. li reJisori. ballô gadavisvri] _ _ 1. mdidrulad mor­ nikaSi. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. sxeulis moZraobis kano­  s. romelic frenaSi  baletmaistrisa.  balerinasi Scd. katafalki). b. lebis dasangrevad. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. ballistik < bAlet­i [fr. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. tyviis. naRmisa da misT. usargeblo ram. romelsac axlavs gi. s. balQstika [germ.) zedmeti. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. balErina [it. (Zv.

 b. bAmper­i [ingl. b. gogirdmJavas b.  baliustrada. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). rezinis an sxv.  mesame iarusis b. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT.  Jangbadis b. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. balustrada < it.  b. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. liTonis. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. ballon Rru sfero] _ miwis. banderilQero [esp. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. kibis b. erT­erTi jiSis vaSli. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. originalurobas mok­ lebuli. (s..  terasis b. tro­ pikuli balaxovani mcenare. balneolOgia [laT. bAnan­i [esp. sabalneologio.-is pirveli rigi. aqvs msxvili. balUstrada [fr.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. bAlkon­i [fr. balustradasi Scd. 2.-is bileTi. b. banderQlia [esp.  aivani Scd. b.-is joxi. ban ¥ balustradisa.. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.) kurorti. bAlon­i [fr. bAmbuk­i [fr.. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). xumroba. qandara ewo­ deboda). balneum abano da berZn. aqvs damuxluli magari Rru Rero. sadac iaffasiani adgilebi iyo. banano] _ 1.] _ rikulebiani moajiri. . ¥ balneologiuri. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. msjeloba. banal] _ siax­ les.-is skami. banAluri [<fr. b.  b.

¥ sabanko (mniSv. bancerotte gatexili banki] _ 1. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri.. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. ¥ sabanketo. aRmoCnda uunaro. Bankerott < it..romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. bAnkrot­i [fr. isxams kitris msgavs did nayofs.  s. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. romelic oqros monetis magivrobas eweva. msxvili sakredito dawesebuleba. bAnk­i [fr. gadat. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. 1­saTvis). 2. xarobs tropikul af­ rikaSi. bAnknot­i [ingl. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. darbazi. s.ban -70- bandErol­i [fr.  zneobrivi b. vinc sruli marcxi ganicada. bAr­i1 [ingl.  wignis gagzavna b. qaRaldis lenti. komerciuli b. saqme. warmoiSva XVII saukuneSi. germ. gadat. banderolle] _ bAnko [it. sxvadasxva daculi.-iT. romel­ sac aweria misamarTi.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. bar] _ patara kafe. bileTi. operaciebi.  saxelmwifo b. is. baObab­i [eTiop. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. banco banki] _ fa­ 1. banqueroutier. 2. bAptizm­i [berZn.  s. Semnaxveli b. Cveulebriv. sadac. miaCnia. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). gakotrebuli piri. si an kursi. valauvali. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. bank-note] _ sabanko bileTi. 2. bAnket­i [fr.  kompiuteruli monacemebis b. Bankier < fr. dgomela . valis gadaxdis unarmoklebuli. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. s. banquet] _ sazeimo wveuleba. bAnkir­i [germ. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. banque] _ 1.

mor­ benlebma. barrel patara kasri] _ inglisSi. bArak­i [berZ. horeliefi). barQkada [fr. (qarT. (ist. mamakacis xma. 3.5­dan 163. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. veluri ada­ miani. sinon. 2. cxenosnebma da sxv.  b.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. saSualo tenorsa da bass Soris.  b. gadalaxa (daZ­ lia). 2. 3. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. Tarji). dabrkoleba. saSualo zomis spilen­ .  barikadi Scd. ¥ barbarosuli. bAr­i2 [berZ. bArel­i [ingl. ZiriTadad alko­ hols.). b-ze brZola. aseTi xmis mqone momRerali. zRu­ de.  cxenma b. ukulturo. barelQef­i [fr. barbaros] _ 1. saqcieli. morebi da sxv.) quCis brZolebis dros. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba. araromaeli). barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. baritono < berZ. romelic unda gadalaxon (mag. barytonos uxeSxmiani] _ 1. barbAros­i [berZ. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. gadat. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi.  barmEni. barQton­i [it. dabali tixari. 2.5 l­mde). moajiri. barQer­i [fr. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. barbArizm­i [berZ. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.-is ageba. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. barriere] _ 1. risame.

 barkarolasi Scd. barge] _ satvirTo gemi. barkarola < barka navi] _ 1. [berZ.  Caikovskis b.  b.. germ. 2.  barometri. bAroko [it. sinon. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. barkas] _ 1. karapa). grafze dabali. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. patara damxmare gemi. ¥ barokuli.. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. ¥baronesisa baronesasi Scd. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. RvlarWniloba. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). didi mravalniCbiani navi. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. barocco iCxibi. barokAmera [berZ. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. kar­ Wapi). 2. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. baro. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. bArJa [fr. barOnesa [ingl. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. si­ non.  vercxliswylis b. . iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. stili. barkArola [< it. baroness < fr.  saxanZro b. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. baron < Zv. bArkas­i [holand. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. barOmetr­i [berZ. bAron­i [berZ. RvlarWnili < port. ¥ barkarolisa.bar -72- Zis Casaberi sakravi. ¥ barJisa.] _ baronis coli an qa­ liSvili. wnevasTan.

ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. saqonlis b. barter gacvla­ gamocvla. mowyobiloba. burji. bataillon] _ sajaro qveganayofi. b. batterie] _ 1. bani. dasayrdeni. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad.  galvanuri b. bArter­i [ingl. b. aTaseuli). ¥ batareisa.. 2. bastQon­i [fr. Scd. 3. bat 2. sinon. bastion] _ 1. batAlia [fr. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi.  msroleli b. ele­ ments. ¥ barteruli da sabartero  b. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. bastQlia [fr.) gacvla.-73 barJasi Scd. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils.-is cecxli. bataille brZo­ la] _ omis. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). (s. batalle] _ (wign. orTqliT gaTbobis b. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. mamakacis yvelaze dabali xma. aseTi xmis mqone momRerali.  b. batariasi.) garigeba. Janri xelovnebaSi. batArea [fr. satanko b.) brZola. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. .  baTalioni Scd. bani.  sacecxle b. (s.. basso] _ 1. batalQon­i [fr.  bataria. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. gadat. ferwera.. 3. brZolis sce­ nebis amsaxveli. gamagrebuli adgili. batAluri [<fr.  sazenito b. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. batareia. 2. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. dvrini. bAs­i [it.

igi modis laT. aRsaniSnavia. batQsfero [berZ. drostarebis. grZeli. bAxus­i [laT. . laboratoria. batErflai [ingl. baqteorologiuri Scd. ise SinaarsiT: patroni.  Sokoladis b. baqteriolOgia [berZ. mikrobis saxeoba. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. mxiarulebis RmerTi.  bacilasi Scd.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. batoni sxva warmo­ Sobisaa.bat -74 baqterialuri Scd. bEg­i [Turq. rac `mfarvels~ niSnavs. akrobatebi da sxv. bacchusi < berZ. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. bAcila [laT. mikro­ biologiis nawili. plagos mWameli. 2. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. nayinis b. ¥ bacilisa. bAton­i [fr. daavadeba. ¥ baqteriuli.  b.] – orkuzi­ ani aqlemi. baqtrQan­i [Turq. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. baqtEria [berZ. baqteria baqteria da plagein. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade.  baqtrini Scd. foladis sferuli kamera. pat­ ronus­idan. ¥ baqteriologiuri. bAtut­i da bAtud­i [fr. zRvis siRrme. ¥ qarT. romelic Seiswavlis baqteriebs. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. sakonditro nawarmi patara joxis formis. batôn joxi] _ 1. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b.  baqteorologia. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. feodali. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. brasis nairsaxeoba.. baqteriOfag­i [berZ.  b. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi.  daviT-b.

bazburTi. beQsbol­i [ingl. eSmaki.-75- bel bedUin­i [germ. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. germ. bEkar­i [fr. belEtaJ­i [rus. beQsik­i [ingl. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. bel kargi. nawarmoebi.). lamazi da elage sarTuli] – 1.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi.-is loJa. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. бельэтаж < fr. sasaxleebSi). 2. ¥ bezesi.­Si da me­20 s. beletrQstika [< fr. badawin] – momTabare arabi. belladonna saucxoo dama.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. saukeTeso sarTuli. TeatrSi pirveli iarusi. bEkon­i [ingl. proza). belAdona [< it. beelsebul < ebr. amfiTeatrsa da benuars Soris.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. bElkanto [it. meore. prozaikosi).  b. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. belzEbel­i [berZ.] – avi suli. romanebi) (sinon.  bezisa Scd. Smaga. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. bEze [< fr. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. ketburTi. novelebi. beduine < arab. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon.  b.

baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. benEfis­i [fr. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli.) ufe­ ro. bensol] – ufero sawvavi siTxe. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. bemolle] _ (mus.  b. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). bEta [berZ. warmodgena. benzina < laT. bEnzol­i [fr. bErdan­i [< sakuT. advilad aalebadia. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis.-is loJa.  bengaliuri Scd. bestsEler­i [ingl. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. warmo­ ebaSi. Zvlebisagan – cximis misaRebad. damaxa­ siaTebeli suniT. berdana Scd. ¥ sabenefiso. saRamo. s. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. bEnzin­i [it. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. bge­ ris simsubuqe da silamaze. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo).) 1.bem -76(ix. bEmol­i [it. 2. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. me­ dicinaSi da sxv. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. aorTqlebadi siTxe. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. s. zeTisa zeTovani Teslebisagan. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. sax. benzoe] – (teq.  berdanka. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. iyeneben saRebrebis. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni.  s. benUar­i [fr. koncerti. berdenka.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi.

.-is filebi. biblion wigni da berZ. grapho vwer] – 1. bis orjer da berZ. ebr. biblia (mr.-is qarxana. ¥ bibliuri. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. bis orjer da berZ.. rkinabEtoni – betoni.  `vefxistyaosnis” b. xreSisa da misT. behēmoth (mr.  b. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. beton < laT. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. biAndria [laT. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. bib biATlon­i [laT. silis. bi. bi. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami).ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura.  begemoti.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. bibliis. athlon asparezoba] _ (sp. 3.  bilingvizmi. RorRis.  monografias darTuli hqonda b..  bibliasi Scd.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT.-77tronebis nakadi.. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. bEton­i [fr. behemoti Scd. bibliogrAfia [< berZ. b. raime sagnis. behEmoT­i _ [Zv. [laT. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). 2.. bQblia [berZ. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. binomi.

bQzon­i [laT. bigAmia [laT. wignebis seria. bis orjer da berZ. biznEsmen­i [ingl. universitetis b. sabiblioteko Scd.. (qarT. romelic mogebas iZleva.  students mdidari (rigi­ ani) b. . business saqmiani. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. ga­ mocema (wigni. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. bQgud­i [fr. hqonda. qsovilisa da sxv. (saniv­ Te)  bitoni Scd. b. (s) ganyofileba. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. gamocema. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. papiloto.  s. saqme.. businessman] – piri. 2. (s. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. romelic bizness misdevs.) saZiebeli. si­ non. bison] – gareuli xari. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. bibliotheke] – 1. bibliotekuri. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. s.. nivTis b. 3. biEnale [< fr. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. komercia. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. bQde [fr. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. katalogi. erovnuli b. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki. bienale (mdedr. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri).  rqis b. wignTsacavi). bQdon­i [fr.  moswavlis b.bib -78 biblioteka. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs.).

 Teatris b. baraTi raime teqstiT. bilQngva [laT. bikini < geogr. bioadaptacia.. bikfOrdis zOnari [< sak. winsarTi). iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. bio  mosawvevi b. sax. aqvs garkveuli valdebuleba.. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). sagamocdo b. sinon.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. TviTmfrinavis b.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. moswavlis b. Teatraluri (saTeatro) b..  s. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. bis orjer da berZ. bios sicocxle. nomos nawili.. bQnokl­i [fr. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. ¥ sabileTo. . bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. bios si­ cocxle. [berZ. romelSic mo­ Tavsebulia denTi.. salaro. ufaso b. biologia.. bQTumad – erTad. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. durbindi). studentis b. si­ non. bilingua] – (fi­ lol.  samxedro b. bQnom­i [laT.. 2. cxovrebis gza. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa).  biografia. biogrAfia [berZ. billet] – 1. visame cxovreba.. 3. sax. wevri] – (maTem. partias. orwevriani) bio. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. (qarT.-79loeT amerikaSi. binocle <laT. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. latariis b.  savele b.. bQleT­i [fr. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). bQkin­i [ingl. (qarT.

sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. polis qalaqi. biosQnTez­i [berZ. bi patridi. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. fakulteti.  bionikisa. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi.  i. bousa safule] – 1. WavWavaZis b. borse < laT. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. b. . biologiis nawili – fizikis ganyofileba. ¥ biografiuli da sabiografio. biofQzika – biologiuri fizika. kibernetikis nawi­ li.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. biOsfero [berZ. laboratoria. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. bi pOlid­i [laT. dawesebuleba. ¥ bioqimiuri. biOnika [< berZ. mecnierebani.  bionikasi Scd. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. b. beWdebi. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs.  b.bio -80 biosfera Scd. ¥ biosinTezuri. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. b. kvleva. (s) cnobebi. sadguri. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. bis orjer da berZ. ¥ biologiuri. biJutEria [< fr. bQrJa [germ. sayureebi da misT. sa­ xelmwifo] – (samarT. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs.  b. biolOgia [berZ. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad.  b.

Turquli warmoSobisa. biseqsuAlur­i [laT. 2.) swori xazi. amindis b.-81 safondo b. momkveTi] – (maTem. s. nam­ biu cxvaris saxeoba. koncertze. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba.  biTumi sxvaa.-is makleri 2. ¥ bitumovani.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. (saub. 1­Tvis)  s. erTxel kidev.. nav­ Tobis da misT. bissectrico < laT. garigeba. b. bis or­ jer da sexualis sasqeso. baiti).  pianistma bis-ze daukra. mzaddeba aTqvefil kvercxis.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. gudronis. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). bulletin] – 1. 2.. bQtum­i [laT. ¥ sabQrJo (mniS. bQskvit­i [fr.) saerTo sa­ xelwodeba. gamoxa­ tavs risame. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. bQt­i [ingl. ¥ biseqtrisisa. biscuit] – 1. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. mouWiqavi faifuri.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. fqvilis da Saqrisgan. bissectrix (bissectricis) orad gampobi. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani.. seq­ sualuri] – orsqesiani. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. qanebi.  b. ganmeo­ rebiT). bisektrisa Scd. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. cieb-cxeleba. biulEten­i [fr. (Zv. msu­ buqi namcxvari erTgvari.  biseqtrisasi. . sasaqonlo b. iye­ neben qandakebaSi. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini.  sainformacio b. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. bis! [laT. biUvet­i [fr. orivesqesiani bisEqtrisa [fr.

Tvisebebi. dawese­ bulebebs. 3. aparati.. cnobaTa b.  eqimma b. saxelwodeba. biusthAlter­i [germ. bureau] – 1. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. bustehalter] – qalis lifi. bQust­i [fr. buste] – 1. saarCevno furceli. (saub. b. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. 1).) visime piradi Semosavali da xarjebi. gaunaRdes. 1­isaTvis). romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. amindis b. qandakeba. igivea.  b. uj­ redebi.  b. zogi dawesebulis. saqmisadmi b. ¥ sabiujeto (mniS..biu -82¥ biurokratiuli  b.rac biurokratiz­ mi (mniS. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. buream biuri da berZ. midgoma. budget < ingl. bureacratie] – 1. zviad gamsaxurdias b. 2. 2. qalis gulmkerdi. 3. daxures.  saqarTvelos saxelmwifo b. xarjT­aRricxva.  ojaxis b. 2. bQuro [fr. b. Caagdo saarCevno yuTSi. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri.-is usulguloba . bureacrate < fr. kantoris da misT. biurokrAtia [fr. ganyo­ filebis.  sakonstruqtoro b.. 2. biurOkrat­i [fr. kratos xelisufleba. saxelmwifos. biurokrAtizm­i – 1. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. gul­ mkerdze Casacmeli. biUjet­i [fr. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. gadat. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba.  b.  am gagebiT biurokratuli Scd.] – 1. ¥ biurokratiuli. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. misca.  biuletini Scd. 2. biurokratebi.

) raime nagebobis na­ wili. 2. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. qaRaldis furceli. blanc TeTri] – 1. WoWonaqi). nabeWdi qaRaldis fur­ celi.  bicepsi Scd. blitz elva] – 1. blOk­i2 [fr. (saub. partiebis.-is Sevseba. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. blQc­i [germ.  b.  blamanJisa. blAmanJe [fr. romelze gadagdebulia Toki. 2. blindage] – (samx. blEizer­i [ingl. saxel­ mwifoebis. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. blQndaJ­i [fr. periodi. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. bloc] – 1. orTava kunTi). romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. blitzkrig] – elviseburi omi. bQcefs­i [laT. blEf­i [ingl. gegma. si­ non. 2. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. blomanJe Scd. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). blAnk­i [fr. blOk­i1 [fr. blQckrig­i [germ. romelic Tavis mxriv .-83 s. turniri (WadrakSi). sinon. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. s.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia.-ze dabeWdili Suamdgomloba.  b. bagiri an jaWvi (qarT. block germ. blictUrnir­i [germ. (teqn. bluff] – risame mogoneba. blazer] – 1. SeTxzva visame blo motyuebis.  blamanJue dasaSvebia. ¥ blamanJesi.) mtkice nageboba. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad.  b.

bObina [< fr. blokadis mowyoba. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. TiSva. Zafi.-is moxsna. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi.  b. (sp. bObslei [ingl. romelic aseTi musikis  fanjris b.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan.­gz. bobine koWa] – 1. bOa [fr. to block] – 1.  bobinasi. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. babina Scd. van­Tovlian gzaze speci­ 3. qalaqis simagris. boa < laT. (medic. non. romelzedac exveva firi. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. magnitofonis gorgolaWi. boa gveli] 3.  b. garemocva doli an lilvi.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. qsovili da sxv.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. moZraobis winaaRmdegoba. (samx). mrgvali kolofi.-iT naSeni saxli. naRveli] – zan­ 2. ¥ bobinisa. armiis da sxv. sevda. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. sxvadasxva manqanaSi: koWa. aguris formisa. ri zemoqmedebis mizniT. romelze­ mtris jarebs mier. amerikaSi. blOkada [ingl.  ekonomikuri b. cekva. bobsleigh. blokade] – 1. bob 2. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . izolacia masze politiku­ 3. alya. blokQreba [ingl. lia. maturi). dac exveva mavTuli. eleqtro mowyobiloba – 3. b. 2.. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. mtruli qveynebis mier 2. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. 4. (rk. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. seqcia).) romelime organos anTebis koWa. gavrcelebulia tropikul  b.

-is gamocxadeba.-85- bom bogdQxan­i [monR. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. sax. bombardier] – (gadat. 2. bOmb­i [fr. rac kulturizmi. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili.) didi metismetad kaSkaSa meteori. boQkot­i [ingl.) CineTis imperatorebis tituli.  saaviacio b. cxeli wylis misaRebad. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. agreT­ ve kulturizmi). bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. bolero] – 1. boycott sak. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . bodibQlding­i [ingl. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. 2. cecxlgamCeni b. boiler] _ (teqn.  b. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. musika am cekvisaTvis. rodesac irlandielma arendatorebma C. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. boyscout < (ist. bOkal­i [fr. igivea. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT.) fexburTeli. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. bOlero [esp. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. aTletizmi (ix. boQler­i [ingl. or­ ganizaciebTan. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi).. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. qalis mokle. bombArdir­i [germ.) qvabi..

 trotuaris b. gvarjila] – qimiuri elementi. bombonQer­i [fr. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. Spale­ ris da misT. b. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. bordQur­i [fr. xel­ mZRvaneli. bOnza [fr. bor(ax) < arab. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi.  borduri Scd. bOrdo [geogr. sinon.  bambanierka. bOna [fr. (qarT. boston < ge­ ogr. kideebze Se­ movlebuli zoli. arSia). am kedlis zeda kide.) mTavari. 2. bordure] – 1. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi.-ebs talRebi exeTqeboda.  mtris poziciebis b.  gemis b. (araofic. (polig. banbanerka Scd.-ebi.) samkauli teqstis garSemo. bOr­i2 [germ.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. bOr­i1 [laT. qsovilis. 2. bOrt­i [fr.  qimi (1 mniS. bord] – 1. Zaris kedeli. paltos. Ria satvirTo vagonis da misT. 2. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. boss holand baas patroni. Rvinisferi. 3.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani).-Tan mdgari turistebi. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. warmoebis di­ reqtori. dabombva. bord germ. ufrosi.  gadaxsnili b.­iT) Scd. Sindisferi. xaliCis. buraq boraki. gamosayofad. gemis bortze – gemze. bOs­i [ingl. sax. mflo­ beli] – 1.  b. bOston­i [ingl.bon -863. wiTe­ li Rvino erTgvari. kostumi. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. . mepatrone. 2. satvirTo avtomobilis. gemis gverdis kedeli.] – 1. bobrer burRi] – foladis burRi.

TevziT.  brasi Scd. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. 1809-1852) gvaris mixedviT]. bravo friadze] – mowonebis. yofa. botforti.  b. 3. brailis (braille. boUling­i [ingl. musikosebi. kedlis Sandali. mxatvrebi. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. braconnier] . bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.) guliscemis Seneldeba (Sdr. boheme – cignuri. banqos TamaSi erTgvari. cignuroba] – msaxiobebi.  bogema.-87nairad: vals­bostoni). saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. ¥ botanikuri. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. ¥ bohemuri. eleqtrolampa. taqikardia).  b.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. geografia. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). bravo! [it. bOcman­i [holand. botAnika [< berZ.-is xelmZRvaneli. 2. xorciT an bostneulis konserviT. bras xeli] – 1. bradikArdia [berZ. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. botulus Zexvi] – (medic. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. botfOrteb­i [fr. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. mwer­ lebi. bra [fr. bOhema [fr. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare.  mx.  b. icvamdnen Zvelad kavaleristebi.  brisa.). botUlizm­i [< laT. ke­ delze damagrebuli sanaTi. 2. brakonQer­i [fr. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. bogemuri Scd. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili.

romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. brQgada [fr. presenning] – xeSeSi. braad spil] – (zRv.) saxanZro razmis ufosi. breQk­dAns­i [ingl. брезент < ho­ land. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. lifze da misT. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze.  brandmeisteri Scd. brEve [laT. alublisgan). braUning­i [ingl. brandmaQster­i [germ. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. brAs­i [fr. brEtel­i [fr. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. brEzent­i [rus.  brakoneri Scd. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. brandmAuer­i [germ. breakdance < break texa. cecxlamridi). brandmeister] – (moZv. polkze – piri. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. brahma] – (mi­ Tol. brAhma [sanskr.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. sax. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. brEnd­i [ingl. romelic miaCniaT samyaros da yvela . sinon. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari.bra -88arsebis Semqmnelad. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. sa­ jariso SenaerTi. brigade] – 1. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti.  SemoklebiT _ breiki. romelic mxarze gadadis. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. brASpil­i [holand. bretelle] – qalis perangze. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. Browning sa­ kuT.

] – brigadis (mniS.. matareblis momsaxure per­ sonali.­mde. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. brigAdir­i [germ. breeches (mr. brQj­i [ingl. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. brise] – susti sa­ napiro qari. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. 4. brigantire < it. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris.  gamyolebis b. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi.  satorpedo katerebis b. brOker­i [< ingl.  brigantina Scd. brQz­i [fr. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. . brigadier < fr. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. brilQant­i [fr. 4) xelmZRvaneli. bro brQnza [rumin. 3. 3. 2. mux­ lebs qvemoT viwro. Ceq­ mebSi Casatanebeli. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas.­dan ax. broQler­i [ingl. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. magram diviziaze mci­ re. meCaieTa b. brQfing­i [ingl. erTgvari. brQji [ingl. nayinis b.)] – Sarvali.  satanko b.-89didi. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. me­5­6 ss. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. Suamavali vaWrobaSi.. Cais b. brigAntin­i [fr. me­8 s.. broker] – mak­ leri. welT. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. koleqtivi. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi.  naxerxis b. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. welTaR. agreTve bretaSi (kontinentze).  zeinkalTa b. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr.

bronchos (mx.  bronxiti Scd. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. cxvris.  budisa Scd. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. brOS­i [fr. Roris) gadamdebi daavadeba. firma. brochure] – pa­ tara wigni. Zroxis. bUda [sanskr. neto. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. broche] – gulze dasabnevi samkauli. s. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. brOSura [fr.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi.  bruciliozi. SefuTvianad).] – saqonlis (Txis. sinon. vaxtanguri). welTaRr. brudErSaft­i [germ. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. bronxialuri Scd.-Ta skola. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. . bronxuli. bronqaluri. brUto [it. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. tibetSi. jirkvlebi.  oqros b. ¥ budasi.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. bruceloza Scd.  s.  bronxebi. brucEloz­i [< sakuT. brOnqebi [berZ.  popularuli b. kantora. koreaSi.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone.bro -90sapirisp.  b.  broSka Scd.  b. ¥ sabrokero. sax. brutto uxeSi] – (vaWr. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. brOnqit­i – (medic.

 b. bUklet­i [ingl. romis papis mbrZanebuleba.  b. prospeqti2) da misT. < fr. sporti. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. budUar­i [fr. posament.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. b. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. qalaqis xedebiani b. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli.  Cais b.  buklisa Scd. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. ¥ buklesi. prospeqti (ix. risame gemos an surne­ lebis erToblioba.-91buda – princi gautama. maRazia. boquet] _ 1. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. ¥ sabuero. weri­ li an sigeli. bulla] – 1. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. pastorali.  gamofenis b. beWedi. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. bUi [holand.  s.. msxvili naqsovi. sa­ erTod sofluri cxovreba. booklet wig­ naki. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. bukQnist­i [fr. reklama. bUkle [fr. religia. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. bUla [laT. 2.) Taiguli. 2. taZari. bUer­i [holand. bUket­i [fr. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. tansacmelze mov­ lebuli. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). ¥ budisturi. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. romelic aseT do­ . boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. (moZv. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. bukmEker­i [< ingl. bUzment­i [germ.

¥ bulanJesi. ix. sax.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. xvimiri). bumErang­i [ingl.  bulasi Scd. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT.  bulanJisa.  qvanaxSiris b. bUldog­i [ingl. blanJe Scd. . bulvari] – rac navaraudevia. meSCanebisaTvis.. 2. 2. uxamsi ge­ movnebisaTvis. bUlvar­i [fr. presa. bUrg­i [germ. sakuT.] – 1. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari.] – wkapze datovebuli. (gadat. bungalow < ind. bulldog] – erTgvari ZaRli. kombali. bullet] – (sp.) aurzauri.  b. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. inglisSi: erTsarTuliani koteji. bunker] – 1. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. ¥ bulisa. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. bUngalo da bEngalo [ingl. bulAnJue [< fr. bulvAruli [< fr. b. bUnker­i [ingl. kombainis b. rac ga­ miznulia obivatelebis. boom] – 1. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. bUlit­i [ingl. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). sinon. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. bulldozer] – mowyobiloba. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. 2. bUm­i [ingl. romani. buldOzer­i [ingl. sensa­ cia.) hokeiSi: sajarimo Saiba. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis.

mebUfete – bufetSi (mniS. 2. bufErul­i saxelmwifo – (polit..  b. partiebi.  burJuasi Scd. buf butErbrod­i [germ. patara sasauz­ me. Zexvis. cixe simagre. butafOria [< it. ¥ burJuaziuli. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. . burlesque] – komikuri. vagonze – dajaxebis. b.) patara saxelm­ wifo. sufris WurWleulis. boust-rimes (mr. ¥ mebufetisa. vagzlis b. wyobileba.  butaforuli Scd. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. bUfet­i [fr. pistoleti. butAfor­i [it. romelzec dadebulia yve­ lis.  mebufetesi Scd.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. bUrJua [fr. 2 momuSave.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. bUfer­i [ingl.. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. tansacmeli. dartymis misa­ Rebad. ro­ melsac abaria butaforia.) namdvils mimsgavsebuli.  buterbroti Scd. buffet] – 1. iaraRi da sxv.  b. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. ¥ butaforiuli. ¥ burJuisa. loris.  moxaratebuli b.. burJuAzia [fr. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. bUrdesk­i [fr.  burimisa Scd. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. parodiuli po­ eziis Janri.  skolis b. ¥ burimesi. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris.  msxvili b. bourgeoisie] – klasi. WurWeli. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. bUrime [fr.-93gamagrebuli koSki. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze.

udris daax­ loebiT 35. gabardine] _ Salis qsovili. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven.  s. bUqsir­i [< holand.  bunebrivi g. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). kursebi. ufrosi b. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. ¥ buxhaltruli. boots (mr.. airi). gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa.  b..  avtomobilis g. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika..  g. 2.. ¥ sabuqsiro. gemi. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. bUSel­i [ingl.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gabArit­i [fr. ¥ sabuRalterio. mgvrgvinavi g. navTobis g. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. ¥ sabuRaltro. sinon. buxhaltEria – 1. ¥ gaziani.. 2.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. gemis g. TviTmfrinavis g. daWirxnili g.  mTavari b.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. cremlsadeni g. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi.. niWi. dawesebu­ lebaSi. fizikuri sxe­ uli.  maxrCobela g. nivTiereba. wyali. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi.  s. boegseeren buqsireba] – 1. tivebis da misT.4 l­s. 2. gaz] – 1. gemi. bagiri. binebis g. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti.. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. davTari. gazifikAcia [fr.2 ­36. gAz­i [fr. gasawevad. bUc­i [ingl. g gabArdin­i [fr.. Txevadi g. karWapebis.. .buq -94 s. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g.

maRazia. jili damnaSaveebi. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. da Tanabrad SekreWili. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. Crd. quCebSi da sxva. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. italiisa da belgiis galantErea [fr. fabrika.). galanteria. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. ¥ galantereisa. sawvavi siTxe. galant] _ didad Tavaziani. monebi. samxedro xomaldi. galErea [it. romelSic Sedis mze Si. .  s. saRamo gala da uli saxelwodeba. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. Scd. iTqmis did da cis ikankledi. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. balaxi. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g.: deko­ da maSasadame. saqoneli. mokled ¥ galaqtikuri. romelic mi­ galAntur­i [fr. galleria] _ 1. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. s. gazoline] _ 1.romlebic misT. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. xelTaTmanebi.  galerasi Scd. galantikos 2. ¥ galerisa. lentebi. misgan Semdeg iReben benzins). tyveebi.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. – tualetisa (mniSv. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. Tiani sistema  Cveni g. nisleuli.  g.ro­ sagalanterio. 1) da welTaR. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s.-ebi.-95- gal gazOlin­i [fr. ¥ sagalantereo. savarcxlebi. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. farTobi.  galantereasi. gala] – 1. galantereia. sagalantereio. gazon] _ baReb­ tema. (krekingis procesi. Zv. ro­ Rilebi. s. galAqtika [< berZ. Cveulebriv. grZe­ li daxuruli derefani. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili.

(moZv. qarT. TviT mamlebis Cxubi. kanifolsa da wyals. galipot] _ fisi. generlis Galliffet-isgan. galvanometr­i [galvano berZn. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni).) TeatrSi.) didi wyeba rigi (ti pebis. gAlet­i [fr. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT).) SuSabandi. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. galQpot­i [fr. galereia Scd. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. eleqtruli denis gatareba rameSi.  g. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). Tavisi simkacriT] _ samxedro . galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. mamlebis CxubisaTvis. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. gAlife [afr. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1.  galereisa. 2. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. 4. 3. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. 2. gadat. 5. portrete­ bisa). samxedro nage­ bobebSi).  galereasi. (saub. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. (wign. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. sinon. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. galeria. Seicavs ski­ pidars. qandara. 2.-is gayvana. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi.  literaturuli gmirebis g. galQera [esp.

 g. galQcizm­i [fr.-97Sarvali. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . ¥ gamisa. gallon] _ ing­ lisSi.-ebis dakvra.  galifesi.  s. gamma Scd gAmbit­i [fr. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. gAlon­i [fr. ga­ farToebuli. xrova] _ bandi­ ti. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gAngrena [berZ. gAraJ­i [fr. gadat. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. Se­ irwymeba. sawindari). movlenebisa.5 l­mde). gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. (wign. ¥ sagarantio. gamma saxelwodeba γ (g) asosi.  galifisa Scd. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. gangster brbo. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. garAntia [fr. xolo zemoT Zalian ganieri. gAmeta [berZ. sinon. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. gAngster­i [ingl.  gamasi.5 ­dan 4. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. vada. gambUzia [esp. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. garantie] _ pi­ roba. werili. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. s. 2. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gAma [berZ. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi.  ferTa g. gametςs meuR­ le (qmari). garage] _ gadaxu­ ruli adgili. gametς meuRle (coli)] _ (biol.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. banda.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. mZarcveli ¥ gangsteruli. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks.

Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. gArnir­i [fr.  msaxiobis g. tansacmlis karada. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli.  farexi Scd. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. garnir morTva. ¡s.).  ansambl "rusTavis" g.  megarderobesi Scd.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. sazRvargareT. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). maRazia. avejis.  Teatris g.upira­ tesad sauzmeuli. gastrOlebi [germ. TeT­ reulis) sruli kompleqti. 2. 2. ¥ sagastrolo. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. gastronome < berZ.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. garnQzon­i [fr. garnizon] _ samxedro nawilebi. gardErob­i [fr. garderobe] _ 1. repertuari. gaudeAmus­i [laT. 3. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli.  kartofilis g. kar­ tofili.  speqtakli. mogzauroba. 2). samsaxuri. garniture] _ . ¥ sagarnizono. 2) momuSave. s. makaroni da sxv. ¥ megarderobis. (poligr. gastronOmia [fr. gastrolQor­i [< germ.  g.] _ msaxiobi. s. gaudeamus SesakeTeblad.  Tbilisis g. rogorc savaWro saqoneli. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. garnQtur­i [fr. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv. katleti.  g. ¥ gastronomiuli. ¥ garniriani.) sxvadasxva zo­ mis. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi.

2. ebr.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze.) wignebiT ganswavluli. farTofarfliani Calis qudi erTgvari.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva.  heizeri Scd. geena. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. geyser < germ. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. gAuCo [esp. simReriT. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. genealogia] _ 1. gEim­i [ingl. cekviT da a. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. genealOgia [berZ. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gelertehr swavluli] _ (wign. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. S. gEena [berZ. gelErter­i [germ. istoriis damxmare dis­ ci plina. gvaris tomis istoria. magram cxov­ rebas. gaucho] _ 1. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. ¥ geiSisa. gemma] _ Zvirfa­ si qva. pampa) mcxovrebi mwyemsi.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. qov boi. .­Si. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. gEma [laT. geQzer­i [island. 2. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. gEiSa [iap. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. CogburTis partiis) nawili. geitinomAgia [berZ.  geiSasi Scd. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. (biol. gEa [berZ.

genetika). vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. ram sageneralgubernato geneturi. Tesva mTel organizmSi. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. (ix. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . ri. (medic. warmoSoba. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. ¥ genezisuri. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria.  g. wyaro] erTeuli. romlis drosac ru­ re wodebuleba. general­gubernator­i _ 1. tabula. kerZo genEral­i [fr. neralissimus yvelaze mTavari. britaneTis koloniebSi. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. mag­  m. generalizAcia _ 1. kavSiri. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. generalis saerTo. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. damsaxurebisaTvis. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT.  general-gubernatori. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. wvrilmans.) avadmyofobis gan­ debuleba.gen ¥ genialogiuri. general-maiori _ generlis 3. romelsac gana­ _ warmoSoba. genetikuri Scd. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. gansakuTrebuli samxedro 2. ro. romelsac aniWeben ufrosi. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. warmoqmna. geumaRlesi wodebuleba. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba.

-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT.  g. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars.  adamianis g. ioseb stalins ¥ generatoruli. generAtor­i [laT. konsuli. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. rac Scd. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. ganizacia. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win.. mag: litöt < laT. wevri. generaluri repeticia gEni [berZ. generalisimusoba mianiWa  g.. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. cxovelebis.  geneturi Scd. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. gegma (Semok. eleqtroenergiis g. ¥ genetikuri. genera2. warmoSoba. (1879­1953).. mwarmoebeli. generaluri konsuli  g. Sesaxeb. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli .  mudmivi denis g. genEtika [< berZ. ZiriTadi. generatio da­ badeba] _ 1. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. genos jiSi. mcenareTa g. generalQtet­i [germ. g. gengegma). romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano.. g. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. generalis saerTo. problemebi. cxovelTa g. prokurori. [laT. qalaqis g. danadgari. rom xSimSobeli. brZola (omSi). gaCena. da nareebis.  ase mag.­is wodeba hqonda a. g. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . generator  aRsaniSnavia.

 rusTavelis g.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. genos gvari. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. aRgeo. poetebi.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. geografias. geowilebad)] _ mecniereba. momcvel bunebriv pirobebs  g. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1.. logia. Sesaferi. lobs warmoebis ganlagebas. g. gē miwa] _ rTuli wera. motiviT. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. mTeli wavla. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. niadagebs da sxva). winaSe. erovnuli an religiuri niadagebis g.) mecnierebani. klimats. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. garemo. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli.. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT.  g. geniosis damaxasiaTebeli. nawarmoebi. Ta da cxovelTa samyaros. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. genius] _ geniiT _ mecniereba.  g. tomi da caedo vklav. (reliefs. cxovelTa g. vxo­ 2. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. geniiT da­ mecniereba.. Si. g. mcenare­ 2. mxatvari firosmani.  mcenareTa g. (s. [berZ.. g. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ. . xalxis gaJleta rasobrivi. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. geodezia.

geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. g. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili.  g. g. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. ¥ geodeziuri da sageodezio.  g. ruka (da ara ruqa). amocana. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. xelsawyoebi. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. ¥ geofizikuri. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. meTodi. ¥ geometriuli. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. ¥ giorgini Scd. procesebi. geolOgia [berZ. geomEtria [berZ. g. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. epoqa. gadaReba. aqvs didi xasxasa yvavili. aqsioma.  g. g. observatoria.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. g. ¥ geologiuri.  g. g. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb.  g. g. ¥ geopolitikuri. . eqspedicia (an: aqcia). Ziebis meTodebs. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. azomvebi. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. problemebi. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. gEpard­i [fr. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. geofQzika [berZ.  g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias.

gEran­i [< berZ. g. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. aqvs surnelovani foTlebi. romelic gamosaxulia dro­ Sebze.  saqarTvelos saxelmwifo g. gerUsia [berZ. ..  g. nemsiwvera). zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. герб < polon. gâuri < arab. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. mArka _ marka. laT.  germetiuli Scd. giAur­i [Turq.. g. gQbon­i [ingl. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni.  zangTa g. gvArdia [it. sagvareulo g. herb] _ saxelmwifos.  g. nawili. ebraelTa g.-is kapitani. gEto [it. ¥ gvardiuli. hermetique. qa­ laqis.  Rerbi. SeuRwevi. Tbilisis g. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. germEtul­i [fr. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. gErb­i [rus. sinon.. liTonis furcelze. hermeticus] _ mWidrod daxuruli.) beWedi. gerontolOgia [berZ. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. safuTavi.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. gaum­ tari. (s. saRerbo Scd. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. gibbon] _ maimuni. Rerbiani. beWdebze da sxv. gerb.  sazRvao g. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb.ger -104 g. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. SefuTva. ¥ gerbiani da sagerbo. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. romelsac Zalian grZeli sinon. Gestapo (Se­ mokl. avaza). gEstapo [germ..

gla gimnAzia _ gimna­ zia. gQrlanda [fr. kirilica). giliOtina [fr. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. gingQvit­i [< laT.). guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. wveri da sxv. si­ non. amocanebi. goliaTi. baits. meurneoba da sxv. gQgant­i [berZ. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). ¥ giganturi. girlandi Scd. (Sdr. mSenebloba. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. g. ginAndri _ [berZ. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. eqskursiamZRoli). am saxis ornamenti.) RrZi­ lebis anTeba.  giga baiti = 1 mlrd. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali.  girlianda. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. Semdeg skola. 2. foTlebi totebi. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. guirliande < it. ginekolOgia [berZ. girlanda] _ 1. gimnAzia [< berZ. 2. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. (qarT. uzarmazari Senoba. gQd­i [fr. gingine RrZili) _ (medic. sinon. warmoeba. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs.  g. nageboba. yvavilwnuli). Zalian didi. . guide] _ turistebis gamyoli (qarT.-105wina kidurebi aqvs. gQga _ TavsarTi. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. gladiAtor­i [laT. gigas (gigantis)] _ 1. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. glagOlica [rus. gladiator] kl. bumberazi). romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas.

aviTarebs did siCqares. glOsit­i [< berZ. glitvAin­i [germ. glAse [fr. glandes < laT. gleukos maWari. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi.  glasisi. atmosferoSi feradi rgolebi. glosarQum­i [laT.  g.  glasisa. gloria brwyinva. g-ebis amokveTa. g. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. molivlive] _ swrafmavali . gleikOmetr­i [berZ.) rac mTel msoflios. glUkoza [< berZ.) Tvalis mZime da­ avadeba. dideba] _ 1. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. glAndebi [fr. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). mTel dedamiwas moicavs. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. globus sfero] _ dedamiwis modeli. problemebi. glQser­i [fr. xSirad iwvevs dabrmavebas.) enis anTeba. global] _ (wign. optikuri mov­ lena. globAlur­i [fr. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo.gla -106matoriani navi. 2. glaUkoma [berZ. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. glisseur mosriale. politika. glossa ena] _ (medic. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. svamen cxlad. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. gliase Scd.  Sesivebuli g. glossanium] _ (filol. glObus­i [laT. glease. glaukôma] _ (medic.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it..) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. sayovelTao.

gnosis codna. formebs da meTodebs. ¥ gnoseologiuri. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. tanjva (“golgoTaze asvla”). gOlgoTa [arab. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas.) mekare (fexburTSi. gobElen­i [fr. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gnOm­i [germ. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. 2. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. fardebisTvis da sxv. gnostQcizm­i [< berZ. mis wyaroebs. gnu [afr. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. gamosaxuleba 2. holos wona da gramma aso.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. iyeneben medicinaSi.  gliukoza Scd. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi .)  gobelini Scd. goalkeeper] _ (moZv. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. golf] _ 1. golkQper­i [ingl. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. golOgrama [< berZ.-107li] _ yurZnis Saqari. goraki pa­ lestinaSi. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. (gadat. hokeiSi). gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. ierusalimis axlos. gnoseolOgia [< berZ.) satanjveli ad­ gili.

sinon. sper­ matozoidebs). gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. 1. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . gondoliere] _ gondolis (mniSv. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.S­Si). gOrila [ingl. megondolisa. binadrobs centralur af­ rikaSi. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. tri peri. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. megondolesi Scd. gonOrea [berZ.) meniCbe (qarT. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. 2. gOrJet­i [fr. gondolQer­i [it. gonorrhoia.) iT­ qmis rTuli. gonAdeb­i [< berZ. gOrdias kvAnZi _ (wign. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. megondole). ampartavnoba. 3. ¥ gondolisa. Zneli amocanis. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. 2. mokle Sarvali. didi warmodgena sakuTar Tavze. gOng­i (ingl. berZnuli le­ gendis mixedviT. ¥ gondolierisa. honor pativi] _ qedmaRloba. iyeneben aseve signalis misacemad. winda _ muxlamde sigrZis. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. brtyelZira veneciuri navi. erTniCbiani grZeli. gondolQera [it. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi].S.  gondolierasi Scd.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. daxlarTul saqmis. gondola] _ 1. gOndola [it.  gondolasi. rac gondolieri.

graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. gravQura [fr. gradAcia [laT. gravQori [fr. gothique. 5 g. (qarT. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. g. ¥ gotikuri. got. TandaTanoba. msoflio miziduloba). xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. yinva.5 g. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. raime magari masalis (li­ Tonis. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. Zvlis. germ. siTbo. Tvisebebi. 4. gravitas simZime] _ (spec. TaRi. ¥ .  sxeulTa g. gofrQreba [fr. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli.-109sayelo. safexuri. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. gravQreba [fr. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. stili. gradusiani. taZari. gravitAcia [laT. aqaqi). graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. 3.. gradus nabiji.  gotikuris mniS. romelsac qalebi atareben.) ma­ teriis Tviseba. qaRaldze. ¥ gravitaciuli.­iT ixma­ reba agreTve goTUri.. grAdus­i [laT. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. avadmyofs sicxe hqonda 37. gOtika [fr. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. temperaturis sazomi er­ Teuli. qvis. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla.  g. g. xis. 15-g. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. Tunuqze da misT. arqiteqtura. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . g. gravure] _ 1. Tan­ mimdevroba.  20 g. yinva. kuTxe. minis da sxv. 2. udris wrexazis 1/360 nawils. sinon. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT.isriseburi TaRebis.  60-g.

grandioso. gramAtika [berZ. grAnit­i [it. ba­ ronze meti. di­ adi. mindvris Spatisa da qarsisagan. ¥ granatisa.grama [<berZ.  g. granite < laT. . gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. gramma aso.  telegrama. lapa­ raks). amerikis SeerTebul StatebSi..  firfitebi. ¥ graviurisa. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). didebuli. gramOfon­i [berZ. g. xelis g. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. romelic Sedgeba kvarcis. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. fr. . grAnata [it. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. demonstracia. g.  fugasuri g. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. Zvir­ fasi saSeni masala. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. uzarmazari.  granatasi. grandiOzuli [it. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. grAf­i [germ. Canaweri da phone bgera. 2. grandiose] _ Zalian didi. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. saartilerio g. wesebi. g. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. Canaxa­ zisadmi..gra -110- naxati. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. grAm­i [fr.-is Zegli. ¥ gramatikuli. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili.  gramafoni Scd. Secdoma. fonograma. gegmebi. granati Scd. veeberTela. grAnt­i [ingl. nageboba.  g. xma] _ ruporiani aparati.  graviurasi Scd.  g. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli.

naxSirbadis nairsaxeoba. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. barografi.. graphikos xazvi­ Ti. cecxlgamZle tige­ lebis. sakantoro davTrebSi da sxv. grAfik­i [berZ. grAfa [berZ. 2.  g.. (lingv.  g. xelovneba. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. . am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli. grafQnia [germ. moSavo an Savi minerali. avtobusis mimosvlis g.  amocanis gadawyvetis g.  grafiniisa Scd. ¥ grafikuli. dasamzadeblad. daxazuli] _ 1. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. ¥ grafiniasi. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. grafQkos­i _ grafikis (ix. romlis mixedviTac . avtografi. naxazi. ¥ grafisa. grAfit­i [< berZ. Graphit] _ 1.. graphō vwer germ. sveti. transportze: muSaobas mimdinareobis.-111- gra meTodi. sapoxi masalebis da sxv.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. iyeneben fanq­ rebis. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT).-is mixedviT muSaoba.  scenografi. matarebelTa moZraobis g. aseTi xelovnebis nimuSebi. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. grafolOgia [< berZ. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. ¥ grafikuli. xatva] _ 1.). 2. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. grAfika [< berZ. grafika) specialisti mxat­ vari. qarTuli g. 2. elteqnikuri nawar­ mis.  grafasi Scd. graphikē xazva.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. warmoebaSi.grAf­i [< berZ.  ferwera da g. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT).-is gamocema..

aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). greQder­i [ingl. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba.is gakeTeba.-is mocileba. moZraoba. gracia) aRsavse. grillage Sewva. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. aerodromebis da sxv. ¥ graciisa. iyeneben gzebis. cekva. grazioso] _ graciiT (ix.  graciasi Scd.  g. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. moxdenili.  g. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. am mcenaris nayofi. greQpfrut­i [ingl. grafomAnia [< berZ.  griliaJi Scd. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. moZraoba..  g-iT TamaSi. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. grimes < it.  greifruti dasaSvebia. mSe­ neblobaSi. wveris. graphō vwer da mania miswrafeba. mTxzve­ lobisadmi. 2. Txili an nuSi. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.gra -112sistema (`axali stili~). narnari. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. grQl­i [ingl. g. gratia mSveniereba] _ sinarnare. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. Gregorianus] _ welTaRricxvis . grQlaJ­i [fr. graciOzuli [it. grAcia [laT. g. grimo naoWebiani] _ 1. grQmasa [fr. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. grQm­i [fr. grille fr. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi.

anTeba. qarT. aqvs Roris tani. 2. romelic msaxiobebs grims ukeTebs.  grimasisa. grosmaQster­i [germ. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. gryps laT. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. sinon. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. didostati). raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. Grossmeister] _ 1. parkebSi. filtvebis g. yaimi. ¥ grosmaisteruli. ¥ grifiani. grosmeisteri Scd.  grimasasi Scd. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. grQp­i [fr. griffon] _ igivea. beWedi. sinon. Stempeli. grQf­i3 [fr. aseTi xel­ moweris anabeWdi. si­ mebiani sakravis yeli. grOt­i1 [fr. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. grOg­i [ingl.  gitaris g. wodebuleba. grQf­i1 [< berZ. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. ¥ grosmaisterisa. koniaki an arayi. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. rac grifi1. Griff] _ 1. grimeur] _ Teatris muSaki.  g. sinon. grQf­i2 [germ. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. exi). ¥ gri piani  g.  g.-113lied. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. movlenebi. 2. lomarwivi). griffe] _ 1. gamocema. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli.  g.  virusuli g. grQfon­i [fr.  grosmaistrisa.. . romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. grimQor­i [fr.

mmarTveloba. gUdron­i [fr. roli. grotEsk­i [fr. . ¥ sagubernio. губерния < laT. grOt­i2 [holand.  guvernantka Scd. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. ¥ groteskuli. grUnt­i [germ. stili g. gUaS­i [fr. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. romelSic Sereulia TeTra. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa.gro -114[rus.-is ostati. gouache] _ 1. ena. fantastikur gazviadebul. grotesque. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. grund] _ 1. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT.  qviSis g. 2.. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. niadagi. guvernQor­i [fr. miwa.  g. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. guvErnant­i [fr. 2. ¥ guTuri. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri.  s.  g. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. g-is wylebi 2. gubernAtor­i [laT. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. it.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. 3. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi).  g. gubernator mesaWe] _ 1.

danaQdebis Sroma _ iTq­ . gutAperC­i [ingl. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni.  gulaSi Scd. digest] _ 1. 2.  dalai-lamasi Scd. gemosmoyvare. g. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. ¥ dalai-lamisa. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan.  gutapirCi Scd. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. piris pativis moyvaruli. gutAcia [laT. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. iyeneben teqnikaSi.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. dAn­i [iap.-115- dan gulQaS­i [ungr. metwilad mwvanesa da wiTels. ZiriTa­ dad kalciums. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. daltOnizm­i [< ingl. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. so­ usis danamatiT. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. tyavis msgavsi. raimes mokle gadmocema. ¥ daltoniki. gUrman­i [fr. d daQjest­i [ingl.

daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. dAnsing­i [ingl.. ga­ moyofas. daqtilo. [laT. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. die. daqtiloskOpia [germ. Daktyloskopie < berZ. Downing Street] _ 1. kbilis teqnikosi. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. vuyureb. mag: daqtiloskopia. gauqmebas da sxv.. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. de.. 2. londonSi: quCa. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba].] _ TavsarTi. dAuning­strQti [ingl. religiebma. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. daqtilolOgia [berZ. daRmasvla. da­ cema.Tavidan mocilebas. resto­ ranSi. dAntist­i [fr. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). romelic aRniSnavs: 1. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~.. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. (moedani) Cveulebriv kafeSi. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. 2.. 1809­1882) saxelis . daqveiTeba.dan -116mixedviT]. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. daOsizm­i [Cin. decentra­ lizAcia. dentiste < laT. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi.] _ Zveli Ci­ nuri religia.  demobilizAcia. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan.. [< berZ.

 oTxi mxedris d. 2. movale. ix. romelsac debiuti (mniSv. aur­ zauri. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi.. ro­ melic napirzea damagrebu­ li.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. degradAcia [fr. debAtebi [fr. swrafad gaiTamaSes. siTxis raodenoba. dégradation < berZ.  cxare d. agreTve de. débutant] _ piri. laT. debarkAder­i [fr.  debiti sxva (ix. navTobis da sxv. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa.  navTobis WaburRilis d. gradus safexuri. dégéné rafion] _ 1... sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. dawesebulebis an organiza­ ciisa. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba.). ayalmayali... azrTa gacvla­gamocvla. débauche] _ Cxubi. debiUtant­i [fr. dEbet­i [< laT.  axalgazrda mwerlis d.. gauvnebleba (adgilisa. parlamentSi. début] _ 1. debitor] _ (bux­ halt. cema­tyepa.).). arteziuli Wis d. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. 1) aqvs. uwesivroba. kamaTi.  debeti sxvaa (ix. debQtor­i [laT. fizikuri an iuridiuli piri. dacema. degenerAcia [fr. 2. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. deg dEbiut­i [fr. dEboS­i [fr. krediti).-117 degradacia.). daqveiTeba.  mx. paeqroba. tansacmlisa.-Si ar ixmareba. dEbit­i [< fr.. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. débet marTebs] _ (buxhalt. . borjomis wylis d. degazAcia [ix. Wadrakis partiis sawyisi stadia. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi.. (biol. mowinaaRmdegeebma d.). romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva.). gauareseba: ga­ dagvareba. agreTve de. débit gamosavali] _ airis an wylis.

heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. (finans.. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. [fr. w. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. induqcia). romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT.-iT `merani~. CaTvliT. degrEsia [< laT. dedvEit­i [ingl. Dvalvation] _ fulis reforma. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. d. moci­ lebas da sxv. Rvinis daWaSnikeba. meTodi. 2.­idan] _ Tav­ sarTi. degustAtor­i [< laT.). wylis da sxv. kleba. saomari moqmedebis .  Cais d. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. rac mdgomareobs imaSi. ¥ deduqciuri. sunamos d. deadweight] _ (zRv. degressio ukan daxeva] _ 1.  dezinfeqcia.. orden­ ze da sxv. dEviz­i [fr. 2. Ria devalvacia). mokle gamonaTqvami. dés­gan. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis.  d. TandaTanobiT Semcireba. dedUqcia da deduqcQreba [< laT.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. devise] _ 1. devalvAcia [germ.). dez. degustAcia [fr. farze. sunis. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. daskvna. 3. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. mokle gamonaTqvami an sityva. ideas.

dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). dezorientAcia [fr. désinfectipn] rientation] _ Secdena. . ze­ dezodorAcia [fr. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. integratio] _ mTelis da­ da sxv.  borotganzraxuli d. dés­gan. ad­ dezintegrAcia [fr. darRveva. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. nagebobis da misT. saxelmwifo. binidan da sxv. mocileba sxvadasxva sag­ nis. dés warmomadgenlis. d. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. rom deba. odor suni] _ dapiridan (ix. dés da ministraciuli.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. désavouer]  d. luri saSualebebiT (qarT. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. radios. (s. daSla. cnobebi. dés ­gan. disci plinis jarSi gawvevas. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. désodezinfEqcia [fr.  ekonomikuri kavSirebis d. gausnebovneba). saSinao Cacmuloba. mianisagan. dezaqtivAcia [fr. dés­gan. activus moqme­ Sualeba. romelic moi poveba celeba gazeTis. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. adamiani.-119- dez dezabQlie [fr. yovel cocxal ujredSi. sinon. dezinformacio. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. ­idan da laT. dezavuQreba [fr.) gancxa_ visime gancxadeba. sameurneo laT. déserteus] _ biT. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. onirebis) moSla. rwmune­ dezodOrant­i da laT.

sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. dekadentoba). pianinos d. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. [berZ.  de-iured cnoba.  ianvris pirveli d. drois . rac duaieni. decadentia dacema] _ me­19 s. daSla.  qarTuli xelovnebis d. décadance] _ kulturis daqveiTeba.  gitaris zeda d. deka aTi] _ Tav­ sarTi.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. leqsebi. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. ¥ dekisa  dekasi Scd. dekAdans­i [fr.). dekAn­i [laT. dEka1. formalizmi. dEka2 [germ. 4. 2. 2.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. drois aseTi monakveTi. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. 3. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. décade < berZ.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. dekadEntoba [fr. naxati. dekanozi. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. dEizm­i [< laT. igivea.. d. de­Qure [laT. dejaure] _ for­ malurad. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. < laT. mis­ ticizmi. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. decanus aTisTavi] _ 1. dEkada [fr.­is dasasrulisa da me­20 s. dekalitri = 10 litrs. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. ¥ dekadenturi. da­ cema (ix. de-faqto). aRi­ arebda RvTis. décadent dacema.  d.. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri.

wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. liTac aseTi aqti. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. lis tansacmeli. qa­ sakiTxze. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. qonebis raodenobis Sesaxeb. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. dévruli kiTxvis ostati. romel­ mocdilebis dakargva. décolte] _ 1. kanonisa. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . oficialuri. sabaJo d.] _ kvalifikaciis.rom­  dekoderi. deklamaciiT gamodis. ix. mawanwalebi). qurdebi.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. gasagzavn fuls an fasian de. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. kaba.pirobiTi brZa­ aqtisa. 2. safosto dokumenti. xelmZRvaneloba dekanis 4. ZiriTadi nebebis. de da fr. maTxovrebi. Soriso politikis raime dekOlte [fr.. romelic faseuloba miaqvs Tan. sabaJos dokumenti. (mag.. rome­ meTaurobiT. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. elementebi.. declapiri aRniSnavs. xeliT: TviT dokumenti. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. gancxadeba] _ 1. Txva.. pro­ pakets. dekodQreba [laT.). deklarAcia [< laT. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. declaratio  d. fesiuli codnisa da ga­ 5. decoloratio] _ gauferuleba. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. ro­ 3. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. (finans. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. cema.

scenis d.  d. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. saxelosno. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. d. Tavaziani. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. sinon.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. dekoraciebis mxatvari. delegAcia [laT. TviT amoWrili. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. dekrESendo [it. . delegatio gagzavna. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. efeqturi.. dekoratQul­i [fr. mcenareebi. s. ¥ dekoraciuli da sadekoracio.  d. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. (qarT.  konferenciis d. yels. (s. saxelmwifos da sxv. lamazi. délicat] _ 1. 2. zrdilobiani  d. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp.  dekoraciuli sxvaa (ix. mkerdsa da zurgis zeda nawils. 2. delikAtur­i [fr. dekoracia). da­ wesebulebisa. rac frTxil. yrilobis d. gaformeba. decrescendo] _ (mus. saxelmwifosi da sxv.). décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. detalebi. dekorAcia [fr.) mxatvroba. delEgat­i [laT. vaza. Ria nawili aseTi kabisa. kreSendo). ¥ dekretuli da sadekreto. brZanebuleba. d.  pirveli moqmedebis d. delikAtes­i [fr.  dekoratiuli sxvaa (ix. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli.  d. dekorAtor­i [fr. adamiani 2. mSvidobis Sesaxeb. sakiTxi. mxrebs. iseTi. morTvis spe­ cialisti.  d. décorateur] _ 1. décret < laT.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. sanukvari saWmeli. dEkret­i [fr. nugbari). kanoni.

delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. sebSi. planum ¥ demagogiuri. d. piri. dros. 2. xazi _ 1. démāgogia] _ 1. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. xerxi. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). 2.  mdinare nilosis d. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr.). ndobis mosapoveblad). xazi. masSi hyavT delfinebi. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. Δ­s. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). (medic. faq­ tebis damaxinjeba. saxeli) da laT. deiphis (delphiRisagan. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. dēmarcation] _ 1. dElta [berZ. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. rogorc planeriT. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi.-123- dam delimitAcia [laT. dapireba. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. deltAplan­i [berZ. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT.  deltasi Scd. safreni aparati. motyueba cru dapirebebiT. démagōgos] _ politikani. romlebsac swavloben. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. gaSuqeba Segnebulad. sibrtye] _ martivi sasporto  d. .

demErej­i. demokrAtia [berZ. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. xalxTaRweriloba). demOkrat­i _ 1. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. 2.  armiis d. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. mrewvelobis d. demurrage] _ (zRv. dEmetra [berZ. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. demobilizAcia [fr.  amerikeli d. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis.-ebi. demokratia .  d. 2. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. demUrej­i [ingl.). fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. demokratiis momxre. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1.dem -124- 2. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. demogrAfia [berZ. migraciis da sxv. dEmarS­i [fr. politika. sinon. xazi. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera).) kanonzomierebas (qarT.)  elCis d. dēmarche] _ (di pl. memorandumi.) gadasaxadi. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. ganTavisufleba. ¥ demografiuli. gamoTvla. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. gancxadeba da misT. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. d. demokratiuli partiis wevri..

romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. gardaqmna xatveli. d. ti suli. zne­ ratio Cveneba. 2.. 2) axdens. wyobileba. (mniSv.). ¥ demokratiuli. (am forma. romlis 3. gafrena. momwvevi. va. qce­ wileoba. demOntaJ­i [fr. politikuri mmarTvelobis 2. lika  s. rai­ demOn­i [berZ. da demonstrireba [germ.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. gamomwvevi moqmedeba. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. démontage] _ manqanis. respub2­isaTvis). demonst_ 1. 1) mo­ dasatanad da sxv. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. demokratiis safuZvelze (sinon. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). Tanasworuflebiani mona­ 4. xalxs ekuTvnis. modebis 2. suliT dacema. d.. lisufleba] _ 1. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. darbazi.  d.  sxdoma d.  kinofilmis d. saxelmwifo­  saprotesto d. agrematis. satana. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv.  avtomobilis d. dēmos] _ 1. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. nawile. masobri­ gva. damtkiceba] _ obrivi dacema. dēmorirebas (mniSv. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. sazogadoebis. nizaciis princi pi. protestis gamom­ kanonis da misT. s. sajaro Cveneba risame.-ad datova. koleqtiuri muSaobis orga­ d. moraluri gaxrwna. ¥ sademonstracio. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. gademokratiuleba). koleqtivis yvela wevris  erTianobis d.

an botanikuri baRis kuTxe. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi.  d. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. denacifikAcia [< ger. monebi demosSi ar Sediodnen. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad.) dakargva. xalxi.xalxis masebi.). denonsAcia da denonsQreba [fr. kul­ turis da misT. denazification gauqmeba. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. dēnationalisation] _ 1. (it. samecniero. dEndi [ingl. dandy] _ natifad. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT).) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. sinon. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. erovnuli TaviseburebaTa (enis. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. dendrolOgia [berZ. 2. dEmping­i [ingl. yovelgvari nacistu­ ri. ¥ dendrologiuri. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. dēnonciation] _ (di pl.). romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. 2.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. dendrarQum­i [< berZ. dumping] _ (ekon. baRi (parki). buCqebi da lianebi. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. gadasayari eqsporti. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. franti. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs.

Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ . depOnent­i [< laT. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. dēpôt] _ Senoba.-ebi.  zRvisiqiTa d. ix. metropolitenis da sxv. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. sax. deponens (deponentis)] _ (finans. depOzit­i [< laT. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. pigmentacia).) kanis bunebrivi feris dakargva. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. Semnaxvel salaroSi da misT. dEpeSa [fr. depigmentAcia [< laT.  d. depopulAcia [fr.-is miReba. deportatio] da deportQreba [germ. dEntin­i [laT. deportAcia [laT.  saelmavlo d. fulis gaufasure­ ba.). kbilis mTavari Semadgeneli nawili. denominAcia [< laT. dEpo [fr.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. departAment­i [fr.  farexi Scd. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. dēpartament] _ 1.). d. mosaxleobis Sem­ cireba kleba. d.-iT gamoZaxeba. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). 2.-is gagzavna.) piri. telegrama). departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. pigmenti] _ (biol. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. depopulation] _ (spec.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. denominatio (de da laT.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi.

 sahaero d. iyeneben avejze gadasak­ . depressio daT­ rgunva. sax. d. dermato.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba..  d. muSambis msgavsi. romelic moqmedebs raime organizaciis. arCeuli warmomadgeneli. d. 2. deputatus] _ 1. s. derby sak. derma (dermatos) kani. daTrgunuli.  d. (me­ dic. 2. dErbi [ingl. (ekon. dEsant­i [fr. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. dermatolOgia [berZ.  parlamentis d..-is Semadgenloba. gadasxma] _ 1. daqveiTeba. deprEsia [laT. deputAcia [fr. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. dermatolo­ giis specialisti. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. daCagvra] _ 1. dermAtin­i [berZ. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. dawe­ sebulebis.dep -128ravad. ¥ dermatologiuri. polki.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. paraSutistebi.  s. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. s. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. ¥ sadesanto. wignis ydisaTvis da sxv. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. [< berZ. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. depUtat­i [laT. arCeuli piri. 2).-is gagzavna. descente daSveba. operacia. sazRvao d. dēputation] _ deputatTa (mniSv.  m. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. desantis monawile. modu­ neba. krebis davale­ biT.).-is miReba. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. TviT­ mfrinaviT da sxv. klinika.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. xomaldi. 2.

deteqtiuri nawarmoebi (romani. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba.  d.. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. inglisSi.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. manqanis. d. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. det  mdgomareobis d. 2. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. 2. xasiaTi. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas.  mxatvruli d. analizi. xelsa­ wyos nawili. moTxroba. sazogadoebis d. dEspot­i berZ.-ebi. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. despotēs] _ 1. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. situaciis d. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. darRveva.-129¥ medesantisa. detAlur­i _ dawvrilebiTi. dessert] _ xili an tkbileuli. detEqtiv­i [ingl. konstruqciuli). d. mmarTveloba. romelic Seicavs . ¥ sadeserto. wvrilmani ram. dētail] _ 1. de (ix. d.  d.  medesantesi Scd.  d. garCeva. sisastike..  s. detectio gaxsna] _ 1. kino­ filmi). romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. TviTneboba. pozicia.  avtomobilis d. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. (gadat. sad. 2. TviTneba adamiani.). kOvzi _ kovzi. (sinon. aRweriloba. Zalebi. sinon. yurZeni. maZebari). ¥ despoturi. dEsert­i [fr. detective < laT. me­ qanizmis. d. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. momxsenebels d. winadadeba. Carozi). d. dEstruqcia [laT. tirani. mTelis nawili. mtar­ vali). dEtal­i [fr.

de facto] _ faqtobrivad. da­ naklisi. feTqebadi nivTiereba. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. filmi. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. devisio gayofa] _ patara.ebi. romelsac iyeneben risame (mag. siTbos. wvrilmani d. artur konan doilis d. detector gamxsneli. Deφuc < laT. sinaT­ lis. sinamdvileSi. detector < laT.  defeqtiuri Scd. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. gasavlis metoba Semosavalze. wignis d.  proeqtis d. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. defectus] _ nakli.  d. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. deficit ak­ lia] _ 1. avtomobili. egzemplari. detektiuri Scd.  d. d. dEfeqt­i [germ. zadi. xarvezi.. fistoni. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. amnTebi. moTxrobebi. dEfis­i [rus.-ebis aRmofxvra. de-iure). zarali. defQcit­i [< laT. detuo . detonAtor­i _ 1. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. romani. mokle xazi (­).. 2. ¥ defeqtiani. 2.naklovaneba.  d.  detektivi. detonAcia [< laT. dartymiT. saxl-kari. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. definQcia [laT. aR­ momCeni] _ 1. sicr. Dēfect laT. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. dE­fAqto [laT. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. detEqtor­i [ingl. mowyobiloba. d. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. metyveleba. (sapirisp. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad.  ded-mama.

2. TviT­ mmarTvelobis sistema. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. [berZ. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi.. diAgnoz­i [< berZ. d.-is dasma. nedleuli.  mmarTvelobis d. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. xerxemlis d. diAbeti _ avadmyofoba. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. d. diAbeti _ avadmyofoba.. damaxinjeba.. di. diAbet­i [laT. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~.  difTongi. decimus me­ aTe] _ (ist. umankoebis ubiwobis. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. . gafuWeba. 2. dakargva. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs.). Saqris avadmyofoba.  sxeulis d. ¥ deficituri.-131 biujetis d. diagnōsis gamocnoba. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. 2. medi­ cinis dargi. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. yvavi­ lebis mowyveta. deflorAcia [ingl. deformatio] _ da deformQreba [germ. decentralizAcia [fr. decimAcia [laT. diagnOstika [< berZ... S.  saTadarigo nawilebis d. dēflōrātio] _ 1. mcdari d. qalwulobis.  d. deflower < laT. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. saqoneli. deformAcia [laT. deformieren] _ risame formis Secvla. u.  swori d. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. dezentralizieren] _ 1.

diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.  d. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. diAleqt­i [berZ. naxazi. Cex. fr. diAgrama [< berZ. š. kilokavi). moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. diagramma naxazi] _ 1. dialektikē sa­ ubris. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. mag. 2.  dialeqtikuri sxvaa (ix. leqsikoni.). dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi.). qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. mimarTuleba. dialeqtika). Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. diagnozis dasma. dialEqtika [berZ.  diakritiuli Scd. diAdema [berZ.  daavadebis adreuli d. diakritQkul­i [berZ. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. .-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi.: rus ё. ¥ diademisa. diagonalis < berZ. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas.  diademasi Scd.dia -132miuTiTebs. diagOnal­i [laT.  guruli d.  d. d. 2. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. metyveleba. sinon. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. ç. dialeqtos] _ (enaTm. didēma] _ 1. ¥ diagonaluri. ¥ dialeqturi. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS..  d.  produqciis zrdis d. fSauri d. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. kilo.

). rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis.-is xma. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. 15 m-ia. uki­ duresi (winaaRmdegoba.  d.  d. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. ¥ dialeqtikuri. 2. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. diAmetr­i [< berZ. monologi). ¥ dialeqtologiuri. 2.  farTo d. azrovneba. dialogos] _ 1.-133nieruli Teoria da meTodi. 2. romelic da­ werilia saubris formiT.  Sav-TeTri d. diametriuli Scd.  dialeqtiuri Scd.-is moRvawe.  d. eqspedicia. feradi d.  d. dia gam­ Woli da laT. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). (wign. raime mrgvali sxeulis. sibrtye. diametruli _ 1.. diapAzon­i [< berZ.  diametraluri.). dia 2.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. firfita. d. meTodi.  dialeqturi sxvaa (ix. dQana [laT.  didi d. cirkis arenis d.  diapozitivuri Scd. interesebisa da sxv. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. diAspora [< berZ.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. gadat. gadat.). diametros ganakveTi] _ 1. swori xazis monakveTi. da­ pirispirebuloba da sxv. sivrcis ganak­ veTi. dialeqti).-is detali. d. sruli.) zoma. diAlog­i [berZ. (wign. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT.  5 sm d. ¥ diapozitiuri. (mus. saTavsis. mocu­ loba (codnis. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. moqmedebisa. diapozQtiv­i [berZ. romelic dialeqtebs Seiswavlis. atlasi.

d. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. dQeta [berZ.). diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi.  dieleqtruli.  d. diAstola [< berZ. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. ¥ dieleqtrikuli.-is dacva. sinon. igivea. diAfragma [< berZ. d. didAqtika [< berZ. (ix. 2.). didak- . divErsia [< laT. skolaSi swavlebis Teo­ ria. SuasaZgidi).dia -134tikos samoZRvro] _ 1. diaphragma tixari] _ 1. saWmeli. sasadilo  dietiuri Scd.  didaqtiuri Scd. (anat. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri.  fotoaparatis d. d.romelic ar atarebs eleqtro dens. 2.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. d. dieleqtriuli Scd. dielEqtrik­i [ingl.  mkacri d.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. dielectric] _ (fiz. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. didAqtizm­i [< berZ.. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis.  d. damoZRvra literaturul nawarmoebSi.  d. gamaZlierebeli. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. diaqrOnia [berZ. agreTve izolatori). damoZRvris midrekileba. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. princi pebi. ¥ dieturi. diastolē gaganiereba. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT.  qarTuli d. nivTiereba. diversio gadaxra. TxzulebaSi. ganrideba] _ 1. SeRwevadoba. gaWimva] _ (anat. amerikaSi. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). dia gavliT. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. Wkuis damrigebloba. antena. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita.

division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. satanko d.  msrolelTa d. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. disaggo] – (finans.) laboratoria.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa).  d. divQzia [fr. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi.) firma. ¥ dizaineruli da sadizainero. avejs. romelic mZime Txevadi (dizelis . aJio). samuSaoebi. Diesel < sakuT. dQzel­i [germ. romelsac mrewve­ loba uSvebs.  d. ¥ dizainuri da sadizaino. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. designer] _ mxatvar­konstruqtori. interierebs. 2. d. divQdend­i [laT. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. divizQon­i [fr.) mxatvroba. mcire maStabis samxedro operacia. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili.  d. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. moqmedeba. mxatvruli konstruireba. dizAin­i [ingl. ¥ diversiuli. dizAJio [ital. (s. dizaQner­i [ingl. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. d. divertQsment­i [fr. aqti. sax. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). d. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. (s. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. s. (s. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a.. jgufi.S.

gadaWarbebuli Seqeba. 2. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. romelic Sei­ cavs or. moyvaruli. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dilOgia [berZ. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. rac dinamika (mniSv. 2). romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. sazeimo. Zlieri] _ 1. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. firma an piri. biznesis keTeba] _ 1. dinAmizm­i [berZ. safondo biuros wevri. dynamikos moq­ medi.  dezinteria. diTQramb­i [berZ. (wign. msjeloba an daskvna. dynamis Za­ la] _ igivea. 2. ze­ rele mcodne. 2. 3. delectare] _ piri. dQlema [berZ. . dizinteria Scd. dinAmika [< berZ. meqanikis dargi. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi.  difirambi Scd. ¥ dilemisa. 2. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. dealer < deal vaWroba. Zvel saberZneTSi: himni. dilEtant­i [fr. orazrovneba. d. diletante < laT.  d. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs.).  dilemasi Scd. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. ¥ diletanturi. dQler­i [ingl.  d. iseTi viTareba. orgvari mniSvneloba. msjeloba. ¥ dizeliani. (log. dideba. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. dizentEria [berZ. xotba. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. avtomobili. dithyrambos] _ 1. warmodgena] _ 1. dilēma < di ori da lemma gzavneli.).

movlenebis d. d. dyo ori . naxati. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. (wign. (s.  dioramasi Scd. dia gamWoli da horoma xedi.. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. burbonebis d. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned.-1372. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan.). dinamo. diOnise [berZ. statika). zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). dinOzavr­i [berZ. dQngo [ingl. risame moZraoba. saqarTveloSi. dinamOmetr­i [berZ. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. siuJeti. dingo < avst­ ral. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. Zalis sazomi). safrangeTSi. ¥ dioramisa. ganviTareba (sapi­ risp. dinAmit­i [< berZ. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. diOrama [berZ.  bagrationebis d. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi.. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. piesa.  d. ¥ dinastiuri da sadinastio. 3. 2.  dinamiuri Scd.. sanaxaoba] _ 1. energiasTan. cvale­ badoba. gadat. dinAstia [berZ. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. diofizQteb­i [berZ. [berZ.] _ veluri ZaRli.) interesebi.  dinamometria.  d. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. sinon. gav­ rcelebulia avstraliaSi. moZraobis siWarbe.). ¥ dinamikuri.

diplôme < berZ. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. diplomete < ..  d. ¥ di plomaturi da sadi plomato. di plOmat­i [fr.  s. ityvian moxerxebuli saq­ cielis.  d.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp.) fosta. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. sigeli. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. di plOmant­i _ 1. 2. monofizitebi).). piri. dQplom­i [fr. ¥ sadi plomo.. mowmoba. gadat. studenti. Tanamdebobis piri. mecnierebaTa doqtoris d. diplomAtia [fr. adamiani. sadi plomatio sxvaa (ix.) urTierTobis damyareba. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. di p. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. romelic eZlevaT raime konkursze. da phisis buneba] _ (ist. romelic di plomiT (mniSv.  xarisxis d. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. romelic moxerxebulad iqceva. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. di plomatia).di p -138berZ..  di plomatiuri.) niWi. diplomatie] _ 1. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. (s. (saub. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. (s. naSromi. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. 2. (s. proeqti. diploma furceli. qristianuli religiis warmomadgenlebi.  universitetis d.1) aris dajildoe­ buli. di plomatiuri).). s. 2. 2. d.

director < dirigere gasworeba.  disbalansi. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. di plomati). dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli.. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. dayofa. . Teatris d. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad...) [laT. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT. directive < laT. dis.. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba.  sadoqtoro d. disbalance] _ (wign. Dissertation < laT. ¥ sadiriJoro fakulteti.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. saopero an sabaleto speqtaklis.  s. disharmonia. dirQJor­i [rus. dirEqtiva [fr. dirEqcia [laT. gamoyofa. dirEqtor­i [laT. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. diriger marTva] _ musikosi.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta. pulti.) balansis. (konservatoriaSi). dis < berZ. disErtant­i [< laT. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix.  di plomaturi sxvaa (ix. haerze ufro msubuqi.. d. sinon. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT.-is dacva. disertAcia [germ. skolis d. protokoli). romelic xelmZRvanelobs orkestrs... uaryofa~. disbAlans­i fr. (xmovnebis win diz. dissertatio kvleva. sigelTmcodneoba). saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. dirQJabl­i [fr.  avtosatransporto sawarmos d.romlis Sesruleba aucilebelia. s. warmarTva] _ sawarmos. wonaswo­ robis darRveva. romelic disertacias icavs. Дuрuжёp < fr. gunds.

laT.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. diskvalifikAcia _ [ix. bakmi).). agreTve disko). Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl.). disque < berZ. diskos] _ (saub. d. 2. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. diskos] _ mzis.  diskoTekasi. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma.. literatura. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. laT.). diskOTeka [ingl. (lingv. disk JOkei _ ix. diskOmfort­i [berZ. dissimilis ara msgavsi] _ 1.  d. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. diskoteka Scd. fr. piri. aseTi xmis mqone momRerali biWi. naSromi. s. dQsk­i [fr. . dQsko [berZ. dis.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. gramofonis firfitebis sacavi. 2. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. discothéque < berZ. dQskant­i [laT. ¥ diskoTekisa. ka­ fe da misT. Tema.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. asimilacia). cudi pirobebi ¥ sadisertacio.  s. diskette. ¥ disidenturi. disQdent­i [< laT. simrgva­ le: (qarT. sxvagvarad mo­ azrovne. 2. (biol. 2. piri. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. axalgazrduli klubi. 2. dijei. discotheque. qualificatio kvali­ fikacia.mTva­ ris moxazuloba. gramafonis firfita (ix. sinon. moZraoba. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. disimilAcia [laT. dQsket­i [ingl. dis­ (TavsarTi. fr. comfort komforti] _ (wign. dys­. discantus] _ 1.

dissonance < laT. dissaans sxvadasxva xmani. (samx.  saubarSi d.  rasobrivi d. (geol. muSaobisa. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. dayofa. qim. diskriminAcia [< laT. (gadat.). av­ toritetis. S. sakiTxi. 2. diskUsia [< laT. keTilxmovnebis darRveva. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. dispErsia [laT. flotis. Sexmatkbilebas. prestiJis Seb­ Ralva. Tanas­ woruflebianobis.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba.). discreditieren] _ (wign. gab­ neva. _ daSla. paeqroba.) iseTi ram. Seitana erTma uadgilo replikam. s. warTmeva mospoba. konsonansi). Seuwyobloba. uflebis SezRudva. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. 3.  oponentis d. kamaTi. dislokAcia [fr. dispersio ga­ fantuli. visi­ me an risime Rirsebis. arazusti riTma. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema.  s. dispancer darigeba. mo­ cileba. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. discussio gan­ xilva. das­ venebisa. 2. saxelis gatexa. disOnans­i [fr.  tuberkulozis d. gabneuli] _ (fiz. ndobis dakargva. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. (lit. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. . ¥ sadiskusio. sxvadasxva mJReri] _ (mus. saxelmwifos da a. dispansaire < laT. klubi. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. leqsTwyobaSi: arasruli.).-141cxovrebisa. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. adamianTa jgu­ fis. diskreditAcia [< fr. rac ar ewyoba. dispAnser­i [fr.).) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. ar egueba raime er­ Tians. Seu­ Tanxmebloba. 1.

.  centraluri s.). dQsput­i [< laT. manZili. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. paeqroba mecnierul.  s. tabulis. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. administraciul­ 2. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1.-ze. dispatcter] _ muSaki. ganlageba. centraluri punqtidan. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti.  bgeris d. 1.).-is ufrosi.: werilobiTi benzini. display Cveneba] _  d.romelic kineskopis cio. ¥ dispersiuli. naxazis saxiT. marTva. (sp. kamaTi. dispositio distQlat­i [< laT.  mokle d. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. 2. dispEtCer­i [ingl.). d. disputo vmsje­ lob. CerTan dakavSirebuli. garidebis d.). romelic awes­ distAncia [laT. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad.-ebia navTi da 2. me­18­19 ss. gavlisas). ekranze. samsaxuri. analizi. obis msvlelobas erTi  d. manZili startsa da sadispetCero _ 1.  d. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). nigzaze. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . dQsplei [ingl. (s.) bombi. (spec. dispet­ finiSs Soris.  TviTmfrinavis d. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. 3. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. moZrav avtomobilebs Soris. (s. dispropOrcia [fr. gzatkecilze da sxv. zaciisaTvis saWiro aparati. dispozQcia [laT.  navTobis d. rki­ nili sadgomi oTaxi.

moswavle. ortaepedi. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. Tan­ xmoba] _ 1. 2. SeuTan­ xmebloba.) harmoniis.-is dacva.). Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi.-ebi. (mus. . qsovilebis.  d. isciplina moZRvreba] _ 1. (s.) visime saxelis gamtexi.-ebi. filologiuri d. 2. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. tbis. (maTem..) wesdeba (armiaSi). Sromis d. ¥ udisci plino (mniSv. 1­isaTvis).  mtkice d. diferencQal­i [laT. mtkiced dadgenili wesi. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. elenTis d. 1­isaT­ vis). dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. dQun­i [germ.  disharmonuli Scd. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis.  wylis d. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. distilAcia [laT. samxatvro d. saswavlo sa­ gani. differentia sxvaoba] _ 1. d.-143 u. maTematikuri d. discQplina [< laT. distrOfia [berZ.) ortaepiani strofi. traqtorSi da misT: meqanizmi.. distichon] _ (lit. ¥ disharmoniuli.  RviZlis d.  sabunebismetyvelo d. uTanxmoeba.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.-ebi. gamoxda. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. musika. dQstiq­i [berZ. (s.) sasjeli. avtomobilSi. diffamo saxels vutex] _ (samarT. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). difamAcia [< laT. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva.  d. mdinaris napirze. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis..

gafarToeba] 3. diphthongos < di (s) orjer. mier gzaze Sexvedrili elementebad. da­ _ (fiz. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT.  difteria. tolEbani _ gantolebani. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. si­ saSualebiT. non. diferencQreba _ 1. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. mEtria _ geometriis na­ xorxis. diphterie < berZ. or­ diferenciAcia [< laT. ormagi. bgera] _ (enaTm. difTEria [fr.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. 2. axal enebad. mtvreva] _ (fiz. xunagi). . xmovani). difteriti Scd. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.) sinaTlis. tarifi. dabrkolebaTa Semovla. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. (biol. gantolebaTa sistema.  d. (lingv.danawevreba difrAqcia [laT. erT­ cvladebs.  d. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd.) enis daSla. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad.dif -144- gvari. diffractio texa.) organoTa mraval­  sinaTlis d. diffusio gabneva. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. mravalgvar. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. traqeis lor­ wili. gavrceleba.). marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT.). raime meTodis dayofa. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. ganviTarebis procesSi. sinon.

airebis d.  samxedro d. 1. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri.. meqanikuri Cawera da Semdeg. xel­ teqsts.  diktatori Scd. 2. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. dicte] – igivea. dictat < laT. bundovani. leviziis muSaki. ZalauflebiT. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. kestri erTgvari. siTxe. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. rac  diktatura Scd. 2. diqtAtura [laT. dictatura] –  d. romelic dictatus nabrZanebi] – 1.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. warmoiSva 2. teqsti. (wign). dQqt­i [germ. romel­ ¥ sadiqtoro. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. gadat. bgerebi. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. (ist.land­is mixedviT]. Sereuli. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. reJimi. ri. ti saxelmwifos saSinao an 1. . dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. axvevs meores. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. Sekruleba da sxv. xie . romelTac moxveva.  diktori Scd. aramkafio. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. Ca­ 1. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. fanera (mniSv. ¥ diqtatoruli. romelic (aRdgena). sagareo safrTxis dros. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. difuziis gziT miRebuli. dictor mo­  dikti Scd. sac erTi saxelmwifo Tavs  s.  d. diqtAtor­i [laT..  d. dQqtor­i [< laT. 2).

Semokl. dOberman­pQnCer­i [ingl. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dogma] – (wign. doberman pincher < sak. dOgmat­i [berZ. cvlis melodiebs..diq -146dausabuTeblad. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. dogAresa [it. dOg­i [ingl. dOza [berZ. dogmAtizm­i – (wign. zusti zoma nivTierebisa. brmad miRebuli de­ buleba. romelsac iReben dausabuTeblad. dosis] – 1. dictio warmoTqma. gamoTqma. dogmebiT moazrovne. ¥ dogmisa. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. 2.) arakri­ tikuli azrovneba. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT.romelic dogmebs emyareba. am bgeris aRmniSvneli noti. do [it. ix. dozAtor­i [< berZ. dogmatQkos­i [berZ. dogaressa] – (ist. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. 2. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. doza] – mowyobiloba fxvieri.  dogmasi Scd.zogjer barmenis rols asrulebs. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. 2. diskoTekaze piri. dQjei [ingl. mtkicebis gareSe. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari.  kargi (cudi) d.) doJis meuRle dOgma [berZ. dogmatikos] – 1. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. romel­ sac mihyavs saRamo. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti.) . dozQmetr­i [berZ. sax.

risme ZiriTadi ni­ Sani.-ebis gaficva. sabuTi). d. mtkicebis xerxi] – 1. ¥ dokumenturi.-ebi. dozimEtria [berZ. documentum samoZRvro mowmoba. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda.  dokumentaluri Scd. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. dokumentAcia – 1. wel­ . ZiriTadi gabatonebuli idea.  teqnikuri d. muSa.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. d. kana­ daSi. dook] – navsadgurebSi: nageboba. sabuTi). dOk­i [hol. d. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. domQnant­i [laT. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. sinon. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi.  d. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. namdvilad dom momxdari ambebi. dOlar­i [ingl. dokumEnturi fQlmi – filmi. domestikAcia [laT. sizuste. romelic dokSi an verfSi muSaobs. avstraliasa da zog sxv. 3.­is bolodan ax.  istoriuli d. dokumentebi.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. dominatus batonoba. domQnat­i [laT. dokUment­i [laT. domesticus saxlisa. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi.-ze xelis mowera 2. (fiziol). qveyanaSi.  d. dOker­i [ingl. (mus. 2. SeRebva da sxv. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. maga­ liTi. 2. d. romelic cvlis an aferxebs sxv. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. refleqsebs. monacemebi.  d. kreb. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1.-is momzadeba.-ebis Semowmeba.). dok ingl.. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. werilobiTi cnoba (sinon. masalebi.

. piri. kaTolike berebis kapiu­ . dominQon­i [ingl. don < laT.xelisufleba] – (ist.dom -148Soniani wamosasxami. dOmkrat­i [< germ. batonoba. Warboba risame. `ba­ tons”. holand. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa.] – 1. dominieren < laT. esp.. piri. av­ straliis kavSiri da sxv. donneur < laT.­ebi iyo kanada. 3. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. batoni] – 1.  damkrati Scd. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d.  avtomobilis d.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. amaRleba garemocul ad­ gilebze. doña. it. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. TaRr. garemocul adgilebze. saqcieli.) dominQreba [germ.  taZris d. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. don [esp. domino < it. dono vaCuqeb] – 1. dominari] – 1. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. dOna. romlis raime or­ ganos (mag. dOnor­i [fr. aseTi kostumiT morTuli piri. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. dominion samflobelo. 2. hidravlikuri d.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. 2. xelis d. 2.. daumkraft. meocnebe adamiani. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo.  reformistuli ideebis d. ¥ donkixoturi. dominus qalbatoni. donkQxot­i [< kreb. 2. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. dOmino [fr.  d. Tirkmels. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~.

-ze kontroli.-149guls. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. esp.  dosiisa Scd. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. romelic mcire xniT aRagznebs. dOping­i [ingl. miReba] – nivTiereba. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. teqnikur mecnierebaTa d.  doqtrinasi Scd. ¥ doqtrinisa.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci.. Sedgena. doc ¥ dosiesi.) gadaunergaven sxvas. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. dOJ­i [it.-is miReba. dOsie – [fr. sistema. d.  samxedro d. am wodebulebis mqo­ .. dawesebulebas. dotAcia [< laT. dOqtrina [laT. saerTod.  d. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde.  doktori Scd. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. romelic eZleva sawarmos. doping < dope narkotikis micema. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d.  d. donJUan­i [< kreb. dOcent­i [< laT.  s. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali).. dossier] _ raime sakiTxTan. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. dotatie mo­ marageba. disertacia. erTad Sekrebili. ¥ sadoqtoro. dOqtor­i [laT. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT).

dragee] – 1.  draJisa Scd. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. d.] – rkinigzis uri­ ka. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis.  d. sinon. 2.  ojaxuri d. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. ¥ draJesi. wre.  drezinisa. moqmedebis. warmodgena] – 1.  d. dramAturg­i – mwerali. dramaturgia] – 1. drama moqmede­ ba. tabletebi. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. sax. gadat. . 2. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. (wign. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad.-is kursi.-is Taviseburebani. drAkon­i [berZ. drEzina [germ.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. 2­saTvis). gadat. 2. gveleSapi).dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). ibsenis d. draisine < sa­ kuT.  skolis d. Teatri. Seqspiris d. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. 2.  d. nawarmoebi (mniS. Teoria.  d. drAma [berZ. ¥ dramaturgiuli. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. simZime. kreb. ubedu­ reba. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. ¥ dramatuli (mniS.. SemTxveva.  dramatiuli Scd. rac zneobriv tanjvas iwvevs.. 1­isaT­ vis). dramAtizm­i – 1. drAJe [fr.  siuJetis d. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. dramatUrgia [berZ.

). (medic. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT..-151 drezinasi. sadguri `CrdiloeTi polusi”. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. dromadaire < berZ. dua 2. sinon. yinulebi. naraqlema). yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT.  modreifesi Scd. duAlizm­i [< laT. moZravi gemis. drQbling­i [ingl. (zRv. (zRv). ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. saxvretela).  m.) Wrilobidan Cirqis. 2. feria. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). 2. drEif­i [rus. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. sinon. romelic samyaros . drizina Scd. druide < kelt.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. aseTi Txri­ lebis. drainage < ingl.] – galiis. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. duaQen­i [fr.  xels d. (medic. prevmatikuri d. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1.] – 1. siTxis da sxv. drQad­i [berZ. drieren] – 1. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. 1). eleqtruli d. curva. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. da­ sawretad. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. drUid­i [fr. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. arxebis. ¥ modreifisa. 3. drEl­i [germ. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. дрейф < holand. (qarT. dualis or­ gvari. m. drimAder­i [fr.. milebis sis­ tema. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. drEnaJ­i [fr.

3. doublage gaor­ mageba] – igivea. risame piris ga­ daReba. doubleur] – 1. garkveuli wesebis dacviT. koleqciaSi da a. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. duel < laT. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs.  d.  zednadebis d. 2. dublQkat­i [laT. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. doubler ga­ ormageba] – 1. (sapirisp. 4. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros.. 2.  d.-Si brZola. dUel­i [fr. 3. dekartis d. 2. msoflmxedveloba. dublQor­i [fr. meaTe d. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT.  dubliaJi. 2). filosofia. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad.-Ta matCi. dUblaJ­i [fr. TeatrSi: msaxiobi.  pirveli d. saamqro. dUbl­i [fr. dUblet­i [fr. xolo qvemoTa yalbi. ¥ dualisturi. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. bib­ lioTekaSi.-Si gamowveva. raime nivTis meore cali (muzeumSi.  s. risme or egzemlplarad gakeTeba. mo­ nizmi). .). erTis da igives meored keTeba. rac dub­ lireba (mniS. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. 4. doublet < double ormagi] – 1. ¥ sadublaJo. d.dub -152(mus.  d. sadubliaJo Scd. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.-Si mokvla.) ormagi registri organSi. S. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. dublQreba [< fr. d.

dulcinea saxe­ li. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. laT. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.. mag­ niumTan da zog. we­ sebis udides nawils. dulcQnea [esp.] – duelis monawile.  duraliumini Scd. dUma [rus. duumvQrat­i [laT. z. ejacuministraciuli funqciiT. parlamenti. sxv. faSizmi). musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. duim] – sigrZis sazomi. ele­ mentTan. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis).-153- eak duelQant­i [germ. – (fiziol.).  abesalomisa da murmanis d. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. dUet­i [it. rusuli seqtanturi mimdinareoba. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. ¥ dulcineasi. 2. duxobOrebi [rus. . latio amonTxeva. dura maga­ ri. gadmonTxeva. gadmonTxeva] ruseTs f. duralUmin­i [laT.  dulcineisa Scd. dUim­i [holand. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. udris 2. duellant < laT. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. дюжина < fr. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. dUJin­i [rus. dUCe [it. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani.54 sm­s. duetto] _ 1. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze).

exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. 2. Egzema [berZ. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. Jäger] – 1.  wignis ori e. egzogAmia [berZ.  egzempliari. rwme­ na da urwmunoeba. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. Cirqgrovebi: icis qavili. erTgvarovani sagnebis (mag. [berZ. saZvale. ekzempliari Scd. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. romlisTvisac damaxasiaTebelia. saaviacio. (ist. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. exemplar nimuSi] – 1. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. egzo.  egzogenuri – gvari.. 2. Eger­i [germ. ebOnit­i [ingl. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. ekzema gamonayari. egzaltAcia [laT. wignebis. egzArqos­i [berZ. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. bugrebi. 2. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . war­ moSoba. profe­ sionali monadire. buStukebi. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. Egvter­i [berZ. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. euktçrion] – 1. `gareSe~. egzEmplar­i [laT. samRvdelo. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao.ebo -154mRvdelmTavari.. ebonite < berZ.  maimunebis iSviaTi e. egzistenciAlizm­i [laT. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT.

risame xelmZRvanelobiT. egOizm­i[fr. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. ¥ egzotikuri. egzotiuri Scd. Egida [berZ. ad­ gilsamyofeli.  e. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. ¥ egoisturi. egOist­i [fr. égoisme laT.  e. rom igi qveynierebis centria. saqcieli. moTavise. sinon. buneba. edelvAis­i [germ.) visime.  ekzotika. Edem­i [Zv. mcenareebi. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. egzoterQkuli [berZ. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). egocEntrizm­i [laT. ucxouri] – (wign. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. exōtikos ucxo qveynis. ego] _ adamiani. ebr. Tvalwarmtaci Taviseburebani. TavkerZa. qveynebi. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. ekzot[iku]ri.] _ 1. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). altruisti). aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. 2.). Secodebam­ de. altruizmi). romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. edictum] _ sxva­ . egidis qveS _ (wign. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. exôterikos garegani. warmodgena. e. eCokaci (sapirisp. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. mistikur moZRvrebaTa. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). uCveulo. égoiste laT. risame. risime mfar­ velobis qveS. e. visime. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). egzOtika [berZ. Ediqt­i [laT.  aRmosavluri e.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma.

rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. nakurTxi wyali da misT. evkAli pt­i [berZ. eTerovani zeTebis Semcveli. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba.. saxarebis avtori. evolUcia [laT.). 2. . maxarobeli. 313 w. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. (sapirisp.. qarxnis e. eudiamonia bedniereba.  adamianis e. jaris gamoyvana brZolis velidan. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. welTaRr. evangElist­i _ 1. romis imperatoris. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. ganfena] _ 1. imperatoris. 2. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. ganvi­ Tarebis procesi. evgenQkur­i [< berZ. evolutio gaSla. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros).eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. (filos. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. revolucia).  daWrilebis e. evdemOnizm­i [< berZ. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). evacuatio dacva..  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. evakuAcia [laT. netareba. evlOgia [berZ. evgEnika [< berZ.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv.

saeTero (mniSv. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. ethnos xalxi. procesi. jgufi. Semadgenloba. eTn  e.  eqimis e. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. morali.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. romelic zneobas Seexeba. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. filosofiuri moZRvreba. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas.  e. ga­ remomcveli sahaero sivrce.-is suni. ¥ evoluciuri. zeTebi.  gogirdis e.) gvaris. tomis mamamTavari. ethnikos to­ mobrivi./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. evoliucionuri Scd.  e.  e. moZR­ vreba. tomis warmoSoba. ¥ eTikuri. e. eTnogrAfia [berZ. televiziaSi: dro.-Si gadacemuli musika.  evoliucia.  eTiuri Scd. haeri. tomi da meTauri] _ (ist. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. mosaxleobis e. saqcieli. .)] _ 1. revoluciur gadatrialebas. eTnQkur­i [berZ. dithēr] _ 1. 1­isaTvis). ETer­i [berZ. mecnieruli e.. organuli nivTiereba. saeTero dro _ radioSi. teqnikaSi. 2. ETika [berZ. ēthika (mr. eTnogEnez­i [berZ. 3. xalxTan da­ kavSirebuli. 2. iyeneben me­ dicinaSi.. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. 2. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. ¥ eTerovani (mniSv. 2­saT­ vis). romelime sazogadoebrivi jgufis.  e. ETnarq­i [berZ.  eTniuri Scd. istoriuli mecnierebis dargi. moZRvreba. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. evoluciOnizm­i _ 1.

xalxTmcodneoba). aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr.).) < European currency unit valutis evropuli valuta. mxiaruli gan­ wyobileba. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. eifOria [berZ. e.  e. xelsawyoebiT da sxv. ukmayofilebis grZnoba. qveynebi. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. gantolebani. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. aRTqmis mci­ re wigni. ETnos­i [berZ. e. ekvilibrQstika [fr. ecu (Semokl. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari.  eqvivalenti.) muzeumi. ekvivAlent­i [laT. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. ¥ ekvivalenturi.) eqspedicia. ¥ ekvatoruli. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. Ekiu [<laT.. ja­ riskacebisa.). Ta­ nabari Rirebulebis raime.  ekvatorialuri Scd. Cndeba alkoholis. ekvAtor­i [laT. romel­ sac gulad kremi aqvs. sartyeli.ruka. e. `sak­ rebulo~] _ saydari. (s.  e. (s. warmosaxviTi wrexazi. hava. eqvivalenturi Scd. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. e.) momarageba (mag. taZari: ieso qristes sxeuli. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. sinon. eqspediciisa). eklesQaste _ Zv. (qarT. eklEsia [berZ. maT nivTier da sulier kulturas. miewereba solo­ mon mefes.  e. 2. Ekler­i [fr. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. `kreba~.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad.

dogmebze da ¥ ekonomiuri. romelzedac uC­ (qarT. urneobis marTva] _ 1. TeoriaTa. sameurneo Soris da garemosTan. e. momWirneoba).). aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. ekle­ . e. ¥ ekonomikuri. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. garemo. 3. wonasworoba. samSoblo da logos  mrewvelobis e. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. cis sferos didi wre. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. 2. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. ganviTarebas. manqana. nareTa da cxovelTaA da­ 4. TeTri zedapiri. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. e. mecniereba. qristes sxeulze. saekle­ miiRo. bismieri. (meqanikuri). sinon. moRvaweobis raime dargs. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. e. eklEqtizm­i [<berZ. 2.-is reJimi. politika. écran] _ 1.). ekonomia). li.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. krizisi. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. eklesiolOgia [berZ. mdgomareoba. problemebi. naSromi. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. mSenebloba. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. ekleiptikē < nisa. sio ganawesze. e. e. geografia rTxoeba. fi­ ganmavlobaSi. raionisa da sxv. sxv. eklesiaze. (ix. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. usaf e. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. ¥ ekologiuri. oikonomike meojaxeoba] _ 1. ro­ melzedac warmoebs mzis.  e. mobilo transportis e. oikos sax­ mareoba. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ.  e.  e.-159- ekr  e. oikonomia me­ vis) Scd. mocemuli SexedulebaTa.  mTis raionebis e.

 e.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. elAin­i [berZ. elasturi Scd.) is.  e.) msubuqi. hellas (hellados)] _ saberZneTi. poezia. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben.  i. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. 2. lirikuli leqsi. élégant] _ moxdenili. (gadat. (gadat. eldorado oq­ rosi] _ 1. 2. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. elastQkuri [laT.  televizoris e. (gadat. amSvidebs. rac anugeSebs. zedapiri. romel­ sac eZebdnen samxr. natifi. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. koxta. sartyeli. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. elevAtor­i [laT.  e. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. elEgia [berZ. moZraoba. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e.ekr -160berZ. ze­ iTunis zeTi. narnara. 2. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. elegAnturi [fr. Cacmuloba. elaion] _ 1. moqnili. 3. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. Elada [berZ.) < elegos saCivari.  e. W. Caisaxa me­19 s. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT.. elasticus < . Civili] _ 1. eldOrado [esp.  elastiuri.­is bolos. 2. 1948 w.  farToformatiani e. elegeia (mr. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. drekadi. ararsebuli qveyana. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. elasticos] _ 1. 2. sevdiani. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. ¥ elegiuri.

eleqtroficireba Scd. dawyebiTi. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba..) martivi nivTiereba.  ucxo e. mSrali e.. eleqtOrati [ingl. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. pirveladi] _ 1. elementum stiqia. mendeleevis qimiur e. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. gasaniaveblad.. electorate < laT.-161marcvleulis misaRebad. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. codna. aileron] _ pa­ tara frTa. e. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi.  elementaluri Scd. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. 2. WeSmariteba. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. 4. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. sazogadoebis progresuli e. eleqtro. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan.-ebi. esencia < arab. ubralo. (qim. kosme­ tikaSi.  soflis meurneobis e. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad.  galvanuri e. 2. rkinigzis e. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi.. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT.  d.  e. 3. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi. elementAruli _ 1.Ta perioduli sistema. yofaqcevis e. ri­ same Semadgeneli nawili. elEron­i [fr. elEment­i [< laT. rogorc raime socialur donis wev­ rze.  avtomobilis e.-ebi. . maTematika. gasaSrobad da gadasatvirTad.  e. iTqmis adamianze. wesebi.  eleqtrofikacia. martivi.  eleqtriki Scd. eTero­ vani zeTiT da misT. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili..

eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. e. CarTes. ganaTeba. gamtari elEqtron­i [berZ. ēlectoba.eleqtrOliz­i [berZ. (anodi). e. deniT. uar¥ eleqtronuli. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba.  e. va da hodos gza] _ 1. talRebi. Rumeli. rome­ fa­cxovrebaSi.  e. xelsawyoebSi: muxti. e. denis gavlis Semdeg. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. Rero da misT. ēlect(firfita. sxv. ganaTeba. masze daxveuli gamxolo­  e. ēlectron qar­  e. ¥ eleqtromagnituri. eleqtroni). uaryofiTi eleqtruli 2. e. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. e. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv.  dadebiTi e. deni. e.-is raoba. (ix. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. spilenZi.). yofiTi e. qarva] _ 1.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. uTo.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. fizika. Tvis garSemo. Rero. ēlect.  e.ele -162- elEqtroba [< berZ. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. (kaTodi). lisas.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. moZRvreba e. gamomTvleli . Scd. teqnikaSi. 2.  e. ēlectron ron fisi. manqanebSi. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. ro­ (qim. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. elEqtrod­i [berZ.-ze. e. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi.-is gayvana. `eleqtroni anTia~). e.

). eleqtrotEqnika _ 1. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem.  e.  eli psoidi Scd. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. elleipsis gamoto­ veba. e. elQnizm­i [< berZ. instituti. mi­ niseburi gaumWviri masa.-163manqana. wuni] _ (maTem. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. Sekruli mrudi an wiri. Elifs­i [berZ. eli psiuri Scd. Elita [< fr.). 2. elifsOid­i [berZ. émail] _ 1. . welaRr. epoqa. (ix. 2. eleqtruli). ¥ elituri da elitaruli. Elf­i [germ. Emal­i [fr. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. elifsiuri. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv.  xelovnebis moRvaweTa e. hellēnismos] _ 1. sazogadoeba.  e. mowyobiloba. zedapiri.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. Elf (mamr.).). nakli. Elfe (mdedr. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. eleqtroba. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. teqnikis dargi. ¥ eli psi. élite rCeuli. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo).­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. ema eleqtronul­is mniSv. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. ¥ eleqtroteqnikuri. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan.

emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. embriolOgia [berZ. embargo dapa­ timreba. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. minanqari). 2. e. romelic emig­ raciaSi imyofeba. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. ¥ emigrantuli.  e. emanAcia [< laT. moZraoba. Emir­i. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. akrZalva] _ 1.  e. ufleb­ rivad gaTanasworeba. ¥ emigraciuli. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. embrQon­i [berZ. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. ufro sworia Ami­ ra [arab. . Embargo [esp.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. emansi pAcia [laT. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. emancipatio] da emansi pQreba (wign. 2.-Si yofna. cxovreba. emigrAcia [< laT. ganZeulobisa da misT. sinon. gamosxivebas.  e. Emblema [berZ. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. e. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba).-is qvabi. agreTve silamazisaTvis (qarT. cxovreba. sa­ qonlis.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. 2. TeTri mkvrivi nivTiereba.  e.-idan dabruneba. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. emQgrant­i [laT. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo.  qalTa e. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis).

qaRaldis fulis ga­ moSveba. iyeneben foto­ teqnikaSi. romelic moicavs energiis resursebs. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. sulieri mRelvareba (SiSi. emUlsia [laT. adamiani. fasiani qaRal­ debis. endo. emissarius] _ piri. émotion < laT. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. energEtika _ meurneobis dargi.).). sityva warmoTqma.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa.. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. gvaris da misT. emissio gamoSveba] _ (finans. `Sig­ niTa~.  emocionaluri Scd. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. emulsus gamowv­ dili] _ 1. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. endogAmia [berZ. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. Endem­i [<berZ. ¥ uemocio. Emfaza [< berZ.  endomenuri. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba.[< berZ. rasac aRweven intonaciis Sedegad. Emu [< port. sixaruli da sxv.  u.-165mmarTvelis tituli. 2. ¥ emociuri.. mRelvareba] _ (wign. ema wero. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. adamianis grZnoba. emQsia [laT. gavrcelebulia avst­ raliaSi. emOcia [fr.) wev­ rebs Soris. emQsar­i [laT. (lingv. EndSpil­i [germ. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis.).  e.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. emovere aRgzneba. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia.

 entuziazmi. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. entomolOgia [berZ. nayofierebis Rmer­ Tad. enkaUstika [berZ. ¥ enTuziasturi.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. gada­ cemas da gamoyenebas.  energetiki Scd. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva.] _ mowese deda. Enot­i [rus. adamiani. gardaqmnas.-iT muSaoba. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. e. iTvleboda agreTve haeris. am cxovelis bewvi. energetQkos­i _ energetikis specialisti. enTuzQazm­i [berZ. . muqi yviTeli fe­ ris. gamoiCina. 2. Zala. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. sinaTlis. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. enigmAtur­i [< berZ. me­ qanikuri moZraobis da sxv.  e. gata­ ceba. 2. romelic mwerebs swavlobs.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. materiis moZraobis maragi (siTbos. moqmedebis unari.) saidumloebiT moculi. eum] _ 1.ene -166- muSavebas. binadrobs tyeSi. miwis.  energetiuli Scd. saxiT). enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. sistema.  didi e. monazoni. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad.  e. mxneoba. kar­ gad dacocavs xeebze. e. qalaq nifuris mfarveli. cvilovani ferwera.  e. kiTxva. energeia moqme­ deba] _ 1. 2­isaT­ vis).  entuziasti Scd. ¥ entomologiuri. enkEnia [berZ. muSaoba. enkrAtis­i [berZ. enolOgia [berZ. entuziasturi Scd.  e. Zal­Rone. ga­ moucnobi. ¥ energetikuli. eleqtrobis. enErgia [berZ. ¥ energiuli (mniSv. resursebi. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma.

epigraphē . religiis. enkephalos tvini] _ (medic. encQklika [< berZ. mecnierebaSi da sxv. (mraval­ mxrivi) codna. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs.  epigramisa. enciklopEdia [fr. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi.  e. teqnikuri e. Wadrakis e.). leqsikoni. epi Eos­i [berZ. gakeTebuli warwera prozad an leqsad.  qarTuli e.. encyclica] _ romis papis weri­ li. Zvel saberZneTSi: Zeglze. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. Tavis tvinis anTeba.  puSkinis e. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. stili. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. statiebi. epAtaJ­i [fr.. qce­ va. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. epQgon­i [berZ. Senobaze.-167 e. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa.-ebi. romelsac aklia originaluroba. mokle satiruli leqsi. e. ¥ enciklopediuri.  s. larusis e. marjvena gverdze da sakidi. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. enciklopEdizm­i _ farTo. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. poezia. epigramma war­ wera] _ 1.  enciklopeduri Scd.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. moralis da misT. entifAlit­i [< berZ. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. saCuqarze da misT. epQgrama [berZ. gamokvleva. e. ¥ epigramuli.). raime SokSi Casag­ debi.  epigramasi Scd. 2. ¥ saenciklopedio.. epArqia [berZ.  e. epQgraf­i [berZ. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. sakiTxebze.

epQlog­i [berZ. teqsti. 2.  mudmivi e. raime SemTxveva. episodion] _ 1. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas.  epigrafiuli Scd.  epiteti Scd. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. daavadebani. prologi da e. gamonaTqvami. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. amamaRlebeli e. warweraTmcodneoba). mxatvruli nawarmoebis . am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. umniSvnelo. epitheton] _ msazRvreli sityva.. e. masala.  e. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. 2. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. epidEmia [<berZ. epilEfsia [berZ. piesaSi. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). araZiriTadi.  gri pis e. momxdari ambavi. avi zne.  romanis e. ¥ epigrafikuli. sinon. arasistematuri. mokle citata.  CarTuli e. ¥ epidemiuri. Zeglis warwera. momxdari. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. damamcirebeli e. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. roli kinofilmSi. bneda.  e. epQTet­i [berZ. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. epigrAfika [< berZ.  `ramdenime suraTi anu e. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils.. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. epQzod­i [berZ.  e.  `kacia-adamians?!~ e. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba.. episkOpos­i [berZ.epi -168nawili.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~.

epOpea [berZ.  e. epitQmia [berZ.  sagmiro e. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. simRera] _ 1.  epopeasi. am wodebulebis mqone piri.  epopeisa. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. mniSv­ nelovani ambebi.. adgilis an misT. epQcentr­i berZ. 2. poemebi. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epistolē] _ (samRvd. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier.-169qristianul eklesiaSi.  miwisZvris e. epopoiia] _ 1. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. e.  omis e. epos sityva.. epo epOnim­i [berZ. we­ rili. atomuri bombis afeTqebis e. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. mo­ Txroba da sxv. feodalizmis e. ambebiT (qarT. xana). gadat. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. 2. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani.. epopeia Scd. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epônymos] _ piri. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. simRerebi. ¥ epikuri. . epQstrof­i [berZ. gzavnili. mo­ Txroba. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba.). romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. Epos­i [< berZ.  epiuri Scd. epifAnia [berZ. stili. epistola < berZ. (wign. sinon. epoqAluri _ (wign.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. epitAfia [< berZ. homerosis e. epQstole [laT. Tanamedrove e. an gamoTqmis gameoreba. saxelwodeba. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi.. poema.) didi.  antikuri e. Epoqa [<berZ.  epitafiisa  epitafiasi Scd. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. epi-ze da laT.

grZnobadoba. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. (qarT. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. erOzia [laT. 2.). saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. erudQcia [laT. sinon. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. ¥ erotikuli. movlena. e. aera] _ 1.  liTonis e.  kosmonavtikis e. Eres­i [berZ.). liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad.  e. romelsac xelSi kiTara uWiravs. mwvalebloba). gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. gandgoma. movlena.  qristianuli e. eruditio swav­ leba. re­ ligiuri moZRvreba. 3.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad).  ereTikosi Scd. wesisgan gadaxveva.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. momenti. (gadat. erozio gamoWma] _ 1. erOtika [berZ. 2. eractio gaswo­ . dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. didi ganswavluleba. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi.  epoxa. xana. aRmoCenebi. erEqcia [laT. (medic. Erato [berZ. codna] _ (wign. 3. erOtizm­i [< berZ. Semecneba. cdomi­ leba. metismeti vnebianoba.  niadagis e. epoxaluri Scd. 2. (geol. drois istoriuli monak­ veTi. Era [laT. Erot­i [< berZ. hairesis] _ 1.). periodi: epoqa. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan.

tur­mecnieruli xasiaTis)  s.)  dekoraciebis e. eskalAcia [ingl. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. essei Scd. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign.) Eskadra [fr. ganayofi. mr. esei. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. filosofiuri. aRzrda. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi.  eskadrasi Scd.  omis e. (zRv. fiumeriaSi. aisthēsis grZnoba. ¥ eskadrisa. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. agresiis e. esTEtika [< berZ. agreTve par­ be. escadrille] da sxv. ar­  e. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd.. 2. ruloba risame. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. kon2. esquisse] _ 1. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. SemoqmedebaSi. Eskiz­i [fr. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi.  estetika. literaturuli. estetiuri.-171- esk Ese [fr. romelic TviT­  esse. warmoebis e. wi­  yofis e.. narkvevi. problemebi. (wign. sxv. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . naRmosani. tisa. socialuri eskadrQlia [fr.  metros e. trirebuli xsnari. eseebi. Teoriebi e. esEncia [laT.) mSveniereba. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. escadre] _ 1. SegrZneba] _ 1. musikalu­ 2. romelSic gan­ xilulia literaturuli.) agresiis xelovnebis.. qiteqturuli proeqtisa. Sedgeba. mxatv­ fliqtis e. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. skulpturisa.

xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. rac matadori. espAnder­i [< ingl.).  eqskorti Scd. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. gunduri Sejibreba sirbilSi.. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. eskUlap­i [laT. Eskimo [fr. naxazi. espada] _ igivea. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. estafette < it. ¥ estakadisa. espEranto [esper. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. curvaSi da sxv. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. si­ nawilis winaswari reaqcia. sinon. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi).  rkinabetonis e. specialisti. esperanto moimede < fr. escorte] _ vi­ sime. ¥ saeskizo.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. avJandi] _ 1. stafetta < atafta uzangi. espada daSna] _ (sport. espAdron­i [fr. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. Eskort­i [fr. estAkada [fr. badragi). ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan.  motociklistebis e.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. esperAntist­i _ esperantos . espand gafarToeba. esquimau] _ na­ yinis briketi.esk -172mcodne. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. estAfeta [fr. Espada [esp. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. Estamp­i [fr.  estakadasi Scd. safarikao daSna. estacade] _ xidi­ seburi nageboba.  s. espodron < esp.

estafeti Scd. etiketka Scd. 2.-173non. etAJer­i [fr.  sazafxulo e. Etap­i [fr. estrade < esp. mefis karze da sxv. xelovneba. risame gan­ viTarebis.  eTiketi. ¥ saestrado. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. ¥ saetalono. etQket­i2 [fr. risame sazomi standarti. Taroedi). distanciis calkeuli monakveTi. étape] _ 1. sinon. 2. (wign.). raime gzis. xelsawyo. (gadat.). eti  metris e. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. estrado ficarnagi] _ 1. 2.  erTiani droisa da s. ¥ etalonuri.). 3. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe.  mniSvnelovani e. raime procesis calkeuli momenti. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad.  estafetis bolo e. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. étalon] _ 1. s. etQket­i1 [fr. paketi da sxv. orkestri­ saTvis da sxv). TviT niSani (patara joxi. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. Estrada [fr.  e. koncerti. étiquette] _ igivea. simRerebi. stadia. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. ¥ estafetisa  estafetasi. etAlon­i [fr.  s. .  e. esqatolOgia [berZ.. sixSireTa saxelmwifo komisia. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. rac iarliyi.-is msaxiobebi. gadat. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. 2. kilogramis e. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. amaR­ lebuli adgili.  etaJerka Scd. amanaTrbeni). metismetad zusti sazo­ mi. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi.

studium cda. romelsac vinme an rame axdens vinmeze. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. efUzia [laT. mkurnalobis e.  Sopenis e.  e. raime moqmedebis..  efekti.  kritikuli e.  suraTis e.). (wign. etymologia < etymon WeSmariteba.). Eqo [berZ.  ganaTebis e. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. 2.. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. moRvra] _ (geolog. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. moCvenebiTi.-is dacva. zomebi miiRes. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. xmauris e.eti -174nuri ganlageba.-ebi. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. xanmokle. efEmera.). effectus] _ 1. saSualeba. efemErul­i [berZ. ephēmeros erTdRiani] _ 1. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. gul­ modgineba.. e. amosavali sityva. 2. Efeqt­i [laT. 3. STa­ beWdileba. Wadrakis figurebis xelov­ . ara­ myari. sityva warmoTqva. raime iluziis Seqmna. ¥ efeqturi. efekturi. mizezis Sede­ gi. 2. mcdeloba. ararealuri. etymon WeS­ mariteba. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. Tavgamodeba] _ 1. etQmon­i [<berZ. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). didi iyo. etQud­i [fr. efektiuri Scd. swrafmavali.  ekonomikuri e. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. 4. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. xerxi. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. 3. e. moRvaweobis. effusio daRvra. étude < laT. etimolOgia [berZ.

Eqskurs­i [laT. gamgzavreba] _ 1. exclusif.). .  TbilisSi e.  eqsCempioni.. eqskrEcia [< laT. sinon. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. amoReba. excemos gamovyof] _ (fiziol. gamosvla. tyeSi. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. wiaRsvla). meekskavatore Scd. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. radio­ an teleprogramas). Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva.  egsgumacia.  eqskliuziuri. e. eqskluzQur­i [fr.  meeqskavatoresi.. aseTi gamgzavrebis. romelic eqskavators mar­ Tavs.. eqskliuzivi Scd. Jurnalis. Camovida soxumidan. eqskavAtor­i [ingl. amoZ­ roba.  e. 2. ingl.) (qarT. eqs-prezidenti. [laT. excursio was­ vla. eqskUrsia [laT. `yofili~.  mokle e. naxmevi)  exo Scd. excursus gadax­ veva. meeqskavatore _ mZRoli. mcxeTaSi. eqsgumAcia [laT. ekskavatori. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. gaseirneba sadme. varZiaSi. sinon. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. eqs-ministri. baTumidan. daTva­ liereba risame saswavlo. ko­ leqciuri gamgzavreba. gamoyofa. 2. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. excavator < laT. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. eqs. gamoZaxili. gansakuTrebuli] _ is. eksgumacia Scd. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. ¥ meeqskavatorisa.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze.. exclusive raimes gamok­ leba.  eqskluzivi. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. excretum.

¥ saeqspedicio.  qimiuri e. 2. s..eqs -176miReba.-is wevrebi. expertus ga­ mocdili] _ specialisti.  politikuri e.. cxovelebi. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. s..  e. ¥ saeqskursio. TviT aseTi jgufi. iarliyi.  s. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. e. cda. razmi. romelic eqsperiments (mniSv.  e. romlis saqmea risame gagzavna da . Eqspert­i laT. gavrceleba] _ (wign.  samecniero e. biuro. arqeologiuri e. eqspAnsia [laT.  brwyinvale e. monacemebi. samecniero cda. eqspansQur­i [fr. eqsperimentAtor­i _ piri.  gabeduli e. eqsperQment­i [< laT. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. moqalaqeobis gamocvliT. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. ex ­gan.  eqsperimentaluri Scd. ¥ saeqsperimento. eqslQbris­i [laT. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. advi­ lad amJRavnebs. eqspedQtor­i [< laT. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.  sasamarTlos e. polaruli e. ¥ eqsperimentuli. 2. gamokvleva. expansif < laT.  s. eqspedQcia [laT.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. experimentum] _ 1. ¥ saeqsperto. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan.  fostis e. Tanxebi. Cveulebriv. s. expedire gagzavna] _ muSaki.  s. marSruti. ekonomikuri e. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. expansio ga­ farToeba. 1) akeTebs. savaWro bazis e. saerTod. avtobusi.

ereblad. export < laT. romelic 3. war­ zeumSi an gamofenaze.) dro. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. s. Eqsport­i [ingl. s. Rebad: dayovneba. saeqsploatacio Scd. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. moebis saSualebaTa. daskvna.-177- eqs axsna. yvlefa). misacemad. expositio . eqsploa4.-d gadato. exponatus nayofis miTviseba (qarT. gadmocema] _ 1. lite­  s. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. komisia. (fotogr. myvleda sxv. (s. 2­isaTvis). miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. romelic saCveneb­ 2. sasamarTlo Sesavali nawili. opera eqsploatacia. gamofena.  eqsploatatori.. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr.. eqspluatacias uwevs visme. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. garkveuli siste­ feli). yidad (sapirisp. romel­ e. cema. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa.  avtomobilebis e. ploitation] _ piri. importi). nage­  samuzeumo e.-ebi. reba. _ sagani. 2. eqsploaticiebi. samuzeumo eqspontebis.  e. eqspozQcia [laT. expertise] _ savali nawili.  avtomobilis e. sinon.  s.) saqoneli. exTemebi. xarjebi.). saCveneblad gamofenili] sinon.  eqsportiuli Scd. xelovnebis nawarmoebTa. romlis tatoruli Scd. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. bobaTa da sxv.

erTi klasis mier meo­ momxatveloba. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. romelic Eqspres­i [ingl. aRZvris. gancdis Zala. eqsportQor­i [fr. express < laT. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. Eqspromt­i [laT. eqsprEsia [laT.. (samarT. samgzavro matarebeli. romelsac si (Cveulebriv.eqs -178uli. miT an usasyidlod). exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. `saswrafo~. swrafi. ingl. gamomxatveloba] _ mi­ tani. expressio] _ ga­ 2. literaturaSi. visime xe­ Cereba. qveynebi. . expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. bieqturi SemoqmedebiTi 2. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. sareiso avtobusze. misi su­ lod did sadgurebSi. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. lad saxeldaxelod. exporteur < laT. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. eqspresimdgomareobis CamorTmeva.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. eqspres.. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. socialuri ¥ eqspresiuloba. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. gemze. amasTan erTad. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. moumza­ aqvs da eqspresze meti. warmoiqmna me­20 sauk.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. [ingl. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. eqspresia. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. express sasw­ eqspropriAcia [fr.

gamowuruli] `metad~. eqstra. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. 2. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). w. extra me­ xedaoba da agebuleba. soflis meurneoba. Rebuli wesebisaTvis. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. Txzulebis.­idan. avadmyofuri aRtaceba. ucnauri. eqterQer­i [fr. [laT. sa­ (sapirisp. . Cai e. e. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. nor­ eqstensQur­i [laT.  e. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. do­ eqstradQcia [fr. preparati. extraordinarius] _ (wign. bazaraCveulebrivi. (gadat.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. romelsac  eqstremaluri. `metismetad~. gafarToeba. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. benzini. gareSe da mokled. gansakuTrebuli.-179- eqs Eqstaz­i [laT..).  e. Eqstraqt­i [laT. extasis < berZ. Sinaarsis laT.). romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. externus ga­ SegrZneba] _ e. extractus gamoRebuli. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. romelic mqone piri. `saukeTeso~. ­idan. `ukeTesi~. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. _ 1. e. vadebas. mdgomareoba] _ arRvia. eqstErn­i [laT. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT.). intensiuri) gangebo. vinc am ex ­gan. rebis e.. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. `gareSe~. extradition < kumentis da sxv. karaqi. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. ukiduresi. iReben samkurnalwamlo 2. SemTxveva. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. `biovelis~ reSe] _ piri. ex ­gan. nels saSualebiT. tismetad da sensus grZnoba.

mwvave Sexla­ moxla. eSElon­i [fr. eqstrEmist­i _ adamiani. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. ekscentruli Scd. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja.  e. ­idan. wremadsuloba. Sexedulebebi. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. Zalebi. Seiqmna e. ukiduresi. e.). (wign. triuki. -180Taviseburi.eqs cema.).. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign.). metismeti (Tavisi sirTuliT. saSiSroebiT. politikaSi). amokveTa.). eqscQzia [laT. ex yofi­ li da ingl. excisio] _ (me­ dic. excentrique] _ 1.). ex –gan. adamiani. amaRlebuli ficarnagi. sacirko nomeri. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. eqshumAcia [laT. kbilis amoRebis operacia.  e.  e. sasacilo xerxebis Semc­ veli.. pirobebi. ¥ eqstremistuli. [laT. gamoReba] _ (medic. ukiduresad eqstrAqcia . 2. eqs­CempQoni [laT. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.-is ufrosi. eqscentrQkuli [fr. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. e. TavSeukaveb­ loba. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. siZneliT. champion < fr. situacia. rac Cveulebrivs scildeba. risame normaluri mimdinareobis darRveva. azri) aqvs. gadat.. araCveulebri­ vad. eSAfot­i [fr. 2. ukiduresoba. gansakuTrebuli. ex ­gan. e. eqstrEmizm­i [laT. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr.  e. cekva. excessus gamos­ vla. (Teat. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis.  eqscentruli. gadaxra] _ 1. Eqsces­i [laT.). e.) mkveTri < laT. échafaud] _ (Zv. extractio amoReba.  samxedro e. mdgomareoba.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

musikaluri v. ¥ viqtorinisa. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. vice nacvlad. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.  gemovnebiT gaformebuli v.-ebi..  vitaminebi A..  v. 2. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia.. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. B. gazeTebis v.  viqtorinasi Scd. ga­ vod marjvebis qalRmerTi. vQtraJ­i [fr. draJe. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. yuTi. vitrine] – 1. baRis erTgvari msxvili marwyvi. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. igivea rac viqtoria­re­ gia. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. romaul miTologiaSi..  viceprezidenti. 2. vQtrina [fr. maRaziis daxlze mowyobili v. mominuli karada. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. vice. ammoniakon niSadu­ ri. C. [laT. vodEvil­i [fr. victoria] – 1.  literaturuli v. bosto­ nis TamaSSi. viqtOria [laT. vitAmin­i [laT. P … ¥ vitaminiani. vaudeville] – . aRniSnavs moadgiles. quCaSi. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT.. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi.). Semc­ vlels. 3.  muzeumis v. vita sicocxle da berZ. ma­ Raziis didi fanjara. viqtOria­rEgia [laT. da­ fa da sxv.-193nacia preferansis.. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi.

)  ufro sworia voli. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo.) – mogzauroba. xelovneba. voQaJ­i [fr. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT. vOlfram­i [germ.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. voluntArizm­i [laT. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. wolley] – (sp.  voliuntaristi Scd. realurad arse­ bul viTarebas. vOlei [ingl. volQer­i [fr. axla iron. vokAlur­i [it. voltiJQreba [fr. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. sasimRero.  voliuntarizmi Scd. vocalize] – (mus.  v. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. SesaZleb­ lobebs. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. voluntArist­i _ piri. vokAliz­i [fr.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. vayage] – (moZv. voltiger] – .  zooparkis v. vOtum­i [laT. v. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo.  v-Ta konkursi. musika. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. wolfram] – qimiuri elementi. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. vOlan­i [fr. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa.

 zamSa Scd. zAmS­i [polon.-195dawyvetileba..  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. qali. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. zebre. zar­ baznisa (qvemexisa). aqvs Savi da TeTri zolebi. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri.  v.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. Vulcanus cecx­ li. 2. nati). gamoTqma.-is fexsacmeli. mdabiuri] – uxamsi. konusuri mTa.  v. vulgArul­i [laT. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). залп < laT. ¥ vualiani. saliteraturo enaSi nax­ mari. z zAlp­i [rus. vUal­i [fr. . romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). dama­ xinjeba. vulcanus cecxli. binadrobs afrikaSi. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. gaxurebuli gazebi da ferfli.  sakiTxis v. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. zebu] – kuziani xari. vundErkind­i [germ. holand. vUlkan­i [< laT. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. vulgarizAcia [laT. vulgaris Cveulebrivi. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). voile] – wminda. ingl. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli.  z. manerebi. zEbra [fr. v. uxeSi. ali] – 1. vulgArizm­i _ vulgaruli. vulkanolOgia [laT. wunderkind saocari bavSvi. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT.  vunderqindi Scd. uxeSi sityva an gamoTqma.

Zv. samxreTis qari. Rriankali da sxv. 2. ho­ land. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. samxreT­dasavleTis qari.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . mwvervali. lomi. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. cecxli. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. zikUraT­i [aqad. samxreT­ aRmosavleTi. gadat. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. 2. s. welTaRr. zenith arab. artileria. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi.  s. zodiaqi Scd. holand. elvisa da wvimisa. zero nuli] – nuli qula. zEvs­i [berZ. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. RmerTi cisa. holand zuid-west] _ 1. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. didebis z. sûd.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. samxreTi. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. zodQaqo [<berZ. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. zEnit­i [fr.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. zEt­i [fr. zQud­i [germ. sûd-west. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. zQud­vEst­i [germ. (wign. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. zEro [fr. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. nuli. kuro. quxilisa. 2. zuiden] – 1.-Si iyo.) sasrolad.  zodiaki. sûd-ost.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). sazEnito – (samx. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv.  mze z. samx­ reT­dasavleTi.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. zQud­Ost­i [germ. zuid-oost] _ 1. 2.

¥ zonaluri. ¥ zooteqnikuri.  z. zOo. instituti. techne ostatoba. ¥ zoologiuri. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. (wign. [berZ. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. zoli.. sonde saceci] _ 1.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. gadat. akrZaluli z..­is Seqmna miewereba Zv.  zoomaRazia. ira­ . z.) winaswar ri­ same garkveva.  kuWis z.  arqtikis z. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. 2.  z.  z. gadmocemiT z. zOna [berZ. z. 2.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. momsaxureba. z. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. z. zOnd­i [<fr. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT...  Wrilobis z. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi.. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. iranSi. avRaneT­ Si. TaTbiri. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari..  z-is gaSveba. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. sasazRvro z. zone sartyeli. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. zOndaJ­i [< fr. sondage] da zondQreba [germ. dazverva. spartakiada. niadagis mo­ sinjva. laboratoria. sazRvrebi. raioni. qirurgiuli z. zoolOgia [berZ. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. muzeumi. sahaero burTi. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. saartilerio cecxlis z.

dawesebuleba. TAlmud­i [Zv. Thema] – Txrobis.) sazogadoeba. 2. sinon. aqedan _ saxelwo­ deba). sezoni.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T.  qarTuli T. gamokvlevis. Tezisi. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. TEma [berZ. thaleia] – berZnul miTologiaSi. komediis mu­ za. aseTi dawese­ bulebis Senoba.) instituti. zUmer­i [ger. ¥ Teatraluri da saTeatro. (s. Thesev berZ.) xelovneba. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze.) Jurnali. T.  T. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. TEatr­i [berZ. mzis abazanebi. TEizm­i [berZ. zuzuna). T. Theatron] – 1. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba.. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. (s). Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. TAlia [berZ. Thesis] – 1. lo­ gikaSi: debuleba. T (s. 2. Thesis debuleba] – ix. (s. ebr.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. TEza [fr.  savele telefonis z. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. T-is mTavari reJisori. T TalasoTerApia [berZ. TEzis­i [berZ. T. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. (s.

themidos] – 1. TeolOgia [berZ.  mxatvrul nawarmoebaTa T. gamofena.kvleva] – 1. 2. mefis dide­ bulni. gegma.-199misT. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. Zv. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. Thegh da thene] – inglisSi.. TeOria [berZ.  T. Themis. TeogOnia [berZ.  Tematiuri Scd. sakiTxi.  Semecnebis T. ¥ Tematikuri. ¥ Tematuri. theōrēma < theōreō vixilav. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. RvTismetyveleba.. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb.  fizikis T. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs. albaTobis T.) marTlmsajuleba.. Theoria dakvirve­ ba. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. TeokrAtia [berZ.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.. SotlandiaSi: didgvarovnebi. fardobiTobis (relativobis) T. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). TeOrema [berZ. TEmida [berZ. 2. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. (gadat. saliteraturo T. gamocdilebis. istoriuli T. TeoretQkos­i – piri.  piTagoris T.-is msaxuri. T-is damtkiceba. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba.  moxsenebis T.  leqciaTa T.  Tematiuri Scd.  manqanebisa da meqanizmebis T.. 3. TEneb­i [ingl.  T.. berZnul miTologiaSi RmerTi. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. sagani. im wesebis debulebebis .

TermOmetr­i [berZ. TeriolOgia [berZ.. momzadeba. zogadi. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. ganyofilba. Wadrakis T. fizika. Termoregulatori. gamokvleva. TeosOfia [berZ.. saavadmyofos T. (geol. T.  musikis T. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. T. omis saSiSroeba. Therme TErmeb­i [laT.Teo -200- erToblioba. TerApevt­i [berZ. Therapeia] – me­ dicinis dargi. thçrion cxoveli. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. 2. Termo.. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). TerApia [berZ. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. ganyenebuli msje­ loba. [< berZ thermos Tbili 1.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. cnobari. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. thermos Tbili Therme sicxe. siTbos­ Tan. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili.  T. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. siT­ bo] – 1.  T. 2. TermobQrTvul­i [berZ. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. Termometri. Therme sicxe. ¥ Teoriuli.  Termodinamika. thermos cxeli] – 1. . Therme berZ.  T.  Terapevtuli Scd. 4. ¥ Terapiuli.

romelic cru rwme­ niT. Ebr.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. thermos Tbili. mistiuri Si­ naarsisa. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. TErmos­i [berZ. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. Teenager] – is. damuSaveba.  T. talisman < arab. pergaments gragnili. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. Tilsam] – raime patara nivTi.. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. uf­ ro iSviaTad. thermos Tbili. wylis T. samedicino T.) sisxlis . vercxliswyliani T. miwaT­ moqmedebis mfarveli. romelic sina­ gogaSi inaxeba. reJimi..] – 1. 2. TineQjeri [ingl. Zv.w. TrOmb­i [berZ. TOr­i [skandin. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. Zi­ riTadad deteqtiuri. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. siTburi). romelzec es teqstia da­ werili da. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. liTonTa T. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. cxeli] – (spec. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. sinon. warmatebis.  haeris T.  Termiuli Scd. TQlisma [fr. ebraelTa salocavi sina­ goga. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. mozardi. TiTqos adamianis bed­ nierebis.. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. TOra – [Zv.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo.) saxelis mixedviT]. TermOsfero [berZ. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. TrQler­i [ing.

CanTa nanadirevisaTvis. 3.S.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. iAnus­i [laT. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. (ist.). Senadedi. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. jagdtasche] – Qard­i [ingl. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. meore da a.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. meore ukan. anTagan (kerZod qarTvel­ 2.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. yarlik brZa­ neba] – 1. romelic mas gemi. Qanki [ingl.  trombi Scd. fasi da sxv. Cinuridan nasesxebisa). SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. jaguar < mrav. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. ianQCar­i [Turq. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. sarTuli. (sinon. iAgdtaS­i [germ. sigeli. saerTod rigi. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. udris 3 futs (91 sm­s). wyeba. .  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. (geol. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. iAmato [iap.) danaleqi qanebisa.iag -202- amerikelebma Searqves. saqonelze.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. Cari.s. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli. denoba. veli katis ojaxisa. iagUar­i [germ. ярус] – 1. jenus] – romaul miTologiaSi: drois.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. Tagan). rao­ viT.

Qbis­i [berZ. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. ideal < berZ. iEhova. Qdea [berZ. idea warmodgena.  hidalgo Scd. cneba] _ 1. ZiriTadi azri.  romanis ZiriTadi a. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad.  i. yachtsman] – sportsmeni. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. warmodgena  mowinave i. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. niCbosnobas da misT. yacht-club] – sasporto organizacia. Qglu [ingl. Qgrek­i [fr. mouvida TavSi.  faqtebis i. .  kargi i. gegma. Qdalgo [esp. samyaros Semqmneli (biblia). adamiani. ganaxorcieles. ibis < egvi pt. mTavari. ideasi Scd. i. ganzraxva. motoriani i. mowi­ nave ideebis erTguli.-203 ialqniani i.) ugulebelyofa ide visime. yajari (frinve­ li). idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. iAbako – ciskris locvis nawili. ibn [arab. idEal-i [fr. amer. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. igrec < berZ. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s.] – ZenZeruki. igloo < algon­ kinebis (Crd.  ideia. vaJiSvili] – nawilaki. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. ignora ar vici] _ (wign. Ca­ nafiqri. i. iAxt­klubi [ingl. ibn Ze. ¥ ideisa. risame. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. moRvaweobisa.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. 3.-ebi 2. Qahve [Zv. azri. ebr. iaxtis tarebis specialisti. xelovneba. ignorQreba [< laT. iAxtsmen­i [ingl. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri.. idea warmodgena.

msgavsebis dalageba. (filos. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. Qde fQqs­i [fr. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. ideOgrama [berZ. da gramma Cawera. lebis erTguleba. identicus] –  idealizireba Scd. taqti. ro­ ba. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. ga­ dvileSia. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena.) mxo­ marTalSi. sa­ ideAlur­i _ 1. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. vidre sinam­ vis. xelovnebaSi da lod ideebSi. 2. Cinuri damwerloba. i. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. saukeTeso samagaliTo. – 1. 2. Targmani. idea cneba materializmis sapirispiro. losofiaSi. bebis miwera. ¥ ideologiuri. melic bgeras aRniSnavs). moZRvreba] ideAlist­i _ 1. da logos sityva. idea cneba lebani. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. filosofia. cifrebi. saqmianobaSi. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr.ideolOgia [berZ. (wign. ideAlizm­i [fr. idealizmis – romelime klasis. sisufTave. xolo materia. i. Tvalsazrisi.  i. i. idEnturi [< laT.) savsebiT msgavsi ri­ same. ra­ igiveba. i. ganyenebuli. cnobiereba. tikuri partiis. vinmesTvis. -204-  i. Canaweri] – romlis mixedviTac idea.ide miswrafebisa.  i. politikaSi. bune­ (gansxvavebiT asosgan. pirobebi. i. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. yofiereba – meoreuli. adamiani. Sexedu. 1) mimdevari. idealisme]  i. pirobiTi werilobiTi niSani. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. arsebuli. warmodgenaSi sxv.  warsulis i. sakiTxebi. srulyofili. poli­ (mniS. laT. sazogado­ 2. suraTi aRweres. idée fixe] _ . idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT.

Sereva] _ 1. gadat. verag. `ena mucelSi Cauvardeba~. i. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. da- .) akviatebuli azri. iezUit­i [< laT. 2. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. Jesus ieso qriste] _ 1. ¥ ierarqiuli. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli.  i. hierarchia] _ (wign.  `guli gautydeba~. regveni. ye­ yeCi. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. ier QdiS­i [germ.-Ta ordeni.) raimesadmi usi­ amovneba. esperantos varianti.w.  ojaxuri i.S. `yurebs Camoyris~. gamoxatva] _ (enaTm.) gamoTqma. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena.  i.-205(wign. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). nivTierebaze da a.] _ iaponuri fulis erTeuli. `sityvas banze aagdebs~. eidyllion] _ (wign.) iTqmis fa­ risevel. idQlia [berZ. idQom­i [berZ. idios Taviseburi da synkrasis areva. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. idiOtia [< berZ. 2. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. Qen­i [iap. sapnis qafze. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. uSfoTveli. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. (gadat. ierArqia [< berZ.  i.) myudro. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi.) TanamdebobaTa. (wign. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. suraTi. idQoti [< berZ.) suleli. kaTolikuri ordenis e. orpir adamianze. iErarq­i [berZ. Qdo [esper. ¥ idiliuri.  `ierarqiuli kibe”.

wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. isos Ta­ 2. kerZod 2. lebebi.) Znelad gasarCevi. nabari da graphô vzer] _ 1.) xatebis mxatvroba. lis saxelmwifo ena. xatwera. ro­ marcvals an bgeras. ro­ QvriT­i [ebr. izogrAfia [berZ. orga­ vadebul pirTa samyofad. xelmoweris weri. winaswari gamoZiebis i. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. egvi pturi. damwerloba. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. ierarxiuli Scd. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. ieRovas mow. maT So­ ba.ier -206- mokidebuleba. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. Civili.  Cinuri i. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. aso. ieRovElebi. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. 2. (moZv. sxva enis damwerloba. gamoZiebis qveS myofi pi­ . gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. ¥ ieroglifuri. figuruli niSani. wes­Cveulebebs da dogmebs. gaugebari niSani. zusti gadaReba. romlis godeba mea planetaze). laT. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. kis gareubanSi. nivTiereba. ro­ 3. gode­ mraval qveyanaSi.izolAtor­i [fr. rome­ nizacia. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. nizaciis prezidents. (gadat.-ebi. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. na­ visime naweris.  i.

foTlebiT. mefokuse). wmindanebis gamosaxuleba. to­ tebiT da misT. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis.  izoliacia. i. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. lenti.  izoliatori Scd. iluzOruli [laT. sax. illuminator gamnaTebeli] _ 1. ocneba. ga­ mijvna.  s. ikEbana [iap. fokusi2) akeTebs (sinon.)  iliuzia Scd. eikön gamosa­ ilu xuleba. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. illusion mcdari warmodgena. 2. Qkona [berZ. imedi. illusionniste] _ msaxiobi. ilUzia [fr. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. calke ga­ moyofa. gegmebis. Seqmna raime gamosaxulebisa.  ikarosuli Scd. cdomileba] _ 1. ga­ nuxorcielebeli. warmodgenebi.. 3. ¥ saizolacio. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. izogi psi Scd.  optikuri i. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. saizoliacio Scd.  i. sinamdvilis damaxinjeba. isolation] da izolQreba _ 1. moC­ venebiTi.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.  saSiSi damnaSavis i. gamocalkeveba.  iliuzoruli Scd.  izohi psi. izOhifs­i [berZ. gadat. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. 2. rac horizontali (mniSv. romelic fo­ kusebs (ix. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. sinon. rukebis. iluminAtor­i [laT. izolAcia [fr. illusorius macdunebeli] _ (wign.-207rovneba sasamarTlomde.  iliuzionisti Scd. ganuxorcielebeli imedi. ganmxoloeba). romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. garemosTan. moZraobis i. 2. iluziOnist­i [fr. naxatebis .] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. (wign. 2). macdunebeli.

imitatio] _ 1. ¥ sailustracio. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. risame xmisa. misTvis niSandoblivi. frazebi. ¥ saimigracio. ilustrAcia [laT. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. 2.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. mibaZva. romelic her­ metulad aris daxuruli. dasuraTeba (wignisa. TviT aseTi naxati. 3. gemis. nimuSi. 3. TviTmfrinavis. quCebisa). immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. imanens (immanentis)] _ sagnis.  iliustracia. ¥ sailuminacio.-ebi. ilustrAtor­i _ mxatvari. Qmam­i [arab.  iliuminatori Scd. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli). kanonebi. magram namd­ vils damsgavsebuli. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari.  `vefxistyaosnis” i. imQgrant­i [laT. gamferadebeli mxatvari. nawar­ moebis teqstebisa. Jurnalisa da misT. risame dasamtkiceblad. imitAtor­i _ msaxiobi. imigrAcia da imigrQreba [laT. Junalisa.  iliustratori Scd. naxazi (teqstSi CarTuli. 1) xelovnebas. iluminAcia [laT. mimsgavseba visime. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. gayvaniloba. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. aranamdvili.  leqsikonis s.  s. illustratio] – 1.  iliuminacia. romelic suraTebs xatavs wignis. suraTebiT gaformeba. sailiustracio Scd. misi bunebidan gamomdinare.  sadResaswaulo i. 2. imitAcia [laT. mixvra­moxv­ risa da sxv. imanEntur­i [laT. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. sailiuminacio Scd.  s.  `vefxistyaosnis” i. . kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. naxatebiT.

sardali] _ 1.  i. ¥ imperialisturi. 2.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli.. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. kategoriuli moTxovna. imposant] _ (wign. saxelmwifo. implantAcia [laT. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. in –Si da plantatio dargva. igivea. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. mniSvn. daJinebiTi.  iaponiis i. (gadat. dinastia. 1) SeZenis politi­ ka. Qmij­i [ingl. impEria [laT. margalitis i.-209 tyavis i. .  s. mi­ si momxre. saxelmwifo. i. impozAnturi [fr. imperator mbrZanebeli. imperiAlizm­i [fr. monarqiuli saxelmwifo. 2. imperAtiv­i [< laT. gadargva] _ 1.) vinc. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli.  romis i. 2. garegnobiT. di­ liJansis meore sarTuli. karlos didis i. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo.. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. adamiani.  s.  i. imperialis < laT. ¥ imperiuli. brZaneba. imperativus brZanebiTi] _ 1. i. rac transplanta­ cia. ¥ saimperio. ¥ saimperatoro.) brZanebiTi kilo. (ist.  didi britaneTis i. 2.  i. imperiale. impeachment gakicxva. kolonia. omi. impQCment­i [ingl. imperAtor­i [laT. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. gerbi. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. imperQal­i [fr.. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. ruseTis i.

Sesruleba. improvizAtor­i [it. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. musikosis) ufaqizesi su­ .  i. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. musikaluri piesa da sxv. Qmpuls­i [laT. ganagebs. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi.  brwyinvale i. s. STabeW­ dilebebi. biZgi. ¥ improvizaciuli. leqsi. improvisatore] _ improvizaciis ostati. improvisazione] _ 1. ¥ impresionistuli. i. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs.S. mxatvroba (literatura.) moZraobis raodenoba. improvizAcia [fr. musika). rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas.) Sinagani miswrafeba. impotEncia [laT. (wign. i.saqoneli. ¥ saimporto. musikaluri nawarmoebis da a.  i. ¥ improvizatoruli. ro­ melic imports awarmoebs. 2.). impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi.  s. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. leqsis. Teatralur warmodgenebs.  importiuli Scd. importer] _ piri an organizacia..  nervuli i. improvisation < it. impressario] _ kerZo piri. Qmport­i [ingl.  i. 2. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. impresArio [it.-ebi. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. cvedno­ ba.  i.imp -210bieqturi gancdebi. saRamo-koncerti. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). niWi. ¥ importuli. impulsus] _ 1. eqs­ porti). rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ.  i. (fiz. importQor­i [ingl. SezRudvebi. impresiOnizm­i [fr. baJi. mxatvrebi.

buCqi.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. index] _ 1. mzadeba. xelfasis i. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. saqonlis i. ¥ inisa. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. xna Scd. 3. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. impulsiT gamowveuli. same sia.. indigo < laT inbiT. ¥ sainauguracio. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp.  i. mowiTalo­ mosaxleobas. dasnebovnebis mimarT. (medic). SesaRebad.  i.  inasi. remonia. s. romlebic xelSeuxebloba. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. impUlsuri _ 1.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. sebTan dakavSirebuli. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. kontinentis zog raion­ 2.) eleqtrul impul­  s. 2. Qndeqs­i [laT. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. nebis xelSeuxebloba. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. (samarT. ri­  impulsiuri Scd.. pirovneba. generatori. maCvenebeli. RonisZiebani. (fiz. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. inaugurAcia [ingl. moZraoba. zeimi. hena] – 1.. inauguara i. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv.-211- ind da siCqaris namravls. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. . romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. misi  fasebis i. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. ramisgan] – 1. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan.

nizmi (cxoveli. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri.  i.. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. Zo. ZiriTadi mosaxleoba).) damou­ um ganuyofeli.  individialuri Scd. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT.  i. ¥ individualisturi. i. koleqtivis bisa. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. indica vuC­ reTve individuumi.ind -212- Sedegad. nivTiereba. indiffe- . gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. gasazomad. Sroma. indQvid­i [laT. 3. imesadmi. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. ker­ qveyana aris indoeTi].  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. rentuli. doelebi da indoeTi). uZvelesi kultura. (mag. romelTac iyeneben interesebze maRla. i. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. midgoma. individia2. pirovneba  individumi Scd. i. rac calkeul Tan SeerTebiT). calke adamiani.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. fizikuri sidideebis (mag. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. (teq.) igivea. wnevis. fsiqologia. xo­  i. individunuyofeli] – (wign. lakmusi. ¥ indiuri. romelsac egona. momsaxureba. meurneoba. Taviseburebani. mcenare): rac individi. gulgrili.romelic SehyavT listuri Scd. 2.  individializmi. datvirTvis da sxv. ganur­  i. individuum ga­ individUum­i [laT. sargebloben. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli.)  i.

industrializAcia _ inglisuri. adamiani. umoqmedo. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). deduqcia). bis yvela dargSi. indulgEncia [laT.  i. hin­ dustria. damZime industria _ industria. (mag. uintereso.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon.  industrialuri Scd. papis saxeliT. urdu).  qveynis i.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. (fiz. indUizm­i [kreb. mokidebuleba. espa­ nuri. i. germanikuli (mag. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. portugaliuri. dune. qarxno mrewveloba.] _ induri re­ indUqcia [laT. rusuli. romanuli  i.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. germanuli. Ce­ mrewveloba). franguli. ukrainuli. xuri. deni.daniuri. didi ojaxi.  indoevropiuli Scd. ligia _ brahmanizmis forma. iners (inertis)] rebi. iranuli (mag. i. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. industria saq­ . ¥ industriuli. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. indUstria [laT. toni.Sveduri). moebs farTo moxmarebis sparsuli. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. romelic awar­ di. _ umoZrao. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. indulgentia 2. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. msubuqi (mag. qveynebi. slavuri sagnebs (sinon. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). osuri). italiuri). msjeloba. inductio] _ 1. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri.  i. polonuri). i.

xreSi da misT. rome­ lic fuls abandebs. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi.]. invEntar­i [laT. qviSa. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. programebi. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. rac romelime dawesebulebis.  omis i.). inErcia [laT.  s. ¥ inerciuli. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. inTronizAcia [laT..  i. invErsia [laT. 2. investition < ing. reinvestQreba – [ix.  i.  s. sainvensticio Scd. (lit. invalide] _ adamiani. investQcia da investQreba [germ. re. banki. neoni.  invensticia. invAlid­i [fr. debs raime saqmeSi.  i. -214 sasoflo-sameurneo i. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. invest dabandeba. inertia umoqme­ doba. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). ¥ sainventarizacio. invEstori – piri.-is kanoni. argoni da sxv. adamiani. Sromis i..ine usicocxlo. . avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). inversio gadasma] – 1. s. saskolo i. ¥ sainventaro  s. inventarizAcia – inventaris aRwera. sagnis erToblioba. komisia. ¥ sainvesticio.. davTari. moZraoba.). romeli. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba.  inertiuli Scd. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. Cadeba raime saqmeSi.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. s.

 i. iniEqcia [laT.  ineqcia. sinon.  intronizacia Scd. 2. inciativiani. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. Qnkaso [it.  i. romel­ sac romis papisgan (Sua . isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). inicQal­i [laT. 2.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr.  s. wamomwyebi. ricxvSi _ inicialebi). saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. Qnkebi _ indielebi. romel­ mac iniciativa gamoiCina. aRsaydreba). episkoposi. dalocvis ceremonia. saineqcio Scd.  inciatori Scd. SeSxapuneba).  sasargeblo saqmis i. ¥ sainiciativo.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). adamiani.  s. s. gamoiCina. iniciAtiva [fr. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. Cveulebriv. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri.-215da berZ. 1532 w. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. iniciAcia [laT. injectio Seg­ deba] _ (medic. sainciativo Scd. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. si­ non. ink  inciativa. inkvizQtor­i [laT. incasso] _ (finans. kunTSi an venaSi (qarT. jgufi. initiative < initiare dawyeba] _ 1. ¥ sainieqcio. inquisitor] _ 1. initialis sa­ wyisisa] _ 1. Taosnoba raime saqmeSi. nemsi. ¥ iniciativiani. iniciAtor­i _ piri. kabineti. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. moTave risame.

incubo. monaqmni. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. vnelobiT ixmareba agreTve 2. lovnurad gamosaCekad. sainJenero Scd. (medic. rac inku­ nizacia.) igivea. inkubAtor-i [< laT.) sasamarTlo.  s. lesi teqnikuri ganaTlebis  i.-konstruqtori. leba] – (lingv.)] inkubAcia [laT. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. wameba. axali movlena wvaleba. saqme. romelic  i. naobis gaumJRavneblad. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . (s. insignQeb­i [laT. (gadat. rTuli s. ¥ inJinrisa. boba. sxvis saxels atarebs.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. i. ingenieur] – umaR­ zicio. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. dakiTxva.) axali war­ 2.. inovatio ganax­ eretikosebs. ukiduresad sastikad ep­ 2. romelic ukiduresi bacia. mqone piri. samxedro i.-gamomgonebuli. ucnobi] _ piri. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. nage i. tanjavs.) adamiani. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas.) tanjva. insignia (mr. enaSi. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. romelic inkubireba). (gadat. bis pirveli simptomebis  i. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. marTlo­policiuri orga­ 2. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. incognitus im dargis specialisti. mogzauroba. me­13­19 s. avto i.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. (medic. inkvizQcia [laT. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. gamoCenamde. inJeneri.) avadmyofobis fa­ yroba visme.

organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. instiqturi Scd. komisia. umaRlesi i. raime dawesebulebis. zedamxedvelobis organo­ ebi. inspEqtor­i [laT. (gadat. ¥ sainspeqtroro. gauwies. ciliswameba. sam­ xedro. Semowmeba. ins inspirAcia [laT. insinuAcia [laT. enaTmecni- . Qnstinqt­i [< laT.  i. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. dawe­ sebuleba] – 1. daTvaliereba. 2.  i. instQtut­i [< laT. 2. instAncia [laT. waqezeba.  Tavdacvis i. siTxisa).  pedagogiuri i. kverTxi da sxv. moZraoba. s. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. spilos Zvlis taxti. instilAcia [laT. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. institutum danawesebi ram.  instiqti.. ¥ sainspeqcio. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba.  s. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. instictus ganzraxva] – 1.  skolis i. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. ganaTlebis ganyofilebis i. sasamarTlo da sxv.-217(mefis. inspectio daTvaliereba] – 1. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. umaRlesi magist­ ratis.-iT mixvda.. sanitaruli i.  s.) mixvedris unari..  saavtomobilo i. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. alRo.  safinanso i. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli.) CawveTeba (wamlisa.  pirveli i. instilatio] – (medic.

 musikaluri i. i. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas.. insulto vxti] – (medic. (wign..) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. 2..  usafrTxoebis teqnikis i.-ebi. instrumentum] – 1. ¥ sainstituto (mniS. 1­Tvis). omis i. ansambli... instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.  instrumentaluri Scd. Qnsult­i [< laT. s.) risame mo­ wyoba.. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. Sekreba.ins -218- erebis i. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. i. sxvadasxva saxis sakravi.  curvis i. 2. instrUment­i [laT.  Cxubis i. ¥ instrumentuli da sainstrumento.  qorwinebis i. moTxrobis. instrUqtor­i [laT. qarxana.) mTe­ li sidide. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. in-ze da scena scena] – 1.-s i. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi .  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i.) musika. 2. Tanamdebobis piri. gadat. piri.  saerTo s. instructor momwyobi] – 1. prezidentis i. (s.  s. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. ostatobas aswav­ lis.) uflebriv normaTa erToblioba. integer mTeli] – (maTem. insUlin­i [laT. (wign.  qirurgiuli i. avtoskolis i. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. instrUqcia [laT. 2. foladi. inscenQreba [laT.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. pirebi. romelic raime speci­ alobas. intEgral­i [< laT. Tvalis asax­ vevad. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli.

integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. intelQgent­i [laT. ganaTlebuli. SigniT. vi aRqmis unary. goneba. Wkua..) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. unari. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. moaz­ wirebis.) gantolebebi. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. teqnikis.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis.-219usasrulod mcire lebis jams. (wign. gonebrivi integrAcia [laT.) erT mTelad qceva. garegnoba.  i. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. integrAluri sqEma (an:  i. (lingv. Seiswavlis wertilebis. kulturis . saSualebiT ¥ inteligenturi. intelegentuniaturuli mowyobiloba. nawi­ int ralis povna. intelligens (intelligentis) mcodne. ria – maTematikis dargi. romlebic ucnob funqciebs  didi i. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. integrAluri geomEt­ Sroma. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia.. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. adamianis azrovnebis unari. romlebsac ga­ Segnebuli. 2. intellectus] – misi gamoyenebis ares. ne. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. intligenromlis elementebi (an maTi turi. (maTem. romelTac aqvT spe­ [germ. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. ¥ integraluri. i. qceva. ri. aTeblebs. pirovneba.SeerTeba (raime nawilebisa). i. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT.-is mqone axalgazrda. integriren] – 1. intilgensi. intiligenti. rome­ 3. gaerTianeba. i. sibrtyeebis.

pirovneba.  polkis i.  samxedro i. cno­ . intensifikAcia [fr. u. ¥ saintendanto. gamoiwvia. s. mniSvnelova­ nia] – 1. intEndant­i [fr. mizani.. 2.  aTprocentiani i. 2. intensi < laT. ¥ saintereso (mniS. [laT. 2). s. interiewer] – sferoSi.  s. ukeTesi Sedegis. intesification] – (wign.. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. intervallum] – 1. zogado moRvawis.-s aReba. nayofie­ rebis momcemi. internacionalizmi. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme.). ambavma i.  intervidenie. aRZvra. interest mniS­ vneloba aqvs.-s micema. ¥ uintereso (uary. drois Sualedi.) risame qceva ufro intensiurad (ix. 1­isaT­ vis). televiziiT gadasacemad.int -220bismoyvareoba. intErviu [ing. samecniero Sroma. intervQuer­i [ing.  xuTwuTiani i. soflis meurneobis i. intEres­i [laT. s.  i. sargebeli. Seiswavlis survili. mniS. risame gagebis. akademia. i. sivrce or sa­ gans Soris. daZabuli. intensQur­i [fr. wigni.. datvirTva.  erovnuli i. interview] – po­ litikuri. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori.  s. intErval­i [laT. z. manZili. gaZlierebuli. dampyrobi. moTxov­ nileba. radioTi. intensio. intendant] – samxedro mosamsaxure. daZabuloba] – 1. 3. s.-ebi. visime i. miswrafeba.  warmoebis i. mogeba.  SemoqmedebiTi i. Sroma. 2. intensiuri.  i. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. samsaxuri.ebis damcveli. gacnobis.  i. azri.  i. inter.  u. intervEncia [laT. saubari. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. kinofilmi. i. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad.

Se­ nobis SigniTa nawili. internacionAlQzm­i [fr. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg.). internAtura [< laT. interQer­i [fr. SigniTa] – 1. same­ dicino institutis stu­ denti. interieur Siga. 2. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. int intErnat­i [< laT. 2.romelic vinmesgan iRebs intervius. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. interinus Sinagani. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. internationale] – 1. SigniTa] – 1. Qntern­i [laT. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. internus Si­ nagani. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. internus Sinagani. 2. intermEdia [it. intErmeco [it. naxati. romlis mizania codnis srulyofa. 2.  skolis i. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. saavadmyofoSi.  socialisturi i. intermezzo] – (mus.-Si swavlobs. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. 3.) Jurnalisti. komunisturi partiis himnad aRiarebuli.) simRera. skola. specializaciis gaRrmaveba. eqimi. cxovelis Sinagani agebu­ leba.) mcire musikaluri piesa.-221(wign. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. SigniTa] – 1. (arqit. internacionAluri – sxva­ . internaciOnal­i [fr. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad.

internQreba [< laT. yovelgvari zeddeba. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. risame azris axsna. saerTaSoriso). sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. kosmosuri xomaldis i. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. romelic risame in­ terpretacias iZleva.) piri. intErnet­i [ing. interpretAcia [laT. inter Soris da ferens (ferentis) matari. intErpol­i [ing. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. eki paJi. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. ga­ daxlarTva. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . sinon. ganmarteba. rolisa msaxiobis.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. 1.) bgeriTi. interpelAcia [laT. Semsru­ lebeli – musikosis mier. internus Sinagani] – 1.  kanonis i. bgeris i.  sinaTlis i. ganmmartebeli. 2. interpretAtor­i – (wign.. (fiz. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. 2. sityvebi.  i. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. interferEncia [laT. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. 2. gadamtani] – 1. interpretieren] – (wign).

romelic intrigebs yarosTan. ¥ intriganuli. (lit. romelic emyareba moxatavs. adamianis grZnobebTan. megobruli. siyvarulTan da­ (ix. (mus. kavSirebuli.  i. SorsmWvre­ 2. intrigant] – piri. intro liTadi.-ebis li. urTierToba. toxikon Sxami] – or­ Scd.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. gamoxdoma.  i. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. in ­Si  intuitiuri. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. SegrZneba.-ebi mefis karze. sulier sam­ intrQgan­i [fr. intime < laT. saubari. alRo. 1) awyobs. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad.-223- inf intQmuri [fr. Tema. mul­melodiuri wyoba. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili.) Sesrulebis sizuste. mowyoba. warmoTqmis manera. intimus yvelaze Rrma. i. intrigue] – 1. intuituri da berZ. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. Sinauruli. rome­ teloba. gavsebuli] – sis­ .-is mqone adamiani. intriga. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. qali. dramaSi. Tqvam] – 1. i. dros): ufliswulis titu­  i. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. 3. 2. uaRresad pi­ mimarTavs.  kiTxviTi i. 2. gu­ introspEqcia [< laT. (fsiq. adrindel gamocdilebas. Si­  rTuli i. ta] – mixvedra.  i.  i. uSualo. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). mixedviT). nagani] – 1. intoqsikAcia [laT. raduli. xmis intuQcia [laT. spectio vixedebi SigniT] –  i. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. Qntriga [fr.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. Qnfant­i [esp. mniS.

) zogierT enaSi:  sagazeTo i. cnobebi garesamyaros da ma. biT. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. infernAlur­i [laT. rac udris adamianis smenis organo . imaze meti. i.-is nakadi. zmnis ganusazRvreli for­ 2. saavadmyo– 1. Sesaxeb. informatique. qve] – (fiz. – (gramat. robebis SeWra organizmSi. momxdari ambis. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. infernalis] – (wign. infectio] – informAtor­i – piri. (s. rome­ lic informacias iZleva. informAcia [laT. visime. cnoba. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. Jurna­ 20­ze naklebi). nekromantiis.  infliacia Scd. Setyobineba raime fo. i. in folio < qveS. (s. ¥ infeqciuri.) cnoba.  gulis kunTis i. risa­ infinQtiv­i [laT. gaufasureba imis gamo. dabeWdo Tabaxis naxevars. romlebsac lis) formati. inflatio gaberva] wyobiloba.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. germ. rac saWiroa sa­  i.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. informAtika [fr. biuro. i. agreTve mis da­ muSavebas. s. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad.) jojoxeTuri. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. masSi mimdinare procesebis  rus. saxelwodeba. saerTo terebis saSualebiT. писать. читать. informatik] – disci p­ lina. daavadeba. infEqcia [< laT.  infaqti Scd. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. informatio]  i. infra in­fOlio [laT. infrAbgera [laT. jadoqrobis. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT.-s Teoria.

i. inf. Ta kompleqsi. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. infuzOria [< laT. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). reba. mdebareobs. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. inhalAtor­i – inhalacii­  i. incestus] sis­ nivTiereba. melic TvaliT ro tema. rom­ loba airad. Seer­ 2. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1.-is ganviTa ingalacia Scd. Qod­i [berZ. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. iOgurt­i [ing.  qalaqis i. romelic amtkicebs. es nivTiereba.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. bunebriv ZalebTan. (samx. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. Rvreba. da radiotalRebs Soris  i. azrTa mokreba. inhalo Se­ ra qveS. Rovani eleqtromagnituri 2. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. joga. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr.) zurgis nageboba­ Teba. (erTujrediani) cxoveli. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. varjiSi. ar Cans. ¥ infrastruqturuli.inhalAcia [laT. Wvreta. speqtrze optikursa ¥ ioguri. 2. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. moi poveben um­ xlis aRreva.-225ver aRiqvams. spirtSi gax­ . rom TviTWvretis da TviT­  i. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. SesunTqviT. yoghurd < Turq. iod  ingalatori Scd.. Qoga [< sanskr. reebidan. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. infrastrUqtura [laT. romelic uz­ ganWvreta] – 1. obieqtebi. infra qveS.

3. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. `Zisa”. i poqOndria [berZ. iradiAcia [< laT. i pOTeka [berZ.  hi podromi Scd.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi. gamovasxiveb] – 1. i pOdrom­i [berZ. hipotheke gi­ rao. (medic.) ionebis warmoqmna. arsi] – 1. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. hipostasis pi­ rovneba. ionizAcia – 1. `suliwminda”). aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. (fiz. 2.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. (medic. sesxi. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. vidre sinamdvileSi arian. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. 2. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. `Ze-RmerTi”. 2. windi] – 1. 2. i pOstas­i [berZ.­isgan: `mamisa”. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. ion mimavali] – (fiz. (fiziol. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. (filos.) optikuri movlena. Qon­i [berZ. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. mdogvis sunis mqone. realurad arsebuli ram. irradio Suqs gamovcem.] – momwam­ vleli nivTiereba. fr. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). Qprit­i [< kreb. hipochon] – avadmyofuri SiSi. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma).) individualuri.ion -226- snili. (fiz.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul .

istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. arxi. organoTa (piris. Qrit­i [< berZ. – 1. namdvileSi ararsebuli. irrigatio] – 1. (botan. eirōneia] – fa­ tirili. muslimanoba). lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. ararealuri. nagebobani. dasxvagvari moSlisa. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. 2. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. vide mamis – ismailis sa­  s. (ant. sxva­ ¥ ironiuli. nobadobis da misT. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. morCileba ala­ irigAcia [laT.  i.) zambaxi. cxviris. islam Tavis Se­ wirva. sistema. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. CilebiT. respublika. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. kuri daavadeba. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. irro- (Isidos) < (egvi pt. Qslam­i [arab. da mmarTvelobis mTeli 3. Isis . iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. sicili. swori nawlavis da sxv.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. 2.).  i. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri.) Si­ Qris­i [< berZ. Qsida da Qzida [berZ. ist iracionAlur­i [laT. axasiaTebs irOnia [berZ. krunCxvebi ruli.-227sistemaSi.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. irrealis] – si­ lad. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. s.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. xelidan] – (muslim.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. Rimili. (medic. mSobeli.

sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi.  Teatris i. pirovneba. Sua saukuneebis i. filosofiis i.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. gamokvleva. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi.. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb.  saqarTvelos i. iubilei Scd.  kacobriobis i.  i. religiis i. jubilaeus (annus) < Zv. rac namdvilad iyo. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. universitetis i.  iubilisa.. 2­isaTvis)  s. TariRi. historia] – 1. saistorio (mniS. 4. istoriaSi Sesuli. arsebobda  i. iuvElir­i [holand.. pirovneba. i. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad].. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. sazogadoeba. geografia. musikis i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. historia da grapho vwer] – mecniereba..  i. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. 2. vinc. procesi. ebr. dawesebulebis.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. iUbile [laT. iUan­i [Cin. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis.  msaxiobis i. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. saRamo. istoriogrAfia [berZ. 3. romani. i. ieso qriste – i. ¥ saiubileo. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). i. 3. ¥ iubilesi. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. Zeglebi.  s. 2. faqti. rac movlenebs Seiswavlis. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. TariRi. s.  i. i. . istoriisaTvis mniSvne­ lovani. i. istorQuli – 1.

uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. iumOreska [germ. ¥ iunkrisa. komi­ kurad.  i.  iunkerisa.  zogjer ixmareba – humoristi.  i. iunkarebi. junker] – (ist. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. Jurnali. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. da satira. junge biWi. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. ¥ siuveliro (qarT. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros. si­ non. mr.. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . iunkerebi Scd. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). maRazia. i.  zogjer ixmareba – humori. s.iulQ­ usis welTARricxva [laT. iUnona [laT. romelic ofic­ rad emzadeboda. um­ ciresi matrosi. musikaluri pi­ esa). feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri.. biWi.-s grZnoba.-229bis. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. 2. iuniOnebi [ < germ. 2.) 1. Qunga [germ. i. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. memamule. grigorianuli). 2. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori.-is ganyofileba gazeTSi. saoqromWedlo).  iungasi Scd..  s.  i. Qumor­i [ing. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. iUnker­i [germ. nawarmi. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix.  iuliosis . sinonim. ¥ iungisa. humor] – 1. junior axalgazrduli.) 1.-T laparaki. humoristuli. iulQusis kalEndari. oqromWedeli). ymawvi­ li] – (zRv. zogi qveynis flotSi. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). ¥ iumoristuli. Scd. cisa da miwis qal­ RmerTi.

romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. gansjadoba). iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. romaul miTologiaSi: cis. samarTalmcodne). ganyofileba. da misT. jupitr] – 1. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. jurt] – centra­ toriaze. (ist. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. sinon. an mopasuxed da sxv. rigiT mexuTe. juridictio] RmerTi. romlis moR­ (qarT. mis teriQurT­i [Turq.  saxelmwifos i. des qonebas. dados xel­ iustQcia [laT. nebasTan. jurisconsultus] – iuristi. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. ikisros val­ sinon. daxmarebis gaweva samarT­ 2. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. sinon. am  iuriskonsuli Scd. justitia samar­ . hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. Seesabameba zevsi). Sekrulebebi. ganizacia an dawesebuleba. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT.) mzis sistemis yve­ 2.iup -230- esabameba hera). mzidan uli samarTlebrivi sfero. debulebani. 2. aseTi ufleba. uzenaesi RvTaeba – 1. samarTlis normebTan. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. vaweoba.

viWer da hiama sisxli] – (medic. 2. ebr. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. daavadeba.  ixTiologia. sasamarTlo uwyeba.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. monuri damokidebuleba vin­ meze. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. ischô vikaveb.  kabalasi Scd. Qqs­i [laT. am titulis mqone pi­ ri. ¥ kabaluri. gabbalāh gadmocema. Tqmuleba] – 1. sasamarT­ lo warmoeba.  k. rac kabalistika kabalQero [esp. iSEmia [berZ.  i. kabalQstika [Zv. gabbālah gad­ mocema. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. kanoniereba] – 1. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. ebr. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. k kAbala1 [arab. Tqmuleba] – igivea. Qqedne [berZ. iqTiolOgia [berZ. 2. kabâla] – sruli. ixtiologia Scd. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). 2. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. xelSekruleba. aso X] – 1. marTlmsajuleba. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari.-is saministro. iSQas­i [berZ. Sua saukuneebSi: ebraelTa . ber­ Ta wodeba. kAbala2 [Zv. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. kabalisa.-231Tlianoba. echidna] – 1.

wevrTa. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. kabEltov­i [holand. saidumloebiT moculi. kabel] – her­ Tvis... 2. avtomobilis k.). ministrTa  s.) 1.. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. televizia. (saarCevno magiuri Zala aqvs. cabotage] _ 1. (TviTmfrinavSi).. lioba: mTavroba. muli depeSa. ¥ kabotaJuri da sakabota2. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. xazi. (s. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. k. telegrafis 3. s. kbilis saeqimo k. bellouw] – (zRv. simRe­ 2. metulad izolirebuli  fizikis k. geTidan Semotanili) ro­ 2. rentgenis k. naosnoba.  k. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. cabiret] – 1.  telefonis k. yurZens. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k...  kabini Scd.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. cabine] – patara sa­ zidvebi. sabWo. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo.  telefonis k. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. k. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti.) gadakAbina [fr. 2. kabernet] – 1. ka Seiqmna ministrTa k. eleqtruli sadeni. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. oTaxi. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. mowyobili raime ra da misT. rasac TiTqos xmis misacemi k. iseTi ram. Tavsi specialuri daniSnu­ . mfrirebuli wes­Cveulebani. navis k. (sinon. bundo­ ubanze). yurZnisa. kAbare [fr.2 m. Znelad gasarkvevi ram. sadac kuTvnili oTaxi. warmodgenebi (cekva. vani. (s) gemi. wiTeli Rvino am jiSis Jo.

kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. kadris oficeri. politika. cekva. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. 1. polki. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. cabriolet] – xelmZRvaneli k.  teqnikuri k. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. katastichon furceli. cavalkada] – 1. cadre] – 1.-ebi. cadres] – 1. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. kAdrebi [fr. kAdet­i [fr. saswavleblis (kadetTa 2.-ebis denadoba. lerio.­Si. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. kaci. cadet] – 1. nebulia drama. revo­ kavAler­i1 [fr. sxvavebiT.-233- kav kabriOlet­i [fr. 2. maRali erTcxeniani or­ 2. vinc garkveuli 2. figurisagan Semdgari cek­ berZ. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1.-ebi. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. ¥ sakadro. musika am nacemTa krebuli. re­ va.-ebi.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. cadastre < Sdr. deklamatia. cavalkade < it. myofi samxedro piri. sia. (s). nismcemeli mamakaci. samxedro samsaxurs). cekvisaTvis. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. an epizodi. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. kAbuk­i [iap. saavtomobilo departamentis k. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. kavAlkada [fr. s. 2. Seiqmna XVII  s. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle.-ebi. kAdril­i [fr. musika. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. k. romelSic gaerTia­ k. raTi. raime  k.-ebi. cavalier it. erTad momavali .

cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . (geol.] – mou­ naTlavi. cxenosanTa jgufi. casus kazusi. kazAkebi [rus. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). kazUar­i [fr. Rru] – 1. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). casino < it. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. kAzus­i [laT.  zaporoJieli k. 2. 2. casuistiqne < laT. 2.) qanSi gaCenili si­ cariele.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. maTi STamomavali glexebi.) 1. kavAtina – [it. Rru. (samx.  kavalkadasi Scd.-Ta divizia. k. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. 2. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze.-ebi.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. (moZv. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. sasacilo). kazuQstika [fr.kav -234Si an samxedro gemze. casino] – samorine. казаки] – 1. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi.  donis k. casemate < it. caverna gamoq­ vabuli. casus] – 1. kaTakmEvel­i [berZ. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. raime SemTxveva (araCveulebrivi. 2. kAzino [fr.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). ¥ kavalkadis. kazEmat­i [fr. 2.-ebi. kAverna [laT. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. SemTxveva] – (samarT. (gadat. casematta] – 1.

 mr. (ekl.  kaToliki. kadhedra skami. 2.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs.. 3. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. katharsis ganwmenda] – 1.  k. kaTolikisa Scd. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). savarZeli] – 1. 3.  zogjer ixmareba kaTolikosi.-is gamge.  kateti Scd. igi­ vea rac kaTedrali. kaTalikosi. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. kaTEter­i [berZ. (wign.  kateteri Scd. ¥ kaTolikuri. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. platoni. herakle. kaTolQcizm­i _ qristi­ . katholikos sa­ yovelTao. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. kaTArsis­i [berZ. kathetos Sveuli] – (maTem.-is sxdoma. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. k. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. anodi). meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli.  kaTolikebi Scd. moxsenebebs. kaTolQkos­i _ ix. romelic kaTolicizms aRiarebs. kATod­i [berZ. kaTOlike [berZ.  katodi Scd. k. 2.  saavtomobilo transportis k. mRvdeli.) sulieri ganwmenda. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. kaTolikesi.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. katholikos sayovelTao. msoflio] – pi­ ri.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. kATet­i [berZ. kATedra [berZ. kaTolikeebi.

kajuit kaiuta da fr. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. am xis Tesli ­ `kakao­parki”.­s meTaurobs romis papi. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kaleidOskop­i [berZ. kalos kargi. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). kAkao [esp. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi.  kakafonia. noyieri sasmeli. cacao < actek. k.  k. 2. ¥ kaiutisa. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. 3­8 m­mde simaRlis.  Savi k. kakaos Teslis fxvnili. tropikuli mcenare (xe). kainozOur­i Era [berZ. kakauti] – 1. eklesia. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. mosdevs mezo­ zour eras. caiman < karib.  kaiutasi Scd. 3. kalAmbur­i [fr. ¥ kakofoniuri.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kakafonuri. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. kaQman­i [esp. kAiut­kompAnia [holand. kAkadu [germ.  k. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. arakeTilxmovaneba. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. kakadu < malaiuri . lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). kakofOnia [< berZ. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. kakafoniuri Scd. ¥ kaTolikuri. musika.

calibre] – 1. sax.­obiT Scd. xels. Wurvi.  kedlis k.. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. ogr.] – vaSlis Rvino.  kalendrisa. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. 3­isaT­ vis). sportul SejibrebaTa k.-is Tofi. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. ¥ kalendaruli (mniS.) kalendaris (mniS. gadat. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.-237wyo – mili. 2.  k. xolo kaligkalvAzos­i [fr. .  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. 2. magidis k.  saSualo k.  mecadineobis k. grigorianuli k.  k. gegma.  iuliusis k.  msxvili k. kaligrAfia [berZ. kAlibr­i [fr. 3.. kal mcire alkoholiani. aqvs” – Scd. ba – (sp. maz weras. kAl­i – induizmis qalRmerTi.. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema.  yalibi am mniS. (wign. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati. 2. xeli (naweri). moxa­ tulobani. romSi)] – 1. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. romelic Seiqmna me­16 s. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli.) ambebis. Sivas coli.

metreo vzomav] – xelsawyo. ¥ kaloriuli. kAlk­i [fr. TabaSiris da sxv.). misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. kalorQfer­i [fr. Se­ madgenlobaSi.  k. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). oTaxis k. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad.  kolorimetri sxvaa (ix. celorifere < laT. movercxlisfro mbzinvare liToni. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. kAlmar­i [fr. mcire kaloria – siTbos . (enaTm.. sinon. gaTboba. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. kalcQum­i [< laT. calor siTbo da berZ.  wylis k. k. saTbobi. car­ cis. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. saSrobi.  kalka Scd.kal -238is raodenoba. sakvebi. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. kalorQmetr­i [laT. kalkulAtor­i [ing. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. marmarilos.  kalkuliatori Scd.  k. k. romelic Sedis kirqvis. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. ¥ kaloriferuli. livu). 2. kalOria [laT. didi kaloria – siTbos is raodenoba. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. calque] – 1. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa.  kalkuliacia Scd.  koloriferi Scd.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~.

mera darbazi. am mcenaris yvavili. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. kAmera [laT. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. qva an niJara. sinon. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. vis (qarT. Si. broSSi. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. rabis k. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT.  avtomobilis k. sva­ tomobilis.  k. kombuis] – 1. oTaxi. camarilla < ca¥ kameliisa. bulia berZnul muzasTan).. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. kamElia [fr. camera TaRi. – sasaxlis jariskacTa jgufi. nagebo­ kAmea [fr. manqanis. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. ¥ kamariliisa. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. velosi pedis men beWedSi. bargis Sesanaxi k. cakAmbala [rus. qamea.  kamariliasi Scd. sakani). ro­  mtversasruti k.-is konservi. cameo.] – induizmis pan­ . romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. da misT. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. camelia < kreb. zogi­ formis Tevzi.  sadezinfeqcio k. ga­ 2. xelsawyos. kamarQlia [esp. monarqis kari]  kameliasi Scd. kAmbuz­i [holand. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. TeonSi: siyvarulis RmerTi.  kambalasi Scd.. saltis SigniT. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. palata < berZ. melzec reliefurad aris 4. ¥ kameisa kAma [sanskr.-239- kam  kameasi. 2. 2. cambis SigniT. nulebisa. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. meo] – 1. qameo Scd. it. < sak. vilis isrebs.

xelze mosamsaxure mamakaci. romelSic ideba firfita an firi. pirfareSi). kamEruli [< laT. camisole] – 1. moaxle. ¥ kamvoluri. camera oTaxi] – 1. kamErist­i [fr.  k. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi).kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. erTi an ramde­ . sinon. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. aseTi musikis Semsrulebeli. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia.  k. ic­ vamdnen rogorc Jilets.  k. orkestri.  k. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. 2.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. musika. kAmvol­i [germ. matyli. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. mamakacis Zveleburi samosi. kamErher­i [germ. kamikaze RvTis qari] – 1. kAmzol­i [fr. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. kamerdQner­i [germ. cxovreba. k. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. kamer­iunkerze meti.  kamergeri. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. viwro wrisaTvis gankuTvnili. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros.  maud – k. kamerReri Scd. TviT fotografiul. poezia. cameriste it.. momRerali. Cveulebriv usaxelo. kamQkaZe [iap. rac Scd. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. aseTi nawarmoebis. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. 2.  kameristka Scd.-is fabrika. 3. kamErton­i [germ. k.

kamUflaJ­i [fr. arxi). xelovnuri kalapoti zRvebis.  qalaqis k. (samx. (gadat. wesi. rom gaZneldes maTi cnoba. kanalizAcia [fr. Tesvis k.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  satelevizio k..) raimes miRwevis gza.-is gamoyeneba. 2.  k. nava­ . ise. keria] – buxari. kampAnia [fr. rome­ lic dasaxelebulia. sinon.  kompania sxvaa (ix.. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. milebi. komufl[i]- kan aJi Scd. kandQlabr­i [fr. kaminos kera. s. kampagne laS­ qroba. kampagna mindori. qseli. tankebis. k. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. kAnal­i [< laT.  muSaobis k.-is qseli. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri.  kandeliabri Scd.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. ¥ kampaniuri (mniS. kavSiris xazi. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. TviTmfrinavebis. (gadat. canalis mili.  s. Senobebis da sxv. 2. s Wa. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. zamTris k.mowyobiloba informaciis gadasacemad.Ra­ ri] – 1.) TavzexelaRebuli kaci.-241peboda me­2 msoflio omSi.  ruseT-iaponiis k. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. 1­isaT­ vis). kandQdat­i [laT.). brZolis veli] – 1.  saarCevno k. 2. zolebiT da misT. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. kAmin­i [germ. dafarva laqebiT. 3. kamin < berZ. (ist. camouflage Se­ niRbva] – (samx.). omi. < it.  mdinaris k. ¥ sakanalizacio. muSaoba. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.  kamufliaJi.

s. kAnistra [ing.  agreTve ixmareba kolofoni.) mxecoba. ¥ kanoesi. barba­ rosoba. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. barbarosi. kanibAlizm­i (wign) 1. (gadat. 1).-is dasaxeleba. staJi. iyeneben laqebis. miwe­ riloba] – 1. kanOner­i [fr.-is midevna. ¥ sakandidato.  kanonadasi Scd. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. kanon wesi.  dawesebuli k. miyola. kanQfol­i [berZ. canibal] – (wign) kaciWamia. kanQon­i [esp. ve­ luri. qa­ .  k. kAnkel­i – taZris nawili. 2. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. warmoebaSi. kanOnada [fr. (gadat. 2. agreT­ ve violinos da misT. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. kaci­ Wamioba. dasaniSnad. qvemexi] – momcro.. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. sxv. ¥ kanonadisa. sakravebis xemze gasasmelad.  parlamentis wevrobis k. canonniere < canon zarbazani. rCilvis dros. patara samxedro xomaldi erTgvari. kAnon­i [berZ. kAnoe [ing. kongresis wevrobis k. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli.kan -242Raldis. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. canonade < canon zarbazani. literatura. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. kanQbal­i [fr.  s. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba.  kanoisa Scd. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. saafTiaqro da zog sxv.  kanonerka Scd. debuleba. 2. sadme misaRebad da sxva.) sisxlismsmeli adamiani. canibale < esp. dogmati.

ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2.) arCevnebi. 2. kantata < laT.  institutis k. ¥ kantiani. sakantono  k. romelic ganagebs saqmis warmoebas. kancelAria [laT. 2. 2. raime masalis zoli.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. qsovilis viwro zoli.) xelisufleba. cantare simRera] – 1. TiToeuli mxare. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. (s.  k. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. wignis ydaze. Se­ movlebuli risme kideze. Sarvali. kanon kanoni] 1.  k. ¥ kantonaluri. 2. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. 2. saeklesio kanonad damtkiceba.. 3.  Sokoladis k. cancellaria] – 1. agreTve orga­ nisti. ¥ kantatisa. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. kAnton­i [fr. 3. kAntor­i [laT. kAnfet­i [it. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. k (s. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. guliani k. kanonizAcia da kanonQzeba [germ.  qudis k. momRerali] – 1.  konfeti sxvaa (ix.) soflis sammarTvelo.  kamfeti Scd. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. kante] – 1. (Zv. ¥ sakancelario da kance- . kanonisieren < berZ. gundisa da or­ kestrisaTvis. dawesebulebis ganyo­ fileba. dakanoneba kAnt­i [germ.  eklesiis k. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. Zveleburi lirikuli leq­ si. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili.). cantor mgalo­ beli. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli.  kantatasi Scd. kAntata [it.

capella < laT. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs.  saqarTvelos saxelmwifo k.  samrewvelo k. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. kanzler < laT. (arqit. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. kapQlar­i [laT. 2.) mimowera. 2.  kapelasi Scd. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. ¥ kapitalisturi. k. 3.  kapelmaistrisa.. qaRaldis da sxv. capitalis fr. ¥ kapelmaisterisa. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. momReralTa gundi.  warmoebis k. kapelmeisteri Scd. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli.  s.) kaTolikeTa sam­ locvelo. egvteri] – 1. capella samlocvelo. sistema. s. samuSao. saeklesio momReralTa gundi. kAncler­i [germ. kaOlin­i [Cin. Rirebu­ leba. kapElan­i [laT. kapelmaQster­i [germ. mTavari] – 1. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . ¥ kapelisa.kan -244to darbazSi momuSave. capellanus] – 1. sawarmoo urTierTobani. ingl. cancellarius] – 1. kapeldQner­i [germ.  kapiliari Scd. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. iyeneben fa­ ifuris. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. kapQtal­i [laT.. (saub. finansuri k.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. kApela [it. am wodebulebebis mqone piri. 2. warmoebaSi. nivTebi. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba.. wre. 2. yidis programebs. (k. s.

kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. kapitulianturi Scd. sinon. cixis k.) ko­ lonis zeda nawili.  k. k. kap kapitolQum­i [laT. 2. Tavi. fendamentu­ ri. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi)..) gundis meTauri (qarT. sawvimars. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi.  kapitanisa Scd.. Senoba. capito- lium] – 1.. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. caput (capitis) Tavi] – 1. naSromi. TavianTi poziciebis daTmoba. capitaine < laT.  Soreul naosnobis k. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. ara msubuqi. kapitalis (mniS. armiis k.) ukan daxeva siZneleTa winaSe. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. k. oficris wodeba. kapitAlur­i [laT. 2. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi.nagebobisa).-is TanaSemwe.-245warmomadgeneli.  fexburTelTa gundis k. nageboba. kapitulAcia [laT. capitulieren] – 1. 2. politika.  usityvo k.-is boga. safuZvliani. romSi: erT­erTi goraki. (sport.  kapitiulacia Scd. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. wyalqveSa navis k.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). gemis ufrosi meTauri. capitulatio] da kapitulQreba [germ. (wign. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit.  avtomobilis k. didad mniSvnelovani.  k. Senoba vaSingtonSi. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. mosas­ .. ¥ kapitnisa. kapitUlant­i – piri. kapQtel­i [laT. k. mu­ zeumebi da sxv.. capitalis] – 1. remonti.  k. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. ¥ kapitulanturi. gundisTavi). 2. kapQtan­i [fr. gadat. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. 3. kapiUSon­i [fr. 1) mflobeli.  kapitulianti.

ucnauri aCemeba. caprice] – axi­ rebuli survili.. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad.  k. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. kApsula [< laT..  Caikovskis `italiuri k. karabQner­i [fr. karAvela [it. capsula patara yuTi] – 1. kApral­i [fr. . aseTi boWkos qsovili. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari.  avtomobilis k. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. 2. carabinier it. capote] – asaxdeli saxuravi.” rimski-korsakovis `espanuri k. caravella. kapUcin­i [it. kApris­i [fr. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi.  karavelasi Scd. caravelle esp.kap -246- xams.. sxvadasxva meqa­ nizmisa. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. karAbin­i [fr.  kapriCio dasaSvebia. Wirveuloba.  kapiSoni. kApriCo [it.”. kApriz­i [fr. kApron­i – xelovnuri boWko. 2. labada. caprice] – (mus. kApot­i [fr. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. qurTuks. yarabina Scd. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. ¥ karavelisa.  kristefore kolumbis k. amerikuli maimuni er­ Tgvari.  k. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. yarabini. kapiSoniani Scd.-is Zafi. ¥ kapiuSoniani. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. TviTmfrinavis k. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si.) igivea rac kapriCo. karAmel­i [fr. Cve­ ulebriv guliani.  karabina. karAmbol­i [fr. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi.

katarRa < berZ. katergon gale­ ra] – patimroba. yavas da sxv.-247- kaf karAntin­i [< fr.-idan gaqceva.  k. katexQzis­i [< berZ. . quarantaine kAtren­i [fr. kaUCuk­i [ing. sinon. catenaccio ur­ duli] – (sp. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. kAfel­i [rus. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. (qarT. kAtorRa [berZ. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT.)  sabuqsiro k.. esp. satorpedo k.. autaneli (Sroma. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. caucho] – elastiuri. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. aseTi patimrebis adgili. sadac sauzmoben. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. Sorenkeci).-ebi.  k. romlis kargi piri moWiqulia. kachel] – gamomwvari Tixis fila. katOrRuli – Zalian mZime.  axalgazrduli k. kAter­i [ing.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi.. cafe] – patara resto­ rani. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. cafeteria] – kafe erTgvari. saxanZro k. kAfe [fr.-is momRerali. k.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). sinon. kafetEria [ing. katEnaCo [it. cxovreba. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT.-Si gagzavna.  nostradamusis k. taepiani leqsi. ¥ kafesi. kafeSAntan­i [fr. katçchçsis darigeba. sva­ men Cais. sazRvao k. iye­ neben rezinis warmoebaSi. drekadi niv­ Tiereba. cautchiuc < perus indielTa enidan. кафель < germ.

 k.  k. keisrisa. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa.  ketebi Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi. ¥ wablisa. 2. Kaisar < laT. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.-is waqceva. kAfsul­i [laT. kegElban­i [germ. kAqtus­i [laT. Cacholot < port. simRerebi.kaf -248- ¥ kafeSantanuri. TviT es TamaSi.  kaSnisa. ag­ reTve am xis nayofi. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa).  keisarisa Scd. sinon. kEdar­i [berZ. kaktos] – tropikuli mcenare. kapsuli Scd. kedri Scd. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. sakeisro gakveTa – (medic.  kafsula. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas.  sasaqmebeli k. kEgl­i [germ. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. wablisferi.  kedarisa. rodesac SeuZlebelia mSo­ .  mx.  kaktusi Scd. kapsula. kedi. kaSAlot­i [fr. kASne [fr. k. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. kAStan­i [laT.  libanis k. ¥ kedrisa.  w.-ebis gawyoba. kaSni Scd. feri. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad). Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. ¥ sakeisro. cactus < berZ. yelsaxvevi). kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. capsula fr. ¥ kaSnesi.  Tbili k. Kegel] – 1. keQsar­i [berZ.

k. meTu­ namedrove safrangeTis.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. belgiis (mog­ 2. bili banaki. dadis naxto­  k. qarxana. agreTve. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.. Tanamedrove kunZulebis. ¥ keramikuli. mokle aqvs. xidis Tosani ZuZumwovari. (kreb. xanaSi da sxv.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad].-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. sadgomi. SeuRwevi didi kamera. caisson] – wyal­ tumro. sas­ kEson­i [fr.  antikuri k. winafriani rbili kElneri [ger. (astr. Sveicariis. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. Camping] – av­  k.. ro­ kEnguru [ing. vaza. nakeTobani espaneTis. 1­saTvis) Scd. toriebze. samuSaoebi. mamakacis saCixiani. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. kepi] – 1. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT.) das xv. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~).lud­ (safrangeTis armiaSi). kEmping­i [ing. romelic `me Tqven ver gagigeT~. britaneTis. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. kEpi [fr. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. teri­ qarTuli k. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. ro­ burjebis amosayvanad).) gamomwvari Tixis vianebiT.  kepka (mniS. Crd. Kallner] – germa­ qudi. Cella oTaxi] – vedi. k. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. keisari daibada aseTi ope­ 2.. neobis xelovneba.) daavadeba. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . kentauros] – 1. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi.

cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. ¥ kvadratuli (mniS.) xarisxis maCvenebeli. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. quadratura] – (maTem.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. 2. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. ocdaxuTia. kvadrAtura [laT. kvadrQlia [esp. (maTem.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. 3. bienale. kosmonavtebs).  kvadrigasi Scd.  xuTis k. 1­Tvis).. kEqs­i [ing. kEtCup­i [ing. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. (maTem. romelic ors udris.  k. ¥ kvadragisa. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT.  oTaxis k. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr.-Si.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari.  sami ayvanili k. figura. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. quazer mx. 2. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. wris kvadratura – 1. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. Se­ mokl. tolgverdiani sworkuTxedi.  kvadratiuli Scd. kvAdriga [laT. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. kvAdrat­i [laT. kEfal­i [berZ. cakes (mr.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. magida. ketchup] – to­ matis sawebeli. kvadriEnale [< fr.) namravli.  keksi Scd. k. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. . gadat. Saveebs. quadrinnale (mdedr. trienale). romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. kvazErebi [ing.

aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. Teoria. komisia. qualitas Tve.  kvantitaturi. qvanturi Scd.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. 2.  k. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. marti). 3.  kvartlisa Scd. risame saqmianobisaTvis. qalaqis nawili. ag­ reTve kvantitatiuri).  kvalifikaciuri Scd. meTodi. quartus meoTxe] – 1. quartal < laT. muSaki  s.) Tvisebrivi (ix. kadrebi. ¥ kvartaluri (mniS. sakvalifikacio. kvantitatQuri [< laT. 1­isaT­ vis). k. musikaluri . quartetto < quartos meoTxe] – 1. kvAnt­i [laT. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba.  pirveli k.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. kvalitatQuri [< laT.  k. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba).  k. qalaqis didi masivis uba­ ni. Tbilisis nucubiZis platos k.  q. k. meqanika. rac fotoni. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. kvalifikAcia [laT. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad.  qvanti. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. (ianvari. kva ¥ kvanturi.) raodenobiTi (ix. kvAker­i [ing.  kvartalisa. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani.  k. ¥ kvalificiuri. Taviseburebebis mixedviT. meTodi. 2. sinaTlis kvanti – igivea. kvartEron­i [esp. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. Teber­ vali. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. qvantitatiuri Scd. kvArtal­i [germ.  kvalitaturi Scd.  k. kvArtet­i [it. ag­ reTve kvalitatiuri). angariSi.

iyeneben medicinaSi das xv. klAviS­i [polon.  qvarci Scd.  kiurs Scd.)  roialis TeTri da Savi k. ¥ klaviSebiani. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. soliciumis orJangi. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema.-ebi. sakravebi. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. cuvette menji.  klaviaturasi Scd.  fortepianos k. sa­ orkestro piesis. kQqs­i [ing. klaviatur < laT. me­19­ . klaviAtura [germ.kva -25220 ss. klavEsin­i [fr. klavir] – 1.  s. gadamrTveli.  k. kvArc­i [germ. kicks (mr. clan] – Sotlan­ dielebSi.) – gvaris mixedviT]. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. sabeWdi manqanis k. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. romelSic oTxi Semsrulebelia. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. 2. akordeonis k. clavis gasaRebi] – firfita. gadaReba forte­ pianosTvis. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. kiuris.  kiuresi. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. kiUvet­i [fr. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. klAvir­i [germ.  beThovenis simebiani k.. klAn­i [kelt. irlandielebsa ansambli. sa­ beWdi manqanisa da sxv. fortepianos winamorbedi.-ebi. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. k. ¥ kiurim. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.  saqarTvelos saxelmwifo k. piesa. ¥ klaviaturisa. kQure [fr.  kiurisa Scd. ¥ sakvarteto. 2. quarz] – ufero minerali. klawisz < laT. operisa da misT.

saklaso (mniS.  s. 3. momzadebis done. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. 9. 6. maRali k.  pirveli k. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.  `k. pirveli k. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi.  muSaTa k.-Si Sevida. risame xarisxi. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. oTaxi.-is vagoni. 5.-253da sxv. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi.-ze damkvreli” Scd.-is Soferi (mZRoli). aTeulebi da aseulebi.-is kaiuta.  TamaSis k. winaaRmdegobani. 8. 1­Tvis). (mag. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. davaleba.  `k. clarinette] – xis Casaberi sakravi.-is qarTuli k. 3­isaTvis).-s ukravs”. 7. 2. literaturis. done.-is moswavle. daukra”. klAser­i [fr.  maswavlebeli k. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. s. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. klasifi­ kacia. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. `k. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. klasQkos­i [< laT. gvarovnuli Temi. 2. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. klAs­i [laT. mecnierebis didi moRvawe. classis Tanrigi] – 1. klArnet­i [fr. .  meaTe k. samedicino oTaxi skola­ Si.  me-20 s. ferweris k. erTnari damokidebuleba. fexbur­ TSi).  kliaseri Scd. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan.  ZuZunwovarTa k.-is fexburTeli.  pirvel k.-ss Seadgenen erTeulebi. ¥ klasobrivi (mniS. moswavleTa jgufi. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. 4. gvari..  k.  me-2 k. keltur tomebSi.

klaxon] – avto­ mobilis. kleptomAnia [berZ. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. literatura. sanimuSo. claustrum daxuruli saTavsi . klasQkur­i – 1. saukeTeso. klasikosis. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. k.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan.­Si da me­19 s. klassizismus] – me­18 s.  k. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. klaustrofObia [laT. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. klasikosebis mier Seqmnili. clerc ing. filologia. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi.  k. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri.kla -254da berZ. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. klEma [germ. klasQcizm­i [germ. motociklis da misT. klemme giragi. ganaTleba. srulyofili. Tanri­ gebad dayofa. klErk­i [fr. klAqson­i [ing. an­ tikuri.  k. nawarmoebi.ti pobrivi. 2. meqanikuri sasignalo sayviri. clerk ga­ damweri. jgufebad.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. magaliTi. klerikAlizm­i [< laT. partia. klerQkal­i [< laT. ¥ klerikaluri.ebi. k. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. SesaniSnavi.  k. 3. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi.

mudmivi k. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. klQnika [berZ. havas Seiswavlis. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. kli klima (klimatos) klimati. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). k. piri. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. klimaqsi. 2. gamokvleva. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. mkurnaloba. kurorti. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. klimax] – (me­ dic. klQmat­i [berZ. myidveli. klinQcist­i – eqimi. klQent­i [laT. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. muStari]. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. klimaqtoriumi.  zomieri k. clinch] – (sp. romelic klimats. 2.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. pirobebi. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. sadme mimsvleli (moZv. romelsac emsa­ xurebian. saparikmaxeros k. saf­ rangeTSi. .  klienturasi Scd. klimaqterQum­i [< berZ.-ebi. klQnC­i [ing. Tbili k. piri.  k. k. klimatololOgia [berZ. romelic emzadeba notariusad.-255sasuliero piri] – 1. si­ non. klientebi. klQmaqs­i [berZ. havai.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv.) ix.. staJiori. ¥ klinikuri.  k.-ebi..  maRaziis k. ¥ klimaturi. mTis k.SemkveTi. amindis reJimi. ¥ klienturisa. cliens (clientis)] 1.  bankis k.

klQros­i [berZ. kleros] – 2. sibinZuris.) usqeso an  kli psi Scd. ofilmi. club] – sazoga­ reli adgili.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. romelic ab­ klQfs­i [ing. erTgvarovani STamomavloba. klQring­i [ing. yari] – (biol. gena. vegetatiuri gamravleba. clips (mr)] – 1. clearing < cleklOni [berZ. naxazi da misT. klon amona­ boloze. ¥ kliSesi. xumara. organizmi. ri kodi. (gadat. doebrivi organizacia kul­ 3. klOun­i [ing. nagvis dasay­ klUb­i [ing. iyeneben dasabeWdad. organizmisa. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. clip sarWi] – sa­ de. mcenaris an cxovelis (finans. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. ganoebisaTvis. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win).) gaxrwnilebis bu­ . 2. cloaca] – 1. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. cliche] – liTonze. 4. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. soluturad identuria sayure. clown] _ cirkis  TuTiis k. wisqveSa arxi qalaqebSi. 2. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. buli. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. romelSic klounebi klOaka [laT. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis.  klounadasi Scd. nergvis gziT.kli -256- klQp­i [ing. monawileoben. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. rac mis winapars. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. kliSE [fr.

¥ kobrisa  kobrasi Scd.  axalgazrduli k.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad.  saTvalebiani gveli Scd. ¥ koaliciuri. sadac yvavilebia darguli. kiserze aqvs laqebi. sinon. k. romelTagan erTi jdeba meoreSi. knecht] – (zRv. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. binadrobs xeze.  antihitleruli k.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. cobra] – didi gve­ li. mTavroba. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. politikuri.  klumba Scd.  eleqtrozaris k. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. kod kOala [ing. saTvaliani gveli).  s. sadgomi. koalQcia [< laT. ¥ koalisa. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. koala < avstral. sinon. ikvebeba foTlebiT (sinon. kObra [port. 2.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. sportuli k. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. ¥ saklubo. knoop] – 1.. qurTukis Sesakravi k. dasamagreblad (qarT. CanTosani daTvi).  koalasi Scd. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. Sedgeba ori nawilisagan.. aseTi orga­ nizaciis Senoba.  xelTaTmanis Sesakravi k. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. sportuli an sxva xasiaTisa. metad Sxamiani. . kOd­i [fr. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. knOp­i [holand. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. Wikarti).. muSaoba.  knopka Scd. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). yva­ vilnari. 3.  k. klUmb­i [ing.-ze TiTi daaWira. knExt­i [holand.

saxelwodeba. kok] – gemis da faqturiT. koeficQent­i [laT. kOka­kOla [ing. fonze dawebeba  k. kolaboraciOnizm­i [< fr. mzareuli 2. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ.) literatu­ kOka [esp. romlis foTlebidanac iReben kokains. codex wigni] – kanonTa krebuli. saxviT xelovnebaSi: leTSi. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. 3. ¥ koka-kolisa.q.) – sidide. romlebic  kavboi Scd.  saqarTvelos samoqalaqo k. mxatvruli nawarmoebi. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand.. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas.. (wign. morses k. ¥ koduri.. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari..k. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. nebSi. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. gadat. sisxlis samarTlis k. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. iseTi masalebisa. kOvboi [ing.  xaxunis k. (fiz. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. colaboration TanamSromloba. kOdeqs­i [laT. enidan] – tropikuli buCqi. 2. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli.) sidide.  koka-kolasi Scd. dasavleT evropaSi: piri. cifruli k. coca < perus indielTa . – burTisebri baqteria. (maT. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. fuZvelze.  samxedro operaciis k. filmi. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. gafarToebis k.kod -258-  asoiTi k.

.) sul sxva saqme. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. didi milsadeni. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. 2. iyeneben qimiur laborato­ riebSi.  advokatTa k. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. gadawyvetileba.  sabiblioTeko k. ¥ koleqtiuri. kOlega [laT. dawesebuleba. saTaTbiro an ganmkargulebel organos.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. коленкор < fr. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). color feri] – saRebavis feri.  kolegasi Scd. ¥ kolegisa. collector Semkrebi] – 1. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. bambis qsovili erTgvari. profesiis Tanamdebobis mixedviT. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. kolEnkor­i [rus. amxanaguri.  kalenkori Scd. kOler­i [laT. k. kOlba [germ. weboTi gaJRenTili.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa.  kolegialuri. Seferiloba. saministros k.) ara­ erTpirovnuli. collegium] – 1. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. kolEgia [laT. xelmZRvaneloba. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic.  sxva k. milsadenebidan Semosuli . kolEqtor­i [laT. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. (gadat. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. ufro patara. kOlafs­i [laT.  saredaqcio k. misi toni da sisqe.  skolis k. aseve saerTod fe­ ri. ¥ kolenkoruli. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. 2. kol  k. ¥ kolegiuri – (wign. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. kolEqtiv­i [laT. saerTo miznebiT intere­ sebi. 2. romlebic qmnian admi­ nistraciul. romliTac miedineba sxva. sxvebTan SeTanxmebuli.

) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. kolibris. gasaubreba] – 1. ¥ sakoleqcio.  s. kOleji – [ing. collier] – yelsabami. kolla < webo da eidas saxe] – (qim.  mineralebis k. kOl­i [ing. airebi an siTxeebi. (wign. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. kolokvQum­i [< laT. . (lit. 2. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. in­ glisSi. ¥ kolibrim. kOlit­i [germ.  Tirkmelebis k. kolibrs Scd.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi.  briliantis k. safosto markebis k.. suraTebis k. wylis k. saqarTveloSi: saswavle­ beli. collisio] – 1. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. in­ teresTa Sejaxeba. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli.-ebi.  kolibrma. k. kolOid­i [berZ. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba.  qronikuli k. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. kolitis < berZ.) ¥ koloiduri.kol -260¥ koliesi.. markebi.  cxovrebiseuli k. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad.  k. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. kOlibr­i [esp. 2. gogirdi. kOlika [berZ.  sakanalizacio k. kolQzia [laT. miswrafebaTa. webo da sxv. fizikaSi.  k.. saxamebeli. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi.  koliisa Scd. college] – 1. kolloquim saubari. far­ Ruli).) nivTiereba. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. xsnari. kolEqcia [laT. koleqciOner­i [fr. kOlie [fr.

qveyana.. 3) wevri. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika.-ebi. ucxo qa­ laqSi. 2) mcxovrebi (qarT. axalSeni). qveynebi.-ebi Savi zRvis sanapiroze. 5. politika. 1). kolonizAtor­i – piri. samecniero TaTbiri. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. Cagvra.  koloqviumi Scd. kolOnist­i – 1. WianWvelebis k.  k. colonia dasaxleba] – 1. kOlona [fr.  k.. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. kolOnia [fr. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. 2.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. ¥ kolonialisturi. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. colonne < laT. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. kol  Sroma-gasworebis k. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. (ist.-Si. fizikosTa k. kolOncifr­i [germ.  biologTa k. . 1) mosaxleobas. colone] – 1. tankebis k. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. 3. 2. 1­isaTvis).  k. 2.-2612. kolumneziffer] – (poligr.  triumfuli k. erTi erovnebis adamianTa jgufi.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). koloniis (mniS. moaxalSene). moskovSi me-17-18 ss.  qarTvelebis k. maRa­ li sveti.-ebis ganTavisufleba.  pingvinebis k.  Zveli berZnuli k. 4. adamianebi an sagnebi. sinon.  k. kolonia mniS. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. politika. ¥ kolonizatoruli.  kalonia Scd. k.  jaris k. kolonizAcia – 1. sinon.  kalona Scd. koloniis (mniS. 2. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa.

avtogadarbenis da misT. sacxenosno Sejibrebis. color kOlt­i [< sakuT. ¥ sakomando. gvari sistemis revolveri.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. kolumbarQum­i [laT. moto. 2. sportsmenTa oganizebuli jgufi. rac qmnis mTlianobas. kolossos ] – (wign. brZaneba.  kalorimetri sxva (ix). figura. samxedro mosamsaxureTa. kOmanda [fr.  kamanda Scd.  avtogadarbenis k.  k. mniSvnelo­ vani. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. gankarguleba. komAndor­i [fr. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT.) Za­ lian didi. 3. sasaxle. rac Rrma Zils mogvagonebs. gadat. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . (wign. warmodgenas k. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. kolOrit­i [it.kol -262- kolorQmetr­i [laT. colorito < laT.  epoqis k. colossal berZ. commande] – 1. ieri. mkafiod gamoxatuli. sax. commandeur] – 1. velo. raime udidesi. kolorQtuli – 1.  fexburTis k. punqti.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT.  k. fersazomi). xelmZRvaneli. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. uzarmazari. kolossos didi qandakeba] – 1. koma Rrma Zili] – (medic.) ugono mdgomareoba. warmateba hqonda. peizaJi. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. istoriul romanSi. uzarmazari qandakeba an sveti 2. moxuci.  s. am wodebulebis mqone piri. Taviseburi naTeli. sinon. kOlos­i [berZ. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. suraTSi ferTaSexameba.  naTeli k.  k.-ebi. 2. 2. kolosAlur­i [fr. kOma [berZ. gadat. color feri] – 1.  mecnierebis k. k. 2.

. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. komedQant­i [it. rTuli Canafiqri. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. opera. komediOgraf­i – dramaturgi.. k. musikaluri k. Sexameba. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. Sewyvile­ buli] – 1. sawarmosTan. ¥ komediuri da sakomedio.  k.. comoedia < berZ..  sayofacxovrebo sawarmoTa k. kom  eSmakuri k. TamaSi (WadrakSi). 4. 2.. ferebis k.. combinatio] – 1.  klasikuri k. (s) siuJeti.  cifrebis k. k.  bavSvis k.  puris asaRebi k. kombinAcia [laT. kombinEzon­i [fr.  qarTveli k. . molieris k.. romelic komediebs wers. combine] – manqana. samTo k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi. am wodebis mqone piri. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. combinatus gaormagebuli. Sofris k. ¥ kombinaciuri. kombQnat­i [laT. maqinacia..  k. xrikebi raime miznis misaRwevad. ungruli nagazis jiSis ZaRli. commedianto] – (moZv) igivea. poligrafiuli k. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. saWadrako. 3. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. 1) moxda. 3. fexburTSi. rac komikosi. qvanaxSiris k. giorgi erisTavi. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti.-ebi. 2. (soflis meurneobaSi). (s) Janri.  k.  kombinizoni Scd.  saswavlo k. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. kosmonavtis k.  samkervalo k. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT.. kartofilis amosaRebi k.-263erTi umaRlesi wodebuleba. risame urTierTganlageba.

2. komErsant­i [fr. sakomendato komendAtura [germ. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. commedare davaleba. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. saerTod vaW­ . Se­ noba.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi.  komendati. sakomendanto saaTi – igivea. mindoba. commentator] – piri. commentarius]. am dawesebulebis sadgomi. raime teq­ stis axsna­ganmarteba..  komentariebi Scd. 2) udgas. komEntari zedmEtia – (wign.-ebi. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. komentArebi – 1. 3. samxedro meTauri.  teqstis k.­Si.) ityvian. komEndant­i [fr. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. romelic risame komentarebs iZleva. samxedro piri. komentAtor­i [laT.  komendantura Scd. komman- dantur] – dawesebuleba. 2. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. rac komendantis saaTi. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS.-ebi. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi.kom -264Scd. commercium] – kerZo vaWroba. 4. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. Cveulebriv mr. sportuli k.  cixesimagris k. banakis k. commersand] – piri.  rkinigzis sadguris k. navsadguris k. komErcia [laT. mibareba] – 1. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi... romelic komercias misdevs. commandant < laT.  gazeTis k.  qalaqis k. msje­ loba risame Tobaze. komEntar­i [laT.  saerTo sacxovreblis k. komentaris (komentarebis) avtori.

kOmizm­i [berZ. komQkuri – 1. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. 2. saxelmwifo mmarTvelobis organo. komisiOner­i [fr. (s) operaciebi. adamianTa jgufi. niWi. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi.  k. <] – risame ko­ mikuri. kOmilfo [fr. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. commissionnaire] – piri.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. komQkos­i [berZ. ¥ komerciuli da sakomercio. mdgomareoba.  k. komivoiAJor­i [fr. rac ko­ mediuri (ix. savaWro operaciebi.  saarCevno k. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa.  komivoiaJuri Scd. kOmeta [berZ. k. kometes (aster) Tmiani. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. sasacilo xasiaTi. k. saeqimo k. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. sinon. komedia). . 2. commisaire < laT. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. (s) garigeba.-265roba. kudiani var­ skvlavi).  k. Sesaxedaoba.. commissio da­ valeba] – 1. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). sasacilo  k.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. commissariat < laT. opera. romelic garkveul funqciebs asrulebs. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. igivea. komQsar­i [fr. k.rogorc unda] – maRali wris. komisarQat­i [fr.-d gamoiyureba. gadat.

romelsac uxdian  komikuri Scd. romliTac gansazRvraven 2. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. kOmpaqt­dQski [ing. tia] – 1.  k. sazRauri). compact 2.  k. msubuqi.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). sakiTxTa wyeba.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it.  saaqcio k.gamosa­ an Tanamdebobis piri. competencota adgili uWiravs. aris mimarTuli. romelic  k. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. ¥ sakompensacio. (qarT. komisia. compensatio] – 1. kompAqturi [laT. SekumSuli. k.) < comic komikuri. Tonis diskis saxiT. yovelTvis CrdiloeTisken 3. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. kompetenciis (mniS. compusso < holand. aqvs damag­ toritetuli. mewarmeTa savaWro an sam­ 3.). epoveba visme. rasac kompetEncia [laT. 2) mqone. compagnie] – 1. 2. masa. comics (mr. kompas fargali] – xelsawyo. saeqsperto k. gadasavlo Sinaarsis. Srifti. codnaze damyarebuli.kom -266- xulebis. comite <laT. 2. – mWidro. kOmiqs­i [ing. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. saxsrebi. k. specialisti. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. (saub. (medic. sasacilo] kompensAcia [laT. nitebuli isari. . ne raime dargSi. sfero. msajuleba. azri. aRdgena organizmSi. Cveulebriv saTav­  fuladi k.. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix.  s. k. komQtet­i [fr. sxivis saSualebiT.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. ro­  k. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. av­ qveynis mxareebs. compactus]  kompententuri Scd. sinon. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. organizacia.) jgufi adamianebisa. Tanxa. comdros.

complexio SeerTeba. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). (s) sistema. 2. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. .  k. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. es sakiTxi Cvens k.  k. compositus] – sityva.  arqiteqturuli k. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. naSromi. sakomputero Scd. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. komplEqcia [laT. Tvi­ sebaTa erToblioba. moqmedebaTa. moyvaniloba komplQment­i [laT. movlenaTa.-267 sasamarTlos k. eqspedicia. (s) teqnika. compilatio Zarcva] – 1.  romanis k. kompiUter­i [ing. aseTi naSromis Sedgena. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. operis k. agebuleba. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.-is klasi (konservato­ riaSi). sinon. complexus kavSiri. k.-s scildeba.  k. meqanizacia. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs.. nakrebi. kOmpleqt­i [laT. mag: ded­ mama. ¥ kompiuteruli da sakompiutero.  Jurnalebis k. kompozQcia [laT.  wignebis k. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. qaTinauri) kompOzit­i [laT.  komputeri. k. komputeruli. kompozQtor­i [< laT. SekavSireba] – (wign). tanis (sxeulis) age­ buleba. Sveulmfreni da sxv. naxatis k. compositos Semadgeneli] – piri..  kompentencia Scd.  k. sruli Semadgenloba. kompilAcia [laT. Sexameba] – saganTa. kOmpleqs­i [laT.  personaluri k. urTierTgan­ lageba. (s) centri. ¥ kompleqsuri. ¥ kompleqturi. saWadrako kompozitori – piri. sawarmoo procesebis k. 2. compliment] – sasiamovno.. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. compositio Sedgena] – 1.

ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. compressio] – (teq) haeris.  uary. kOmpost­i [ing.) risame Semadgeneli nawili. kOmpres­i [fr.. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati). magram kompostireba. ¥ kompresoruli da sakompresoro. compost] – (sof..) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. kompOster­i [fr. commune < laT. kOmpot­i [fr.  u. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. komprEsia [laT.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. atmis k. meur. kOmuna [fr. ¥ kompromisuli. kamaTi. composteur] – aparati. ¥ sakompozicio (mniS. komprOmis­i [laT. gadawyvetileba. (s) danadgari. komSis k. komprometQreba [fr.  k. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. 2­T­ vis). ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT.  k. 1­isaTvis). dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa.  alublis k. compromette] – (wign.  dakompostereba. nomers da misT.  kompromentireba Scd. mTlianoba.-ebi.  Senadnobis k.  s. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . klasi (konservatori­ aSi).  kampoti Scd. compresse] – qsovilis. kompOnent­i [laT.  k. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba.kom -268liT dasvelebuli). ukompromiso. komprEsor­i [laT.

partiis wevri. kOmfort­i [ing. tabeluri. sistema (wyobileba). sastumro. komunAluri – qalaqis meur­  s. mSenebloba. ¥ sakomunikacio. komUnike [fr. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. komUnizm­i [fr. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. samxedro komunizmi – sab­  k.-269duqtebs. niWierebiT. sa­ komutAtor­i [< laT. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. commuto] – 1. communis saerTo. communard] –  komunikisa Scd. vagoni. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. yofil sabWoTa kavSirSi. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. cxovrobs. kon ¥ komunisturi. cnoba. suli] (1918­1920 ww. visime . con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. – WkuiT. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. saSualeba. communisme < laT. partia. k. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. (ist.). komUnar­i [fr.  SromiTi k. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. neobasTan dakavSirebuli. rome­ 2.  k.  k. ¥ komunikuri. mowyobiloba. xazebi. gadoebriv sakuTrebaze. ke­ ropaSi.

rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. kOngres­i [laT.  energiis k. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. konditor < Sesaferi. kOndak­i [berZ. orTqlis. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. conglomeratus Semgrovebeli. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. msgavsi. kondensatio] da kondensQreba [germ..  avtomobilistebis k. SemTxveviTi na­ erTi. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1.) naleqi qani. kenWebisa da qve­ bisgan. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. 2. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve.  k. kondensAtor­i [< laT.  kondensacia. konglomerAcia [laT. 2. konglomErat­i [laT. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. kondensieren] – (spec. kongrEsmen­i [ing. congressman] – kongresis (mniS. aparati. kreba] – 1. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. kondensAcia [laT. ¥ konglomeratiuli. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. saerTod: Sesabamisoba. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. 2) wevri kongruEntuli [< laT. congressus Sexvedra.  kondesatori Scd. Semk­ vrivebuli] – 1. saeklesio wigni. congregatio] – 1. romis papTan arsebuli administraciuli organo. (geol. kongregAcia [laT. vamkvriveb] – 1. Ta­ nazomiereba. mSvidobis momxreTa msoflio k.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. condenso vasqeleb. 2. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. raime sazogadoebriv . kondesireba Scd. 2.) dagroveba. kondQter­i [laT. (wign. plasti. kavSiris saxelwodeba. 2. 2.

ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. satebis. koleqciuri sawarmoo. moqmedebis k. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. saqmianobis SeTanxmeba.. wesrigebuli] – (spec. romlis drosac  kordinati Scd. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. procesSi (operaciaSi). cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan.  koperacia.  konditrisa.-ebi.  koptacia. Sromis  geografiuli k. koptireba. fabrika. nawarmi. rac da­ Scd.-ebi. an kandidatebiT sakuTari 2. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). ¥ konditerisa. ¥ kooptirebuli. genili norma. Tesli.-271- koo arab. dide. kanfetebis da misT) damza­  k. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. kanditeri. TanamSromloba] – 1. ¥ kooperaciuli. debis specialisti. sakonditro Scd. forma. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k..savaW­  samecniero samuSaoebis k. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan.. s.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. melime arCeviTi organos  s. romelic gansazRv­  k. tarebis gareSe. s. ro da sxva gaerTianeba. maRazia. coordinatio] da koordireba [germ. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. [laT. 2. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. kopkondQcia [laT.  kooptireba. urTierTSefardeba. konditio] – dad­ tirebuli Scd. .) si­ ¥ kondiciuri. k. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. koperaciuli sakOnditro – 1. sabinao k. saqoneli. saqoneli. standarti.

. sakorespodento. sworeba. gazeTis. koreqtQreba – 1. cnoba. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. punqti.  gazeTis sakuTari k.. romelic koreqturas (mniS. correctus gas­ worebuli. ¥ sakorespondento. depeSebis da misT. kores­ pondentis mier gazeTis. yarauli aris gan­ lagebuli. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. < fr. korelAcia [laT. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. korEqtor­i [laT. correspondant] – 1. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri.. kordebAlet­i [fr.  s. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime.  tyis k.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. ¥ sakoreqtoro. k. . korEqtiv­i [laT.kor -272 korespodenti. 2. korrespondent. cordon] – 1. (samx.  korektireba Scd. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.-ebis Setana. dacva. Sefardeba. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. adgili. korespondEncia [laT.-is iqiTa mxare.  s. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT.  korespodencia Scd. TviTmfrinavidan da misT. radio­ televiziis TanamSrome­ li. 1) akeTebs. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. Jurnalis. kOrdon­i [fr.  gegmebSi k. sasazRvro k. erToblioba. kordinireba Scd. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs.  mamxilebeli k. 2. sadac aseTi raz­ mi. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba.  kordinacia. correspondentia] – 1. piri. sabaJo k. 2. werilebis. 2. wevr-korespodenti Scd. korespOndent­i [germ. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs.

derefani. k.  sakoreqtoro sxvaa (ix. correctus gamarTuli] – (wign.  korektuli Scd. sakorektoro Scd.  korektura. koryphaios bela­ di. koreqtori). xelovnebis k. gamoiyeneba. Secdoma. kOrife [berZ.  s. korQdor­i [fr.  sakoreqturo sxvaa (ix. ¥ koreqturuli. ¥ sakoreqturo. corner kuTxe. korekturuli. . pasuxi. koreqtura). korQandr­i [laT.). binaSi da sxv. gasworeba. saqcieli. correctio] – Sesworeba.  koridasi Scd. talani). to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). sakorektoro Scd.  karidori Scd. 2. Tavaziani.-273 ars. korOzia [laT.  k. rogorc sanelebeli. korEqtura [laT. winamZRoli] – (maRal­ fard.) 1. korEqtuli [< laT. kordebaletis mTavari msaxiobi. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri.  mecnierebis k. mopyroba. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli.  korektori. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. sinon. kornQSon­i [fr. (qarT. sax. kOrner­i [ing. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. adamiani. k. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. k. nabeWdi..  k.  vagonis k. sakoreqtoro – oTaxi. 3. correctura rac unda gaswordes] – 1. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. sadac koreqtorebi muSaoben. ¥ koridisa. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. kor kOrida [esp. TviT aseTi anabeWdi. korEqcia [laT. 2. corrosio amo­ Wama] – 1.) wesieri. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba.

. mefed kurTxeva.  msrolelTa k. qarxnis k. kortebi. di plomati). saavadmyofos axali k.  mr.. 6.-ebi. gamrudebis) samkurnalod.  di plomatiuri k. msxvili sajariso Senaer­ Ti.  mTavari k. corpusculum sxeulaki] – (fiz. gemis k. kOrpus­i [laT. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. . ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. 5. universitetis k. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. kOrt­i [ing.) sazeimo sxvla.  kadetTa k.) TabaSiris. sazRvao k. kOrset­i [fr. erTi specialobis. corpus sxeuli] – 1.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. coronatio] – gvirgvinis dadgma.) materiis nawilaki. paJTa k. koronAcia [laT. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli.. (ix.  korpuskul[i]aruli Scd. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. me-5 k. (medic.. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. 2.. korporAcia [laT. adamianis an cxovelis sxeuli.  inJinerTa k.-ebi. 3. corset] – 1. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. court] – CogburTis saTamaSo moedani. (sacxovrebeli masivisa). satanko k. kOrteJ­i [fr... 4..  cxenis k. cortage] – (wign. procesia. (geol. kOrsaJ­i [fr. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad.kor -274JurnalisTa k. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. oficerTa k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. farTo drekadi sartyeli. saaTis k. 2. 2. korpUskul­i [laT.

misi saxesxvaoba: lali. kosmos kosmosi. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. simrude] – (maTem.  korupcia Scd. kosmOdrom­i [berZ. kosmogOnia [berZ. kos  samkurnalo k. kosEkans­i [laT. ¥ kosmetikuri. korUfcia [ing. kosmEtika [berZ. kOrund-i [germ. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas.-is kabineti.. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. topazi. korund] – Za­ lian magari minerali. corruption < laT. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. mimdevari.-275 avtomobilis k. kOrtes­i [esp.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. samyaro da dromos sarbeni adgili. kosmopolQtizm­i – ideo­ . k.  kosmetiuri. cortes (mr. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kosmolOgia [berZ. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi.  k. co erTad da sinus Runi. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosQnus­i – [laT. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. kosmonAvtika [berZ. kosmeturi Scd. safiro­ ni. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs.  kortesebi Scd. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. korumpirEbuli pQri – piri. kosmos kosmosi. astronavtika). kosmopOlit­i [berZ. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. 2. saSualebani. kosmos kosmosi.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. tani da it. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. laibgvar. LeitmoxreT amerikaSi. zog sxv.  romanis l. mcenareuli nivTiereba. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. (gadat. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. bewvi. stili. (mus.) ZiriTadi azri. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl.  l. navi. polki. Guardia moebSi. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. ¥ lakoniuri.-is saRebavebi. fexburTis da mokled da mkafiod. rogorc indikators (ix. warwera. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1.tani da laT. tiv] – 1. mniS.  samgzavro l. dacva).  l. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. . xolo tutis (ix.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. aqvs Zvirfasi xazis msaji. azris gamoTqma CogburTis. SejibrebaSi: msa­  l. laT. romelic l. saokeano l. 2. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. Tema. saRebavi  leib gvardia Scd. lakOnizm­i [berZ. ¥ laibgvardiuli. ojaxidan.) raime azris. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. gvardia)] – zog monar­  operis l. karis eqimi. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ.  leib-medikosi Scd.  laibgvardieli. didi swrafmavali qaRaldi. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. pasuxi. l.lAkmus­i [laT..  leitmotivi Scd. gverdis msaji. Linesman] – – (wign). jis TanaSemwe. 2). medicus wiTldeba. romelsac iyeneben gemi. romelic lAib­gvArdia [germ. (ix.] – lurji.

kvartetis da sxv. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi.  wiTeli l. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. oroli. 2. nela . romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. termini. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. Lampas] – ganieri feradi zoli. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.) wablisferi wyalmcenare. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. zonebi. stili. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni.) mokle da mkafio. lAngust­i [fr. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo.  lamasi Scd.ebi. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. lampQon­i [fr. lapidAruli [laT. lAmpas­i [fr. lAma2 [tibet. generlis l.  l. Lancete < laT.  mTiani l. laringoskopi. sasuqad da sxv.) 1. lAncet­i [fr. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. Lapidarius qvis mTleli. simfoni­ is. Lancea Subi. iyeneben upiratesad amaRlebul. raime adgilis saerTo xe­ di. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan.  lamaisti. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba.  l. laringologia. laminAria [< laT. vidre adajo).-289¥ lamisa. lArgo [it. Largo faruli] – (mus. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). l. zogjer: sonatis. larQngit­i [berZ. ferwera. iluminacii­ saTvis. lAnget­o [fr. lamina fir­ fita] – (zool. romelic sakvebad gamoiyeneba.  laringologi.-ebi. ¥ landSafturi. qvaze amomW­ reli] – (wign. lAndSaft­i [germ.

liapsusi Scd. lAckan­i [germ. bed­ nierebis. qamandi. sin. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. lEgat­i [laT.  waugebeli l. iatak­ qveSa. a. mamuli] – (wign. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. Secdoma. Lasso < esp. nobelis premiis l. gazeTi. pianistTa saerTaSoriso konkursis l.  latarea. partia..) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. l. teqnikis dargSi. l’affus] – dazga. mcdari nabiji] – (wign. Latifundium latus farTo da fundus miwa. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. metyvelebaSi).) uneblie Secdoma (nawerSi. lAqSmi [sanskr. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. Lafette < fr.  l. nebadar­ Tuli. paltos) mkerdis na­ wilSi. latifUndia [laT. latAria [it. lAso [fr. laurEat­i [< laT. 2. sagdebeli). Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. literatura. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi.las -290 lapsusi. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan.  a. lEgato [it. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. latareia Scd. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis.] – induizmis panTeonSi: silamazis. Legatus gagzav­ nili.  Tvlebiani l. . elCi] – 1. legAlur­i [laT. RvTa­ eba _ viSnus toli. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. liafsusi. adgil­mamuli. organizacia. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. mecnierebis.  rusTavelis premiis l.. lAfet­i [germ. laqtAcia [laT. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier.

. 3) wevri. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. (ist. Legitimus kanonieri. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. legQon­i [laT. mTavroba.  l. (ist). partia. geografiuli rukis nawi­ li. Legio (Legionis)] – 1. mdgomareoba. sinon. 3. lEdi [ing. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. Tqmuleba). leTargQuli ZQli – igivea. warwera monetaze an me­ dalze. legendis xasi­ aTisa. 2) jariskaci. legendAruli da legEn­ duri – 1.) legionis (mniS. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. 2. leibOrist­i [ing. gmiroba. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. gaTxovili qali. lEgenda [< laT. 2. Legionnaire] _ 1. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba.  suramis cixis l. Legenda is. rac unda waikiTxon] – 1.) qro­ nikuli daavadeba.  l. rac leTargia. liderini Scd. ¥ leTargiuli. igivea rac polki.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. ledErin­i [germ. 2.  l. araCveulebrivi.  letargia.  liderini. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. legionis (mniS. Seu­ darebeli. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. l. l. tyavs mimsgavsebuli. legiOner­i [fr. letargiuli Scd. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). leTArgia [berZ. leikEmia [berZ. legitimAcia [laT. gadmocema.-291buli] – (mus. ¥ leiboristuli. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. 3. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. romelic hgavs Rrma Zils (qarT.

)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. letAlur­i [laT.lei -292- leikocQtebi [berZ. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. miRebu­ lEqsika [< berZ. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. lEnd­lQzi [ing.  lemasi Scd. maimuni. naxevrad mixedviT]. ZarRvi] – (fizi­ mamule. Zv.) leOpard­i [laT.. lEma [berZ. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. meore sauzme (naSuadRevs). TeTri kytos ujredi. panTera). bewvi (sinon. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Leukos sxv. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. da flotSi. kvebis produqtebs da .) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi.  l. masa­ tyaosnis” l. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. doza. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. Lemures (mr. romelic berZ. l. Leopardus < damxmare Teorema. dasamtkiceblad. lebs. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. Lēmma] – (maTem. Lend-lease < ¥ letaluroba. Sedegi. Lexikos sity­ li kanoni. lEmur­i [laT. sis­ lEndlord­i [ingl. Leutenant] fermerebze. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. primatebis razmisa. momwvevi. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. sasikvdilo. patara cxoveli. romelic TviTon ol. Launch] – inglisSi. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. saqonels. `vefxislevdnen SeiaraRebas.

romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. leqsQkon­i [berZ. 2. mwerlis l. leqsikolOgia [berZ. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi... leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. inglisur-qarTuli l. 3. l. l.-293¥ leqsikuri.) Sromebi. mdidari l. orTografiuli l.  qarTuli l.  lektori Scd. . aseTi gadmocemis Canaweri.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. Taviseburebani. romelic leqciebs kiTxulobs.) muSaoba. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze.  l.-is kiTxva. Leqtorium] – 1. (s. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. leqsikogrAfia [berZ. masala.) ganyofileba. (s. Semadgenloba. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.  studentTa sasaxlis l. ¥Lleqciuri.. sadgomi (Senoba. lEqcia [laT. ¥ saleqsikono.  l. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. Lexikon si­ tyvani] – 1. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. darbazi).-ebis kursi. 2. leqtorQum­i [laT. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi.  l. XX saukunis cnobili qarTveli l.  qarTuli enis ganmartebiTi l.  lektoriumi Scd. wigni.  qarTuli enis l.  s. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. muSaoba. (s. s. sulxan-saba orbeliani. sadac sajaro leqciebi imarTeba. dawesebuleba. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema.  didi qarTveli l. Leqtor mki­ Txveli] – piri. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. ro­ melic swavlobs leqsikas. lEqtor­i [laT.

s. gadabmuli notebi. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa.  parlamentis fraqciaTa l. libretista] _ libretos avtori. pirTa.-ebi. lQga [fr. lQder­i [ingl. ¥ saleqcio. partia. libreto] _ 1.  lianasi Scd. ligatura kav­ Siri] _ (mus). propaganda. 2. politikuri partiis. Ligare. lQbido.  ligaturisa Scd. ligAtura [laT. ¥ lianisa. miswrafeba. [laT. lQana [fr. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”.  l. po­ litikuri mimdinareoba. froidma). 2. libero Tavisufali. it.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. mokle Sinaarsi. Cveulebriv mr. Liberalis Tavisufali] – 1. ¥ liberaluri. saaTebi. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. libido survi­ li. liga] _ (wign). libEral­i _ 1. lQbreto [it. (moZv. lianebi. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. leader] _ 1. 2. gaerTianeba. darbazi. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. ligue laT. mavne Semwy­ narebloba. operis.  l.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. saxelmwifoTa kavSiri. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. baletisa da misT. 2. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. or­ ganizaciaTa. lQbero [it. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. liberalizmis (mniS. 1) momxre.  s. moswavlis codnis SefasebaSi. ¥ ligaturisa. liberaluri partiis wevri. Jini] _ fsi­ . romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. librEtist­i [it. xel­ mZRvaneli.

romelic Semdeg frankiT Seicvala. am wesiT miRebuli ana­ beWdi.5 km/s. risame (mag.  l.  liisa Scd. liE [fr. elenTa). Lithos qva] _ rac qvebs. liquide Txevadi.  l-is Zexvi. daxurva.  s. liTo. likvidUroba [< laT. guli. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). ¥ salikvidacio.  safexburTo Cempionatis l.  wera kiTxvis ucodinarobis l. lik (TirkmelebSi). livree] _ Sveica­ rebis. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. ¥ liTografiuli. [berZ. 2. lQzing­i [ingl. lQver­i [ingl. yaurma). sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. lQvr­i [fr.. visame. liTogrAfia [berZ. risame mospoba. liTOsfero [berZ. pretendentTa turniris l. sa­ warmos.. liquidus fr.  liTotropia. lithos qva da grapho vwer] 1. litografiuli Scd. gauqmeba.  mxatvruli l. satransporto saSualebebis. romelzedac winaswar xataven. meetleebis formis tansacmeli. livreia Scd. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. ¥ livreisa  livreasi. 3. filtvebi. likvidAcia [fr.-295an gundi.  trestis l. mTis qanebs Seexeba. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. lQvrea [fr. portreti. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. komiria. mosir­ muli. udris daaxloebiT 4. lithos qva da sphairo burTi. liquidieren] _ 1. 2..  litografia. liquidation] da likvidQreba [germ. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. ¥ liesi. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. laqiebis.

gansakuT­ . lingvQstika [fr. ¥ linzuri.. enaTmecniereba). Linguistique < laT. ris ganaRdebac. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. jirkvlebi. importis l. lQman­i [berZ.  mikroskopis l. limes (limitis) zRvari] _ norma.  l. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. Limousine] – daxuruli. sinon. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. lQnza [germ. sinon. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. ramiT sargeb­ loba. lQmfa [laT. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. qondriskaci. teleskopi. fulad qcevac SeiZleba. gamokvleva. enaTmecnieri). sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi.  lili puta Scd. ¥ likviduri. linolEum­i [laT. lQmit­i [laT.  limfaturi Scd. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi.  eleqtroenergiis l. sinon. ¥ limfuri. Cveulebriv sferuli zedapiriT. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. Linse] – optikuri mina. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. Lympha sufTa wyali.  l. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. limnolOgia [berZ. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili.  l.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. rome­ lic swavlobs tbebs. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. limen yure.

poeziis saxeoba. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. proza. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. 2.  samedicino l.]. lQsting­i [ingl. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. literAtor­i _ piri. romelic kompiuterma mogvca..  qarTuli klasikuri l.  linoliumi Scd. 3. lQra1 [berZ.  axali qarTuli l. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. iyeneben iatak­ ze dasagebad. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. literatUruli da sa­ .  akakis l. literAtura [laT. lirikuli Sinaarsi risame.  l. 2. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. ¥ lirikuli.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. romelic lirikul leqsebs wers. Litteratura] 1. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. drama) er­ Toblioba. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. lQra2 [it. Lynch vinme planta­ toris. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. teqnikuri l.. lirQkos­i _ poeti. litaneia] _ sa­ yovelTao locva.  liriuli Scd. mwerali. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. litAnia [berZ. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). poezia. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. lira1) dakavSirebuli] – 1. STagonebis simbo­ lod.

litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb.  meliftesi Scd. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. lQtraJ­i [fr. (s. romelic lifts emsaxureba (sinon. gamogonebis. licEnzia [< laT. lifti). udris 1000 kub. (s.lit -298 samgzavro l. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. liqQor­i [fr. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. 2. liftQor­i _ igivea. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. liftiori). Litre berZ. satvirTo l..  avzis l. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. misi mcveli. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. lQqtor­i [laT. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. savaWro markis gamoyenebis ufleba. konsulis. Jamis wirva. sm­s.  erTi l.) wreebi l. melifte – piri. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. 3. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. lQtr­i [fr. ¥ meliftisa. skola­baRis) saxelwodeba. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva.  l. rac me­ lifte (ix. Licentia ne­ bis darTva] – 1. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma.  litra Scd. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. licEumi da lQcei – [< berZ. (am mniSv.) nawarmoebi. litUrgia [berZ. lQft­i [ing.). Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. . rZe.

Logos far­ doba.  l. rom miviRoT mocemuli ricxvi. lov lOgika [berZ. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. ¥ liceumis. daskvna. Lovelace ing. martivi gra­ fikuli aRniSvna. mizanSewoniloba. 2. RvTaebrivi goneba da misT. emblema. lobireba. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb.  l. gantoleba. logopEdia [berZ.-ebis cxrili. Logos sityva.  sabunebismetyvelo l. logOti p­i [berZ. azri. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. cneba. kanonzo­ miereba risame. gamoTvla.  l. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. lovElas­i [fr.) maCvenebeli xarisxisa. l. ¥ logikuri. goneba] – 1.S. 2. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). . lOgos­i [berZ. lobisti.  loRika. Logikē] – 1. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi.  movlenaTa l. 2. lOb­i [ing. sxva mistikuri cnebebi. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. loRikuri Scd.-299totele aswavlida] – 1. dawesebulebis. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.  dialeqturi l. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. Logos sityva. ¥ logariTmuli.  lobizmi. mwerlis s. logAriTm­i [berZ. aso­ ciaciis da a. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema.

lOmbard­i [geogr.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. 2.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba.  l. Locus adgili. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. lokAut­i [laT. Localis] – (wign. brigada s. ad­ gilobrivi. sinon. po­ litikur moTxovnas (qarT. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. ¥ salokomotivo. aparati. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva.  l. erTguli. loiAlur­i [fr. Locomotive < laT. Loco gan­ valageb] – 1. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. omi. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. rom­ . lOzung­i [germ. 2. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. sax.  loialuroba. Loyal erTguli] – 1. ing. 3. risme adgilis Semosaz­ Rvra. aparati. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. damokidebuleba. 2. lokomOtiv­i [fr. Localis adgilob­ rivi] – 1. lokAtor­i [< laT.  s. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. lokAlur­i [laT. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. mowodeba). depo.

lOJa [fr. stadi­ onze: adgili. sxdomaTa darbazSi. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lOt­i [ing. lOjia [it. lOcman­i [holand. Loge] – 1. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. Loggia] – 1. saqmiani garigebis dros.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. ¥ lociisa. lUza [holand. Senobis nawili. lOto [fr. lOrnet­i [fr. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. xa­ verdiT gadakruli. lOrd­i [ing. qaman­ di] – mavTuli an Toki. lotto] – saTamaSo. lOnu­i [fr. lOcia [< holand. loji Scd. Lot] _ 1. 2. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. Senobas mikruli Ria aivani. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili.  lociasi Scd. 2.stum­ rebisaTvis das xv. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). Loto < it.-301mevaxSeebi).-Ta palata. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. 3. luz lOmbenis mAgida [moZv. Lonye Toki.  lojiasi.  l. losQon­i [fr. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. gamoyofili presis muSakebisaTvis. TviTon es gasayidi nivTi. ¥ lojiisa. 2. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. saqoneli (auqcionze). romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. lotOtron­i – mbrunavi doli. .  meore iarusis l.

re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr.). luminiscenturi Scd. romi Wrili (mag. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. scenaze da sxv. (fiz. romlis drosac kuT. Lux sinaTle] –  l. Louisd’or sa­ mareoba.luT -302- cenciuri. romelic aR­ (maTxovrebi. ganaTebis sazomi erTeuli. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. luna mTva­  luteranoba Scd. lampa. luminis- luTEran­i – luTeranobis .  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. lunAtizm­i [laT. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. romelzedac ulebrivi nadimebiT). mimdevari. gasarTobebiT. saxis atraqcionebiTa da  l.) raime sxeulis civi  liustra Scd. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ.) lunAtik­i [laT. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. gembanze.­Si germa­ misT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. men (luminis) sinaTle] – WaRi). Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT.) saxelis mi­ lUstra [fr. welT. Luik] _ CasaZ­ reblad). lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. analizi. ¥ luminescenciuri. ww.  luminiscencia. eklesia. lUqs­i1 [laT. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. oduli aRwera. naTeba.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. Zv. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. l. sinon. mawanwalebi da mocenda me­16­s. Luan sanTelia (qarT. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. saxeli. Lustracja] ruli.

Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. muni­  m. nis meTauris tituli. warmmarTveli] – 1. mowyobili. ¥ magmuri. Tavrebuli. magistratus (mr. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. joxeTis mbrZanebeli. ci paliteti. Zvirfasad. Zala. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. magistralis mTavari. sinaTle. am  magmasi. misi  filosofiis m. te­ nomeri – l. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. ferre tareba] –  mTavari m.  m. m magQstrat­i [laT. maRazia – l. . qalaqis farTo quCa.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi.  liuqsi Scd.-is amofrqveva. m. 2. qanebi.  kaiuta – l.) xelisufalni. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri.) arxi. mAgistr­i [laT. (s. ro­ liucQfer­i [laT. Lux cxovelebuli moZraobaa. magmatiuri Scd. tralo.-303- mag lUqs­i2 [fr. rkinigzis. 3. ime qselis (mag. magia] – jadosnoba. mTavari xazi ra­ tegoriisa.) gazsadeni.satana. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. dnari silikaturi masa. m. jo­ m. laqis mmarTveloba. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. gacivebiTa da gamagrebiT 2. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri.. sityva. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. komfortulad magQstral­i [laT. legrafis) sistemaSi. ol. (s.. misnoba. (sastumroSi). magister uf­ mAgma [berZ. umaRlesi ka­ ZiriTadi. (s. meore safexuris kursdam­  m. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. eleqtrogayvanilobis. mAgia [laT. m.) kabeli.

Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. erTvis agreTve saxelsa da gvars. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. maEstro [it.-ebi. magnitOfon­i [berZ. 2. mAdam­i [fr. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. mAdera – erTgvari magari Rvino. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. mademoiselle] – qaliSvili. magnolOgia [fr. mAgneto [fr. sinon.  m. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. madrQgal­i [fr.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. mxatvris). kompozitoris. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. mewarme.  xelovnuri m. ¥ magnituri. mavzolEum­i [laT. mademuAzel­i [fr. magneto. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. xarobs Tbil qveynebSi. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri.  finansuri kapitalis m. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. qal­ batoni. magnEtizm­i _ (fiz. andamati).  miaqcieT yuradReba: magniti. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. agreTve moWadra­ kis. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. veli. madame] – 1. mAgnit­i [berZ. memamule. .) magnitur movlenaTa erToblioba. mausoleum < berZ.  dedamiwis m. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars.  magnitafoni Scd. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. magram – magnetizmi.

ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. damaarsebeli am icocxla]. amocana. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. oba.  elementaruli m. gamoyenebiTi m. hon­ – avesta]. maTemAtika [berZ. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis.w. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. ce. mathēma- . hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. teritoriebze. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. umaRlesi mAvreb­i [< berZ.. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. agreTve ma­ bisa. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. q. maiOlika [it. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. sinon. formebis Sesaxeb.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). – mazoxis gvaris mixedviT. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. mcireTa meTodebiT. saukuneebSi: CrdiloeT  m. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. `wmin­ xalxebisa. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. polonuri erovnuli cekva. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. mauros muqi] m.-305- mai aSenebuli iqna Zv.

niSnavs dids. makentoJi Scd. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. kapitnis momdevno. (sarkaliT). makulo vsvri] – 1. gadat. mAmluq­i [arab.. am wodebulebis mqone ofi­ ceri. makQntoS­i [ing.uniWo nawarmoebze..mai -306garigebaSi. msxvils.) sa­ xelidan]. wignis m. sax. makros grZeli. kosmosi (Sdr. sabirJo .  makentoSi.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari.  birJis m. mAket­i [fr.  maliaria. maQor­i [laT. makulAtura [germ. 2. makulature laT. maliariuli. agreTv uvargisi qa­ Raldi. literaturaze. ¥ maiolkisa. mackintosh < sakuT. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. makrokOsmos­i [berZ. [berZ. wignebi.  saxlis m. 2. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. samaliaro Scd.. mAkler­i [germ. malAria [it. (saub. aseT nawar­ moebTa erToblioba. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa.) dispanseri. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. mikrokosmosi). feradi gamomwvari Tixis nawarmi.) ityvian mdare xarisxis. cieb­cxeleba. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze.  maiolkasi Scd. ¥ malariuli da samalario. makro.  m. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. makQaJ­i [fr.. ianiCari). malaria] – cieba. (s. modeli. dekoraciis m. makler] – Su­ amavali savaWro. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w.

) eSmakuri.  mananasi. 2. veraguli moqmedeba.-s wveni. xarobs aziaSi.) didi taqtikuri mecadineoba. fandi. ¥ mananisa.] – 1. mAmont­i [rus. man mandArin­i [esp. 2. (gadat. manna < Zv. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. mamonas simdid­ re < arab] – 1. xriki. mAmona [berZ. manis burRuli. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. maradmwvane citrusovani xexili.) angareba. konfe­ renciaze. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. vercx­ lismoyvareoba. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. mango < mal.  SemovliTi m. fafa Scd. jarebis an flotis moZra­ oba. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT].-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. 2. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. romelic iqmneba yrilobaze. mandarin] – 1. manEvrebi – 1. 2. mAnana [berZ. mAnevr­i [fr. (gadat.  deputatis m. gadaadgileba saomari operaciebis dros.  m. mAngo [fr. (samx. mandEizm­i – religia. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. mAndat­i [laT. hqonda grZeli. maradmwvane citrusovani xexili. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. ebr. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. nam­ . romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. manoeuvre] – 1.

2.). Tavis daWeris wesebi. (mr. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. 3. 3.-ebi. piri. mulani (sinon. sieSmake. manus xeli curo vuvli. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis.  manikuri. 2. (rk. elmavali. ateli­ ebSi). 2. romelime avtoris. arena). cirkis wre. yalTabando­ ba. yofaqcevis normebi. romlebic fexs idgamen. cudi m. manikiurebi Scd. qcevis Tavisebureba. . manQfest­i [laT. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba.­gz. sigiJe] – 1.-ebi. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. manEken­i [fr. manicure < laT. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva.) oini. maniere] – 1.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. Cveva. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros).man -3082.  s. mAnia [berZ. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo.  gandidebis m. 2. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba.  sagazafxulo m. mowodeba. (wign.-ebi. 2. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. mania vneba.  cocxali m. mAneJ­i [fr. manēge] – 1. (gadat.) raime rTuli moq­ medeba. mani pulAcia [fr. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. mannequin] – 1. sazRvao m. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. ¥ samanevro. mAnera [fr. manikQur­i [fr. moqme­ debis.  kargi m. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba.-ebi. manipulation] – 1. manifestus aSkara] – 1.

musikaluri wyoba. mantissa dama­ teba. Cveulebriv bewvisa. mAntus reAqcia – (medic.  moluskis m. mAJor­i [fr. manUet­i [fr. ¥ mantiisa. mAnto [fr. (geol. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. 2. manteam] – qalis farTo palto. (ekon. 2. manOmetr­i [berZ.  mantiasi Scd.) warmoebis forma. koteji. mAntia [gvind. sax.upiratesad Zveli. ¥ manufaqturisa.  kapitalizmis m.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. mansarde < sak. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. da­ qanebul saxuravis qveS. (zool. mogeba] – (maTem. msoflios yvela xalxisadmi. ro­ melic faravs sxeuls. ¥ mansardiani.  manufaqturasi Scd.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze. ¥ mantisisa. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. politikuri partiis.-309 m. mAntisa [laT. manifestAcia [laT.) sfero dedamiwis qerqis qveS.  m. manufaqtura] – 1. farTo. mauchette] _ pe­ rangis maja. gAnsarda [fr. manufAqtura [laT.  dasaSvebia – mansardi. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. ¥ manufaqturuli. berZ. qsovilebi. romlis bgerebi qmnis did mcire . mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. maJ 3.  mantisasi Scd. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. manuscriptum] – xelnaweri.  monometri Scd. majeur] – (mus.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. manUskri pt­i [laT. periodi. grZeli wamosas­ xami.).  monazvnis m. mantion] – 1. 2.

sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . mxiarul elferi (sa­ pirisp.) uilajoba. (ix. marAneb­i [esp.) ityvian. rac Se­ exeba umravlesobas. (gadat.  m. TaR. proporcia). rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea.] – didi cimbi­ didatebi. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. romlis rathōn) saxelis mixedviT. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. maJoritArul­i [fr. minori). xelov­ nebaSi. uuna­ roba (mecnierebaSi. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. 490 w). maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. maraTOnel­i _ sportsmeni.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. gacurva. maJorQtar­i [fr. umravlesoba miiRes. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. elebi. maraTOnul­i _ (sp.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. romlebmac xmaTa ruli iremi. amis Semdeg ma­ 2. moSveba] – 1. politikaSi da sxv. ada­ tianoba (kaTolikoba).). arCevnebis sistema. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. wel­ loba). damaxasiaTebelia mxne. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. 2. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. major didi] – 1. maJOrSia – (gadat.

mariOnet­i [fr. sagerbo m. muJuJisa). konverti. welTaRr. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. zRvisa] – su­ raTi. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi.-311viziciisgan. (gadat. biznesis . me­18 s. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. Teatris Tojina.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. ¥ markiani. marQaJ­i [fr. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. marinade] _ 1.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. mArka1 [germ. margarine] – sakvebi cximebi. fin. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. markEting­i [ing. m. Zv.  safosto m.. marina < laT. mar marginAlia [< laT. margArin­i [fr. ¥ marionetuli. mTavroba. mark. marka2 [germ. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. marionette] – 1. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. mwnili.  m. marixUana – narkotiki erTg­ vari. 2. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. marQnad­i [fr. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. wveni (mwnilisa. mwnileuli. 2. mArina [it.  marionetka Scd.-ebis koleqcia. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan).  m.  pikuli kitris m. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. marinus sazRvao.

mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. sax. ro­ melic biliards emsaxureba. mArS­i [fr. bazarTkeTeba..  marmaladi Scd. marmElad­i [fr. mArs­i [laT.  markizisa Scd. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. markSaQder­i [germ. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis.). romaul miTologiaSi (omis RmerTi). romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. mArkiz­i [fr. TavadaznaurTa ti­ tuli. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. marqSeideri Scd. markSeideri. marixi). marauder] – piri. rome­ . marselQeza [fr. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan.  sazeimo m. TamaSis dros angariSs awarmoebs. mArtin­i [it. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. 2. ¥ markizasi. martini] – koqte­ ili. 2.) 1. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. moralurad gax­ rwnili jariskaci.  marselioza Scd. marodQor­i [fr. ritmuli svla mwyobrSi.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. musikaluri nawarmoebi. marche] – 1. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). markQor­i [fr. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. < geogr. sinon. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w.  marqSaideri. mars] – (astr. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi.

 kisris m. denoba. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. werebis erToblioba (ro­ 2. marechal] – 1. agreTve masobrivi). m. mAsaJ­i [fr. . mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. Taflis m.  Tujis gamdnari m.  marSuti. < fr. matareblisa.  wylis m.  turistuli m. (qarT. – masebi nerlis zeviT. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ.-iT mkurnaloba. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m.) ma­ vani didi sivrce. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. m... svlagezi). qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). massa] – 1.. ro­ ¥ samarSruto. samarSuto Scd. sqeli narevi. TviT  sacxovrebeli m.. karaqis mArSal­i [fr. ereba. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. lad. (fiz. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m.. massiv mZlavri.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. taqsi. romelic 3. wevrebuli mTianeTi. 2. melsac ara aqvs mkafiod  s. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. 2. maxasiaTebeli. moculoba. _ sacxovnivTiereba.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. xalxi.. sinon. Cveulebriv mr. marschrute metikuri mizniT. samwyobro m. farTo masebi. samxedro wodebuleba ge­ 4.-is keTeba. (ist. gamosaxuli Txemi. erTiani < laT. marche da route gza] – m. 3..) gasaCere­ specialisti.. massage] – adamianis ¥ marSlisa.  salaSqro m. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. massa gunda.

Masstab] – 1. sarZeve jirkvlebis anTeba. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. kari. mAstit­i [< berZ. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. boxi xmis. 3.). (mag. mZime. nivTiereba. tansacmeli. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. radios. 100 km.) zoma. materia] – 1. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. lebebis (presis.romelic monawileobiT Seqmnili. mass media 2. (filos. matador < matar masObrivi – 1.) saerTo  maStabi. ulvaSebis. matAdor­i [esp.)  m.  s. m. S. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili.. cekvebi. masmEdia [ing. maskulinizAcia [<laT. maStaburi Scd. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli.). sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. rac mosaxleobis farTo ba. rasac didi raodenobiT  m. m. gamoSveba. (1:100). kostiumi. erT santimetrSi gaCena.] – komunikaciis vneloba. sagnebi. sawvdomi. naxazze. maskArad­i [fr. mejlisi.  masobrivi sxvaa (ix. biblioTeka. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. saxelwodeba. mSenebloba. m. 2. rukaze. matEria [laT.  m.  saqonlis m. gadat.  masiuri sxvaa (ix. (wign. klavs xars.) obieqturi realo­ 2. m. 2­isaTvis). demonstracia.mas -314- masQuri – didi. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. svetebi. awarmoeben.. gaqaneba risame.-is mecnieri. ZuZus anTeba. organizaciebi. moxmarebis . mniS­ < laT. leviziis da a. te­  m. bevri adamianis kvla] – toreadori. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). romlisganac  m. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. mascarade] – gasarTobi saRamo..

.  matriarxati. gvari. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki.  m.  xalxis m.  m. materiAlur­i _ 1. materiAlizm­i [fr. nivTieri.. 3. romlis mixedviTac mate­ ria. matriArqat­i [laT. (poligr.  g. Tvalsazrisi. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. mAtrona [laT. matrix dasawyisi.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. matraquage daWedva.S. melodiis da a. mdgomareoba. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. matrQkul­i [laT. suli – meoreuli (meoradi).) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. colqmrobasTan dakavSire­ buli. filosofia.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. matrimoniAlur­i [laT. buneba. 3. 2. (maTem. xolo idea. 2. ¥ matriarqaluri.  m. m. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. samyaro. idealizmis sapirispiro. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. matrAkaJ­i [fr. simbolis. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. su­ raTis.­is qsovili. cno­ biereba.  sakostiume m. m. matriarxaluri Scd. agreTve patriarqati).-is agebuleba. (poligr. ¥ materialisturi. sulieri). saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. Matrize < laT. mater (matris) deda da berZ. m. keTildReoba. sakabe m. yofiereba aris pirveladi. wyaro] – 1. saxiT. qonebrivi.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. mAtrica [germ. fizikuri (sapirisp.

ojaxis deda. princi pi] – qcevis wesi. udidesi.  imanuel kanti . maximus udidesi] – yvelaze didi.. matC­rEvanS­i [ing. maUzer­i [< sak. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. xelfasi. machete] – didi dana.  maxinacia Scd.] – pisto­ leti erTgvari. datvirTva.  m.  maqsi qvedatani. mAqsima [< laT.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. gagrZe­ lebis da a. zRvruli (sapirisp. qvedaweli. match matCi da revanche revanSi.. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. minimaluri). titulis aRsadgenad. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. mAtC­i [ing. romliTac Saqris lerwams Wrian.`imoqmede ise. mAtC­boli [ing. S. fraziT. [fr. mAtros­i [holand. maximal] – mniSv­ . maximus udidesi] – (wign. minimumi)  xelfasis m. safexburTo m. machinatio xriki. maqsimAlizm­i [< laT. avtomobilis m.mat -316nelobiT gadidebis. matroos] – rigiTi mezRvauri. logikuri an eTikuri princi pi. mACete [esp. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. gadaWarbebu­ loba. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. sax. maqinAcia [laT. maqsi.. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. maqsQmum­i [laT.  saWadrako m. romelic gamoxatulia mokle formiT. xriki. maqsimAluri [< laT.

megapOlis­i [berZ. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. muslimi. (geol. mahatmâ] – 1. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT.) dasamzadeb­ lad. mahAraja [sanskr. mAhatma [sanskr.. 2. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. megAfon­i [berZ.. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. am titulis mqone piri.  m. musulmani). medaille] _ niSani . romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. [berZ. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. TavsarTi.  maxaraja. mahAgon­i [laT. ebr. 2. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). 2. mEdal­i [fr. sax. 1 megatona = mi­ lion tonas. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. Cveulebriv konu­ sis formisa.-317- med mAca [Zv.­Si (sinon. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. `RvTaebrivi ze­ adamiani”.  megapolisi (didi qalaqi). megas didi] _ 1. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. muslimani. māharādjā] – indoeTSi. mahmadiAnoba – religia. Megas didi da phone xma. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. islami.) mdinaris kalapotis klaknili. muslimanoba. romelic raRac didze miuTiTebs. meg(a).  maharajisa. _ daklak­ xmiadi. maxarajasi Scd. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. gandi. musulmanoba).

medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. medalQer­i [fr. medalQon­i [fr. .  eqsperimentuli m. medQcina [laT. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. ivane javaxiSvilis saxelobis m. iZlevian rogorc jildos.).) wamali. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. medikAment­i [laT.  oqros m. medQana [laT. ¥ medianisa.. Suaka­ ci. medQum­i < [laT. mEduza [berZ.med -318(moZv. meditation] _ (wign. ¥ samedicino. Wvreta. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. medius Sua­ Tana] _ 1.  s. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. patara Txe­ li firfita.-is muSaki.  medalisa Scd. daxmareba.). SuaTana] _ (maT. wrfis monakveTi. s. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. medicus] _ me­ dicinis specialisti.  medaliori Scd. universiteti. 2. dafiqreba. medQkos­i [laT. momrigebeli. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad.  ixmareba agreTve mediki. ¥ medlisa. mediator Suamavali] _ 1. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. romelsac yelze ikideben. romliTac instrumentze ukraven. eqi­ mi. medicamentum] _ (spec. 2. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas.. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. meditAcia [laT. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. spiritebis rwme­ niT: piri.). mediana Sua.). mEdrese [arab. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. (mus. m.

romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi.  meduzasi Scd. m. kabineti. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti.  m. 2. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. melanqOlia [berZ. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. 2. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. xeTa rgva da sxv. sevda.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.  meTodologiuri. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1.  qarTuli enis m. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. m. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. inglisuri enis m. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix..  meTodiuri Scd.).m.. eqsperimentuli m. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. mETod­i [berZ. xerxebis erTob­ lioba.) Tanmimdevruli. raime me­ TodTan dakavSirebuli.  istoriis m. erToblioba meTodebisa. kaeSani. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. gamokvleva.  m. analizi. ¥ meToduri _ 1. saxelmZRvanelo. mezalQans­i [fr. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. (wign. methodike] _ 1. mSrali miwebis xelovnuri morwyva.  meTodiuri Scd. meTOdika [berZ.] ¥ meduzisa... meliorAcia [laT. meTodolOgia [berZ. ¥ meTodikuri. 2.  mowinave m.  samecniero kvlevis . maTematikis m. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ .

debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. Declamation WurWlis. simRerasa da musikasTan.  melxiorasi Scd. dana-Cangali. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad.  melomani. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. 2. ki­ ¥ melxiorisa. melOdia [berZ. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. musika. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. Txeli firfi­  m. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. Rera] _ simReris hangi.-is gadacema. drama.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. Membrana apki] sasiamovno.. rome­ damcavi apki. drekadia. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. Melchior fr..  m. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. motivi. (moZv. dasamzadeblad. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. simReris si raime sakiTxis Taobaze. melo. [berZ. dramatuli Janri.). 2. ta. memosentenciebiT. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. SeerTebuli  telefonis m. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. melos sim­ ti. keTilxmovani. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . _ 1. _ 1. lo. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. moqnili. ro­ niT. didi siyvaruli. cocxali ujredis gare­ 2. melodia sim­  m. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT.

movlenis Sesaxeb.  m. ¥ memuaruli. literatura. 2. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad.  ixmareba agreTve menajeri.-321ganmartebiTi cnoba. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. organizatori. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. menEjer­i [ingl. parfiumeriaSi da sxv. . Ca­ nawerebis dRiuri. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. romelic aRmarTulia vi­ same. menEjment­i [ingl. sportuli Sejibreba. menEstrel­i [fr. dafa. ¥ menzurisa.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. (saWad­ rako turniri). mT. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. memoriAlur­i [laT. arqiteqturuli nageboba. aqvs pitnis mZafri suni. memorQal­i [it. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. sportul asparezobaTa momwyobi. menestrel < provansi.  daviT kldiaSvilis m. mEnTol­i [laT.  viqtor gogliZis m. muzeumi. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. iyeneben medicinaSi. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula.  SinmousvlelTa m. mEnzura [laT. Seqmnila vi­ same. inJineri das sxv. memuArebi [fr.). patroni] _ 1. 3.  menzurasi Scd. m. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. manager uf­ rosi. 2.

wvril. kafeSi). maire. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. mErkur­i [laT. 2. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. meridianus saWmel­sasmeli.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. _ 1. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina.) war­ menstruAcia [laT.. sauzmisTvis  Tbilisis m. ingl. parizis m. saSuadReo] _ (geogr. furceli. am matylis 2. ka­ zrdeli. tvinis garsis an­ li. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. ri. Mentor tele­ makis. (anat. baraTi. azrobrivi. dam­ amozneqili zedapiri.). menu] _ 1. mentalitate merQnos­i [esp.men -322- tis) Wkua. ranSi. aseTi jiSis ganwyoba. merino (mr. sasadiloSi. azrov­ neba] _ (wign. meTauri. jgufis azrovnebis wesi. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. gonebrivi cxvris jiSi.). mEnisk­i [berZ. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. major didi. 2. Mercurius marsi] xerxi. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. azriani. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. gonebrivi. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. 3. gamzrdeli.. kveTs ekvators. goneba. < laT. gonebis niri. mTavari] _ xrtili. parizis m. meninx . rigebeli. 2. cxvris matyli. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. meriis meTauri. mens (men- menQngit­i < [berZ. Teba. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. nazbewviani 1. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. munici paliteti. sadilisTvis. mentalQtet­i [fr. mensdruus mosaxviT wriuli xazi.

sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. 2. sax. metamOrfoz­i [berZ. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. marixi). (astr.-323vaWrobis RmerTi. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. rac da­ saSvebia. mzis sistemis pla­ neta.. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba.  Savi m. metastasis gadancvleba] _ 1. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa.). metAnia [< berZ. mecniereba. metamorphosis] _ (wign. 2. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes).] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. saxecvlileba.). sinon. metabOlizm­i [< berZ. mEsia [< Zv. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. merokQngeb­i [sakuT. feradi m.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. kaTolikuri RvTismsaxureba. messe] _ 1. masiah mi­ roncxebuli.). . mEsa [it. metAstaz­i [berZ. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. metabolē Secvla. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. metalUrgia [< berZ. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. gardaqmna. wirva. 2. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. 2.). zogjer amboben metamorfoza­sac. cvlileba] _ met (fiziol. ebr.

[berZ. metaphora ga­ datana] _ (lit. metemfsQqoz­i [berZ. dakvirveba. romelic SemoiWra dedami­ 2. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. sxvavebiT. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. misT. analizs. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. wils.). (ix. bas. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. Semecnebis meTodi. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ.. m. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. meteora atmos­ . agreTve meteori). religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. meteo. mari sityva an gamoTqma. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. misi agebulebis. meteocnoba. mowyvetiT. Sedare­ ¥ meteorituli. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. sityvis meteOrit­i [fr. metAfora [berZ. romelic swav­ melic. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. sadguri.. rac kosmosuri sivrcidan. Sinagan winaaRmdegobas.).met -324- metafQzika [berZ. movlenebs ga­  meteopirobebi. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. romelic ga­ fad moZraobs. sxeuli. agreTve meteoriti). amgvarad nax­  m. emyareba msgavsebas. suls da  m. lenebs (RmerTs.  m. Semdgom] _ ros movlenebs. agreTve 1. nawilakebi. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. damoukideblad. (ix. ro­ mecnierebas. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m.

Cveulebriv miwisqveSa. mētis] _ 1.  m. mEtrika1 [berZ. metropolis] _ 1. métro] _ (Semokl. metro Scd. igivea rac metropoliteni.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. erTeulebi. matre d’hôtel] _ 1. adamiani. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. metryka] _ dabadebis mowmoba. udris 100 sm.­s.  m. 2. (lit. mEtis­i [fr. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. gan­ mkargulebeli restoranSi.). 2. mEtrika2 [polon. metrdOtel­i [fr. metropolQten­i [fr. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. ufrosi ofi­ cianti. metrikē < metron zoma] _ (lit. metropOlia [berZ. rigis mimcemi.  metra. métre < berZ. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. . mEtr­i2 [berZ.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. ¥ metrikuli. metrolOgia [berZ. leqsTawyobis zoma. amonaweri. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. 2. metron zoma] _ 1. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi.). mEtr­i1 [fr.-325- met metizAcia [< berZ. 2. (mus. ¥ metruli. ufrosi msaxuri. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. metrOnom­i [berZ. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. mEtro [fr.

mechanē manqana. mexanizireba Scd.. Zalebis Se mexanizatori Scd. interesebi. (gadat. мещан] _ ada­ miani.) aracnobieri.  soflis meurneobis m. Ti m. saamqro. saxelosno. meqanizmis qana. Mg. saaTis m. 2. aparatis mamoZ­  m. -326- daadgilebis) Sesaxeb. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. mexanikuri Scd. bis muSaobas. manqanebisa da meqanizmebis loba. piri. gamoyenebisxva nawarmoebSi). ¥ meqanikuri. iaraRi] _ 1. meqAnizm­i [berZ. damzadebasTan. mebiT. 2.. m. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. meqAnika [berZ. fizikis nawili mESCan­i [rus. Mmexaniki Scd. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. samuSaos Sesasruleblad.-ebi. moZraoba. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. meqanQkos­i _ 1.mef  Tbilisis m. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. meqanizireba. miwis saTxreli 3. Mephis2. mefistOfeli [berZ. Mm. nebsa da meqanizmebs. Aamwevi m. m. lie. qarxana. 3.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . xelsawyos. manqana mowyobileba raime  m.. mēchanikē (tēch mexanizmi. maT remon­  avtomobilis m. tTan dakavSirebuli. moqmedeba. manqanis. m. uneb­ m. [< berZ. meqanizAtor­i _ specialisti. Secdoma.  Teoriuli m. (gadat. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. mexanikuri Scd. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti.-ebi. xerxi. saSualebiT moqmedi.

am bgeris aRm­ niSvneli noti.-327ro TvalTaxedva aqvs. kacTmoZule. mizanTrOpia [berZ. (biol. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. mECeT­i [arab. pawawa. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). miElit­i [< berZ. romelic ada­ mianebs. bali). .. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. zurgis tvinis anTeba. horaciuss da sxvebs]. migrAcia [laT. ¥ migraciuli. cxovelebis miz sezonuri m. samigracio.) Teoria. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. adamianTa siZul­ veloba. ¥ samejliso (mniSv. TaTbiri] _ 1. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. madžlis kreba. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. migratio gada­ saxleba] _ 1. 2. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili.  Sinagani m. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. cekvebi. uJmuri.  s. 2. umniSvnelo.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. (s.).  m. Tevzebis s. mizErere [laT. mosaxleobis gadaadgileba. mizAnTrop­i [berZ. misērere Se­ wyaleba. didi wveuleba.  Tevzebis m. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. migraine berZ. mizErul­i [laT. 1­isaT­ vis).. mi [it. didi sacekvao saRamo (sinon. mEjlis­i [< arab. sazogadoebas ga­ urbis. mizAnscena [fr. gzebi mQgren­i [fr. misanthrôpos] _ piri. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. saerTaSoriso m.

pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. mQkado [iap. miTebis erToblioba. leqsikoni. [berZ. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. mythos gadmocema. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. qarTuli m. makrokosmosi).  daavadebebis gamomwvevi m.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba.) samyaro (Sdr.. mikros patara. WaobiT da sxv. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. ¥ mikrobiologiuri. mikolOgia [berZ.  m. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. mQkrob­i [berZ.  berZnuli m. ¥ miTologiuri. sinaTlis. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. siuJeti. eleqt­ ronebis da misT..  antikuri m.  m. 2. romelic sokoebs swavlobs. m. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati.  miTiuri Scd. mikrokOsmos­i [berZ. mQTra [spars. miTebis Semswavleli mec­ niereba.). ro­ melic raimes mcire zomebze . pirovneba. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. gadmocema. mikros patara. mithologia] _ 1. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. mitrâ] – Zveli ingis.  zogjer ixmareba agreTve miTosi.-ebi. 2. romelic mikrobebs swavlobs. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. mikros mcire da fr.mindvriT. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. mikro. ¥ miTuri. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis.  m. miTolOgia [berZ. m.. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. mikrolitraJQani [berZ. mikros mcire] – 1. laboratoria. am titulis mqone piri.ebi. siwmindisa da simarTlis RmerTi. TavsarTi.

sisxlZarRvebze. m.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). sazRvao m. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mikroskOpuli – 1. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. m. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). mikroqirUrgia [berZ. saxmeleTo m. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. mQli [laT. mQl­i [ingl. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. mQkron­i [< berZ. miliArder­i [fr. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli.analizi.  m. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. mikros pa­ tara. milQard­i [fr. mikrOskop­i [berZ.  inglisuri m. romelic. gamokvleva.85 km-s) mQled­i [ingl..  mikroskopiuli Scd. organizmebi. mikros pa­ tara.  m. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. mikros pata­ ra. 2. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. pawawa Zvlebze. (udris 1. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. million] _ aTas­ . mille aTasi] _ Tav­ sarTi..) kunTebis tkivili. mokrOfon­i [berZ. milAgia [berZ. milQon­i [fr. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. ujredebi. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. pa­ wawkintela.

pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). mimos] _ 1. militArist­i _ piri. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni.  memeilionesi Scd. gazeTis m. Milord] _ 1. 2. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. politika. militArizm­i [< laT. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. 2. 2. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. miliOner­i [fr. mQmika [< berZ. tiraJi. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. mQlord­i [ingl.  m. 3. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. mgzavri. saxelmwifo. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. jer aTasi (1 000 000). milQcia [laT. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili.  m. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. militaris samxedro] _ 1. sim­ Rera. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). mQm­i [berZ. 2.  s. ¥ militaristuli. rome­ . ¥ memilionisa.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. gamofenis m. ¥ milioniani.  m. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. SeiaraReba. qalaqi. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. mnaxveli. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. gancdebis. cekvebi. ubani. aramudmivi jari. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. ¥ samilicio. m.

mibaZva < berZ. 2. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. mQnerva [laT. minārat] _ me­ CeTis koSki. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. mQni _ (Semokl.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. 2. (gadat. refleqsebi. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. mimQkria [ingl. qveda­ tanze. miniatiurasi Scd. nivTiereba. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. sasuqebi. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. romelic Sedis qanebis.  miniatura. madnis. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . miniatQura [fr.  m. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze.  m. minEral­i [< fr. (biol. miniaturuli.-331¥ mimikuri. m.  m. m. mecnierebis.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag.  mimiuri Scd..-ebis Teatri.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. miniatiurisa. miniatura] _ 1. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs.] _ 1. minAreT­i [arab.  m.  mimikriasi Scd. kabineti.  m. mimicry dams­ gavseba. minimAluri [< laT. ¥ miniatiuruli. Subertis m. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. miniature it. wylebi. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). mQmoza [< berZ. ¥ mimikriisa. mineralOgia [fr. ¥ mineraluri.-ebi. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. garemoebaTa misa­ dagebisa. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. ferwera. 3. ¥ mineralogiuri.

rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. 10 (an -10) gradusi. minimum] – 1. codnis.  teqnikuri m. romelic ganagebs ama Tu im dargs. mQnus­i [laT.  m. samefo saxlis wevrebis tituli.) gulis kunTovani kedeli. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros.  janmrTelobis dacvis s. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.) wuTi. mQnut­i [laT. miOzit­i [< berZ. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. Mirzâ] – 1. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. atmos­ feros optikuri movlena. iranSi.min -332nute Semcirebuli. raodenoba. 2. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. qaliSvilo! bi. 2. mQraJ­i [fr. minQmum­i [< laT.  m. udabnoSi. miOkard­i [berZ. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. 2. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. (moZv. plusi). (gadat. minutus germ. am titulis mqone piri.  ganaTlebis m. mys (myos) kunTi] – (medic. mwerali. saswavlo sagne­ bis erToblioba. 2.. mirage] – 1. maqsimumi). aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. mQrza [spars. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). 3. umciresi (sapirisp. udris gradusis 1/60 nawils. mQnistr­i [fr.  m.patara] – 1. qaliSvili.) kunTebis anTeba. maqsimaluri). mi- . saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo.. mis [ing.  saarsebo m.) moCvenebiTi ram. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. agronomiuli m. ministre] – mTav­ robis wesi. xelfasis m.

¥ mistikuri. missio gagzavna] – 1. mistifikAcia [fr. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. mystification < berZ. . mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. mQting­i [ing.) idumali ram.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. 2.-333 miss Scd. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. rwmena. mystikos sai­ dumlo] – 1. mitElSpil­i [germ. mQtra [berZ. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. qalbatoni. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. daakisres. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. rwmena. rac meCeTi. midrekileba mistikisadmi. mQsgiT­i [arab] igivea. (gadat.) ganzrax visime Secdena. batono! mistEria [berZ. antikur qveynebSi (saberZneTSi. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mit 2. gvarTan erTad).) sagangebo davaleba. mQsia [laT. misiOner­i [fr. rom­ Si da sxv. 3. 2.  mistiuri Scd.  Suasaukuneobrivi m.  mas didi m. mQster [ing.  m. qalbatono!  missis Scd. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba.] – (wign. batoni. (wign. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. mQsis [ing. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. mQstika [< berZ. motyueba.  samxedro m. mystēria sai­ dumloebani] – 1. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv.

mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. aseTi Janris kinofilmi. mobilizAcia [fr. mooqrovil an mo­ wodebuleba. piures. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. mobilQzeba [germ. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs.  qveynis yvela Zalis m. mnemOsine [berZ. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. met- .) Zalebis an mQqser­i [ing. muzevvere yal­ bi] – 1. mobilisation miUrid­i [< arab. mQqstura [laT.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. amocanis. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. gadat. bis mqone piri. komediuri xasiaTisa. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. mixtura] – mobQlur­i [laT. masobrivi Ronis­ kremis. 2.mit -334- dasalevi wamali. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. (wign. umaRlesi wodebuleba. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. aTqvefiT da sxv.  muzikli Scd. gaJletis ideas. ra. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba.

samwyobre] da modulQreba _ 1. nimuSi risame dasamzadeblad.  m. modulAcia [laT. romelic ar exeba mis arss. m. mOduri – 1. spars.-ze Cacmuli.  avtomobilis m. xomaldis m. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi..  m. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.  avtomobils m. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. (fiz. 2. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. mCxibavi. moderne uaxlesi. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. modis Sesa­ feri. mOdel­i [fr. magos laT. 2. sawarmos m. modifikAcia [fr. 2.-335moZraobis unaris mqone. mod memodele). modErnizm­i [< fr. mOgvi [Zv.).  m. varcxniloba. modulatio mwyobroba. TviTmfrinavis m. magi] – magi.  modeliori Scd. (mus. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. tansacmlis nimuSebi. modēle] – 1. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa.  m.  tansacmlis m. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. bgeris simaRlis Secvla.. misani. mr. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. mode] – 1. 2. – magus berZ. mOdemi [ingl. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. mOda [fr. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba.-ebis Jurnali. kostiumi. modelQer­i [fr. moZravi.. simRera.

molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze.  m. mOdus­i [laT. TviT masala aseTi suraTis. miwiszeda m. molbertt] _ xis sayrdeni. Sedgeba atomebisgan. 2. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. 3. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. m. . 2.  m. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. saxe] _ 1. rbil­ sxeuliani cxovelebi.. 3. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. Мольберт germ. bali sixSiris rxevebiT. m. molluscus rbili] _ uxerxemlo. masa (wona). molEkula [fr. mOla [arab. mozAika [fr. marmarilos. molUskeb­i [< laT. sxvadasxva feris minis. ¥ molekuluri. mosaique] ­1. xelovneba. m. fizika. cxovrebis wesi. molek mefe: mzis. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. modus zoma.). su­ raTi an saxe. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. patar­patara naW­ rebisagan.  zRvis m. mOlbert­i [rus. az­ rovnebis nairsaxeoba.  molekulasi. saxis Sed­ genis xelovneba.mod -336 m. ¥ mozaikuri. molekuliaruli Scd. arsebobis saSualeba. ¥ molekulisa. modus vivendi] _ 1. sagnis gardama­ vali. (filos. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba.). 2. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. saxis misaRebad. mOdus vQvendi [laT. xerxi. aseTi suraTis. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. (log. moluski. Teoria. emalisa da misT. filebi. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. pirobebi.  mx.

samonasterio Scd.  monarxisti Scd. mOment­i [laT. (s.  monasterisa. monQtor­i [fr.)  monarxi Scd.  m.  m. moniteur. saxelmwifo. monAndria [berZ. monarxiuli Scd. ¥ monetisa. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss.  gasrolis m. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. momentum] _ 1. wami. M  monarxizmi. materias an suls. m. mOnizm­i [< berZ. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. monasteriuli.  monarxia. Temi. ¥ monarqistuli.  aTonis iverTa m. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. konstituciuri m. mOneta [laT. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba.) kompleqsi. m.  absolituri m. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani.. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. 2. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. monarqistuli Scd. (s. ¥ monastrisa. saxel­ mwifo. monArqia [berZ. ¥ monastriuli. monarchia erTmmarTveloba.  spilenZis m. oqros m. monAster­i [berZ. Tvalis daxamxameba. samonastro. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia.) wesebi. monArq­i [berZ. impera­ tori. ¥ monarqiuli. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs.  m. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. . dro. Sexedulebani. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. erTi wami. Sahi da sxv. rodesac xdeba rame. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. Mmonetasi Scd.-337 moliuskebi Scd.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba.) raime moZRvrebis da (misT.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. sasaflao. anaTebs wiTlad. neutrum arc erTi. sxvanairad: rqakbila.) axali mimdevari.. neoreAlizm­i _ 1. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. neos axali.). 2. axlad rjulmiRe­ buli. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba.nei -350- 5. nekros mkvdari.). neOfit­i [berZ. romaul miTologiaSi: . mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. raime religiis axali mim­ devari.-is reklama. neofObia [berZ. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww.  n-is Suqi. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. neos axali] _ qi­ miuri elementi. n. nekrOlog­i [berZ. Nneoromantizmi. ufero da usuno airi. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neutron < laT. nephunus] _ 1. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. [berZ. nephytos] 1. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. arc meore] _ (fiz. nEptun­i [laT. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. 2. SiSi yovelgvari siaxlisa. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. neo.). (gadat.) rac ar iZleva arc tutis. neoceratOlus­i [berZ. N neQtron­i [ingl. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. neolOgizm­i [berZ. (qim. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. nekrOpol­i 1. 2.. nEon­i [berZ.

sistema. necesaire auci­ lebeli.  sagzao n. nEqtar­i [berZ. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. nephros Tir­ kmeli] _ 1. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. ad­ vilad aRgznebadi. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. sistema.-ebi. qceva. bude an patara Cemodani. 2. smenis n. romelic ukvdavebas. 2. (medic.). 2. nervus] _ 1. 2.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . netto] _ (komer. (botan. niveler] _ 1. romli­ Tac nivelirebs axdendnen.  ixmareba agreTve nerviuli. momwvano an TeTri minera­ li.  susti n. metismetad kar­ gi ram. nivElir­i [fr.-351zRvis RmerTi. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. nEfrit­i [berZ. nesEser­i [fr.  n. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. nectar] _ 1. (poet. zedmetad mgrZnobiare. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. 2. 3. siamovnebis momgvreli. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. Ggadat.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. bruto). niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. (geol). nEto [it. qali.) Tirkme­ lebis anTeba.) Saqrovani wveni. qsovili. nEcke [iap. Rmer­ Tebis sasmeli. saWiro] _ ko­ lofi.  n. nErv­i [laT. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. nErvuli ­ 1. nervebisgan Semdgari.  mxedvelobis n. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. mr. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. ber­ Znul miTologiaSi.. nivelQreba [fr. n.

nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. RvTismSoblis. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. niU2 [ing. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. nuance] _ sul mcire.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . sinon. 2. nicotine sakuT. mzveravi. nQmba [laT. adamianebi. RvTa­ ebriobisa (berZ. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. Saravanduli). romelic aRniSnavs `axals”. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. gaTanabreba. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT.i. nimfomAnia [berZ. gansxvavebis mos­ poba. rogorc simbolo wmindanebisa. nikOtin­i [fr.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba.-ebi. risame elferi. nitroglicErin­i [< berZ. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda.). new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. sigiJe] _ (medic). udidesi netareba. Saravandi. nQke [berZ. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. niUans­i [fr. sax. sax. nQrvana [sanskr.  warmoiTqmis n. niufaUndlend­i [geogr. (gadat.e.nik -352sasruleblad. wmindanebis Tavze. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. niU1 [fr. nQnZa [iap.

kote marjaniSvili. laT. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. nOvela [it. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. . nihQlist­i _ adamiani. sia terminTa da saxelwo­ debaTa.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. novatio ga­ naxleba. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. qandakebis. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. nokAut­i [ingl. uaryofiTad. wamowyeba. meTodebi. novAcia [gv. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. n. nokdAun­i [ingl.  niRilisti Scd. skeptikurad ekideba yvela­ fers. nihQlizm­i [< laT. romelsac axali. romelic ixmareba mecnierebis. knock-down] – (sp. avejis) dasadgamad. xelovnebis. ideebi. novAtor­i [laT. niRilisturi Scd.  niSa Scd.  novelasi Scd. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. nQS­i [fr.  scenis n. novella] _ patara moTxroba. prog­ resuli princi pebi. ¥ novelisa. nOin­i [monR. ama Tu im dargSi. ¥ nihilisturi.).] _ (ist.  n. nomenklAtura [laT. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. krivSi: mdgomareoba. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.).).  niRilizmi. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. damokidebuleba raimesadmi. knock-out] _ (sp. krivSi: mdgomareoba. warmoebis da sxv.  n. rome­ lic mkveTrad. N ¥ novatoruli.

. nomerus ricxvi] – 1. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. nona (mdedr. fasi. nomokAnon­ i [berZ.) cxrastriqoniani strofi. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli..  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. ¥ nomriani (mniS. xelfasi. nOmer­i [laT.  n. calke ganyo­ fileba (abanoSi). romelic calke sruldeba. bileTis n. 2. 1). romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze. nomriani.) mecxre] – 1. nomQnal­i [< laT. bileTi. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi.. nominalis saxelobiTi] _ 1.) cxrasafexuriani intervali. 2. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT.  Jurnalis n. 2. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. rasac.nom -354dis fulis niSnebze. 4.  saxlebis d. danomvra.) nawili.  u. 2. danomrva – nomrebis dasma rameze. 3.  n. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. nOna [laT. unomro. sagani.. telefonis n. redaqtori. ¥ uary. Tanamdebobis pirTa wre. (mus. nominAlur­i [laT.. warmodgenis. nominAcia – raime dargi an Tviseba. ¥ nomrisa. sabuTi. saqo­ nelze.  n. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. ¥ nomenklaturuli. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze. raime sanaxaobis (koncer­ tis. qaRal­ .  saxlis n. unomero Scd.  nomerisa. 3. (lit.  n. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. adgilebis d.

romlebic me­8­11 ss. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. samSoblos raturo enis n. nOnsens­i [ing. tkivili] – (wign. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. gramatika. norma] – 1. normAlur­i [< laT. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n.) sevda. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. nonsense] – uaz­  n. adgens. radac ar unda normebisa. salite(qarT. n. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. Non.-ebi. sinon. ga­  gamomuSavebis n.  maRali n. sazRvravs. temperamenti. bunebrivi. ri­ dabruneba da algos tanjva. nOt­i [laT. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. TviT 2. sevda).-ebi.normAtiv­i [laT. temperatura. nOrma [laT. ideologiisa da sazogado­  detalebis n.­Si xmisa an sakravisaTvis. same saSualo sidide.  n. cxra normAneb­i [skand.-ebi. roba. maragi. sisulele. miani). mowveuli samSobloSi dab­ 2. dakanonebuli ram. nota niSani] – 1.  normatuli Scd. nonkonfOmizmi­i [ing. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. simaRle. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. Sromis 2. risame nostAlgia [berZ. CrdiloeT germanuli to­ 2. musikaluri bgeris pirobi­ n. nayofierebis n. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. arsebuli wesis miuRebloba. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. nostos Sin dawesebuli raodenoba. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. ulebrivi. nonetto] _ 1. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. arbevdnen evropis qveynebs. .-355- not nOnet­i [it.-ebi.-ebi. Ti grafikuli niSani.

romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. mdivani] – Tanam­ debobis piri.  notarialuri Scd.  me­2 mniS. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. niSani. ¥ notariuli da sanotaro. nUga [fr. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. noqtQurn­i [fr. romelic sul 2. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. nota niSani. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas.not -356 n. qaRaldi. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. warmoebis sa­ idumloebebi. nuvOriS­i [fr. notarius mwerali. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. tkbili blanti ma­ sa. damowmeba.-ebiT dakvra. n. notAcia [laT.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. nOta [laT. 2. s.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. musikaluri n. wigni. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. . nougat] – sakonditro nawarmi.  s.. ¥ sanoto.. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba.  n. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. nUdizm­i [laT. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. (saub. gamocdileba. n-ebis gacvla. nOu­hAu [ing. notarQus­i [laT.  saWadrako n.  n. nudus SiSveli] – mimarTuleba. aRniSvna] – 1.) kantora. mr.  saprotesto n. (s. noqturni Scd. nu [< fr.) Wkuis darigeba. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba).. (spec.  Sopenis n-ebi. Wkuas aswavlis). Wku­ is swavleba.  noqturna.  nota sxvaa (ix).dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. notatio SeniSvna.

agreTve medlebs. zrdis maT aTjer. obe numizmAtika [< laT.  nutriasi Scd. ¥ nulovani da nolovani. nUtria [esp.  n. ¥ numizmatikuri. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls).  n.  o-ebi afrikaSi. obeliskos] – Zegli.] – adgili udabno­ Si.  saxlebis n. absoluturi nuli (noli) – (fiz. numerAcia [laT. koleqcia. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. nullus araviTari] – 1. gauqmeba risame. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. socialuri cvlilebebis Sedegad. 2. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs. obElisk­i [berZ. pirobiTi sidide. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze.  nutriisa. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. n. nuncQus­i da nUnci [laT. nulifikAcia [laT. sadac wyalia da mcena­ reuloba. temperatura. o oAzis­i. . oasis < egvi pt.  nomeracia Scd. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura.  haeris temperatura n. cifrobrivi niSani 0.-s qveviT. kabineti. 15 gradusi n. nUl­i da nOl­i [laT. danomv­ ra.16°C. nutria] – mRrRneli cxoveli. oAz­i [berZ. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. n.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. sidide.  numizmatiuri Scd. axladgamdidrebuli. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. gradusia.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. ordenebs da misT.

objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. materialuri sinamdvile (sapirisp. 2. sagani. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT.. ag­ reTve yvelaferi is. обыватель] – adamiani. Seswavlis o. mikroskopis o. qoleriT.2 dakavSirebuli). obivAtel­i [rus. o.  granitis o. daskvna. Sefaseba. SinmousvlelTa o.. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. piri. (filos. (wign. obieqtTan (mniSv.  o.  o. observAcia [laT. sawarmo.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. mSenebloba.  TavdacviTi o. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. obQeqt­i [laT.obi -358 fotoaparatis o. geo­ fizikuri da sxv.  obieqtiuri Scd. 1. o. observatio] – 1. o. miukerZoebeli. 2. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. o. observatOria [laT. obiEqtiv­i [laT. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. . sadac SeniSnulia es daavadebani). obiEqturi – 1.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. sinamdvile. yu­ radReba da sxva. samyaro. 2. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. kanonzomiereba. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT.. miudgomeli. objectum sagani] – 1.-is aRmarTva.) movlena.  abasTumnis astrofizikuri o. (wign. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. obligAcia [laT. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi.) dakvirveba. obrogAcia [laT. o. subieqti). obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi.  dakvirvebis o. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. adamiani. 3.

arasasurveli. detali. odiosus si­ Zulvili] – (wign. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. bneleTis mociquloba. o. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. obstrUqcia [laT. Oda [berZn. obskurAntizm­i [laT. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. Zveli saberZneTis epikuri poema. ovatio] – mowo­ . odQsea [< berZ. parfiumerul­ higienuri saSualeba. antimins] _ igi­ vea. odekOlon­i [fr. ōdē] – 1. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. romelsac gundi as­ rulebda.reaqcioneri. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. obskUrant­i [laT. saxotbo leqsi. ¥ ovaluri. dabrkoleba] – sxdomis. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. grZeli. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. krebis. adekaloni Scd. ova  odekaloni.bneleTis mociquli.  o.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. 2. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. trape­ zis gardamoxsna. Odik­i [berZ. rac antiminisi. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. CarCo. obstructio Seferxeba. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. 2.-3593. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. xmauriT. Oval­i [fr. odiOzur­i [laT. metismetad usiamovno. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. Odysseus] – 1. spirtiT gazavebuli. ovAcia [laT.

 oligarxia.  finansuri o. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. oligArqia [berZ.  mikroskopis o.  okeanesi Secd. wylis stiqiis RmerTi. berZnuli miTologiaSi.ove -360- nebis. ¥ oligarqiuli. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. okeanos] – 1. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. TviT es jgufi. ¥ okeanisa.  orators o. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba.  wynari o. Olympos] – . Olimp­i [berZ. mmarTveloba. oligarxiuli Secd. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ovErdraft­i [ingl. of­ Talmologi. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. okEane [berZ. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. Ozon­i [< berZ. 2. atlantikis o. okUlar­i [laT. maT Sesaswav­ lad. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. mouwyves. ura­ nosisa da geas Svili. okUlist­i [laT. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. oligofrEnia [berZ. okUpant­i okupaciis monawi­ le. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. okupAcia [laT.  o. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). occupatio] da okupQreba [germ.  okuliari Secd. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi.

olim­ pi). gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis.  o. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). ombudsman] – saxalxo damcveli. RmerTebis krebuli. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad. olimpQada [berZ. Omlet­i [fr. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign.  olimpieli sxvaa (ix. omnQbus­i [laT. 3. Omar­i [fr. sportuli. олифа berZ. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. olimpoze mcxovrebi. Olympias c Olympiados] – 1. ¥ olimpiadisa. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris.  olimpeli sxvaa (ix.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o.).  olimpuri sxvaa (ix. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. ¥ olimpiuri. aRuSfoTebloba.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi).. Cempioni. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. ombUdsmen­i [Sved. olQmpiuri sxvaa (ix. 2. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.  ixmareba agreTve olimpo.) cxeneb­ .  olimpiadasi. olimpQeli _ (saub. olimpiada). moswavleTa respublikuri maTematikuri o. olimpiuri TamaSebi (ix. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.) Olifa [rus. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. aqvs gemrieli xorci. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.). kerZod. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni.kanafis da sxva. aqve).) didi sim­ Svide.

) qalis sakvercxis anTeba. oofOrit­i [< berZ. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). homônymus] – sityva. xili. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. bali – sacekvao sa­ Ramo. onkolOgia [berZ. Opera [it. ganviTareba] – (biol. Onkol­i [ingl. omOnim­i [berZ. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. Teatraluri warmodgena.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. o.  o. saavadmyofo. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. oophoron sakvercxe] – (medic. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. romelic swavlobs . opera] – 1. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. onomQstika [berZ.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. 2.) specialuri angariSi. ¥ onkologiuri. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. Op­art­i [ingl. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. enaTmecnierebis nawili. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi.  bali – mcenare. instituti.

 sadesanto o. opQum­i [laT. safinanso. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs.-is solisti. [qarT. qmediTi). o.. 1­isaT­ vis).-is gegmis Sedgena. o. Careva e. romelSic simRerebi. safosto o.. opium < berZ. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. organoebi. 1­isaT­ vis). opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . o. instrumentebi (mniSvn. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime.-Si wavidnen. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. o. Teatri.  Tbilisis o.-ebi.  klasikuri o.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT.. operAcia [laT. sinon. o.-is Teatri. operaciis ga­ keTeba. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba.. operatio moq­ medeba] – 1.  sabanko o.  o.-is msaxiobi. operacia).  operaciulis (ix. opEreta [it.  gulis o. ¥ saopero. operAtor­i [laT. darbazi.-is gakeTeba. opozQcia [laT. xelmZRvaneloba.i. ¥ saoperacio (mniSvn. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. 2­isaTvis).  mniSv. Θs. erTi amocaniT. savaWro da sxva calke moqmedeba.  kalmanis o. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. ganyofileba. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. sadac opera­ cias akeTeben. operatQuli – 1. o. `daisi~. 3.. xelovneba. s. ¥ operaciuli (mniSvn. 2. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. o.  o. 2. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. kino­ operatori.  o.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. o. o.-is Teatri. Θs.. 2.

optAcia [laT. dasabuTebis winaaRmdeg. opportunisme] – Semguebloba. Θo. saukeTeso. optatio arCevani.) mo­ qalaqeobis amorCeva. optQmizm­i [laT.  partiis SigniT arsebuli o. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. optOgrama [berZ. oportUnizm­i [fr. pirobebi. Tesvis o. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. xilvadi da gramma Cawera. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. vadebi. opOnent­i [laT.  oficialuri o. ¥ oportunistuli. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. optos xi­ luli. partiebi. yvelaze Sesaferi. mxne ganwyobileba. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. ¥ optimisturi. uka­ nonoba. xelsawyo­iaraRebi. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. ganwyobileba. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. pesimizmi). oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. optimAluri [< laT.  o. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. parlamentis o. ¥ opoziciuri.momavlis rwmena. (diser­ taciis dacvis dros). optQmum­i [laT. (sapirisp. imedianoba.  o. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. fi­ . 2. sasurveli] – (samarT. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli.. kreb. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is.  o.opo -364zikis nawili. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. romelic kamaTSi. Optika [berZ. mimdinareoba. optikē] – 1. romelic Tavis Se­ xedulebebs. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. naTeli mxareebis danaxva.

-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. piri. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. 2. (s.  oranJereasi. o. frena. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. oratori). Scd. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni. xelovneba. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. o. ¥ saoranJereo. o. optomEtria [berZ.). orangerie] – Seminuli saTavsi. saoranJereio Scd.) nawarmoebi. orbita] ciuri sxeulis. saTburi).  o. adamiani. oranJErea [fr. kosmosuri sadguri. xomaldis samoZrao gza. mWevrmetyveli).  oratoriasi.-ebi erTmaneTs cvlidnen.-is yvavilebi. agreTve kosmo­ suri aparatis. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. sinon.  orangutangi _ ixmareba. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. ornJereia. mTvaris o. meurneoba.  o.  s.. Orbita [laT. . orb ¥ oranJereisa. winaswarmetyveleba. ¥ oratoriisa.  kargi o.  dedamiwis o. ¥ orbituli. orAkuli [laT. niWi.  o. 2. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. taZari.-is pomidori.  o.) libreto. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. oraculum ga­ monaTqvami. ¥ oratoruli. (s. sinon. oratOria [it.  o. orator] – 1. ¥ oratoriuli da saoratorio. o. orAtor­i [d.  oratoruli sxvaa (ix. adgili. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs.

 umartivesi o. ro­ ¥ orbitisa. cocxali. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. mcenareuli o. organizmis nawili.) sakiTxebi.  organiuli Scd. rac organizacia (mniSv.  Sromis mecnieruli o. niWi. 2. ¥ saorgano. s. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. cxoveluri o. organon iaraRi] – 1. orgAnizm­i [fr. orbitaluri Scd. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. organisieren] _ igivea. organizAcia [fr.  o. mowyoba risame.org -366 o. aseTi daSlis procesi.  s. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. orgAnuli qQmia – qimiis nawili.. s.  samSeneblo o.  o. ¥ organizatoruli.  orRanisti Scd. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). periodi. Organ­i [berZ. 1­isaTvis).romelic risame organizacias axdens. orgAnuli – 1. sasuqi. 2. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. piri. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. muSaoba. komiteti. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. organQzeba [germ. organisme] – 1. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. o. Orgazm­i [< berZ. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba.  orbitasi. 1). orgaô davi­ berebi. musika.  orRani. saorRano Scd. organizAtor­i [fr. orbiti.  niWieri o. buneba.  susti o.  o. koncerti. Organo [berZ.-ebi. organisateus] – 1. organisateur] – piri. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. mowesrigeba. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. s. . risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. 2. Sedgeba milebisagan. (s.

ordinarius] – (wign. 2.  mxedvelobis o. SemTxveva. ordQnat­i [laT. 2. orgia] – 1.  vaxtang gorgaslis o. Jurnali). 2. ordinatos ganmkargulebeli. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. momwyobi] – saavadmyofos. romelic risame nebarTvis. 3. 2. sabuTi. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. Sinagani o. ordo (odinis) wign. ordAlia [laT. Orgia [berZ. praqtikuli samedicino aspirantura.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. orEol­i [fr.-ebi. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. risame miRebis uflebas iZleva. mduRare wyliT da misT.-ebi. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. Orden­i [laT. sazogadoeba.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo.-ebi. aureole < laT.) rac arafriT ar gamoirCeva.  ordinaluri Scd. ordinAtura – 1.  Cveulebrivi o.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen.  mmarTvelobis o. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. poliklinikisa da misT. qeifi. or­ ganizacia. ordinArul­i [laT.] – 1. ordinatoris Tanamdeboba.  iezuitTa o. TavaS­ vebuli.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. Order­i [germ. .. wregadasuli dros­ tareba. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia.  binis o. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. safinanso o. ordinAtor­i [laT. Order < fr. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. klinikis. mkurnali eqimi.

xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. da­ axlavs. roleqsiqoni. origQnal­i [< fr. marTlwera). romelic robebSi garkvevis unari.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. Taviseburi. truqcia. ориентир < origo warmoSoba] – 1.). orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. miRebuli wesebi. Sedegad Seqmnili.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. piesa. rac an vinc sxvas ara hgavs. gadat.  o. sivrceSi ori­ mimdevari. literatura. dedani. romelic kargad  romanis o. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv.) didebis.) raime moZRvrebis. Taviseburi. ucnauri. originalis < oriEntir­i [rus. koSki da masala. orientAcia [fr. misT. orTodOqsul­i [< berZ. politikaSi. o. orientation] da orientQreba [germ. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. xvavebuli. Sexeduleba. kons¥ orTografiuli. (gadat. laT. swor da graphō vwer] – weris 2. swavlobs da mkurnalobs  swori o. orphos Θo. (wign. romelic vinmes Targmani. ar hgavs. Tanmimdevruli. dapirveli.-Si wakiTxva. aranasesxebi. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. fasi. mania. non. gans­ . s. gegma. 3. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. Cans da gamodgeba adgil­ 2.  o. gansa­ kuTrebuli. miaxloebiTi. si­ araCveulebrivi.  orginaruli Scd. deformaciebs. entirebis garkveva.gansakuTrebuli. originAlur­i < [laT. ara­ atmosfero. (mag. original Tav­  wignis s. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. fr. qarTuli o. (samx. orTogrAfia [berZ. orTopEdia [berZ. origi2. o. garemomcvel pi­ dicinis nawili.  `daTa TuTaSxia~ o. (qarT. xe. orthos swo­ 2. adamiani.) uZravi. Secdoma.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1.

si­ ul. romelic frinvelebs ostraka doqis. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. moqmnis procesi. efs swavlobs.Otel­i [fr. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. ostrakismos wili. ornitolo. qoTnis namt­ Seiswavlis.-369- oto nesis warmoqmna. romelic Θsimfoniuri o.. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. mcenareebis ga­ Osana [berZ. ornamentum yvavilebi. hōsanna Zv.  o. gamokvleva. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. rebis an stilizebuli cxovelebis. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli.  ornitologia. hōsāná! miSvele!] – sa­ non.  ornamentaruli Scd. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. Ormuzd­i [berZ. CuqurTma). rac sastumro. moxatuloba. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa.  o. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. natexi] – gandevna.-is diriJori. vrevi. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. hotel] _ igivea. [fr. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba.] . Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. nelovani. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. samarTleba visime. sulad – ahura – mazda). oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. orchostre berZ. osQris­i da ozQris­i [berZ.] – rbili divani. ro­ zis­i [berZ. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. grafiis nawili. bisa. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. ornis ligiaSi: mcenareulis. giuri Scd. grafikuli an skulpturuli samkauli. warmoSoba. ga­ ¥ orniTologiuri.

) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. Oqtant­i [laT. ofset] – (po­ ligr. Ofis­i [ingl. ofsAid­i [ingl. officier] – piri. ochlos brbo.  mekavSire o. okto rva da hedra fuZe. kafeSi). o. Ofset­i [ingl.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. off side] – (sp. ofQcer­i [germ. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. Jurnali da misT.) beWdviTi or­ gano.  aficanti Scd. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT.  oktava Scd. visac smena ak­ lia). otOfon­i [berZ.  o. xolo iqidan ki qaRaldze. rvawaxnaga.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. miReba.) rvakuTxedi. mowveva.  o. oficQoz­i – (wign. kantora. uaryofa. oqlokrAtika [berZ. oqtAgon­i [berZ. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.  aficeri Scd. sasadiloSi.) sxeuli. flotis o.. o. viziti. oficQant­i [germ. oktagonon] (maTem. Octans (Octantis)] . magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. gvredi] – (ma­ Tem. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. oqtAedr­i [berZ. Oqtava [laT. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. oficiAlur­i [laT.­iT Scd.) ofici­ ozuri (ix.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. oficiOzuri [germ. sammarTvelo. samsaxuris sam­ yofeli.) beWdvis xerxi. 2. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. octava (mdedr. office] – rai­ me uwyebis.) merve] – (mus.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. bina. Offizios] – (wign.

) paTosiT aRsavse. esp. oqtOron­i [ingl. (qarT. mravaliarusians. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba.  yvavilebis p. savaWro p.. p amaRelvebeli. msubuqi nageboba (baRebSi. . mgznebare.). miiRweva. pa [fr. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. iaponiaSi. pavillon] – 1. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. pavilQon­i [fr. pagoda < sanskr. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. gadadgma. pAdre [it. pAgoda [port. paT paginAcia [< laT. pathetikos] – (wign. xmis CawerisaTvis da sxv. – 1.. popularoba. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. octorom] – adamiani.  sagamofeno p. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. mecniereba. nabijis Scd. quCebSi). sityva. toni. p. sinon.. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . pablQsiti [ingl.  p. publicity] paTolOgia [berZ. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. feradkaniani. ¥ oxrasi. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. patetikuri ritmuli moZraoba. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad.) monawileobis gareSe. warmoadgens koSks. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. Oxra [berZ.  oxrisa Scd. paTetQkuri [berZ. indo­ eTSi da sxv. 2. Jangmiwa).

aRmafrena. mepAie _ pais mflobeli.) aRfrTovaneba. palAdin­i [fr. 3. #5.  p. p. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. patologiuri Scd. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. palanquin < sanskr. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. palatium sasaxle] – 1.  p.  zogadi p. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad. palAntin­i [fr. paTologQuri anatOmia – mecniereba. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. ¥ mepaiisa. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. Paket] – konverti. movlenebi. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. normisagan gadaxra organizmSi. pATos­i [berZ. simaxinje. pathos] – (wign. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. pAlata [laT. romelSic avadmyofebi wvanan. 2. pAketi [germ.  saidumlo p.  patologia.] – aziis. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras.  firmis m. (gadat. 2.  p. pAi [Turq.  mepaiesi Scd. saavadmyofoebSi: oTaxi.-is eqimi. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . saqmiani qaRaldi.  Sesasvleli p.  sisxlZarRvebis p. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.) avadmyofuri pro­ cesebi. palAnkin­i [fr. pAlas­i [spars. mgznebareba. aranormalu­ roba. ¥ paTologiuri. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.-iT laparaki.

paleontolOgia [berZ. – mniSvnelobiT Zve­ li. naxevarzoma. 2. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. palette] – 1. (gadat. palliatif] – 1. палитра < fr. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. atlasi.. ¥ paleografiuli.  wignis p. muzeumi. pAmflet­i [ingl. palpAcia [laT.. paleogrAfia [berZ. sawer masa­ las da sxv. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic.  p. p.  qoqosis p..) RonisZieba. Txeli ficari. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. magram ar kurnavs mas. saSu­ aleba. saerTod. teqstis p.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. pampa (mx. ¥ pampisa da pampasisa. analizi. damwerlobaTmcodneoba).) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. mxatvris SemoqmedebaSi. politikuri mov­ .-373bulebis saxelwodeba. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. 2. romelic mimarTulia ama Tu im piris. pAmpa da pAmpas­i [esp. wamali. ¥ paleontologiuri. paleo. pAlma [laT. paliAtiv­i [fr. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. finikis p. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. sinon. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad.  paleontologia.) fenebis Sexameba.  p. aqvs maRali. (gadat. palQtra [rus. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas.).) (qarT. pampas (mr.  pampasi Scd. albomi. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe.

xolo lenis da sxv. ¥ panaceisa. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari.  panamerikanizmi. locva. yoveli. panTEizm­i [berZ. panageia. ¥ panagiisa. pan.) (wign. pandEmia [berZ. [berZ.  panagea. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. panagiasi Scd.pan -374panakeia wamali.  politikuri p. yvelafers rom exeba~. winaaRmdeg. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. penie douce damreci ferdobi. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. qeba. pAnama [fr. berZ. pannychida panixis.) uebari sa­ Sualeba. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli).. berZ. panAgia [berZ. panaceia Scd. pAndus­i [fr.  panaceasi. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.  p. panacea < berZ. amitom ewoda `yovel Ramisa~. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). galoba. sityva. pan.] – 1. panamerikuli. sazeimo si­ tyva] – 1. 2. mTel qveyanas. (gadat. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. . panegQrik­i [berZ. panaxidos: pan – yvela. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba.) aRtacebuli da uzomo qeba. 2. panama < geogr. panAcea [laT. panaRia.. panegiruli. panASvid­i [saS. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. ¥ panegiristi. sax. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. pnegyrikos sadResaswaulo. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. mTel rig qveynebs. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians.

mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. tiloze gamosaxuli sura­ Ti.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. ye­ yeCi. ¥ panikuri. pAnk­i [ingl. pansQon­i [fr. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. pantera Scd. 3. sanaxaoba] – 1. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. 2. Cveulebriv zevidan. panoptQkum­i [berZ.  berZnuli p. Pantheon] – 1. areuloba. Pantheion. pension] – 1. 2. panTEon­i [< berZ. pan yvelaferi da horama xedi. pankreas] – (anat.. panther] _ igivea. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi.) kuWukana jirkvali. ganTavsebu­ lia zevidan. didubis p.  panTerasi. kerZo sastumro. SiSi. panOrama [berZ. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. pAnTera [berZ. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pAnk­rok­i [ingl.  p.  panTeris. raime vrceli midamos xe­ di. pankrEas­i [berZ. 2. RvTaebis. panikos tyis. sasaflao an akldama. pAnika < [berZ. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba.  qalaqis p. kedlis an Weris zedapiris nawili. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. panneau] – 1. laT. romlis wina plani moculobiTia. panis saxelidan] – uecari SiSi. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. pAno [fr. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. rac leopardi. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. Punk CerCeti.  mTawmindis p.

erTgvari sistema. sinon. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. pantOmima < [berZ.  keTilSobil qalTa p. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win.  p. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. paJTa korpusis aRsazrdeli. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT).) Cauketavi moduli. papyrus berZ. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. pensionnat] – 1. papyros] – 1. scenebi baletSi. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. 2. pAp­i [laT. [berZ. pApert­i [berZ. msgavsebisa. parabole] – (maTem. 2. para gverdiT. Wili). pAJ­i [fr. para. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. kuror­ tze). parabElum­i [laT. erTgvari tro­ pikuli lerwami. ¥ pantomimuri. 2. xarobs . pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. papQrus­i [laT. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. page] – 1. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. 2. erTgvarovnebisa. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). pantomimos msaxiobi. ax­ los.. parAbola [berZ. Papa < berZ. pansiOnat­i [fr.. iqve] – mniSvneloba siaxlovis.

forma. aRlumi). mgzavro­  p. 2. sazeimo.  p. (gadat. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. pa­ daTvaliereba (jarebisa. sokoebi. xmauri. moulodneli. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1.-ebi da meridianebi. nomris win. arsebobs  s. ucnauri] – azri. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis.) movlena. parallelos] – 1.  p. cxovrobs. fuZvlo. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) .. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. uflis mimarT. TviT es niSani. manugeSebeli] – saeklesio 2. (gadat. wignis. msjeloba. paradoxos ara­ Cveulebrivi. parakleton  wesdebis pirveli p. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. parAdiz­i [fr. parasitos] – (swori xazi da sxv. RvTismsaxurebis saxeoba. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. 2. arebulisagan.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. wmindanebs Sewevnas da sinon. usa­ (maTem. bisaTvis. sazrdoobs. p. paraklisi samSvidobo. jan­ parAduli – 1. parAd­i [fr.. gadat. iseTi parAzit­i [fr. ganwyobileba. paradis < berZ. riv § niSani uzis rigiTi  p.) adamiani.. xazi dedamiwis zedapirze. 2.-is gavleba.  p.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). parAgraf­i [berZ.) paraleluri xazi.muqTaxora.) ro­ 1. paralEluri – 1.) moCvenebiTi. 3. statiis nawili. mrTelobisaTvis. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. Sepirispireba.. parki. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. parAlel­i [berZ. parAklis­i [berZ. (wign. ewinaaRmde­  istoriuli p. mxolod erTi SexedviT). parAdoqs­i [berZ.

) sru­ li damTxveva. (maTem.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad. paranoia si­ giJe] – (medic. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs .) eqvswaxnaga sxuli. paralElizm­i – (wign.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. gameoreba. (medic. mura nax­ Sirisagan da sxv. parametrō vu­ fardeb] – 1. parAplan­i [fr. dama­ xasiaTebelia bodvebi. paralizebuli.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba.) moqmedebis unaris dakargva. paranOmia [berZ. saxlis saxuravis p. zog­ jer halucinaciebic. planus brtyeli. parApet­i [it.  paralelopi pedi Scd.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. 2. romelsac iRe­ ben navTobisagan. (fiz. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). planer pla­ nireba laT. parafQreba [fr. parapher laT. (gadat. ori firmis muSaobaSi.] – (di pl.  p. parAfin­i [fr. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri.  p. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. kiduri. teq.. 2. paralelOgram­i [berZ.  p. parAnoia [berZ.  xidis p. parAliz­i [polon.  xelisuflebis p. paraliz < berZ. parallelogrammon] – (maTem.) oTx­ kuTxedi. paraffine < laT. muSaoba. paralelepQped­i [berZ. parallelepipedon] – (maT.) dambla. 2. parAmetr­i [berZ. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi. (gadat. dublireba. paralysis moduneba] – 1.) sidide. ¥ paralizeba.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. dacemis mdgo­ mareoba. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri.

romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa.­is moZv. parTenogEnez­i [berZ. (kacebis p. ¥ saparikmaxero. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). romelic kreWs. sporti. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. ¥ saparaSuto. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv.  s. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi.  p. dalaqi).  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. Sivas coli. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. par paraSUtist­i – adamiani. parikmAxer­i [germ.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. parsavs Tmas da sxv. mgrZnobelo­ bis formebs. pAri [fr. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. tvirTis CamosaSvebi. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. parvenu] – metiCara. romlebic xdeba organizmis miRma.). parvEniu [fr. 2. pari] – sanaZleos pirobebi.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. xelSekruleba. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). pArik­i [fr. ¥ parafirebuli. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. sinon. ZiriTadad Seiswavlis: 1. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. parASut­i [fr. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. p. peruekmacker] – ostati. warmoSoba] – (biol. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. .

sax. zona. parQtet­i [germ. organo. [sa­ kuT.-is iataki. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. zoologiuri. transportis saSualebaTa p. respublika.  saqarTvelos p.par  s.  p. arqiteqtura. saloni. 1­isaT­  s. ri. pata­ visime an risame susti mxa­ ..romelic laT. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi.  parlamentaruli Scd. arCevnebi.  gaprialebuli p. sadac parikmaxerebi muSa­  p. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni.­os moZv.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba.. 2. p. dgomis da movla­remontis adgili. s. iataki.  mamakacTa da qalTa s. yvavilnarebi. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. komisia.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. xelisufleba. Tavis kankali da sxv.] – (medic. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. inglisis 2. parla avtobusebis p. – 1. (samarT. dasagebad. paritat < mepArkete – muSa. park] _ 1. parlamEntar­i [germ.  s. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. s. oben (kacebis s. roTi. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. parquet] – 1. vis). paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. (ekon. sadalaqo). parodia] – 1. saTamaSo parlAment­i [fr. bileba. didi baRi. aseTi ficrebiT dagebuli sinon.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. p. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd.  vakis p. Scd. konfliqtis ba. ¥ saparko (mniSvn. (TbilisSi). romlisTvisac damaxa­ garCevisas. 2. ¥ saparlamento.

Tan. varZlebis rigi. baletSi).) WidaobaSi: mdgomareo­  p. (sp. laa gamarTuli. razmi. ba. muSaki. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). lebriv Wadrakisa). saqonlis garkveuli rao­ (medic. pArsek­i < [berZ. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. saxurSi. 2.-381- par reebis gakilvis mizniT. da sec(unda)] – (astr. para – eyrdnoba mas. parOtit­i [berZ. 1­isaT­ erTeuli. parti] – 1. rasac baZaven. jirkvlebis anTeba.-is me-10 rigi. pArter­i [fr. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina.) garegnuli mibaZva. p.  parodiisa  p. tenoris p. adamianTa jgufi. par (allaxis)  roialis p. p. axlos da us (otos) yuri] – 4.) RrZile­ pArtia [fr. para Tan. lebis ryevasa da dacvenas. nawarmoebis nawili. konspiraciul or­ 3. yurebelTa darbazis sa­ 2.. disci plina. poli­ bis qronikuli daavadeba. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. vis). leTi. Rerali an erTi sakravi. p. mravalxmiani musikaluri yura.) vars­ abesalomis p. partere] – 1. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. 2.-is bi parodiasi Scd. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. nawarmoebi.  avtomobilebis didi p. Janri. koleqtivis interesebs. ¥ parodiuli.. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. (gadat. Θgadadebuli p. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. romelic pArol­i [fr. Te­  p. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba.. solo (operaSi. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss.) ybayuris (sanerwyve) denoba. epidemiuri parotiti – yba­ 5. tikuri organizacia.

par -382mo. sax.  partizaneli Scd. erT­ erTi monawile. p.) – de­ mokratiuli p.  p. musikaluri nawarmoebis nawili. pAsaJ­i [fr. partikulArizm­i [laT. 2. partnQor­i [fr. partenaire < ingl. suna­ . Tanamonawile. saqoneli. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. pAsat­i [germ. saparfumerio. bileTi. ¥ partizanuli. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. partQzan­i [fr. partQtura [it. p. partiuli (ars. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. s. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. ebr. `gverdis avla~] – ebr. xalxis dResaswauli. notebis wigni. fabrika.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. inanTeuli). passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. s. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. particularis nawilobrivi. Secd. raime Ta­ maSis. pAseq­i [Zv. daxu­ ruli galerea.  Zneli p. Passat] – tro­ pikuli qari. partner] – 1. parfumerie < pafum sasiamovno suni. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. maRazia.  parfumeria. passage] – 1. (qarT. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. brZola. pAseb­i [fr. paseq _ `ga­ mosvla~. parfiumEria [fr.-iebi miusxdnen Wadraks. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. inanTi] – surnelovani nivTierebani. 2. cekvis da misT. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis.  s. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. musikaluri fraza. wevri.  p. razmi. ¥ saparfiumerio. si­ non.

 avtomobilis p. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. 2. macivris p. monawile. 3.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. passivus vnebiTi. passiepartout] – 1. araenergiuli (sapi­ risp..  p. vneba. Scd. (gadat. pAsta [it. Jini.  paskvilianti. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. graviurisaTvis. passio tanjva. suraTis CarCo. Jini] – siyvarulis sagani. pAskal­i [ing. ganyofileba (polici­ aSi). umoqmedo] – 1. ix. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. 2. Paskal] – 1. .  p. aqtiuri. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. sa­ registracio mowmoba.. pAspartu [fr. passeport] – 1. pAsia [laT. pAsiv­i [laT. adamiani. paskvQlant­i – paskvilis avtori. wvaleba. sayofacxov­ rebo sagnis da misT.) vnebiTi gvari zmnisa. wignebSi. pas 2. pAskvil­i [germ. wa­ meba. gadarCnen ebraelebi. pAsport­i [fr. p. pasQans­i [fr. aqtivi).-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. pasquillo] – cilismwamebluri. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. ¥ sapasporto. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. vnebebi. pasQur­i [laT. visime vinaobis. statia. passivus] – umoq­ medo. (buxhalt.  sazRvargareTis p.) uaryofiTi mxare risame. (gadat. aqtivi). uvado p. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. mobiluri telefonis p. mkiTxaobis an girao­ bis saxe.  s.. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. ¥ paskviluri. raime manqanis. 2. Pasquill < it.

Pastor < laT. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. pAtent­i [laT. patQson­i [fr. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. Pesach gavla] – (ekl. pAstor­i [germ. pAsqala [berZ. Pastor mwyemsi. pAt­i [fr. iyeneben mwnilad Casa­ debad. am Janris nawarmoebi. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. ferweris teqnika. 2. patisson] – er­ Tgvari gogra. pastello] – 1. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise.) krebuli wesebisa. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. pAter­i [laT. 2. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). brtyeli ya­ bayi. aSkara] – 1. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. pastOral­i [fr. 3. 2. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. am titulis mqone piri.): Janri. mamasaxli­ si. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. bibliis pirveli wignis. pascha aRdgoma < Zv. ebr. 3. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. Tu rodis modis aRdgoma .  kbilis p. patens (patentis) Ria. pAstel­i [it. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas.pas -384yovel calkeul wels. ro­ melTa mixedviTac arkveven. mowmoba. patrQarq­i [berZ. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. mowmoba. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. patriarches mama­mTavari] – 1.

poezia.) – patriarqis sagamgebelo. patronatus] – mfarveloba.  s. patrQot­i [berZ. p.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. ¥ patriarqaluri. eklesia. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa.  patriarxati. muSaobis dros. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. sinon.-3854. sapatriarxo Scd. risame fuZemdebelze. dakvris. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. matriarqatis momdevno. pAuza [berZ. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. (gadat. patrouille] – 1. patriotes Tanamemamule] – adamiani.  p. TviTmfrinavi. 2. pAtrul­i [fr. ¥ patriotuli.  p. meurveoba. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli.  erTwuTiani p. meurneoba. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. 2. simReris. romelsac patri­ arqi meTaurobs. patriArqat­i 1. grZnoba. paupErizm­i [laT. sinon. mzrunveloba. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. Tavisi qveynis erTgu­ li. ma­ sobrivi gaRatakeba. mamuliSviloba). Θ patriarxi. kverTxi. mamuliSvili). samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. p.) aseTi razmis wev­ ri. sax.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. ¥ sapatriarqo (ars. patrOnat­i [laT. patriarxaluri Scd. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. Tavisi xal­ xis. (saub. ¥ sapatriarqo. . saqcieli. patrOnaJ­i [fr.) an samxed­ ro gemi. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. mi­ liciisa da sxv.

pedale laT. tis) vnebuli. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. ga­ momzadebuli saWmeli. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. Cve­ skvlavedi. pedalebiani..  damsaxurebuli p. sabWo. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. pAStet­i [germ. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. dad dakepili xorcis. te. pacificatio garegan mxares. fexi] – avtomobilis. velgvari omebis. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. pEgas­i [berZ. musi­ pacQfizm­i [germ. pedis marT. velosipedis p. beraluri mimdinareoba. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. Txovs sxvebisagan. revolu­ te] – adamiani. pacifism < laT. pedliani.  p. pedant < it. . damSoSminebeli. pactum] – saerTa­ 2. damamSvi­  roialis p. avtomobili. (astr. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. p.  Tavdausxmelobis p. pazifismus. wvrilmanebs. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. daSoSmineba] – ajanyebis. aRmzrdeli. Θ pakti Scd. pegasos] – 1.paq -386- pAqt­i [laT. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. paciens (pacienSesaxeb. mecnierebani. maT So­  pedlisa.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. pedanmaTavisuflebeli. kaluri sakravis da sxvaTa it. pedris samarTliani omebis lebiani Scd.] paidagogos mniSvnelobisa. ¥ pedagogiuri. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. pastete] – wmin­  p. debeli.] _ maswavlebeli.-is aRmzrdeli ratifikacia. pacificus fexis berketi.

) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. ra­ ime adgilis saerTo xedi. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. pelErina [fr. penalty] – (sp. 2. ix. kal­ TiT). tyis p.  qarTvel mxatvarTa p. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. bunebis suraTi.. pedQatr­i [berZ.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. pédiocure < laT. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi.-ebi. pEnis­i [laT. Cveulebriv. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. pEnalt­i [ingl. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. zRvis p. ¥ penaltis.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. 2. pelengAtor­i – 1. radiopelengatori..  soflis p. romelzec bunebaa asaxuli. naxati. peQzaJ­i [fr. suraTi. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). romelic. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili.  penali Scd.) xel­ sawyo. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. (zRv. welamde ar swvdebaT. pederAstia [berZ. pélerine] – mokle mosasxami. . pedikQur­i [fr. pEleng­i1 [pol. [pol. agreTve fexze koJrebis mocileba. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. pediAtria [berZ. pEnia [laT. paysage] – 1. mamaTmavloba.-387- pen pedErast­i [berZ. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis).

– aSS­s samxedro Semokl. logos moZR­ magvari). romelic pensias pEr­i [fr. a. pair] _ inglisSi. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. poena sas­ 2. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. urtyamen varjiSis mizniT. dros tanisamosis pEnsia [laT.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. novel – leqsi. dason­skotma 1921 w. pensionnaire] – piri. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. ¥ pensnesi. pen kalami da amave dros 2. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. peignoir] – 1. punxucebulebisa. wignaki. xuTkuTxiani Senoba (q. penitencialuri sistema – – 1. qsovilisa. pensio gadaxda] – dasacavad. narkvevi. da­ saxlis banze. misT. pensiOner­i [fr. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. enitentia monanieba] – (samarT. asaki. qa­ lebma j. penitEncia [gviand. romelsac mokriveebi  s. Ti. sami sityvisa: peom. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. s. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. laT. mqone piri. penolOgia [laT. Pen-club < Tavdacvis saministro. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. uwyeba. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. essay. pince-nez] – saTvale. Pentagon < berZ.pen -388-  pensnisa Scd. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. po- . gadat. penthAuz­i [ingl.) pentAgon­i [ingl.

periOduli – 1.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. (1834­1907). gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. romel­ – (astr.  kvadratis p. miur elementTa klasifika­ apogea).-Si Sexveuli karaqi. Jurnalebi). perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. ar atarebs (pergamentis qa­  p. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. gamonis (Pergamon) saxelis 2. sinon. jgufi. rac gamodis drois gar­ mixedviT. gamocemebi (gazeTebi. rulo aTwiladebSi. rome­ veuli periodis.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. batknis an Tiknis  zafxulis p.. cia. 1. etrati). daRaldi) [mcire aziis q. moulod­ .) – (iwyeba. p. sistema – qi­ dedamiwasTan. aseT 2. sax.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. (maTem. ayvavebis p.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ.) gulis garemo.  p..) jgufi sivrceebisa. periodos] – 1. gu­ dayofa. perQgea [berZ. mendeleevma  perigeasi. (qarT. per­ avadebis p. perimetron] istoriis p. – (maTem. (sapirisp. viTardeba da mTav­ rdeba). mecnierma d.  p. mkvrivi qaRaldi. kveul monakveTSi. lebi). perQkard­i [berZ. Semowmeba. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. p. Jurna­ sigrZis jami. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. xbos. rac gark­ 2. Seteva. gulis perangi. romlis peri pEtia [berZ. perigeia Scd. siT damuSavebuli. drois monakveTi.) aTwiladi.-389- per pergAment­i < (geogr.  p. oTekaSi). tyavi. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. peri irgvliv. lis garsi. wvimebi.

romelic didxans sZlebs. peristAltika < [berZ. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. raionebi. gamoCenili. neli garTuleba visime cxovrebaSi.) muc­ lis apkis anTeba. permanent < laT.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. centridan daSorebuli nawili risame. perQfraz­i [berZ.-Si muSaobs. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. pEron­i [fr. perifEria [berZ.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. pErl­i [fr. tankidan da misT. wrexazi] – 1. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. mudmivi.per -390lomisa). peritOnit­i [berZ. mizniT). ¥ periferiuli.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. nawlavebisa da misT.). aseve uazro da sasacilo. percussion] – (medic.  p. permAnent­i [fr. perQskop­i < [berZ. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. p. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. zedamxedvelobis da misT.] – gamoTqma. saTvalTvalad. 2. permanEntul­i [laT. centridan da­ Sorebuli adgili. perron] – rkinigzis . periphrasis < laT.  p. qveynis ga­ napira mxare. nervuli sistema. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. peristaltikos] – (fiziol. perlustrAcia [< laT. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. wyalqveSa navidan. perlAmut­i [germ. perle] – raRac mSvenieri. kuWis. peritonaion muclis apki] – (medic. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. periphereia wre.

inJiner-teqqmnis swor kuTxes. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. nikosTa p. medi piri.. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. loba. sawarmos p. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. erTi da igi­ swori xazi.. mowveva miiRo.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. . li pirovneba] – pirovneba. nalTan dakavSirebuli. quCebi.  perpendikuliari. do) kompiuteri (ix. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. komikuri p. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. personalis sasvlelad. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr.). xazebi. vinme. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. pirs Seexeba. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. perpen a. personalis piradi] citata leqsikonis. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. perbulebis. moZravi] _ mudmivi Zrava.  p. piesis p. romlis kan­ cnobil pirovnebas. Semadgendikuliaruli Scd. persona] – piri.  romanis p. ¥ perpendikularuli.) Semadgenloba. perso­  p. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. p. romli­ pirovneba.-ebi. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli.  samedicino p. personAluri – 1. p. gamofena. 2. sibrtyeze. pErsona non grAta [laT. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT.  p. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. saqme. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem.-ebi.

 u. romelsac iyeneben 4. aSla] – 1. Tvisebebi hqondeT (qarT. wamowyeba. sagnebis sididis.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. winadadeba. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. (wign. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. formis. ¥ uperspeqtivo (mniSv. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. perturbAcia [laT. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. arev­dareva. ni.) cis sxeulis gzis  quCis p.) rda. gapirovneba). metnaklebi daSorebiT. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. rac xdari cvlilebebis mniSv. bune­ tovani (mniS. xedi. Secd. moxazulobis. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. pessimus . rac. momavlis gegmebi. perche] _ grZeli saxuleba risme. ulebis gamosaxvis wesebs. ze sididis.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. perturbatio 2. p. va.ganpirobebulia damkvir­ iT. vis). panorama risame. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. igavebSi da sxv. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). perspEqtiva [fr. (astr. perspective]  perspektiva. zRaprebSi. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. am Scd. gegma.  kargi p. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi.-s. axalgazrda. visime an pesQmizm­i < [laT. 2­isaT­ sinon. 2­isaTvis). uperspektivo Scd. perspektiuli. wesrigis moSla. sagnebis. 5. ganviTarebis p-ebi. TiTqos maT adamianuri  p. vnelovnadaa daSorebuli.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. perspektova– 1. 2. Woki.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia.

 `pianinoze ukravs~. 2. piAnino [it. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi.. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. `pianinoze damkvreli~ Scd. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. ganwyobileba. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. Wequra). juja kaci).-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. petArda [fr. optimizmi).. piAnola [ingl. koleqtiuri pig Suamdgomloba.  pepsi-kola. bneli mxareebis da­ naxva. 2. sin. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. pianola < fr. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. si­ non. petQcia [laT. roialis) damkvreli musikosi. qveynebSi. pEfsi­kOla [ingl. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi.] – mowyobiloba. pētard] – 1. uimedoba (sapirisp. romelic fers aZlevs co­ . romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. pQgment­i [laT.  p. pQgmei [berZ. ¥ pefsi-kolisa. pesticQdeb­i [laT. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. mTavrobis meTaurisadmi. gulgate­ xiloba. . aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. ¥ pesimisturi. pEfsin­i < [berZ. `pianinoze daukra~. pestis gadamdebi seni. pEso [esp. sevdianoba. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios.  unda: `pianinos ukravs~. kuWis wvenis fermenti. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. pefsi-kolasi Scd. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi.

cxare gemosi (sawebeli. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT.-ebi. 2. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. pQk­i [fr. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. pigmentAcia – (biol. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. piquant] – 1. sinon. piedEstal­i [fr. pygē gava da pagos damagrebuli.  Sopenis p. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. macdunebeli. sammoqme­ debiani p. ramesadmi. pikAntur­i [fr. 3. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). (sinon. kvarcxlbeki). cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). pic.  Θ istoriuli p. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. piEtet­i [germ. qarT. pieta] – (xelovn. pietat < laT. interesis.. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi.  pedestali. 2. pigopAgeb­i [berZ. organizmis -394qsovi­ moebi. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. Scd. postamenti. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. pQesa [fr. saorkestro p. umaRlesi wertili. patara musikaluri nawar­ . Θ granitis p. peice] – 1. mimzidveli.pig cxali lebs. romelzec dgas Zegli. saWmeli).] – 1. 2. `daviT aRmaSenebeli~.) naxati. sveti da misT. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile.  konstantine gamsaxurdias p. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. pikAdor­i [esp.-ebi. mTis maxvili mwvervali. pQeta [it.

пикули < ingl. pQncet­i [fr. meurn. iye­ neben medicinaSi. (wig. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. patara sadarajo razmi. ¥ mopiketisa. teqnikaSi . romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. pinguine < laT. mopikete – piketis monawi­ le.  p. romelmac mecniereba­ Si. piquet] – 1. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. pQknik­i [ingl.  mopiketesi Scd.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. sa­ TuTi sagnebis asaRebad.-395- pio pQkap­i [ingl.  p. xarobs Cven­ Sic. pineau] – franguli vazis jiSi. pickles (mr.  cxenosanTa p. xelovnebaSi. pQngvin­i [fr. teqnikaSi. pikQreba1 [fr. laboratoriebSi da sxv. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). pQno [fr. pikQreba2 [< fr. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili.. piOner­i [fr. pQket­i [fr. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. pilote] – piri.). pionnier] 1. piri. mfrinavi. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pilOtaJ­i [fr.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad.).. pico mcire sidide] – TavsarTi. piquer] – (avi­ ac.-Ta ufrosi. 2.-os Rvino. 2.) adamiani. pinguis] – zRvis di­ di frinveli.  p. pQlot­i [fr. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. kargad curavs. pQko [fr. pick-up] – patara pQkuli [rus. kitris mwnili. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. frena ar Se­ uZlia. piquet palo] _Θ(sof. Sve­ ulmfrens.

risame wamomwyebi. frantuli. piromEtria [berZ. piramiduri Scd. piramidi. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. ¥ pirogisa. ¥ piramiduli.pio -396samkuTxedebs. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. ¥ pioneruli  p.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. piragua. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. pQrat­i [laT. kanibebis) viwro da grZeli navi. ¥ piJamisa. piramidisa. akrobatikuli figura. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si).  piramidasi. gakafa axali gzebi. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. piOrea [berZ. pyramis (piramidas)] – 1. pQrke­s reAqcia (medic. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone .] _ indielebis (kerZod. pirogue karib. pQJama [ingl. pQroga [esp. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. koxta axalgazrda kaci. verxvi. pQpet­i [fr. 2. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. pirata < berZ.) Cirqdena. sawveTuri). sinon. pigeon mtredi] – Tavqariani. me­ kobre. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. fr.  pi petka Scd. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT.  pirogasi Scd.  p.) mra­ valwaxnaga sxeuli. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic.  piJamo. peiratēs] – zRvis yaCaRi. loginSi da­ sawolad). wamowyeba. p. (maTem. romlis fuZe oTxkuTxaa. piJamosi Scd. nageboba.  xeofsis p.-iT. pQJon­i < [fr. pirAmida [berZ. 3. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi.  TvalSi wamlis CawveTeba p. icvamen saSinaod (Cveulebriv. da sxv.

romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. tikalur joxze. romlis sruli Semotrialeba. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. pictus daxatuli da berZ. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). Paeōnia] – mcenare an misT. saerTod gaxexili dasWirda. bebiT. pistolet] – rom faneris raketebiT. Rvezeli erTgvari. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. damagrebulia ver­ lad. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. mocema naxatebis saSuale­  p. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. roialze pQon­i [laT. toba.. viT. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. pirotEqnika [berZ. arsi mdgomareobs imaSi. vaSlis p. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. ri Scd. xilis masa. pyr ce­  kartofilis p. baias ojaxisa. pizza] _ italiuri kerZi. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. narevi.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze.)] – nav­ pQca – [it.) movlenebis. foierverkebSi da sxv. nikis dargi. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. pistOlet­i [fr. bostneulis. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. zogierTi . pupitre < laT. piers (mr. pQrs­i [ingl. Cveulebriv pQure [fr. sadgomad. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. pirUet­i [fr. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. xatovani damwerlo­  pirotexnika. pirotexnikuba. velesi saxeoba – sagnebis.

¥ saplanero. plAner­i [fr. rac Scd. cTomili).  p.. (ix. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. aparati.  s. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. plAzma [berZ. protopolazmis mcdari saxelwodeba. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT.-ebi.) ionizebuli airi.  mcire p. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. plAkat­i [germ. sporti. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. sinon. planetarQum­i [gviand. plagQat­i [laT. . s. plAneta [berZ. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi.  molivlive p. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. 3.) ferwera. Senoba.-ebiT Sejibreba. saxelosno. planertus] – ci­ uri sxeuli. leqsi. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. 2. planetarium] – 1. 2. miTviseba. agreTve plagiatori). p. s. (s. kosmonavtikaSi da misT. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. `literaturuli qurdoba~. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad.pla -398¥ plakaturi da saplakato.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. plasma gamo­ naZerwi] – 1. sisxlis Txe­ vadi nawili. (fiz. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. laT. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni.

-is mrewveloba.  pliaJi Scd. plastQlin­i [it. plantatio rgva] – 1.-399- pla planimEtria [laT. gamomsaxveloba. plantAcia [laT. foladisferi ke­ TilSobili liToni. planum sibrtye da berZ. plastilina] – saZerwi masala. plAJ­i [fr. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs.  plastiuri Scd.. plAstika [berZ.  p. planQreba [fr. Saqris p. plAtina [esp. plantAtor­i plantaciis (mniSv.-is madani.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. (geol. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. platina] – qimiuri elementi.  antikuri p. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. plage] – wylis gaS­ lili napiri. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. 2) patroni. ¥ plastikuri. plAntaJ­i [fr. plandage] – (sof. Sdr. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. plAto [fr. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). geologiuri gegma.  Cais p.. plAnSet­i [fr. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. 3. rukis satarebeli brtyeli CanTa.  qobuleTis p. 2.. bambis p. saiuve­ liro saqmeSi. Warxlis p.  plastelini Scd. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. planchette] – 1. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba.) ficari. miwis gadabruneba). p. 2. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi.  p.. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. p. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. miwis didi far­ Tobi.-is xelovneba. romelsac ci­ .

plafond] – 1. ganyenebuli. 3. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi.) plAcdarm­i [fr. vagoni. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. platOnur­i – 1. plate-forme brtyeli forma] – 1. Ria. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. gemis kaiutaSi an salonSi. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon.) sivrce. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. daTvalierebis da parade­ bisaTvis.  maRali p. teritoria. plAc­i [germ. plAckart­i [germ. Zv. SafarTxeli] – (med. mom­ yoli. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. ¥ plackartiani. . dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. (wign.  mTawmindis p. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. 2. plAcenta [laT. eleqtruli sagani.. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. placenta kveri. plAtforma [fr. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. platonuri siyvaruli. 2. platonizmTan dakavSirebuli. 3. borjomis p. place d’armes] – 1. avtobussa da sxv. baqani).  partiis saarCevno p. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). 2. plAfon­i [fr. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. 4. baqani). 2. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs.  Tbili vagonis p.) partiis. plEada [berZ.  plaTforma Scd. platOnizm­i _ 1.pla -4002. (samx.) or­ gano.  p. wel­ TaRr.

xeluxleblobis niSania. sxdoma.  pleiada.  qarTvel moWadrake qalTa p. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. plebs] – (kreb. plEbs­i [laT. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. fr.. ¥ saplebiscito. plebQscit­i [laT. plEnum­i [laT.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. sakiTxi. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. Se­ fuTul saqonels da sxv.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. dabali wodebis warmo­ madgeneli.] – didi da sqeli Sali. referendumi). player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis.  s. plOmb­i [germ.) apki. . pleadasi Scd. haeris garemos. plEvrit­i (medic. Θ  konferenciis p. bu­ nebis realur ferebs.) plevritis anTeba.  p.-is mowyoba. romelsac adeben daketil kars. plomb. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. pleura gverdi] – (anat. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. plEbei [laT. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs.tyvia] – 1. 2. plaid.) plebeebi. haerze. plo plEvra [berZ. plebeius] – 1. Ria cis qveS. piradad Tavi­ sufali adamiani. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. ¥ pleadisa. plEer­i [ingl. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. sadac yvela wevri esw­ reba. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. plumbum.  umaRlesi sasamarTlos p. plenArul­i [laT. plEd­i [ingl. Plombe < laT. plEner­i [fr.

poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. miwisqveSeTis RmerTi. ¥ pnevmaturi dasaSvebia..  p.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta.  pnevmatiuri Scd. wve­ ni. (astr. poEzia [berZ. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. plUs­i < [laT. pneumatikos sasunTqi.  g. 2. podagra] – (me­ dic. CaquCi. leq­ sebi. p.plo -402kratos xelisufleba. da . temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. miwis wiaRis mflobeli. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus.  pliuralizmi Scd. pluralis mravlobiTi] _ 1. Sokoladi da sxv. (-) minusi). saiqios mbrZanebeli. 15 (an +15) gradusi. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. plOmbir­i [fr. plUton­i [berZ. pnevmOnia [berZ. rac Scd. pluton] – 1. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. nivTiereba. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. podAgra [berZ. 2. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. romel­ sac urevia raime xili. Plutokratia < plutos simdidre. plutokrAtia [berZ. (filos. pnevmatQkur­i [berZ.) filtvebis anTeba. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. (polit. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi.  pliusi Scd. plurAlizm­i [< laT.  me­2 mniSv.  p. qarTuli 2. tumbo.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. tabiZis p.) idealisturi moZRvreba. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. pneumonia pneumon filtvi] – (medic.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens.

gadat. positio] – 1. pirTaTvis. ganlageba. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. l. Zv. adgili naturisaTvis. positius] – 1. rebis ganlagebis adgili. Semoqmedeba. maRali baqani. pozQtiv­i [laT. maRali wris  p. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. asaTianis p. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. sakiTxis p. gadawyveta.. pOdium­i [laT. `baxtrioni~. `basianis brZola~. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. poietes] – mwerali. pozQcia [laT.  v. mowinave p. `bedi 3. p. pozQor­i [fr. msjeloba. baraTaSvilis p. pointer] – im momentisas. ¥ poeturi. 2. buli. moklebalniani sanadiro 4. visi qcevis garegan efeqt­ 3.) dadebiTi (sapirisp. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. imperatorisaTvis. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. n.  p. rac pozitivizmi. mosuli. visame an risame mdgomareoba. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. romelic leqsebs Txzavs. faqtebze damyare­ leqsad. (wign.-403- poz xalxuri p. podium] – 1. (meZebari) ZaRlis jiSi. (samx. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. gens. WadrakSi.  p.  sasurveli p. pOema [berZ. fSavelas p. . mecnierebani.pOza [fr. romelzec (negativisagan 2. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. romelic zrunavs Ta­ ioni. pOet­i [berZ. senato­ negatiuri).) brZolis dros ja­ mareoba. pose] – adamianis ebze brZola. rebsa da sxv. niWi. SaSSi: figurebis ze. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani.. cdaze.  p. sazeimo p. 4.) Tvalsazrisi. gamoxatuleba. buli adgili savarZlebiT (wign.

 literaturuli p. mravalcolianoba). (s. Rame. sapirispiro. sinon. p. polemique < berZ. romlis saqmea wignebis.) da­ kavSirebuli.  p. (qarT. 2. daicva. upiratesoba (WadrakSi).pol -404valqmrianoba). 2. mrewveloba. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. sa­ winaaRmdego. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli.) baza. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas.. qorwinebis forma. (s.) sruliad sxvagvari.  p. poly bevri da gamos qorwineba] – 1.  p. sinon.  saraketo p. polEmika [fr.-Si miiRo monawileoba. polAruli [laT. paeqroba). polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. polusTan ar­ sebuli. gadat. [berZ. p. p. polusTan (mniSv. poligrAfia [berZ. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. azri raime sakiTxSi. polQglot­i [berZ. sasroleTi). p. sinon. polaris] – 1. sinon. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. mra- .  kamaTSi swori p. (qarT. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. poligAmia [berZ.  p. polQgon­i [berZ. polyglôttos] – bevri enis mcodne. poligQnia [< berZ. (wign. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. beWdva. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. yinulebi. poliAndria [berZ. Tavisi p. poli. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT...) kombinati. eWira. ¥ poziciuri. eqspedicia. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. 1. azrebi.

bavSvTa p. poliTEizm­i [berZ. iwvevs damblas. poly bevri da techne xeloba. xe­  raionuli p. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. politika saxel­ denime pirze. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. mwifo. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. polios saqmianoba. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. p. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. polypus] – 1. nivTiereba erTgvari. qonebis da sxv. kratos buli.. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. universiteti. xelis­ ba. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. simsivne. swavlexelisuflebianoba. p. policieli. politeqnQkuri [berZ. mo. police] – si­ cocxlis. samzadeblad. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. sa­ . RmerTs aRiarebs. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. nawlavRruiani cxoveli.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). ligia. 2. poliklQnika [berZ.pOlis­i [berZ. muzeumi. is specialisti.mtkice da elastiuri. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). lofans (ix. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ.. farTod pOli p­i [berZ. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. xelisufleba] – mraval­  p. romeilic mraval dazRvevis mowmoba.

. p. p. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas.  s. musika am cekvisaTvis. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. brZola.  s. 2.  p. simRerebi.] – adamiani. ¥ sapolicio.  msrolelTa p. poliquan < berZ. ¥ sapolitiko. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. (saub. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi.) moqmedeba risame misaRwevad. gazeTi. полк] – samxedro nawili. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. Polizei berZ. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. (sinon. polyhymnia < berZ. ¥ policiuri. ¥ polifoniuri. politolOgia [berZ. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. pOlka [Cex. warmoSobili xalxuri cekvisagan. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. ubani.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. xSirad angarebis miz­ niT. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. politQkos­i politikuri moRvawe. polQcia [germ. Sexedelebebi. zedamxedveloba. polihQmnia [laT.  sagareo p.  p. damokide­ buleba. xelmwifo xelisuflebis. intrigani. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. legioni). polyphônia – mravalxmianoba. saaviacio p. pOlk­i [rus. qandakebaSi). sxva adamianeb­ Tan urTierToba. saSinao p. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . -is meTauri. poliqrOmia [berZ. p.pol -406bis probelemebs..  p. moRvawe. politQkan­i [fr.. polifOnia [berZ. ¥ politikuri.

poltergEist­i [germ.  avtomobilis p. gaqroba pOni [ingl. polus < berZ. Poltergeist fuZis angelozi. cxenburTi). pOp­art­i [ingl. `popularuli~.. pompEzur­i [fr. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. uaryofiT p. samxreTis p. dacema. adgili. pOnton­i [fr. am pOmpa [laT. pOlus­i [laT. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. полковник] sxvavebuli ram. TamaSi cxenebiT. pontifex] lebis oinebiT. pop art Se­ 3. saxlis tisaTvis gamiznuli. eleqtruli wredis. sapirispi­ ro. ori bolodan erT­erTi. sax­ romSi. agreTve polaruli). bet.-407- pop polkOvnik­i [rus. romlebic sax­ cxenis jiSi. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. kolegiis wevri. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. < po CrdiloeTis p.] – gunduri sportuli didebuleba. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. pop Semokl. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura... pompe] – wylis tumbo. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. sawinaaRmdego ram. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. efeq­ saxlis angelozi. mag­ `masiuri~. pOmpa [fr. aseT navze si wertilTagani. [ingl.) ukiduresad gan­ . pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. polo berZ. (gadat. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. ga­ daadgileba. pony] – patara sagnebisa. fufuneba.  dadebiTi p. dedamiwis Ziriani navi. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. pop­musika. sinon. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. ne oficeri. pop-ansambli. suli] – ucabedi xmauri. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. pop.

bWe. uwma­ wuri suraTebi. warmoadgens zogi manqanis nawils. mar­ tivad gadmocemuli. Tan satareb­ . popularizAcia [< laT.  xalxuri simRerebis p. rac aeroporti. popularizAtor­i piri. Porta] – 1. pornogrAfia [berZ. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi.  populiarizacia Scd. literatura da sxva. Portal kari. sahaero porti _ igivea. xalxuri simRerisa da misT. sayovelTaod mo­ wonebuli. popularis saxalxo. WiSkari < laT. populArul­i [laT. realur sagnebs. arqiteqturulad ga­ formebuli. leqcia.  p.pop -408- mokl. stilisa da Temebis imitacias axdens. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. msaxiobi. saqonlis SefuTvas da a.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. ope­ retis.  populiaruli Scd. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. port] – navsadguri. xeliT gadasatani organi. mxatvruli mimdinareoba. portatif] – patara zomis. iyenebs Tavisufali. (teq. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. bevri­ saTvis advilad gasagebi. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. 2. qalaqi – baTumi. pOrt­i [fr. Jurnalisti. rek­ lamas. 2. romelic risame populari­ zacias eweva. portatQul­i [fr. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. aso ð­s formis). pOrtal­i [fr.  popularizatori Scd. mowonebiT sar­ geblobs. ¥ saporto. xalxuri] – 1. motivebisagan. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. pOpuri [fr. xelmisawvdomi. gamosaxulebas. portatis < laT.  s. foTi. vinc. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. popularis saxalxo. p. porto Tan damaqvs] – patara.S. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. mxatvroba­ Si. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. portAtiv­i [fr. kinematografiaSi).  p.

msgavseba. pOrtmone [fr. Zo­ weuli.  postimpresionizmi. porter] – Savi ludi erTgvari. aRwera.  porTfeli Scd. pOrtfel­i [fr. portativuli Scd.  tyavis p. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. satareblad. sabeWdi manqana. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT.  porTvaini.. portveini Scd. pOst. portrait] – 1. fotoaparati. Porzellan] – faifuri. pOrter­i [ingl. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. qaRladebis. p. pos 2. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. radiomimRebi. poseQdon­i [berZ. pOrtret­i [fr.. pOrtie [fr. ¥ portretuli. wignebis da misT.  ferweruli p. saguSago. magnitofoni. grafikuli. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). portvAin­i [germ. ferwera. saidanac . porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. p.) pirovnebis daxasi­ aTeba.  p. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). sadarajo punqti. p. abaria fosta. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). mZime qsovilis. pOst­i [fr. [laT.. postinfeqciuri.  p. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. pOrfir­i [< berZ. krest­ sabmeli. 3. portQer­i [fr. (gadat. Poseidôn] – berZn. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. Ca­ saweri davTari da sxv.  portatuli.-409lad marjve. porTveini. Canaxati. p. poste] – 1. Portwein] – magari Rvino erTgvari. magari da momwaro.. porcElan­i [germ. advilad gada­ satani. skulpturuli p. p.

energia. potEncia [laT. samxedro p. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad.. postUlat­i [laT. (fiz. rac piedes­ tali. p.) sidide. postimpresiOnizm­i [laT. 2.  p. pragma. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas.  ministris p.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. icaven an uTvalTvaleben visme. saWiro] – (wign. romelsac win uzis laTinuri asoebi P.-ze dgas. 2.  sakontrolo p. unari. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. postAment­i [laT. rac ukve raRac . romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi.rac praqtikulad sasargebloa.pos -410moxda. potentia Za­ la] – (wign. postamentum] _ igivea.. potentia Zala] _ 1. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba. postfAqtum­i [laT. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. potencQal­i [< laT.S. pragmAtizm­i [< berZ.  potencialuri Scd.  qveynis ekonomikuri p. postulatum mosaTxovni. post Semdeg da fr. pragmatos – moqmedeba] – 1. mimarTuleba.  p. saTvalTvalo p.) gadat. risame sim­ Zlavris xarisxi. (wign. ¥ potenciuri. rasme. postskrQptum­i [laT.) mtkiceba. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. SesaZleblobani.  SemoqmedebiTi p. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs.) faruli SesaZ­ lebloba. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. 2. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. ganxorcielda.

presentation]  studentebis sazafxulo p. praqtQkos­i – Tavis specia­ . or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. uleba. preAmbula [fr. rac Scd. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. sawarmoo p. praedikatum]  Teoria da p. da gardaqmnian mas. pride] – (spec. wignis. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. prAqtika [berZ. mosaqme] – 1. (gram. rogorc sasawavlo pro­ 2. preiskurant] – Sesavali nawili. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. p. predQkat­i [laT. filmis. rac msjeloba­ 2. cesis Semadgeneli nawili. prezervAtiv­i [< laT. materialur samyaroze lis saxelad. swavluli. praktikuli Scd.-aa saWiro. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. Senobis.-411- pre prAdo [esp.  praktikosi Scd.) Semasmeneli..) lomis. saganze. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. prezentAcia [ing. saqmianoba. koncerti. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. prae praktika. praktikos saq­ ¥ preambulisa.  p. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. logikuri.) is. miani. war­ kargi p. prAid­i [ingl. – 1. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. saTvis. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. gamocdileba.. Si). nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. ganizaciis wesdebis p. ebisaTvis. muzeumi madridSi (espaneT­  p. (lit. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. mecadineoba. adamianTa  preambulasi Scd. moqmedeba. an sxva 3. vefxvisa da misT. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba.

 saqarTvelos p. musikaluri nawarmoebis Sesavali. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.  saerTaSoriso p. premQer­i [< fr. 2.) risame dasawyisi. win mjdomi] – 1. operis.  konferenciis p. saWadrako federaciis p. sazogadoebis..  operis saorkestro p. ¥ saprezidento. zogi organizaciis. praesidium TavSi jdoma. Sesavali. prEmia [laT. (s.  mecnierebaTa akademiis p. prelUdia [< laT. rac pre­ mier­ministri.) Senaxva.. 2. 2. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. 2. premiér pir­ veli] _ 1.  mecnierebaTa akademiis p.  premialuri Scd. praeludo winaswar vukrav. Sesavals vukeTeb] – 1. p.) fondi. 2.  p. (wign. (s. ¥ premiuli da sapremio. (gadat. prezidQum­i [laT. yrilobis da misT. arCeuli garkveuli vadiT. winaistoria). prezUmfcia [laT. igivea. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. (samarT. pirveli p. meTauri. warma­ tebisaTvis. krebis. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis.  presidiumi Scd. dacva ri­ same. premQera [fr. konkursSi gamarjvebisaTvis. firmis p.. kinofilmisa da sxva. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. prezQdent­i [laT. arCevnebi. . aSS-is p. ganviTarebis uZvelesi xana. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. praesumptio] – 1. baletis.. upiratesad fortepianobisaTvis. sinon.  s.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. firmis da sxv.pre -412- prezervAcia [laT. win jdoma] – 1.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod.) anazRaureba. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. 3.

. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. praeparatus prEsing­i [ingl. (s..) profesiebi. saubari vitaminiani p. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr.. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. rameze. p. produqti. prerogAtiva [laT. pre- . presis warmomadgenlebTan prEria [fr. meurneo kulturebi. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.. gavle­ tramalebi stepis msgavsi.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. praetendens prEsa [fr. rame. p. upira­ festivali.) avtoriteti. (wign. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv. pressing] – momzadebuli] – 1. presbyteros jdomare. prestige] – tyelis vrceli velebi. p. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ.) kuTrebuli ufleba. pretEndent­i [laT. ndoba.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. uxucesi] – mRvdeli. iodovani p. tesoba.-is muSaki. na. vaweTa) Sexvedra.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo.. prero xelmZRvanelis p. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.-413- pre  saqarTvelos p. p. prepArat­i [laT. yvela Tav­ 2. 3. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. tri] – mTavrobis meTauri. daurRvevlad. Tanamdebobis piris gansa­  p. (s. mTel moedanze. prairie da (mr. pativiscema. sazoga­ wesiT. msoflio p. politikuri. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme.

 pretenciozuli Scd. toni.  precendenti. praefectus uf­ rosi] – 1. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. praetensio] – 1. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. miwebis.-Ta turniri (WadrakSi). SeRavaTi (mag. sarCeli. ukmayofilebis gamoxatva. ¥ upretenzio – ubralo.  p. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. adamiani. nawarmoebi. 2. prEfeqt­i [laT.  didi p. precEdent­i [laT. misi mmarTvelobis organo.  u.  p. prefEqtura [laT. uprecendento Scd. sacxov­ rebeli saxlebis.-ebi aqvs. ¥ uprecedento. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. TavsarTi. SemTxveva. ¥ saprivitazacio.pre -414erTeuli. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT).) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. 1­isaT­ vis). pretEnzia [laT.  p.  u.  raime p. 2. risame mopovebisaken swrafva. risame moTxovna. preferEncia [laT. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. romelic departamentis saTaveSi dgas. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. u. SemTxveva. ¥ pretenziuli (mniSvn. 2. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. saCivari. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . prEfiqs­i [laT. 2. privatizAcia [< laT. prefeqtis kancelaria. (samarT. wayeneba. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. sa­ da. Ziebeli. ar yofila. praefectura] – 1.

ganuviTarebeli. metismetad gamartiveba. privilegia). pirvelo­ ba. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. privilEgia [laT. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. prizmatuli Scd. teqnika. meurneoba. p. mdgomareoba. komisia. Cveuleb­ riv samwaxnaga. marti­ vi. p. privilegirEbuli _ igivea.  s. 2. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. adgili. prQmat­i [laT.  p. (maTem. upiratesoba.  primitivuli Scd. Ca­ morCenili. primAdona [it. azrovneba. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. rTuli movlenis. mina. upira­ tesi mdgomareoba. ¥ privilegiuri. pirvelyofi­ li] – 1. ¥ saprizo. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ubralo. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis.  p.-415 s. fondi. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. s. prQzi [fr. prQzma [berZ. sakiTxis gaubraloeba. primitivus Tavdapirveli. 2.  p. prQnter­i [ingl. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. kristali. simarti­ ve. 2.  p.  festivalis mTavari p. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba.) mravalwaxnaga sxeuli. rac privilegiuri (ix. primitQvizm­i – 1. ararTuli. obieqtebi. pri  prizmi.  p. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. primQtiv­i [fr. (fiz. primitQuli [laT. prisma] – 1.-iT sargeblobs. ¥ prizmuli. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. s. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs.

sakiTxi.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. moZRvrebis. p. princi pis (mniSvn.  lazeruli p. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. rwmena. prOblema [berZ. prQnc­i [germ. principatus] – Zvel romSi Zv. 2. prQnci p­i [laT. 2. upiratesoba. ganuxrelad Semsru­ lebeli. sinon.prin­ ci pze damyarebuli. u. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. princesse.  dargis p. moqmedebis.  p. msjeloba. . pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. I s. gamogonebaSi. prQncesa [fr. ufliswuli).) gamomdinare.  prinsessa Scd. ga­ mokvlevaSi da misT. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. kritika. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. adamiani. melnis p. p.. ¥ princesasi. problema] – 1.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators.  mtkice p.  avtomobilis moZraobis p. ¥ prioritetuli.. ganviTarebis p. Prioritat laT. priorQtet­i [germ. p. princQpat­i [laT. 3. politika. uprQnci po – 1. [laT.. adamiani. 2. princQpul­i 1. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. kamaTi. Prinzessin < laT. Prinz fr. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi.  u. prior pirveli] _ 1. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. rome­ lime Teoriis.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. prince < laT. Tvalsazrisi.pri -416 p. upiratesi mniSvneloba. gadawyvetileba. dasawyisi] – 1.. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. principium sa­ wyisi. pro. 2) dam­ cveli. mimarTulebani mecnierebaSi.  princi pialuri Scd. 2. germ.qcevis ZiriTadi wesi. rac araviTar princi ps ar axlavs. princi pidan (mniSvn. 2.  u. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. p. welTaRr..

saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. gadat. Teatraluri p. 2. politikuri partiis. 5. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema.  qarTuli literaturis p. me-12 klasisaTvis. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. sabWo. danadgarma. furce­ li. programma pro gancxadeba] – 1. samyaros warmoSobis p.-ebi. Teatraluri. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. ¥ programuli (mniSvn.  koncertis p.  konstituciur .monarqiuli partiis p.  samoqmedo p. 1.  sicocxlis warmoSobis p.. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi..  mecnierebis ganviTarebis p. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. 3. wi­ naswarganWvreta movlenis. sakiTxi. sacirko war­ modgenis. . 4. 3­saTvis). (saub. Seswavlas. 5­saT­ vis). aRzrdis p. 2. s. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. s. ¥ saprogramo (mniSvn. Sed­ gena. dokumenti. sakiTxi. gansaxor­ cielebel rameze. prOgrama [berZ. ¥ saproblemo. moqmedebis gegma­davaleba.  s.  p. laboratoria. 2. SemsrulebelTa gvarebi da sxv.  ixmareba agreTve problematuri. romelic unda Seasrulos manqanam. telegadacemaTa p. prObst­i [germ. soflis meurneobis ganviTarebis p. marTva. gancxadeba. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. prOgnoz­i [berZ. ¥ problemuri.  s. ga­ dawyvetas. dedamiwaze.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p.  u.. prognosis] – winaswari ganWvreta. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. ro­ melic saWiroebs axsnas.-417praqtikuli sakiTxi. gamokvlevas.  amindis p.  p.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet.. momavali muSaobis.

prOgres­i [laT. aqtis. progressus] – winsvla. xidis p. productio] – 1. kuburi gantolebis d. prOduqt­i [laT. kino­ kompaniis meTauri. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. progrEsia [laT.  ariTmetikuli p. anazRaureba.  progresiuli Scd. gonebrivi Sromis nayofi. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. navTobis gamoxdis p. nawili. prodiUser­i [ingl. gadat.  Sromis p..ebi (navTi.. prodUqcia [laT. Zlier­ deba. miwaTmoqmedeba. na­ yofieri..  progresuli sxvaa (ix.  produseri Scd. progresi). Sroma. sagani.  mecnierebis p. projectus win gamoweuli] – 1.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. aRmavloba (sapi­ risp. beWdviTi p.nivTiereba. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . produqtebi – sursaT­ sanovage.-ebi (yveli. raime dokumentis.benzini.. productus Seq­ mnili] – 1.pro -418gadamRebic aris. Producer] – kinofirmis patroni. 2. geometriuli p. programa) speci­ alisti. dizelis sawvavi da sxv. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis.).  produqciuli Scd. kacobriobis p.  p. 2. risame asa­ gebad. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma.).  ucxo enis Seswavlis d.karaqi da sxv. regresi). prOeqt­i [laT. mza p. progressio win­ svla] – (maTem. mr. teqnikuri p. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. moRvawe... Tbilisis centris rekonstruqciis p. mowinave. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba.  rZis p.. productus] – mwarmoebluri.  maRalxarisxovani p.  p. p. produqtQuli [< laT. daprogrAmeba – programis (mniSvn.  Teatris p. 2.  samecniero p.

administraciul­terito­ Sedegi.-ze wamoego. provisor] – afTiaqis mu­ li. ganzraxva. romelic Ralatis dacema ekranze. projectio win. 2. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. pravokatoruli Scd.-419- pro dadgenilebis winaswari. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. kaciis mosawyobad. (qarT. vis). provokAtor­i [laT. loba. proEqcia [laT.) gamosaxulebis ga­ 2. ¥ provokaciuli. provincia] saqcieli. 1.  p. provocaSors gaweva] – 1. Tvalsazrisis. qalaqi. proeqtQreba – risame pro­ 2.  eqskursiaze wasvlis p. kuTxe.) igivea. provincialis provinciuli] –  s.. pravakatorulaT.  s. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. gegma. instituti. saqmianoba.. Provisor <  pravakatori. gegmili). organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili.  p. Saki. romelic Separulia brtyel zedapirze. aparati. interesebis eqtis (mniSvn. ¥ provokatoruli. CamorCeni­  avtosawarmos p. tizmi. savaraudo teqsti. p. 3. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. xelmwifoSi. raime organizaciaSi provo­ sinon. (moZv. (spec. rulebis p.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. provocatio mqone farmacevti. ¥ provinciuli. 1) Sedgena. rac dialeq­ s. xelSekyrobili teritoria. davaleba. 2­isaT­ moqmedebas.  provincialuri Scd. 3. SezRuduloba. simZlavre. (ist.  patara p. (moZv. rasac mohyveba periferia. visime (calke pi­ – 1. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. . (maTem. pirTa jgufis. mZime (zogjer damRupveli) 2. mebebisTvis.) dedaqalaqs an ris. s. p. wamqezebeli.-is centri. provQzor­i [germ.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. piri. vis). olqi. ¥ saproeqto (mniSvn. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. Teatri.

Tanamdebobis piri. procla- . prolEtar­i [laT. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. ¥ p. provakaciuli. proklamAcia [laT. prokOnsul­i [laT. fexi. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. prozElit­i [berZ. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. ¥ saprozeqturo. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas..).  generaluri p. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. prosēlytos] – 1.  protezi Scd. kbilebi . procurator] – Zvel romSi: moxele. pilate (biblia. prokurAtori [laT.  s. gauleqsavi literatura (romanebi. Zvel romSi: moqalaqe. nawarmoebebi. ¥ saprokuroro. beletristika). 2. daqiravebuli muSa. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. beletristi). mowodeba. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. 2. moTxrobebi).romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. procuro vzrunav] – 1. prozEqtura [laT. 2. sa­ dac gvamebs kveTen. prOza [laT. prozaQkos­i – mwerali.. pravakaciuli Scd. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. prokUror­i [fr. prOTez­i [< berZ. prokurAtura – saxelmwifo organo. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). prothesis mi­ mateba. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. prosa] – TxrobiTi. proletarus] – 1. procureur laT. zedamxedveloba.  p. ¥ prozauli.  pravokacia. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. axali aRTqma).

narkotiki. ¥ propeleriani. codnis gavrceleba maseb­  p. tumbo.) ori Sefardebis propAganda [laT. miiReba navTobisgan. ukuproporciuli: ukupro- . garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. rac unda gavrceldes. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. propaganda toloba. gagrZeleba. skis webo. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. butan­ Ta klasi. agebuleba.  TviTmfrinavis p. sidideebi. maTematikaSi: iseTi. mowyobiloba. prologos] – sawvavad. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. rome­ tebiT. gav­ propOrciuli1 – 1. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). 2. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. romelic risame propagan­  p. promEdol­i – tkivilgama­  p. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. muSaoba. buli nawilebis mqone.-421neli. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. sinon. promulrisame nawilebs Soris. das eweva.) raime sa­  p. p. moZRvrebis. imdenjerve. propEler­i [ingl. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. ideis. moqveyneba. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. (maTem. propeller] agreTve epilogi). promotio win dindgeli. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. jerme gazrdiT an Semci­  p. ventilatori. proportio] – xis miniWeba. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. romelic prolongAcia [fr. gatio] – (samarT. propolis < parati. 1. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT.

pro ma­ gier da rector mmarTveli. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. etimologiuri leqsikonis p. prostAta [berZ. rusTavelis p.  universitetis p. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. ganzaxva. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. prorogAcia [laT. (sa­ mecniero naSromis. qalaqis didi. praJektori Scd.. wabilwva] – porciuli sidideebi.  prospekti Scd. prospectus xedi. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. prorogatio gangrZoba. prospectus xedi.  proporcionaluri Scd. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia.  prorektori Scd. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema.  mogzaurobaTa biuros p. prostitutio Sercxvena. frazeologiuri leqsikonis p.  proJektori. projectous < laT. (TbilisSi). prOJeqt­i [project < laT. prostAtit­i – prostatis anTeba.  prospekti Scd. prOspeqt­i1 [laT.) winamdebare jirkvali. mokle Sinaarsi..). samecniero nawilSi. saxel­ mZRvanelos da sxv. gaxangrZliveba] . prospEqt­i2 [laT.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). mimoxilva] – 1. prorEqtor­i [laT. praJeqtori. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. mimoxilva] – 1.  ganmartebiTi leqsikonis p. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT.  daviT aRmaSeneblis p. Cveulebriv farTo da swori quCa. proJEqtor­i [fr. prostatēs win mdgomi] – (anat. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp.. maJoritaruli warmomadgenloba). 2. prostitUcia [laT.

mfar­ veloba. protorenesansi. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. gauwia. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. 2.  p. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. proto. . prOteJe [fr. protEqcia [laT. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. uxalisoba. eklesia. dad­ genilebis winaaRmdeg. protectorate < laT.  s. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. prOtest­i [germ. [berZ. protOkol­i [berZ. pirveli. ufrosi saeklesio wode­ bebSi. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da.  prototi pi.  p. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. Protest < laT. prostrAcia [laT. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). nota. protokultura.­Si re­ pro formaciis dros.-is gancxadeba. sefiskveri. prostratio] – daZabuneba. meZaveoba. protokoll. ¥ protestantuli. ¥ saprotesto. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. warmoiSva me­16 s.. prOsfora – hostia _ patara kveri. s. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma.. demonstracia.  p.  prokuroris p. protoena. proteqtOrat­i [ingl. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. protestor vemowmebi] – 1. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis.

rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. misi damaxinjeba. ¥ saprotokolo. prOtoni [berZ. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba.-ebi. pirveli saxe.  p.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki. namdvili pirovneba. p-is arCeva.  saoqmo Scd. ¥ profesiuli. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. protOti p­i [berZ. proqtolOgia [berZ. p. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan)..: ideis. dedani. interesebi. profesiOnal­i adamiani. profanAcia [laT. prôtos pirveli] – (fiz. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. SebRalva. proktos . professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. profanatio] – upatiuri.  profesionaluri Scd. daxelovneba. protOplazma [berZ. prôtos pir­ veli da typos niSani.  s. moZRvrebis. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. warmoqmnili] – (biol.) mimarT.  eqimis p. risame pirveladi nimuSi.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p.. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. uvi­ ci. prOfan­i [laT.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma. 2. kvali] – 1. profEsia [laT. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. specialoba. inJinris p. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi.

pro centum asis magivrad] – 1. 3. ¥ profilaqtikuri. am 2. masaJi. p. meurneobis ZiriTad dama­  s. Tavidan acilebis Ronis­ 2. specialobis. profil] – 1. p. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. mZRoli.  p-(s.).) wesebi. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). mo­ wodebuleba. 1. (qarT. pro forma profEsor­i [fr. Semosavali. raime Tuleba. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. 2.. Se­ kompresebi da sxv. xasiaTi. an sagnis gamoxatuleba. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. romlebic  xmis micemis p. (mniSv. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. asedi nawiliT. teqnikaSi da sxv. lis. procedure] – 1. teqnikaSi. (s. acra.  gzis p. ero­kvleviT muSaobas). mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. prOforma [laT. p. inJineri.  Semnaxveli banki iZleva  p. 3. dargebSi). TanamSromlebs. saxedaoba gverdidan.. . RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. 2­isaTvis). saxis procesi (abazana. romelsac ani­ saCveneblad. profesiis. xidis p. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr.-ebi.  wylis p. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ.-425- pro  p. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. raodenoba. remonti. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.rodesac iReben  wiTelas p. sargebeli). kabineti. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p.. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. sinon.) sakiTxi.

kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa.. 2­isaTvis). rZis da misT.  sadResaswaulo p. p. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. 1. 2.pro -426vliT operaciebs. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. madanSi rkinis p. damatebiT. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . 3­isaT­ vis). Publication < laT. pUding­i [ingl. fqvilis. ¥ procentuli (mniSvn. pubertAcia [gviand.) kodeqsi.. Publizistik < laT. ¥ publicisturi.) vada.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. akeTeben burRulis. publicQstika [germ. teqnologiuri p. (s. sasamarTlo saqmis garCe­ va. publikAcia [germ. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. beWdva. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. 2­isaTvis). moRvaweoba. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. kvercxis. pUeblo [esp. prOces­i [laT. Janni. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. 3. sesxi.  p. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. sam­ gloviaro). laT. werili. samgloviaro p. Sefardeba. publQcist­i – mwerali. procEsor­i [ingl.  p. Semadgenloba. risime gan­ viTarebis gza. (s.  p. naSromTa ga­ moqveyneba. marTavs srul gamoTvliT process.  u. pUdel­i [germ. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. p. ro­ melic publicistikas mis­ devs.  p. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. ¥ uprocento (mniSvn. mimdinareoba] – 1.-s wliurad. procEsia [laT. processus svla.

 strategiuli p. 2. punctuel] – zedmiwevniT zusti. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT.) sasveni niSnebis dasmis sistema. pulverizAtor­i [laT.  eleqtrosadgurebis p.  mesame Tavis me-5 punqti. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. punch < ind. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). pUnS­i [ingl. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. ro­ melSic urevia wyali.  punktualuri Scd. pUnqt­i [laT. (gadat. sinon.  punktuacia Scd. punctum werti­ li] – 1. aku­ ratuli. sadispeCero p. cxovre­ bis raime tempi. samedicino p. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT.-is kargi codna gamoamJRavna. pUma [esp. adamiani. Punktuatia < laT. stendi da sxv. purus wminda] – 1. raimesaTvis gan­ kuTvnili. 2. pUrizm­i [fr. pulvis (pulveris) mtveri. moswavlem p. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. daba da misT.. .] – magari sasmeli – romi. pulsus biZgi] – 1. purism < laT. 2. marTvis p. adgili. sadgomi. Sesakrebi p.  p. Pult] – 1. romelic mowyobilia.-is wesebi. gausinjes.) moZraobis.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. punctum wertili] – (gramat. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis.. 3.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. majiscema). magida. punqtuAcia [germ. pUlt­i [germ. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.  p.. Cai da sxv. wesi.. pUls­i [laT. punqtuAluri [fr.  p. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva.  saTvalTvalo p. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. sofeli.. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. Sa­ qari. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad.

puritan < JAnr­i [fr. saTvis. an Stori. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. sityvebi. gan­ nariaSi. JelAtin­i [fr. nacrisferi TuTiyuSi. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. sax. ¥ Janruli da Janrobrivi. wris warmomadgen­ JAko [fr. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. nadirod. J. J  J. qurdebis J. purQtan­i [ingl. жакан. JAndarm­i [fr...  lirikuli J. mZRolebis lebuli. J. gendarmefafisebur masad). iAkan­i [rus. saTavgadasavlo J. medicinaSi. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. aqvs yviTeli gan. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. jakan] xelovnuri). vili.. mwifo gadatrialeba. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. sakuT. ba. purus wminda] – adamiani. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. jgufis. romelic Sedgeba  J. gendarme] – piri. JArgon­i [fr. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. gamoTqma. jacquot] – patara lebi.pur -428- 2. ro­  mowafeTa J. . nairsaxeobani. JAluz­i [fr. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. genre] – xelovnebis laT. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv.-Ta korpusi. romlis xsnaric gacive­  J. JAkan­i.. kuli­ ro wyobis policia.

-ebiT laparaki. metyvelebisas). TefSebs.. JonglQor­i [fr. JiklQor­i [fr. Jiuris. monetis Semcvle­ leobs. giro] – (finans.  saiubileo J. jury] – specialistTa ulebriv.) war­ wera Tamasuqze. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). romelic  s. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si).] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr.] – balaxovani rikaSi. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. JiurSi Scd. JQraf­i [fr. jongleur] – ¥ saJetono. romelic Jurna­ . misT. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim.-429- Jur JEle [fr.-is gadawyvetileba. li­ Sejibrebebze. J. li (mag. romelic mzaddeba xilis wveniT. iyeneben me­ JQro [fr. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. giraffe arab.). JiuriSi. li. romelsac J. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. jeton] – 1. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. marjvebisaTvis. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. gamofenebze... (s. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. Jiurs. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. romelic doRSi monawi­ firfita.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. Cekze da dicinaSi. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. rom­ da sxv. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. korpusTan.  J. jgufi.  J.] – Ruzis (burTebs. jockey] – mxeda­ ri. dali erTgvari). brinjaos J. biseburi saWmeli. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. JEton­i [fr. 2.  Jiurma. gurzebs jaWvis bolo rgoli. cirkis msaxiobi. fexebi.) nomeri. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin.

ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. moZRvari radiAtor­i [laT.  J. rAdar­i [ingl. rAgu [fr. mOragbe – ragbis moTamaSe. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. radiAcia [laT.. (ix. rac amJa­ 2. ¥ radiaciuli. moRvaweoba. darAbin­i [Zv. rabbi Cemo gegmareba. quCebi. daWrili xorcisa da bost­  J.  r. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). loba. (fiz. ragoût] – wvrilad  r. Tbogadacema. sxivisebri). risame gavrceleba cent­ mad Scd. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. radiatio] – 1.. ganlagebuli (qarT. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. gunduri TamaSi. qalaqis r. ragbi). maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. sxviseburad. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. romelSic 2. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo.Jur -430- listikas misdevs. radio ga­ mosxiveba] – 1.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. rac moragbe lebiT. ¥ moragbisa. Zi. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. eTika. bobis r. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. ebr. rAgbi [ing. sinon. ixmareboda regbi. Semqmneli. .) gamosxiveba. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. rugby] – sportuli  avtomobilis r.

sakiTxebis gadawyvetisas. radioaparadikAlur­i [< laT. ga­ li. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. TviTon fesvis amoRebis radio1. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. eleq­ gulis daSla. gadamWreli.  xelovnuri r. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. bunebrivi bgerebis. 1. radicalis Zi­ a. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. vebisa.  Tanmimdevruli r. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. patara Ziri. sxv. fesvebis anTeba. romelic uCvenebs am  r.) ga­ radio2. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. 2. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba.  radioabonenti. radicula basTan.S. bgeriTi gadacema. radioinJineri. radicarati.S. – rigi sityvebis Sedegi. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. gamosxivebis da . 2.. patara fesvi] –  radioizotopebi. saSualeba – sainformacio.. uli] – (maTem. momxre. lis ZiriTadi] – (wign.. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli.) zurgis tvinis nervTa elementebi. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. da a.). rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. radiaciasTan. gadacemis mizniT. radikaluri parti­ 3. r-Si SesruRebis niSani (√¬). radiosTan. Sor manZilze signalebis. – pirveli Semadge­ damwyveti.) fesvis amo­  r-Ti miReba.-431- rad radQkal­i1 [laT.) gamosxiveba.. radio(med. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. cvlilebebi. agreTve leba. ukiduresi. gadamwyveti musikaluri programebis. r.. gamovasxiveb] – 1. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. moqmedebis.

(ix. gamosxiveba. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. radiopelengatori). radium da berZ. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. logos moZRvreba] – medicinis dargi. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiomEtria – 1. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. agreTve maT biologiur moqmedebas. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. radiopelengi). uranis r. r. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. daSla. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. radiolokAtor­i [laT. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. fizikis na­ wili. nivTierebani. radioproJEqtor­i 1. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. r. radiolokAcia [< laT. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT.. romelic radioTi gadai­ cema. radiolOgia [< laT. 2.  r. ¥ radioaqtiuri. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo.rad -432- r. radiOgrama – Setyobineba. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra.

rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. TviTmfrinavis da sxv.  qveynis r. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. mecnie­ reba. radiotEqnika – 1. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. radiosAdgur­i 1. 2. popovma (1886). soflis r. 2. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba.s. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. saSualebani.  radiotexnika. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs.  r.. ¥ radioteqnikuri. radiotelEgrama _ igivea. teqnikis dargi.. radiotexnikuri Scd. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. radioqQmia – qimiis dargi. radQum­i [laT. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. kompleqsuri aparatura. 2. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. qarxnis r. radium sxivi] . radioaparaturiT aRWurva risame. tele­ viziisTvis. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. radioproJeqtori). radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. radiolokaciisTvis. radioreflEqtor­i (ix. rac radiograma.

. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. radQus­i [laT. rAketa1 [germ. rAketa2 [fr. 3. r-is centri. rAka [laT. denTiT datenili hilzi.) gazeTi. rayon sxivi. (gadat. (s. ra­ diusi] – 1. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. danadgari. r. SimSa. raquette] – tariani ovaluri CarCo. am monakveTebis sigrZe.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. Telavis r.) komiteti. badmintonis TamaSisaTvis). mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. raca yuTi. s. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. SuSxuna). raQxstag­i [germ. jarebi. Senoba. (maTem.  goris r. ¥ s. sasig­ nalod da sxv. (anat. samiwaTmoqmedo r. mxaris. r.. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. – qimiuri elementi. 2­saTvis).  r.-is aReba.rad -434didi saxazavi.) centri. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. kolofi. iyeneben foirverkSi. 2. 1­isaT­ vis). radius mina TvalSi. res­ publikis. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti.  kosmosuri r. Reischine] – .) swori xazis monakveTi. r.  wiTeli jvris r.  aviaciis moqmedebis r. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. sinon. sxivi] – 1. (s.  reixstagi Scd. 2. (s. sxivuri Zvali.  saraketo (mniSv. (qarT. raQsSina [germ. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. Tbilisis vakis r. Casas­ venebeli – kubo. q. (s. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati.) winamxris erT­erTi Zvali. meterologiuri r.. Rakete] – 1. raQon­i [laT. 2.) konferencia. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde.  samrewvelo r.... sazenito r. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li.

rampe] – TeatrSi: grZeli.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). RmerTi viSnus avatara. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT.Sekveca] – 1.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. 2. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi.-is kapitani. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rAndevu [fr.  mravadRiani saavtomobilo r. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. randezvous] – (moZv. ralis. ralli Scd. mxatvroba­ Si: figurebis. laTinur amrikaSi: kar­midamo. rancho] – 1. raccourcis Semok­ leba. rAnCo [esp. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). rang] – xarisxi. rentier rente ren­ ta] – piri. di plomatiuri r. rAntie [fr. .  ralma. rumsteaks (mr. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rAmpa [fr. rAng­i [fr. ise uZravi kameriT. Cogani). TviT es rap marxva. rApira [fr. rAkurs­i [fr. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. ¥ ralim. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. ralSi. 2.-ebi. fasiani qaRaldebis (aqciebis. saxl­ kari. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. rAmSteqs­i [ingl. wodebuleba. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma.) paemani. ob­ ligaciebis) SemosavliT.  pirveli r. sinon. Sexvedra. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. rAli [ing. ramAzan­i [arab. rals. raliSi. Tanrigi. dabali barieri avanscenis gaswvriv. mefe.

raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. (gadat. rAund­i [ingl. raffiner] – 1. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. zeTi. Raritat < laT.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). 2. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. ¥ rasistuli. ratifikAcia [fr. gawmendi­ li. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ .romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. rafQnad­i [fr. round] – 1. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag.  ratuSisa. niSnebi. ratification] da ratificQreba [germ. rAsizm­i – antimecnieruli. rafinQreba < [fr. (sp. rarQtet­i [germ. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. (qim. rafinirEbul­i 1.rar -436levs iuridiul Zalas.) gawmenda minarevebi­ sagan.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. ¥ rasobrivi. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.  faSizmis r. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. rAtuSa [holand. Teoria. Zveli wigni). (wign.. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. kanonebi. 2. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. gansxvaveba.  rasiuli Scd. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. natifi. gadat.  r.  navTobis r.  r. rAsa [fr. samuzeumo eqs­ ponati. 2.) daxvewili. r.  ratuSasi Scd. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. r. rAfsod­i [berZ.

. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. losofiuri rwmena imisa. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba.. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. mizanSewo­ da. re. feri misawvdomia. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. racionalizAcia < [laT. Sewonilad. mizan­ da a. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. rationalis] – gonivruli. Rea] – 1. rAqiti [berZ. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. r. teqnologia. bis usazRvro ZalaSi.  r. berZnul srulyofa. nawarmoebis nawyveti. re [it. listis ungruli r. am bgeris aRm­ vebis ulufa.. raukan. gaumjobeseba. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. kronosis coli. gamoyeneba. uli vadisTvis.romelic WeSmariti Temaze.  f. gamow­ rAja [sanskr. feodali. romelic dawerilia xalxu­ 2.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri.] – TavsarTi. rhapsôdia] – 1. Tavidan. codnis erTaderT wyarod 2. romelic aRniSnavs: piruku. xelaxla.. Ratio] – sak­ meore bgera. agreTve noli. miwaTmoqmedebis r.-437- rea rafsOdia [berZ. zevsis. norma garkve­ niSvneli noti. demetres da zogi racionAlizm­i [laT.) mTeli an wiladis ba. [laT. nili. geas Svili.. saxsrebis  rapsodia Scd..  dRe-Ramis r. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. re. 2. rEa1 [berZ. (astr. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. mowyoba gonivrulad.S. fi­ deda. mag. r. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi.. moSliT. reeqsporti. kveba.

re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. romelzedac abamen swor  saqonlis r. rEa2 [holand.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. nawile) nivTiereba. materialuri 2. risame gayidva. xelovnebaSi: mimarTuleba. amocana. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. 1. (saub. igivea. realis] – 1. laT. sicocxlis aRdgena. realis namd­ 1.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. realis macio. cxovrebaSi ga­  rianimacia. 2. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. punqti.) ganyofileba. ganivrad damagrebuli Zeli. r. realis namdvili. aRdgena mkurnalobis Sede­  r.patiosani saxelis. namdvilis marTal asaxvas. (s. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. ra] – (zRv. fileba (saavadmyofoSi). sebuli nivTi. beWdilebaze. Scd. mimarTuleba mxatvrobaSi. ¥ sarealizacio. r. fulad qce­ va. vada. reagQreba [germ. (medic. (medic. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. re – winaaRmdeg reAluri [laT. reabili s. 2. sariaminacio tareba. gamoxmaureba.) gavacocxleb] – 1. pasuxi STa­  r. stili. re – debaze.rea -438-  gegmebis r. nivTieri] – 1. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. gegma. nawarmoebi.) anZebze . reAgent­i [laT. reagieren < 2. gad. xelaxla da animo (mniSv. reabilitAcia [laT. s. Zala.. namdvili.)  kritikaze r. rac sinamdviles Seefereba.  r. xolme signalebs. rac reaqcia kvlav. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r.. risame gan­  r. xorcieleba. r. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis).

rac aseT Zalas iyenebs.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. nivTiereba.). ¥ reaqciuli (mniSv.  atomuri r. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. taxti da sxv. iqmneba axali nivTiereba.. ingl.-is amoxgari. an motoriani navebiT. tio aRdgena] – 1. romelSic saZiebo si­  r. tyva an fraza mocemulia naxatebis. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. 3.. `sagnebiT~. ra­ 2. niSnebeli sagani (gvirgvini. fulis Tierebis urTierTqmedeba. ialqniani litika. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. mefis xelisuflebis ma­ velze. cana. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. ski ptra. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. poliuri ufleba garkveul 2. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. r. 3­isaT­ regenerAcia [laT. reactor] – aparati an danad­  r.). r. warCinebis niSani (ordeni 3. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv.-is Sedgena. r.) 1. moZraoba. qimuri r. reAqcia [fr. reJimi. niSnebis kombinaciiT. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. xre. revoluciuri da erovnul da misT. kolba. gazeTi. Sua saukuneebSi: mefeebis. politika. romelsac iye­  s. regalis samefo] – 1. reaction] – 1.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. moebaSi ukve gamoyenebuli. 2­isaT­ vis). (qim. mag. reactif] – qimiuri . rebus `nivTebiT~. samedicino reaqciOner­i [fr. `sag­ moiqmneba.). progresis mteri.. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. (teq. romelic moqmedebs sna. Zrava. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. reacteur. 2. regeneravis). reaqtQul­i – (fiz. moWrisas. TviTmfrinavi. `nivTebis~.) war­  r. r.

reglAment­i [fr. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. aRricxva.  r. miwisqvesa biZgebis r. registrAcia [< laT. registrum sia] – siaSi.  poliklinikis r. (saek. samxreTaRmosavleT aziis r. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki.. yri­ lobis Catarebis wesi. konferencia. risame sia. mo­ wesrigeba. maCvenebeli. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. r. Casa­ weri davTari. 2. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. qorwinebis r. (teq..) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). konferenciis. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi.  r. dadgena. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. r.  amierkavkasiis r. qsovilis. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. reglamentAcia [fr. romelic vi­ same. rodesac saxelo an mxari . ekonomika. rEgent­i [laT. regQstr­i [laT. olqi. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. kuTxeebisa.. 2. 3. davTarSi Cawe­ ra. mefis mcirewlovanebis ga­ mo).-is darRveva. regionis qveya­ na.. ¥ regionuli da regionaluri. sadac registracia warmoebs.  deputatebis r. 2.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. regQon­i [laT. (biol. rEglan­i [ingl. mag.-is dacva. risame registracias axdens. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. regens (regentis) mmarTveli] – 1. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. registrum] – 1. reglament] – krebis.  namuSevari zeTis r.  maRali r..

-is moadgile. regolit] – mtvrisebri masala. r. piri. regtime < rag nawyveti da time dro. rEgres­i [laT. tempi. romelic gamosacemad am­ . dasabeWdad momzadeba (teqstis).. redactio wes­ rigSi moyvana. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. romelic wignis. redAqtor­i [fr.) ganviTarebis Sefer­ xeba. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. mowesrigeba] – 1. operis axali r.  xelnaweris uZvelesi r. ukuqceva. regtAim­i [ingl. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. regulAtor­i (teq.  siCqaris r.  reguliatori Scd. romelic redaqcias (mniSv..) mowyobi­ loba. fasebis r. piri.  r.  r. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. regrEsia (laT. daqveiTeba (sapirispiro progresi)... raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba.literaturu­ lad damuSaveba.  Zravas r.-441erTi naWriTaa gamoWrili. taqti] – 1. mimdinare..  literaturuli r. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. sistematuri. ¥ saredaqtoro. mecadineoba. redacteur] – 1. 2. Jur­ nalis. teqnikuri r. mowesrigeba. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. 2. redaqtQreba _ igivea. wylis donis r.  xelnaweris r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. regressus] – (wign. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. redAqcia [laT. 2. ukusvla.  xelnaweris r.  reguliaruli Scd. TanamSromelTa jgufi. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli. regOlit­i [ingl. temperaturis r. 1).  mTavari r. 3.  s.. quCaSi moZraobis r. red regulQreba [laT. rac redaqcia (mniSv. gasworeba. 1) ukeTebs raime teqsts. gazeTis gamocemas.. regulAruli [laT. honorari.

kolegia. gamomcemlobis ganyo­ fileba. rEvers­i [laT. aRwera. (gadat.  TavTavi. (qim. ¥ revanSistuli. 2. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. nusxa. rac risame garantias iZleva. politika. devalvacia). sadac aseTi muSaoba warmoebs. 4. zurgi (sapirispir. liTonis fulis an medalis ukana mxare. Semcireba. реестр polon. Sesusteba.  r. reduco ukan vabruneb] – 1. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. iron.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. 2. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba. 3. regestrum] – 1. ¥ redaqtiuli.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. sia. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. wamwami. 3. 2. dawesebuleba. . revAnSizm­i [fr. zedmeti mowiweba. revalvAcia [fr. reduplikAcia [laT.  xelmoweris r. ¥ saredaqcio.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva.) organos agebulebis gamartiveba.. (ekon.. reversus ukana.  mawoni – mawvnis.red -442rejestr laT. teqnikuri r. damuSaveba.) valutis kursis aweva (sapirisp. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad.  mTavari r.) valdebuleba. aversi). sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. reduplicatio gaormageba] – (lingv. revalvation] – (finans. (lingv. Sebrunebuli] – 1.  r.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. 2.  s.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. qaTami – qaTmis. -isaTvis mzadeba. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. gazeTs da misT. (teq. revErans­i [fr. redUqcia da reducQreba [laT. rEestr­i [rus. 4. reverence] – 1. rEvanS­i [fr. rTulis Secvla martiviT. (biol.

xelovnebaSi da sxv. teqnikaSi. bisagan. sistemis. uaxloes winaprebs. gardaqmnebi.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. revErsia [laT. r. Cveulebriv Tan axlavs . romelic revizias ax­ leba. (samarT. r. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. 2. revolution] – 1. romelsac ciuri moZraobis monawile. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. revmAtizm­i [berZ.  r. sinjva] – 1. (gadat.) winaT gacemuli gankargulebis. revokAcia [laT.) qonebis dabruneba yanaSi. dens. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. ¥ revmatuli. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. revisio gada­ gauqmeba. neba] – 1. organizaciis an revOlver­i [ingl. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). tkivilebi. gamowveva] – 1.) Zirfesviani cvli­ piri. an Teatraluri warmodgena. mTavroba. Secvla. magram (di pl. revQzor­i – Tanamdebobis 2. romelime dawe­ sebulebis. qanizmi. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. (vaWr.. rEviu [fr. r. Semowmebis mizniT.  r. revolUcia [fr. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. reversio dabru­  revmatiuli Scd. raime moZRvrebis. keuli scenebisagan. sazogadoebriv­politikur 2. moZraoba. brZanebis revQzia [laT. mecnierebaSi. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. nomre­  r. momadgelis gamowveva sxva atavizmi.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. brZola.  buxhalteriis r. texa. winandeli patronisTvis. reumatismos]  revoliucia. kulturuli r. (biol.

inglisur enaze. s. rezQume [fr. rezEqcia [laT. (samx. rezume Scd.-is proeqti. moxsenebis. fondi.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. r. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba).  moxsenebis r. ri­ same maragi.  r. resectio mokve­ Ta] – (medic. ¥ sarezervo. romelime qveynis moqalaqe.-is dadeba.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. Resolutio gadawyvetileba] – 1. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. rezervAcia [laT. dad­ genileba. mokle Sinaarsi. 3. dazvervis saidumlo war­ .) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. rezQdent­i [fr.-is miReba erTxmad. 2. daskvna. reservo vi­ naxav. 2. yrilobaze da misT. batalioni.. rezolUcia [laT.  rezoliucia Scd.  saxelmwifo sasursaTo r.  s.  umaRlesi mTavarsardlis r. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. ¥ reziumesi. rezervUar­i [fr. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi.ebi. rEzon­i [fr.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. vzogav] – 1. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad.  reziumisa. naSroms erTvis r. CrdiloeT amerikaSi. uflebis datoveba. rezidEncia [laT. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. 2. resident] – 1. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. reserve] – 1.  gancxadebaze r. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. rEzerv­i [fr. 2. resume] – Sromis. statiis da misT.  prezidentis sazafxulo r. raison] – (saub. romelic miRebu­ lia krebaze. saqmian qaRaldze warwerili.

(wign. Tana­ bgeradoba. kontingenti.-ze mdgomi kreiseri. adgili. gza. reid­i2 [ingl. reQting­i [ingl.) Sedegi. azri. (fiz. 3.  s. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rezonQor­i [fr. ¥ sareiso. as­ wavlos.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. ¥ sareido. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. rEzus­fAqtor­i – antigeni. resonance] – 1.  violinos r. 2­isaTvis).-iT Seicavs adamianTa 15%. 2. (spec. 2. ¥ sareido. Reise mgzavroba.-445same.areklili] – (wign. Tviseba. rezUltat­i [laT.) gamoxmaureba.  s. piesis an romanis moqmedi piri. rxevebi.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. raisonneur] – 1. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis.  r. Tanrigis mikuTvneba .  r. resultatus asaxuli. saavtomobilo gzebze. sadgomis r. raid] – 1.  mecnieris gamokvlevas didi r. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. gadat.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. gamoZaxili.  r. avtobusi. ¥ rezonansuli (mniSvn. 2. daari­ gos. rEid­i1 [holand. hqonda. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. рейс germ. TviTmfrinavis. (gadat. adamiani. (samx.  s. rezOnans­i [fr.  partizanTa r. damoZRvros. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. 1.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. rEis­i [rus. avtobusis da misT. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento.

sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. telefonis. – micvalebulis sulis mo­  r. wils. mizniT. saxsenebeli mesa (wirva). saCivari. r. visime an risime Sesaxeb (Teatr. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. plakati. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. mizidvis  reqviemi Scd. ma­  mocartis r. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. (samarT. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan.  s. nisZieba momxmarebelTa. anda warmoadgens de­ niT. zia. quCis viwro Sarvali. saTanado xelmowera). romlis saxelwodeba. ukmayo­ elementi (mag.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . telefaqsis no­  sportuli r. 2. requisitum  Teatraluri r.. fexebs. 2. romelic rekvQem­i [laT. ganyofileba. diul Zalas. filmi. rEklama [fr. saxelwodeba. urom­ 2. 3. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. yurebelTa da sxv. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. 2. politikur sarbielze. Seqeba. lebrivi moqmedeba. reclamatio ukmayofileba] – 1. 1. nawili. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. s. reclame] – . rekvQzit­i [laT. saWiro.-Si monawileoba. (vaWr. romlebic cnobebis gavrceleba.. preten­ gacemis adgili da TariRi.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. Reithosen] – to indeqsi. (spec. qalaqis.1 gan­ cxadeba.) dawesebulebis mi­ sportSi). daSinebasTan.) nivTebi. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros.  reketiri. rEket­i [ingl.saxlis nomeri. cxenosnis meri da sxv. filebis gamoxatva.rei -446- (mag. aucilebeli] – 1. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo.

record] – umaR­ lesi. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. (s. rEkord­i [ingl. recomendation] – visime muSaobis. Zabvis.) maCveneblebi. ¥ sarekomendacio. r.  avtomobilis r. Reconquista] – me­8­15 ss.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba.-is damyareba.  r. curvaSi. 2. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. relAcia [laT. xelaxla da construo vaSeneb] – 1. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. r. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. (s. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi.) aRdgena Zalebisa. rel rekreAcia [laT. 2. rEle [fr.) mosavali. moxseneba] – 1. ¥ rekorduli da sarekordo. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. relais] – avtomaturi xelsawyo. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb.  s. saukeTeso Sedegi. sabuTi. romelic auqmebs akreditivs. re­ kvlav. (s. relatio cnoba. (s.) dro. wnevis. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. Recreditiv] – 1. das­ veneba] – (spec. rekomendAcia [laT. werili. rekredQtiv­i [germ. axali r.. .  r.) darbazi. rekOnkista [esp.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros.  msoflio r.

renEgat­i [laT. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. aRdgena 2.rel -448- relQgia [laT. tansacme­  s.. dResaswauli-ieso qris.. sulebisa).. remissio Semci­ tes aRdgoma. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da.. saxli. zRvis fske binis r. samuSanarCenebi] – 1. Teba] – SekeTeba. saojaxo davida. religio] – rwmena rEmarka [fr.  r.. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes.). moRalate. mili. remontTan  r. wminda nawilebi. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. remarque] – 1. nivTi. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. Sesusteba] – (medic. kapitaluri. gafuWebulisa. relQkvia [laT. s. rom­ riv.  reliqvia Scd.  mTagoriani r. dablobebis. romelic lebsac Tayvans scemen. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. saaTis r. frCxilebSi). Cavardnili rEmont­i [fr. minaweri. reliquiae] (mr. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. li da sxv. SeniSvna. gandgo­ (sagvareulo) r. 2. religiuri oebi. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. . saxelosno. gacveTi­ sibrtyeze. bas. sarEmonto – 1. ¥ religiuri. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. roba. romelsac inaxaven yof] – adamiani. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba.. siaTebas.remQsia [laT. reba. lisa. ruka.) relQef­i [fr.). amoweuli.)  s. renego uarv­ 2. dakavSirebuli. ris r. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. amoburculi. relief] – 1.

) gaSuqeba. rentere – regularuli Semosavali. rentabEluri [germ.  parlamentis wevris r. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. qoneba an mi­ wa ise.  adamianis organizmis r.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. igivea. sargebliani. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. aRorZinebis xana. repertUar­i [fr.  saministro r. reOstat­i [berZ. rac ren­ tgenis sxivebi.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. repertoire] – . romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. sarentgeno. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. rEntgen­i _ 1. 2. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. ¥ rengenuli. reputacia. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. gadakeTeba. repatrQant­i [laT.-449- rep renEsans­i [fr. romelsac iZ­ leva kapitali. rEnta [germ. (s. repatriAcia [laT. Rente. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. Se­ mosavliani. repatrians (repatrian(tis)] – piri. gardaq­ mna. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. momgebiani. tyved wayvanili pirebis. rente – laT. rEnome [fr. fr. reparAcia [laT. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare.

.  s. darbazi. ¥ sarepertuaro. transplantacia)] – (me­ dic.) warmomadge­ neli. repetQtor­i [laT. mokle saxumaro nomeri. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. reprise] – 1. repetQcia [laT. reprezEntant­i [fr. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. 2. reporter] – Jurnalisti. dasja. tele­ viziiT. wamoZaxili. repressio daT­ _ ix. komisia.-is ganaxleba. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. re – nawilis gameoreba. romelic am­ zadebs reportaJs. aseTi (TavsarTi. repetitor is. gamoqveynebuli gazeTSi. aiTvisos raime codna. ganoebis mier miRebuli  s. generAluri repetQcia reprEsia [laT. dasasjeli zoma. 2. (ix. saxlis maswavlebeli. vinc imeorebs] – piri. replique. gegma. it. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. xelaxla) da (trans) plantatio 2.) 1. nawarmo­ ebTa erToblioba. replica] – 1. repetitio gameoreba] – dramatuli.  r. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod.  repetecia.  repetitoroba. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. estradaze da misT. repOrtaJ­i [fr. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. ga­ dacemuli radioTi. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio.  fexburTis matCis r. . koncertis r. TeatrSi. representent] – (wign. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. generaluri. reportQor­i [ingl. rEplika [fr. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. musikaluri da sxv. niSnavs: kvlav.  piesis r. TeatrSi: sityvebi. sarepetecio rEpriz­i [fr. mu­ Scd.rep -450- 1. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. 2. s. gameorebis sanoto niSani. ¥ repetitoruli.

(fsiq. mmar­ res Tvelobis wesi.  s. Se­ xeduleba. 2. (polit.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. respirAtor­i [laT. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. nawarmoebi. ekon.-is dacva. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. mtkiced dadgenili wesi. fakulteti. r. kvebis da sxv.. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. mcenareTa siTburi r.  manqanis muSaobis r. kvlav­ warmoeba. reprodUqcia [laT. Rirseu­ li. saparlamento r.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. mZromi] – (zool. 3. ¥ reJisoruli. re – xe­ laxla da productio. sa­ xelmwifos wyobileba. gax­ seneba. moTxovnebi. regime] – 1. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. s. ¥ sareJimo. reptilis mxo­ xavi.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. xmamaRla molaparake. naxatis. rEJim­i [fr. vawar­ moeb] – 1. niRabiani.  kargi r. reputAcia [fr.  kargi r. Selaxuli aqvs. respeqtabElur­i [fr. produco warmoeba. 2.. Sromis. ¥ sareJisoro. pirobebi. damdgmeli. respirAcia [laT. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. dasve­ nebis. respiratio] – sunTqva. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. reaqciuli r.  Teatris mTavari r. moqmedebis. ganawesi. arse­ bobis pirobebi. reptQlia [< laT.-iT sargeblobs. 3.  kvebis r. sabeWdi teqstisa da misT.. cxovrebis. reJQsor­i [fr.) qve­ warmavali. darbaisluri.  demokratiuli r. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. r. muSaobis. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . namuSevari. respectable] – pativsacemi.. respOndent­i [laT.  s.

Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.  s. telegadacemaTa r. radiosadguri. restauratio da germ..  restornisa Scd. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. mowyobiloba. 2. 2. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. ¥ saretranslacio.) konferencia.  bunebrivi r. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. qveynis ekonomikuri r.  respublikanuri Scd.-is prezidenti. r.  taZris r. agreTve translacia). restavrAtor­i restavraci­ is specialisti.  retransliatori Scd. respUblika [laT. Zveli freskebis r.  saqarTvelos r.  satelevizio r.  retransliacia.  s. samuSaoebi. retranslAcia – (spec.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. xelovnebis nawar­ moebis..  marTvis r. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. ressources] – 1. retorta ukan moxrili. ¥ sarestavracio. ¥ restoranisa..) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. restavrAcia [laT. r. saxelosno.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. saretransliacio Scd. s.  mx. forma.  rediosignalebis r. rEtorta [laT. (s. restaurienen] – 1. retranslAtor­i – (spec. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. resUrseb­i [fr. .. fuladi saxsrebi. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. risame maragi.) aRdgena pirvandeli saxiT. ¥ respublikuri da sarespubliko. resursi. restOran­i [fr.

rac rEfer­i [ingl. moxsenebis r.-453- ref ¥ saferendumo. piriqiT. retro. uri. 3. wyobiloba. reflEqtor­i [laT.  r. ukanve.  refleqsiuri.  s. refleqti r. Jurnali.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). biuleteni. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. romelSic ga­  r. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. s. ¥ referatuli. rEtuS­i [laT. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. moZraoba. Refero va­ leobiT. retros1. teleskopi. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. piruku da 2. s. refleqtoruli Scd. gadmocema. ubani. reflecto  referatiuli Scd. re­ refErent­i [laT. resis mowinaaRmdege. mocema. piri.. reflexus asax­ va] – (fiziol. wignis da upirobo r. niero naSromis. r. qili sarkis saSualebiT. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. avireklav] referEndum­i [laT. retrOgrad­i [laT. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. Referens aqcioneri. gadasawyvetad. gasaxurebeli xelsawyo. misT. komisia. uwyeb. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. rac zitivis Sesworeba fanqriT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. ukan mivmarTav. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. igivea. kiTxulobs. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. referen– 1. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. retrogra- . sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT.-is mowyoba.

romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. rateur] – 1. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. 2. ficatio gasworeba] – da req­  s. samecniero naSromis. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. specialuri gemi. reJimi. rector mmar­ 2. refrain] –  rektorati Scd. 1. narevebis gayofa. [laT. recensio 2. programa. rectilesi ganaTlebis r. refractio] – 1. fr.ref -454- rEforma [fr.. romelic ucvlelad ebis..  marTlwesrigis r. meordeba. Suqtexa. . 2. cis TaRze. (lit. Senareve­ (fiz. dasazidad.. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. reforme] – 1. vagoni. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. politikuri gardaqmna. umaRreqtifikAcia [laT.) dedamiwis atmos­ Tveli. (mus. misamReri. iwevs.) taepebi. meordeba. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. romel­ Tveli klasi. Secvla. datexa. rEfren­i [fr. rEqtor­i [laT. (astr. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. refda misT. warmodgenis.  dadebiTi (uaryofiTi) r.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. macivris nawili. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. ¥ sareformo. refrigéseba werilobiT. meTaurobiT.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad.

rQTma [berZ. recidivus rac meordeba] – 1. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. rizAlit­i [it. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. receptum aRebuli] – 1.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. ribes naka­ di. ribosOmeb­i [laT. r.). ribonukleQnmJava (rnm) [laT. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. 2. 2. mi­ TiTebebisa.  r. Wavli da (ix. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. ribes nakadi. erT­ erTi nukleinmJava. gameoreba.  tortis r. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. recQdiv­i [laT.) avadmyofis Seb­ runeba. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. 3. (medic. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. sisastike] – mkacri. rigOrizm­i [< laT. .-is gamowera.­s.-is wardgena afTiaqSi.. romelic iRebs gaRizianebas. recidivus rasac imeoreben] – adamani. (wign. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze. receptor mimRebi] – (fiziol. sanremo da sxv. Saqris damzadebis r. (samarT. recEptor­i [laT. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. rigor sim­ kacre. zneobis wesebisa. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. rivQera [it. mtkice dacva raime princi­ pebisa. Wavli da sôma berZ. risame damzadebis wesi. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. taepebis bolos. rEcept­i [laT. recidQvist­i [laT. kani.

 r. r. Cabareba] ritOrika [berZ. rQtm­i [berZ. mareobaSi Cadgoma..).) scesurdo. leqsis r. rikOSet­i [fr. Sinagani r.. rQmesa [it. r. aRmosavleT .rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. asxleta raime zedapirze 2. ra­ rQqSa [iap. rhythmos] – 1.] – 1. remake xelaxla ¥ ritmuli.) wesebi. riTmiuli. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria.-iT wamosuli burTi. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. niali. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. rimmessa fulis gadacema.. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. (s. (gadat.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. – (finans. nebi. rQsk­i [fr. braga. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. ricochet] –  musikaluri r. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. biT. lorwovani garsis anTeba. reoba. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. ritualis] – (wign. r. riTma sxvaa (ix. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. gagzavna. aerobika. rQng­i [ingl. bis r. elCis miRerebisaTvis. ceremoformis moedani (Cveulebriv. rQnit­i [berZ. same. rimEik­i [ingl. muSaoba. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. misi axali versiis Seqmna ix. Tanabarzomiereba ri­  r. saSiSroeba. vleoba. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ.). (s.) yoveli Tamasuqi. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan).) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. moZraoba.). romelic moqmedeba. li..) – cxviris lo.

aseT etlSi Sebmuli. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. swrafi ritmiT. rikSa Scd. rok-opera.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. igivea. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . mefis xelisuf­ lebis erTguli. 2. rQcar­i [germ. Scd. germ. – rok­musika xma­ maRali xmiT. рояль. rac rok-n-roli. mkacri.  mZime r. rok-ansambli. TviT adamiani. Ritter < Zv. Tavganwiruli. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv.. roQal­i [rus. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. `roalis damkvreli~. riter mxedari] _ 1.~. ke­ TilSobili adamiani. rac rok­ musika. 2. fr.  `roalze ukravs... 2.  `roials ukravs~. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. didsulovani. avtomaturi mo­ wyobiloba. naxi­ ris Segroveba] – 1. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. mamaci. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. rObot­i [Cex. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. rok. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. xarebis daWeraSi. rodeo jogis. `roiali daukra~.  rok-jgufi. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. rOker­i1 [ingl. Tav­ dadebuli. 2. romelSic adamiania Sebmuli. brunva Semokl. igivea. rOk­i [ingl.).  riqSasi. roiAlist­i – roializmis mimdevari. ¥ riqSisa. rocker < rock darweva. rOdeo [esp.. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. cxenebis. feodalur evropaSi – piri. qanaoba. rock n roll – rok­n­ roli] – 1.

 Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. poezia. stili.romelsc romAntika – (wign.  baironis r.  pirovnebis r. vari gmiri. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. istoriaSi. rac qmnis emociur. 2.. n.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. warmoiSva  romaniuli Scd. role] – 1. 2. risame idealizacia.  istoriuli r.  mTavari r. 3. r. li siuJetebis mqone didi .­is pirveli me­ ri. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr.  d.-s stilis aveji. patara sasimRero liriku­  r. mniSvneloba.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. ¥ rokokuli. xarisxi. romance] – 1. lis r. rTu­ deblobisaTvis brZolis r.-ebis Sesruleba. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi.  r. xelovnebaSi: mimarTuleba. rOm­i [ingl.-is daswavla.  romantiuli Scd. r.. (gadat.  r. rocker < rock 2.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. tiuli stili. arayiSvilis r. me­19 s.-uli urTierToba. masala piesaSi. rOl­i [fr. mijnuroba. 2­isaT­ rOkoko [fr. li leqsi. rum] – magari. 2.-is mTavis wesebs. (gadat. spirtiani sasmeli. gatacebulia rok­musikiT. roman] – 1. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. rococo] – ar­ vis).rok -458- mayuCis gareSe.. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. r. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi.-ebi. rokiT. rOker­i2 [ingl. lirikuli simRera. dagisagan. qiteqturuli da dekora­  r. ebi. romantisme] _ 1. me­18 s. ¥ romanuli (mniSv. baraTaSvi r.) is.­Si safrangeTSi. siyvaruli.

romAnul­i [laT. spars. grafa. ¥ rudimentuli. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. rudimentum Canasaxi.-459¥ romantikuli. rubQkon­i [laT. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. (Zv. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. espanuri. notatio] – 1. welTaRr. igive robaia. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. rubAia [arab. (polig. nawili. moldavuri. r.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. rotAcia [laT. brunva.. romelic 49 w. rac rota­ ciuli manqana. rUbrika [< laT. rumi­ nuli. rotvaQler­i [germ. triali.) igivea. sawyisi] – (bi­ ol. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. Rottweiler < geogr. rOq­i1 [spars. rUmba [esp.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi.). organo. 2. wrebrunva.  r. italiuri.) organo.  r. rudimentaluri Scd. JurnalSi da misT. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba.  rudimentaruli. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. rOq­i2 (ist. sax. Tavganwirva. 2. . qveganyofileba. rudQment­i [laT. franguli. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. xasiaTi.

cvlilebis winaSe. sqe­  r. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. inter­ sAga – [Zv. gamo­ rUtina [fr. mr. CamorCeniloba. 2.  sagasi Scd. netis gadamcemi sadguri. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. sabana] – tropikuli sAbo [fr. sAboT­i [Zv. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. uZraoba. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. Zv. sakvoQaJ­i [fr. sabOtaJ­i [fr. sax. sAvana [esp. savanebi. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. Tqmuleba. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. (gadat. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. roeper] – . msgavsi informacia. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. aparati.).) sxvisi wvalebiT. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. vili miayenos partniors. ro Tqmuleba. sabot] xisgan gamoT­ veli. ax. amerikaSi. 2. rUpor­i [holand. (gadat. sobrivi ukuRmarToba.  savanasi Scd. saddukaioi sakuT. welTaRr. mwerlis markiz konusis formisa. skandin. welTaRr).] – brinjis arayi.) saerTod. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. saxelis mixedviT] – 1. fexsacmeli.rup -460- ¥ sagisa. ebr. saga] _ 1.

sAldo [it. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. kerZi. zogjer xorcisa da Tevzisagan. sAlon­i [fr. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. s. poezia. saldo] – (buxhalt.. 3. sAlto [it. 2. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. salaTi Scd. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. 2.-461samgzavro CanTa. wminda. ¥ salaTisa. salon] – 1. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. 3. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. sAlaTa [it. . ritualuri.  salaTasi. daWrili kitri da pomidori xaxviT. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. ZmriT da misT. salAmandra [berZ. sakramEntul­i [laT. Sekazmuli. tabucuni). romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan.  literaturis s. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. sad­ gomi. musika. 2. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. maslaaTi. 4. xe­ lovnebis nawarmoebebi. 4­isaT­ vis). sadac iyideba mxatvruli saqoneli. dasasvenebeli oTaxi gemze. mwvaniliT da misT. tansacmlis s. salamandra] – 1. (wign. salto xtoma. sakrAlur­i [< laT. 5.) rCeul pirTa wre.  s. sadac ewyoba gamofe­ nebi. kartofi­ lisgan. s. (moZv. 2. TviTm­ frinavisa da sxv. politikuri s. sastumroSi da sxv.  sakvaiaJi Scd. sacramentum kurTxeva] – 1. iWmeba civad (sinon. maRazia.. saRmrTo. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. bostneuli mcenare.  samxatvro s. tradiciuli. salato mariliani] – 1. saTanadod Sekaz­ muli. cecxlis stiqia. 3.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. romlebic iW­ meva umad.) ¥ salonuri (mniSvn.

rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. ¥ sanatoriuli. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.-ebi. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale .  s. bavSvTa s.  borjomis s. Самбо (Semokl. 2.] – brazilieli zangebis cek­ va. summit mwvervali. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi.  bankis s. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. rac salto.-is mkurnaloba. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. samba < afrik. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. banke­ bisa da a. gajansaReba] – 1.  saartilerio s. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. sAmbo2 [ingl. sasaliute Scd. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. ¥ sanireba. riskiani.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. Tavze xelaRebu­ li nabiji. zambo] – adamiani.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis.  s. sanatOrium­i [laT.  saliuti. sAmum­i [arab.] – 1.. sAlut­i [fr. sambo esp. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). sanAcia [laT. 2. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. sAmbo1 [rus. (me­ dic. trestebis. samûm] – mSrali. ¥ sasalute.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. sanatio mkurna­ loba. [it.S. sAmba [ingl. – saartilerio jgufi. samUrai [iap. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. musika am cekvisaTvis. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. igivea. 2. sAmit­i [ingl.

 s. ena. mdgomareoba. santimentAluri [fr.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sentimentalisme] – 1. 2. bunebisadmi. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla.-463- san sangvQnik­i [laT. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. cent asi] – TavsarTi. ganTavi­ sufleba sansarisgan). romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. xelnaweri. sanQtar­i [fr. ¥ sanitariuli. gadaWarbebiT gul­ Cvili. sAnt­i [fr. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. santimentAlizm­i [fr. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. daWrilebs. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. s. s. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. santimetri = 0. agreTve nirvana (qanaoba. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi.). sanitAria [laT. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. eqimi. Zexvi. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. ¥ sanskrituli. sAnsara [sankr. romelic Svelis avadm­ yofebs. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. daTvaliereba. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sanguis (san- guinis) sisxli. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. sAndviC­i [ingl. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. qalaqis s. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba.01 metrs.  sanitaruli Scd. zedmeti grZnobiereba. sicocxliT savse adamiani. igivea ra sendviCi.  s. sAnkrit­i [ingl. yveli da misT.] – Zveli induri samwerlo ena. Sanscrit sanskr. ixmareba agreTve . me­18 s.

¥ usanqcio (mniSvn. RmerTis moRalate angelozi. Tanam­ zraxveli] – 1.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. satanas < Zv. .  mTvare dedamiwis s. qveyana. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. romelic mibmulia meore. (teq. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. s. mowodeba. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. eSmaki.-ebi. saflavis qva kubos formisa. sarkôma] – (me­ dic.) kbilana. sArkazm­i [berZ.  sanqcireba Scd.  prokuroris s. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. sarracenia] – mcenare. 2.] – avi suli. dadastureba. sanctio dakano­ neba] – 1. nebarTva. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. mitingi. patara akldama. berZ.  u. iZulebis. sArkoma [berZ.­de) qsovili.  ekonomiuri s. 4.): qvis kubo. sAnqcia [laT. 2.  s. Rimili. (fiz. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. sAtana [berZ.) avTvisebiani simsiv­ ne. 1­isaT­ vis). ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. adamiani.  didi saxelmwifos s.  s. 4. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn.) RvarZliani dacinva. saxelmwifo an mTavroba. romelic formalurad da­ moukidebelia. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. nebarTvis micema. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. Tanxmoba. 3. mis neba­sur­ vils.-ia. wamyvan kbi­ lanaze. romani. sarkasmos] – (wign. satelles (satellitis) Tanamgzavri. ¥ sarkazmuli da sarkastuli.san -464mwvave ironia. 1). saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. saracEnia [laT. satElit­i [berZ. sAri [spars.) pla­ netis Tanamgzavri. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. (astr. 3. sarkOfag­i [berZ.

. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. sax. pedicia. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. lurji iagundi. plakati. Jurnali. vruli. segregAcia [laT. ro­ veul monakveTSi. ukravs~.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. sAqseb­i – germanuli tomebi. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. berZ. nadiroba. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. 2. mzis sistemis didi pla­ neta. mi. kupletebi. Segmentum mo­ nakveTi] – 1..  siansi Scd. `saqsofonze damk s. is bolos isini dai pyres frankebma. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera.) wris adgilzea. s. (maTem. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. me­8 s. s. Scd. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. dRis vis da nayofierebis RmerTi. safQron­i [berZ. hi pnozis s.­ qalaqi­Tanamgzavri. segregatio . satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. romelic rkaliTa sAuna [fin.-ebi kinoSi. agreTve 2. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. vreli~ da a.. s. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva.  `saqsofons ukravs~.  saqsafoni. saxlda britaneTSi. uzogavi dacinva. ganlagebuli nawevarTagani. `saqsofonze ¥ satiruli. nawili. gakicxva.) s. miTologiis kronosTan). Saturnus] – 1. (zool. sferos nawili. sAtira [laT..S.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. sEans­i [fr.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss.

sed -466¥ seismologiuri. s.. (medic. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. 3. sEkret­i [laT. Sesanaxad. saison] – 1. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. samuSao.  s. sEif­i [ingl. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. xileulis) mwi­ fobis. navigaciis s. an specialuri saTavsi. sadguri. risame (mag. ¥ sezonuri. ruka. xelsawyo. safe] – uZravi. ya­ daRa. romelic moscilda saR nawils..  atmis s. s. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. Zvirfa­ seulobis. s. 2. Semosvlis dro.  seismiuri Scd. secans gadamkve­ Ti] – (maTem.  s. weliwadis nawili. 2. sEkans­i [laT. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. sEdan­i [ingl. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs..) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. sequestrum] – 1.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. gamokvlevebi. pe­ riodi. zamTris s. seQsmur­i [< berZ. sEkvestr­i [laT. s. monacemebi. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili).. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan.. raioni. dasvenebi­ saTvis da sxv. sadgomi – fasiani qaRal­ debis.) raime qsovilis mkvdari nawili. seQner­i [ingl. seismolOgia [berZ.  s. . sEzon­i [fr.  Teatraluri s. blis s. yurZnis s. cecxlgamZle karada an yu­ Ti.  sazafxulo s. kerZod – miwis­ Zvrebs. (samarT. dokumentebis.

secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. selEqcia [laT. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. mudmivmoqmedi s. SejvarebiT.. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.  pirveli (meore) s. 2. ¥ seminariuli da saseminario. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad.romelic mTvares swavlobs.  aTdRiani s. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. sEmestr­i [laT. .  s. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. selEqtor­i [laT. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. seminaria). Tesli. sekularizAcia [< laT.  s. seminAria [laT. 2.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. s.. semQnar­i [laT. sekUndant­i [laT. seminarium sanerge] – 1. ¥ seminaruli da saseminaro. filosofiaSi. ¥ sasemestro. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali.) sekrEcia [laT.-467Tiereba. secretio ga­ moyofa] – (fiziol.  s. nerwyvi. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. selenelOgia [berZ. gamocdebi. sadguri.. ¥ seleqciuri da saseleqcio. kuWis wveni . Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. secundans (secundantis damxmare] – 1. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. selectio gadar­ sem Ceva.

señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. ¥ senioritasi. senbErnar­i – jiSiani. santimentaluri. sasemenario Scd. it. it. seniOrita [esp. finiki­ uri. seminari). alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT.  s. 2. aRmoCena. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli.  senioritisa Scd. .sem -468Ronieri ZaRli. semituri enebi – monaTesave enebi. asiriuli. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. arameuli. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni.  s. seniori (Cve­ ulebriv. sensAcia [fr. señor] – espa­ neTSi: batoni. batono! (Sdr.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. siniorina). 2. SemTxvevam mo­ axdina. sentimentAluri _ ix. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. s. senAtor­i – senatis wevri. siriuli. ganaTleba. romelsac kargi ynosva aqvs. siniori). siniora). qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. babi­ lonuri. Zlieri STabeWdileba. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. sensatio] – 1.  semenaria. didi. senatus < senex mo­ xuci] – 1. semenariuli. rac raime ambavma. cnoba. ¥ sensaciuri da sasensacio. qaliSvili (Sdr. it. senQor­i [esp. ebrauli. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. senQora [esp. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. sEnat­i [laT. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. TviT es ambavi.

romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. aRqmebs miiCnevs. gancalke­ vebuli. kameruli musikis Janri.-469- ser sensuAlizm­i [fr. [laT. aRTqmis (bibliis) Targmani. serAfim­i [Zv. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. separatio] – gamoyofa. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. zneob­ rivi darigeba. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. ebraulidan ber­ Znulze. server momsa­ . rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. swrafva gamoyofisaken. sensualisme septuAginta < laT. sentEncia [laT.  serenadasi Scd. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. TaTbiri. serEnada [<fr. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. it. sententia azri. 2.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. separAtul­i [laT. separAcia [laT. serenade. im ebraelTaTvis. ¥ serenadisa. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. separAtist­i separatizmis momxre. serApis­i [berZ. separatus] – gankerZoebuli. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. ebr. separatisme] – 1. 2.  s. separAtizm­i [fr. seraphim (mr. serenata] – 1. gancalkevebisaken. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. sErver­i [ingl.  separatiuli Scd.

s. darba­ iseli. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. 2. fasi da sxv. wigni. gamoSveba. (saub. serpentarQum­i [laT. sakiTxi. doku­ mentebis Tanrigi. maskaradis. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. mniSvnelova­ ni. mowmoba. jgufi. serieux] – 1. werilobiTi cnoba. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. karnavalis dros. adamiani. serpEntin­i [laT. serpAntin­i [fr. ¥ seriuli (mniSvn. seriOzuli [fr. service] – suf­ ris.  s. . 3. mZime. sErvis­i [ingl. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. 4. s. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. mdgomareoba.  s. erTgvari sagnebis rigi. romelic axlavs saqonels da. sErviz­i [fr. dafiqrebuli. sertifQkat­i [fr. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. daavadeba. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. dinji.  avtomobilebis s..  filmis pirveli (meore) s. xure] – mZlavri kompiuteri. serQal­i [ingl.ser -470 s. fasiani qaRaldebis. 1­isaT­ vis).) saSiSi.  sufris s. Cais s. saxifaTo. 2. sayuradRebo.. 3. series mwkrivi. 3. serpentin < serpent gveli] – 1.  naxatebis s. ri­ gi] – 1. sertificat] – 1. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. damokidebuleba. 2. sEria [laT.  saqmisadmi s. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis.

sEt­i1 [ingl. sEqta [laT. .) gancalkavvebuli. sessio sxdoma] – 1.. sErfing­i [ingl. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. s. sEqtant­i – seqtis wevri. religiuri Te­ mi.  sekta Scd. 2. s.  s. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb.  parlamentis s. sEt­i2 – Zv.  sagamocdo s. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi.) partia CogburTis TamaSSi. sexus sqesi da berZ. 2. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. set] – (sport. qafplastisa). sexus sqesi da (ix. sEter­i [ingl. sertifikaTi Scd. seqsopaTolOgia [laT. romelsac iyeneben serfingSi. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. osirisis Zma da mkvleli. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. sEqsi [laT. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. okeanis zvirTebze.  serTifikati. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis.-471 s. darbazi. sEsia [laT. vadebi. sErfbord­i [ingl. skola] – 1. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. sagnebi. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. (gadat. seqsolOgia [laT. TviT es gamocdebi. samecniero s. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. sxdoma. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. secta moZRvreba. ¥ sasesio.

SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. sectio gakveTa] – 1.  sektori Scd. 3. romli­ Tac ityobinebian rasme. 2. fexsacmlis s. svQng­i [ingl. gadascemen raime gankar­ gulebas. si [it. organiza­ ciis ganyofileba. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. sEqcia [laT. Signal] – 1. sibyla] – Zv.-ebi. ganyo­ fileba.  stadionis samxreTi s. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. ubani.  aRicxvis s.. swing] (sport. . sQgnal­i [germ. radiatoris s. yriloba. saxalxo meurneobis nawili. sEqtor­i [laT.. maRaziaSi.  kerZo s. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. Tavdacvis s. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. iyeneben RvTismsaxurebis dros. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes.  zusti drois s.  s.  saxlis marjvena s.-ze wakiTxuli moxseneba. sector] – 1.  sportuli s. or­ ganizaciis nawili. 2. av­ tomobilis.  s.) wris nawili. sagzao ¥ seqtanturi.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. moZraoba. raime dawesebulebis. 3. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. (ma­ Tem. kadrebis s.  s. dawesebulebis. 4. 3­isaTvis). muSaoba.. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. am bgeris aRmniSvneli noti. konferenciis qve­ ganyofileba. raime mTlianobis (mag. pirobiTi niSani. raime farTobis nawili. vaWrobaSi. svinAqsar­i [berZ. sektanturi Scd. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali.. CineTis. nagebobis) na­ wili. svAstika [sanskr. sQbila [berZ.  sektanti.

figuris italiaSi. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio.  s. silUet­i [fr.-473- sim s.  gazeTSi Semosuli s. iyeneben. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. sistema. sax. tranSeaSi. 2. sxva feris formaze. romelsac amzadeben da­ ..  sarkinigzo s. kulturebi.. sQesta [esp. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. siesta] – espaneTSi. (gadat. xelwodeba. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. s. ¥ sasignalo. rames­ laze maRalia. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. gebulia erT swor xazze. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp.  s. s. signalizAcia – 1. silos (mr. kuT. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. romelsac sadme  s.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb.  avtomaturi s. mzesumzira. alur nagebobaSi (koSkSi. daxatuli sQdr­i [fr. sa­ ol. alami. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. xelsawyo.  mTis s. saxlebis s. ormoSi). am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. signalebis ¥ silosisa.] – 1.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba.-ebi. visime an ri­  s. rodesac mze.)] 1.-is micema. s. sizigQeb­i [berZ. monawile.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. same erTferi konturuli gamosaxuleba. burus­ Semdeg.-ebi. sagnis. s. syzygia Se­ erTeba. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. raketa. koSki.-is damzadeba. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. 2. Zalian cxela). simindi. s. 2. ¥ sasilosisa. nagebobis. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. misacemad.

¥ simbolikisa.  simetruli Scd.-a. naxati. ¥ simetriuli. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. simboloebi. raime sididis pirobiTi aRniSvna. (droSa. proporciuloba risame ganlagebaSi. ¥ simboluri.­is dasawyisSi.-is dacva. simbOlika – kreb. simpATia [berZ. adamiani. dagegmareba. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas. simEtria [berZ. Tana­ . 2. s.  s.  simpatia. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. simpatiuri. garegnoba.sim -474zomiereba.  s. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp.  s. moqmedeba da sxv. quCebis s.  albert ainStainis formula E=mc2. niSani. s. anti paTia). simpaTuri. romelic raime mcnebis.  simbolikasi Scd. sQmptom­i [berZ. simpozium < berZ. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s.-ebi. simpozQum­i [laT. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.­is bolos da me­20 s.  u.  krizisis momaswavebeli s. simbOlizm­i [fr. sagani. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. Suagulis mimarT. symptoma dam­ Txveva.  simboliuri Scd. sQmbolo [berZ. adamiani.  saqarTvelos s.. figura. symbolon] – 1. symbolisme] – antirealisturi. propor­ ciuli ganlageba centris. usimpatio Scd. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze.  adamianis sxeulis nawilebis s. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi. ¥ usimpaTio. gerbi).  saerTaSoriso s.  mtredi mSvidobis s. simboloTa erToblioba.. ¥ simptomuri da simptomaturi. simpaturi. mimzidveli. s.

simulAcia [laT. taZa­ ri. movlenebi. boWko. batono!  Sdr. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni.  sinagogasi.) kreba. simulans (simulantis)] – piri. 2.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. Tbili adgili. sabWo] – 1. sintetikuri Scd. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. s. .  simuliacia Scd. signore] _ ita­ liaSi: batoni. 3. analizis monacemTa ganzogadeba.-475 s. siniori (Cve­ ulebriv. seniori. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. sQndrom­i [berZ. simulatio] simulireba [germ. sinaRoRa Scd. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. synthesis Seer­ Teba. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. esp. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. gadat. synedrion kreba. kon­ kordansi. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. simUlant­i [laT. s. 2. meTodi. analizi). Tanaxmianoba] – 1. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. (ist. ¥ sinagogisa. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. simfOnia [berZ. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. sinedrQon­i [< berZ. ¥ sinTezuri. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. synagoge kre­ ba. s. (moZv. simulieren] – risame (mag. romelic did Sromas ar moiTxovs. symphonia Ta­ naJRera. syndrome Tavmoyra] – (medic. kauCuki. TanaJRera. sQnTez­i [berZ. sinEkura [< laT.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba.  kvlevis s. 2. qsovilebi. sinQor­i [it. TaTbi­ ri. Sexameba] – 1. sinAgoga [< berZ. sabWo. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli.  sinTetikuri.

synodos kreba] matikis nawili. damTxveva droSi. `Wkua~ da `goneba~. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. seniora.  s. sinus Runi. romelic – 1. esp. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano.] – (lingv.) kuTxis erT­erTi vetad. ¥ siniorinasi. erTdro­ ¥ sinonimuri. sinQor­a [it. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. diaqronia). trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp.  Sdr. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. xelTan erTad) – qalbato­ ni. signora] _ ita­ . procesebi. qaliSvilo! logiur pirobebTan. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. sityvebi. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. pirobebi. antomovlenis. amin­  Sdr.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. qaliSvili. synoptikos uTxovari qali. ud­ sityva.sin -476-  s. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. 2. seniorita. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. analizi.  siniorinisa Scd. procesis zusti nimi). mag. sQntaqs­i [berZ. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. an Zalian axlosaa masTan. liaSi: qalbatoni. dis mdgomareobasTan. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. s. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. gvarTan an sa­ Sesaxeb. ba (Sdr. `xa. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri.sinqrOnizm­i [< berZ. nadadebis agebulebas. synchroliCa~ da `noxi~. siniOrina [it. esp. sinqrOnia [< berZ.

syrtaki] – berZ. sQrof­i [fr. ¥ sirenisa. sazogadoebrivi wyobile­ sinon.-477- sis uli mimdinareoba. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. moqmedeba. ro­ sQrena [berZ.  s. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri.] – fiis s. sinqrOnul­i [< berZ. moxsenebisa). romelTa mi­ tombilis s. sirQus­i [berZ. sirocco < arab. mecnieruli kvlevis s.  alublis s. mentTa perioduli s. kenkris sqeli wveni (qarT.. 2.  kapitalisturi s.  aRzrdis s. sirop] – SaqarTan  mzis s.. 4. seirēn. organizaciulad gaerTia­ . Tanave ukan gordeboda]. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. siropiani Scd. ¥ sirofiani. romelic icis pedagogiuri s.  s. systema] _ 1. iakob gogebaSvilis cxeli qari. lavi.. eleerTad moduRebuli xilis. lat. wesebi. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). saarCevno s. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan).. s. erToblioba princi pebis. xedviTac xdeba rame.. jgufuri cekva erTgvari. ba.. buli nawilebisa. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. roulad xdeba. nervuli s.  emanuel kantis filososQroko [it. vaJini). sQstema [berZ. ymuilisebr xmas.  siropi. saswrafo daxmarebis avmeTodi. wyali. 5. romelic gamoscems mkveTr. samxreT evropaSi (qris 3. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT.  sirenasi Scd.

 s. mdgomareo­ ba. s. ¥ sistematikuri. ¥ siuJeturi. priviligirebuli qalaqi. City] – 1. mecnierul dakvirvebaTa s. ambebisa.  sistematiuri Scd. sis­ temaze dafuZnebuli. s. did britaneTSi: mniSvnelovani. sistemizAcia [fr. ganuwyveteli. 1. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. konstruqcia. 6. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra.  sistematiuri.sis -478sxvaa (ix. situAcia [fr. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. kategoriebi. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. mecadineoba. sQstola [berZ. rac ganuwyvetliv meordeba.  s. ¥ sistematuri da sistemuri.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. sistema). aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. gadmocema sakiTxisa. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli.  sistematikuri sxvaa (ix. dakvirveba.. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. sistemuri . 1) aris dakavSirebuli.  s. 2.. s. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. mkurnaloba. s.  mopovebuli masalebis s. sistematika). sQti [ingl. garemoeba. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias.  piesis s. siUJet­i [fr. rac sistemasTan (mniSvn. s.  axali s. jgufebi. systolē] – (anat. teqnikuri mowyobiloba. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. sistemAtika – biologiuri mecniereba. siUita [fr. suite] – musika­ luri nawarmoebi.  suita Scd.-is ganviTareba.-is TviTmfrinavi. katalogi. 2.

de­ boSi. it. ¥ skandaluri da saskandalo. sys Rori da philos megobari. saS.  surprizi Scd. ayalmayali. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. kosmonavtebisa. 2. sinon. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. s. skaphē etli. Siphilus < berZ. ska skAlp­i [ingl. qarga. Cxubi. skaUtizm­i [< ingl. navi da anēr (andros) adamiani. skAndal­i [fr. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari.) SemTxveva.  politikuri s. Sesafaseblad an gansasazRvravad. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. . skAfandr­i [fr. warmoiSva did britaneTSi me­20 s.-479 s. aTricxva sistema.  sasiamovno s. aTaSangi). scando av­ divar] – mkafiod. siUrpriz­i [fr.­is dasawyisSi. aurzauri. laT. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT.  s. mTlianoba. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. suJeturi Scd. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. skAlpel­i [laT. atyda. scala kibe] – 1. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. lanZRva­gine­ biT. siureAlizm­i [fr. scalp] – Tavis kani Tmebianad. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. scandale] – 1. sifQlis­i [< fr. damarcv­ liT warmoTqma. 2. instiqtebSi da misT. scaphandre < berZ. astronav­ tebis da sxva.  quCaSi s.  suJeti. halucinaciebSi. (s. skandQreba [< laT. skAla [laT.). scalpellum] – patara qirurgiuli dana.

romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. sklEra [berZ. scepticisme < berZ. damokidebuleba. undobluri damokidebuleba. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba.ske -480- skeQtbord­i [ingl.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. kritikuli. sklErit­i (medic. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. gan­ sja] – 1. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari.) magari] – (anat. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. sklera) anTeba. ¥ skeptikuri. skQptra [berZ. skEting­rQnk­i [ingl. skOtland­Qard­i [ingl. skEtC­i [ingl.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. toni.  skeibordi Scd. scotch] – Sot­ landiuri viski. skrupulOzur­i [laT. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. skQf­i [ingl. skOC­i [ingl. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. s. sklEroz­i [berZ.) skleris (ix. wvrilmanuri. sklēra (mdedr. . skepsis ganxilva.  s. skeptQcizm­i [fr. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. 2. dawvrilebiT. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. 2. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT.  skeptiki Scd. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. zedmowevniT zusti. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. skateboard skvEr­i [ingl. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. scruptulosus] – 1. skeptQkos­i – adamiani.

sax. Sarvali. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. uzarmazar (800­1500 m. romelic niCbis gvari. niCbebi. wris 2. mosmis dros srialebs win . simaR­ 3. dakeba). romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. an iisferi xaverdisa). Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. gamosaxuboloSi gafarToebulia. skuphia] – 1. slide sriali] – 1. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan.) qariSxali. kveuli profesiis. wve­ smAragd­i [berZ. skUlptura [laT. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. slAqs­i [ingl. igivea. sinon. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. slAid­i [ingl. qan giganturi s. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. s.) skUfia [berZ. sinon. slang] _ igivea. skUter­i [ingl. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi.)] – ¥ skulpturuli. sinon. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. смерч] – (geogr. gav­ adamianebi. slaks (mr. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. ze) an wylisas (zRvaze). smaragdos] – minerali. ro­ zurmuxti). rac diapozitivi. moqandake).-481- smi skUlptor­i – [laT. romelic aCens xurni. qveynebSi (fineTSi da sxv. leba. scooter] – 1. Zravis mqone marxili. er­ slEng­i [ingl. figura (qarT. sculptor] da ukan. romlis totebi  s. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. Si: sityva an gamonaTqvami. sculptura] 2.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. portreti. rac Jargoni. patara gliseri.

solarizAcia [< laT. солдафон] ¥ sasnai pero. smOg­i [ingl. ro­ Tsulovani.  operis s.. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. am bgeris aRmniSvneli noti. solarium < sol leli. piri. mizniT). mis mexuTe bgera. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. ganaTleba. – saimedo. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. smog < smoke kvam­ . snob] – adamiani.w. laqis saxelebis mixedviT. adgili. er­ gi tonis wesebi. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. gundis s. megobruli. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli.  saldafoni Scd. ukulturo  s.  s.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. samxedro piri. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. sol] – musikaluri ga­ trebSi. dareulobis. snOb­i [ingl. naSromi. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. qedmaRlobs. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. samkurnalo gadanakecebi aqvs. manerebis da misT. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. areul­ rali. safuZvliani. solidaire] – daicvas moda da e. solide] – (wign. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. kursebi. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. mecnieri. s.) nebis. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. soldAfon­i [rus. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. s. snaQper­i [ingl. vi moaqvs. – xepre. musikosi an mocekvave.. smOking­i [ingl. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. tlanqi. srola.

romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. sOnata [it. solo] – musikaluri Rero xma.  souzi Scd. qa­ ti. 2. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. saswavlo sagani. so¥ social-demokratiuli. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. solfEjio [it. nare JRera] – musikaluri na­  s. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. fisagan. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. souce] – 1.  sasiski Scd. momRerlis an sOsis­i [fr. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. mimdinareoba. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. partia. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. wevri. sOmbrero [esp.-d. Ti sakravis.-483- soc solQter­i [fr. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. gadoebrivi da [berZ. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. wvrilad daWrili xorci­ 2. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. smenis gansaviTareblad. sonata < laT. demokra¥ somnabulizmi. somnAmbula [laT. somnus Zi­ li da ambulare dadis. solfeggio] – 1. broSSi da misT. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. socialisme < laT. soprano] – 1. warmoTqmiT. wvrili Zexvi. meba. 2. nawarmoebi an calke partia. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba .

). Teoria. romelic metismetad sociolOgia [fr. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. amta­ saylapavi milis. mixedviT]. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. gadamyidveli. brZola. sazogadoebrivi). anze.  s. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. an saerTaSoriso masStabiT. odnen mkacr pirobebs. s. spasmos] – yelis.soc -484- erTgvari. beladi romis imperiis  s. fasebi. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. kuW­nawla­ nobas). spAring­i [ingl. partia.) – saxelis TierTobasTan (qarT. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. w. ¥ saspartakiado. spaghetti (mr. romlis moqala­ makaroni erTgavri. aRr. Tobs mkacri cxovrebiT  s. Zv. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. sinon. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. saswauli.  s. lebeli rameTi.  s. aR. urTierTobani. 2. romelic spekulacias eweva (qarT. spartakQada – 1. Zv. didi spor­ sociAlist­i _ 1. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. s. mdgomareoba. . masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. sparring] – (sp. winaaRmdeg (1 s. gamokvleva. welT­ ¥ socialisturi. s. vis da misT. wyobileba. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. CxviTi SekumSva. 2. Spartacus] – Wari). sinon. amtanoba. qorvaspArtak­i [laT. dazRveva.

. sagangebo spermatozOid­i [berZ. sperdaniSnulebisa. specificus Teatraluri warmodgena. muWugTan dakavSirebuli. spektraluri Scd. . analizi. saspekuliacio Scd. farulad daTva­ nebi. mecnierebis. optikuri grafiis s. spekulAcia [laT. rac mas spEqtr­i [laT. mixedviT. speqtri. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. saswavlebeli. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. ma (spermatos) Tesli. ufro Zvirad. sinon. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. speciAlist­i [fr. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. ri).  s.. mov­  sadi plomo s. gansakuTrebuli. spektruli.-is ZiriTadi fedazverva. specialiste]  s. Taviseburi] – sagnis. s. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. romelsac spe­  spekuliacia. lacio. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. Senoba. suni.. saqoneli. spekuliantalRis sigrZis. – adamiani. romelic tis s.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. yidva da ukanono gayidva  s. Taviseburebani. s. fasebi. (fiz. cxoveli da eidos saxe) – 2. leqsikoToblioba. xalx. romelic warmo­ ¥ specifikuri. speculatio  mzis s. teqnikis.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. spelaion dargSi. mag. Seiswavlis gamoqvabulebs. xazebi. speciAlur­i [laT. specialis] – 1.  spektri. s. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. spEqtakl­i [fr. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. spectacle] – specQfika [laT. mRvimeebs. anu fenis turi Scd. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. adgens raime sinaTlis  wamlis s. zôon  s.

3. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. romelic gviCvenebs avtomobilis. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. spiralis < spira Runi. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. spOra [berZ. spirituAlizm­i [< laT. agreTve rbola yi­ nulze. idealisturi moZRvreba. mowyeniloba (s. organizacia (zog­ jer kerZo piric).) krivSi: piri. sponsor] – firma. agreTve mis mier gav­ lil manZils. speaker] – 1. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spQral­i [laT. spidOmetr­i [ingl. mavTuli an zambara. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. sokoebis. . parlamentis Tavmjdomare. xveuli] – 1. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. splQn­i [inlg. spQker­i [ingl. TavisTavad. xsnidnen elenTis daavadebiT).) sevda. 3. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. naRve­ li.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. spontAnur­i [laT. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. (maTem. (sp. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. speedway. 2. spleen elen­ Ta] – (wign.spi -486- spQdvei [ingl. spQning­i [ingl.­s Zve­ lad. spOnsor­i [ingl. samo­ spirQtizm­i [laT. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. WanWikisebri xazi. speedometer] – xelsawyo. miwis an balaxis trekze. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. 2.

-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. ciguraobaSi. Seneleba. aramudmivi. risame ganmtkiceba. stayer] – (sp. romelic sprin­ tSia daostatebuli. stabilis myare. kostiumi.  s. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. staQer­i [ingl. s. 2. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. ciguraobaSi. stabQluri [laT. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs.) venuri sisxlis Segubeba.  fasebis s.). (medic. vaWrobis da misT.. mdgradi] – risame mya­ ri. rbola.) sportsmeni. perio­ di risame ganviTarebaSi. (ekon. staieri).  sportiuli Scd.  pirveli s.. inventari.  s. mdgradi. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. s..) warmoebis. sportsman] – piri. Seferxeba. spOrt­i [ingl. stabilis] – mudmivi. romelic siste­ matiurad misdevs sports. sporAdul­i [< berZ. ganviTareba.  stadialuri Scd. sprinter] – sportsmeni. mtkice. stabilizAcia [laT. fasebi. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. umoZraos vxdi] – 1. mdgomareoba. ucvleli. myari. stadQon­i [berZ.  s. arasayovelTao. ganviTarebis faza. sprQnt­i [ingl.  s. ¥ stadiuri. sprint] – (sp. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. sprQnter­i [ingl. siCqare (Sdr. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. stadion as­ parezi. spOrtsmen­i [ingl. s. stagnAcia [laT. stagno vaCereb. velosportSi da misT. stAdia [berZ. ¥ sportuli da sasporto. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. avtosportSi . ¥ sprinteruli.  sacxenosno s. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. saavtomobilo s. ekonomikis s. bolo s.

finiSi). (Sdr. xarisxis da misT. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. formis.-ze dadgenen.  s. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. 2.) Sablonuri. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. stalaqtiti). sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. aveji. (Sdr. adgili. pasuxi. ¥ sastarto. distancia. pistoleti. (gadat.  25 wlis s.  morbenlebi s. stalagmiti). s. stalAgmit­i [< berZ. stAJ­i [fr. ti pobrivi nimuSi. trafareti. rasac zomis. ¥ standartuli – 1. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. sprinteri. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas.  saxelmwifo s. stArter­i [ingl.). Sabloni. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad.  s. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili.  standartiuli Scd. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad.  stalaktiti Scd. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. start] – 1. stAnica [rus. starter] – 1.sta -488safuZveli. stalAqtit­i [berZ. niSani. (gadat. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. ti pobrivi. s. ¥ staieruli. raketa. standar­ tis Sesaferisi. stalAgnat­i [< berZ. da sxv. stArt­i [ingl.  s. Sdr. moedani. s. Temebi.) araoriginaluri ram. standard] – 1. s. 2. detalebi. stAndart­i [ingl. risame sazomi. tra­ faretuli. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. 2. . romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. stApel­i [holand.  s. norma.

masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. Статья] – 1. kre­ bulSi. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. 2. stAtika [berZ. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. wneva. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. stAtist­i [< berZ. wylis s.  statistiuri Scd.  statiuri Scd. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. Zravas asamuSaveb­ lad. siaSi. stAtus­i [laT. Zravas) uZravi nawili. s. romelic startis sig­ nals iZleva. leqsikonSi da sxv. statistQkos­i – statistikis specialisti. statike] – 1. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba.  sasoflo-sameurneo s. statQstika [ingl.  statuti sxvaa (ix. cifrebi. meqanikis nawili. 2. stAtor­i [laT. statistic < laT. status mdgomareoba] – 1. Tavi. status quo] – . eleqtro agregati avto­ mobilis. stAtus­kvo [laT. statUet­i [statuette] – patara statua. 2. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. s. parlamentis wevris s. stAtua [laT.-489piri. stAtia [rus. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. 2.  di plomatiuri s. monacemebi. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. status mdgoma­ reoba. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. Teoria. mosvenebiTi.  s. mecniereba.  faifuris s. masobrivi scenebis mo­ nawile. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. TviTmfrinavis da misT. done.raime sabuTSi.). msaxio­ bi. dinamika). wonasworobis mdgomareoba (Sdr.  statuetka Scd. paragrafi iuridiul dokumentSi. nawili. ¥ statistikuri  s. ¥ statikuri.

parlamentis sxdomis s. 1) ti pis dawesebuleba. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti.  moxsenebis s. sistema. stele] – qvis fi­ la. stEla [berZ. uZravi] – 1. Stellage] – ram­ . s. wignebis s. Canaweri. statut] – wes­ deba..sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi. stenOgrama [berZ. stationarius mdgomare. gulis angina. stElaJ­i [germ. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati.  ordenis s. staciOnar­i [laT.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. mudmivi.-is kursebi. Canaweri. stand] – dafa. 2. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. s. aramoZravi. stAtut­i [laT.  sagamofeno s. angariSi. stEnd­i [ingl. masalebi.  statusi sxvaa (ix. stacionaruli – 1. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. ambulatoriuli). rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp.  status-qvo Scd. s. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). kinoTeatri. stella Scd. stenokArdia [berZ. ¥ stelisa. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic.  stenografuli Scd. 2.  s. mkurnaloba. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. saga­ ni. ¥ stenografiuli.  s.  stacionaluri Scd. debuleba risame.  s.-Si moTavseba.-ebi.). sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba.  stelasi. sta­ cionaruli (mniSvn. biblioTeka.  s. stenogrAfia [berZ.  biblioTekis s.  s. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis.

vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. s. Tavisebureba.  s. s. 4.  s. sterilisation] da sterilQzeba – 1. sti- .) igivea. stereOti p­i [berZ. stQl­i [fr. trafaretuli. vaJas poeturi s. 3. stQlet­i [it. ¥ stiluri. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. enobrivi xerxebis erTob­ lioba. saSua­ lebiT. 1. stereoti puli – rac xSirad meordeba. binti. sterQluri [laT. (wign. nairsaxeoba. damuSavebuli. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. nawarmoebis s. stilizAcia [fr. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. 2. bamba. 2. stQlb­i [berZ. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne.  Zveli s. piri.  qirurgiuli instrumentebis s. ucvleli.  s.-491- sti stEp­i [rus. Sablo­ nuri. 2. qcevis an moqmedebis manera. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi.swo­ ri. stylos] – 1. welTaRricxvis sistema.  daviT kldiaSvilis mwerluri s.  Tanamedrove arqiteqturuli s. muSaobis s. степь] – utyeo.. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv.) formebis mibaZva. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. gadat. stile < berZ. enobrivi Tavisebu­ rebani. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. rZis s. stilbô vkaSkaSeb. pasuxi. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali.  Zveli miniaturebis s.. sterilizAcia [fr. rac trafareti. Tavisebureba... fraza.  xelmZRvanelobis s. liTonis mTliani sabeWdi forma. gamoxarSviT. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. axali s.

 stependia Scd. 3. ubedureba. 2. rac Scd. stQmul­i [laT. stQqia [berZ.). damangreveli Zala (qa­ riSxali.  s. stylistique] – 1. li. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. stoQkos­i [stoikos] – 1. stewardess] – stiuardi qali. stoicheion ele­ menti] – 1. Taviseburebani. stoi­ cizmis mimdevari.  gazeTis s. gare­ mo.) visime moqmedebis. ara­ organizebuli.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT.  s. bunebis mZlavri movle­ na. stili) gagebiT. biZgi.  zogjer `stilisturs~. sti pEndia [laT. gamosvlebi. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. sti plCEiz­i [ingl. mniSvn. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. romelic eZlevaT studentebs. stependianti Scd. stilQstika [fr. dakvirveba. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. stiuArdesa [ingl. kargad cnobili. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. 2. stQqiuri – 1. s. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. wyaldi­ doba. xanZari.sti -492– (sp.  s. mecniereba. stiUard­i [ingl.  Sromis nayofierebis gazrdis s. are. stipendium jamagiri. wyali. sti pendQat­i – moswavle. 2. aspirantebs. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare.ro­ melic sti pendias iRebs. enaTmecnierebis nawili. sayvareli saqme. 3. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT.  sti pendianti. steplechase] . (gadat. cxovrebis. fondi. ¥ sasti pendio. bort­ gamyoli.). sxvanairad: stiqioni. miwisZvra da misT.  s. miwa an cecxli).

) piris lorwovani garsis anTeba.) sapasuxod. me­7 s. (sp.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. Sre da berZ. stratum fena. SimSilis. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. travmis da misT. strop (mx. (gadat.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. ¥ stresuli. 2. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba.) fexburTSi: centraluri mcveli.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. strOpeb­i [ingl. 2. stOper­i [ingl. strQptiz­i [ingl. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba.  s. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. romelic troposferos zeviTaa. poliklinika. stopper] – (sp. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). kom­ binaciebi keTdeba saerTo. mdgomareoba. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba.­is bolos). winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. stratEgia [berZ. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis.)] – specialuri boWkosagan . sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. ybebisa da saxis daavadebebs. strip­tease] – warmodgena. stratum fena. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. stoma (stomatos) piri] – (medic. ¥ stomatologiuri.Sre da berZ. omis momzadebisa da warmoebis. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. sphaira bur­ Ti. stratQsfero [laT. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. wel­ TaRr.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. stomatolOgia [berZ. piris Rrus.  s. sphaira burTi. stress daZabva. SiSvldeba.-4932. stratOsfero [laT. 3. (gadat. (gadat. stomAtit­i [berZ. strEs­i [ingl. strategia] – 1.

gancda. s. mikerZoeba.subQeqt­i [laT. cnobeli da gardamqmneli.  s. zadebs. studens (stu3. stUdent­i [laT.. ritmulad gaerTianebuli 5. arqona. piraduli.  niadagis s. orga. (gramt. romelic uSvebs Suts.  s. Tavisepirovneba (sapirisp. stUdia [it. sinon. sadac ramdenime striqoni. analizi. sawarmo. cxovreba. (log. s. romelic  s. gadacemebi (radio­studia. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. agebutelestudia). wyoba. s. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze.. saswvleblis moswavle. s. Camoekideba gaSlil para­ 4. leba. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1.) msjelobis sagani. 6. enis s. agebuleba. 2. axalgazrda msaxiobTa zo­ . sawarmo. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. rogorc nizaciuli s. s.). warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. mxatvris 2. Sexeduleba. Ti. subictum] – 1. 3.subieqtQvizm­i – piraduloba. saswavlebeli. (filos. specialuri sadgomi.  saTeatro s. obieqturobis uli s. 2. obieqburebani. strophe] – leq­ kinostudia). mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s.. adamiani. aRnagoba. ¥ studenturi.  s. araobieqturi. (filos.  s.).. subieqtis damaxasiaTebeli. midgoma. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s.str -494- dagrexili Tokebi.). cvlilebebi. cnobiereba. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ.  xmis Caweris s. leqsi. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. qvemdebare. studio] – 1.  struqturaluri Scd. qoreografi. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. (qarT. ti). wlebi. poemis s. saopero s.

devna meore enam. sub qveS da fr. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. kadris qveS warwera. aqrola. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. firmebs. romle­ mwifoebs.) myari moaxdina am ukanasknelze. substantia arsi] – risame safuZveli. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT.  s. 1. (filos. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. saxsovari. rome­ subsQdia [laT. (biol. bordinatio] – (wign.. ¥ subtropikuli. sutroposferosagan. fiz. magram ro­ sublimAcia [laT. arsi. substAncia [laT. roemlic motovebiT). (lingv. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. suvEnir­i [fr.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis).) sakvebi garemo da ix. litikuri nawili. 2. romelic gamo­ s.  sufsidia Scd.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena.-495- suv subkontQnent­i [laT. 3. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. hava. s. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. wifo s. sUbstrat­i [laT. sub qveS saerTo safuZveli. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. substratum] –  s. mareba. rebis mkacri sistema. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. titre titri] – kinofilmis dacva. subtil] – (sa­ ub. . sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. kulturebi. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. saCuqari.-ebis maRazia.

umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. sukulEnteb­i [< laT. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. Souveränitit < fr. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. supermoduri. aloe. sUna [arab. nawarmi. agava da sxv. zeviT. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. adamiani.).  superlaineri. Siizmi).] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr.  s. sUra [arab. ¥ sasuveniro. sUlTan­i [Turq. romlebic miewe­ reba mahmads. 2. sUmo – [iap. mTavars.. univermaRi. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. daumarcxebeli.. zeadamiani. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. 2. meTaurobiT. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. supermarket < super. surdus yru .. surdokAmera [laT. suvEren­i [fr. supermArket­i [ingl. zemoT. suverenQtet­i [germ. [laT.suv -496-  s. supErmen­i [ingl. sUperyda – qaRaldis yda. super zeviT. ­ze. romelic aRniS­ navs: 1. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. sultan < arab. super. maRazia.  superrazmi. umaRles xarisxs.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). ki­ nomebrZolisa da sxv. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. superman ze­ adamiani] – 1. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba..

risame Semcvleli..) risame moqmedebis. Tavi da sUfizm­i [< arab. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. 4. sphinx] – 1. suffixus bolos vianebis saxisa. s. romelic sarTi. naxazi. mimagrebuli] – (gramat. romelic me­8 culi vinme an rame.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. (gadat. iuridiuli (Semdeg. sfEro [berZ. sxeulebi. Sic momavali kosmonavtebi birTvi.-ebi. schema garegnoba. dedamiwis s. bis mqone sadgomi. Scd. ekrani. – 1.] – Zv.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. imyofebian xolme martoo­ 2. aRwera .-s radiusi. sphaira] – 1. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi).  s. s. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. risame gadmocema. gavlenis da wvrTnis dros). forma] – 1.] – mahma­ mkerdi qalisa. dax­  televizoris s. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. 2. (gadat. erTkavSirs. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. ro­ melsac namdvili sagnis. s. dianobis mistikur­asketuri 3. romelsac tatebi.) yalbi.  s. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). saukuneSi warmoiSva. s. agreTve. sfQnqs­i [berZ. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. Zv. (wign. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram.) 5. linza. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. bolo­ sqEma [berZ. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). traq­ frTosani arseba. eg­ 2. erTi Tviseba aqvs. romlis yve­ 2. erTgvari pepela. Suli zedapiri. tani lomisa aqvs. zedapiri. souffleur] – bilobas. surOgat­i [laT.

xelovneba. sovrebeli s. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. romanis s. xazi. eklesiaSi: ganxeTqileba.. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. fakulteti. amaRlebuli moedani. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. romelic la. risame gadmocemaSi. ganmarteba. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. nazodi. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. 2. s. Tabelle < laT. msjeloba. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. moTxrobis. gamosaxvaSi. lmadidebel da kaTolikur  s. marjabaSi. Tac idgmeba kinofilmi.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. sqOlio [berZ. scholastikos warmoebi. tonebi.sqe -498- zogadad. 4. gadmocema.4­isaTvis). ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. metyveleba. s. scholion] – SeniSvna. sqemAtizm­i – gaubraloeba. suraTis . niSvili. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. trafaretuloba azrovne­  s. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. . 1. gamosv­ sebulebis muSaki.  gamoTxovebis s. dasamax sqematiuri Scd. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. mowyvetili codna. garegnoba.­is ostatebi.-is novatori k. monacemebi.s. klebis s. dawe­ calkeuli nawili. aris moTavsebuli. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s.. (romanis. 3. Teatraluri moRvaweoba..-ebi. usagno  s. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. scaena < berZ. s.. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1.. Teatri. s. schisma] – marT­ (mniSvn. masala.

2.. ¥ tavtologiuri.-499dan wasvlas. ZiriTadad wiwvovani tye evropis.] – xSiri.  metabelesi Scd. tAverna [it. tavtolOgia [fr.  stadionis t. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. ruseT­ Si. logikaSi – msjeloba. ¥ metabelisa. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. tAbldot­i [fr. typhoon < Cin. restoranSi. tak tavtOgrama [berZ. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. tAiga [Turq. . sagnis akrZalva. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. tAblo [fr.. table d’hôte] – sastumroSi. moqmedebis. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. yvelasaTvis es iyo t.  cimbiris t. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. taQfun­i [ingl. tautologie < berZ. tauto igive da logos sityva] – 1. Takelage < holand. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. sadili da sxv. 2. traqtiri. dafa] – specialuri fari an ekrani. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas.  t. epiteTi. tableau suraTi. CineTSi da sxvagan).] – 1.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. tabUret-i [fr. grigali. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. tAbu [polinez. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tabu] – 1. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. vagzlis t. pansionSi: saerTo sufra. 2. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. daado. sadac sauzme.  t. iakut.  taburetka Scd. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. takElaJ­i [germ. imavis gameoreba sxva sityvebiT.

di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. s. (arqit. gansa­ Jisa. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. ma. tAnker­i [ingl. talanto] – 1. sazidi gemi. nis) SurisZieba. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. romel­ sac deben WrilobaSi. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT.) wyvilad. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl.) Senobis cilind­ ¥ satanko. talio (taliotrigonometriuli funqcia. ruli an mravalwaxnaga na­  s. romelic zustad See­  tangesi Scd. oradgiliani velosi pedi. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. tAlon­i [fr. – (maTem. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. 2. tandem] – 1.  mZime t.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. tangens Semxebi] didi erTeuli. tampon] – steri­ msaxurobs. biani sabrZolo TviTmavali 2. tambour] – 1. talon] – patara  t. wili. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. nebSi. (gadat. visgan. baraTi.RruSi gansakuTrebuli niWi.-Si gamosvla. tanker] – Txeva­  benzinis t. Seteva. musika cekvisaTvis. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad.romelic qvemexebiTa vlel karTan. msubuqi t. tAnkist­i _ samxedro piri.tal -500- tAlant­i [berZ. romelsac eyrdnoba gumbaTi. lizebuli masala.. tAngo [esp. sisxldenis SesaCereblad 2. rac risame miRebis uflebas iZleva. . divizia. 3.

taqsi. tAtam­i [iap. (qarT.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. veli. aqvs mricx­ tymisaTvis. zustad sikaluri nawarmoebi. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. t. nixri). sinon. tempiani cekva. kasrebi da misT. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. taqsis (`taqsis ga- . romelsac mgzavrebi 2. taxe] – nixri. tarantola] – ¥ taqsim. tarAntul­i [it.. cxov­ robs miwaSi. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. taran-tella] – 1.. dadgenili marSrutiT. таран < berZ.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. tachos siC­ sasurveli mizanTan. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). feni Wilobi. satvirTo t. melsac grZeli tani da 2. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. safuTavi masala (yuTebi. Zvelad iye­ tAqsi [fr. (samx.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi.) gulis aCqareba. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi.-501- taq tantAlos­i [berZ. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. tachys verc wyals svamda.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. bradikardia). такса germ. ked­ tAqsa1 [rus. tarif < arab. romelsac di­  minis t. mwifenayofian xexilis qveS. veSa nawili. vian autanel tanjvaze. t. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. qaRaldis t. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t..). yofaSi. tadaoba Ziudo. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. lili manZilis safasurs. ro­ (Sdr.] _ iatakze dasa­ tomrebi. rantô damangreveli] – 1. romelsac Rmer­ tArif­i [fr.

raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. taqss. tēle Sors da grafo vwer.. Semdeg. 3. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. 2. ¥ taqtikuri. taqsSi. Taktike] – 1.  ornawiliani t. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. tele. tAqt­i1 [germ. telegrafi. momzadeba.  t. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni.  teleskopi. taqsomOtor­i _ igivea. adamiani. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. tAqt­i2 [fr. taqsiSi. uvertiuris daskvniTi t. ¥ taqtiani.  t. tAuer­i [ingl. darty­ mebi. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika.. rac depeSa. Tavis daWeris unari. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze.  taqsamotori Scd.] – 1. t.  sazRvao brZolis t. ¥ sataqsomotoro. taktiani Scd. kavSir­ gabmulobis sistema. tactus Sexeba] – 1. rac taqsi. telestudia. SeniSvna. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. (samx.­mde – me­ fis cixe­darbazi. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. parki.  takti. amocana. taqsidErmia [berZ. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . tAqtika [berZ.  s.  Sigawvis Zravas dguSis t. igivea.). telEgraf­i [berZ.  oTxtaqtiani Zrava. telEgrama [berZ. jarebis t. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba.-ebi. ¥ taqtiani. metruli mu­ sikaluri erTeuli. saqcieli.taq -502- mouZaxes~). Takt < laT. t. amJamad istoriuli muzeumi. [berZ. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. 2.  telekamera.  taktika Scd.. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.

 s.-is aparati. s. 2.  feradi t. ¥ sateleskopo. kabeli.  t.  t. televQzia [ingl. telEskop­i [berZ. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. marsis t. s. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena. teletAi p­i [ingl.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). television < berZ. telepATia [berZ.. kavSirgabmulobis sawarmo. televisor berZ. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. tele Sors da laT.-is ekrani. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.  t.-is lenti.-is Senoba. gadacema. s. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. filmi. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas.  s.  s.  t. t. . 2.-is programa. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs.  s. ¥ teleskopuri. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. planetebi. tel ¥ satelevizio. kavSiri. antena.  t.-is sistema. feradi t.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. t. televQzor­i [ingl. dakvirvebebi. ¥ satelevizio. ¥ satelevizio. telemeqAnika – 1. linzebi. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. ramac gavrceleba ver hpova. saxelosno. tēle Sors da laT. mecnierebisa da teqnikis dargi.

TviT informacia. aparatura. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan.-is gadacema.tel -504daurekes..  mrewvelobis ganviTarebis t. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. temtus dro] – 1.  t. 4. tEmp­i [it.-iT . telEfon­i [berZ.-ebi. mgzne­ bare. t.-ma dareka. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi.-is uvertiura.  mgznebare t. 2. tempo < laT. mis qcevaSi.  s. sadguri.  sasiamovno t. telEfaqs­i [ingl. nivTierebis siTbos xarisxi. s. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. temperatura swori Sefardeba. qseli. tEmbr­i [fr. aseTi kavSiris abonentis nomeri. energiuli. temperAtura [laT. sxva­ gvarad faqsi] – 1. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi.  swrafi t. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. 2. t.-is xma. temperAment­i [laT. f.-is aparati. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi.  elsmeni Scd. musikaluri sakravisa). raime sxeulis. done.-is miReba. cekvebi. 3. tEleqs­i [ingl.  saqalaqTaSoriso t. ¥ sateletai po.  s. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs.  f. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. ¥ satelefono. s. darbazi. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. t. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. t. msaxiobi.

2­isaT­ vis). sinon.  terasi Scd. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. 2. msmenels. tEnor­i [it. aseTi xmis mqone momRera­ li. aweuli t. tendEncia [ger. Cveulebriv mr.  tendenciozuri Scd. terasse] – 1.. (saub. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. tenore] – 1. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. Tendenz laT. Sigawvis Zravis t. tendo miviswrafi] – 1. 2. tent] – tilos farduli.. risame ganviTarebis mimarTuleba.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado).  saqarTvelos t. wylis duRilis t. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. tEnt­i [ingl.­ebaze gaSenebuli xexili.  t..  t. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. midrekileba. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. sicxe). ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. 2. haeris saSualo t.. qarxnis t. sazRvrebi.-505 wylis t. saxelmwifos t. tErasa [fr. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. 2.. teritOria [laT. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. qalqis t. 3. progresuli t..  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. terminus saz­ .  zrdis t. kritika. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. tErmin­i [laT. tEnder­i [ingl. ¥ teritoriuli. cvlilebani. reJimi.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. miswrafeba. tender < tend momsaxureba] – 1. ¥ tendenciuri (mniSvn. t. ¥ temperaturuli. ter tEno [iap. 2.  normaluri t.  teritorialuri Scd. done..

¥ teroristuli.  t. tEror­i [terror SiSi. terminAlur­i [laT.  filosofiuri t.. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. ¥ terminologiuri. terminalis saboloo] – 1. terpEnTin­i [berZ. saboloo. avto-satraqtoro t.  t.  s. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs.. maTematikuri t.ter -506Tanamgzavris zedapirze. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. leqsikoni. metroplitenis). sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. bolo sadguri (rkinigzis. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. terminaluri mdgomareoba – (medic. termino sazRvars vavleb. organizacia. termQnal­i [laT. saTerminologio Scd. terminolOgia [laT. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. terminAtor­i < [laT.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. teretenthinos] – fisovani wveni. aqti.  Termini Scd. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika.. Terminologiuri. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki).  Terminologia.-is msxverpli.  t. vyof] – (astr. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. ¥ teroristuli. t.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . komisia. ¥ saterminologio.  teqnikuri t.) bolo.  faSisturi t. 2. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan.

2. inJinrebi da t. texnikuri Scd. (lit. (poligr. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. progresi. samxedro t. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. Wadrakis TamaSis t.. tEqnika [berZ. musikaluri gamis mesame safexuri.-ebi. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). rac trio.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. erToblioba profesiuli xerxebisa. . romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis.  t. intelegencia. 2. samSeneblo t. warmodgenili hyavdaT qalad.  mowinave t.  texnika. gamocdebi. iye­ neben medicinaSi.  usafrTxoebis t. teqnQkuri – 1.. avto-satraqtoro t.. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. violinos dakvris t. 2. t. tercia mesame] – 1.-507kolofinis misaRebad. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. tester] – xel­ sawyo risame (mag. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. CamorCeniloba. tErcet­i [it. test] – mokle amocana.  t. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli.. ¥ testuri. xelovneba] – 1. tErcia [laT. terpsQqora [berZ. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. dokumentacia. teqnikasTan..) sasaTauro Srif­ ti erTgvari.-is ganviTareba. techno osta­ teq toba. (mus.  samTo t.. teqnQkos­i 1.. romelsac xelSi lira uWiravs. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. 2. manqanebis. t.  sasoflo-sameurneo t. terzetto] – 1. tEster­i [ingl.) igivea.  t. 3. t. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. tEst­i [ingl.

teqnikis dargSi momuSave piri.  t. SeduRebis t. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. typus anabeWdi.  texnologi Scd. texnikosi Scd. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. saxe. axali t. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. 2.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . sabuTi da misT. teqnolOgia [berZ. logos moZRvreba] – filosofiis dargi. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. geologiis dargi. 2.-meqnikosi. forma. depeSis t. ¥ tigelisa. teqtOnika [berZ.  `vefxistyaosnis~ t. tQara [berZ. teqstolOgia [laT. texnologiuri Scd. textum da berZ. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si.  inJiner-t. simReris t.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis.. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli.-ebi. Txzuleba.-is danergva. sagnebis. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. tvQst­i [ingl. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. romis papis gvirgvini. textum kavSiri.  TviTfrinavis axali t.. twist] – cekva erTgvari. tiara] – 1. t.. avtomobilis awyobis t. forma.  texniki. techno ostatoba. 2.)..  Cais t. tQgel­i [germ.  texnologia. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. tQp­i [laT. (arqit.. procesi.  norCi t. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). ¥ teqnologiuri.  tiglisa Scd. nivTie­ rebas. nimuSi] – 1.. tEqst­i [laT.

mxatvrul literaturaSi. xelisufleba. tirage] – 1. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon.  titaniuri Scd. titAnur­i _ (wign. saerTod raime sapatio wodebuleba. tQtul­i [lat. 3. gamocemuli wigni. wignis pirveli gverdi. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. monologi. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. magaliTi. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. ti polOgia [berZ. tQraJ­i [fr. mxatvruli saxe. qimiuri elementi. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. ti pQkon­i [berZ. proeqti. t. fola­ disferi magari liToni. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. tQtan­i [berZ. ¥ tiranuli. Sroma. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. 2. despoti). despotizmi). titulus] – 1. 3. Zala. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn.-509avtomobilis axali t. Titan] – 1.  t. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. 2. tirAnia [berZ. movlena.  didi t. 2. 2. t. geniosze. 1­isaTvis). replika.  Cempionis t. tQrada [fr. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba.) uzarma­ zari [berZ.  qarTveli qalis t. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. gigantebi. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . tQran­i [berZ. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT.  t. tQtr­i [fr.  ti piuri Scd. t.  t.  grafis t. titre] – warwera kinofilmis kadrze.

¥ tonaluri.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. rac tituli (mniSvn. 3. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT.  mediduri t. gadasvlebi. sinon.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. kilo). tolerans (tolerantis)] – (wign. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. tiflopedagOgika [berZ.tif -510- uri. 2. sinon. 2. tolerAntoba [< laT. typhos gonebis dabneleba.-ebi.  togasi Scd.. tonos xmis amaR­ leba] – 1. tOn­i [berZ. muqi t. transportis tvirT­ mzidaoba. tQf­i [berZ. tonnage] – 1. avtoris gvari. tOna [fr. ¥ togisa.) sxvi­ si azrebis. toga] – Zv.  naTeli t. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. (mus. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s.  t. rwmenis Semwyna­ rebloba. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). tomOhavk­i [ingl. 3).-ebi. tQfozi [it. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi.-ebi. . maRali t. elferi). gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. tOkai [< geogr.  dabali t. tOga [laT.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. tOnaJ­i [fr. saubris esa Tu is ieri (qarT. sax. satransporto saSuale­ baTa. weli da sxv.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. tifosi (mr. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. gamoce­ mis adgili.

sasuqad. tOnus­i [laT. tot toponQmika [berZ. tOnga [ind. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. torso] – adamianis tani ferweraSi. tyis. tOrs­i [it. tonus < berZ. topogrAfia [berZ. romelsac iyeneben arayisa da misT. tosti. mTis. 2. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli.) saxelwodeba. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. tOnik­i [ingl. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. piramidebisa da misT. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. ¥ topografiuli. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. ruka. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. tOrpedo [laT. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. tOrf­i [germ.-5113. toreAdor­i [esp. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. tonos daZabva] – (fiziol. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. koleji. totalizAtor­i [fr.­is gasazaveblad. topiAria [laT. t.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. mindvris da a. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . tOst­i [ingl.  t. 2.S. torsi. leqsikologiis nawili.  toriadori Scd. raime saqonlis gamoSveba woniT. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. toast] – 1. iyeneben sawvavad. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. sad­ RegrZelo. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. totalisteur] – 1. formis micema.

 t. ojaxuri t. 5­isaT­ vis). 2. traRikuli. tanjva. traRediuri. Janri.  toqsiuri Scd. ¥ tragikuli (mniSvn. saxelmwifo. sa­ yovelTao.  Seqspiris t.tot -512dramatuli nawarmoebi. tOqsin­i [berZ.  t. ¥ tragediuli (mniSvn. biuro. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. 2­isaT­ vis). tragedia] – 1. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. nivTierebani. (gadat. 1­isaTvis). mZime gancda. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. ¥ satragedio (mniSvn. sasacilo mdgomareoba an ambavi. omi. totAlur­i [fr. tradQcia [laT. totall] – (wign. ubeduri SemTxveva.) yovlismomcveli.-ebi. agreTve zogi cxoveli da mcenare. samwuxaro da. totalitaire] – sadac. 2.  t. toqsikolOgia [< berZ. 2. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. tragikomEdia – 1.  traRikosi Scd. reJimi. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. datrialda. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze.) saSineli ambavi. . toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. aq araferia!  traRedia. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. igive totalitarizmi. daRupva. t. t. SemTxveva.  t. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. satraRedio Scd. toqsQkur­i [< berZ.  t. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. t. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. amave dros.  s. msaxiobi. t. totalitArul­i [fr. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti.  t. dramatu­ li nawarmoebi. mobilizacia. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. tragEdia [berZ.

trawl] – 1.). yofaqcevis normebi. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. trAler­i [ingl. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza.  t.  erovnuli t.  t. 2. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. kosmosuri aparatis t. ¥ tradiciuli. dResaswauli. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. daJeJviT. trAmbler­i [fr.-ebi. trAverz­i [fr. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. traverse] – ge­ mis. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad.. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. tra  xelis t. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. . trauma] – or­ ganizmis daSaveba. traverse] – ga­ nivi Zeli. trawler] – 1. trAvma [berZ. trAvers­i1 [fr.-513cema. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. daSaveba. trAl­i [ingl. traeqtOria [laT. kadoni. 2. travmatolOgia [berZ.  Wurvis t. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. trAvers­i2 [fr. samxedro gemi. 3. trauma (traumatos) Wriloba.  traektoria Scd. dawviT da misT. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. ¥ travmuli da travmatuli.

tremplin] – 1. radiomimRebi. (s. gadacema pirobiTi asoebiT  t.  transkontinentaluri (tran­ 2. portatuli radiomimRebi. xtoma t. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. sivrceSi moZraobas. Ta mxares. 2. (gadat..tra -514- trAmplin­i [fr. raimes ganlageba iqiT. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. s. [laT. sistor] – 1. vaWmis saSualebiT. transcgavliT. vla. (s. trAns­i [fr. iqi­ bisaTvis.. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. biereba dabnelebuli aqvs da  t.) sayrdeni. ­Si. saerTaSori- . vali punqti raime moqmede­ 2. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla.-idan. regresia).  laTinuri t.. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an.) mimosvla. ma. roba. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. riptio gadawera] – (enaTm. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli.. da ara am enis weris siste­ ¥ t. mis ga­  saTxilamuro t. da gardasaqmnelad.) matarebeli. viza. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. tranzQstor­i [ingl. s. Semdeg. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. transitus gas­ rTul moZraobas. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. wyalSi dakveTas. 1. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT).) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. trans ­ze. iqiT. tran transalpuri. naxevradgamtare­ 3. amosa­ skontinenturi). trans. iSviaTad.

uxazo sawer qaRalds udeben qveS. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. ¥ satransporto. satranskri pcio Scd. satransliacio. gadmocema] – me­ tyvelebis..  transliacia. gavliT da littera aso] – (enaTm. s. lilvi. transporteur] _ igivea.Carxebis.  t. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. sarkinigzo (rkinigzis) t. transportQor­i [fr. Rvedi. tran- .  saqalaqo (qalaqis) t. transliterAcia [laT... transkri pciuli.  sadesanto t.  s. translAcia [laT. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. transplantatio] _ (medic. musikis. transporto gadamaqvs] – 1.. translatio gadacema. transpOrt­i [< laT. fonetikuri t.-515so t. inglisuri t. transplantAcia [laT. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. Sor manZilze gadacema radios..) niSnebi.  koncertis t. 2.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. transpArant­i [fr. televiziis saSualebiT. trans ­iT. rac konve­ ieri. transparent] – 1. saxalxo me­ urneobis dargi. 2. sazRvao t. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad.. transpOrtir­i [< laT. saSualebani. transmQsia [laT. saavtomobilo t. magistrali. gamo­ saxulebis da misT.  s. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. sahaero t. (s. stadionidan. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. satransiliacio Scd.  transkri pcia. transiliacia. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. rom weris dros striqonebi swori gamovides. s. ¥ satransliacio. ¥ satransmiso. qaRaldis furceli.

2. tranfusio] – (medic. tranchēe] – 1.) (sisxlis) gadas­ xma. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1.) gardaqmna.) viwro Rrma Txrili. (maTem. transformAcia [laT. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr.  s. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. 4. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. 3. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. transformAtor­i [< laT.tra -516 s. 2. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. aparatura. ¥ satransformatoro. transformo gardavqmni] – apa­ rati. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. transcendentAlur­i [laT.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. . transfUzia [laT.) – gadasagzavni. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. saxecvlileba. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. transfErtul­i (finans. (samx. tranfert] – (finans. jixuri. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). sportsmenebis (mag. tranforieren] – (wign.) 1. 2. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. tranformatio] da transformQreba [germ.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. ¥ satransformacio. 2. trAnSea [fr. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. trancendEntur­i [laT.

tracheia] – (anat. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. tranSeia Scd. trasolOgia [fr. trace] – 1. trAur­i [germ. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. sasule. uwyveti moZraobis t. traforetto gaxvretili] – 1.) didi. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi.  safosto t. wveuleba. 3. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. trapezion magida] – 1. trap] – kibe (gemisa. nadimi.) sasunTqi mili.-ebi. 2.  avagoT t. baqo-jeihanis navTobis t. Txrilis..-ze varjiSi. 2. 2.. frazebi. 2. t. 2. Txeli fir­ fita. xerxi. trace kvali tra da berZ.. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). trAqea [berZ. sufra. TviTmfrinavisa.) erTxel da samuda­ mod miRebuli.-517t. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili.  t.  tranSeasi. farTo gza. trAqt­i [germ. Trasse. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. traUler­i [ingl. ¥ trafaretuli (mniSv. trApez­i [berZ. agreTve TviT­ mfrinavis. trAsa [germ. kargad nakeTebi).  gazsadenis t. Trakt] – (moZv. ¥ tranSeisa. Stampi).  saavtomobilo t. gemis moZraobis mimarTuleba. sasilose t. TviT sakurTxeveli. magida. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). milsadenis da misT.. trapEcia [< berZ. sahaero t. trafAret­i [it. fr. 2­isaTvis). (gadat. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. trapeza] – 1. mza nimuSi (sinon. iyeneben kedlis. Trauer] – 1. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. kavSirgabmu­ lobis xazis. xazis. trAp­i [holand. sadili. Sabloni. gacveTili forma. oTxkuTxedi ma­ gida. . sazRvao t.  t. gza (Cveulebriv mTavari.

trQada [berZ. igivea. trEning­i [ingl. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. sameuli. igivea.  samSvidobo t. ¥ satreko. wvrTnis reJimi. tribune] – 1. suli wmida – ai sameba.  samxedro t. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. treQler­i [ingl.  samSeneblo t. trias (triados) sa­ meba] – 1. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis.  traktati Scd. nageboba. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. trEst­i [ingl. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. trEk­i [ingl. saavtomobilo t.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. trEnaJ­i [ingl. 2. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. trEl­i [it. Ze RmerTi.romelic karg  trakti Scd. saerTaSoriso xelSekru­ leba. tribUnal­i [laT. track] – 1.  stadionis t. trailer] – 1. trillo] – morakrake. mecnieruli Sroma. avtomobili. silamaze – ai sameba.  istoriuli t. trQbun­i [laT. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. 2. trQbuna [fr. (gadat. tractatus gan­ xilva] – 1. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. saerTaoriso t. iyeneben mogzaurobaSi. trAqtat­i [leT. rac traileri. trust] – erTi . romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. tribunus] – 1. velorbola. rac velodromi. train wvrTna] – wvrTna.  s. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. (fiz. 2. sikeTe.. 2.  WeSmariteba. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. 2. varjiSoba. 2.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. mama RmerTi.) sameba. training] – wvrTna..

trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. trigonomEtria [berZ.  saxalxo t. 2. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. triviAlur­i [fr.  t. tri trilQon­i [fr. triolet] – (lit. tabulebi. `mTvaris motaceba~. 2.-is seqcia (maRaziaSi). samad mosakeci xati (qarT. ¥ satrikotaJo. tricotage] – 1. 2. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. trikOtaJ­i [fr. gamsaxurdias t. triennale (mdedr. siaxles. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. manqaniT uqslod. trQo [it.-is TeTreuli. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. trivial] – 1. samkaredi an mokled karedi.] _ indu­ izmis sameba: brahma.  medudukeTa t. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli.  t. sinon. Siva da viSnu. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. 2.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. . aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. xolo merve – me­ ores. triptychos sammagi] – 1. trio] – 1. trilOgia [berZ. windurad damzadebuli qsovili.  s. fabrika. triEnale [fr.  trigonometruli Scd.  k. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000).-519oratorad da publicistad iTvleba.) rva striqonuri leqsi. gacveTili. triOlet­i [fr. originalobas mok­ lebuli. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. ¥ trigonometriuli. uxamsi.  t. trimUrt­i [sanskr. trQptiq­i [berZ. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li.  tri ptixi Scd. vulgaruli.

) msvleloba. ratus < tres (trium) sami da vir 2. t. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. triumvQrat­i [laT. trOpik­i [berZ. Tirkmela. xerxi. (s. adgili – dedamiwis yvelaze  t. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. . ek­ trQumf­i [laT. (gadat. am wreebs Soris moqceuli fo. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. wel­ trQcefs­i [laT. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. tropagembanisa da fskers Soris.triUfel­i [germ. tyeebi.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. soko. qveynebi. asvla (tronze aRsay­ dreba). gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. rulad morTuli savarZeli 2.  akrobatuli t. berZ. (mxris. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. moRvawe] – 1. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. truc] – marjve. ¥ triumfuli da satrium2.): sami politikuri da va] – (anat.­Si (Zv. am warmatebiT rebuli. saxelwodeba Sokoladis kaci. Zvel romSi I s. kanfetisa. ufro cxeli sartyeli. taxti.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. trQum­i [holand. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. Truffel] – 1. trQumo [fr. dedamiwis zedapirze. trumeau] – kedlis maRali sarke. faluri. thronos] – mdid­ Cagdeba. moRvaweobisaTvis. mamakaci.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli.  t. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. triceps samTa­ TaRr. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. triumvi. WiSkari (an TaRi) – raime  t. wvivisa). t.

mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad.  tuberkuliozi Scd. troubadour] – me­11­13 ss. saxsrebs da sxv. 2. Wleqi).  kartofilis t. sagzao t.­Si: provanseli (provansi _ ist.. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. ori dabali karada. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. romelTa­ nac icvamen.  kaklis xis t.  moduri t. (qarT. saWiro oTaxi. tuberculum korZi.-521[berZ. abjar­abgars. tropos mobruneba da sphaira burTi. tun tropOsfero tUber­i [laT. trubAdur­i [fr. 2. trOfei [fr.  sabaleto t. 2. romelsac sawolTan dgamen.  tungo Scd. rome­ lic azianebs filtvebs. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. gac­ veTili WeSmariteba. sapirfareSo. Cac­ muloba. bana­ luroba. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. tuberkUloz­i [laT. irTvebian. toilette] – 1. tUng­i (Cin. trUpa [germ. gadamdebi daavadeba. truism] – sa­ yovelToad cnobili. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. 2. xorcmeti] – 1. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). tUndra [< fin.  t. sarkiani magida. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. 3. sadac mudam sicivea. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. trophée] – 1. ornamentuli samkauli. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. sinon. tuAlet­i [fr. patara ka­ rada. tUmba [< berZ.  tumboCka Scd.] – 1. 3. ag­ reTve Zvlebs. tuber korZi. trUizm­i [ingl. nadavli.) – tropikuli xe. .-is dispanseri.

(mus. saTxiulamuro t. sayvanad da sxv. ¥ turistuli. airis an wylis energias  saWadrako t. tourisme] – 1.. ame saWadrako turniris pirrikaSi. romelsac Zv. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . 2. dasvenebis mizniT. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. konkursis SesarCevi t. fexburTis Cempio¥ turnesi. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. sezoni. tUnika [laT. rangi. ris. tofus]  turbini Scd. natis bolo t. touriste] – piri. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. saavtomobilo gzebis ga­ t.  samTo t. roma­ elebi icvamdnen togis (ix.  wylis t. nawile erTxel gamodis. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. Sexeba] – 1.  t. touchē < toucher  saerTaSoriso t. tUrbina [fr.. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. tUrne [fr. tUr­i [fr. qveynis gacnobisa da  erevnis t. veli t.) TiToe­ 2. Tuff < laT. romelic turizms misdevs.  t. tUrnir­i [germ. tUSe [fr. pianistTa  turnisa Scd. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. romelic orTqlis. evropis garSemo. saTvis. an danaleqi forovani qani. wisqveSa. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. TiTojer xvdeba. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. tourbine < laT. t. konkursis nawili. cxrili. tour] – raime Se­ jibrebis. sagzuri. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. marSruti. orTqlis t.  qarTvel msaxiobTa t.. tUf­i [germ.  s. miznebi­ tUrist­i [fr. toga) qveS. mnis. tournēe] – 1. tunnel] – mi­ Jebis mizniT..tun -522- tUnel­i [ingl.

nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. gamoyeneba. rac damarcxebis niSania.  ultumaturi Scd. tUS­i1 [germ. Cveva. ouvrage samuSao. daukres. tUS­i2 [germ. ¥ uvertiurisa. Uzus­i [laT. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. moTxovna. saxatavad da sa­ werad. .) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. t.  u.  uvertiurasi Scd. 2. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. uzurpAcia [laT. ultra iqiT. UvraJ­i [fr.-iT xazva.  wiTeli t.. (sport. ultimatum] – kategoriuli moTxovna. xmareba. ultra.  u. ¥ ultimatumuri. iyeneben saxazavad. Savi an feradi. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. Cveuleba. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. ult uzurpAtor­i [laT.  `daisi~-s u.-523maxasiaTebeli manera. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. 2. uQkend­i [ingl. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi.. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. miTviseba (sxvisi uflebebisa). xelisufleba. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. laT. usurpator] _ is. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). [laT..  u. usus] – 1.  t. wamouyenes. ouverture] – operis. ultimAtum­i [gviand.

univErsum­i [laT. unQkum­i [laT.  u. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba.  ultramoklesi Scd. mra­ valmxrivi. ¥ universiadisa. ukiduress.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. ultraiQsfer­i [laT.  universiadasi Scd. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. u. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). gadaRma] – bgera. saxelmZRvanelo. oqsfordis u. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. yvela arsebuli. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . 2.ult -524tuli Sejibreba. universQtet­i [laT. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. TvaliT ar aRiqmeba.  u. unikAlur­i [laT.  ultraiisferi. codna. universAlur­i [laT. ¥ ultramoklisa. unitaire – mTli­ ani. ultra iqiT. unitArul­i [fr. saxelwodeba dawesebule­ bisa. universitas (universitatis) erToblioba] – 1.  Tbilisis iv. u.) mTliani samyaro. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. ultra iqiT. Zalian iSviaTs. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. saxarato ConCxi. gamoyeneba aqvs. ultra iqiT. 2. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. eqsponati.  s. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. ultrAmokle [laT. ultrAbgera [laT. rac bevr rasme moicavs. javaxiSvilis saxelobis u. ultramokle (talRebi). erTiani. eqsperimenti. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram.  u. ¥ sauniversiteto. maRazia (mokled: univermaRi).. universalis sayovelTao] – 1. u.  kulturis saxalxo u. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. universum] (filos. saSualeba.

Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1.  terminebis u. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. zeca da graphô vwer] – (astr. uti- .-is Cabareba. gaerTianeba. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. ast­ ronomiis mfarveli muza. 2. urna] – 1. unifikAcia da unificQreba [laT.).).) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. (astr. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. romlebic gamousadegaria. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. u. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. risame narCenebis Casayrelad. 2. utilizAcia [laT. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. urAnia [berZ. Util­i [laT. mosaxleobis. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. ro­ gorc nedleuli.-525Ti saxelmwifo. Urna [laT. Cvrebi. 2. geas (dedamiwis) Svili. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. urbanus qalaqisa] – 1. specialu­ ri yuTi. afrodites erT­erTi epi­ Teti. uranos ca.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. uranogrAfia [berZ. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. Uranos] – 1. WurWeli. mxa­ reebad da sxv.-is Segroveba. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. WurWeli an yuTi. urbanizAcia [fr.  u. urbanisation – < laT. utilitArizm­i [< laT. qaRaldi da sxv. magram var­ ga gadasamuSaveblad. urAnos­i [berZ.  soflis u. 3. 2.

fexsacmlis utrQreba [< germ. romlis eqtebis~ (e. s. mefabrike _ igivea. sportis saxe. gegmebi.i. yofas. utopiuri socializmi – fa [it. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. f fantazia. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. u ar da topis adgili mis gareSe.  qaRaldis f. ileTebs. gamorCnen rasme. sity. utrieren] – f. ganuxorcielebeli ocneba. (wign. lovneba] – CineTis samxedro 2. (wign. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.uto -526- litas sargebloba] – 1. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1.. risame. rac fabufolOgia [ingl. ufo (mr. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. rac ar emyareboda warmo. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. ¥ utopiuri. 2. ukidu­  f. (s.) fantastikuri ram. . UFO anda rikanti. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. makaronis f. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. ganuxorcielebeli ocneba. miswrafeba imisaken. loba. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs.w. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. rom xelovneba. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. gazviadeba.  flobde u.  u. damaxinjeba. romelic xels (e.) warmoeba. nonebis codnas. komiresobamde miyvana da maTi teti.. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT.

ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. masSi asaxuli ambebi. Ti­ xis masa. phasianos (orroni. phakelos kona.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. favorite (mdedr. fakElcug­i [germ. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. romelSic Sere­ duqti. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. Txeli  fabulasi Scd. Sedgeba joxisagan. fazAneb­i [berZ. 2. sanaTi. favOrit­i [fr. damTxvevebi. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. ro­ veli adgilis dakavebisa. ¥ fabuluri. qaSanuri). raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr.  romanis f. ti. va erTdroulad xdeba. 2. file] – 1.) 2.-is WurWeli. phase < berZ. istoria. nanadirevi. nivTierebani. kompiuterul mexsierebaSi < laT. faience] – 1. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. ro­ fAkel­i [< berZ. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1.  f. . fabulisa. Txroba. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. sinon. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. melic kaSkaSa aliT iwvis. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. adamiani. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT.-Si Sevida.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. romel­ fAza [fr. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. fAil­i [ingl. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari.  f. fabula] – mxat­ zadeblad.

Cais f. phalanx (phalangos)] – 1.. Fakultat < laT. falseto] – 1. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. falsifikAcia [laT. fakultAtur­i [fr. facultatis unarianoba. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. kursi. romelic fokusebs akeTebs. 2.  istoriis f. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). fAlcet­i [it. risame xarisxis gauarese­ ba. indoeTSi: moxetiale beri. unarianoba. fakUltet­i [< germ.  istoriuli faqtebis f. 2.fak -528 bagrationis f. qalisebri xma. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. toni. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba.. moqmedi dro da dro. familiaris ojaxuri. risame gayalbeba. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. (fleSebi). gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. fAlanga [berZ. gamyalbe­ beli. fAkir­i [arab.  familaruli Scd. fAlos­i [berZ. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. faqir Raribi] – 1. samedicino universitetis samkurnalo f. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. falsifizieren] – 1.. moxetiale muslimani beri.  f. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. f. fleSi (fleSebi). familiAruli [laT.  universitetis sxvadasxva f. davriSi. urTierToba da sxv. facultas (facultatis). facultattif < laT. procesi] – CiraRdnebiani svla. arasaval­ debulo.  Rvinis f. . SesaZlebloba] – SesaZlebeli. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. mouri­ debeli (qceva. 2.). 2. warmodgenili asarCevad. mamakacis Zalian wvrili. mimarTva vinmesadmi.

fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. moCveneba. fAntom­i [fr. gulzviadoba. fan­ tastikaze damyarebuli. f. bodviTi Cvenebani. ararealuri ram. SemoqmedebiTi warmosaxvis. bRenZiaoba. warmosaxvis produqti. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. yoyoCoba.-529- far fanabEria [holan. ¥ fanatikuri. (gadat. kudab­ zikoba. fantasmagOria [berZ.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. ararealuri. zebunebrivi am­ bebi. warmodgenis unari. fantAzia [berZ. farvAter­i [holand. brmad­ morwmune. dakavSirebuli. 2. literaturuli nawarmoebi. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. fantastikuri mov­ lena. fantône berZ. farAon­i [fr. brmadmorw­ muneoba.  f. fanfAron­i [fr. Zalaze ucnauri. 2. gamogoni­ li. varater] . iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. mediduroba. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. pharaôch < eg­ vi pt. fanatQkos­i [laT.  namdvili f. zRapruli.-ia. fanfaron] – mkvexara baqia. moC­ venebiTi ram. 2) gamsWvaluli. kinofilmi. romani. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb.  mdidari f. fanAtizm­i [fr. fantaziasTan – qedmaRloba.  fantastiuri. 2.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. trabaxa. fanaberia] fantAstika – 1. oc­ neba. 2. rwmena.  fanatiuri Scd. phantasma moCveneba] – 1. fanatisme] – 1. ampartavnoba. fantasturi Scd. phantasia war­ mosaxva] – 1.  f.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli.

romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. ebrZo­ da elinistur kulturas. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis.  farmacevtiuli Scd. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. wamalTmcodneoba).romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. romelic – (zRv. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. w.  avtomobilis f. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. sinon. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. fArs­i [fr.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. (s. farmacEvtika [berZ. f. fAr­i [fr. II s­mde. gzis gasanaTeblad. II s­dan ax. kenti] – Zv.­religi­ uri seqtis wevri. farse] – 1. motociklze da a. pharmakeutike] _ igivea. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze.) – visame pozici­ aze. Senaxvisa da gacemis wesebs. w. mxolod garegnul . romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. rac far­ macia. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. cnobari. farmAcia [berZ.) gamokvleva.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. ebraelTa polit. koleji. farmakolOgia [berZ. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. ebr. farenhAit­is Termometri – Termometri. f. saxalxo Teatris saxeoba. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. farisEvel­i [Zv.  f. visame gavlenis qveS yofna. damzadebas. feruSim – gamoyofili.  f.S. ganaTleba.

fatalis] – (wign. mTebis. visime xelmoweris zusti piri. фарш < fr.  saqarTvelos flora da f. fAson­i [fr.. zRvis f. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi.  faunasi Scd. . fatAlur­i [laT. fAta­mOrgana [it.  f.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. fAsad­i [fr. tropikuli f. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. sabuTis. flora). fexsacmeli). 2. qalaqebis da sxv. (gadat. masxroba.. forma.. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. fAtum­i [laT. (saubr. SemTxveva. facade] – Senobis gareTa mxare.. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fatAlizm­i [< laT.  wina f. ukana f. fAuna [laT. 3. sabediswero. SemTxveva. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. faqsQmile [laT. fatum] – (wign. fAs­i [fr. fason] – 1. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris.) gardauvali bedi. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. face] – winamxare. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. 3. fax < laT. am gziT miRebuli Setyobineba.) raime garkveuli xerxi.) cinikuri xumroba. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. fatalis sa­ bediswero] – (wign. bediswe­ ra. wi­ na xedi. fAqs­i [ingl. manera. fArS­i [rus.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. forma. modeli. ¥ faunisa. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. gverdiTi f. fAqt­i [laT. msubuqi komedia. 2. movlena.

 fexburTis f. monacemebi. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. calkeul organizaciaTa. ¥ faqtobrivi. sazogadoebaTa kavSiri.  naxatis f. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). faSisturi organizaciis wevri. feEria [fr. ¥ faSisturi. agebuleba] – 1. politikuri mimdinareoba. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. federAlizm­i [fr.) raime procesis. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma.. fASa [Turq. saWadrako f. federAcia [fr. féerie < fée feria] – 1.raodenoba. ¥ faSisa. f. wyo­ bilebis forma. ¥ federaciuli. 2.  f. factura damu­ Saveba. sxv. 2. factor mkeTe­ beli. .  faqtiuri Scd. saxelmwifo Sekvra. fAqtura [lT.  mniSvnelovani f. movlenis mizezi. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. egvi pteSi da zog.  faqturasi Scd. fASist­i – faSizmis momxre. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. 2. viTareba. masala. ¥ faqturisa. f. partia. gasayidi fasi da sxv.  faSasi Scd. damyarebuli federaciis princi pze. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. foederare kavSiri] – 1. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. f.-ebis ganzogadeba. risame struqtura. saxelmwifo.. reJimi. fAqtor­i [laT. ¥ faSisturi.  f. federation < laT. mwarmoebeli] – (wign.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas.  f. muslimanur qve­ yanaSi. fASizm­i [it. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba.  f.

fenOmen­i [berZ.  f. iSviaTi. phainimen movlenili] – (wign. fEixoa [esp. f. feodalisme < laT.) stili..) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. fekAlia [laT. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. (s. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). feOdal­i [laT. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). momaja­ doebeli. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. mexsiereba. fenolOgia [berZ. warmodgena. frin­ velTa gadafrenas).) momxiblavi. (s.] – sazogadoebrivi . f. 2. romelic feleto­ nebs wers. aristokratia. Tema. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.  f. weris f. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. feodAlizm­i [fr. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad.  f. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. (gadat.  f. Zala. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. feixoia Scd.  feixoisa. moma­ jadoebeli sanaxaoba. am xis nayofi. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. fEniqs­i [berZ. feletOnist­i – gazeTis muSaki. cocx­ ldeba (ixmareba. momxiblavi. ¥ feodaluri.-533arsisa. felEton­i [fr.  feixoasi.) manera. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. ¥ feletonuri da safeletono. codna. f. araCveuleb­ rivi movlena. mcenareTa ayvavebas.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

) 2. rkolebis (mag. Formular] – .) mowinave posti. fOrsing­i [ingl. ereba] – 1. forcer gaZli­ ravs~. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. tio] – samxedro­sainJinro 2. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. nageboure] – (wign. saTvis (roialisaTvis). force maje s. fOrsaJ­i [fr. s. avanposti. Sekreba.  formuliari Scd. piesa.) maSi. (samx. Fortuna] – 1. va. brZoliT gadalaxva. iRblis RvTaeba. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. – simfoniuri nawarmoebi. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. forum] – (wign. fOrt­i [fr. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. kreba. risame daCqareba.) viTareba. (samx. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. mdinaris)  savele f. Vorposter] – vatoriaSi). Ti nawarmoebis Sesruleba. rom­ bani. saxeb). fors­mAJor­i [fr. fortifikAcia [laT. fort] – (samx.. Postamt] – fortepQano [it. baraTi.) raime bunebrivi dab­ nagebobani.. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia.. bibliografiis saaRricxvo roiali). bednieri SemTxveva. fOstamt­i [germ. forcing] (sp.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr... acileba SeuZlebelia.  s. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. s.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino.)  `fortepianoze ukravs~. samuSaoebi.. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. (sapirisp. forte] – (mus. ¥ safortepiano. ase­  myinvaris dnobis f.) Zlier. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. ¥ safortifikacio. fortificarisame tempis gaZliereba. piano).

phos (photos) Su­ qi. marilebi. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. fotofObia [berZ. fragmentum] – 1.  qarTuli enis f. ¥ fosforovani.  f. narCeni.-547dawesebuleba. f.. xelnaweri. f. ¥ fragmentuli. . fOsfor­i [berZ.  f. 3. sinaTle da graphô vwer] – 1. 2. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi).  fotogeniuri Scd. suraTi. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze.-ebi. fotogEnur­i [photography < berZ. baletis f. kinosuraTis f.  mokle (grZel­grZeli) f. mJava. (ix. kinofirze.cxo­ velTa ZvlebSi. garegnoba. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. ¥ frazeologiuri. Sav-TeTri f. sityvaTa Taviseburi SeerTebani.. frAza [berZ. 2. f. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. genos gvari] – vinc. fotOgraf­i – piri. photography < berZ. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. wiTeli f.) sinaTlis SiSi.  f. naTeba. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. aparati. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. frazeolOgia [berZ. ¥ fosforuli. frAgment­i [laT.  f. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi.  f. fOqstrot­i [ingl. leqsikoni.  TeTri f.  fragmentaluri Scd.  xelnaweris f. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. mo­ i poveba zog mineralSi.  f. ga­ mometyveli. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. ¥ fotografiuli. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi.-ebi.. saxe. madani.-ebi. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. fotografia). Suqi. fotogrAfia [ingl. f. fra  feradi f.

Wer­ ze. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. fuqsavaturi. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. фрейлина germ. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. zRvis didi tropikuli frinveli. frAxt­i [germ. frAnt­i [holand.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. Sebrawu­ li. ofi­ cialur miRebaze da sxv. uxamsi. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. araseriozu­ li. vodanis coli. frivole] – urigo. frQg­i [germ. frAqcia [fr. ¥ fraqciuli.  kartofili f. 2. safasuri. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. Frégate] – 1. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ.  f. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. frivOlur­i [fr. Fracht] – 1. dajgufeba. frigidUloba [< laT. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. frEska [it. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad.  f. f.. dajgufeba partiis SigniT. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. freQlina [rus.  fraqcionuli Scd. Frant < germ.).fra -548- frAk­i [fr. friqcQul­i [< laT. frEgat­i [fr. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. Tevzi f. fri [fr. 2. Fräulein] – surTuki. fraction] – 1. 2. brZola. mxatvroba. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . ¥ freskuli.

) gva­ ris mixedviT]. rogorc marqsizmleninizmi. fsiqiAtria [berZ. mxatvrebi. Taviseburebani. brZolis ve­ li. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. politikuri moRvaweebi da sxv. SesaZleblobaTa erToblioba. ¥ frontuli. f. fsixikuri Scd. 2. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. fsAlmun­i [< berZ. fsQqika [< berZ. 1856­1939 ww. adamianis sulier ZalaTa.  f.  f. fsevdOnim­i [berZ. frOnt­i [fr. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. ¥ safronto. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. msaxio­ bebi...-549mbrunavi.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. f.  dasavleTis f.-is sardali.  f. kldi­ aSvilis f.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs.  s. simRerebi. m.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. ¥ fsiqikuri. nawilebi. adamaSvilis f. front] – 1. saomari moqmedebis are. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . da sxv. procesi. javaxiSvili – m. f. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs.  fsiqiuri.-is Stabi. roland qarTveli – r.. fsixika. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud.

wkeplisa da yareba froidizms. (wigni) roli. bisa da formebis Sesaxeb. fsiqolOgia [berZ. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. fouetté < fouetter  gulis f.  funikulori Scd. lieri aSliloba. functio Ses­ ruleba] – 1. misT.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. fUete fr.-is kursi. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. safuZ­ veli] – (wign.) 1. raime aranormaluroba. su­  f. fundakaSi. daniSnuleba. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka.  f. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. fsiqikuri Taviseburebani. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. 2. zi. avadmyofuri mdgomareoba. moTxroba. fUnqcia [laT. – mTis cicabo ferdobze 2. ZiriTadi. psychç su­ mniSvneloba. qikis aranormaluroba. mTavari.. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa.. – 1.  Tbilisis f. sanerwyve jirk- . (mag. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. fsiqopATia [berZ. raoben sabagiro weviT. gamokvleva. mentum saZirkveli. fsixologiuri Scd. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. hi pnoziT). im organos daniSnuleba.  fsixologia. TodiT. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. em­ cema (maTraxis. (biol.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. 2. funiculaire]  f. psychç  universitetis f. ¥ fsiqologiuri. funikulQor­i [fr. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. moZraoba. 2. ucnauroba. safuZvliani.  f.-ebis ganawileba. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro.  hi pnozuri f. raobis SecvlaSi.

bude). mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. analizi. 3. damokidebuleba. 3­isaT­ vis). fourage] – cxenis. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). Zirmagara. violinos f. ¥ funqciuri (mniS. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. furUnkul­i [laT. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. futUrizm­i [< laT. futurum momavali da berZ.  algebruli f. romelic uar­ yofda realizms. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. fUqs­i [germ. fUraJ­i [fr. s. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. baza.  f. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. fUJer­i [fr. fUria [laT. ¥ safuraJe. momavali] – me­20 s. f. fUror­i [laT. Wirveuli. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. Tiva da sxv. Rvinis da misT.-551vlebis f. anC­ xli. dasalevad.).-ebi. sinon. safuraJisa. trigonometriuli f.  funqcionaluri Scd. .  futliari Scd.  s.. bo­ kali limonaTis. futurum myofadi. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba. futurolOgia [laT.  saTvalis f.) damoukidebeli cvladi sidide. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. (maTem... футляр < germ. vagoni. boroti. kapasi qali. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. gitaris f. fuq fUtlar­i [rus.  safuraJesi Scd.

qArtia [berZ. madac qveynis dasasrulis 2. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. q. qamelEon­i [berZ. aluri elementebis grova. belerofontma. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. charta) qaRaldi] – 1. qaotiuri. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. chamaileon]  xaosi. moZraoba. nabzari. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi).. xmauri. sa­ egvi pturi. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. romlis Tanax­  Sesruleba q. feva. ¥ qaosuri. rac xiliazmi. moZRvreba. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . Secvlis Sedegad. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ.qam q -552- temoba. ro­ xelwodeba. mokla laferi arsebuli. Chimaira] – 1. igivea. musika. country sityv. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. Zv. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. wliani mSvidoba. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. xaosuri. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. Zv. 2. chartçs laT. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. stilze. vali.  q. chaos naprali. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. skruli. RvTis su­ qAos­i1 [berZ.

romeic riTadi dargi – mecniereba. – zogi momwamvleli nivTi­  q.) klinika. fantazia. rebebiT. qirUrgia [berZ. xirurgiuli. agebu­ nalobis meTodebs. wmenda. q. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. q. saxirurgio Scd. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd.. therapia mkurnaloba]  q. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. mrewveloba. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. ¥ qloriani da qlorovani.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili.) zRvis xrtilo­ qari (wign. la airi. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. (gadat.. dasta4. bis mixedviT. – qimiuri elementi. turuli gamosaxuleba (mag. 2. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ.) da dosq. qimQuri – 1. cheirurgia < qQmia [berZ. (s. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. ciuli meTodebiT [sinon. q.. Teoriuli q. (zoolog. berZ. momw­  q. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. tansacmlis q. fantastikuri. listi eqimi [sinon.)]. 3. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. iyeneben teqnikaSi. beli. taqroba (moZv. elementebi.)]. qiromAntia [berZ. chloros mwvane] Sirebuli. mkur­ lebas.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. (moZv.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. cheir xe­ . reaqcia. naerTi.  organuli q. (s.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. araorganuli dastaqaroba (wign. erebis dasamzadeblad. formulebi.

chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. 2. q. qOrda [berZ. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. kiri. (acidum form. q. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. cholericus < berZ.. qlorOform­i [qlori da laT. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.qlo -554saSiSi. wyali. xerxemlis simi). moi poveba cxove­ lur organizmebSi. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba.  xolera Scd. qolestErin­i [berZ.-ebi.  baxis q. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. qOlera [berZ. sabaleto speqtakle­  q. (maTem. kalciumi. qOral­i [< laT. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. ficxi adamiani. qnEseT­i [ebr. qolErik­i [laT. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. simwvanis seni. qlOrizm­i [< berZ. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. qoreogrAfia [berZ. (medic. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. chlôros mwvane] – 1. sicocxlisaTvis . chorde simi] – 1. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. wre­ xazis) or wertils. qlorOfil­i [berZ.  xorali Scd. rkalis.w.) mcenaris daavadeba.) swori xazi (wrfe). chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. (botan. 2.

 q.) saswavlebeli. Christos – sity. qorepiskOpos­i [berZ. qrizAnTema [berZ. xormeisteri Scd. saxeli _ RmerTkacisa. christianismus < berZ. qro  s. sinon. mironcxebuli] – religia. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. WeSmariteba. qresTomatia. masala. naTeli. saqrestomatio. klasikuri q.) xelovneba. 2. umrevlo episkoposi. martivi. cocos (mr.romelic warmoiSva ax. rogorc qrestomaTiaSia.  xoro Scd. xormaisteri. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs.  saskolo q. qarTuli literaturis q.  q. christianus] – qristianobis mimdevari.  qormeisteri. Meister os­ tati. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT.)] – 1. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. welTaRricxvis I s. chrôma feri.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. ¥ saqrestomaTio. 2. magaliTi. qresTomatiuli Scd. qristiAnoba [laT.. saRebavi da soma sxeuli] – . ¥ qristianuli. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. lotbari). qrestomATia [berZ. qormaQster­i [berZ. indis kakali. am palmis nayofi. qOro [berZ. palma erTgvari. (s..  kokosi Scd. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. choros gundi da germ. qrestomaTiuli _ iseTi.. q. choros] – momRe­ ralTa fundi. sarwmunoeba. q.  q. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. mTavarepiskoposis TanaSemwe. cxebuli.  qarTuli q. qOqos­i [esp. (s. qristQan­i [laT.  q. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. qromOsoma [berZ.-555bis dadgmis xelovneba. kakali.  qrestomatia.

2. ¥ qronologiuri. qronolOgia [berZ.) coli. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. 4­isaT­ vis). qsEnZ­i [polon.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. xerography < berZ. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT.  q. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. qsEroqs­i [ingl. q. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. ambe­ bi. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. qsenofObia [berZ. filmi. matiane). naxazis. princi piT. ¥ qronikaluri (mniSv. sinon.) ujredis birTvis is nawili. xerox < berZ. xenos ucxo. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. qserogrAfia [ingl.-is ganyofileba. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani).] – aparati. romlis saxeli dar­ Ca avi. 3. qsenofQlia [berZ. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. welTaRr.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. qronQkuli – xangrZlivi. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. xenos ucxo. qsAnTi pe [berZ.  q. daavadeba.  romani-q.  q.). 4. qrOnika [berZ. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. chronos dro da logos moZRvreba] . literaturuli nawarmo­ ebi.  mxatvrul films win uswrebda q. revmatizmi.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. (biol.

xis ma­ salaze amoWra. yAd­i [arab. ktitôs] – (ekl. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. Kalim] – aRmo­ wodeba). qâdi] – aRmosav­ 2. misi xmliseburi gamonazr­ 2. ro­ s. cxovreba. RazAvaT­i [arab. xeze gakeTebuli graviura. mosamarTle.  y. urgadi. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd.  kazarma. kazarmuli. qalam < berZ. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. Yazāwa(t)] –  y. buli.) erT xalxSi: safasuri. igiva. RErb­i – ix.rom­ wmis kalami. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. . nagebobani. melic. yAzarma [it. ler­ viTarebis erT­erTi manki. xylon xe y da graphô vwer] – 1. reaqciuli `wminda omi~. sayazarmo. gerbi. qsifopAgeb­i [berZ. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. manTa sasuliero msajuli. ro­ mnaTe.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. Senobebi. ti pis Senoba. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. yuranis moTxovniT. gravireba. palto.-557- yar qsilogrAfia [berZ. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. karakulis Scd. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. ¥ yazarmuli.  karakuli. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. xipos xmali. mxatvris funji. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. y. ¥ yarakulisa. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba.

forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. Schablone < fr. mebar­ guli. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. Stampi). trafareti. satana. pro­ vincia Champagne­s sax. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. (wign.miTebsa da samarTlis normebs. nimuSi.yiz -558nimuSi. Savi muSa. 2. Kizilbas wiTeli Tavi. avi da keTili sule­ bis kulti. sinon. 2­isaT­ vis). mi­ xedviT).  S.  kiSlaki Scd. yUran­i [arab. ¥ Sablonuri (mniSvn.  kuli. SaQTan­i [arab. romelsac iyeneben cirkSi. yizQlbaS­i [Turq. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. S. ¥ yulim. chambriére] – grZeli maTraxi. chagrin < it. SamberQer­i [fr. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. yUli [ind. gadat. jadoqari. – manjur. yulma Scd. SAgren­i [fr. Cin. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. SAman­i [tungus.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. nimuSi] – 1. SAblon­i [germ. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. Samanizmi). eSmaki. S SAbli [fr. romelsac brmad baZaven (sinon. SampAnur­i – mSxefare Rvino. eqimbaSi (ix. champighon soko] – qamasoko. yQSlaR­i [Turq. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. maneJze.] – franguli TeTri Rvino. kislak sazam­ Tro saZovari. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. sax. échantilon WaSniki. SampinQon­i [fr. amerikis. Solti.  Sampaniuri Scd. Targi). frazebi. Al-qur‘ân] – wig­ ni. chablis < geogr.) gacveTili . pasuxi.

speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. mcodned.-559- Sar SAmpun­i [ingl. SansOnet­i [fr. chansonette pa­ tara simRera] – 1. charlatán] – uxeSi matyuara. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). SApito [fr. SAns­i [fr. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. aseTi simReris Semsrule­ beli qali.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. gaiZve­ ra. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi.  gamarjvebis kargi S. ¥ Saradisa. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. Sansone Scd. SArif­i [arab.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. chapiteau] – didi brezentis karavi. chance] – risame gan­ xorcielebis. uvici. 2. SAntaJ­i [fr. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). . charriage] – (geol. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. SArada [fr.  Sansonetka Scd. SarQaJ­i [fr. moZravi cirki. SansOnie [fr. ¥ Sansoniesi.Tvi­ sebebi. patara simRera. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. SarlAtan­i [fr. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. xSirad uxamsi Si­ naarsisa.  Saradasi Scd.  Sansoniisa. SarQaT­i [arab. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. SArJ­i [fr. aqvs. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba.

kavaleri] – feodalur Zara. chaise longue] ¥ Sasim. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. Zrava. romelic asru­ .  TviTmfrinavma S.] mus­ WurWeli. SEzlong­i [fr.-ebi. shake rxeva. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. ceremoniis qveynebSi: 1. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. rbili da bisaTvis. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. gamouSva (aikrifa). monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. 2. SeQker­i [ingl. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. chassis] – 1. vah hu­ suliero piri. vadaznauruli wodeba. TviTmfrinavis nawili. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. ostatobis udi­ ogr. ðeih] – arabul TviTgvema.Sar -560- SArtrez­i [fr. borblebi.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. avto­ S. Sasis. sax. icemen xmals an laxts da 2. tituli. mobilis ZiriTadi nawili. iyeneben sajdomad. Sass Scd. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. savarZeli. xalxuri musikis S. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. erTgvari. qiori. chef-d’oeuvre] – bobis piri. fexsacmlis sapired.] – erTgvari li­ desi miRweva. chevalier raindi. gvaris meTauri. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. musika am cekvi­ saTvis. romelic saWi­ SEvro [fr. SAh­i [spars. chereau Tikani] – Tiknis tyavi.

jgufuri S. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi.  Sveicrisa Scd. chiffre] – 1. chimpanze afr. SQva [sanskr. SefobisTvis gankuTvnili.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. 2.  sabavSvo saxlis S. dasakeci tixari. dokumentebze). 1) – dawera risame.  s. ¥ Sifriani (mniSv. SQmpanze – [fr. SQk­i [fr. Schweizer] – sastumros. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. koncerti.-iT gayofili oTaxi. . SizofrEnia [berZ. brendi)] – alublis na­ yeni. moC­ venebiTi. SEri­brEndi [ingl. garegnuli brwyin­ valeba. SQfr­i [fr. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. muSaoba. sunizmi). SQrma [ger. restoranSi). Shcirm] – gada­ satani. chic] – (saub.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. vCexav da phrçh goneba. s. Sefobis xasi­ aTisa. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis.).  s. saSefo – 1.  S. 2. ¥ Simpanzesi.  policiis S. ufrosi. restornis. 2­isaT­ vis). SveQcar­i [germ. rasac Sefobas uweven. werili.-ebi. alublis liqiori. ¥ Sveicarisa. s. 2. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. xelmowe­ rebze. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. skola. organizacia an piri. daSifrva – SifriT (mniSv.  individualuri S. Tejiri). romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs.] – adamianis msgavsi maimuni. meTauri. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. schizô vxleC. daxmareba. chef] – 1.  Simpanzisa Scd. SEf­i [fr.  S. si­ non. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT..

 velikorusuli S. pozicia. choc] – (medic. romelic Zirs eTreva. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. SlAger­i [germ. mZRoli. mWreli maxvili. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. Sexedulebani. speqtakli. lozungebi. . SOu [ingl. melodia.  Sliageri Scd. SnAfs­i [germ. basri mCxvletavi iaraRi. shorts (mr. show sa­ naxaoba. S. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. SlagbAum­i [germ. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. SlEif­i [germ.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. SOk­i [fr. spada] – didi. SpAlebi [holand. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. SOrt­i [ingl. SovQnizm­i [fr. SOfer­i [fr. show Cveneba da man kaci. ¥ Sovinisturi. chaussée] – (moZv. squall] – xan­ mokle qariSxali. Spalk (mr. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. S. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. S. SoUmen­i [ingl. SkvAl­i [ingl. SOse [fr. an fsiqikuri Ser­ yeva. moduri. adamiani] _ is. Saragza.)] – mokle Sarvali erTgvari.) gzatkecili. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. propaganda. SpAga [it. Schlager] – se­ zonis mSveneba. vinc Sous organizacias awyobs. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va.  S. show] – warmodgena. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. SoubQznes­i [ingl.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi.  Sortebi Scd. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba.

 qarTuli S. msxvili S. (gadat. StAmb­i [germ. StAb­i [germ. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi.  Spalieri Scd. Stampa beWdva] _ (Stempeli).  stiqiasTan brZolis S.. S.  burTi S..  pasportSi Cartymuli S. SprQc­i [germ. ¥ Stampiani (mniSv. Stab] – 1. 2.-ebi.  stambis s. romelsac brmad hbaZaven (sinon.) mza nimuSi. qaRaldi. ¥ saSrifto. qaras­ la. SpAler­i [germ. fexburTis karis boZi. SpQl­i [germ. naTeli S. 2. 3. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi. raime teqstis asawyobad. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi.-s moxvda..-563 mx. Sprottte] – 1. gadat. generaluri Stabi _ ix. Sabloni).. meurneoba. zRvis wvrili Tevzi. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. misi anabeWdi.  S. darbazis . spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. maTi anabeWdi. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. S.-ebiT azrovneba.  diviziis S.-is ufrosi. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens.­isaT­ vis). StAnga [germ.­iT bugeli an biugeli Scd. SprOt­i [germ. Stampfe it. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. StAmp­i [germ.) saerTod. 1. muqi S.  reJisoruli S.. SrQft-i [germ.) kedlebze. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). jarebis marTvis organo. generaluri. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis.  me­3 mniSv. (tramvais den­ .  erTjeradi xmarebis S. trafareti. Spali. risame xelmZRvaneli organo. Stange] – 1. Sta 2. 1.. 2. wvrili S. (wign.

) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba.. StOrm­i [holand. Standarte] – 1. store] – fanjris farda erTgvari.  s. Tanamdeboba. Rrubeli. StEmpel­i [germ. (aSS­Si). calkeuli wvril­ mani.Sta -564liTonis Cangali an Reri. (indo­ eTSi).  niuiorkis S. Ruza.  s. (saub. jorjias S. momen­ ti. rac rozeti. s. s.-ebis Semcireba. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. S.  Stepseli Scd. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag.  S.  S. uqaro amindi. stil] – wynari.-ebi. (wign.  naxatSi saintereso S. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). StrQx­i [germ. avstraliis S.) piri. Streikbrecher] – (moZv.  S. ¥ saStato. s. uTos) rTaven qselSi.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze.) alami. StAt­i1 [germ. Stopsel] – 1. pinjabis S. ¥ Stormuli. 2. StUrval­i [holand. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. 2.-Si Caricxes. samxedro xomaldze da sxv. Storm] – qariSxali zRvaze. qari. lampas. ialqani. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli.. StAndart­i [germ. StEfsel­i [germ. misi iq yofnis dros. StOr­i [germ. . StQl­i [holand. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. prezidentis . Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. gadat.-ebs miaqcies yuradReba. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs.. Stempel] – xelsawyo. wvri­ li xazi. mxare. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. erTeuli. StAt­i2 [germ.  Streikbrexeri Scd. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. 2. StraikbrExer­i [germ. saStormo.-ebis gavleba. TviT misi anabeWdi.) igivea. Strich] – 1..

Stuurman] – gemis. sandali. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). Charleston vis. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. traqtorze. safreni aparatis gzis­ < geogr. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. laqi] – sxvadasxva qveynis . Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. StUrm­i [germ. cheque < check ga­ sinjva. specia­ gamosaxeds.. charter] – kosmosuri xomaldis S. CatUranga [sanskr. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. romelsac mus­ asarebad. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. CArter­i [ingl. samejliso cekva erTgvari. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. StUrman­i [holand. welTaRr. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma).­Si Zv. safari.). mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT.] – amerikuli kvlevis specialisti. luri dokumenti (sabuTi). sax. candyr karavi] – me­5 s. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba.  Soreuli naosnobis S.-565- Cek – saWis borbali gemze. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. gakontroleba] – 1. saxvevi. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze.] – Zveli C induri TamaSi. CaQnvord­i [ingl. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali.

rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. 2. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi.  saWadrako C. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. zanzalakisebr xmebs. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. WadrakSi.-is salaroSi gaxvreta. sax.Cel -566- saprivatizacio Ceki. in­ tegraluri mikrosqema. CQfs­i [ingl. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. celesta < laT.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd.  C. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . CiCErone [it. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. CElo _ igivea. sxvag­ varad vauCeri – 1. CempQon­i [ingl. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. CQpi [ingl. caQtnot­i [germ. eqskursiamZRoli). Sebrawuli kartofili. c caQtlupa [germ. Cekisa. chips (mr. safexburTo C. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. rac violino. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. Ci pendEil­i [ingl. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT.  msoflios C. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. chip] – eleqtronuli. champion < fr.­Si. Chippendale < sakuT. gidi. ga­ moscems naz. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. CElesta [it. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT.] _ inglisuri avejis stili. warmoadgens rokokos.. ¥ saCeko.)] – Txlad daWrili da Semwvari.

dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. xelovnuri ab­ reSumis. . reba. oficialur le wyalgauvali masala. nawarmSi).) pauza musikalur me­ da Reroebisagan.-567- cel Si: mdgomareoba. dna.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. rad damuSavebuli merqnisa 2. romlisganac Sedgeba 2. cellulose laT. (gadat. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. wamlebis da  c. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). c. Seferili fena. ujredisi. iyeneben lodiaSi. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri.-Si moxvedra. (mus. romelic Ta­ metri. for­ celUloza [fr. loba. rodesac celOfan­i [cellulose laT. rac Scd. dusiani skala aqvs. (lit.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. romelic mii­ Ca] – 1. xelad (`celofanis parkio~ arqona.) drois ukmarisoba. citrusebis (limonis. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. caesura gaxle­ 2. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. produqtebis.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. nivTiereba. ro­ SejibrebaSi. damzadebisas. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. qaRaldis. cEzura [< laT. nivTie­ da. cedro limoni] – 1. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv..) – sa­ 2. caelibatus < TierebaTa da sxv. _ amboben).-Si yofna.  c. Toxlis da misT.  polieTilenis (ix. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ.

uwmawuri. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. moednis c. linzis c. cenzuras axorcielebs.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. ujredi da berZ. sityvebi. misgan amzadeben cEnt­i [ingl.. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c.. SuaarCevno) uflebiT. Suaguli. miuRebeli. censor] – Ta­ punqti. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. samrew­ cEnzura [laT. uxam­ celulOid­i [laT. c. iyeneben samSeneblo saqmeSi. Sua Tu im politikuri (mag. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. administraciuli.-is narevi. – magari. romelic rasme ganagebs. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ.  c. 3. sa­ adgili (qarT. u. qveynisaTvis. guli). cellula si. centri] – 1. cEment­i [germ. wertili figuraSi. qonebrivi  qalaqis c. qalaqi. centrum < berZ. televizia­ ciuli c. cEntr­i [laT. ganaTlebis c. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba.  asakobrivi c. eidos saxe]  u. . risame Sua nawili.. politikuri debis Semadgeneli nawili.. advilad aalebadi nivTiereba. c. informaciis sxva saSuale­  raionuli c..-is qarxana. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. romelic adgilisaTvis. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. c. raime RerZis... udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. romelsac aqvs raime namdebobis piri. censura] – beW­ velo. c. sinon.-is iataki. Semkvreli masa. samrewvelo c.. census] – piroba. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. administrabebze (radioze. nawili). pirovnebas isargeblos ama 2. kentron wveri (cirkulisa). didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. anekdoti.

kosmonavtebis varji­ SisaTvis. moedani.  c. sax.. c. cer centrQfuga [germ. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. mTavari. centrTan (mniSv. 3.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. 1) dakavSirebuli. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. . is.  saxelmwifos c. 2.-ebi. gaTboba.] – diriJablis ti pi. centUria [laT. xel­ mZRvaneli. qarT. centrSi (mniSv. gamoTvliTi c. xelisufleba.  c.. moqalaqeTa jgufi.  c.  c. xelmZRvanelobis c.) mZvinvare. centrAlur­i 1. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. 2. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. savaWro c.] – 1. (gadat. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. mTel sistemas em­ saxureba. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. aseuli). centraluri nervuli sistema – (anat. qalaqis c. kompiuteruli c. mrisxane da fxizeli yarauli.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c.. umTavresi. saarCevno komisia. 4. 2) arsebuli.-569 satelevizio c. Zentrifuge] – manqana. mmarTvelobis c. raioni.  nostradamusis c. Kerberos sakuT. rac mTel sistemas amoq­ medebs. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas.  centralizireba Scd. centrs. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. gaerTianeba. wertili. cepElin­i [kreb. legionis nawili. 2.. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. Cerberus < berZ. samxedro qvedanayofi.. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. cErber­i [laT. Zv.

raime movlenaTa. mowiweba. Careva sxvis saqmeSi. Kyklos wre. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. ra­ tarebisa (sinon. salami. doebriv­ekonomikurma for­  c. romelic civilizAcia [fr. Sexvedra. uceremonio – mouridebeli. gavrcelebulia xazi] – 1. msoflios mowinave. ceremonQal­i [laT. ceremoniebi – (saub. Tayvanis cema] – 1. moqmedebis wesi.cer -570- ceremOnia [laT. civilis samo­ sabameba demetra). 2. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. cErera [laT. dones miaRwia. wre­ veli buzi. qalaqo] – (wign.  c. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. Kyanos muqi lur­ ji. sazogadoeba. ceremoganaTleba. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. cEce [bantu­enidan.  c. tropikul da subtropikul procesTa.  antikuri c.. maciam. laJvardovani] – mwvave imi. gegmiT tardeba. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. romelsac dacva qcevaSi. afr. sazogadoebrivi da ma­ 3. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. – 1. rituali). qveynebi. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. c. 2. Zilis da .] – co­ ara samxedro. c. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas.) samoqalaqo. Tanamedrove ubodiSo.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT.  u. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT.

Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. geometriuli sxeuli. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. programa.  moxetiale c. grigali. ganviTarebis dasrulebul wres. klounebi. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. saerTo niSniT (mizniT. cinQkos-i [berZ. cQklon­i [berZ.  c.-is dguSi. ¥ ciklonuri.  geologiuri c. leqciebis c. 2­isaT­ vis). 1­isaT­ vis). ¥ sacirko. c. s. cirkUlar­i [germ. circus] – 1.  c. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba.  c. cQnizm-i [berZ. ganviTareba. 1­isaTvis). 1) formisa.. cQrk­i [laT. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. pasuxi.  c. ¥ cinikuri.  c. warmodgena.  ciniki Scd. cilindriani da cilindrosani (mniSv.. c. Kyrikos] – adamiani.  c. vabruneb] – 1. mamakacis qudi cilindris (mniSv.-ma gadaiara. 3­isaTvis). Sigawvis Zravas c.-571lioba. (Zvelad). gad­ mosacemi risame wyeba. Rumeli.  Zravas c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. ¥ cinikuri. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. Kylindros < Kylindô vagoreb. sawarmoo c. cilindriani (mniSv.. mrgvali Senoba. ¥ cikluri (mniSv. manqanebi.  c. romelsac cinizmi axasiaTebs. 2.  koncertebis c. WurWeli. maRali cir da viwro farflebiani.  s. avtomobilis c. cQlindr­i [berZ..  c. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. ¥ cilindruli (mniSv. s.ebi. SekiTxva. 2. nomrebi. tanmo­ varjiSeebi.  c. kaci. 2. 3. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. Zirkular . ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. Sesasrulebeli. gulaxdiloba.

ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. citrus (mx. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. ¥ citrusovani. didi rezervuari wylis.  cirkuliari Scd. 2. filtvebis c. cQsterna [laT. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. gadat. sinon. vagoni an avtomobili. burji). cQfr­i [polon.-ebi (1. cQroz­i [berZ.).. 2.cir -572- laT. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. man­ darinis da misT.-ebi. kirros limo­ nisferi. cQstit­i [berZ.  s. II.-ebi (I. . Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. c. cittadella < citta qalaqi] – 1. circularis wriuli] – werilobiTi. Sidacixe).) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. yviTeli] – (medic. romauli c. III. cifra < arab. 2.  RviZlis c. 4 da sxv.  c.  c. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs. rZis c. saerTo saxeli. sisxlis c. ¥ sacirkulacio. kulturebi. sacirkuliacio Scd. cisterna wyal­ sacavi] – 1. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. milebi.)] – limonis. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. citAdel­i [fr.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. citadelle < it. sadireqtivo gankarguleba.  benzinis c.] – 1.  cerozi Scd.  rkinigzis c.  haeris c. 3.). (wign. sinon. citrUsebi [laT. cifErblAt­i [germ.  cisterni Scd.) saSarde buStis anTeba. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad..  citati Scd..  arabuli c. IV da sxv.-ebis plantaciebi.  cirkuliacia.-ebis gaSeneba. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. Kystis saSarde buSti] – (medic. forToxlis. cQtata [germ.

) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. ¥ xakim. moadgile] – (ist. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. astronomiuli cifrebi _ (ix.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. xSirad icis wynar okeaneSi. sa­ zamTrosi. xAlifa [arab. ¥ xalifisa. astronomia).  x. qerqi citrusisa. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. sinon. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. romel­ sac xalifa marTavda. xalaT-Sarvali. moya­ visfro mwvane. saxalifo – qveyana. eleqtronaTuris liTonis nawili. xalQfat­i (ist. ZQudo [iap. xal Z ZabUton­i [iap. cifrebi – risame maC­ venebeli.-5732. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma).) – 1.  xakma.  sakontrolo c. cUgcvang­i [germ. zoccolo] – 1. 2.  xalifasi – Scd. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. talaxisferi < spars. cOkol­i [it. feoda­ . mr. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. ricxvebiT gamoxa­ tuli. saZirkveli). Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. 2. Khāk miwa. WuWyi] – 1. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. cUnam­i [iap.  egvi ptis x. xaks Scd. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. sanapiroze iwvevs did ngrevas. cUkat­i [polon. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. nesvisa.-ebi. xakis. chalifa nacvali.

am titulis mqone xe. Rame. gadat. kavSiris saxel­ 3.) aR­ xUrma [spars. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. xAn­i [Turq. xinj adamianze. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. (saub. romelic CineTidan da piri. . jota] – espanuri sa­ jAdo [sp.) ityvian ma­ wodeba.) igivea. espanuri 2.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. han] – (ist.] _ igivea. (saub. alebis Sedegad Seqmnili 2. xalxo cekva.] – musulmani. vis saxelzec sapatio tituli. xOta [esp. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. anaTema. romelmac gaakeTeben) – Tilisma. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. gadat. agreTve gav­ melsac xani marTavda. gakeTeba. ebr. ro­ piras – kavkasiaSi. junta] – 1. – nayofismomcemi tituli. xErem­i [Zv. veSic xalifa idga. haggi] – musulmanis gaukeTeben. iseTi ram (nivTi. xUnta [esp. xaji gaakeTa.  j.] – Zv. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. erTianebis. saxelmwifo wyobilebis 3. romlis saTa­ ¥ xuntisa. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. ro­ dinareobs. rac viTomda avnebs. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. wamali). samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. saxelmwifo. saxa­  xuntasi – Scd. rac jadoqari. lifo. 2. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba.] – 1.

jeQran­i [Turq.  xendros j. ojaxis gareuli cxoveli. vinc gamoir­ jEzve [Turq. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. agreTve imaze. warmtacad. jadOqar­i [sp.  jempre Scd. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. jAz­i [ingl.) rasac ja­ jEm­i [ingl.  j. ironiiT).) momxiblavi. sityvis patroni. melic zustad icavs sazo­  cekvis j.) – jados ga­ li stili. inglisSi: mamakaci. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. (Zv. wamali. doqroba. (gadat. [ingl. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. iTqmis Tavazian mamakacze. jumper] – naqsovi ze­  j. romelic war­ lebrivi. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs.  j. . vamen Tavze CamocmiT. 2. qceva.] – adamiani. j. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. jadOsnoba _ igivea. (Sdr – jixvi). profesiu­ zepirad.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. seba. 2. jadOsnur­i 1. hangi.  j. doqari. romelic XIX s. vaJkaci. rac ja­ musikis sinTezis gziT.-575- jen jadOoba (Zv. warm­ jEmpr­i da (moZv. beli orkestri. ro­ grZneuli.) musika. (s. moadgens mTlian masas. jAme [arab. ic­ lad. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. Rimili.] – gazelis ¥ jentlmenuri. Pame’] – sakrebulo 2. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo.) jEmper­i taci. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. meCeTi. – 1. romelsac deben dauwerlad. jazz] – 1. datani.

jUngl­i [ingl. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. . mcenarisa. habitus] _ (wign.  agiografia.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. demoni. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. Txzuleba. jQns­i [ingl. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. jQu­jQcu [iap.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. jQn­i1 [arab. hAdesi [berZ. jeans (mr. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. gin] _ inglisuri arayi. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. boroti suli.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. jUs­i [ingl. jentlementuri Scd.  jinsebi Scd. mwerloba. h.  junglebi Scd. agiografiuli Scd. jungle sanskr. agreTve adamianisa. jentlemenuri. jQxad­i [< arab. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. h habQtus­i [laT.  h. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. jQp­i [ingl. ¥ hagiografiuli. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. jentlementi.  jentlemeni. jQn­i2 [ingl. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. hagiogrAfia [berZ. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. jingOizm­i [ingl.

raime sportul SejibrebaSi (mag. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. jojo­ xeTi. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. har hambUrger­i [ingl. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli.-ebiT varjiSi. rbenaSi). harmOnia (berZ. hAlva [arab. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. handQkap­i [ingl. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. halucinAcia [laT. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. handikap] _ 1. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. hAlstux­i [germ. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. xmebi da sxv. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben.  h.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. harmonia Tanazomiereba] _ 1. harAmxana [arab. miwisqveSa samefo. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. smeniTi. hAvbek­i [ingl.  gamaki Scd. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. gamofuSviT)..) hAmak­i [fr. hAntel­i [berZ.-5772. 2. doRi. yelsaxvevi).  galstuki Scd.Sexameba. .bina.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. war­ moadgens magar masas. halucinatio motyueba.  ganteli Secd.  xeebze gabmuli h. half-back] _ (moZv. sinon. nigvzis h. romelsac ikeTeben yelze. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan.  araqisis h.  xalva Scd.

hArpun­i (holand.. erTsulovneba.  heliofizika. helio.  gauptvaxti. [berZ.-Si Casves. ferTa h. hASiS­i [arab. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.  garmonia.) xelmZRvaneloba. Cangali). ¥ harmoniuli. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. sapatio tituli mus­ limanisa. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. ¥ hegemoniuri. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. romelmac mesa . hegemOnia [berZ. harmonuli. hEbe [berd.har -578moiloca.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. mdgomareoba. haUptvaxt­i [germ. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hedOnizm­i [< berZ. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. be­ ladoba. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. h. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba.  h. hegemonia] _ (wign. gauptvaxta Scd. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w.  gegemonia.). harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji).w.  h. bgerebi.  bgeraTa h. ferebi. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. batonoba. am titulis mqone piri. hAsi [iap. zevsisa da heras Svili. garmonuli.  h.. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan.. sitkboeba. hAj­i [arab. gegemoniuli Scd. h. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. garmoniuli Scd. heliotropi helioTerApia [berZ. roli.] _ iaponiaSi: Cxirebi.

-579mzis sxivebiT mkurnaloba. hemQsfero [berZ. hemoTerApia [berZ.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. ufero da usuno gazi (airi). hematolOgia [berZ. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. hemOstaz­i [berZ. heliofQlur­i [berZ. hemorAgia [berZ. haimorrahagia] _ (medic.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. helQum­i [berZ. 2.) moZRvreba. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. hemoglObin­i [berZ. heliocEntrul­i [berZ. heliotEqnika _ teqnikis dargi.w. hcmisphairion] hem _ 1. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. (anat. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hemofQlia [berZ. haima sisxli da laT. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. hemOroi [berZ. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac.) sisxldena. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. ro­ . hçlios mze] _ qimiuri elementi.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. helQos­i [berZ. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. hçlios mze da laT. heliofObur­i [berZ.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi.

gerbTmcodneoba.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. hEpi­End­i [ingl. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. hEra [berZ.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. qorwinebis mfarveli.  Sromis h. happy end] _ `keTili bolo~. welTaRr. Herkules]. hermetique < laT. hepArin­i [< berZ. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. kamera. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. romelic gerbebs swavlobs.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. hErakle [berZ.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. rom haers sru­ liad ar atarebs. zevsis meuRle. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. hermEtuli [fr. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. herOika [< fr.) gmiruli Sinaarsi.. herpetolOgia [berZ. brZolis h.  h. germetuli. dagmanuli. Hçra] _ berZ. herAldika [laT. (Zv. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. gzebisa da vaWrobis RmerTi. gmiruli mxare risme. romelic . erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. Rmer­ Tebis Sikriki.  hermetiuli. herOin­i [laT. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. herbarQum­i [< laT. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. hçpar RviZli] _ nivTiereba. germetiuli Scd. romanis) keTili dasasruli. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). hErmes­i [fr.

gercoginiisa Scd. .  gercoginia. janmrTelobis dacvas. sexsualis sqesobrivi] _ 1. heqtrisa. hEtera [berZ. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa).  h. Tesli. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs.. damoukidebel cxovrebas eweoda.-581qvewarmavlebs swavlobs. hekaton asi da fr. heteroseqsuAlizm­i [berZ.  gibridi. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. 1 heqtolitri = 100 litrs. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi.. ¥ hibriduli..saxeobis misaRebad. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. higQena [berZ. piradi h. geqtari. heteros sxva da laT. ¥ heqtarisa. hErcog­i [germ. _ TavsarTi. hEqtar­i [fr. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas.-is wesebi. h. hQbrid­i [laT. hercogQnia [germ. heqtOlitr­i [berZ. im RonisZiebaTa sistema.  h.m. eqtari. hig gektari. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. samyura. Sromis h. ektari Scd. udris 100 ars anu 10000 kv. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. romelic Tavisufal. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. 2. hibrida narevi.  gercogi Scd. heqto.  heqtari. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). hefEstos­i [berZ.  hercoginiasi. gibriduli Scd.

¥ higienuri.). gidravluri.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. hidravluri. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. muxruWebi. hidrOliz­i [berZ. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~.. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. pirobebi. zRvebi.  h. gidravlikuri Scd. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili.. gidravliuri. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. h. gidravlika. mdi­ nareebi. wnexi.. higrofQluri [berZ. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. hidro. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. avtomobilis h. hidrOsfero _ wylis garsi.) wylis moyvaruli (mcenare). romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. tbebi. h. TrTvili da sxva. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. moZraobasa da Tvisebebs. hidrolizi.  hidrobiologia. hidrAvlika [< berZ.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. abazana. h. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili.  h. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. hidrometeOreb­i [berZ. [< berZ. hidroenergetika. romelic swav­ . nisli. Zrava. cvari. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. hidrolOgia [< berZ. tanvarjiSi.. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi.  hidravliuri. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. gigienuri Scd.  gigiena. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. hidrogrAfia [berZ.

2. [berZ. hyper ­ze zeviT. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. hyper avadeba).) Sorsmxedveloba. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. (gadat. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. nian. poezia.) sisxlis wnevis awe­ 2. hyper ­ze.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. im mxares] _ TavsarTi.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. ­ze metismetad. (maTem. metron zoma hQlz­i [germ. (botan. dic. (medic.) ortotiani mrudi. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. romelic swavlobs wylis hiper. gebobaTa saSualebiT. ra cilindruli mili. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia.) wyalSi mcxovrebi 2. hyper ­ze.. dargi. simbolo. hymnos] _ sazeimo 1. papirosis qaRaldis masra. himnolOgia _ sasuliero .) wylis SiSi. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. hiperinflianebel moqmedebas. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. hipo). gilza Scd.. hipertonia. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. va. dameteba~ (sap. raime organos metismeti simRera. luri ganviTareba. hipertrOfia [berZ.) risame aranorma­  gimni Scd. Hulse] _ 1. mcenareebi. teqnikis cia. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis.  gilzi.

. ¥ hipnozuri.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. 2. gimdgomareoba. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. ro­ gviandeli. oxi (genium) . da tonos daZabva] _ (medic. hypnos Zili]  h. mdgomareoba. hyppotamos]  h. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hipilOgia [berZ. Txedis gverdi. gamoqvabulebSi. hipos cxeni  h. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. Zili..) marTkuTxa samku­ listi. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ.). _ 1. TavsarTi. gi poteza Scd.-is seansi. potetiuri. hQpnoz­i [berZ. gi pnozuri Scd. msjeloba. napralebSi. ereba cxenebis Sesaxeb. hipOgia [berZ. modis si­ hipodinAmika [berZ. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. hypo qve­ viT.  dedamiwis warmoSobis h. hypo qveviT] _ pirdapir. laT. h. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. hipnoziOr­i [fr. hipotetiuri.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. [< berZ.  gi popotami Scd.  gi pnozi. ¥ hipoTezuri.hi p -584- hQp­i [ingl. dabla da dynamis Zala.  hi pofunqcia (sap. hippie. hypo qveS normis qveviT dawevas. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. romelic  gi pnotiziori Scd. rom­ Tabare) cxovrebis wess. mdebareobs swori kuTxis hipo.). h.. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. hipopOtam­i [berZ. hypoteinusa] < berZ. sisxlis wnevis daqveiTeba. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. slengi (Jargoni) _ piri. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. _ igivea rac behemoTi.. romlebic axal­ ris daqveiTeba. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hi per. raloebas).

hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. hall] _ didi sadgomi. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. h. adgil­mamu­ li.  giti Scd.  xokei Scd. welTaRr. 2. mosacdelad. kanis. hQt­i [ingl. hOlderi _ mflobeli. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. hQjra [arab. hobby] _ rameTi gataceba. hOboi [germ. hologrAfia [berZ. (mag. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. heat] _ 1. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian.  xoli Scd. homoplAstika [berZ.  golografia Scd.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. holding Cab­ Rujva] _ 1. hirUdin­i [< laT. ba­ toni. romelsac misdeven Tavisufal dros. holos mTeli. hom hOkei [ingl. Cveulebriv. sazo­ gadoebriv SenobebSi. hObi (ingl. aferxebs sisxlis Sededebas.  goboi Scd. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia.) sastumroSi. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari).  xobi Scd. hOl­i (ingl. hOlding­i [ingl. . homos msgavsi] _ (medic. homos msgavsi da laT. TeatrSi) da­ sasveneblad. samflobelo.). (sport. homoseqsuAlizm­i [berZ. velo­ da motosportSi: Sejibreba.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. aCemebuli saqmi­ anoba.). 2. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen).

sagonoraro Scd. cis dasalieri. sibrtye. xazebi.  ixmareba agreTve hormonaluri. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. horelQefi [fr. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT.  h. mxatvrebs da sxva. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali.-ze gemi gamoCnda. ¥ hormonuli.  gonorari. bareliefi) horQzont­i [berZ. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. honor Rirseba. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. 2.) nivTiereba. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. h. 2. fondi. tbaSi. izohifsi). romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. horizontAlur­i [germ. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. horizôn (horizôntos] _ 1. zRvaSi). yoyoCoba. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. xazi. vertikaluri).  h. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. hOr­i [egvi pt. dedamiwis ze­ . ¥ sahonoraro. TvalTaxedva. horOskop­i [berZ. hOrmon­i [berZ.  gorizonti Scd.  h. 3. hOnori [laT. qedmaRloba. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. geodeziaSi: mrudi.  s. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol.hon -586dapiris nawili. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi.  gorizontaluri Scd. mediduroba. Horizontale] _ 1. preparati.

humanitAruli [fr. samxedro. Hûri arab.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. humanus adamianuri] . mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. leba. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. gumanizmi. hospQtal­i [germ. gu_ saavadmyofo.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). _ msoflmxedveloba. cxeni. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. h. mecnierebani. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. saTnoeba. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. mTavroba. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT.  h. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. Hospital]  humaniuri. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). tansac­ ta.s. h. adamiani. ka­ mareba sursaTiT. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. humanita¥ hospitlisa. fisa). ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli.) _ yuranis mixedviT. ganaT gospitalizacia Scd. upiratesad maniuri Scd. h. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. ¥ humanuri. muslima­ `barTlomes Rames~. laT. deba. mtredi) TavisiT mliT. metyvelod.  h. homing Sin viTarebuli. medikamentebiT da sxv. hurQebi (spars. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. hugenOteb­i [fr. saqcieli.

-588- danarTi .

HÓMO SUM. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .C. yvela­ fers aqvs sazRvari.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris. HUMÁNI. adamiani. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A.

(romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . brZolis win gesalmebiT Sen. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). cezar.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba.

MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC.i. samar­ TliT. e.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST .

magram kano­ nia CÓGITO. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. vimedovneb vinc swrafad gascems. SPÉRO BIS DAT. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. amdenad. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. ÉRGO SUM DÉXI. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. SED LEX .-592vazrovneb. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi.

jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT.. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. mzad iya­ viT dasacavad piradad. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. ironiiT. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. sruliad gulwrfelad.. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . kerZod – saidumlod mankieri wre.-593keTili rwmeniT – ndobiT. an. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR .

ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA.-594mesame moxarulia mivedi. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. gamoiyene yoveli dRe. VÍCI POST SCRÍPTUM (P.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. VÍDI. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . Sem­ deg mowyvite dRe – e.i. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis.S. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. vnaxe.

naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. mrwamsi samarTalma unda izeimos. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO.-595platoni Cemi amxanagia. rwmena. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI.

S.C. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. win sayovelTaod.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a.

-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. Senze laparakoben SeniSvna Senc.

cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. IN CÓRPORE . VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

и др. 1949. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. Москва. 2001.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. 1985. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. 5. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. Москва. (mT. . Смолницкая Р. 1999. Лёхин И. bagaliSvili g.. kikaliSvili r. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. Петрова Д.П.. 1986. “Словарь иностранных слов”. WabaSvili m. (redaqtori). Tbilisi. 2. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). “Словарь иностранных слов”. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). Tbilisi. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. WabaSvili m. 6. 3. 1983. Пухаева Л. ortomeuli. III gamocema. WabaSvili m. Кудрявцев Т. Москва. Tbilisi. Одинцов В. Ciqobava arn. `ganaTleba~..И. “ЮНВЕС”. 2001.В. bakur sulakauris gamomcemloba. “Просвещение”. 12-е издание. saskolo gamocema. redaqtori). 6.В. С. 4. и др. Sps `kenari~.С. Tbilisi..

.......................................2 SemoklebaTa sia ..........................................................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne ......7 laTinuri anbani ..................-600- sarCevi winasityvaoba ..........................................................................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi .............................................................................................................699 .............3 leqsikonis agebuleba ..................................................................................................................................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni .............................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

8(97) 07­66­90. tel. ir.. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. 70. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. abaSiZis gamz. 8(93) 79­90­69 .NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT.

You're Reading a Free Preview

İndirme