nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

2. 2). saagitacio.-13(ix.  agenturasi Scd. agitireba. agOnia [berZ.  a. agrArul­i [laT. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. a (uary.  a. agitatio aRZvra. reforma. politikuri moRvaweoba.  winasaarCevno a. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. saagenturo. samiwaTmoq­ medo. agenti. ¥ agitaciuri. (s. amoZraveba] _ 1. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad.) muSaoba. (s. didi darbazi da sxv. moqmedeba. Txevadi da ga­ ziseburi).) cnobebi. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. s.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. agitAcia [laT. nawilakis da gnosis Semec­ neba. a.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari.  mosavlis asaRebi a. furceli. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. agitatori. Agni [sanskr. ¥ agenturuli. (s. agrarius miwisa.  a. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. sakiTxi. agrEgat­i [laT. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. a (uary. agenturisa. mniSv. agrAfia [berZ.) dazRveva. .) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. agnostQcizm­i [berZ. agr agonofObia [berZ. a. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba.. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan.

dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. adekvAturi [laT. ¥ agronomiuli.agr -14- agrEsia [laT.). sgronomia. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. soflo­sameurneo warmo­ 2. adaptAcia [laT. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. ¥ agresiuli.. organizmis an Tavdamsxmeli. (s) ganaTleba. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. (s) fa a dajio. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. saagrono beThovenis `mTvaris somio. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . kulturaTa damuSavebis  a. SemswavlelTaTvis. agros mindori] _ sanarCuneblad. grZnobis organis SeCveva nawili. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. a. natis~ a. misi nawili. rac savsebiT See­ teqnika. (s) dargi. adaptieren] _ 1. a. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). xerxebis sistema.. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. politika. a daJio Scd.  a. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. adagio] _ (mus. [berZ. a. cnebebi. kul tyeebSi.) 1. Teba. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. leqsi. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. miznad  adeqvaturi Scd. teqsti. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. kulteti. rTuli sityvebis pirveli 2.  a.

sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv.  a. 2. aSS-is a. qveynis Zaxili] _ iuristi. momavalSi.) jeli.). administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. saadda saub. .) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. to.` ceri. momxre. adiUlter­i [fr. adulterare pativis axda] _ me­ arab. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi.-15- adr _ (wign.) Tanamdeboba. adultére laT admQral­i [holand. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. laT warmos mmarTveloba.. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. qalaqis a. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. administrireba. admiral. ¥ administraciuli. ¥ administratoruli. saqmes sasamarTloSi (moZv. adiutant laT. administrAtor­i [laT. (s. praqtika. veqili). Adres­i [fr. a. damcveli. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. raime moZRvrebis  Teatris a. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. (s. risme momwyobi. raime dawesebulebis. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. Ralati.  a. 1. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. Rvao uwyeba. sas a. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. adventQsteb­i [laT. a. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. amirbari (mag. sa­ advOkat­i [germ.  administratiuli Scd. ministracio. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. advokat. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. niWi. adresse] _ 1. (s.) saqmianoba. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon.

(moZv. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros. aseve na­ gebobebis erToblioba. . wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti.. saerTaSoriso a.  aerobikasi Scd. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. aeroporti. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. jaris (an flotis) nawili. adrEsat­i [germ.] _ didi aerodromi. 2.) raime sazogadoebis. ¥ aerobikisa.adr -16 samxedro a. [berZ.. tvirTis. aerOport­i ix. soxumis a. aerOstat­i [berZ. aero.] _ piri. (samx. aérodrome berZ. winaSe. aerObika [ingl. mowinave lesTan (an sxv. dromos sirbili. adressat fr.. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s.  haeroporti Scd. `saaviacio~. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi.. piri..  aerofloti. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. aero. adrEsant­i [germ. jgufis klasis. (sapiris. garde dac­ va] _ 1. depeSa egzavneba. adressant fr. avant-garde arant. ariergardi).win.  haerovagzali Scd. aerOdrom­i [fr.).) misamarTi.] _ 1. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. haerburTi). depeSas. (gadat. 2.. avAngard­i [fr. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi).  haerostati Scd.  haerodromi Scd. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. 2. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. sinon. piri. romelsac werili. aerobics berZ. romelic gzavnis werils.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aerodinamika.  Tbilisis a.

avanturistuli Scd. avantgardisme] – me­20 s.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. namdvili.  avantura. avanturistuli Scd. saavario.  a.  avanturizmi. brZolebi avangArdizm­i [fr. avAnscena [fr. 2. politika. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. avenue] _ saf­ rangeTSi. ¥ avangarduli. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. ubeduri SemTxveva. did britaneTSi. a. wamowyeba. moqmedeba. avtomobili. ¥ avangardisti. a. avanturuli Scd. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). mdgomareoba. aventuren] _ uperspeqtivod. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. sarwmuno.  a. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. avEniu [fr. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. avAria [it. TviTmfrinavis.  avTenturi. . romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. avangarduli. manqanis. autentikuri Scd.  TviTmfrinavis a. ¥ avantiuristuli. auTenturi. ¥ avariuli. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. angariSi. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. ¥ avantiuristuli.  s. ¥ saavanso.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. s.  avanturisti. . avaria] _ 1. avantQura [fr. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme.  a. . Avans­i [fr. s. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. samsaxuri. ¥ avantiuruli. avtentikuri.-17nawili. avant _ win.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi.

aviAcia [fr. kompania. moZraobis Teoria da praq­ avto.  aviokompania. ro­  aviolaineri Scd.) uwyeba. avviso Setyobineba] _ (finans. varulTa mier. 3. (gadat.) Avto [fr. planerisa da misT. 2. aviafosta. (zRv. Avrora [laT.avi -18-  s. aviakampania. laineri (mniSv. mniSv. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. ¥ saaviacio Avia. ZvelberZnulSi ­ eosi. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. 2). samxedro a. Ti.  avtoinJineri. reti.) mTeli koleqtivis navis. s. safreni aparatebis erTob­ nawili.romliTac nawilia.. [laT. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. mobilizacia saswavlo. taminebis naklebobiT. Tvis fulis. aviatranporti. gemze muSaoba.. haerze di.  aviomodelizmi Scd. ganTia­ avis frinveli] _ 1. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. benzini. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. lioba: sahaero floti. Avral­i [ingl. poeziaSi: ciskari. autos TviTon] _ tika. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. aurora] _ 1.. avis frinveli] _ . mrewveloba. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. aviokampania Scd.). Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv.  avioreisi Scd. rTuli sityvebis pirveli 2. kris. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. a uar­ yofiTi nawili da laT. Cveulebriv moy­ ruleblad. avtobaza. kompania (ix.  aviateqnika.. [berZ. avtoport samoqalaqo a. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. gamowveuli organizmSi vi­ 1). aviation < laT. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. avitamQnoz­i [berZ.

eklesia. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo.  avtokefaluri Scd.is 1500 weli. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. romani. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. [fr. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. absolutizmi. car sazidavi. s. berZ. avtOmat­i [berZ. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. autobus fr. autos Tvi­ Ton. ¥ avtografiuli.  a.  `daTa TuTaSxias~ a. ¥ saavtobuso. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera.] _ 1. ¥ avtokefaliuri.  saqarTvelos eklesiis a. avtokrAtia [berZ. avtObus­i [germ. berZ. 2. avtOgraf­i [autographos TviT.-19- avt avtOban­i [germ. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. autodrome. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. sakuTari xelmowera. berZ. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. automatos . wignze da sxv. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali.  s. TviTmpyro­ beloba. avtobiogrAfia [fr. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. autos TviT da ingl.  Tbilisis a. bios sicocxle.  a. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. rbena] _ specialuri moedani. Scd. autobiographi _ 1. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. berZ. grapho vwer. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. avtokefAlia [berZ. automobile avtomobili da laT. mimosvla. avtOkar­i [berZ. marSruti. dromos sarbeni adgili.

respublika. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. xelsawyo. avtoplAstika _ (medic. TavisiT moq­ medi] _ 1. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. avtomanqana). respublika. avtomatizireba. manqana. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. teqnikis dar­ gi. mrewveloba. avtomAtika _ 1. saxelmwifos Semadgeneli nawili. avtOnim­i [berZ. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. automobil. (saub. avtomatika. romelic fsevdonimiT wers. avtomaturi. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT.. ada­ mianis Caurevlad. sinon. 2. respublika. aparati.avt -20¥ saavtomobilo. erovnul­teritoriuli a. a. avtomObil­i [fr. ¥ meavtomate. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. Sida qarTlis a. automobile. berZ. avtomatis.  a. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. ¥ avtonomiuri. muxruWebi. s. germ. romelic moZraobs urelso gzebze. ¥ avtomaturi. TviTmmarTveloba. qarxana. avtonOmia [berZ. autonomia. aWaris a. 2. gzebi. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. avtomobQlist­i [fr. . avtomobQlizm­i [fr. autos TviT da laT. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs.  s. manqana. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd.  a. afxazeTis a. avtomatizirebuli. 2. s. olqi. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana.

asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. daskvna.] _ (medic.  a . Targmani. swrafi moZ­ raobisaTvis. avtOstrada [it. ¥ saavtoro. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. autorität < laT. avtoritArul­i [fr.S. romelic qmnis mxatvrul. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze.  a. riski arab. samecniero Sromis a. ¥ azartuli. Tvalis mi pyroba.  xelmZRvanelobis a.  azartiuli Scd. teqnikur da a. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi.TamaSi. avUar­i [fr. wigni). azb Zala] _ 1. Avtor­i [laT. lazard SemTxveva. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. au (c) toritas Rirseba. nawarmoebs (gamogoneba.-iT nadiroba. au (c) tor Sem­ qmneli. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. 2. mecnieri.  romanis a.  a. wignis s. Semoqmedi] _ piri.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. farTod . avoir qoneba] _ (finans. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. piri. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. avtoritetuli. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). avtorQzebul­i [fr. ufleba. proeqti. aqvs mopovebuli. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. avtOfsia [berZ.  a. mniS­ vneloba.  s.  a. 2. proeqtis a.  didi a. Azart­i [fr. avtorQtet­i [germ. ¥ avtoritetiani. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. autoritare laT. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel..-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. a. mecnierul (samecniero). stili. diqtatoruli. autos TviT da opsis Sexedva. cali. cecx­ lgamZle masala. reJimi. Azbest­i [berZ.

sportsmeni. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. azote berZ. magnituri a. romelic aTletikas (Cveulebriv. _ kuTxe. piri. sinon. 3. sasuqebi. qanseli). propaganda. uferuli gazi. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). Za­ losnobas) misdevs. Ronieri kaci. ¥ aTleturi. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. athéisme berZ.) kuTxe. athlētēs moWida­ ve] _ 1. agebulebis axalgazrda. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. romelsac Rmer­ Ti ara swams. rogorc cecxlgamZle masalas. ¥ aTeisturi. (samx.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. (ast.  a. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. 4. ATena [berZ. atletiuri Scd. sa­ izolacio saSualebas da sxv. aTletiuri. azQmut­i [fr. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye.  a. sklēros mSrali. . aTEizm­i [fr. myari afhērē Txeli da fafa (medic. ATlet­i [berZ. 2. (samx. (qarT.  atleti. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris.azi -22 a. romelic daibada zevsis Tavidan. samt gza] _ 1. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis.  a. aTerosklEroz­i [berZ. as-sumūt. aTlEtika [berZ. 2. azimut arab. mr. Azot­i [fr.

 a. aQsgerg­i [ingl. a. akvAlang­i [ingl. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. akvArel­i [fr.-iT xatva. 3.  a. acquarello. akadEmia [laT. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. iceberg Sved. ¥ aTletikuri. gamocema. laT. ¥ akademiuri _ 1. aQazma [berZ.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. aqua wyali] _ 1. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. 2. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. ansambli. weli. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba.. saukeTeso. aqualung laT.  aqvareli Scd. academia sak.  samxatvro a. sanimuSo (Te­ akv atri. aqua wyali da ingl. 3. ferwera.) nakurTxi wyali. wyalsaRebavi)  a. 2. Teatri.-23kuri varjiSi. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. it. aiATola [spars. warmateba. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. saqarTvelos xalxuri cekvis a. romlebic aviTarebs Zalas.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). polaruli myinvaris monatexi. 2. saswavlo. a. akvArium­i [laT. amtanobas. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis .  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. saaTi. si­ non.). ansambli). ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. berZ. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). aquarelie. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. akvalAngist­i _ piri. sruli. varjiSebi.  `vefxistyaosanis~ a. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT.aseTi saRebaviT xatva.  aqvalangi Scd.  aqvalangisti Scd.

despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. uCveulo klimatis pirobebTan. akmç mwvervali] _ (medic).  bolo a.  aqvatoria Scd. akompanEment­i [fr. ¥ akompanireba. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti). akvatOria [laT. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. Akme [berZ.  Savi zRvis a. sadac aSeneben Tev­ zebs.  aqveduki Scd. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce. musi­ kaluri Tanxleba. accorol. sinon. belRari).-iT.  akomponiatoni Scd. it.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. akompaniAtor­i [fr. akkom- . gzatkecilze da sxv. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. akomponimenti Scd. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. aklimatizAcia [germ. Akord­i [fr. mcenaris an cxovelis Segueba axali. xeobaze. accreob vendobi] _ 1. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. accordo] _ (mus. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. akordEon­i [fr.  simRera roialis a. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1.  aqvariumi Scd.  akomponireba Scd.  akompanimenti. akvEduk­i [laT.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. 2. (di pl. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. rkinigzaze. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. akreditEbuli [laT. (qarT. nebismieri wyalsacavis farTobi.

¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. sakredito dawesebulebis (bankis. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. bruns da misT. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi.) risame (mag. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. fr. an fra­ za. (di pl. accreditif vendobi] _ 1.-25basTan. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. nomrebi. acckobate < berZ. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti.  akrostixi Scd.  avtomobilis a. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. yiras. Jurnalisti. 2. (fiz. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. teq. romelic akroba­ tikas misdevs. a. akrOstiq­i [berZ.  akreditirebuli Scd.. accredo. sameulebi.  akrediteba. akumulAtor­i [laT. akrobAtika [< berZ. gorakze gaSenebuli. romelic moicavs xtomebs. akredQtiv­i [germ. wylis. laT. naxtomi. akreditacia. oTxe­ aku ulebi. maRlobze. 2. (geol. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. akropOlis­i da akropol­i [berZ. festivalze da misT. accumulatio] da akumulQreba _ 1.).  akrobatiuli Scd. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili.  akumuliatori Scd. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. energiis) dagroveba. sportuli Sejibrebebze. . akumulAcia [laT. wyvilebi. akkreditiv. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva.  aTenis a. 2.  a. dokumenti. wylis fskerze _qa­ ris. akrostichis] _ legasi. vulkanis da sxv.) rwmunebis sigeli. asruleben erTeulebi. akrObat­i [fr.

¥ algebruli. albatros] _ zRvis didi frinveli. akupUnqtura [laT.aku -26 Rrubliani a. albQon­i [kelt. . a. funqcia. a. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri.  algoritmi Scd. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi.  algebrauli Scd. sinon. markebis Casakravad. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. albAtros­i [fr.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. naxazebis da sxv. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. ¥ akustikuri. smenadobis pirobebi raime SenobaSi.  a. gamosaxuleba. algebra arab. algorithme] _ (maTem. fotosuraTebis.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. Algol­i [ingl. aparatura. fizikis dargi. acusticos sme­ nis] _ 1. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. Algebra [laT. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. sadgomSi. gantoleba. akUstika [berZ.  enis a. album] – 1. ¥ akumulaciuri.  a. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis.  alaxi Scd. STabeWdileba. moqmedebis Sedegad.. erTad akinZuli suraTebis. alEbarda [fr. ricxvebi. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba.  Tbilisis xedebis a. Alah­i [arab. a. Albom­i [fr. 2. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. 2. krebuli.  sakoncerto darbazis a. algOriTm­i [fr.

alegOria [berZ. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis.  alebardasi Scd. 2.-is damtkiceba. aligAtor­i [ingl.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. halleluja.  aliasi Scd.. alErgia [berZ. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. a. Alibi [laT. alilUia Zv. Janri.  a.) 1. ali  koperatiuli a. sxvagan] _ (samarT. ¥ alebardisa. marwyvze.  a. emig­ raciis procesi.  banketi _ furSeti. alafourchette Cangali] _ vaxSami. iga­ vurad. alibi sxva ad­ gilas.  alegorasi Scd. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. misisi pis a. ¥ alergiuli. sakvebi romelsac. ebr. alEia [fr.-27afTi).  a. alQans­i [fr. mxatvruli . ¥ alegoriuli. alQment­i [laT. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. alegoriisa.  a.  alibma Scd. (gadat. gaerTi­ aneba. suraTi. ¥ aliisa. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. allée] _ gza. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. al ad da litera] _ poeturi. mSoblebs. fexze mdgomare sauzme. aliterAcia [alliteratio.) raimes zizRi. meuRles). komplimentebiT. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. aliafUrSet­i [fr. ¥ alibim.  Cinuri a. Alia [ebr.

sezoni.  mTasvleloba Scd. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. logikuri gansjis. ¥ alpinisturi. sinon.  axalgazrduli a. alkAzar­i [ec. alpQnizm­i [fr. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! .  axalgazrda mweralTa a. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. ¥ aloesi. aloe] _ (botan. kalendari] _ araperioduli krebuli. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. alcazar arab. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. Se­ usabamoba. alquadi yadi. Alkald­i [esp.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. fsev­ donimad gamoyenebuli. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). mTamsvleloba).  a. almAnax­i [germ. mis wvens iyeneben medicinaSi. Alo! [ingl. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. lo­ gikis. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram.  a. Aloe [berZ. msvlelobis darRveva. alOnim­i [berZ. banaki.alk -28 alio!. Almanach laT.). ¥ alogikuri. alOgizm­i [berZ.  aloisaA Scd. allos sxva. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. a. Alma­mAteri [laT. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). almanachs arab. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. allo! Scd. alcalde arab. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja.

 a. a. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. oTxiT da sxva). alUzia [fr. (gadat. alter da sxv.  aliumini Scd. a.  mTasvleli Scd. sa­ erTod. saqcieli. alternatife – laT. mcenareuloba. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. alternAtiva [fr. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. Alur­i [fr.  a. rigiTi nomeri _ 13. ¥ altruistuli. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. maRalmTiani).] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. wona 26. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. a. altrUizm­i [fr.). altruisme laT. altaria – altus maRali] – 1. alternetuli Scd. Sdr. sinon. at. ToxarikiT.  a. alfAbet­i [berZ. finjani. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s .97.  a. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. ¥ alternatiuli. proeqti. mTamsvleli). sinon. qmedeba. Altar­i [laT. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al.  alpiuri Scd. gadawyvetileba. alUmin­i [laT. arCevnebi. Alpuri _ alpebTan da. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. alter – erT­erTi oridan.-29mimdevari – mTis turisti (qarT.  alternativuli. saZovrebi. a. 2. alf altQtuda [laT.

Alfons­i _ kaci. pativmoy­ vareoba. alfavituri Scd.  ambrazurasi Scd. embrazure] – 1. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. qalis grZeli sacxenosno kaba.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. 2. (samx). kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. ¥ amazonis. si­ non. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT.­ebi . amalgame arab. ¥ ambrazurisa. ¥ ambiciuri. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. ambitio] _ 1. ambrOsia [berZ. dvrili ZuZus Tavi.  alfaviti. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. ambrAzura [fr. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT].  gaumarTlebeli a.w. sinon. katalogi.)  a. amazôn (amazone). ambQcia [fr. 2. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. alchymia arab. saidanac locvebs warmoTqvamen. `fi­ losofiur qvas~. kerti] _ 1. anbanuri.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. pretenzia raimeze. ro­ melsac ukvdavebis. ambition laT. cxenosani qali. a. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. ambQon­i [< berZ. ¥ alfabeturi. (qarT. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. anbani. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. a. amAlgama [fr. saTofuri). saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). 2. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali).  alximia Scd. amAzon­i [berz. alqQmia [laT.-ebi.

2. amQmia _ (medic. ¥ amebisa. Amin [berZ. . (qarT. adamiani.zneobrivi] _ (wign. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. mikroskopuli erTujrediani cxoveli.) daavadeba. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. amorAlizm­i _ moralis. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. cxovrobs wyalSi. ¥ ambulatoriuli. amenOrea [berZ. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. saerTod patieba. amnQstia [berZ. amen. ar­ sebobs saerTo da kerZo a.  a. moralis. ambulatorius mosiarule. iisferi. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli.  ambulatoruli Scd. Ameba [berZ. agreTve neqtari).  a. romelsac iwvevs ameba. α uar­ yofiTi nawilaki da laT.) 1. amnEzia [berZ. amoibe cvlileba] _ umartivesi. sinon.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale. romelsac ara aqvs mudmivi forma. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. amebQaz­i _ (medic. ambulatOria [laT. amorAluri [berZ. amoralu­ roba. Sewya­ leba. α uaryofiTi nawilaki. pati­ eba] _ 1. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. moralis moraluri. amETvisto [berZ.  agneziasi Scd. mkurnaloba. uzneo.).  amebasi Scd. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. kvarcis na­ irsaxeoba.  aministia Scd. ¥ amneziis.-31silamazes aniWebs maT (ix.

¥ amputireba.  is Tavis a.  filtvis a. ¥ saamortizacio. amplQtuda [laT. amortizAcia [laT. amplituoto sidide. manqana­mowyobilobaTa.-Sia. kiduris a. amuletum arab. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan.  s. uformo. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. vinmes mdgomareoba.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. amOrful­i [berZ. (fiz.). mina. 2.  komikosis a. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. biZgebis. qarva.  amorfiuli Scd. Amplua [fr. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris.  amortizireba Scd.) sxeulis udidesi . 2.  amplitudasi. gaqanebis sidide. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. 2.] _ raime patara nivTi. Ampula [laT. romelSic wamalia.  avtomobilis a. mowyobiloba _ amorti­ zatori. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. mis sasceno monacemebs. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT.. 2. qim. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. roli.  a. amUlet­i [laT.  gaqanebis a. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. fisi. (min.  a. amorphos] _ 1. sifarTove] _ 1. (gadat. 2. saqcieli. amputAcia [laT. ¥ amplitudisa. amostisieren] _ 1.  ampluasi Scd. amplitudi Scd. ¥ ampluisa. emploi] _ 1. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. sxeuli.).

amour laT. mocvas. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. wyalxmeleTa (qarT. [< berZ. wyalxmeleTa lisma. mcenare. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. an ori donis coli. ise xme­ laT. maTara. atareben. salamandra). romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas.. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre... sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. amor amfiTEatr­i [berZ. sinon. mosarTavebi da sxva). ormxrivs. romelic xarobs amunQcia [polon. Ti­ cxoveli. sartyeli. amnicya rogorc wyalSi. adgilebiT.] _ 1. posei­ Semortymas. orive mxares. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. muloba (garda iaraRisa 3. sazeTe da sxva. avgarozi. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. tanki.. rom­ CanTa. boda sxvadasxa sanaxaoba. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1.] _ Zvel ormags. Sana). layuCebiT. giri. garSemo. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. amphiteatron-amphi orive mxriv.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. amphitritç] _ TavsarTi. amphō orive] amfQtrite [berZ. amfo. avtomobili. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. sani ymawvilis (Wabukis) 2.. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. samxedro aRkaz­ leTze. bayayi. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. (mag. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. amfibia. gar­ zRvis qalRmerTi. 2. Amur­i [fr. dabrkolebaTa gadalaxva 2. amphibios or­ . ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad).

. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi.) tkivilis SegrZnebis dakargva. 2.. SeCveneba. 1). analysis daSla] _ 1. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. anAliz­i [berZ.. anAgrama [berZ. anabolç aRmavloba] _ (biol.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. ukan. sisxlis a. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. analgesia] _ (medic. Rvinos.  norma _ romani. mniS. anAlgia da analgEzia [berZ. anathema dakisrebuli] _ (ekl. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. katabOlizmi. sinTezi. anabOlizm­i [berZ. dawyevla. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. temperaturis Zalian daweva.) ek­ lesiidan gandevna. uwylooba) dakav­ SirebiT. gr. aRorZineba] _ (biol. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. axali sityvis warmoqmnis mizniT.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.ana -34asoebis gadajgufeba.. sapirisp. mecnierebaSi kvlevis meTodi. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. siyva­ ruls. pi­ ruku.  qimiuri a. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis).. Se­ esatyviseba asimilacias. mo­ iTxovs.  a-ze gadacema. anATema _ [berZ. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. anAkonda [esp. anabAtizm­i [berZ. ana gada. anabiôsis ga­ cocxleba. 3. ga­ daadgileba. anabQoz­i [berZ.

¥ anarqiuli. analogos Se­ sabamisi. anarxistuli Scd. qaosi. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. marTva­gam­ geobis ararseboba. anana .) cnobe­ bi.  iq a. mdgomareoba. analogiisa. areuloba] – 1.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. ¥ saanalizo. Tanabari sagnebisa.  a. stiqiu­ roba. anAloe [berZ.  a. maTematikuri. xe­ lisuflebis. masala. anArqia [berZ. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. analOgia [berZ. is­ xavs surnelovan nayofs. movlenebsa da cne­ bebs Soris. ¥ anarqistuli  a. anAmnez­i [berZ. anamnesis mo­ goneba] – (medic.  analogiasi Scd. Ta­ nazomieri.  analitikuri. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. ekonomikaSi.  a.) sruli uwesrigoba. ananas.  moTxrobis a.  anarxizmi Scd. Sexedulebani.  anarxia. anAlur­i [fr. am mcenaris nayofi. ¥ analogiuri. (gadat. xvreli. movlenebisa da cnebebisa. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. anAlog­i [berZ. .  anarxisti.-35xilva. anus yiTa nawlavi] – (anat). anarchia umTav­ roboba. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba.  s. ¥ analizuri.  a. maTematikuri analizi _ ix. sufevs. s. analitiuri Scd. Cai. anAnas­i [esp. 2. garCeva. qimia. anal – laT. Sesatyvisi. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. areuloba. anarxiuli Scd.

Sexeduleba. angiolOgia [berZ. ¥ anaqronistuli. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba.). raimes agebuleba. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. 3. 2. (lit. Zveli drois gadmonaSTi. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. 2. Angar­i [fr.  anaxronizmi. anaqrOnizm­i < [fr. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. (gadat. sadac kveTen gvamebs.  a.. anatomireba. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. Tvalis a. qronoligiuri Seusabamoba. anatomi.  anatomi. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ.-ebi istoriul romanSi. atlasi. anatomē gak­ veTa] – 1.  anatomuri Scd. ama Tu im faq­ . anAfora [berZ. anaxronistuli Scd. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi.ana -36tis. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. Sveulmfrene­ bisa da misT. mecniereba.). gamoyofa] – 1.  tvinis a. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. Angina [laT. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad.  siyvarulis a.  a. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. ana ukan da chronos dro] – 1. anaphora zeviT aweva. gamokvleva. epoqisaTvis. ¥ anatomiuri. a. 2.  a.. adamianis a. anachronisme < berZ. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi.

anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anEqsia [laT.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. adgilobrivi a. anTropogEnez­i [berZ.  saerToa..  qarTuli poeziis a. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic.-37saqsebi). anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ.). anTolOgia [berZ.). AnTrak­i [berZ. androfObia [berZ. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. anTrAcit­i [berZ. anTropOid­i [berZ.  anegdoti. anegdoturi. anthologia. anecdote – berZ. upiratesad leqsebi. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. ¥ saanekdoto. anEkdot­i _ [fr. androgQnia [berZ. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. anEmia [berZ. rCeuli mxatvruli Txzulebani. sa- anT anegdoto Scd. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb.).  s.  anestezia Scd. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. ¥ anekdoturi  a. mkvrivia da liTonisebr priala. romlebic me­5 s. Janri. SemTxveva.  antraciti Scd. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba.

kanibalizmi. antropologiuri.). anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. biologiur bune­ bas. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. Anklav­i [fr. evo­ lucias. (s. RvTis mier . giboni da sxv. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena.  a.) kvleva-Zieba. 2. antropofAgia [berZ. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. Simpanze.  a. anTropocEntrizmi [berZ. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba.-is Sevseba. (s.) muzeumi. a. (s. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba.) monacemebi. Anketa [fr. antroposOfia [berZ.  antropologia.-is mowyoba (Catareba).anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.  a. anTropolOgia [berZ. rasebs. (s. anQmizm­i _ [< laT.) gamokiTxva. a. saantropologio Scd. orangutani. ¥ animalisturi. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. anquêtteê] – 1. s. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. animAlur­i [laT. Janri. ¥ anketuri da saanketo. furclebi.  a. rom yvela sagans aqvs suli. animAlist­i [laT. anthrôpos adamiani da laT. a. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. ferwera. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. furceli.  a. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba.

movlena. at­ anOsmia [berZ.  anomaluri Scd. ¥ antarqtikuli... veva. cekvis a. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. eqspedicia. fasebis darTviT. fsiqololeba). lis yvela nawilis Se­ kaTodi).-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. saerTo 2. anOnim­i [berZ. ritoriebs (ubnebs). ynosvis uqonloba. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. nagebobaTa anomAlia [berZ. usaxelo (werili. giuri a. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis.. mierebis darRveva. erTianoba. anotAcia [laT. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. koncer­ antArqtika [berZ. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp.  quCebis a. niSvna] – wignisa. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. damkvrelTa. Anons­i [berZ. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli.. simRerisa da ¥ anomaliuri.  saestrado a. antagōnisma kamaTi. wesisagan. (mag. vinaoba ucnobia. romlis urigebeli winaaRmdegoba. moSla.  a. romelsac ara aqvs led gadmocema. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. rasobrivi a. anodos zeviT Ansambl­i [fr. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. Sinaarsis mok­ biT da. ensamble erTad. winaaRmdegobani. annonce] – mokle  a. ¥ ansambluri. Tanxmebuloba. annotatio Se­  a. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. momReralTa. uaryofiTi lantis. pirispireba. SenobaTa. ganaSenianeba. gastrolebis da misT. Txzu­  politikuri a.). ¥ antagonisturi. Anod­i [berZ. statiis . moicavs antarqtidas.  anonimiuri Scd. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ.

 anaqtartikasi. specialuri sakompiutero programa. virus Sxami] – 1. antivQrusi [berZ. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). a.ant -40samkurnalo nivTierebani. larnaki. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba.) stilistikuri xerxi. antimecnieruli midgoma. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. ¥ antarqtikisa.  antihumanuri aqti. suraTi. antiTEzis­i [< berZ.. antidOteb­i [berZ.] – SxamsawinaaRmdego . Casaqrobad). romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). antibiotQkeb­i [berZ. wigni. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. antQkvar­i [laT. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). antiquarius] – piri. anti. ¥ antenisa  antenasi Scd. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1.  a. antQTeza [< berZ. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. gan­ sja.  antiqvari Scd. [berZ. biologiuri nivTierebebi. Antena [laT. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. 2.. antidoton (mx).  satelevizio a. antithesis dapirispireba] – (lit. 2. anti wina­ aRmdeg da laT. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. a. anktarktika Scd. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.

– ebi.  a. ¥ antisemituri. pirovneba. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. anti pATia [berZ. antQkur­i [< laT. antQpod­i [berZ. sxvagvarad _ iudofobi.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. RonisZiebebi. siZulvili visame mimarT (sapirisp. gamosvlebi. ¥ antisanitariuli. ganwyobileba. Zveli berZnuli an romauli (kultura. (gadat. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.).  antisemitiuri Scd. antisEmit­i – piri. pirobebi.  Cveni sazogadoebis a. a. xe­ lovneba. simpaTia). romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili).) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis.. .  antiseismiuri Scd. a.  mx.-41 antikvariuli. a. ¥ antilopisa. ¥ anti paTiuri. antiqvariuli Scd. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. filosofia. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. sibin­ Zure. (mag. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. gamoxtomebi. seismu­ ri. sazogadoebrivi wyoba da sxv.  antilopasi Scd.  antiuri Scd.).  a. qurcikebi anu jeirnebi da misT. antipodes (mr. TvisebiTa. antilOpebi [fr. ¥ antifaSisturi. saxis an sxeulis nak­ vTebi).  antisanitaruli Scd. antipatheia] – arakeTilganwyobileba.  a.  a. antiquus Zveli] – 1. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. antilope (mx. xelovneba. 2.). usufTaoba. antilopa. anti patiuri Scd. (wign.  anti patia. a. Teatri.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs.  a.). 2.

antUraJ­i [fr. antonyme < berZ. koncertebis momwyobi kerZo piri. qalaq uruqis mfar­ veli. Antraqt­i [fr. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. kargi – cudi. ¥ antonimuri. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. antifreeze – berZ. antracte (entre Sua. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ .). (mag. organizacia. 2. antrecôte] – 1. a. didi – patara). gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. antQqriste [< berZ. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. an koncertis. Soris)] – 1. annularet ga­ nadgureba. entrepreneur] – saTeatro. aseTi xorcis mwvadi. 2. antrEsol­i [fr. anulQreba [laT. gauqmeba. antOnim­i [fr. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. entourage] – (saub. musikaluri nomeri (in­ termedia). sityva. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. 2. antQfriz­i [ingl. antreprenQor­i [fr. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT.ant -42TmaneTs.  a. freeze gayinva] – siTxe. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. sacirko warmodgenebi.  antrakti Scd. entresol] – 1.. aseTi xorcis mwvadi. Antre [fr. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). AntraSa [fr.  Teatraluri a. antrEkot­i [fr. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. anti winaaRmdeg da ingl. moZraoba. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. entrée] – 1. 2. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs.). neknebs Soris amonaWeri xorci. 2. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba.  antonimiuri Scd.

1) erTob­ lioba. apartAment­i [fr.. apArat­i [laT.  saxelmwifo a. 1) aris moTavsebuli. romelic. kinoSi da misT. mdid­ ruli bina. mxedvelobis a. a. anchovies (mr. 2. dakveTis. ga­ mokruli gancxadeba. (fiziol. xelsawyo. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. ¥ anulirebuli. 4. piri. anUria [berZ. AnSlag­i [germ.  qimiuri a.  saministros a.). romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. romelic ar . aparTEid­i [afr. eleqtruli a.  a.). apatheia ugrZnob­ loba. ¥ apaTiuri. qafSia.  apatia.). apATia [berZ. – esp.-43 xelSekrulebis. Anfas­i [germ. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. sruli gulgriloba. rentgenis a.. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. pirdapir. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. mdgomareoba. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. aparAtura – (mniS. dawesebulebis. avtotransportis a. apartheidi Scd. rom yvela bileTi gayidulia.). romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. anCOus­i [ingl. mTavari.  telefonis a. bina] – didi. Aorta [berZ. anschlag] – Te­ atrSi. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma.  aparteidi. apatiuri Scd.  sametyvelo a. aparatebi. aurtē] – (anat. sa­ dac aparatebi (mniSv. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. apAtrid­i [berZ. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. yvelaze msxvili arteria. ¥ saaparato – sadgomi. appartement oTaxi. organoebi. 3. dawesebulebaTa erTobli­ oba.).

). Apeqs­i [laT. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. appellatio mimarTva. (astr. ¥ apogeisa  apogeasi. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. misi aR­ niSvna notebze. apEndiqs­i [laT. aplikAtura [laT. aperQtiv­i [fr. wertili cis Tavze.). vad. apex mwvervali] – (astr. rixi. apendQcit­i (medic. saCivari] – (sa­ marT. aplomb Sveuli mdgomareoba. 2. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. gafurCqvna. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. ayvaveba. 2. s. 1.  aplodismentebi (mr. movargeb] – TiTebis . Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. ¥ saapelacio. saCivari. Aplomb­i [fr.  a. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad).  darbazSi gaisma a. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). apelAcia [laT.).) Scd.-iT damkvidreba.).) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. aplodQsment­i [fr.  s.). cis wertili. applaudissement] – (wign. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. aplikAcia [applicatio mideba. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. appendix da­ namati] – (anat. (wign. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. applico mi­ vadeb.). apOgea [berZ. taSis kvra. romliskenac moZraobs mzis sistema. apendiq­ sis anTeba. aplAzia [berZ. igivea rac apolidi. apogeia Scd. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. gadat. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. morgeba] – naxatis.).

2. xelovnebisa da sasrulze~. uecari dadambla­ faruli. rac bibliuri Txzuleba. dadgoma. gadat. apoplEqsia [berZ. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. sxv. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia.S. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. damblis dacema. (Teat. apokryphos da­ dic. (ist. gaRmerTeba] – 1.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. Ti. ueWveli. sityva] – (wign. melime ideis. Seqebulia xalxi. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. apolOgia [berZ. bolos darTuli. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. a. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. lis a. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ.). mefis gandideba. gmiri. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. ambis. risme Tav­ 3. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. raime movlenis. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. apthēosis da a.  sabazro ekonomikis a. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. logi­ apolOget­i [berZ. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. romelic apOlon­i [berZ. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. an werilobiT).).). vartyam.).zevsis Svili. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. apologEtika [berZ. –aleqs moskoviCi. saidumlo] _ iseTi veba. apolo2. (wign.). apokolypsis va. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. dasacavi. ro­ sobrivi scena. (wign. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis .

aprQor­i [< laT. da­ dastureba gamocdis. Se­ mowmebis Sedegad. xelTaTmani. apOstol­i [berZ. ¥ apopleqsiuri.). ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. arAbesk­i [ix. (gadat.  fr. 2.). dambla. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili.  a. aggio] – (finans. apostAsia [berZ. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. apostasia] – (wign. aprobatio mo­ . ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. damtkiceba. apostropheberZ. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani.  a. m –s (heqtaris 1/100). aJiOtaJ­i [fr. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. imTavidanve arsebuli. a. aJUruli [fr. a jour gamWoli. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv.apo -46woneba] – 1. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi.). Ar­i [fr. agiotage] – di­ di aRelveba. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). Zlieri mRelvareba. aprobAcia [laT. are – laT. saoqromWedlo nakeToba da sxv. a priori dasa­ bamidan.  apopleqsuri Scd. birJaze. aRgznebuli mdgomareoba. naqargi. agitation] – (wign. warsulidan] – wi­ naswar.). fu­ lis niSnebis da sxv. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. apOstrof­i [fr.).  axali meTodis a. mtkiceba. mociquli] – 1. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. oficialurad gamoxatuli mowoneba.  a. apostolos despani. cdamde. moZRvrebis. Zveli rwmenisgan gandgoma.  atyda a. ¥ aprobireba AJio [it. 2. aJitAcia [fr. aurzauri ra­ ime ambis gamo. area farTo­ bi. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. dizauio).

2. argumentebis erToblioba. argumentum mtkiceba] – 1. argotikuli.). arabesquos – esp. arbQtraJ­i [fr.  damajerebeli a. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. it. gavr­ celebulia amerikaSi. rTuli ornamenti. nayofi iWmeba. saxeli: miwis Txili). ¥ argotizmi. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. Arara da Ara [amer. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. Arbitr­i [fr. damoukidebeli cvladi sidide. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli.  am mniSvnelobiT mx.  araxisi Scd. Widaobis a. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad.-47fexs.  debulebis a. ¥ argumentirebuli. argUment­i [laT. 2.  a. meore fexi ki gaS­ verilia ukan.. samediatoro sasamarTlo. argumentebis moy­ vana. msjeloba. sWirdeboda. ar ixmareba.  cxenosnobis a. (evropaSi Sevida ara­ beTidan).  qurduli a.).). arranger wesrigSi moyvana] – (mus. lo­ gikuri mosazreba. . arAqis­i [berZ. arg  moxaluli a. (qarT.). erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. aranJQreba [< fr. (wign. arabesco arabuli] – 1. (maTem. Argo [fr. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. 2. argumentatio] – 1. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. argumentAcia [laT. ] – didi. arabEskebi [fr. sabuTi.  mecnieruli a. arbitre – laT. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan.. argot Jargoni] – (lingv.

saerTod. kantataSi. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. (ist. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. wiaRiseuli d a. ¥ ariasi Scd.  a. Ares­i [berZ.). sivrce] – 1.] – 1. rac argumentacia (mniS. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. Zvel romaul amfiTeatrSi. 3. oratoriaSi. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. aria] – (mus.S. Arenda [polon. ArTrit­i [berZ. romlis sxdomebic omis . ¥ arenisa. asparezi. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad.. areOpag­i [laT. ijara. (lingv.  arenasi Scd. Aria [it.-ze arian klounebi. Arena [laT. arena. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. (gadat. sarbieli. qviSa.] – 1.) moRvaweobis dargi. ariEleb­i [sanskr.). 2.. brZola imarTeboda.) saerTo saxelwodeba. iranelebs. Areopagus – berZ.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. 2. arealis – area mo­ edani. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. 2. S. arEal­i [laT.­idan moyolebuli ix­ mareboda. gaavrcelebs are deda­ miwaze. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. moedani qviSiT moyrili. sadac gladiatorebis da a.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. (gadat. zogjer iron. zevsisa da heras Svili. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. 3. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. 2.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. Cveuleb­ riv operaSi.1). arenda.  politikuri brZolis a. me­ 19 s.. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. ama Tu im movlenis.

¥ ariTmetikuli. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. ¥ aristokratiuli. aristokrAtia [berZ. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~.. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. aristokratia] – 1.  warmoSobiT a. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. adamiani. (ist. ormuzdisa. (sapirisp. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. manerebi.) scenis ukana nawili. arietta] – (mus. 3. ariTmEtika [berZ. 2. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. aristOkrat­i [germ. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan.  a.  finansuri a. avangardi). 2. Zvel saberZneTsa da romSi). aristokratiis war­ momadgeneli. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. adamiani. zeda fena. zeda fena. moqmedeba.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma.  a. arQTmia [berZ. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas.  a. didgvarianebi. . a.) mci­ re aria. ¥ aristokratuli. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. aristokrati). arQeta [it.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. arriérre – garde. aristocrate] – 1. ariErgard­i [fr.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). oTxi a. arQman­i [berZ. ariErscena – (Teatr. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. amocana. Aristokrat fr.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. saloni.

). Soris.] – – samxedro gemebis. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni.ark -50- 3. harim giddin  avtomobilistTa a. aromate < berZ. – rac dakavSirebulia mi­  a. . armée – armer Se­ denoba. divizia. (wign. non. Armada [esp. armagEdon­i [ebr. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. umu`qalaqi megidas mTasTan~.­ebSi). gadat. di SenaerTi. rZolo Setakebebi] – adgili  s. aromatiuli Scd. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. varangelozis mier (ieso  a. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. sazRvao. rom­ 2. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. jaris SenaerTi. iaraReba] – 1. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. palestinaSi sadac arOmat­i [fr. aristokrati). arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. Crd. myofi jarebi. TviTm­ 1. qristes mier). gan (ix.  sahaero a. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. SevarTa a.. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. gadat. artésien < (saxmeleTo. 2. armada floti] arsEnal­i [fr. wisqveSa wylebTan. adamianTa didi raodenoba.-Si gawveva. arkEbuz­i [fr. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. jari). saxelmwi­  codnis a. risme didi rao­ Armia [fr. sadesanto a. Cai. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). romelic lulidan itene­ 4. arsenal – arab. si­ wnevas.

nebaSi. sqess. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. qveSa wylebi [berZ. Artist­i [fr. s.. ricxvs. artilEria [fr.. (s) monacemebi.). Artikl­i [fr. < article – laT.. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. 2. 3. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. sanaosno mdinareze.-51- art  gansazRvruli a. a. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. mzveravi oceuli. ganusazRvreli a.) jaris gvareoba. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. virtuozuloba. sisxlZarRvi. artēria] – 1. artezQuli wylebi – miwis­ . Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. artillerie] – 1.) (wign. brZolaSi. a. vena). romelic swavlobs ¥ arteriuli. brunvas. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. a. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. (gadat. yovelgvar cecxlsasrol  a.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da.) ityvian mi­  s. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. qalRmerTi. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. dargi. misT. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT).).-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. articalatio] – (lingv. cecxli. damxmare sityva. ze. agreTve. artiste] – (ingl. (ant. sanapiro a. 2. niWi. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. ¥ saartilerio. sisxli. xSirad.-Si msaxurobis. romelic gu­  a.

amosavali forma. uZvelesi. risame pirveli saxe.) moZvelebuli. gamoTqma an garamatikuli forma. Zve­ li drois gadmonaSTi. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva.) aqspedicia. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi.  arxeologia. arqAul­i [berZ.) ganaTxari frin­ veli. mTa­ vari] – 1. ¥ arqeologi. arqeoptEriqs­i [berZ. TavsarTi (win­ sarTi). arqQel­i [berZ. [berZ. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. [berZ.. archaios Zveli] – 1.  arxaizmi Scd.) gaTxrebi.  arxauli Scd. arqimandriti. (s. archaisme – berZ.  arqiepiskoposi.  a. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. sawyisi. 2. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. arqEti p­i [berZ.  a. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. Zveli. a. Zveleburi. mxatvruli kiTxvis a. arxeologiuri. arqAizm­i [fr..arf -52awarmoeben. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. archi ufrosi. (enaTm. 2.. arqi. arqEul­i Era [berZ. arqeo. romelic. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT.. saarxeologio Scd. rTuli sityvebis pirveli nawili. stili. moZvelebuli movlena.). Arfa [germ. archaios Zveli.  arqiZneli.. (s. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. arqeolOgia [berZ. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . archetypon] – (wign. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.

si­ non. (geol. arqitEqtura [laT. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. . s.  arxi pelagi Scd. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. xuroTmoZRvari). arq arqi pElag­i [berZ. javaxiSvilis a. xelna­ werebis. mTavars.  arxivi.  s.). architectura – berZ. saxelosno.  havais a.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. ¥ arqiteqtoruli.  saxelmwifo a.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. mTavarepiskoposi.  a. 2. damTavre­ buli saqmeebi da misT. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. dawesebulebis an calke piris werilebis. saarqiteqturo. ¥ saarqivo. fotosuraTebis da misT. arqimAndrit­i [berZ..  arqiteqturuli. Arqiv­i [laT. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. 2. arqivarQus­i – arqivis gamge. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. niSnavs: dasawyiss. 2. krebuli. sxvaa (ix. architektura] – 1. saarqiteqtoro. fakulteti. arxiteqtoruli. saarxiteqtoro Scd. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. 3. archaios Zveli.  arxiteqtori. saarxivo Scd.  iv. raime dawesebulebis gan­ yofileba. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. archivum –berZ. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. arqivis mcveli. kompozicias. niWi. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. uZvelesi] – 1. dawesebuleba. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. arqiepiskOpos­i [berZ. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1. arqiteqtOnika [berZ. arqiteqtura). masalebi. archi Tav­ sarTi. s.

 asambleasi.  Zveli qarTuli a. astheneia] – (me­ dic. programirebis ena.  gaeros generaluri a. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic.  arqtikasi. Arqont­i [berZ. asEptika [berZ. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. a/manqana.  a. aTen­ Si. proeqtis s. hava. ufrosi] – (ist. Zegli. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze .  s. ¥ asambleis. ¥ arqtikisa. Sua da centraluri aziis mTebSi. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. si­ non.). s.  a. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. nagebobis stili (qarT. a. eqspedicia. asamblEa [fr. saarxiteqturo Scd. Arxar­i [Turq. arktika Scd. saarqiteqturo. archôn (archōntos) mmarTveli. xuroTmoZRvreba). aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. ¥ arqiteqturuli. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. gadawyveta. asenizAcia [fr. asamblaJ­i [fr. gotikuri a. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare.). samuSaoebi. ¥ saasenizacio. a. yinuli.] – veluri cxvari. romelic gars ekvris poluss.  arxiteqtura. gavrcelebulia samxreT cimbiris. arxiteqturuli. asTEnia [berZ. asambleia Scd. Arqtika < [laT. arcticus berZ. ¥ arqtikuli. asEmbler­i [ingl. 2. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi.. ansambli. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. a.

religiuri moZRvreba.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. piri. As­i [< fr. damsgav­ seba. ¥ asimetriuli. mezobel bgerasTan. assistens (assistentis) damxmare. asignAcia [fr. askētēs] – 1. asimilAcia [< laT. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari.  Sokoladis a. assimilleren] – 1. 2. Asket­i [berZ.). 3. assimilatio msgavseba. Asketismus berZ.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. AsTma [berZ. uRonoba. sahaero brZolebis virtuozi.  a. assignation] – (moZ. sisuste. (biol.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore.  kaTedris a. cxovreba. asimEtria [berZ.-55medic. askEtizm­i [germ. 2.  asimiliacia Scd. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi).romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. kiko. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. 2. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas. (wign. (lingv. asQstent­i [laT.) qaRaldis fuli. . uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi.  asimetriuli Scd. damswre] – 1. 2.  profesoris a. tuzi] – 1. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli. ukiduresi TavSekaveba. asortQment­i [fr. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. figura. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. ¥ asketuri. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. Asort­i [fr. as.  a. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva.

).  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a.  aspekti Scd. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. rome­ lime qveynis organizacia). assotiotio vu­ erTeb. mi­ wis.  molekulaTa a: 3. SeerTeba] – 1. 2.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. kavSiri.. mov­ lenebs da sxv. romliTac ganixilaven sagnebs. asteroQdeb­i [berZ.). aspirAntura [germ. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. asociAcia [laT. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. saxe] – 1. gamocdebi.  sruli a. usrulo a. (wign. (fsiq. Astarte [berZ. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi).  a.). mcire planetebi. Tvalsazrisi.) zmnis kategoria. iseTi kavSiri. aspirantus – laT.asp -56ganizaciisa (qveyana. aspQrant­i [laT. ebr.  mecnier muSakTa a.). kavSiri. Aspeqt­i [laT. avtomobilis a.  daswrebuli a. aspirAcia [laT. ¥ asociaciuri.-iT. aseTi an iseTi Sesruleba. aspectus Sexe­ duleba.(qarT. saxe).] – aspirantebis momzadebis sistema. (gramat. war­ modgenaTa Soris.  s. risame jgufi. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. Astartç – Zv. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. amxana­ goba. sinon.  a. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. romlebic brunaven mzis  mdidari a. 2. SenaerTi. msgavsebis mixedviT. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. asocirEbuli [germ. ¥ saaspiranto. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ .

asfQqsia [berZ. rac kosmonavti. astronAvtika [berZ. war­ moSobas. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. astrAlur­i [laT. a. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did.. dakvirveba. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. . astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili.-ebi. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. vars­ kvlavisa~. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. [berZ. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. weli. varskvlavTmcodne­ oba). sinon. astronOmia [berZ.  amerikeli a. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. astrolOgia [germ. prognozi.  a. aqvs iisferi.).  abasTumnis a. astro. astrOnavt­i _ igivea. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. drois gazomva da sxv. Astra [berZ.  astronomia.-57garSemo. maT agebulebas.  a. ¥ astronomiuli. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. observatoria. ¥ astrologiuri. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra.moZraobis kanonebs da sxv.. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. rac kosmonavtika. asphyxia. astrologia] – mecniereba. ¥ astrofizikuri. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo).). mra­ valniSna ricxvebze. astrofQzika – fizikis na­ wili. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. astromEtria [berZ. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT.

. attaché] – 1. `di p­ melTa a. sabuTi. miTis mixedviT.  satelevizio a. attestos va­ mowmeb. geografiuli rukebis krebuli.). lomati~. attachélifikaciis. (gadat. Soreuli atEstat­i [laT. atestAcia [laT. berZ. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl.). rac da­ saxeb. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. papis mama. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. 2. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. cialist­konsultantia. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. attestatio mow­  ataSisa Scd. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. vamtkiceb] – 1. miniWebis Sesaxeb. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. atelier] – 1. ¥ ataSesi. msofli¥ ateliesi. atElie [fr. mxat­  s. romelic raime dargis spe­  profesoris a. atlas (Attlantis)] xelosno. e. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. romelsac zRvis sadgomi foto­. AtaSe [fr. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. codnis donis case fr. atavus pa­ . pis. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. wevri. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis.ata -58-  ateliisa Scd. di plo­ 2. ¥ saatestacio. 3.] _ patara brtye­ gansaZRvra. (biol. – Zv. komisia. specialurad mowyobili titani. samxedro mosamsaxuris 2. w. winapari] – 1.  saqarTvelos a. romlis mixedviTac  samxedro a. atAvizm­i [< laT. valo. cis TaRi (kamara).

atmos. a. atraqcQon­i [fr. –ri meTodi.). audiEncia [laT. tabulebis. attributum Tviseba.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. iaraRi. prezidentTan. garemo pi­ robebi.).  a. 2.-s zeda fenebi. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). birTvuli). audit] – or­ ganizaciis. Atol­i [ingl.  enebis Seswavlis a. garemocva  megobruli a. Atom­i [berZ. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki.  anatomiuri a. tiri da misT.  niSandebuli a. v. naxa­ tebis da misT. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. 3­isaTvis). (mniSv. audiovizuAlur­i [laT.  a.  a. saqa­ nela. ¥ atomuri (qarT. gadat. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. ¥ atmosferuli. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. naleqebi. kuTvnileba] – 1. sinon. yinulmWreli. me­20 s. krebuli. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. (wign. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. 2.  elCis a. – ebi. naxazebis. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. risame damaxasiaTe­ beli niSani. atmOsfero [laT. (wign.bir­ Tvi] – 1. wneva. ana­ orTqli da sphaira sfero.  atmosfera Scd.  audencia Scd.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. (filos. atrQbut­i [laT. 3. attraction] – 1. firmis dawe­ . dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. Atlas (naT. 2. 2. 1. [miTologiuri atlantis – berZ.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). a. aUdit­i [ingl.-59os a.

TaRliToba).). darbazi. Afiqs­i [laT. adamianis sulis gamov­ lineba. Afeqt­i [laT. N 100. 2. vaWroba. aura niavis qrola] – 1.  aferasi.  wignebis a. fulis Sovna motyuebiT (sinon. ¥ aferisa. afiora Scd.) sityvis nawili. leqciis. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. raime qonebis. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. auctio (laT. moedani. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. nivTebis ga­ yidva. didi oTaxi an darbazi. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. s. autOdafe [port. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. yalTabandoba. cxenebis a. auctionis) zrda. – ebi. auqcQon­i [germ. doRSi: cxeni. romelsac . Aul­i [Turq.. 2.). auditOria [laT. autsaQder­i [inl. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. affecfus su­ lieri mRelvareba. autsider] – 1. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. auditorium] – 1.  mravalricxovani a. saso­ warkveTilebis) gamovlena. aRtacebis. ¥ auqcionisti. affixus mimagre­ buli] – (lingv.  universitetis a. Afera [fr. affaire] – saxifaTo.  s. saauqciono. afErist­i – piri. (sp.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. TaRliTi. a. avtomobilebis a. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. s. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. (medic. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. vaWroba.. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. moxsenebebs da misT. Aura [berZ. 2. auktion < laT.] – sajaro vaWrobiT. mag. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. sadac kiTxuloben leqsebs.

Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. aphorismon gamonaTqvami.-61-eb. aTetErSok­i [ind. gansazRvra] – daxvewili. pedali. saqveynod gatana. farTod gaxmaureba risame. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. Aqat­i [berZ. afiSQreba [fr. aqs naxevrad Zvirfasi qva. aqsElband­i [germ. ayiyi. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. romelic daibada zRvis qafidan. leqciisa da misT. lakoniuri ga­ moTqma. aCqarebuli zrda – ganviTareba.  a. AfiSa [fr. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. afOrizm­i [berZ. aqselerAtor­i [< laT. accessoire] da . aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. afrOdite [berZ. achatçs] – minerali.-ebi. aqsesUar­i [fr. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. adiutantis. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. koncertis. afficta] – sajarod.da ­s afiqsebia. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad.  rusTvelis a.  aqselbanti Scd. Stabis oficris. 2. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. stili. sibr­ Znes. kvar­ cis nairsaxeoba. acceleratio] – bavSvTa. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. aqEront­i [berZ. ¥ aforizmuli. mowyobiloba. afOnia [berZ. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi.

sivi). vnelovani.) meorexaris­  mesame a. Teatraluri warmodgenis Tebi. axiôma sayo­ vis). moqmedi nawili. (Teatr.. ueWvo. (buxhalt. velTaod miRebuli. axôn 3. 3. pa­  aqsiomaturi Scd. pasiAqt­i [laT. winave. ucxromeli (sapirisp. xovani. (wign. 2. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. didad mniSvnelovani Ta­ . darbazi.). amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. (wign. gadat. romelic TviTon tiani warmodgena.).) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari.). 3­isaT­ aqsQoma [berZ. iniciativiani da  geometriuli a. moTxovnebi sapirisp. WeSmariteba. actus] – 1. 2. udavo] – 1. activus moqmedi] – 1. gadat. damatebiTi ram. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. 3­isaTvis). oraqbuleba. 2.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. dawesebulebaSi. rac 4. ama Tu im mecnierebaSi . adamiani. furceli. da­ wesi. romelSic leba. (gram. mniS­  s. aqsesuarebi – 1. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. aqsonomEtria [berZ. oba.  a.) da  a. li. 3. aqtiani (mniSvn. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad.aqs -62- mr. a. 2. monawile keTili nebis a. raime uri).. debu­ lansis nawili. calkeuli moqmedeba. nawili. TavisTavad 2. risame kuTvnileba. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. actualis] – oficialuri sabuTi. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. raime organizaciis. ¥ saaqto (mniSvn. ar aris damtkicebuli. saqoneli da sxv. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT.

3. (gadat. s.  saaqcionero Scd. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. acEton­i [laT. romelic ukravs Tars. max­ vili. saWirboroto. . āsik. ufero siTxe. statiaSi.  di plomatiuri a. Aqcia1 [fr. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. ASuR­i [Turq. Aqciz­i [fr. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan.  saaqcio. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. kapitali. actionnaire] – aqciebis (ix. s. aqcia 1) mflo­ beli. ARap­i [berZ.. 4. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. 2. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. Aqcent­i [laT. actEkeb­i – meqsikis indielebi. aSqEnaz­i [ebr. aqciOner­i [fr.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. arab. Tambaqo da sxv. politikuri a. ritmuli maxvili.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze.  s. (mus. tembris Secvala da sxva). kompania.). saaqcio wamowyebis monawile. dividendis) miRebis uflebas. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. sityvaSi da a. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. S. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. acetum Zmari] – organuli naerTi. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. ro­ goricaa Cai. Aqcia2 [laT. romlebic rveulSi uweria. action] – farani qa­ Raldi. actio moqmedeba] – (wign. Taviseburi warmoTqma. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. accentus] – 1. (lingv.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba.). ¥ saaqcio. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. Saqari. sazogadoeba.

baal < Zv. bagage] _ mgzav­ 3..) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. (wign. bAal­i [berZ. sayrdeni risame. base < berZn. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. 2. socialuki. faseulobaTa. SefuTuli niv­ sasursaTo b. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. SfoT­ burTs _ volans.. bAget­i [fr. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. mTavari sawyobi. ze. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. s. samSeneblo Tebi matarebliT.] badmQnton­i [ingl. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr.­Si a. ebraelebisa da sxv. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba.) msgavsi TamaSi. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. basis safuZveli] _ 1. RmerTma auria maTi enebi. TviTmfrinaviT da misT. amiT ganrisxebulma ri b. axUnd­i [spars.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma.axu -64-  s. masaslebis b. gemiT. ganyofileba (sadgurSi). ris bargi. me­18 s. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. vagoni. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. bAgaJ­i [fr. 4. ebr. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. .

 urbnisis b. baiAder­i [fr. . monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. reformebisaTvis. 5. keramikul da minis mrewvelobaSi. ugumbaTo taZari. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. iyeneben samSeneblo saq­ meSi. re­ ligiuri.). bAzis­i [berZ. fundamenti. 3­isaTvis). gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. msubuqi mrewvelobisaTvis.  batiskafi Scd.  bazilikasi Scd. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). mesaqonleobis sakvebi b. marTaven orlapotiani niC­ biT. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. baTQskafi [berZ. 2.-65Toblioba. baidarasi Scd. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. bAzalt­i [laT. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. sawyobi. 1. basilica < berZn.  s. 7. basis safuZveli] _ 1. swor­ kuTxa. Savi feris. bayadére < port.  b.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis.  nedleulis b. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni.  baiaderi sxvaa (ix. ¥ sabazo (mniSv.  saaviacio b. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba..  baidarka. 6. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri.  baidarisa. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi).  avtomobil `kolxidis~ b. baQdar­i [< rus. samxedrosazRvao b. bai ¥ bazilikisa. 2. risame sa­ fuZveli. Cveulebriv.  baiaderisa  baiaderasi Scd. bazQlik­a [laT.

nikapze gamoparsuli wveri. 2. saqonlisa. ¥ bakaleisa. gamoTvliT 2. bAk­i [fr. sagobi. bakaleia. Backenbart] rigeblad. liTonis bakaleio Scd. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. bakAlavr­i [laT. ganyofileba bAix­i [Cin. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. varcli] _ 1. baixaos Cai Scd. WurWeli.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. bak  bakaleasi. fila Caisagan gan­ sabaylo. 2. baccarat < geogr. mTlianobas. reus] _ 1. 8 sxv. saqoneli. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. rogoricaa Cai. fqvili. burRu­ bAit­i [ingl. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. _ loyebze datovebuli da  wylis b. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). 2. bayram dResas­ bakAlea [rus. yava. romelsac kom­ deba.  s. kaci. (sinon. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. Saqari..) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. bac < holand. damTavrebuli. . benzinis b. Zvel demiuri xarisxi.  baixao. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. baccalav¥ bakenbardebiani. sax. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. bitis toli. (gadat.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). orgia. s. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. byte] _ infor­ li. Бакалея < arab. baQram­i [Turq. avzi). dasavleTi ev­  b.

) bAlans­i [fr. mcire bAlast­i [ingl.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi.-is gadayra. ze. ukuqceviT moZraobas. uReli] _ 1. balagnuri. Балаган < spars. gadat.. mxruli. (mus. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi.. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. da vefxvi~. kaba. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. balancier 1.  Tokze b. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. baliani.  b. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. zRvis Relvis. (saub. balancer] _  s. bal­i2 [fr. ormxri­ 2.. s. pasiuri b. balansQreba [fr. Ti nusxa.. uReli.. b. aqtiuri b. gamo­  balagnisa. balle burTi] _ bu­ 2. TxrobiTi xasiaTisa.  wliuri b. balAgan­i [rus. Sileris b. xelsawyoebSi da misT. miwisZvra. wonasworobis dacva. ¥ baladisa. ebi... cekvebi. sazom Scd. lisi).simZime). s. cekvao saRamo (sinon. li xvinWa da RorRi Spa­ .) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. saxeldaxelo. mej s. angariSi. fr. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli.-67- bal bAl­i1 [fr. sinon. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. ¥ sabalo. `moyme samtkiceblad (qarT. ballast] _ 1. saxalxo seirnobaze) 2. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. miwisZvris. bAlada [fr. 2. iyeneba sasworebSi.-s aRwevda. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa.-is Sedgena. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. ¥ . ballade] _ 1. aRricxva. droebiTi (slange) < fr.  oTx b.

bAlista [laT. traeqtoria. bAlzam­i [berZn. 2. romelic frenaSi  baletmaistrisa. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. li reJisori. karavi.-is ostaartilerio Wurvis.) Semurva] non. baletmaQster­i [germ. usargeblo ram. musika. ballô gadavisvri] _ _ 1. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. gadat.. zogi mcenaris sqeli wveni. qoreografi.) zedmeti. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. balQstika [germ. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. romelic swavlobs ho­ musika. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. balleto] berZn. ballistik < bAlet­i [fr. it. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. mdidrulad mor­ nikaSi. sxeulis moZraobis kano­  s.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. raketa. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. ballet. mocemuli Teatraluri war­ 2. lebis dasangrevad. b. tyviis. ballet b. balsamor] _ 3. ¥ balistikuri. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. datani. iye­ qali. s. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. qvenebs. cekva. romelic Se­ lovneba. balErina [it. tebi.) 1. (Zv. naRmisa da misT. ballista < berZn. s. (wign.  balerinasi Scd. katafalki). saTeatro cekvis xe­ 1. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. romelsac axlavs gi. mecniereba. moZraobis 2. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. baletmeZravis muSaobis damTav­ . farda. sacemad. RenTa iseTi nivTierebebiT.

gogirdmJavas b. balUstrada [fr. ¥ balneologiuri. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons. xumroba..  Jangbadis b.) kurorti. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). aqvs msxvili. balustrada < it. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis.. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. banderilQero [esp.  mesame iarusis b. originalurobas mok­ lebuli. 2. b. sabalneologio.  b. erT­erTi jiSis vaSli. sadac iaffasiani adgilebi iyo. ballon Rru sfero] _ miwis. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas.-is pirveli rigi.  b. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi.] _ rikulebiani moajiri. b. . rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. b.-is bileTi.  terasis b.-is skami. rezinis an sxv.  b.. banderQlia [esp. msjeloba. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. balneum abano da berZn.  aivani Scd. (s. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi.-is joxi. tro­ pikuli balaxovani mcenare. bAmper­i [ingl. bAlkon­i [fr. bAnan­i [esp. aqvs damuxluli magari Rru Rero. qandara ewo­ deboda). balustradasi Scd. banAluri [<fr. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. ban ¥ balustradisa. kibis b. banal] _ siax­ les.  baliustrada. bAlon­i [fr. balneolOgia [laT.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. liTonis. bAmbuk­i [fr. b. banano] _ 1.

bar] _ patara kafe. warmoiSva XVII saukuneSi. bAnk­i [fr. baObab­i [eTiop. is. komerciuli b. banquet] _ sazeimo wveuleba. bAr­i1 [ingl. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. banque] _ 1. gadat.ban -70- bandErol­i [fr. si an kursi. am wesiT SefuTuli gzavni­ li.  saxelmwifo b. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba.  zneobrivi b.. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. romelic oqros monetis magivrobas eweva.  s. gakotrebuli piri. banco banki] _ fa­ 1. bAptizm­i [berZn. banderolle] _ bAnko [it.  s. Bankier < fr. Cveulebriv. 2. miaCnia. vinc sruli marcxi ganicada. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. 2. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. Semnaxveli b. saqme. gadat. bAnkrot­i [fr. valauvali. qaRaldis lenti. operaciebi. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. s.-iT. isxams kitris msgavs did nayofs.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. aRmoCnda uunaro.. xarobs tropikul af­ rikaSi.  kompiuteruli monacemebis b. valis gadaxdis unarmoklebuli. bAnket­i [fr. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). warmoeba­dawesebule­ ba an banki. 2. bAnknot­i [ingl. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. sadac. romel­ sac aweria misamarTi. bancerotte gatexili banki] _ 1. darbazi. msxvili sakredito dawesebuleba. bileTi. Bankerott < it. bank-note] _ sabanko bileTi. 1­saTvis).  wignis gagzavna b. germ. banqueroutier. ¥ sabanketo. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. bAnkir­i [germ. dgomela .romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. sxvadasxva daculi. ¥ sabanko (mniSv. s.

5­dan 163. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. barytonos uxeSxmiani] _ 1. morebi da sxv. barbaros] _ 1. barrel patara kasri] _ inglisSi.5 l­mde). barQkada [fr. gadat. mamakacis xma. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.  barikadi Scd. 2. b-ze brZola. ZiriTadad alko­ hols. baritono < berZ. moajiri.-is ageba. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. 3. barbArizm­i [berZ. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. aseTi xmis mqone momRerali. dabrkoleba. 2. saSualo tenorsa da bass Soris. barQton­i [it. dabali tixari.  b. 3. gadalaxa (daZ­ lia). barbAros­i [berZ. ¥ barbarosuli. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115. araromaeli). barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma.). mor­ benlebma. cxenosnebma da sxv. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. Tarji).  b. bArak­i [berZ.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. 2. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. zRu­ de.  cxenma b. veluri ada­ miani. ukulturo. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. (ist. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. barelQef­i [fr. romelic unda gadalaxon (mag. saSualo zomis spilen­ . sinon.) quCis brZolebis dros. barriere] _ 1. (qarT. risame. bArel­i [ingl. bAr­i2 [berZ. saqcieli.  barmEni. horeliefi). barQer­i [fr.

sinon.. bArJa [fr. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. baron < Zv. barkas] _ 1. stili.  Caikovskis b. barocco iCxibi. barkarola < barka navi] _ 1. wnevasTan. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. kar­ Wapi).bar -72- Zis Casaberi sakravi. ¥ barokuli. barge] _ satvirTo gemi. germ. bAroko [it. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. barOmetr­i [berZ. grafze dabali. baro. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. si­ non. 2. 2.. RvlarWniloba. . didi mravalniCbiani navi. ¥ barkarolisa. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. barOnesa [ingl. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. baroness < fr.  barkarolasi Scd. ¥ barJisa. karapa). patara damxmare gemi.  b. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. ¥baronesisa baronesasi Scd.  vercxliswylis b. bAron­i [berZ.] _ baronis coli an qa­ liSvili. bArkas­i [holand. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. RvlarWnili < port.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi).  barometri. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. barkArola [< it. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. barokAmera [berZ. [berZ.  saxanZro b. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli.

saqonlis b. batalle] _ (wign. Janri xelovnebaSi. ¥ batareisa. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. batAluri [<fr.  b. bastion] _ 1.) brZola. satanko b. orTqliT gaTbobis b. 3.. aseTi xmis mqone momRerali. aTaseuli). . es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad.-is cecxli. ele­ ments. (s. bArter­i [ingl.-73 barJasi Scd. burji. batAlia [fr. batareia. brZolis sce­ nebis amsaxveli. (s. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi.) garigeba. batariasi. Scd. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. batArea [fr.  sacecxle b. 2. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). bataillon] _ sajaro qveganayofi. b. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba.) gacvla. mowyobiloba. bataille brZo­ la] _ omis. bastQlia [fr.  baTalioni Scd. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. bAs­i [it. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. ¥ barteruli da sabartero  b. batterie] _ 1. bani.  bataria.  sazenito b. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. mamakacis yvelaze dabali xma. 2. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. bat 2. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils.. sinon. dvrini.. bani.  msroleli b. 3. bastQon­i [fr.  galvanuri b. b. dasayrdeni. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. basso] _ 1. gadat. barter gacvla­ gamocvla. batalQon­i [fr. ferwera. gamagrebuli adgili.

] – orkuzi­ ani aqlemi. plagos mWameli.  b. rac `mfarvels~ niSnavs..bat -74 baqterialuri Scd. daavadeba. batErflai [ingl. laboratoria. foladis sferuli kamera. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. ¥ qarT. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. nayinis b. baqtEria [berZ.  b. . romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. batôn joxi] _ 1. baqteriOfag­i [berZ. zRvis siRrme. baqteorologiuri Scd. brasis nairsaxeoba.  bacilasi Scd.  baqtrini Scd. feodali. baqtrQan­i [Turq. bAton­i [fr. igi modis laT. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. aRsaniSnavia. 2. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. mikrobis saxeoba. batQsfero [berZ. ise SinaarsiT: patroni. mxiarulebis RmerTi.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. baqteria baqteria da plagein. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT.  daviT-b. drostarebis. ¥ baqteriologiuri. grZeli. batoni sxva warmo­ Sobisaa.  baqteorologia. ¥ bacilisa. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. akrobatebi da sxv. bAtut­i da bAtud­i [fr. bEg­i [Turq. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. bAxus­i [laT. pat­ ronus­idan. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. mikro­ biologiis nawili.  Sokoladis b. bacchusi < berZ. ¥ baqteriuli. sakonditro nawarmi patara joxis formis. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. baqteriolOgia [berZ. bAcila [laT. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. romelic Seiswavlis baqteriebs.

­Si da me­20 s. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. бельэтаж < fr. beQsik­i [ingl. lamazi da elage sarTuli] – 1.] – avi suli. beletrQstika [< fr. 2.  b. belzEbel­i [berZ. germ. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. sasaxleebSi). badawin] – momTabare arabi.). proza). eSmaki. amfiTeatrsa da benuars Soris.  b. saukeTeso sarTuli.-75- bel bedUin­i [germ. belEtaJ­i [rus. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. bEkar­i [fr. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. bElkanto [it. bEkon­i [ingl.  bezisa Scd. belladonna saucxoo dama. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. meore. beelsebul < ebr. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. Smaga. beQsbol­i [ingl. TeatrSi pirveli iarusi. bel kargi. beduine < arab. romanebi) (sinon.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. ketburTi. bazburTi. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. belAdona [< it. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. bEze [< fr. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . prozaikosi). basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare.-is loJa.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. novelebi. nawarmoebi. ¥ bezesi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s.

benEfis­i [fr. aorTqlebadi siTxe.  s. benUar­i [fr. bge­ ris simsubuqe da silamaze. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. warmo­ ebaSi. 2.  bengaliuri Scd.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi.-is loJa. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. sax.  b. bemolle] _ (mus.) ufe­ ro. warmodgena. koncerti. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). zeTisa zeTovani Teslebisagan. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. berdenka. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. iyeneben saRebrebis. bEta [berZ. Zvlebisagan – cximis misaRebad. me­ dicinaSi da sxv. bensol] – ufero sawvavi siTxe. advilad aalebadia. damaxa­ siaTebeli suniT. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. saRamo. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. benzina < laT. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. bEnzol­i [fr. s. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . bEmol­i [it.) 1. benzoe] – (teq. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. bErdan­i [< sakuT. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. berdana Scd. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. s.  berdanka. ¥ sabenefiso. bestsEler­i [ingl. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni.bem -76(ix. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. bEnzin­i [it. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena.

bibliis. biblia (mr.. bEton­i [fr.  `vefxistyaosnis” b. grapho vwer] – 1. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. behēmoth (mr. bis orjer da berZ. 3.. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). bis orjer da berZ. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. bQblia [berZ.  bilingvizmi. 2. behEmoT­i _ [Zv.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari.-is filebi. silis. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. b. biblion wigni da berZ. beton < laT.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. bibliogrAfia [< berZ.  bibliasi Scd. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli.  b. ebr. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma).-77tronebis nakadi.  monografias darTuli hqonda b.  begemoti.. bi.-is qarxana. xreSisa da misT. . raime sagnis. bi. RorRis. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). biAndria [laT. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. rkinabEtoni – betoni. bib biATlon­i [laT. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. [laT. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. athlon asparezoba] _ (sp. ¥ bibliuri. binomi.. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. behemoti Scd.

universitetis b. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. papiloto. bis orjer da berZ. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. bienale (mdedr.. sabiblioteko Scd. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. wignTsacavi). dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. (saniv­ Te)  bitoni Scd. business saqmiani.  rqis b. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. (s) ganyofileba. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. qsovilisa da sxv. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. bison] – gareuli xari.. komercia. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. (qarT.. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b.  students mdidari (rigi­ ani) b. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. gamocema. erovnuli b.  moswavlis b. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. bQdon­i [fr.).  s. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. bigAmia [laT. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. b. romelic mogebas iZleva.bib -78 biblioteka. 2. biznEsmen­i [ingl.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.) saZiebeli. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. nivTis b. (s. 3. biEnale [< fr. s. bQde [fr. . bQgud­i [fr. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). bQzon­i [laT. saqme. bibliotekuri. si­ non. wignebis seria. ga­ mocema (wigni. hqonda. bibliotheke] – 1. katalogi. romelic bizness misdevs. businessman] – piri.

) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. bios sicocxle. [berZ. 2.  Teatris b. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. biogrAfia [berZ.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. binocle <laT. wevri] – (maTem. bis orjer da berZ. studentis b.  biografia. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). bQleT­i [fr. TviTmfrinavis b.. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. sax. aqvs garkveuli valdebuleba.. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. (qarT. bQnom­i [laT. bQkin­i [ingl. winsarTi). visame cxovreba. partias.  samxedro b. si­ non. bQnokl­i [fr. (qarT. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. bikfOrdis zOnari [< sak. bikini < geogr. bilQngva [laT. bioadaptacia. . romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. latariis b. bQTumad – erTad. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). sinon. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. billet] – 1.-79loeT amerikaSi.  savele b. nomos nawili.  s. bios si­ cocxle.. biologia. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. 3. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). bio  mosawvevi b.. moswavlis b. ufaso b... cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera.. salaro. orwevriani) bio. Teatraluri (saTeatro) b. bilingua] – (fi­ lol...cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. sagamocdo b. sax. cxovrebis gza. baraTi raime teqstiT. durbindi). ¥ sabileTo.

b. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. borse < laT. ¥ biosinTezuri. kibernetikis nawi­ li. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. bis orjer da berZ.  b.bio -80 biosfera Scd.  bionikisa. ¥ bioqimiuri. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. biofQzika – biologiuri fizika. biJutEria [< fr. bQrJa [germ.  bionikasi Scd. (s) cnobebi. . cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. ¥ biografiuli da sabiografio. sayureebi da misT. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. laboratoria. mecnierebani.  i. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. sa­ xelmwifo] – (samarT.  b. ¥ biologiuri. fakulteti. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. bi pOlid­i [laT. biOsfero [berZ. biosQnTez­i [berZ. sadguri. biolOgia [berZ. b. biOnika [< berZ. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. b. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. polis qalaqi. dawesebuleba. bousa safule] – 1. bi patridi. beWdebi. kvleva. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba.  b. WavWavaZis b.

. nav­ Tobis da misT. biscuit] – 1. 2. ¥ sabQrJo (mniS.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. bulletin] – 1. (Zv.-81 safondo b. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. nam­ biu cxvaris saxeoba. (saub. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. s. bQtum­i [laT.) swori xazi. bis! [laT.  pianistma bis-ze daukra..  biTumi sxvaa. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. cieb-cxeleba. bissectrico < laT. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. biulEten­i [fr. gudronis. seq­ sualuri] – orsqesiani. fqvilis da Saqrisgan. bQt­i [ingl. bissectrix (bissectricis) orad gampobi.) saerTo sa­ xelwodeba. ¥ biseqtrisisa. momkveTi] – (maTem. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba.. mzaddeba aTqvefil kvercxis. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. mouWiqavi faifuri. ganmeo­ rebiT). gamoxa­ tavs risame. bQskvit­i [fr. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. ¥ bitumovani. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. biseqsuAlur­i [laT.  b. biUvet­i [fr. .  sainformacio b.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. 1­Tvis)  s. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. baiti). garigeba. msu­ buqi namcxvari erTgvari.  biseqtrisasi. sasaqonlo b. erTxel kidev. b. qanebi. bisektrisa Scd. 2. bis or­ jer da sexualis sasqeso. amindis b. Turquli warmoSobisa.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. iye­ neben qandakebaSi. koncertze.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli).-is makleri 2.

 eqimma b. aparati. 3.. ¥ sabiujeto (mniS. buream biuri da berZ.. igivea. buste] – 1. saxelmwifos. daxures.  sakonstruqtoro b. qalis gulmkerdi. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. gadat. 2. saqmisadmi b. xarjT­aRricxva. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. 2. (saub. saarCevno furceli. biurOkrat­i [fr. budget < ingl. dawese­ bulebebs. biurokrAtia [fr. biurokrAtizm­i – 1. biusthAlter­i [germ. b. 1­isaTvis).  am gagebiT biurokratuli Scd. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. 3. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. b. 2. qandakeba. saxelwodeba. bureacratie] – 1. ganyo­ filebis. bustehalter] – qalis lifi.  b.  b. cnobaTa b.  b. kratos xelisufleba. kantoris da misT. ¥ biurokratiuli. Caagdo saarCevno yuTSi. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. gul­ mkerdze Casacmeli. uj­ redebi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. Tvisebebi. zviad gamsaxurdias b. 2. biUjet­i [fr.  saqarTvelos saxelmwifo b. bureacrate < fr. midgoma.  biuletini Scd. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema.biu -82¥ biurokratiuli  b. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. bureau] – 1. misca. bQuro [fr.rac biurokratiz­ mi (mniS.-is usulguloba . 1). biurokratebi.] – 1. gaunaRdes.) visime piradi Semosavali da xarjebi.  ojaxis b. zogi dawesebulis. bQust­i [fr. amindis b. 2..

romelze gadagdebulia Toki. blomanJe Scd. qaRaldis furceli. blazer] – 1. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). sinon. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. periodi. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. SeTxzva visame blo motyuebis. WoWonaqi). blindage] – (samx.  blamanJisa.  bicepsi Scd. bluff] – risame mogoneba.-ze dabeWdili Suamdgomloba. blictUrnir­i [germ. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. blOk­i2 [fr. blEf­i [ingl. blAmanJe [fr. partiebis. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blitzkrig] – elviseburi omi. si­ non. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. blQc­i [germ. 2. (saub. blEizer­i [ingl. block germ. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. bloc] – 1. blitz elva] – 1. 2.-83 s. romelic Tavis mxriv .  blamanJue dasaSvebia. blQckrig­i [germ.  b. blOk­i1 [fr. nabeWdi qaRaldis fur­ celi.  b.) raime nagebobis na­ wili. blQndaJ­i [fr. (teqn. blAnk­i [fr. gegma. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele.) mtkice nageboba. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. bQcefs­i [laT. orTava kunTi). ¥ blamanJesi. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan.  b. 2. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blanc TeTri] – 1.-is Sevseba. saxel­ mwifoebis. turniri (WadrakSi). blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). bagiri an jaWvi (qarT. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. s. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT.

bOa [fr. ¥ bobinisa.. gavrcelebulia tropikul  b. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa.  b. (medic.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi.-is moxsna. aguris formisa. sxvadasxva manqanaSi: koWa. (rk. babina Scd. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. garemocva doli an lilvi. to block] – 1. romelzedac exveva firi. 2. dac exveva mavTuli.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. naRveli] – zan­ 2. amerikaSi. izolacia masze politiku­ 3.  b. magnitofonis gorgolaWi. non. blokQreba [ingl. TiSva. maturi).  bobinasi.­gz. (samx). marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. bObina [< fr. bObslei [ingl. mrgvali kolofi. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. alya. blOkada [ingl.  ekonomikuri b. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . boa gveli] 3. armiis da sxv. qalaqis simagris. (sp. van­Tovlian gzaze speci­ 3.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. moZraobis winaaRmdegoba. b. romelze­ mtris jarebs mier. seqcia). romelic aseTi musikis  fanjris b.-iT naSeni saxli. eleqtro mowyobiloba – 3. 4. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa.) romelime organos anTebis koWa. blokadis mowyoba. cekva. bob 2. blokade] – 1. Zafi. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. bobsleigh. bobine koWa] – 1. sevda. mtruli qveynebis mier 2. lia. boa < laT. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. qsovili da sxv. ri zemoqmedebis mizniT.

boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. bOmb­i [fr. bodibQlding­i [ingl. igivea. (pirvelad gamoiyenes 1879 w.) qvabi. vokaluri) am cekvis ritmiT 3.. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. bOkal­i [fr. sax. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). agreT­ ve kulturizmi). boQler­i [ingl. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. 2.  b. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. bombardier] – (gadat. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. bolero] – 1. rac kulturizmi. or­ ganizaciebTan. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. boiler] _ (teqn.) didi metismetad kaSkaSa meteori.-is gamocxadeba. musika am cekvisaTvis.) CineTis imperatorebis tituli. 2.-85- bom bogdQxan­i [monR. cecxlgamCeni b.. boQkot­i [ingl. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze.  saaviacio b.) fexburTeli. rodesac irlandielma arendatorebma C. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. bOlero [esp. aTletizmi (ix. boyscout < (ist. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. cxeli wylis misaRebad. bombArdir­i [germ. qalis mokle. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . boycott sak.

bordQur­i [fr. Rvinisferi. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. buraq boraki. bOr­i1 [laT.  qimi (1 mniS. satvirTo avtomobilis. 3. 2. ufrosi. bOnza [fr. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. mflo­ beli] – 1. xaliCis.-ebs talRebi exeTqeboda. bOs­i [ingl. bOr­i2 [germ.bon -863. (araofic. arSia). Ria satvirTo vagonis da misT. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. bOrdo [geogr. kostumi.  gadaxsnili b. 2.  b. Spale­ ris da misT. bOna [fr. bobrer burRi] – foladis burRi. bord] – 1. kideebze Se­ movlebuli zoli. bordure] – 1.  trotuaris b. bor(ax) < arab. wiTe­ li Rvino erTgvari. 2.) mTavari.­iT) Scd.  mtris poziciebis b. Sindisferi. bOrt­i [fr.] – 1.  gemis b. sinon. gemis gverdis kedeli.) samkauli teqstis garSemo. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. b.  bambanierka. paltos. Zaris kedeli. sax. am kedlis zeda kide. dabombva. xel­ mZRvaneli. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. 2. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. (qarT. gemis bortze – gemze. gamosayofad. warmoebis di­ reqtori. bOston­i [ingl.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi.-Tan mdgari turistebi. bord germ. boston < ge­ ogr. mepatrone. gvarjila] – qimiuri elementi.-ebi. (polig.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. qsovilis. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. . banbanerka Scd. bombonQer­i [fr.  borduri Scd. boss holand baas patroni.

kedlis Sandali. botUlizm­i [< laT. botfOrteb­i [fr. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba.  b. yofa.  mx. taqikardia).-87nairad: vals­bostoni). xorciT an bostneulis konserviT. cignuroba] – msaxiobebi. bogemuri Scd.) guliscemis Seneldeba (Sdr. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. bravo friadze] – mowonebis. banqos TamaSi erTgvari. mwer­ lebi. musikosebi. 2.  bogema.-is xelmZRvaneli. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. botulus Zexvi] – (medic. 1809-1852) gvaris mixedviT]. brakonQer­i [fr. bravo! [it. bOcman­i [holand. bOhema [fr. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. ke­ delze damagrebuli sanaTi. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. boheme – cignuri.  b. botAnika [< berZ. TevziT.  b. bras xeli] – 1. 3. bra [fr.  brasi Scd. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). eleqtrolampa. geografia.). ¥ botanikuri. 2. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. botforti. brailis (braille. ¥ bohemuri. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv.  brisa. braconnier] . boUling­i [ingl. mxatvrebi. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. bradikArdia [berZ.

dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. braUning­i [ingl.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. romelic miaCniaT samyaros da yvela . lifze da misT. polkze – piri. alublisgan). xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. sa­ jariso SenaerTi. breQk­dAns­i [ingl. брезент < ho­ land. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. brAs­i [fr. brEtel­i [fr. brandmAuer­i [germ. brAhma [sanskr. brahma] – (mi­ Tol. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. Zvelad _ brahmanizmis qurumi.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba.) saxanZro razmis ufosi. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. brandmaQster­i [germ. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. brEzent­i [rus. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva.  brandmeisteri Scd. cecxlamridi). sax.bra -88arsebis Semqmnelad. romelic mxarze gadadis. brQgada [fr.  brakoneri Scd. bretelle] – qalis perangze. breakdance < break texa. presenning] – xeSeSi. braad spil] – (zRv. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. Browning sa­ kuT. brigade] – 1. brEve [laT.  SemoklebiT _ breiki. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. brASpil­i [holand. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brandmeister] – (moZv. sinon. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. brEnd­i [ingl.

brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis.  gamyolebis b.  satanko b. meCaieTa b. nayinis b. brQfing­i [ingl.  naxerxis b. broker] – mak­ leri. 4. matareblis momsaxure per­ sonali. 2. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma.  satorpedo katerebis b. bro brQnza [rumin. 3. welTaR. breeches (mr.)] – Sarvali. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. brilQant­i [fr. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. . agreTve bretaSi (kontinentze). brigantire < it.  zeinkalTa b. koleqtivi. brigadier < fr. brigAntin­i [fr. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. brQji [ingl. me­8 s. mux­ lebs qvemoT viwro..­mde. erTgvari. Cais b.  brigantina Scd. brise] – susti sa­ napiro qari. welT. 3. me­5­6 ss.-89didi. 4) xelmZRvaneli. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. Suamavali vaWrobaSi.] – brigadis (mniS.­dan ax. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. brQj­i [ingl.. brQz­i [fr. brigAdir­i [germ.. Ceq­ mebSi Casatanebeli. brOker­i [< ingl. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. broQler­i [ingl. magram diviziaze mci­ re.

cxvris.  budisa Scd. firma. brochure] – pa­ tara wigni. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. Roris) gadamdebi daavadeba.  broSka Scd. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. jirkvlebi.  b. brUto [it. bronxuli. SefuTvianad).  bronxiti Scd. brucEloz­i [< sakuT. brutto uxeSi] – (vaWr. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT.  oqros b. neto.  bruciliozi. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. Zroxis. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. ¥ budasi.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. sax. ¥ sabrokero. s. brOnqebi [berZ. broche] – gulze dasabnevi samkauli. kantora. . bronxialuri Scd.  popularuli b.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. bruceloza Scd. brOS­i [fr.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi.] – saqonlis (Txis.-Ta skola. koreaSi. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. bronchos (mx. welTaRr.  s. brudErSaft­i [germ. bronqaluri. bUda [sanskr.  b.bro -90sapirisp. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT.  bronxebi. tibetSi. brOSura [fr. vaxtanguri). brOnqit­i – (medic. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. sinon.

 s. religia. ¥ budisturi. bukQnist­i [fr. reklama. romis papis mbrZanebuleba.  b.  Cais b.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. sa­ erTod sofluri cxovreba. qalaqis xedebiani b. 2. ¥ sabuero. bUkle [fr. prospeqti2) da misT.-91buda – princi gautama. bUklet­i [ingl. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. bukmEker­i [< ingl.  gamofenis b. booklet wig­ naki. bUla [laT. romelic aseT do­ . pastorali. bulla] – 1. bUzment­i [germ. taZari. ¥ buklesi. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. budUar­i [fr. bUer­i [holand. msxvili naqsovi. weri­ li an sigeli. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. maRazia. b. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). posament. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. bUket­i [fr. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. bUi [holand. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. prospeqti (ix.) Taiguli. 2. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. boquet] _ 1.  buklisa Scd. (moZv.. sporti. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ.  b. beWedi. tansacmelze mov­ lebuli. < fr.

uxamsi ge­ movnebisaTvis. bungalow < ind. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. blanJe Scd. bullet] – (sp.) aurzauri. sensa­ cia. sinon. presa. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. sax. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi).. bUngalo da bEngalo [ingl. 2. meSCanebisaTvis. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari.  qvanaxSiris b. bUlvar­i [fr. bulvari] – rac navaraudevia. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. 2. bumErang­i [ingl. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze).) hokeiSi: sajarimo Saiba. boom] – 1.  b. rac ga­ miznulia obivatelebis. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. kombainis b. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. romani. kombali. ix. bUrg­i [germ. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. (gadat. bUlit­i [ingl. xvimiri).  bulanJisa. b. bUnker­i [ingl.] – 1.] – wkapze datovebuli. inglisSi: erTsarTuliani koteji. bUldog­i [ingl. 2. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. . bUm­i [ingl.  bulasi Scd. bulldog] – erTgvari ZaRli. sakuT. ¥ bulanJesi. bulAnJue [< fr. ¥ bulisa. buldOzer­i [ingl. bulldozer] – mowyobiloba.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bunker] – 1. bulvAruli [< fr.

¥ burJuisa.  mebufetesi Scd. loris. WurWeli. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs.) namdvils mimsgavsebuli. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. Zexvis. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. pistoleti. butafOria [< it.  moxaratebuli b. tansacmeli. vagonze – dajaxebis. burJuAzia [fr. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. iaraRi da sxv. bUfet­i [fr. buffet] – 1. sufris WurWleulis..  buterbroti Scd. ro­ melsac abaria butaforia. bUfer­i [ingl. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. burlesque] – komikuri. 2. romelzec dadebulia yve­ lis. partiebi. butAfor­i [it.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. b.. bUrdesk­i [fr.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. boust-rimes (mr.-93gamagrebuli koSki.  b. . ¥ burimesi. bourgeoisie] – klasi.  burimisa Scd. buf butErbrod­i [germ.  butaforuli Scd. 2 momuSave. bUrJua [fr.  skolis b. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. parodiuli po­ eziis Janri.  b. patara sasauz­ me.. cixe simagre.  msxvili b.) patara saxelm­ wifo. ¥ butaforiuli. dartymis misa­ Rebad. mebUfete – bufetSi (mniS.  burJuasi Scd. vagzlis b. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. bUrime [fr. ¥ mebufetisa. wyobileba. ¥ burJuaziuli. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. bufErul­i saxelmwifo – (polit. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani.

bUqsir­i [< holand. nivTiereba. buxhaltEria – 1. bUSel­i [ingl. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. gemi. TviTmfrinavis g. 2.. dawesebu­ lebaSi... tivebis da misT. 2. bUc­i [ingl.  bunebrivi g. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. gaz] – 1.4 l­s.  s.. karWapebis. sinon. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika.  avtomobilis g. navTobis g. airi).  s. gemi. davTari. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. ufrosi b. . amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. gabArit­i [fr. niWi. boegseeren buqsireba] – 1. udris daax­ loebiT 35.  b.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. mgvrgvinavi g. ¥ sabuRaltro. ¥ buxhaltruli.2 ­36. binebis g. gasawevad. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. fizikuri sxe­ uli.  maxrCobela g. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. cremlsadeni g. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. Txevadi g. gaziseburi (airiseburi) sawvavi.  mTavari b..buq -94 s. g gabArdin­i [fr. daWirxnili g..  g. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). gazifikAcia [fr. ¥ gaziani..)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. ¥ sabuRalterio. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. kursebi. gAz­i [fr. 2. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. gabardine] _ Salis qsovili. boots (mr...  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gemis g. bagiri. ¥ sabuqsiro. wyali.

gala] – 1. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. ¥ galantereisa.: deko­ da maSasadame. iTqmis did da cis ikankledi. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. Crd. lentebi. saqoneli. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. tyveebi. galleria] _ 1. nisleuli. Zv. Scd. galant] _ didad Tavaziani.  galerasi Scd.-ebi. romelSic Sedis mze Si. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. grZe­ li daxuruli derefani. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. – tualetisa (mniSv. ¥ sagalantereo.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. ¥ galerisa. monebi.ro­ sagalanterio. italiisa da belgiis galantErea [fr. samxedro xomaldi. 1) da welTaR. quCebSi da sxva. savarcxlebi. . hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. da Tanabrad SekreWili.  galantereasi. gazoline] _ 1.-95- gal gazOlin­i [fr. galAqtika [< berZ. s. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. gazon] _ baReb­ tema. fabrika. ro­ Rilebi.  g. (krekingis procesi. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. balaxi. galanteria. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani.). galErea [it. sawvavi siTxe. galantikos 2. saRamo gala da uli saxelwodeba. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi.  s. farTobi. sagalantereio. xelTaTmanebi. mokled ¥ galaqtikuri.romlebic misT. galantereia. maRazia. jili damnaSaveebi. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. romelic mi­ galAntur­i [fr. Cveulebriv. s. Tiani sistema  Cveni g. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. misgan Semdeg iReben benzins).

 galereasi. (saub.-is gayvana. galQera [esp. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). 3. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan.) didi wyeba rigi (ti pebis. Seicavs ski­ pidars.  literaturuli gmirebis g. 5. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. gAlet­i [fr. portrete­ bisa). suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. 4. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. galQpot­i [fr. sinon. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. eleqtruli denis gatareba rameSi. mamlebis CxubisaTvis. gAlife [afr. galeria. 2. gadat. (moZv. galvanometr­i [galvano berZn. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. samxedro nage­ bobebSi). ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT).  g. Tavisi simkacriT] _ samxedro . galipot] _ fisi.  galereisa. galereia Scd. generlis Galliffet-isgan. qandara. TviT mamlebis Cxubi. qarT.) SuSabandi. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. (wign. kanifolsa da wyals. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. 2.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils.) TeatrSi. 2.

gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. garantie] _ pi­ roba. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils.  galifesi. ¥ gamisa. vada. gallon] _ ing­ lisSi.  ferTa g. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . gAngster­i [ingl. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1.  g. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. gambUzia [esp. gangster brbo. xrova] _ bandi­ ti.-ebis dakvra. 2.  s. gAmeta [berZ. gAngrena [berZ. Se­ irwymeba. ¥ sagarantio. (wign. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. garage] _ gadaxu­ ruli adgili.-97Sarvali. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma.5 l­mde).5 ­dan 4. garAntia [fr. banda. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. gadat. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. galQcizm­i [fr.  galifisa Scd.  gamasi. gametςs meuR­ le (qmari). gAma [berZ. s.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. xolo zemoT Zalian ganieri. gamma Scd gAmbit­i [fr. gAlon­i [fr. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. werili. movlenebisa. sinon. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gametς meuRle (coli)] _ (biol. sawindari). ga­ farToebuli. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. mZarcveli ¥ gangsteruli.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. gAraJ­i [fr.

(poligr. repertuari.  speqtakli. 3. maRazia. ¥ sagarnizono. garnizon] _ samxedro nawilebi. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli.) sxvadasxva zo­ mis. garderobe] _ 1. ¥ garniriani. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. garniture] _ .). garnQzon­i [fr.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. rogorc savaWro saqoneli.  farexi Scd. sazRvargareT. avejis. kar­ tofili. 2. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. s. gastronOmia [fr.] _ msaxiobi.  megarderobesi Scd. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. garnir morTva. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. TeT­ reulis) sruli kompleqti. 2) momuSave. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. ¡s. mogzauroba. ¥ gastronomiuli. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.  g. katleti. makaroni da sxv.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi.  msaxiobis g. gaudeAmus­i [laT. gastrolQor­i [< germ. gastrOlebi [germ. gArnir­i [fr.  g. gardErob­i [fr. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. gaudeamus SesakeTeblad. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls).  Tbilisis g.  kartofilis g. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. s.  ansambl "rusTavis" g.  Teatris g.upira­ tesad sauzmeuli. tansacmlis karada. garnQtur­i [fr. ¥ megarderobis. 2). 2. gastronome < berZ. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. ¥ sagastrolo. samsaxuri.

(biol. gAuCo [esp. ¥ geiSisa. simReriT. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. geena. geQzer­i [island. pampa) mcxovrebi mwyemsi. magram cxov­ rebas.­Si. 2. S. gelertehr swavluli] _ (wign. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. gaucho] _ 1. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. genealOgia [berZ.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. qov boi. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. 2. gEma [laT. gEena [berZ. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. geyser < germ. gEa [berZ.  heizeri Scd. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. geitinomAgia [berZ.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. ebr. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. gEim­i [ingl.  geiSasi Scd. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. . cekviT da a. genealogia] _ 1. gemma] _ Zvirfa­ si qva. istoriis damxmare dis­ ci plina. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. gEiSa [iap. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix.) wignebiT ganswavluli. CogburTis partiis) nawili. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gelErter­i [germ. gvaris tomis istoria.

gen ¥ genialogiuri. romlis drosac ru­ re wodebuleba. romelsac gana­ _ warmoSoba. tabula. mag­  m. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . général < movlenaTa daqvemdebareba laT. ram sageneralgubernato geneturi. (medic. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. Tesva mTel organizmSi. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. general-maiori _ generlis 3. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. kavSiri.  g. ¥ genezisuri. damsaxurebisaTvis. (ix. britaneTis koloniebSi. generalizAcia _ 1.) avadmyofobis gan­ debuleba. neralissimus yvelaze mTavari. warmoSoba. gansakuTrebuli samxedro 2.  general-gubernatori. geumaRlesi wodebuleba. warmoqmna. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. ri. wyaro] erTeuli. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. generalis saerTo. genetikuri Scd. general­gubernator­i _ 1. wvrilmans. ro. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. kerZo genEral­i [fr. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. genetika). mTa­ raime zogadi princi pisadmi. romelsac aniWeben ufrosi. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi.

mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. prokurori. (1879­1953)... danadgari. gengegma). mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. Sesaxeb. g. warmoSoba. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. genera2.  mudmivi denis g..  adamianis g. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. generalis saerTo. g. [laT. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . wevri. cxovelebis. rom xSimSobeli. cxovelTa g. generator  aRsaniSnavia. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. problemebi.. generatio da­ badeba] _ 1. rac Scd. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. generaluri repeticia gEni [berZ.­is wodeba hqonda a. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. ZiriTadi. generalQtet­i [germ. ganizacia. da nareebis. genos jiSi. brZola (omSi).-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. mag: litöt < laT. ioseb stalins ¥ generatoruli. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. ¥ genetikuri. g. gegma (Semok.  geneturi Scd. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. genEtika [< berZ.  g. generaluri konsuli  g. generalisimusoba mianiWa  g. qalaqis g. eleqtroenergiis g. generAtor­i [laT. mwarmoebeli.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . mcenareTa g. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. gaCena. konsuli.  ase mag.

genius] _ geniiT _ mecniereba. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. geodezia. [berZ. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. erovnuli an religiuri niadagebis g. lobs warmoebis ganlagebas. logia.. mxatvari firosmani. xalxis gaJleta rasobrivi.  rusTavelis g.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. winaSe. g. mcenare­ 2. geniosis damaxasiaTebeli. geowilebad)] _ mecniereba. nawarmoebi. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis.. genos gvari. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi.  mcenareTa g. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. garemo. vxo­ 2. aRgeo. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1.. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. cxovelTa g.  g. motiviT. geniiT da­ mecniereba. niadagebs da sxva). (s. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. klimats. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ. Ta da cxovelTa samyaros. gē miwa] _ rTuli wera.) mecnierebani. mTeli wavla.  g. geografias. tomi da caedo vklav.. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. Sesaferi. (reliefs.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. poetebi. g. momcvel bunebriv pirobebs  g. . g. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. Si.

meTodi. g. gEpard­i [fr. . problemebi. ¥ geologiuri. ruka (da ara ruqa). dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. g. xelsawyoebi. gadaReba.  g. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs. ¥ geometriuli.  g. g. azomvebi. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. observatoria. Ziebis meTodebs. aqsioma. ¥ geofizikuri.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). epoqa. procesebi. ¥ geodeziuri da sageodezio. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT.  g. g. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. eqspedicia (an: aqcia). romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. g.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika.  g. amocana. geolOgia [berZ. aqvs didi xasxasa yvavili. geofQzika [berZ.  g. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. geomEtria [berZ. ¥ giorgini Scd. ¥ geopolitikuri. g. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis.  g. g.

 g. . gEto [it.. mArka _ marka. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi.  Rerbi. (s. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. nemsiwvera). laT. germEtul­i [fr. romelsac Zalian grZeli sinon. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. gEran­i [< berZ.. giAur­i [Turq. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. gâuri < arab. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. g. Rerbiani. gQbon­i [ingl.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. beWdebze da sxv. Gestapo (Se­ mokl. SefuTva. gaum­ tari. nawili. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. ¥ gerbiani da sagerbo.  g. aqvs surnelovani foTlebi. SeuRwevi.  sazRvao g.ger -104 g.. gErb­i [rus. saRerbo Scd. sinon.. hermetique.) beWedi.-is kapitani. ebraelTa g. gerontolOgia [berZ. qa­ laqis. ¥ gvardiuli. gibbon] _ maimuni. herb] _ saxelmwifos.  saqarTvelos saxelmwifo g. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. liTonis furcelze. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. gvArdia [it. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi.  zangTa g. g. sagvareulo g. gerUsia [berZ. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. gerb. Tbilisis g.  germetiuli Scd. safuTavi. avaza). герб < polon. gEstapo [germ.

2. gQrlanda [fr. si­ non. glagOlica [rus. am saxis ornamenti. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. meurneoba da sxv. . Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag.  girlianda. kirilica). gQd­i [fr. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. girlanda] _ 1. wveri da sxv. gla gimnAzia _ gimna­ zia. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. gingine RrZili) _ (medic. bumberazi). yvavilwnuli). ginAndri _ [berZ.-105wina kidurebi aqvs. guirliande < it. ¥ giganturi. goliaTi. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. amocanebi.  g. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. g. girlandi Scd. gigas (gigantis)] _ 1.  giga baiti = 1 mlrd. warmoeba. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. uzarmazari Senoba. gQga _ TavsarTi. 2.). rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. ginekolOgia [berZ. baits. (Sdr. eqskursiamZRoli). romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. gimnAzia [< berZ. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. gladiator] kl. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). (qarT. gladiAtor­i [laT. foTlebi totebi. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas.) RrZi­ lebis anTeba. gQgant­i [berZ. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. Zalian didi. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. nageboba. mSenebloba. gingQvit­i [< laT. giliOtina [fr. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. sinon. Semdeg skola.

romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. glaUkoma [berZ. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. glisseur mosriale. 2.  Sesivebuli g.) rac mTel msoflios.  glasisi. g. glosarQum­i [laT. dideba] _ 1.) enis anTeba..) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. glAse [fr. glUkoza [< berZ. optikuri mov­ lena. globAlur­i [fr. gleukos maWari. problemebi. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. aviTarebs did siCqares. sayovelTao. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. gloria brwyinva.) Tvalis mZime da­ avadeba. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. atmosferoSi feradi rgolebi.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. glitvAin­i [germ. gleikOmetr­i [berZ. glease. glaukôma] _ (medic. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze.  g. global] _ (wign. glossa ena] _ (medic. glossanium] _ (filol. glQser­i [fr. svamen cxlad. xSirad iwvevs dabrmavebas. molivlive] _ swrafmavali . glandes < laT. globus sfero] _ dedamiwis modeli. glAndebi [fr. gliase Scd. glOsit­i [< berZ.gla -106matoriani navi. g-ebis amokveTa. glObus­i [laT. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. politika. mTel dedamiwas moicavs.  glasisa.

cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. gnosis codna. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad.) satanjveli ad­ gili. gamosaxuleba 2.  gliukoza Scd. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. goraki pa­ lestinaSi. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. holos wona da gramma aso.)  gobelini Scd. formebs da meTodebs. gobElen­i [fr. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. gnoseolOgia [< berZ. 2. ierusalimis axlos. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. iyeneben medicinaSi. gOlgoTa [arab.) mekare (fexburTSi. gnostQcizm­i [< berZ. golkQper­i [ingl. ¥ gnoseologiuri. gnOm­i [germ. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . goalkeeper] _ (moZv. (gadat. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. tanjva (“golgoTaze asvla”). gnu [afr. hokeiSi). mis wyaroebs. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. golOgrama [< berZ. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. golf] _ 1. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. fardebisTvis da sxv. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl.-107li] _ yurZnis Saqari.

gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . gOrdias kvAnZi _ (wign. brtyelZira veneciuri navi. honor pativi] _ qedmaRloba. mokle Sarvali. gOndola [it. 2. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis.  gondolasi. 3. rac gondolieri. iyeneben aseve signalis misacemad. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. winda _ muxlamde sigrZis. gOrila [ingl. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi].  gondolierasi Scd. 2. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. gondola] _ 1. berZnuli le­ gendis mixedviT.S. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. gonAdeb­i [< berZ. binadrobs centralur af­ rikaSi. sper­ matozoidebs). gOng­i (ingl. ¥ gondolisa. megondole). gonorrhoia. sinon. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. daxlarTul saqmis. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.) iT­ qmis rTuli. 1. gondolQera [it. didi warmodgena sakuTar Tavze. tri peri. gondoliere] _ gondolis (mniSv. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. erTniCbiani grZeli. megondolisa.) meniCbe (qarT. megondolesi Scd. gondolQer­i [it. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. ampartavnoba. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). gonOrea [berZ. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. Zneli amocanis.S­Si). ¥ gondolierisa.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. gOrJet­i [fr.

germ.  sxeulTa g. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. udris wrexazis 1/360 nawils. msoflio miziduloba). yinva. qaRaldze. yinva. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. 4. TandaTanoba.isriseburi TaRebis. g.. gothique. gravure] _ 1. romelsac qalebi atareben. siTbo. grAdus­i [laT. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. ¥ gotikuri.5 g. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. sinon.  g. minis da sxv. Tunuqze da misT. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. gOtika [fr. stili.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. ¥ gravitaciuli. aqaqi). SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. arqiteqtura.  60-g. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. got. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. 2. raime magari masalis (li­ Tonis. gofrQreba [fr. gravitAcia [laT.-109sayelo. gravQreba [fr. kuTxe. temperaturis sazomi er­ Teuli. gravQori [fr.  20 g. avadmyofs sicxe hqonda 37. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. xis. TaRi. gradAcia [laT. Zvlis. gradusiani.) ma­ teriis Tviseba. safexuri. g.  gotikuris mniS. (qarT. g. qvis. gravitas simZime] _ (spec. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. 5 g. taZari.. gradus nabiji. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. Tan­ mimdevroba. 15-g. 3. Tvisebebi. gravQura [fr.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . ¥ .

Zvir­ fasi saSeni masala. grandiOzuli [it. fr. grAnata [it. xelis g.  firfitebi. granati Scd. g. 2. di­ adi. ¥ graviurisa. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. romelic Sedgeba kvarcis. grandioso.gra -110- naxati. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. granite < laT. grAm­i [fr. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. Canaxa­ zisadmi. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). amerikis SeerTebul StatebSi. wesebi.. demonstracia.grama [<berZ.  granatasi. grandiose] _ Zalian didi.  g.  telegrama. g. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. veeberTela. mindvris Spatisa da qarsisagan. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. ba­ ronze meti. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. grAnit­i [it. .-is Zegli. gramOfon­i [berZ. . nageboba.  g. saartilerio g. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi.  g. Canaweri da phone bgera. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. g. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. grAnt­i [ingl. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. udris erTi kuburi santimetri wylis masas..  fugasuri g. lapa­ raks). granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi.  gramafoni Scd. didebuli. gramAtika [berZ.  graviurasi Scd. uzarmazari. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. gegmebi. fonograma. xma] _ ruporiani aparati. gramma aso. Secdoma. ¥ gramatikuli. ¥ granatisa. grAf­i [germ.

barografi. cecxlgamZle tige­ lebis. ¥ grafikuli. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. qarTuli g. matarebelTa moZraobis g. graphikos xazvi­ Ti.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g.. ¥ grafiniasi. xatva] _ 1. ¥ grafikuli. sveti. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. warmoebaSi. grafQkos­i _ grafikis (ix. romlis mixedviTac . moSavo an Savi minerali.-is gamocema. daxazuli] _ 1. (lingv. avtobusis mimosvlis g. dasamzadeblad. grafika) specialisti mxat­ vari. xelovneba.  amocanis gadawyvetis g.  grafiniisa Scd.-111- gra meTodi.  grafasi Scd.). ¥ grafisa. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. aseTi xelovnebis nimuSebi.. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT).  ferwera da g. grAfit­i [< berZ.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. 2. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. grAfik­i [berZ.  g. naxSirbadis nairsaxeoba. sapoxi masalebis da sxv. sakantoro davTrebSi da sxv. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. grAfika [< berZ.  g. 2. grafQnia [germ. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli. Graphit] _ 1. graphō vwer germ. grAfa [berZ.. transportze: muSaobas mimdinareobis. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). naxazi.. graphikē xazva. . avtografi.-is mixedviT muSaoba. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. elteqnikuri nawar­ mis.grAf­i [< berZ. grafolOgia [< berZ. iyeneben fanq­ rebis. 2.  scenografi.

moZraoba. am mcenaris nayofi. grille fr. grQl­i [ingl. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. greQder­i [ingl. grazioso] _ graciiT (ix. Gregorianus] _ welTaRricxvis . mTxzve­ lobisadmi. grimo naoWebiani] _ 1. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone.  g. wveris. 2. grQm­i [fr. grQlaJ­i [fr. moxdenili. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. g. aerodromebis da sxv. moZraoba. g.. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi.  g.-is mocileba. grillage Sewva.is gakeTeba. graciOzuli [it. grQmasa [fr. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. Txili an nuSi. mSe­ neblobaSi. cekva. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. grimes < it. gracia) aRsavse. greQpfrut­i [ingl. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. graphō vwer da mania miswrafeba. grAcia [laT. ¥ graciisa. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. grafomAnia [< berZ.  graciasi Scd. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. narnari. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari.  griliaJi Scd.  g-iT TamaSi.gra -112sistema (`axali stili~). saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. iyeneben gzebis. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.  greifruti dasaSvebia.

grOg­i [ingl. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. grimQor­i [fr. exi).  virusuli g. 2.  grimasasi Scd.. ¥ grosmaisterisa. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. aqvs Roris tani.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g.  grimasisa. grQfon­i [fr. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. si­ mebiani sakravis yeli. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera.  g. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. grQp­i [fr. sinon. grOt­i1 [fr. 2. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. yaimi. rac grifi1. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. ¥ grifiani. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera.  grosmaistrisa. sinon.  g. grosmeisteri Scd. koniaki an arayi. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. grQf­i1 [< berZ. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli.  g. grQf­i2 [germ. Griff] _ 1. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. gryps laT. . grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. qarT. Grossmeister] _ 1. grosmaQster­i [germ. sinon. beWedi. griffon] _ igivea. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. griffe] _ 1. wodebuleba. aseTi xel­ moweris anabeWdi. ¥ gri piani  g. ¥ grosmaisteruli. grQf­i3 [fr. Stempeli. anTeba.-113lied. parkebSi. gamocema. movlenebi. didostati).  gitaris g. grimeur] _ Teatris muSaki. lomarwivi). filtvebis g.

grOt­i2 [holand. gUdron­i [fr. g-is wylebi 2. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. 2. fantastikur gazviadebul. ¥ guTuri. grotEsk­i [fr. ena. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti.  g. grUnt­i [germ. grotesque. . stili g. mmarTveloba. grund] _ 1.  g.gro -114[rus. gubernAtor­i [laT. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). it. 3. ¥ groteskuli. romelSic Sereulia TeTra. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT.  s. miwa.  guvernantka Scd. guvernQor­i [fr. ¥ sagubernio. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. gUaS­i [fr. gubernator mesaWe] _ 1. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. 2. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. niadagi. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv.. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi.  g. gouache] _ 1.-is ostati. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze.  qviSis g.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. roli. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. guvErnant­i [fr. губерния < laT.

-115- dan gulQaS­i [ungr. g. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. dAn­i [iap.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. piris pativis moyvaruli. gutAcia [laT. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. ZiriTa­ dad kalciums.  gulaSi Scd. tyavis msgavsi.  gutapirCi Scd. digest] _ 1. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. raimes mokle gadmocema.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. gutAperC­i [ingl. daltOnizm­i [< ingl. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli.  dalai-lamasi Scd. 2. iyeneben teqnikaSi. metwilad mwvanesa da wiTels. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. ¥ dalai-lamisa. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. so­ usis danamatiT. gUrman­i [fr. ¥ daltoniki. d daQjest­i [ingl. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. gemosmoyvare. danaQdebis Sroma _ iTq­ . dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili].

 demobilizAcia. dAntist­i [fr. (moedani) Cveulebriv kafeSi. daRmasvla.. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. resto­ ranSi. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. dAuning­strQti [ingl. romelic aRniSnavs: 1. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~.Tavidan mocilebas. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. Downing Street] _ 1. vuyureb. dAnsing­i [ingl. [< berZ. gauqmebas da sxv. 1809­1882) saxelis . dentiste < laT. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. 2.... Daktyloskopie < berZ. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. 2. ga­ moyofas. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). de. daqtiloskOpia [germ. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. londonSi: quCa. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi.. mag: daqtiloskopia. decentra­ lizAcia. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. kbilis teqnikosi.. daOsizm­i [Cin.] _ TavsarTi. daqveiTeba. da­ cema. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia.] _ Zveli Ci­ nuri religia.dan -116mixedviT]. [laT. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. die. daqtilo. religiebma. daqtilolOgia [berZ. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis.

kamaTi. movale.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda.  cxare d. débet marTebs] _ (buxhalt. azrTa gacvla­gamocvla. dEboS­i [fr.. parlamentSi.). organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba. degradAcia [fr. debiUtant­i [fr.-Si ar ixmareba. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. debarkAder­i [fr. agreTve de.. krediti). uwesivroba. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. ix. dégradation < berZ.. dEbit­i [< fr.).-117 degradacia. debAtebi [fr. degenerAcia [fr. debitor] _ (bux­ halt. paeqroba. mowinaaRmdegeebma d. swrafad gaiTamaSes. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp.. débauche] _ Cxubi. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. dégéné rafion] _ 1. ro­ melic napirzea damagrebu­ li.. laT. gradus safexuri. aur­ zauri.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa.. deg dEbiut­i [fr. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze.  navTobis WaburRilis d. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. dacema. cema­tyepa..  debeti sxvaa (ix. ayalmayali. début] _ 1.). débutant] _ piri. degazAcia [ix.  debiti sxva (ix.. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. 1) aqvs. borjomis wylis d. 2. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.  mx.. daqveiTeba. 2. dEbet­i [< laT. dawesebulebis an organiza­ ciisa.). .). romelsac debiuti (mniSv. agreTve de. siTxis raodenoba. debQtor­i [laT.  oTxi mxedris d. gauvnebleba (adgilisa. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi.  axalgazrda mwerlis d. débit gamosavali] _ airis an wylis. fizikuri an iuridiuli piri. arteziuli Wis d. tansacmlisa. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. navTobis da sxv. Wadrakis partiis sawyisi stadia. (biol.). gauareseba: ga­ dagvareba.

2. 3.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. degrEsia [< laT.). wylis da sxv.  d. Dvalvation] _ fulis reforma. sunamos d. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. daskvna. mokle gamonaTqvami an sityva. ideas. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. deadweight] _ (zRv. TandaTanobiT Semcireba. orden­ ze da sxv. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT.  dezinfeqcia. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. 2. d. w. farze.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. induqcia). degustAcia [fr. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. moci­ lebas da sxv. degustAtor­i [< laT.­idan] _ Tav­ sarTi. degressio ukan daxeva] _ 1. meTodi. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. Rvinis daWaSnikeba. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. dez. mokle gamonaTqvami. CaTvliT.. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. dedvEit­i [ingl. saomari moqmedebis . Ria devalvacia). rac mdgomareobs imaSi. dés­gan. (finans..  Cais d. dEviz­i [fr. sunis. devise] _ 1.-iT `merani~. [fr.). ¥ deduqciuri. kleba. devalvAcia [germ.

dés­gan. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. sinon. nagebobis da misT. dezaqtivAcia [fr. rom deba.  borotganzraxuli d. désinfectipn] rientation] _ Secdena. dés­gan. dés ­gan. romelic moi poveba celeba gazeTis. yovel cocxal ujredSi. cnobebi. activus moqme­ Sualeba. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. onirebis) moSla. gausnebovneba). d. darRveva. déserteus] _ biT. . rwmune­ dezodOrant­i da laT. dezavuQreba [fr. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. integratio] _ mTelis da­ da sxv. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). luri saSualebebiT (qarT. radios. odor suni] _ dapiridan (ix. daSla. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas.  ekonomikuri kavSirebis d. désodezinfEqcia [fr. dezorientAcia [fr. saSinao Cacmuloba. disci plinis jarSi gawvevas.-119- dez dezabQlie [fr. ad­ dezintegrAcia [fr. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze.) gancxa_ visime gancxadeba. dés da ministraciuli. sameurneo laT. adamiani. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. désavouer]  d. saxelmwifo. dés warmomadgenlis. mianisagan. binidan da sxv. (s. dezinformacio. ze­ dezodorAcia [fr. ­idan da laT.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. mocileba sxvadasxva sag­ nis.

Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. dekanozi. 2. 2. pianinos d.  gitaris zeda d. aRi­ arebda RvTis. dekAn­i [laT. d. décadent dacema. mis­ ticizmi. dEkada [fr. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. dekadentoba).dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. dEka2 [germ. dekalitri = 10 litrs. < laT. dejaure] _ for­ malurad. 3. naxati. decanus aTisTavi] _ 1.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. ¥ dekisa  dekasi Scd.  de-iured cnoba. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. leqsebi. 4. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. dekAdans­i [fr. décade < berZ.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. drois aseTi monakveTi. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. drois . dEka1. dEizm­i [< laT.  ianvris pirveli d. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp.  d. formalizmi.­is dasasrulisa da me­20 s. de­Qure [laT. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. dekadEntoba [fr. daSla.). deka aTi] _ Tav­ sarTi. décadance] _ kulturis daqveiTeba. dekas (dekados) aTeuli] _ 1.. da­ cema (ix. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. ¥ dekadenturi. decadentia dacema] _ me­19 s. igivea.. rac duaieni.  qarTuli xelovnebis d. [berZ. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. de-faqto).

qa­ sakiTxze. qonebis raodenobis Sesaxeb. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi.. kaba. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. Txva. sabaJos dokumenti.. declapiri aRniSnavs. pro­ pakets. fesiuli codnisa da ga­ 5.] _ kvalifikaciis. xelmZRvaneloba dekanis 4.rom­  dekoderi. lis tansacmeli. de da fr. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . romel­ mocdilebis dakargva. dekodQreba [laT. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. decoloratio] _ gauferuleba. décolte] _ 1. rome­ meTaurobiT. ro­ 3. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. 2. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. declaratio  d. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d.pirobiTi brZa­ aqtisa. qurdebi. (mag. safosto dokumenti. gancxadeba] _ 1. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. (finans. dévruli kiTxvis ostati. Soriso politikis raime dekOlte [fr. romelic faseuloba miaqvs Tan. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. deklarAcia [< laT. elementebi. mawanwalebi). Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. oficialuri. liTac aseTi aqti.). xeliT: TviT dokumenti.. kanonisa. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. sabaJo d. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. gasagzavn fuls an fasian de. ix. deklamaciiT gamodis. maTxovrebi. cema.. ZiriTadi nebebis.

mSvidobis Sesaxeb. décret < laT. lamazi. zrdilobiani  d. brZanebuleba. s. scenis d. delegAcia [laT. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. décorateur] _ 1. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. delikAtur­i [fr. vaza. sinon.). mcenareebi. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. (s. TviT amoWrili. sanukvari saWmeli. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. delegatio gagzavna.  d. yrilobis d. nugbari).  pirveli moqmedebis d. (qarT. decrescendo] _ (mus. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. delEgat­i [laT. d.) mxatvroba. mxrebs. saxelmwifos da sxv. dekorAtor­i [fr. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. Ria nawili aseTi kabisa. dekorAcia [fr. kanoni. 2.. kreSendo). da­ wesebulebisa.  d. ¥ dekretuli da sadekreto. saxelosno. iseTi. dEkret­i [fr. d. dekoraciebis mxatvari. . dekrESendo [it. adamiani 2. delikAtes­i [fr. morTvis spe­ cialisti. efeqturi. délicat] _ 1.  konferenciis d. mkerdsa da zurgis zeda nawils. Tavaziani. 2. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. detalebi. saxelmwifosi da sxv. ¥ dekoraciuli da sadekoracio.  dekoraciuli sxvaa (ix. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. rac frTxil.  d. sakiTxi. dekoratQul­i [fr. gaformeba.  dekoratiuli sxvaa (ix. dekoracia).  d. yels. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli.

xazi _ 1. romlebsac swavloben. dElta [berZ. 2. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. dros. . romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. saxeli) da laT. sebSi.  mdinare nilosis d. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. démagōgos] _ politikani. 2. xerxi. sibrtye] _ martivi sasporto  d. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. faq­ tebis damaxinjeba. Δ­s. démāgogia] _ 1.  deltasi Scd. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. safreni aparati. deiphis (delphiRisagan. d. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. (medic. piri. planum ¥ demagogiuri.). rogorc planeriT. masSi hyavT delfinebi. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. ndobis mosapoveblad). dēmarcation] _ 1. motyueba cru dapirebebiT. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. xazi. deltAplan­i [berZ. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. gaSuqeba Segnebulad. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. dapireba. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ.-123- dam delimitAcia [laT.

d.) kanonzomierebas (qarT. politika. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. 2. xalxTaRweriloba). rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. demokratiuli partiis wevri. demokratia . hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. dEmetra [berZ. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. demogrAfia [berZ. dēmarche] _ (di pl. xazi. demOkrat­i _ 1. mrewvelobis d.  d. migraciis da sxv.. demobilizAcia [fr. demokrAtia [berZ. sinon. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota. gamoTvla. demUrej­i [ingl.). ganTavisufleba. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze.) gadasaxadi.  armiis d.)  elCis d. ¥ demografiuli. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze.dem -124- 2. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. dEmarS­i [fr. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. demokratiis momxre.  amerikeli d. memorandumi. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. 2. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. gancxadeba da misT. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera).-ebi. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. demErej­i. demurrage] _ (zRv.

(mniSv. sazogadoebis. respub2­isaTvis). dēmos] _ 1. lika  s. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. damtkiceba] _ obrivi dacema. (am forma. masobri­ gva. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d.. lisufleba] _ 1.  sxdoma d. d. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. koleqtiuri muSaobis orga­ d. sajaro Cveneba risame. rai­ demOn­i [berZ. 1) mo­ dasatanad da sxv. ¥ demokratiuli. 2) axdens. modebis 2. politikuri mmarTvelobis 2. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. suliT dacema. wyobileba.  avtomobilis d. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. xalxs ekuTvnis. qce­ wileoba. moraluri gaxrwna. demOntaJ­i [fr. gademokratiuleba). ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. va. zne­ ratio Cveneba. agrematis. momwvevi.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. darbazi. s.-ad datova. nizaciis princi pi. qarxnis demonstrAtor­i _ piri.  kinofilmis d. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. romlis 3. nawile. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. Tanasworuflebiani mona­ 4. ti suli.). saxelmwifo­  saprotesto d. demonst_ 1. gafrena. da demonstrireba [germ. dēmorirebas (mniSv. démontage] _ manqanis. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. 2. protestis gamom­ kanonis da misT. gamomwvevi moqmedeba. demokratiis safuZvelze (sinon. satana..  d. gardaqmna xatveli. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . d. ¥ sademonstracio.

) dakargva. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. dendrarQum­i [< berZ. erovnuli TaviseburebaTa (enis. 2. sinon. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. denazification gauqmeba. dEmping­i [ingl. samecniero. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. buCqebi da lianebi. denacifikAcia [< ger. dēnationalisation] _ 1. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. monebi demosSi ar Sediodnen. denonsAcia da denonsQreba [fr. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. 2. yovelgvari nacistu­ ri. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. ¥ dendrologiuri. dendrolOgia [berZ.). franti. dEndi [ingl. dumping] _ (ekon. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT).). dandy] _ natifad. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. (it. dēnonciation] _ (di pl. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi).  d. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . xalxi. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. gadasayari eqsporti. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. an botanikuri baRis kuTxe. kul­ turis da misT. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT.xalxis masebi. baRi (parki).

-ebi.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. sax. depOnent­i [< laT. metropolitenis da sxv. pigmenti] _ (biol. dEpo [fr.  zRvisiqiTa d. 2.). dēpôt] _ Senoba. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. d. d.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. deportatio] da deportQreba [germ. deportAcia [laT.  farexi Scd. mosaxleobis Sem­ cireba kleba.-is gagzavna.  saelmavlo d.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. telegrama). dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. depigmentAcia [< laT. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. departAment­i [fr. dEpeSa [fr.) kanis bunebrivi feris dakargva.  d. Semnaxvel salaroSi da misT. dēpartament] _ 1. depopulation] _ (spec. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). ix. deponens (deponentis)] _ (finans.-iT gamoZaxeba. pigmentacia).) piri. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. depOzit­i [< laT. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix.-is miReba. dEntin­i [laT. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema.). denominAcia [< laT. fulis gaufasure­ ba. depopulAcia [fr. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. denominatio (de da laT. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .

d.-is Semadgenloba. muSambis msgavsi..  m. (ekon. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis.  s.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. derma (dermatos) kani. dawe­ sebulebis. [< berZ. TviT­ mfrinaviT da sxv. dermAtin­i [berZ. 2). sax. xomaldi.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. desantis monawile. d. daTrgunuli. daCagvra] _ 1. descente daSveba. krebis davale­ biT. operacia. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. gadasxma] _ 1. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi.  d. iyeneben avejze gadasak­ . romelic moqmedebs raime organizaciis. dēputation] _ deputatTa (mniSv. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri.  sahaero d.dep -128ravad. s. wignis ydisaTvis da sxv.  parlamentis d. depUtat­i [laT.-is gagzavna. dermato. 2. 2. dErbi [ingl. sazRvao d. ¥ dermatologiuri. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT.  d.. 2. arCeuli warmomadgeneli. deputatus] _ 1. ¥ sadesanto. daqveiTeba. paraSutistebi. arCeuli piri. deprEsia [laT. dermatolo­ giis specialisti. dermatolOgia [berZ.). klinika. s. polki. derby sak. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. modu­ neba. depressio daT­ rgunva.-is miReba.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. (me­ dic. dEsant­i [fr. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. deputAcia [fr.

destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. darRveva. d. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. detective < laT. maZebari). dEsert­i [fr. ¥ despoturi. kino­ filmi). dEspot­i berZ. TviTneboba. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. romelic Seicavs . mmarTveloba.  medesantesi Scd. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. despotēs] _ 1. sad. dEstruqcia [laT. sinon. konstruqciuli). moTxroba. kOvzi _ kovzi. momxsenebels d. ¥ sadeserto. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. det  mdgomareobis d.  avtomobilis d. Carozi). deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. sisastike. d. dētail] _ 1. analizi.  d. garCeva. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. d.).  s. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. TviTneba adamiani. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. dEtal­i [fr. 2.. pozicia. mtar­ vali). manqanis. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. me­ qanizmis. detEqtiv­i [ingl.  d. mTelis nawili. detectio gaxsna] _ 1. xelsa­ wyos nawili.  mxatvruli d. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. aRweriloba.-129¥ medesantisa. wvrilmani ram. 2..-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. Zalebi. (sinon. inglisSi. deteqtiuri nawarmoebi (romani. (gadat. 2. yurZeni. detAlur­i _ dawvrilebiTi. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. xasiaTi. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. d. winadadeba. d. situaciis d.  d.-ebi. de (ix. dessert] _ xili an tkbileuli. sazogadoebis d. tirani.

defectus] _ nakli. aR­ momCeni] _ 1.naklovaneba. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. dartymiT.. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. wignis d. detonAtor­i _ 1. de-iure).  detektivi.  d. mowyobiloba. amnTebi. ¥ defeqtiani. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. dEfis­i [rus. 2. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. saxl-kari. sinaT­ lis. Deφuc < laT. wvrilmani d. deficit ak­ lia] _ 1. d. Dēfect laT. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. zadi. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. d. dE­fAqto [laT.  d. detector gamxsneli. metyveleba. detektiuri Scd. zarali. detonAcia [< laT. moTxrobebi. siTbos. romelsac iyeneben risame (mag.  ded-mama. devisio gayofa] _ patara. da­ naklisi. mokle xazi (­). birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. detector < laT. fistoni. dEfeqt­i [germ. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad.-ebis aRmofxvra. feTqebadi nivTiereba. filmi. (sapirisp. de facto] _ faqtobrivad. sinamdvileSi. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. definQcia [laT. egzemplari. sicr..ebi. defQcit­i [< laT. romani.  proeqtis d. xarvezi. detuo . sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad.  d.  defeqtiuri Scd. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. avtomobili. artur konan doilis d.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. gasavlis metoba Semosavalze. 2. detEqtor­i [ingl.

yvavi­ lebis mowyveta.  mmarTvelobis d. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. di. Saqris avadmyofoba. 2. 2. diAbeti _ avadmyofoba. [berZ. deformAcia [laT. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. qalwulobis. decimus me­ aTe] _ (ist. S.). saqoneli. dēflōrātio] _ 1.  saTadarigo nawilebis d. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. deformatio] _ da deformQreba [germ.-131 biujetis d. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. dezentralizieren] _ 1.  d.... .  difTongi. diAbeti _ avadmyofoba... deflorAcia [ingl. decimAcia [laT.  sxeulis d. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. d. umankoebis ubiwobis. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. deformieren] _ risame formis Secvla. 2. u. diAgnoz­i [< berZ.  swori d. deflower < laT. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. d. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. xerxemlis d. gafuWeba. ¥ deficituri. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. nedleuli. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). TviT­ mmarTvelobis sistema. diAbet­i [laT. decentralizAcia [fr. damaxinjeba. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. diagnōsis gamocnoba. diagnOstika [< berZ. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. dakargva. medi­ cinis dargi.-is dasma. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. mcdari d.

romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. 2. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. diAdema [berZ. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. dialEqtika [berZ. dialeqtika).dia -132miuTiTebs. ¥ dialeqturi. fr. d. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis.  dialeqtikuri sxvaa (ix. diakritQkul­i [berZ. diAleqt­i [berZ. metyveleba. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. dialeqtos] _ (enaTm.  guruli d. diagonalis < berZ. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba.. diagramma naxazi] _ 1.: rus ё.  produqciis zrdis d.  diakritiuli Scd. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. . ç. diagnozis dasma.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. naxazi.). diagOnal­i [laT. kilokavi).  daavadebis adreuli d. ¥ diagonaluri. kilo. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. diAgrama [< berZ. didēma] _ 1. š. 2.  d.  d.). mimarTuleba. leqsikoni. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas.  diademasi Scd. sinon. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. fSauri d. mag. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. dialektikē sa­ ubris.  d. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. Cex. ¥ diademisa. saerTo­saxalxo enis ganStoeba.

diAspora [< berZ. diametruli _ 1. feradi d.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. sibrtye. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi.-133nieruli Teoria da meTodi. monologi). gadat. moqmedebisa.  d. d. mocu­ loba (codnis. (wign. ¥ dialeqtikuri.-is moRvawe. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. dia 2. 2. 15 m-ia. dialogos] _ 1.  diapozitivuri Scd. 2. swori xazis monakveTi.  d.. interesebisa da sxv. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. diapozQtiv­i [berZ.). gadat.  didi d.-is detali. (mus.  dialeqturi sxvaa (ix.  5 sm d. ¥ diapozitiuri. romelic dialeqtebs Seiswavlis. meTodi. sruli. (wign. da­ pirispirebuloba da sxv. diametriuli Scd. cirkis arenis d.  farTo d. dQana [laT. sivrcis ganak­ veTi. romelic da­ werilia saubris formiT. eqspedicia. atlasi.  Sav-TeTri d.  d.) zoma. diametros ganakveTi] _ 1.  diametraluri. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. diAmetr­i [< berZ. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . saTavsis. azrovneba. ¥ dialeqtologiuri.). iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. raime mrgvali sxeulis.-is xma. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. dialeqti). diapasōn `yvela simisa~] _ 1. 2. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. dia gam­ Woli da laT.  dialeqtiuri Scd.).  d.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. uki­ duresi (winaaRmdegoba. firfita. diAlog­i [berZ. d. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). diapAzon­i [< berZ.

romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas.  mkacri d. nivTiereba. dia gavliT. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. Wkuis damrigebloba. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. igivea. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). ¥ dieleqtrikuli. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. skolaSi swavlebis Teo­ ria. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva.). ¥ dieturi. sasadilo  dietiuri Scd. SuasaZgidi). optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT.  qarTuli d. dielEqtrik­i [ingl. dielectric] _ (fiz. d. didAqtizm­i [< berZ.  d.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. princi pebi. SeRwevadoba. gaWimva] _ (anat. ganrideba] _ 1. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. dieleqtriuli Scd. dQeta [berZ. antena. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. sinon. agreTve izolatori).). damoZRvris midrekileba. didak- . enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. (ix.  d.. 2. d.-is dacva. amerikaSi. diastolē gaganiereba. divErsia [< laT. diAstola [< berZ. didAqtika [< berZ.  didaqtiuri Scd.  fotoaparatis d. d.  d. diaphragma tixari] _ 1. diversio gadaxra. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. TxzulebaSi. diAfragma [< berZ. 2. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. d.  dieleqtruli.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. diaqrOnia [berZ.dia -134tikos samoZRvro] _ 1.romelic ar atarebs eleqtro dens. saWmeli. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. gamaZlierebeli. (anat. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri.

designer] _ mxatvar­konstruqtori. ¥ diversiuli. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). mxatvruli konstruireba.) firma. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. moqmedeba. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. divertQsment­i [fr. d. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. Diesel < sakuT. disaggo] – (finans. 2. samuSaoebi.  d. aJio). divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. romelic mZime Txevadi (dizelis . (s. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. dizaQner­i [ingl. jgufi. ¥ dizainuri da sadizaino. romelsac mrewve­ loba uSvebs. aqti.) laboratoria. s. satanko d. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. sax. d. dizAJio [ital.) mxatvroba. (s. mcire maStabis samxedro operacia.S. divQzia [fr. divizQon­i [fr. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. interierebs.  msrolelTa d.. dizAin­i [ingl. d. (s. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad.  d. avejs. dQzel­i [germ. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa).  d.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. ¥ dizaineruli da sadizainero. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. divQdend­i [laT.

dealer < deal vaWroba. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. meqanikis dargi. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. 2). dynamis Za­ la] _ igivea. dilEtant­i [fr. biznesis keTeba] _ 1.  difirambi Scd. diletante < laT. dizentEria [berZ. firma an piri. diTQramb­i [berZ. 2.  d.  d. msjeloba. msjeloba an daskvna. di (s) orjer da logos sityva] _ 1.). dizinteria Scd. ¥ diletanturi. gadaWarbebuli Seqeba. Zlieri] _ 1. dinAmizm­i [berZ. dQler­i [ingl.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. 2. moyvaruli. Zvel saberZneTSi: himni. (wign. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. dithyrambos] _ 1. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama.).  dezinteria.  dilemasi Scd. dideba. safondo biuros wevri. xotba. dynamikos moq­ medi. ze­ rele mcodne. dilēma < di ori da lemma gzavneli. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dinAmika [< berZ. ¥ dizeliani. rac dinamika (mniSv. dilOgia [berZ. romelic Sei­ cavs or. orgvari mniSvneloba. warmodgena] _ 1. 2. d. orazrovneba. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. sazeimo. 3. dQlema [berZ. avtomobili. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. . (log. delectare] _ piri. iseTi viTareba. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. 2. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. ¥ dilemisa.

-1372. diofizQteb­i [berZ. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. ¥ dinastiuri da sadinastio. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. d.) interesebi. dinamOmetr­i [berZ.). romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. gav­ rcelebulia avstraliaSi. ¥ dioramisa. Zalis sazomi). sinon. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. dQngo [ingl. 3.. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. ¥ dinamikuri.  dioramasi Scd. naxati. (wign. (s. ganviTareba (sapi­ risp. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. statika). safrangeTSi. movlenebis d.  dinamometria. energiasTan. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. diOnise [berZ. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi.  d. dinAstia [berZ. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. dingo < avst­ ral. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. dia gamWoli da horoma xedi. 2. sanaxaoba] _ 1. dyo ori .. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. [berZ. moZraobis siWarbe.  d. gadat. siuJeti. saqarTveloSi. piesa. risame moZraoba. diOrama [berZ. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. dinAmit­i [< berZ..  bagrationebis d. cvale­ badoba. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). dinOzavr­i [berZ.  dinamiuri Scd.).] _ veluri ZaRli. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). burbonebis d. dinamo.

naSromi. mecnierebaTa doqtoris d. romelic moxerxebulad iqceva.  xarisxis d.) niWi.. da phisis buneba] _ (ist. 2. piri. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. di p.1) aris dajildoe­ buli.  universitetis d. diplomete < . 2.) urTierTobis damyareba. (saub. di plOmant­i _ 1.  s. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. studenti. romelic eZlevaT raime konkursze. diploma furceli.di p -138berZ. diplomAtia [fr. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. romelic di plomiT (mniSv. ¥ di plomaturi da sadi plomato. diplôme < berZ. s. di plOmat­i [fr. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. sigeli. Tanamdebobis piri. 2. gadat. dQplom­i [fr. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. proeqti. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. ¥ sadi plomo.  d. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio.). diplomatie] _ 1. qristianuli religiis warmomadgenlebi. (s. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. di plomatiuri). saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.. di plomatia).  d. sadi plomatio sxvaa (ix. d.. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp.). diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. (s. monofizitebi).) fosta. mowmoba. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis.  di plomatiuri. 2. adamiani. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. (s.

gamoyofa. romelic xelmZRvanelobs orkestrs.. dissertatio kvleva. diriger marTva] _ musikosi. dirQJabl­i [fr.. disharmonia. Дuрuжёp < fr.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. . directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. directive < laT. romelic disertacias icavs. d. Teatris d. di plomati). romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. ¥ sadiriJoro fakulteti. skolis d. dis. dirEqtor­i [laT. disbAlans­i fr. sinon. Dissertation < laT. dirEqcia [laT. (konservatoriaSi). da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT.  di plomaturi sxvaa (ix. pulti. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. warmarTva] _ sawarmos. dirQJor­i [rus.  avtosatransporto sawarmos d.  disbalansi. dis < berZ. (xmovnebis win diz.  sadoqtoro d. s. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. disertAcia [germ. director < dirigere gasworeba. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos.. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. wonaswo­ robis darRveva. saopero an sabaleto speqtaklis.  s. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta..-is dacva. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. protokoli)..) [laT. dirEqtiva [fr. dayofa..romlis Sesruleba aucilebelia. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. gunds. haerze ufro msubuqi. disErtant­i [< laT. sigelTmcodneoba).) balansis.. disbalance] _ (wign. uaryofa~.

diskvalifikAcia _ [ix. naSromi. 2.). dys­. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. . diskOmfort­i [berZ. discotheque. 2. fr. diskos] _ mzis. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. sinon. disque < berZ. simrgva­ le: (qarT. gramafonis firfita (ix. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. qualificatio kvali­ fikacia. d.). dQsket­i [ingl. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. disQdent­i [< laT. agreTve disko). diskette.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. ¥ diskoTekisa. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. ¥ disidenturi.  d. asimilacia).mTva­ ris moxazuloba. fr.  s. dQsko [berZ. dQsk­i [fr. laT. dis.). 2. diskos] _ (saub. comfort komforti] _ (wign. (lingv. discantus] _ 1. diskOTeka [ingl. moZraoba. discothéque < berZ. diskoteka Scd. s. 2. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. dis­ (TavsarTi. laT. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. (biol. dijei. aseTi xmis mqone momRerali biWi. disimilAcia [laT. 2. bakmi). kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. axalgazrduli klubi..) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. sxvagvarad mo­ azrovne. piri.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. dissimilis ara msgavsi] _ 1. piri.  diskoTekasi. dQskant­i [laT. literatura. disk JOkei _ ix. Tema. ka­ fe da misT. gramofonis firfitebis sacavi. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl.

muSaobisa. dayofa. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. visi­ me an risime Rirsebis. Seuwyobloba. uflebis SezRudva. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. qim. adamianTa jgu­ fis. leqsTwyobaSi: arasruli. mo­ cileba.). das­ venebisa. arazusti riTma. Seu­ Tanxmebloba. klubi. discreditieren] _ (wign.  oponentis d.) iseTi ram. sxvadasxva mJReri] _ (mus. 2. saxelmwifos da a. rac ar ewyoba. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba.-141cxovrebisa. paeqroba. kamaTi. dispancer darigeba. keTilxmovnebis darRveva. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. dissaans sxvadasxva xmani. . warTmeva mospoba. s.  s. gabneuli] _ (fiz. dissonance < laT. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. av­ toritetis. dispAnser­i [fr. ndobis dakargva. 2. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis.). 1.).  rasobrivi d. disOnans­i [fr. ar egueba raime er­ Tians. ¥ sadiskusio. saxelis gatexa. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. dispansaire < laT. (gadat. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. dispErsia [laT. diskUsia [< laT. (samx. flotis. gab­ neva. (geol. dislokAcia [fr. Sexmatkbilebas. Tanas­ woruflebianobis. konsonansi). S. (lit. dispersio ga­ fantuli. 3. discussio gan­ xilva. sakiTxi. _ daSla.). diskreditAcia [< fr.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. prestiJis Seb­ Ralva. Seitana erTma uadgilo replikam.  tuberkulozis d.  saubarSi d. diskriminAcia [< laT. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba.

eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. dispet­ finiSs Soris. centraluri punqtidan. administraciul­ 2.. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. dispatcter] _ muSaki. paeqroba mecnierul. samsaxuri.). dispropOrcia [fr. dQsplei [ingl.  centraluri s. zaciisaTvis saWiro aparati. CerTan dakavSirebuli. nigzaze.romelic kineskopis cio. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. moZrav avtomobilebs Soris.). d. obis msvlelobas erTi  d. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. 3.  d. manZili startsa da sadispetCero _ 1. vkamaTob] _ sajaro niadagSi.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. tabulis. dispozQcia [laT. manZili.-ze. (spec. gzatkecilze da sxv. dispositio distQlat­i [< laT. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. (s. (s. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. display Cveneba] _  d.  TviTmfrinavis d. 2.  mokle d.: werilobiTi benzini. analizi. kamaTi. disputo vmsje­ lob.-is ufrosi. naxazis saxiT. dispEtCer­i [ingl. dQsput­i [< laT. marTva. romelic awes­ distAncia [laT.  navTobis d. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1.) bombi.  bgeris d. me­18­19 ss. ¥ dispersiuli. 1. gavlisas). (sp. ganlageba. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. rki­ nili sadgomi oTaxi.).-ebia navTi da 2. ekranze. garidebis d. dispro- sQnaTlis dispErsia _ .).  s.

SeuTan­ xmebloba. ¥ udisci plino (mniSv.-ebi.  mtkice d.  d. 2. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. distrOfia [berZ.. diferencQal­i [laT. samxatvro d. musika. distichon] _ (lit. gamoxda.  sabunebismetyvelo d. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. dQun­i [germ. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi.-143 u. ortaepedi. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ.) sasjeli. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. ¥ disharmoniuli. saswavlo sa­ gani. dQstiq­i [berZ. (maTem. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi.-is dacva.  d.. Sromis d. difamAcia [< laT.) ortaepiani strofi.  disharmonuli Scd. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva. filologiuri d. elenTis d. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. 1­isaTvis). avtomobilSi. maTematikuri d. isciplina moZRvreba] _ 1. (s. 2. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). distilAcia [laT. differentia sxvaoba] _ 1.) visime saxelis gamtexi.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. (mus.).-ebi. uTanxmoeba. tbis.. mdinaris napirze.) wesdeba (armiaSi). dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo.) harmoniis. d. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. Tan­ xmoba] _ 1.  wylis d. mtkiced dadgenili wesi. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. diffamo saxels vutex] _ (samarT. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic.  RviZlis d.-ebi. traqtorSi da misT: meqanizmi. qsovilebis. . 1­isaT­ vis). discQplina [< laT. (s. moswavle. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis.

ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT.  difteria. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. 2.) enis daSla. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). xmovani).dif -144- gvari. axal enebad. mier gzaze Sexvedrili elementebad. (biol. . gantolebaTa sistema.) sinaTlis. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. sinon.  d. dabrkolebaTa Semovla. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. diferencQreba _ 1. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. tolEbani _ gantolebani. bgera] _ (enaTm. gafarToeba] 3. or­ diferenciAcia [< laT. diphterie < berZ.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs. (lingv. raime meTodis dayofa. diphthongos < di (s) orjer.). difTEria [fr. xunagi). mEtria _ geometriis na­ xorxis.). difteriti Scd. ormagi. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. mravalgvar. diffractio texa.danawevreba difrAqcia [laT. non. gavrceleba. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. ganviTarebis procesSi. tarifi. da­ _ (fiz.) organoTa mraval­  sinaTlis d. si­ saSualebiT. diffusio gabneva. traqeis lor­ wili.  d. erT­ cvladebs. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. mtvreva] _ (fiz. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv.

dicte] – igivea.  diktatori Scd. warmoiSva 2. romelic (aRdgena). 2. romel­ ¥ sadiqtoro. rac  diktatura Scd. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. sagareo safrTxis dros. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. romelTac moxveva. gadat. axvevs meores. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd.  d. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. bgerebi. 1. ti saxelmwifos saSinao an 1. 2). xie . gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. airebis d. aramkafio. dictor mo­  dikti Scd. Ca­ 1. teqsti. dictatura] –  d... leviziis muSaki. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. dQqtor­i [< laT. siTxe. Sekruleba da sxv. dQqt­i [germ. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. meqanikuri Cawera da Semdeg. ZalauflebiT. (wign). sac erTi saxelmwifo Tavs  s. fanera (mniSv. bundovani. ri. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. Sereuli. diqtAtor­i [laT. . diqtAtura [laT.land­is mixedviT]. reJimi.  diktori Scd. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. 2. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. dictat < laT. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. difuziis gziT miRebuli.  d. kestri erTgvari.  samxedro d. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. (ist. xel­ teqsts. ¥ diqtatoruli. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d.

do [it.diq -146dausabuTeblad. dozAtor­i [< berZ.) arakri­ tikuli azrovneba. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. romelsac iReben dausabuTeblad. Semokl. romel­ sac mihyavs saRamo. 2. doza] – mowyobiloba fxvieri. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. zusti zoma nivTierebisa.  kargi (cudi) d. dOza [berZ. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. dQjei [ingl. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. ¥ dogmisa. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. am bgeris aRmniSvneli noti. dogmAtizm­i – (wign. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. doberman pincher < sak. dogAresa [it. mtkicebis gareSe.romelic dogmebs emyareba. dogmebiT moazrovne. dictio warmoTqma. cvlis melodiebs. dozQmetr­i [berZ. dogmatQkos­i [berZ. dOberman­pQnCer­i [ingl. 2.  dogmasi Scd. sax.) doJis meuRle dOgma [berZ. dogaressa] – (ist. dogmatikos] – 1. 2. gamoTqma. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. diskoTekaze piri.) . ix. dosis] – 1. brmad miRebuli de­ buleba. dOg­i [ingl. dOgmat­i [berZ. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT).. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani.zogjer barmenis rols asrulebs. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. dogma] – (wign.

(fiziol).-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. 3. romelic dokSi an verfSi muSaobs. documentum samoZRvro mowmoba. 2.  d. SeRebva da sxv. refleqsebs.-ze xelis mowera 2. dokumentebi. sizuste. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. d. dokumentAcia – 1.­is bolodan ax. romelic cvlis an aferxebs sxv. dokUment­i [laT. d. dokumEnturi fQlmi – filmi.). kreb.  d.. qveyanaSi.  istoriuli d. dominatus batonoba.  d. d.-ebis Semowmeba. ¥ dokumenturi. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. ZiriTadi gabatonebuli idea. (mus. avstraliasa da zog sxv. werilobiTi cnoba (sinon. domestikAcia [laT. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. wel­ . docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi.  teqnikuri d. domQnant­i [laT. dOker­i [ingl. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. kana­ daSi. dok ingl.  dokumentaluri Scd. dook] – navsadgurebSi: nageboba. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si.-is momzadeba. monacemebi. dOk­i [hol. dOlar­i [ingl. domesticus saxlisa. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. d. sinon. mtkicebis xerxi] – 1.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. risme ZiriTadi ni­ Sani. maga­ liTi. dozimEtria [berZ. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. sabuTi). muSa. namdvilad dom momxdari ambebi. sabuTi).-ebi. 2.-ebis gaficva. domQnat­i [laT. masalebi.

. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. dominari] – 1. batoni] – 1.] – 1. don < laT. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. dOmkrat­i [< germ. donneur < laT. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. 2. kaTolike berebis kapiu­ .  reformistuli ideebis d. ¥ donkixoturi. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi.. 3. esp.. piri.  damkrati Scd.xelisufleba] – (ist. aseTi kostumiT morTuli piri. meocnebe adamiani. dono vaCuqeb] – 1. 2.  d. saqcieli. dominQon­i [ingl. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba.) dominQreba [germ. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. don [esp. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. piri. domino < it. TaRr. xelis d. 2.  taZris d. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. garemocul adgilebze. dominieren < laT. dOna.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. romlis raime or­ ganos (mag. donkQxot­i [< kreb. batonoba. av­ straliis kavSiri da sxv. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. Warboba risame.  avtomobilis d. daumkraft. doña. amaRleba garemocul ad­ gilebze. 2. hidravlikuri d. it. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad.dom -148Soniani wamosasxami. dominus qalbatoni. `ba­ tons”.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. Tirkmels. dOmino [fr. holand. dOnor­i [fr. dominion samflobelo.­ebi iyo kanada. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs.

esp.  samxedro d.  doqtrinasi Scd. saerTod. ¥ sadoqtoro. dawesebulebas. dossier] _ raime sakiTxTan. dOqtrina [laT. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi.-149guls. dotAcia [< laT. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba.. dOJ­i [it. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde.  d. disertacia. Sedgena. am wodebulebis mqo­ . ¥ doqtrinisa. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. miReba] – nivTiereba. romelic eZleva sawarmos.  s. erTad Sekrebili. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). d.-is miReba. romelic mcire xniT aRagznebs.. dotatie mo­ marageba. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. doping < dope narkotikis micema.  d.  dosiisa Scd.) gadaunergaven sxvas. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. dOcent­i [< laT. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. dOping­i [ingl..] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci.-ze kontroli. donJUan­i [< kreb. doc ¥ dosiesi. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia.  doktori Scd. dOqtor­i [laT. dOsie – [fr. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). sistema. teqnikur mecnierebaTa d.

2. ¥ draJesi. drAkon­i [berZ. 2. drama moqmede­ ba. Teoria.  siuJetis d. 2­saTvis). dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi.  dramatiuli Scd. . moqmedebis. warmodgena] – 1. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria.  d. drAJe [fr.  drezinisa.-is Taviseburebani. Seqspiris d. gadat. gveleSapi). ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. ¥ dramaturgiuli. nawarmoebi (mniS. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. sax. ¥ dramatuli (mniS. Teatri. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. sinon. SemTxveva.-is kursi. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. dramAtizm­i – 1. dramatUrgia [berZ. gadat. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. ubedu­ reba. drEzina [germ. simZime. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). 2. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri.  d.  draJisa Scd.] – rkinigzis uri­ ka. (wign. dragee] – 1. 2. rac zneobriv tanjvas iwvevs. tabletebi. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa.  ojaxuri d.  skolis d.. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. kreb. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. drAma [berZ.. wre. ibsenis d. dramaturgia] – 1. dramAturg­i – mwerali. 1­isaT­ vis).  d. draisine < sa­ kuT.  d. d.

yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. dua 2. (zRv). ¥ modreifisa. 1). di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. (qarT. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa.-151 drezinasi. sinon. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. curva.) Wrilobidan Cirqis. moZravi gemis. drUid­i [fr. arxebis. yinulebi. milebis sis­ tema. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. da­ sawretad. dromadaire < berZ. (medic. 2. dualis or­ gvari. duaQen­i [fr. romelic samyaros . sadguri `CrdiloeTi polusi”. drQbling­i [ingl. duAlizm­i [< laT. 3. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. feria. naraqlema). britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. siTxis da sxv. drieren] – 1. drEl­i [germ.. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani.  xels d. aseTi Txri­ lebis. druide < kelt. (zRv. sinon. eleqtruli d. drimAder­i [fr. drizina Scd. drEnaJ­i [fr.). gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba.] – 1. drainage < ingl.  modreifesi Scd.  m. prevmatikuri d. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. 2. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. drEif­i [rus. дрейф < holand. m.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili.. drQad­i [berZ. saxvretela). ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. (medic. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad).] – galiis. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT.

ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT.-Si brZola. rac dub­ lireba (mniS. .-Si gamowveva. koleqciaSi da a. meaTe d. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. doubleur] – 1. xolo qvemoTa yalbi. dUblet­i [fr. 2. dublQreba [< fr. ¥ sadublaJo.  d.-Si mokvla. 4.  pirveli d. 3.dub -152(mus.  zednadebis d. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali. TeatrSi: msaxiobi. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. raime nivTis meore cali (muzeumSi. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT.). 2). 2. filosofia. bib­ lioTekaSi. 3. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. 2. doublet < double ormagi] – 1. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros.-Ta matCi. doublage gaor­ mageba] – igivea. risme or egzemlplarad gakeTeba. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. dUbl­i [fr. 4. sadubliaJo Scd. duel < laT. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. dUblaJ­i [fr.  d.) ormagi registri organSi. ¥ dualisturi. garkveuli wesebis dacviT. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. d. S. mo­ nizmi). msoflmxedveloba. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. dekartis d. risame piris ga­ daReba. saamqro.  s. dublQor­i [fr.  dubliaJi. (sapirisp. doubler ga­ ormageba] – 1.  d. dublQkat­i [laT.. dUel­i [fr. d. erTis da igives meored keTeba.

dura maga­ ri. dUCe [it. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. дюжина < fr. dUet­i [it. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. dUJin­i [rus. faSizmi). latio amonTxeva. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs.] – duelis monawile. duetto] _ 1. laT. gadmonTxeva] ruseTs f. – (fiziol. duxobOrebi [rus. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs.  dulcineisa Scd. rusuli seqtanturi mimdinareoba. dulcQnea [esp. duim] – sigrZis sazomi. parlamenti. ejacuministraciuli funqciiT. dulcinea saxe­ li. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani.  duraliumini Scd. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. 2. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. ele­ mentTan. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). we­ sebis udides nawils. duellant < laT. z. duumvQrat­i [laT.54 sm­s. udris 2. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. dUim­i [holand. . gadmonTxeva. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli.-153- eak duelQant­i [germ. dUma [rus.). duralUmin­i [laT.  abesalomisa da murmanis d. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. ¥ dulcineasi. sxv. mag­ niumTan da zog..

2. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba.  maimunebis iSviaTi e. egzo. ekzempliari Scd. war­ moSoba. rwme­ na da urwmunoeba. (ist. 2. exemplar nimuSi] – 1. samRvdelo. saaviacio. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. qimiur mrew­ velobaSi da sxv.  egzempliari. [berZ. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. ekzema gamonayari. euktçrion] – 1.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. egzistenciAlizm­i [laT. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. Jäger] – 1. egzaltAcia [laT. 2. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. Cirqgrovebi: icis qavili. saZvale.  egzogenuri – gvari. bugrebi. profe­ sionali monadire. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis .ebo -154mRvdelmTavari. ebonite < berZ. Egzema [berZ. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. egzArqos­i [berZ.. egzogAmia [berZ. wignebis. buStukebi.  wignis ori e. Egvter­i [berZ. Eger­i [germ. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. `gareSe~. ebOnit­i [ingl. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. erTgvarovani sagnebis (mag. romlisTvisac damaxasiaTebelia. egzEmplar­i [laT..

altruisti). moTavise. égoisme laT. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. e.  e. buneba. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. Egida [berZ. edictum] _ sxva­ . risame xelmZRvanelobiT. egzotiuri Scd. egOizm­i[fr. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). ¥ egoisturi. qveynebi. Secodebam­ de. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. egocEntrizm­i [laT. mistikur moZRvrebaTa. saqcieli. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. ebr. altruizmi). risime mfar­ velobis qveS. e. ¥ egzotikuri. Ediqt­i [laT. exôterikos garegani. egidis qveS _ (wign.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. 2. ego] _ adamiani. eCokaci (sapirisp. Tvalwarmtaci Taviseburebani. edelvAis­i [germ. rom igi qveynierebis centria. visime. ad­ gilsamyofeli. ekzot[iku]ri.) visime.] _ 1. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. TavkerZa.  e.). egzOtika [berZ. sinon. Edem­i [Zv. uCveulo. egzoterQkuli [berZ. égoiste laT. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. egOist­i [fr. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). magiur for­ mulaTa Sesaxeb).  aRmosavluri e. risame. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. ucxouri] – (wign. warmodgena. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. exōtikos ucxo qveynis. mcenareebi.  ekzotika. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT.

eTerovani zeTebis Semcveli. maxarobeli. saxarebis avtori. evdemOnizm­i [< berZ. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. evkAli pt­i [berZ. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. romis imperatoris. evgenQkur­i [< berZ.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. 313 w. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis.. ganvi­ Tarebis procesi. ganfena] _ 1. evlOgia [berZ. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. welTaRr. revolucia). eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evakuAcia [laT. . 2. netareba. jaris gamoyvana brZolis velidan. eudiamonia bedniereba. evolUcia [laT. (sapirisp.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis.  adamianis e. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. imperatoris. evacuatio dacva. (filos. evangElist­i _ 1..  daWrilebis e. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). qarxnis e. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. evgEnika [< berZ. evolutio gaSla. nakurTxi wyali da misT.. 2.).

2­saT­ vis). 2. evoluciOnizm­i _ 1. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. Semadgenloba. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. evoliucionuri Scd./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1.  e.) gvaris. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. mecnieruli e.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. saeTero (mniSv. e. tomis mamamTavari. ETika [berZ.)] _ 1.  eqimis e. 2. saeTero dro _ radioSi.  evoliucia. moZRvreba. morali. ēthika (mr. revoluciur gadatrialebas. eTn  e. istoriuli mecnierebis dargi.  e.  e. ga­ remomcveli sahaero sivrce. mosaxleobis e. . profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. eTnogEnez­i [berZ.  eTniuri Scd. iyeneben me­ dicinaSi. moZR­ vreba. romelic zneobas Seexeba. ethnikos to­ mobrivi. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. ¥ eTerovani (mniSv. tomi da meTauri] _ (ist. xalxTan da­ kavSirebuli. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. procesi.  gogirdis e. ETnarq­i [berZ. saqcieli.. 1­isaTvis). warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. 2. teqnikaSi. ETer­i [berZ. 3. televiziaSi: dro.-Si gadacemuli musika. ¥ eTikuri. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi.-is suni. ¥ evoluciuri.  eTiuri Scd.  e. eTnogrAfia [berZ. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. filosofiuri moZRvreba. eTnQkur­i [berZ. tomis warmoSoba. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. dithēr] _ 1. ethnos xalxi.. haeri. jgufi. romelime sazogadoebrivi jgufis. organuli nivTiereba. zeTebi.

 e. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . e. qveynebi. Cndeba alkoholis. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. `kreba~. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. ¥ ekvivalenturi. e. e.) muzeumi. hava. eqvivalenturi Scd. miewereba solo­ mon mefes. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. xalxTmcodneoba).) momarageba (mag. xelsawyoebiT da sxv. eifOria [berZ. (s. ETnos­i [berZ. maT nivTier da sulier kulturas. gantolebani. ekvAtor­i [laT. ekvivAlent­i [laT. mxiaruli gan­ wyobileba. `sak­ rebulo~] _ saydari. eklEsia [berZ. eklesQaste _ Zv. ecu (Semokl.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~.  eqvivalenti. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli.ruka. sinon. warmosaxviTi wrexazi.). ja­ riskacebisa. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. 2. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr.  e. aRTqmis mci­ re wigni. ukmayofilebis grZnoba.. taZari: ieso qristes sxeuli. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. sartyeli. ¥ ekvatoruli. (s. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT.) eqspedicia. Ta­ nabari Rirebulebis raime. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. ekvilibrQstika [fr.  e. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune.). romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. eqspediciisa). romel­ sac gulad kremi aqvs. e.  ekvatorialuri Scd. (qarT. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. Ekiu [<laT.) < European currency unit valutis evropuli valuta. Ekler­i [fr.

politika. mecniereba.  e. wonasworoba. bismieri. eklEqtizm­i [<berZ. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. e. saekle­ miiRo. 2. geografia rTxoeba.). saavtomoZRvreba] _ mecniereba. ekle­ . qristes sxeulze. ekleiptikē < nisa. krizisi. sxv. dogmebze da ¥ ekonomiuri. garemo. oikonomia me­ vis) Scd. ¥ ekologiuri. e. cis sferos didi wre. manqana. problemebi. ro­ melzedac warmoebs mzis. fi­ ganmavlobaSi. oikonomike meojaxeoba] _ 1. mocemuli SexedulebaTa.  e. urneobis marTva] _ 1. 3. mdgomareoba.-is reJimi. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. romelzedac uC­ (qarT.-159- ekr  e. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. oikos sax­ mareoba. ekonomia). rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. TeoriaTa. écran] _ 1.  e. TeTri zedapiri. 2. e. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. eklesiaze. momWirneoba). sinon. sameurneo Soris da garemosTan. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. e. (meqanikuri). aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba.).  mTis raionebis e. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. nareTa da cxovelTaA da­ 4. samSoblo da logos  mrewvelobis e. raionisa da sxv. mobilo transportis e. li. e. ¥ ekonomikuri. usaf e. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. eklesiolOgia [berZ. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. (ix. moRvaweobis raime dargs. sio ganawesze. ganviTarebas. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. naSromi. mSenebloba. e.

2.  e. elAin­i [berZ. natifi. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. 2. 3. eldorado oq­ rosi] _ 1. elevAtor­i [laT. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. hellas (hellados)] _ saberZneTi. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. elastQkuri [laT.) msubuqi. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. Cacmuloba.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. lirikuli leqsi. sevdiani. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. Caisaxa me­19 s. moqnili. 2. elaion] _ 1. ¥ elegiuri. elasturi Scd. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ.  farToformatiani e. amSvidebs. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. sartyeli.  e. Elada [berZ. Civili] _ 1.  e. ze­ iTunis zeTi. 2. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. (gadat. elegAnturi [fr. élégant] _ moxdenili. (gadat. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo.  e.) < elegos saCivari. ararsebuli qveyana. poezia. W.) is. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. moZraoba. zedapiri. eldOrado [esp.  i. elasticus < . ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. 1948 w. (gadat. drekadi. elasticos] _ 1. 2.ekr -160berZ. elegeia (mr. elEgia [berZ. romel­ sac eZebdnen samxr..­is bolos. rac anugeSebs. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. narnara.  elastiuri.  televizoris e. koxta.

.  ucxo e.  e. rogorc raime socialur donis wev­ rze. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. elementum stiqia. e. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. kosme­ tikaSi.. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. ubralo. eleqtroficireba Scd. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan.-161marcvleulis misaRebad.) martivi nivTiereba. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. elEron­i [fr. (qim.  e.  eleqtrofikacia. rkinigzis e. ri­ same Semadgeneli nawili. martivi. 2.  galvanuri e. yofaqcevis e. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. mSrali e. aileron] _ pa­ tara frTa. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. elEment­i [< laT. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT.  d. gasaniaveblad.Ta perioduli sistema. 2. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi.  soflis meurneobis e. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. codna. pirveladi] _ 1.. esencia < arab. electorate < laT.-ebi. mendeleevis qimiur e. 4. WeSmariteba. eleqtro. eTero­ vani zeTiT da misT..  eleqtriki Scd. maTematika..-ebi.  avtomobilis e. 3. sazogadoebis progresuli e. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. gasaSrobad da gadasatvirTad. wesebi. iTqmis adamianze. eleqtOrati [ingl.. dawyebiTi.  elementaluri Scd. elementAruli _ 1.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.

ganaTeba.  e. e. gamtari elEqtron­i [berZ. denis gavlis Semdeg. ēlectron qar­  e. talRebi.-is gayvana. spilenZi. uTo. Rumeli.  e. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. CarTes.). ēlect. sxv. e.eleqtrOliz­i [berZ. moZRvreba e. e. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. ēlectoba. deni. uaryofiTi eleqtruli 2. fizika. uar¥ eleqtronuli.ele -162- elEqtroba [< berZ. e.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. (kaTodi). xelsawyoebSi: muxti.  e. manqanebSi. qarva] _ 1. eleqtroni). va da hodos gza] _ 1. e. elEqtrod­i [berZ. yofiTi e. ro­ (qim. gamomTvleli . ēlectron ron fisi. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. (ix. masze daxveuli gamxolo­  e. 2. deniT. rome­ fa­cxovrebaSi.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri.  e. Scd. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. `eleqtroni anTia~). ¥ eleqtromagnituri. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. e. (anodi). e. ganaTeba. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. lisas. teqnikaSi. Rero. ēlect(firfita.  dadebiTi e. Tvis garSemo.-ze. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT.-is raoba. Rero da misT. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. e.

Elfe (mdedr. eleqtruli). ema eleqtronul­is mniSv. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. Elifs­i [berZ. wuni] _ (maTem. elifsOid­i [berZ.  eli psoidi Scd. welaRr. Elf­i [germ. 2. sazogadoeba. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. 2. e. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma.). romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. mowyobiloba. hellēnismos] _ 1. mi­ niseburi gaumWviri masa.). Emal­i [fr.). rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. eleqtrotEqnika _ 1.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. teqnikis dargi. instituti. Sekruli mrudi an wiri. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. elifsiuri. Elita [< fr. elleipsis gamoto­ veba. nakli. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. eleqtroba. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan.). Elf (mamr. eli psiuri Scd. élite rCeuli. émail] _ 1. zedapiri. (ix. ¥ elituri da elitaruli.-163manqana. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. elQnizm­i [< berZ. ¥ eli psi.  xelovnebis moRvaweTa e. ¥ eleqtroteqnikuri. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo).  e.  e. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. . epoqa.

sa­ qonlis. TeTri mkvrivi nivTiereba.  e. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1.  qalTa e. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). emancipatio] da emansi pQreba (wign. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. emanAcia [< laT. embargo dapa­ timreba. agreTve silamazisaTvis (qarT. cxovreba.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan.-idan dabruneba. moZraoba. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. ¥ emigrantuli.-is qvabi. . romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini.  e. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). ufro sworia Ami­ ra [arab. Emir­i. akrZalva] _ 1. emigrAcia [< laT. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. ¥ emigraciuli. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. minanqari). Embargo [esp. ganZeulobisa da misT. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba.-Si yofna. e. 2.  e. ufleb­ rivad gaTanasworeba. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. embriolOgia [berZ. embrQon­i [berZ. e. emQgrant­i [laT. sinon. cxovreba. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. 2.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. 2.  e. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emansi pAcia [laT. Emblema [berZ. romelic emig­ raciaSi imyofeba. gamosxivebas.

émotion < laT.)..) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. ¥ emociuri. rasac aRweven intonaciis Sedegad. mRelvareba] _ (wign. endogAmia [berZ.).[< berZ. emulsus gamowv­ dili] _ 1. iyeneben foto­ teqnikaSi. emQsia [laT.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas.). emissarius] _ piri. sityva warmoTqma.. Emfaza [< berZ. gvaris da misT. `Sig­ niTa~. energEtika _ meurneobis dargi. Endem­i [<berZ. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. ¥ uemocio. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. gavrcelebulia avst­ raliaSi. adamiani. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. emissio gamoSveba] _ (finans. emovere aRgzneba. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ .ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT.  e. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. emUlsia [laT. 2. endo. sixaruli da sxv. (lingv. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. romelic moicavs energiis resursebs.-165mmarTvelis tituli. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. ema wero.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. EndSpil­i [germ.) wev­ rebs Soris. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. Emu [< port. emQsar­i [laT.  endomenuri.  u. qaRaldis fulis ga­ moSveba. adamianis grZnoba. sulieri mRelvareba (SiSi.  emocionaluri Scd. emOcia [fr. fasiani qaRal­ debis.

2­isaT­ vis). gamoiCina. ¥ energiuli (mniSv.  e. gada­ cemas da gamoyenebas. materiis moZraobis maragi (siTbos. enTuzQazm­i [berZ. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi.  entuziasti Scd. cvilovani ferwera. monazoni.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. iTvleboda agreTve haeris. adamiani. qalaq nifuris mfarveli. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. e. enErgia [berZ. resursebi. enigmAtur­i [< berZ. romelic mwerebs swavlobs. 2.) saidumloebiT moculi. me­ qanikuri moZraobis da sxv. nayofierebis Rmer­ Tad. ¥ enTuziasturi.  e.ene -166- muSavebas. energetQkos­i _ energetikis specialisti. Zal­Rone. energeia moqme­ deba] _ 1.  e. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. moqmedebis unari. enolOgia [berZ. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. eum] _ 1. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. gata­ ceba.] _ mowese deda. entomolOgia [berZ.  e. entuziasturi Scd. muSaoba. kiTxva. Enot­i [rus. gardaqmnas. muqi yviTeli fe­ ris. saxiT). eleqtrobis.  entuziazmi. e. enkaUstika [berZ.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. miwis.  energetiki Scd. 2. enkrAtis­i [berZ.-iT muSaoba. ¥ entomologiuri. sinaTlis.  didi e. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. enkEnia [berZ. Zala. am cxovelis bewvi. sistema. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. ¥ energetikuli. kar­ gad dacocavs xeebze.  energetiuli Scd. mxneoba. binadrobs tyeSi. . ga­ moucnobi.

2.  puSkinis e. e. gamokvleva.  epigramisa. epigramma war­ wera] _ 1. religiis.. entifAlit­i [< berZ. Tavis tvinis anTeba.  qarTuli e. epigraphē .  e.. stili.-167 e. raime SokSi Casag­ debi. epQgon­i [berZ. ¥ saenciklopedio. leqsikoni. Senobaze. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi.  enciklopeduri Scd. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. qce­ va. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. statiebi. mokle satiruli leqsi. encyclica] _ romis papis weri­ li.  e. romelsac aklia originaluroba.-ebi. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. larusis e. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis.  s. enciklopEdia [fr. epAtaJ­i [fr. encQklika [< berZ. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. ¥ enciklopediuri. epQgraf­i [berZ. enkephalos tvini] _ (medic. marjvena gverdze da sakidi. ¥ epigramuli. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. epi Eos­i [berZ. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa.  epigramasi Scd. e. Wadrakis e. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. sakiTxebze.). romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. enciklopEdizm­i _ farTo.. teqnikuri e. epArqia [berZ. saCuqarze da misT. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. mecnierebaSi da sxv. (mraval­ mxrivi) codna. moralis da misT.). epQgrama [berZ. poezia. Zvel saberZneTSi: Zeglze.

daavadebani. epQTet­i [berZ. umniSvnelo.  CarTuli e. ¥ epigrafikuli. momxdari. ¥ epidemiuri. 2. epQzod­i [berZ. epigrAfika [< berZ.  `ramdenime suraTi anu e. gamonaTqvami. e. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili.  e. epidEmia [<berZ.  mudmivi e. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. epilEfsia [berZ.  epigrafiuli Scd.. episkOpos­i [berZ. avi zne.. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. teqsti. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. Zeglis warwera. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. roli kinofilmSi. arasistematuri.  `kacia-adamians?!~ e. amamaRlebeli e. araZiriTadi. mxatvruli nawarmoebis . prologi da e. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba.. warweraTmcodneoba). episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. epitheton] _ msazRvreli sityva.epi -168nawili. bneda.  e. damamcirebeli e. mokle citata. momxdari ambavi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. 2. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. raime SemTxveva.  gri pis e. epQlog­i [berZ. sinon. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils.  romanis e. episodion] _ 1.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~.  epiteti Scd. masala. piesaSi.  e. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri).

homerosis e. epOpea [berZ. epopeia Scd. feodalizmis e. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. epQstole [laT. epoqAluri _ (wign.  miwisZvris e. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. 2. an gamoTqmis gameoreba. epQstrof­i [berZ. saxelwodeba. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba.. epos sityva. stili. 2. poemebi. Epos­i [< berZ.. poema. . (wign.) didi. epifAnia [berZ. epi-ze da laT.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani.  epiuri Scd. epistola < berZ. gadat.. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. sinon. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. epitAfia [< berZ.. e. gzavnili. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. Tanamedrove e. epitQmia [berZ. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi.  sagmiro e. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze.-169qristianul eklesiaSi. epo epOnim­i [berZ. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. epopoiia] _ 1. epônymos] _ piri.  epopeisa. epistolē] _ (samRvd. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT.  epopeasi. xana).  omis e. simRerebi. atomuri bombis afeTqebis e. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS.  epitafiisa  epitafiasi Scd. simRera] _ 1. ambebiT (qarT. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epQcentr­i berZ. mniSv­ nelovani ambebi. ¥ epikuri. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. adgilis an misT. we­ rili. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. mo­ Txroba.  antikuri e. Epoqa [<berZ.). am wodebulebis mqone piri. mo­ Txroba da sxv. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis.  e.

cdomi­ leba. didi ganswavluleba. gandgoma.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. momenti. epoxaluri Scd. 2. Era [laT. erOtizm­i [< berZ. (qarT. eruditio swav­ leba. erOzia [laT. grZnobadoba. erEqcia [laT. drois istoriuli monak­ veTi.). aRmoCenebi.  qristianuli e.  ereTikosi Scd. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. ¥ erotikuli. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. xana. Semecneba. (medic. (geol. romelsac xelSi kiTara uWiravs. 3. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. hairesis] _ 1.  niadagis e.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). (gadat. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. Erato [berZ. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. wesisgan gadaxveva. codna] _ (wign.  liTonis e. re­ ligiuri moZRvreba. movlena. Eres­i [berZ.). 2.  kosmonavtikis e. movlena. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. e. 2. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. sinon. erozio gamoWma] _ 1. Erot­i [< berZ. aera] _ 1. erOtika [berZ. erudQcia [laT. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is.). eractio gaswo­ . 3.  epoxa. periodi: epoqa. mwvalebloba). Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. metismeti vnebianoba.  e.

problemebi. escadre] _ 1. qiteqturuli proeqtisa. romelSic gan­ xilulia literaturuli. estetiuri. kon2.) agresiis xelovnebis. SegrZneba] _ 1.. Teoriebi e. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd.  estetika. ganayofi. esquisse] _ 1. sxv. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. agreTve par­ be.) Eskadra [fr. ¥ eskadrisa.  eskadrasi Scd. (wign. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. mr. tisa. agresiis e. trirebuli xsnari. filosofiuri.) mSveniereba. eskalAcia [ingl. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. socialuri eskadrQlia [fr. Eskiz­i [fr. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. ruloba risame. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. ar­  e. musikalu­ 2. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . narkvevi. aRzrda. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. esEncia [laT. wi­  yofis e. naRmosani. romelic TviT­  esse. literaturuli.  metros e. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. warmoebis e. skulpturisa. Sedgeba. (zRv.-171- esk Ese [fr.)  dekoraciebis e. SemoqmedebaSi. mxatv­ fliqtis e. aisthēsis grZnoba. essei Scd. esei. 2. esTEtika [< berZ. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. fiumeriaSi. eseebi. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi.  omis e.. escadrille] da sxv. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi..

esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. si­ nawilis winaswari reaqcia. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). estafette < it. ¥ estakadisa. espada] _ igivea. stafetta < atafta uzangi.esk -172mcodne.  rkinabetonis e.). eskUlap­i [laT. gunduri Sejibreba sirbilSi. esperAntist­i _ esperantos . xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. ¥ saeskizo. Eskort­i [fr. espada daSna] _ (sport. escorte] _ vi­ sime. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. badragi). romelSic morbenali (mo­ curave da sxv.  s. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. naxazi. avJandi] _ 1. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. espodron < esp. espEranto [esper.. safarikao daSna. Espada [esp. espAnder­i [< ingl. esquimau] _ na­ yinis briketi.  estakadasi Scd. rac matadori. esperanto moimede < fr. Estamp­i [fr. sinon. curvaSi da sxv.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. espand gafarToeba. estAkada [fr. estAfeta [fr.  eqskorti Scd.  motociklistebis e. espAdron­i [fr. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. specialisti. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. Eskimo [fr.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan.

scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. 2. eti  metris e. étape] _ 1. 3. ¥ estafetisa  estafetasi. etQket­i2 [fr. sixSireTa saxelmwifo komisia. etiketka Scd. amaR­ lebuli adgili. paketi da sxv.).  mniSvnelovani e. etQket­i1 [fr.  eTiketi. risame gan­ viTarebis. estrado ficarnagi] _ 1. 2.). 2.  estafetis bolo e. estafeti Scd.  erTiani droisa da s. etAJer­i [fr.). simRerebi. Etap­i [fr. etAlon­i [fr. koncerti. esqatolOgia [berZ. Estrada [fr. raime procesis calkeuli momenti.  s.-173non. mefis karze da sxv. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. TviT niSani (patara joxi. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. Taroedi). kilogramis e. xelsawyo.  e. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. ¥ saetalono. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. 2. risame sazomi standarti. distanciis calkeuli monakveTi.  e..  etaJerka Scd. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. stadia. étiquette] _ igivea. gadat. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. (gadat.-is msaxiobebi. s. ¥ etalonuri. .  sazafxulo e. étalon] _ 1. ¥ saestrado. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. metismetad zusti sazo­ mi. (wign. rac iarliyi. xelovneba. sinon. orkestri­ saTvis da sxv). estrade < esp. raime gzis. amanaTrbeni).

 ganaTebis e. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas..-is dacva. efUzia [laT. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). Eqo [berZ.  e. didi iyo.. efektiuri Scd.). etQmon­i [<berZ. effectus] _ 1. xanmokle. 3.  Sopenis e. raime moqmedebis. moRvra] _ (geolog. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. swrafmavali.eti -174nuri ganlageba. e.  kritikuli e. xerxi. 2.  efekti. moCvenebiTi. efEmera. effusio daRvra. studium cda. Wadrakis figurebis xelov­ .  ekonomikuri e. STa­ beWdileba. ara­ myari. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. etimolOgia [berZ.). (wign. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. amosavali sityva. etymologia < etymon WeSmariteba. Efeqt­i [laT. 4. 3. étude < laT. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. mizezis Sede­ gi. gul­ modgineba. ¥ efeqturi. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. Tavgamodeba] _ 1. etQud­i [fr. sityva warmoTqva. etymon WeS­ mariteba.). savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. 2. raime iluziis Seqmna.  suraTis e. ararealuri. mkurnalobis e. zomebi miiRes. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. ephēmeros erTdRiani] _ 1. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. xmauris e.. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. efemErul­i [berZ. romelsac vinme an rame axdens vinmeze. saSualeba. moRvaweobis. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. efekturi. 2. mcdeloba.-ebi. e.

daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. ko­ leqciuri gamgzavreba.  eqskliuziuri. sinon. gamoyofa. exclusive raimes gamok­ leba. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. amoZ­ roba. Jurnalis. `yofili~. excemos gamovyof] _ (fiziol.) (qarT. eqs-ministri. gamgzavreba] _ 1. eksgumacia Scd. eqskrEcia [< laT.. excursus gadax­ veva. meekskavatore Scd. excavator < laT. tyeSi. varZiaSi. eqskliuzivi Scd. Camovida soxumidan. eqskavAtor­i [ingl. gansakuTrebuli] _ is. gaseirneba sadme. amoReba.  meeqskavatoresi. sinon. baTumidan. [laT. excretum.). daTva­ liereba risame saswavlo. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis.  e. e. gamoZaxili. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. wiaRsvla).  egsgumacia.. eqskluzQur­i [fr.  eqskluzivi. eqs. excursio was­ vla. 2. Eqskurs­i [laT. gamosvla. meeqskavatore _ mZRoli. .. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. romelic eqskavators mar­ Tavs.  mokle e. ingl. aseTi gamgzavrebis. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad.  TbilisSi e. eqs-prezidenti. naxmevi)  exo Scd. radio­ an teleprogramas). saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. mcxeTaSi. exclusif.  eqsCempioni. eqsgumAcia [laT.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. ekskavatori. 2. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva.. eqskUrsia [laT. ¥ meeqskavatorisa.

romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. eqspedQcia [laT.  brwyinvale e. ¥ eqsperimentuli. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. s. gamokvleva. ¥ saeqsperimento. eqsperimentAtor­i _ piri. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. savaWro bazis e. razmi.  sasamarTlos e. expedire gagzavna] _ muSaki. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs..  s. biuro. ¥ saeqspedicio. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani. 2. s. advi­ lad amJRavnebs. cxovelebi.-is wevrebi. eqspAnsia [laT. s.  gabeduli e. romlis saqmea risame gagzavna da .  s.  politikuri e. expansio ga­ farToeba.. romelic eqsperiments (mniSv. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT.  qimiuri e.. arqeologiuri e.  samecniero e. expansif < laT.  s. moqalaqeobis gamocvliT. eqslQbris­i [laT. ex ­gan.  e. avtobusi. expertus ga­ mocdili] _ specialisti.  eqsperimentaluri Scd. monacemebi. polaruli e. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. ¥ saeqskursio. 1) akeTebs. Eqspert­i laT. marSruti.eqs -176miReba. samecniero cda. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. experimentum] _ 1.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. ekonomikuri e. saerTod. ¥ saeqsperto. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. eqspedQtor­i [< laT. iarliyi. Cveulebriv. eqspansQur­i [fr. 2. TviT aseTi jgufi. cda. eqsperQment­i [< laT.  fostis e. Tanxebi. gavrceleba] _ (wign. e.  e.

misacemad. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. expertise] _ savali nawili. moebis saSualebaTa. 2. nage­  samuzeumo e.  s.  avtomobilis e. eqspozQcia [laT. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. exponatus nayofis miTviseba (qarT. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT.) saqoneli.  eqsploatatori. saCveneblad gamofenili] sinon. eqsploa4. s. (s.  e. war­ zeumSi an gamofenaze. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. yidad (sapirisp.) dro. saeqsploatacio Scd. romlis tatoruli Scd. (fotogr. eqsploaticiebi. musikaluri nawarmoebis  samedicino e.. xarjebi. xelovnebis nawarmoebTa. 2­isaTvis). sasamarTlo Sesavali nawili. romelic saCveneb­ 2. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. opera eqsploatacia. komisia. Rebad: dayovneba. yvlefa).  eqsportiuli Scd. Eqsport­i [ingl.). Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. garkveuli siste­ feli). romel­ e. cema. importi). gamofena. expositio . romelic 3. reba.-177- eqs axsna. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr.  avtomobilebis e. sinon. gadmocema] _ 1. lite­  s. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. _ sagani. s. ploitation] _ piri. eqspluatacias uwevs visme. myvleda sxv. bobaTa da sxv. daskvna. ereblad. exTemebi. export < laT. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli..-d gadato.-ebi. samuzeumo eqspontebis.

expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. aRZvris. romelsac si (Cveulebriv. samgzavro matarebeli. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. eqspres. amasTan erTad. moumza­ aqvs da eqspresze meti. miT an usasyidlod). gancdis Zala. warmoiqmna me­20 sauk. socialuri ¥ eqspresiuloba. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). sareiso avtobusze. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. express sasw­ eqspropriAcia [fr. eqspresia. `saswrafo~. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. . lad saxeldaxelod.eqs -178uli... expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. expressio] _ ga­ 2. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. swrafi. visime xe­ Cereba. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. ingl. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. literaturaSi. Eqspromt­i [laT. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. exporteur < laT. eqsportQor­i [fr. express < laT. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. [ingl. qveynebi. gemze. gamomxatveloba] _ mi­ tani. bieqturi SemoqmedebiTi 2. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. romelic Eqspres­i [ingl. misi su­ lod did sadgurebSi. (samarT. eqsprEsia [laT.

rebis e.). vadebas. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. `gareSe~. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. avadmyofuri aRtaceba. e. gansakuTrebuli. gafarToeba. extraordinarius] _ (wign.. ukiduresi. extra me­ xedaoba da agebuleba. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. externus ga­ SegrZneba] _ e. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. gamowuruli] `metad~. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. w. _ 1. . (gadat. Cai e.  e. tismetad da sensus grZnoba. Sinaarsis laT. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. `biovelis~ reSe] _ piri. karaqi. extractus gamoRebuli. e. nor­ eqstensQur­i [laT. benzini. extradition < kumentis da sxv.. iReben samkurnalwamlo 2.­idan. Rebuli wesebisaTvis. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. [laT.-179- eqs Eqstaz­i [laT.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. 2. romelsac  eqstremaluri. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. ucnauri. do­ eqstradQcia [fr. `saukeTeso~.). ­idan. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). eqstra. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. soflis meurneoba. preparati. `metismetad~. romelic mqone piri. gareSe da mokled. SemTxveva. extasis < berZ. vinc am ex ­gan. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. Txzulebis.  e. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. eqstErn­i [laT. intensiuri) gangebo. Eqstraqt­i [laT. `ukeTesi~.). sa­ (sapirisp. mdgomareoba] _ arRvia. nels saSualebiT. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. bazaraCveulebrivi. eqterQer­i [fr. ex ­gan.

échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.). gadaxra] _ 1. siZneliT. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. e. rac Cveulebrivs scildeba. ¥ eqstremistuli. Sexedulebebi.).  eqscentruli. cekva. eqscQzia [laT. eqstrEmist­i _ adamiani.  samxedro e. ukiduresi.  e.eqs cema. e. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba.  e. Seiqmna e. (Teat. politikaSi). e. ex yofi­ li da ingl. sacirko nomeri. amokveTa. eqshumAcia [laT. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. champion < fr. ekscentruli Scd. metismeti (Tavisi sirTuliT. mdgomareoba. kbilis amoRebis operacia. saSiSroebiT. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. e. ­idan.-is ufrosi. gamoReba] _ (medic.). gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. eSAfot­i [fr. excisio] _ (me­ dic. 2. triuki.. 2. eqscentrQkuli [fr.  e. Eqsces­i [laT. Zalebi. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr.  e. excentrique] _ 1. échafaud] _ (Zv. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. situacia. amaRlebuli ficarnagi. (wign. ukiduresad eqstrAqcia . extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. araCveulebri­ vad. ukiduresoba. [laT. mwvave Sexla­ moxla. ex ­gan.. eSElon­i [fr. sasacilo xerxebis Semc­ veli. ex –gan.). adamiani. eqstrEmizm­i [laT. TavSeukaveb­ loba.). gadat. eqs­CempQoni [laT. risame normaluri mimdinareobis darRveva. gansakuTrebuli. excessus gamos­ vla. -180Taviseburi.) mkveTri < laT. wremadsuloba.. azri) aqvs. extractio amoReba. pirobebi.). champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

baRis erTgvari msxvili marwyvi.  v. vQtrina [fr. maRaziis daxlze mowyobili v. da­ fa da sxv. vita sicocxle da berZ. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi.. viqtOria [laT. 2. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. aRniSnavs moadgiles. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. bosto­ nis TamaSSi. yuTi. viqtOria­rEgia [laT. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. [laT.-ebi. vitAmin­i [laT. igivea rac viqtoria­re­ gia.-193nacia preferansis. vitrine] – 1. quCaSi.. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. P … ¥ vitaminiani. mominuli karada. romaul miTologiaSi. ma­ Raziis didi fanjara. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT.  literaturuli v. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi.  vitaminebi A. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. gazeTebis v.. vaudeville] – . 3. Semc­ vlels. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. musikaluri v.). victoria] – 1.. ammoniakon niSadu­ ri. 2. draJe.. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. vQtraJ­i [fr.  viceprezidenti. vice nacvlad.  viqtorinasi Scd. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.. B. C.  gemovnebiT gaformebuli v.  muzeumis v. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. vodEvil­i [fr. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. vice. ¥ viqtorinisa.

voltiger] – . ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. vokAlur­i [it. wolfram] – qimiuri elementi. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba.  v. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.  voliuntarizmi Scd.  voliuntaristi Scd. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. voluntArist­i _ piri. vocalize] – (mus. vayage] – (moZv. realurad arse­ bul viTarebas. musika. xelovneba. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. wolley] – (sp. vOlfram­i [germ. voluntArizm­i [laT. axla iron.  v-Ta konkursi. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli.  zooparkis v.) – mogzauroba. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. v. vokAliz­i [fr.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. vOlei [ingl. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. vOtum­i [laT. vOlan­i [fr. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo.)  ufro sworia voli. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. SesaZleb­ lobebs. voQaJ­i [fr. sasimRero. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. voltiJQreba [fr.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. volQer­i [fr.

vUal­i [fr. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). aqvs Savi da TeTri zolebi. mdabiuri] – uxamsi. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba.  vunderqindi Scd..  sakiTxis v. zebre.  v. vulgArul­i [laT. wunderkind saocari bavSvi.  zamSa Scd. залп < laT. gamoTqma. gaxurebuli gazebi da ferfli.-195dawyvetileba. vulcanus cecxli. . romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. vulgArizm­i _ vulgaruli.  v. dama­ xinjeba. ingl. vundErkind­i [germ. binadrobs afrikaSi. zAmS­i [polon. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli.-is fexsacmeli. zEbra [fr. vulgaris Cveulebrivi. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. konusuri mTa.  z.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. Vulcanus cecx­ li. ali] – 1. zebu] – kuziani xari. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). voile] – wminda. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). holand. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. saliteraturo enaSi nax­ mari. nati). vulgarizAcia [laT. vulkanolOgia [laT. z zAlp­i [rus. uxeSi. v. ¥ vualiani. qali. 2. uxeSi sityva an gamoTqma. vUlkan­i [< laT.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. zar­ baznisa (qvemexisa). manerebi.

zodiaqi Scd. 2. Rriankali da sxv. zQud­vEst­i [germ.  mze z. samx­ reT­dasavleTi. elvisa da wvimisa. welTaRr. zenith arab. cecxli. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. zuiden] – 1.) sasrolad. samxreT­dasavleTis qari. s. zEt­i [fr. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . zQud­i [germ. sûd. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). zodQaqo [<berZ. kuro. 2. 2. ho­ land. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. sûd-ost. 2. zEvs­i [berZ. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri.-Si iyo. zuid-oost] _ 1. mwvervali.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. samxreTis qari. (wign. nuli.  s. zEro [fr. sazEnito – (samx. Zv. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. didebis z. zero nuli] – nuli qula.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. lomi. artileria. RmerTi cisa. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. zEnit­i [fr. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. samxreTi. gadat. samxreT­ aRmosavleTi. zikUraT­i [aqad. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. holand. zQud­Ost­i [germ. sûd-west. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. quxilisa.  zodiaki. holand zuid-west] _ 1. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti.

z. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. raioni. zoolOgia [berZ.. zone sartyeli. laboratoria. dazverva... ¥ zoologiuri. iranSi. muzeumi. momsaxureba. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. niadagis mo­ sinjva. zOo. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. sondieren] _ zondiT risame gasinjva.  z-is gaSveba. sazRvrebi. gadmocemiT z. [berZ. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs.  z. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. zoli. zOndaJ­i [< fr.) winaswar ri­ same garkveva.  kuWis z. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. z. 2. instituti. ¥ zooteqnikuri.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. ¥ zonaluri. sasazRvro z. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis.. TaTbiri. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). z..  Wrilobis z.­is Seqmna miewereba Zv. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. sonde saceci] _ 1. zOnd­i [<fr.. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. gadat.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. avRaneT­ Si. ira­ . qirurgiuli z.  zoomaRazia. 2. saartilerio cecxlis z.  z.  arqtikis z. z. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. (wign.  z. akrZaluli z. zOna [berZ. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. techne ostatoba. spartakiada. sondage] da zondQreba [germ. sahaero burTi.

) sazogadoeba. TEzis­i [berZ. sezoni.  qarTuli T. Theatron] – 1. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. 2. lo­ gikaSi: debuleba.) Jurnali. (s). mzis abazanebi. komediis mu­ za. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. gamokvlevis. Thesis] – 1. zUmer­i [ger. (s. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT.  T. aseTi dawese­ bulebis Senoba. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. Thema] – Txrobis.) xelovneba. T TalasoTerApia [berZ. sinon. TEizm­i [berZ. ¥ Teatraluri da saTeatro. ebr. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. TAlmud­i [Zv.  savele telefonis z. TEma [berZ. Thesis debuleba] – ix. T. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. T-is mTavari reJisori. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. 2. TAlia [berZ. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. zuzuna). romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. dawesebuleba. T. TEatr­i [berZ. aqedan _ saxelwo­ deba). (s.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. TEza [fr. Thesev berZ. T (s. (s. T.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T..) instituti. Tezisi. thaleia] – berZnul miTologiaSi.

gamofena.  Tematiuri Scd. TeOria [berZ. istoriuli T.) marTlmsajuleba. RvTismetyveleba. TeogOnia [berZ. berZnul miTologiaSi RmerTi.. gegma. gamocdilebis.  leqciaTa T. mefis dide­ bulni.  Semecnebis T. 3. albaTobis T. theōrēma < theōreō vixilav. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). Thegh da thene] – inglisSi. (gadat.  T.  manqanebisa da meqanizmebis T. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. T-is damtkiceba.  fizikis T.. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. 2. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. ¥ Tematuri. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba.. saliteraturo T.-is msaxuri. im wesebis debulebebis . TEmida [berZ.-199misT.kvleva] – 1.. themidos] – 1.  T.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas. TeOrema [berZ. sagani. Themis.  mxatvrul nawarmoebaTa T.. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs. 2. fardobiTobis (relativobis) T.  piTagoris T. ¥ Tematikuri. sakiTxi. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. SotlandiaSi: didgvarovnebi. Zv. TeoretQkos­i – piri. TeolOgia [berZ..  moxsenebis T. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. Theoria dakvirve­ ba. TeokrAtia [berZ. TEneb­i [ingl.  Tematiuri Scd.

 Terapevtuli Scd.. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. T. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. gamokvleva.  T. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. TermobQrTvul­i [berZ. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. Therme berZ. thçrion cxoveli. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. saavadmyofos T. [< berZ thermos Tbili 1. Therme sicxe. ganyofilba. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. TerApevt­i [berZ. Therapeia] – me­ dicinis dargi. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. thermos cxeli] – 1..  Termodinamika.  musikis T. thermos Tbili Therme sicxe. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. TeosOfia [berZ. TerApia [berZ.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. Wadrakis T. Therme TErmeb­i [laT. cnobari. . T. momzadeba. ¥ Teoriuli. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. 4. fizika. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. Termometri. Termoregulatori. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. TeriolOgia [berZ. siTbos­ Tan.  T..Teo -200- erToblioba. zogadi. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. 2. 2. siT­ bo] – 1. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi.  T. ¥ Terapiuli. (geol. Termo. TermOmetr­i [berZ. ganyenebuli msje­ loba. omis saSiSroeba.

vercxliswyliani T. TErmos­i [berZ. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. TineQjeri [ingl. cxeli] – (spec. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. TrOmb­i [berZ. TiTqos adamianis bed­ nierebis. mistiuri Si­ naarsisa. ebraelTa salocavi sina­ goga. talisman < arab. Tilsam] – raime patara nivTi. TrQler­i [ing. samedicino T. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT.] – 1. romelzec es teqstia da­ werili da. TermOsfero [berZ.. thermos Tbili. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. romelic cru rwme­ niT. liTonTa T. pergaments gragnili. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. TQlisma [fr. Thrombos Se­ nadedi] – (medic.. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w.  Termiuli Scd. reJimi. thermos Tbili. wylis T. TOra – [Zv. damuSaveba. 2. Zv. warmatebis. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. miwaT­ moqmedebis mfarveli. romelic sina­ gogaSi inaxeba.) saxelis mixedviT].  haeris T. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. Teenager] – is.. sinon.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo.) sisxlis . TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. Zi­ riTadad deteqtiuri. siTburi). uf­ ro iSviaTad. TOr­i [skandin. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. mozardi.  T.w. Ebr. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen.

i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. sarTuli. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. CanTa nanadirevisaTvis.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. ярус] – 1. rao­ viT.  trombi Scd.S. jagdtasche] – Qard­i [ingl. . yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. meore ukan.s. saqonelze. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. (ist. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli. iAgdtaS­i [germ. ianQCar­i [Turq.). Tagan). udris 3 futs (91 sm­s). denoba.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi.iag -202- amerikelebma Searqves. veli katis ojaxisa. saerTod rigi. romelic mas gemi.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. Senadedi. 3. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. iAnus­i [laT. meore da a. wyeba. sigeli. iAmato [iap. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. Cari.) danaleqi qanebisa. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. yarlik brZa­ neba] – 1. Qanki [ingl. Cinuridan nasesxebisa). iagUar­i [germ. (geol. jaguar < mrav. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. fasi da sxv. (sinon.

samyaros Semqmneli (biblia). ibis < egvi pt. ibn [arab. iAbako – ciskris locvis nawili. ignorQreba [< laT. xelovneba. iaxtis tarebis specialisti. i. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba.] – ZenZeruki. vaJiSvili] – nawilaki. mowi­ nave ideebis erTguli. Qbis­i [berZ.  hidalgo Scd. gegma. Ca­ nafiqri.-ebi 2. igloo < algon­ kinebis (Crd. Qahve [Zv. ideal < berZ. idEal-i [fr. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. ganaxorcieles. amer. iAxtsmen­i [ingl. ideasi Scd. igrec < berZ. niCbosnobas da misT.  i.. Qglu [ingl. yajari (frinve­ li). moRvaweobisa. idea warmodgena. azri. adamiani. ganzraxva. ZiriTadi azri. iEhova. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri.  faqtebis i. ignora ar vici] _ (wign. yacht-club] – sasporto organizacia. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. motoriani i. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. warmodgena  mowinave i. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. ¥ ideisa. idea warmodgena.-203 ialqniani i. Qdea [berZ. 3. ibn Ze. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas.  romanis ZiriTadi a. iAxt­klubi [ingl. mTavari. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. Qgrek­i [fr. yachtsman] – sportsmeni. cneba] _ 1. risame. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati.) ugulebelyofa ide visime. ebr. .  ideia.  kargi i. mouvida TavSi. Qdalgo [esp. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. i.

sakiTxebi. ideAlizm­i [fr.) savsebiT msgavsi ri­ same. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. suraTi aRweres. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. ideOgrama [berZ. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. i.ideolOgia [berZ. pirobebi.  i. Qde fQqs­i [fr. bune­ (gansxvavebiT asosgan. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. arsebuli. warmodgenaSi sxv. yofiereba – meoreuli. ¥ ideologiuri. 2. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. sa­ ideAlur­i _ 1. lebis erTguleba. bebis miwera. ganyenebuli. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. idée fixe] _ . idEnturi [< laT. ra­ igiveba. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. identicus] –  idealizireba Scd. saukeTeso samagaliTo. pirobiTi werilobiTi niSani. idea cneba materializmis sapirispiro. da gramma Cawera. saqmianobaSi. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. vinmesTvis. – 1. melic bgeras aRniSnavs).ide miswrafebisa. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. (wign. laT. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. srulyofili. xelovnebaSi da lod ideebSi. i. politikaSi. Sexedu. Cinuri damwerloba. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag.) mxo­ marTalSi. xolo materia. -204-  i.  warsulis i. i. Targmani. idea cneba lebani. idealizmis – romelime klasis. poli­ (mniS. da logos sityva. adamiani. ga­ dvileSia. indentificare gaigiveba] – ri­ sime.  i. i. (filos. msgavsebis dalageba. Tvalsazrisi. 1) mimdevari. taqti. sisufTave. vidre sinam­ vis. 2. cifrebi. tikuri partiis. filosofia. i. sazogado­ 2. losofiaSi. ro­ ba. cnobiereba. idealisme]  i. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi.

 i. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. 2. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. iErarq­i [berZ. (wign.) gamoTqma.) suleli. Qen­i [iap.-205(wign. sapnis qafze. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena.) myudro. orpir adamianze. `ena mucelSi Cauvardeba~. idios Taviseburi da synkrasis areva. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. gamoxatva] _ (enaTm.  `guli gautydeba~. idQlia [berZ. kaTolikuri ordenis e. verag. nivTierebaze da a. ye­ yeCi. da- . eidyllion] _ (wign. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). idiôtēs uvi­ coba] _ (saub.) TanamdebobaTa. ier QdiS­i [germ.  ojaxuri i. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. uSfoTveli.  i. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. `yurebs Camoyris~. iezUit­i [< laT.-Ta ordeni. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. i. hierarchia] _ (wign. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. ierArqia [< berZ. `sityvas banze aagdebs~.  i. regveni. Qdo [esper. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken.) iTqmis fa­ risevel. idiOtia [< berZ.] _ iaponuri fulis erTeuli. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. ¥ ierarqiuli. esperantos varianti. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. Sereva] _ 1.w. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam.S. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. 2.) raimesadmi usi­ amovneba.) akviatebuli azri. Jesus ieso qriste] _ 1.  `ierarqiuli kibe”. suraTi. gadat. ¥ idiliuri. idQoti [< berZ. idQom­i [berZ. (gadat.

-ebi. winaswari gamoZiebis i. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. kis gareubanSi. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. egvi pturi. gode­ mraval qveyanaSi. nivTiereba. romlis godeba mea planetaze). xelmoweris weri. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. isos Ta­ 2. maT So­ ba. kerZod 2. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. Civili. nizaciis prezidents. (gadat. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. izogrAfia [berZ. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. ro­ QvriT­i [ebr. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. zusti gadaReba. lebebi. 2. laT. ro­ 3. lis saxelmwifo ena. ieRovElebi. orga­ vadebul pirTa samyofad.) Znelad gasarCevi. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. (moZv.ier -206- mokidebuleba. ierarxiuli Scd.izolAtor­i [fr. ro­ marcvals an bgeras. rome­ nizacia. gaugebari niSani. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels.) xatebis mxatvroba.  i. figuruli niSani. gamoZiebis qveS myofi pi­ .  Cinuri i. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. sxva enis damwerloba. damwerloba. wes­Cveulebebs da dogmebs. aso. ¥ ieroglifuri. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. ieRovas mow. nabari da graphô vzer] _ 1. na­ visime naweris. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. xatwera.

3. naxatebis . 2. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. cdomileba] _ 1. fokusi2) akeTebs (sinon. garemosTan. Qkona [berZ.  saSiSi damnaSavis i. sinon. illuminator gamnaTebeli] _ 1. to­ tebiT da misT. calke ga­ moyofa. macdunebeli. gegmebis. izOhifs­i [berZ. warmodgenebi. ilUzia [fr.. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. wmindanebis gamosaxuleba. illusion mcdari warmodgena. romelic fo­ kusebs (ix. iluziOnist­i [fr.  optikuri i. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti.  s.  izohi psi. illusorius macdunebeli] _ (wign. (wign.-207rovneba sasamarTlomde.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. eikön gamosa­ ilu xuleba. moC­ venebiTi.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili. saizoliacio Scd. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad.  izoliatori Scd.  iliuzionisti Scd.  i. gadat.  izoliacia. foTlebiT. lenti. ganuxorcielebeli imedi. rukebis. iluzOruli [laT.  iliuzoruli Scd. isolation] da izolQreba _ 1. Seqmna raime gamosaxulebisa. ga­ nuxorcielebeli. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. rac horizontali (mniSv. illusionniste] _ msaxiobi. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. i. imedi. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. mefokuse). sinamdvilis damaxinjeba. ¥ saizolacio. ikEbana [iap. 2.  ikarosuli Scd. 2). romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. izogi psi Scd. izolAcia [fr. ga­ mijvna. iluminAtor­i [laT. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. ocneba.)  iliuzia Scd. moZraobis i. ganmxoloeba). adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. 2. sax. gamocalkeveba.

ilustrAtor­i _ mxatvari. 1) xelovnebas. nimuSi. illustratio] – 1. 3.  `vefxistyaosnis” i.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. TviT aseTi naxati. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. ¥ sailuminacio. mibaZva. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. . mimsgavseba visime. misTvis niSandoblivi. imanens (immanentis)] _ sagnis. kanonebi. sailiuminacio Scd. risame dasamtkiceblad. Qmam­i [arab. ¥ sailustracio. frazebi. sailiustracio Scd.  iliuminatori Scd.  leqsikonis s. 2. misi bunebidan gamomdinare. Jurnalisa da misT.-ebi. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. 3. nawar­ moebis teqstebisa. mixvra­moxv­ risa da sxv. naxatebiT. imigrAcia da imigrQreba [laT.  iliuminacia. suraTebiT gaformeba. Junalisa. imanEntur­i [laT. imitatio] _ 1.  sadResaswaulo i.  s. TviTmfrinavis. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli). iluminAcia [laT. magram namd­ vils damsgavsebuli. imitAcia [laT. risame xmisa.  s. imitAtor­i _ msaxiobi. ilustrAcia [laT. ¥ saimigracio. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. imQgrant­i [laT.  iliustracia. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). gamferadebeli mxatvari.  iliustratori Scd. quCebisa). aranamdvili. 2. gemis. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi.  `vefxistyaosnis” i. gayvaniloba. romelic her­ metulad aris daxuruli. romelic suraTebs xatavs wignis. naxazi (teqstSi CarTuli. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. dasuraTeba (wignisa.

) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. (gadat. ¥ saimperatoro. ruseTis i.  i.  iaponiis i.  i. kolonia. impQCment­i [ingl. saxelmwifo. imperQal­i [fr..) brZanebiTi kilo. i. igivea. imperiale. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi.  s. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. adamiani. monarqiuli saxelmwifo. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. (ist. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. 2. rac transplanta­ cia. omi. 1) SeZenis politi­ ka.  romis i. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. imperativus brZanebiTi] _ 1. brZaneba. mniSvn. imposant] _ (wign. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. . ¥ imperiuli. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone.. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo.  didi britaneTis i. di­ liJansis meore sarTuli. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. 2. kategoriuli moTxovna. ¥ imperialisturi. daJinebiTi. imperialis < laT. margalitis i. impEria [laT. Qmij­i [ingl. impeachment gakicxva. implantAcia [laT. 2. imperiAlizm­i [fr. sardali] _ 1.. dinastia. in –Si da plantatio dargva.  s. saxelmwifo. gerbi. imperAtor­i [laT.-209 tyavis i. karlos didis i. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. impozAnturi [fr. imperator mbrZanebeli. garegnobiT. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. 2. i. ¥ saimperio. mi­ si momxre. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. imperAtiv­i [< laT.  i.) vinc. gadargva] _ 1.

) moZraobis raodenoba. musika). i. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. ¥ impresionistuli. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). Sesruleba. ¥ improvizaciuli. importer] _ piri an organizacia. leqsi. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis.S. Qmpuls­i [laT. eqs­ porti).. impulsus] _ 1. musikaluri nawarmoebis da a. (wign. ¥ improvizatoruli.  i.imp -210bieqturi gancdebi. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas.  i. 2.  i. improvizAtor­i [it. improvisation < it. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi.-ebi. musikaluri piesa da sxv. leqsis. impresArio [it. importQor­i [ingl. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. biZgi. ro­ melic imports awarmoebs. improvisatore] _ improvizaciis ostati. improvizAcia [fr. improvisazione] _ 1. cvedno­ ba.  s. mxatvrebi.saqoneli. SezRudvebi. ganagebs.  importiuli Scd. niWi. i. (fiz. mxatvroba (literatura.  brwyinvale i. saRamo-koncerti.  nervuli i. ¥ saimporto.  i. Teatralur warmodgenebs. baJi. ¥ importuli. impresiOnizm­i [fr.). musikosis) ufaqizesi su­ . Qmport­i [ingl. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari.  i. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. impressario] _ kerZo piri. s. STabeW­ dilebebi.) Sinagani miswrafeba. 2. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. impotEncia [laT.

romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs.-211- ind da siCqaris namravls. indigo < laT inbiT. nebis xelSeuxebloba. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. (fiz.  i. romlebic xelSeuxebloba. impulsiT gamowveuli. moZraoba. (samarT.. (medic). gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. 3. remonia.) eleqtrul impul­  s. mowiTalo­ mosaxleobas. Qndeqs­i [laT.. ramisgan] – 1. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. kontinentis zog raion­ 2. saqonlis i. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. inauguara i. buCqi. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. s. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. . dasnebovnebis mimarT.. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. index] _ 1. misi  fasebis i. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. inaugurAcia [ingl. impUlsuri _ 1. mzadeba. RonisZiebani. pirovneba. 2. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. sebTan dakavSirebuli. ri­  impulsiuri Scd.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. generatori. hena] – 1. SesaRebad. ¥ inisa. xelfasis i.  i.  inasi. ¥ sainauguracio. maCvenebeli. zeimi. same sia. xna Scd.

datvirTvis da sxv.) damou­ um ganuyofeli. individuum ga­ individUum­i [laT. fsiqologia. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. romelsac egona. imesadmi. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. ¥ individualisturi. gulgrili. ¥ indiuri. Zo.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. indiffe- .romelic SehyavT listuri Scd. ganur­  i. gasazomad. nivTiereba. calke adamiani. momsaxureba. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. lakmusi. indica vuC­ reTve individuumi. ker­ qveyana aris indoeTi]. nizmi (cxoveli. rac calkeul Tan SeerTebiT).) igivea. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. (teq. midgoma.)  i. wnevis. uZvelesi kultura. i. fizikuri sidideebis (mag. i. mcenare): rac individi.  individializmi. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. ZiriTadi mosaxleoba). meurneoba. koleqtivis bisa. i. pirovneba  individumi Scd. indQvid­i [laT.. individunuyofeli] – (wign. individia2. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. sargebloben. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. (mag. 3. romelTac iyeneben interesebze maRla. 2. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. rentuli.  i. doelebi da indoeTi). Taviseburebani. xo­  i. Sroma.  individialuri Scd.ind -212- Sedegad. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke.  i. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba.

indUstria [laT. damZime industria _ industria. romelic awar­ di. urdu).daniuri. romanuli  i. i.  qveynis i. industria saq­ . hin­ dustria. deduqcia).] _ induri re­ indUqcia [laT. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). qarxno mrewveloba. italiuri). germanikuli (mag.  i. portugaliuri. franguli. industrializAcia _ inglisuri. moebs farTo moxmarebis sparsuli.  i. osuri). indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT.Sveduri). zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. uintereso. inductio] _ 1. bis yvela dargSi. qveynebi. iranuli (mag. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. espa­ nuri. indulgentia 2. dune. (mag. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. ¥ industriuli.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. ligia _ brahmanizmis forma. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. adamiani. indUizm­i [kreb. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. Ce­ mrewveloba).  industrialuri Scd. xuri. germanuli. i.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). msubuqi (mag. i. papis saxeliT. didi ojaxi. umoqmedo. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. ukrainuli. iners (inertis)] rebi.  indoevropiuli Scd. polonuri). toni. slavuri sagnebs (sinon. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. deni. _ umoZrao. indulgEncia [laT. mokidebuleba. msjeloba. rusuli. (fiz.

romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. rome­ lic fuls abandebs. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). 2. debs raime saqmeSi. -214 sasoflo-sameurneo i. ¥ inerciuli. inventarizAcia – inventaris aRwera. invEstori – piri.  s. sagnis erToblioba. xreSi da misT. invest dabandeba. inErcia [laT. re. Sromis i. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). inversio gadasma] – 1.). inTronizAcia [laT..  i. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken.-is kanoni. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. neoni.ine usicocxlo.  invensticia.  s. invEntar­i [laT.. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. qviSa. . ¥ sainventarizacio. reinvestQreba – [ix. s. s..  i. ¥ sainvesticio. programebi.). invAlid­i [fr. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. investQcia da investQreba [germ. ¥ sainventaro  s.  inertiuli Scd. adamiani. davTari.  i.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. komisia. Cadeba raime saqmeSi. invalide] _ adamiani. sainvensticio Scd. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. (lit. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. inertia umoqme­ doba. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. romeli. moZraoba.  omis i. argoni da sxv. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba.]. saskolo i. banki. rac romelime dawesebulebis. invErsia [laT. investition < ing.

iniciAtor­i _ piri. ink  inciativa. inkvizQtor­i [laT. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. jgufi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. inicQal­i [laT. 2. moTave risame.  s. iniEqcia [laT.  i. incasso] _ (finans. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). iniciAtiva [fr. kabineti. si­ non. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). 2. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso.  intronizacia Scd. initiative < initiare dawyeba] _ 1.-215da berZ.  sasargeblo saqmis i. adamiani.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. Qnkaso [it. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. wamomwyebi. romel­ mac iniciativa gamoiCina. nemsi. romel­ sac romis papisgan (Sua . injectio Seg­ deba] _ (medic.  ineqcia. ¥ sainieqcio. gamoiCina. s. Qnkebi _ indielebi. episkoposi. aRsaydreba). sinon. ricxvSi _ inicialebi). kunTSi an venaSi (qarT. inquisitor] _ 1. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. ¥ sainiciativo. dalocvis ceremonia. initialis sa­ wyisisa] _ 1. Cveulebriv. Taosnoba raime saqmeSi. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. SeSxapuneba). thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. inciativiani.  s.  inciatori Scd. sainciativo Scd. iniciAcia [laT. 1532 w.  i. saineqcio Scd.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. ¥ iniciativiani.

 s. rTuli s. insignia (mr. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis .) igivea. sainJenero Scd.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. samxedro i.. tanjavs. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. ukiduresad sastikad ep­ 2. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. inkubAtor-i [< laT.) sasamarTlo. inovatio ganax­ eretikosebs. dakiTxva. inJeneri. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. (medic. marTlo­policiuri orga­ 2.) axali war­ 2.-konstruqtori. (gadat. insignQeb­i [laT. incognitus im dargis specialisti. axali movlena wvaleba. avto i. romelic  i. (s. ¥ inJinrisa. me­13­19 s. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. lovnurad gamosaCekad. incubo. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. naobis gaumJRavneblad. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. (gadat. romelic ukiduresi bacia. ingenieur] – umaR­ zicio. bis pirveli simptomebis  i. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. saqme. ucnobi] _ piri. wameba.)] inkubAcia [laT.) adamiani. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. boba. leba] – (lingv. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. vnelobiT ixmareba agreTve 2. mogzauroba.) tanjva. nage i. mqone piri. monaqmni. (medic.) avadmyofobis fa­ yroba visme. i. gamoCenamde. enaSi. romelic inkubireba).ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. rac inku­ nizacia. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. inkvizQcia [laT.-gamomgonebuli. sxvis saxels atarebs.

 Tavdacvis i.) mixvedris unari. umaRlesi magist­ ratis. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. ciliswameba. sam­ xedro. ins inspirAcia [laT. instQtut­i [< laT.  i. daTvaliereba. instictus ganzraxva] – 1. dawe­ sebuleba] – 1.  instiqti.  saavtomobilo i. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. 2.  pirveli i. waqezeba.  skolis i. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. instilatio] – (medic. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. institutum danawesebi ram. instAncia [laT. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili.  safinanso i. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. Qnstinqt­i [< laT. enaTmecni- .. ganaTlebis ganyofilebis i. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis.. sasamarTlo da sxv. inspEqtor­i [laT. Semowmeba. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. magram aracnobieri moqme­ debisadmi.  s.  pedagogiuri i. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. instiqturi Scd. ¥ sainspeqcio. insinuAcia [laT.) CawveTeba (wamlisa. zedamxedvelobis organo­ ebi. kverTxi da sxv. moZraoba. s.. (gadat. 2. spilos Zvlis taxti. inspectio daTvaliereba] – 1. ¥ sainspeqtroro.-iT mixvda. gauwies. siTxisa).  s. alRo. instilAcia [laT. umaRlesi i.  i. sanitaruli i.-217(mefis. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. komisia. raime dawesebulebis. inspEqcia da inspeqtQreba [laT.

raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. 1­Tvis). 2. i..) risame mo­ wyoba. instrUment­i [laT. avtoskolis i. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. qarxana. Tvalis asax­ vevad. i.  qorwinebis i. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. Tanamdebobis piri. instrUqcia [laT. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. (wign. Sekreba. (s. insUlin­i [laT. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli.  musikaluri i.  usafrTxoebis teqnikis i.-ebi. inscenQreba [laT.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. instructor momwyobi] – 1.) uflebriv normaTa erToblioba. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni. 2. romelic raime speci­ alobas. pirebi. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. integer mTeli] – (maTem. 2. instrumentum] – 1.ins -218- erebis i. ¥ instrumentuli da sainstrumento.  instrumentaluri Scd. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi .) mTe­ li sidide..  curvis i.  qirurgiuli i. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad.) musika. gadat. Qnsult­i [< laT. prezidentis i.  saerTo s. 2. foladi. ¥ sainstituto (mniS. omis i. intEgral­i [< laT. moTxrobis. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. piri. ostatobas aswav­ lis..-s i. sxvadasxva saxis sakravi. insulto vxti] – (medic. s. in-ze da scena scena] – 1. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas..) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad.. (wign.  s.  Cxubis i. ansambli.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i.. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. instrUqtor­i [laT.

Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. intellectus] – misi gamoyenebis ares. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. gonebrivi integrAcia [laT. intelegentuniaturuli mowyobiloba. aTeblebs. Seiswavlis wertilebis. pirovneba. gaerTianeba. romlebic ucnob funqciebs  didi i. intelligens (intelligentis) mcodne.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis.  i. goneba. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi.. ¥ integraluri. vi aRqmis unary. saSualebiT ¥ inteligenturi. ria – maTematikis dargi. intligenromlis elementebi (an maTi turi.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. i.) erT mTelad qceva.) gantolebebi. romlebsac ga­ Segnebuli. integrAluri sqEma (an:  i. intilgensi. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. teqnikis. intiligenti. romelTac aqvT spe­ [germ. (lingv. ri. adamianis azrovnebis unari. sibrtyeebis. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. intelQgent­i [laT. SigniT. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. moaz­ wirebis.. ganaTlebuli. i.-is mqone axalgazrda. 2. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. i. Wkua. rome­ 3. (maTem. qceva.SeerTeba (raime nawilebisa). integrAluri geomEt­ Sroma. nawi­ int ralis povna. garegnoba. integriren] – 1. ne. (wign. kulturis .-219usasrulod mcire lebis jams. unari. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia.

saubari. moTxov­ nileba. ¥ uintereso (uary. dampyrobi. intervallum] – 1. [laT.  s. akademia. s.  u.).  i. gacnobis. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. intensi < laT. interiewer] – sferoSi. intensQur­i [fr.int -220bismoyvareoba. 3. cno­ . aRZvra.ebis damcveli. intEndant­i [fr. intervQuer­i [ing.  i. intensiuri. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi.-ebi. sargebeli. Seiswavlis survili. i.. kinofilmi. visime i. mniSvnelova­ nia] – 1.  s. intensio. ¥ saintendanto. 2).-s micema. intensifikAcia [fr.  polkis i. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. radioTi. daZabuloba] – 1. zogado moRvawis.  warmoebis i. gaZlierebuli. 2. u. interview] – po­ litikuri. intErval­i [laT. risame gagebis. s.  xuTwuTiani i. soflis meurneobis i. internacionalizmi. samecniero Sroma. mniS. ukeTesi Sedegis. interest mniS­ vneloba aqvs. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. i. s. azri. intEres­i [laT. miswrafeba. z. drois Sualedi. intErviu [ing.  samxedro i.-s aReba.  SemoqmedebiTi i.) risame qceva ufro intensiurad (ix. gamoiwvia. 1­isaT­ vis). intendant] – samxedro mosamsaxure. inter. televiziiT gadasacemad. ¥ saintereso (mniS.  i. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. 2. nayofie­ rebis momcemi. intervEncia [laT.  erovnuli i..  i. intesification] – (wign. s. 2. wigni. daZabuli. ambavma i.  aTprocentiani i.. samsaxuri. pirovneba. mizani. manZili. mogeba. Sroma. datvirTva. sivrce or sa­ gans Soris. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan.  intervidenie.

-221(wign.  skolis i.  socialisturi i. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. SigniTa] – 1. internacionAluri – sxva­ .). internAtura [< laT. Se­ nobis SigniTa nawili. interieur Siga. 2.) mcire musikaluri piesa. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. 3. SigniTa] – 1. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. SigniTa] – 1.romelic vinmesgan iRebs intervius. cxovelis Sinagani agebu­ leba. naxati. eqimi. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. internus Si­ nagani. interQer­i [fr. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. skola. internationale] – 1. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba.) simRera. 2. specializaciis gaRrmaveba. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena.-Si swavlobs. same­ dicino institutis stu­ denti. 2. romlis mizania codnis srulyofa. intermezzo] – (mus. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. (arqit. intErmeco [it. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. Qntern­i [laT. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. internus Sinagani. intermEdia [it.) Jurnalisti. interinus Sinagani. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. internaciOnal­i [fr. internacionAlQzm­i [fr. 2. int intErnat­i [< laT. saavadmyofoSi.

sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. sinon. (fiz. interpretieren] – (wign). yovelgvari zeddeba. sityvebi. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa.) piri. kosmosuri xomaldis i. internus Sinagani] – 1. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. intErpol­i [ing. eki paJi. Semsru­ lebeli – musikosis mier. interpelAcia [laT. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. 2.  kanonis i. bgeris i.  sinaTlis i. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. intErnet­i [ing. inter Soris da ferens (ferentis) matari. ganmmartebeli. romelic risame in­ terpretacias iZleva. gadamtani] – 1. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. ga­ daxlarTva. risame azris axsna.) bgeriTi. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . internQreba [< laT. saerTaSoriso). rolisa msaxiobis. interpretAtor­i – (wign. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. 2. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. interferEncia [laT. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. interpretAcia [laT..int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze.  beThovenis me-9 simfoniis axali i.  i. ganmarteba. 2. 1.

adamianis grZnobebTan. in ­Si  intuitiuri.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. 2. toxikon Sxami] – or­ Scd. sulier sam­ intrQgan­i [fr.  i. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. dros): ufliswulis titu­  i. intrigue] – 1. dramaSi. uaRresad pi­ mimarTavs. warmoTqmis manera. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. Qntriga [fr. romelic emyareba moxatavs. nagani] – 1.  kiTxviTi i. xmis intuQcia [laT. raduli.  i.  i. adrindel gamocdilebas. intro liTadi. qali. romelic intrigebs yarosTan. (fsiq. 3.-223- inf intQmuri [fr. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba.-is mqone adamiani. rome­ teloba. Tema. gavsebuli] – sis­ . mniS. spectio vixedebi SigniT] –  i. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili.) Sesrulebis sizuste.  i. intime < laT. Sinauruli. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. i. 1) awyobs. 2. intimus yvelaze Rrma. kavSirebuli. ¥ intriganuli. uSualo. Qnfant­i [esp. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). megobruli.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. gu­ introspEqcia [< laT. mixedviT). intuituri da berZ.-ebi mefis karze. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. intrigant] – piri. (lit. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. ta] – mixvedra. i. Tqvam] – 1. mowyoba.-ebis li. gamoxdoma. SorsmWvre­ 2. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. urTierToba. siyvarulTan da­ (ix. (mus. saubari. intriga. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. SegrZneba. mul­melodiuri wyoba. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. alRo. intoqsikAcia [laT. Si­  rTuli i.

inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. masSi mimdinare procesebis  rus. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. in folio < qveS. rome­ lic informacias iZleva. romlebsac lis) formati. читать. s. gaufasureba imis gamo. infra in­fOlio [laT. (s. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. infEqcia [< laT. i.-s Teoria. informatik] – disci p­ lina. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. biuro. i. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli.) jojoxeTuri. jadoqrobis. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. saxelwodeba. informatique. germ. infectio] – informAtor­i – piri.) cnoba. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. infernalis] – (wign.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. imaze meti. saerTo terebis saSualebiT. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT.  infaqti Scd. rac udris adamianis smenis organo . infrAbgera [laT.-is nakadi. cnoba. zmnis ganusazRvreli for­ 2.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. cnobebi garesamyaros da ma. visime. saavadmyo– 1. daavadeba. inflatio gaberva] wyobiloba. nekromantiis. писать. momxdari ambis. informatio]  i. infernAlur­i [laT. (s. dabeWdo Tabaxis naxevars. Setyobineba raime fo. ¥ infeqciuri. agreTve mis da­ muSavebas. – (gramat. informAcia [laT. biT. informAtika [fr.  infliacia Scd. i. Sesaxeb. risa­ infinQtiv­i [laT. robebis SeWra organizmSi. Jurna­ 20­ze naklebi). qve] – (fiz. rac saWiroa sa­  i.  gulis kunTis i.

spirtSi gax­ . orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi.  qalaqis i. infuzOria [< laT. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. Seer­ 2. Ta kompleqsi.) zurgis nageboba­ Teba. infrastrUqtura [laT. rom­ loba airad. obieqtebi. rom TviTWvretis da TviT­  i. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. inhalo Se­ ra qveS. azrTa mokreba. inhalAtor­i – inhalacii­  i. melic TvaliT ro tema. SesunTqviT. inf. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. Rovani eleqtromagnituri 2. incestus] sis­ nivTiereba. i. yoghurd < Turq.inhalAcia [laT. bunebriv ZalebTan. da radiotalRebs Soris  i. reebidan.-225ver aRiqvams. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. Wvreta. ar Cans. 2. iOgurt­i [ing. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. Qod­i [berZ. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). es nivTiereba. mdebareobs. (erTujrediani) cxoveli. romelic uz­ ganWvreta] – 1. Rvreba. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. infra qveS.. Qoga [< sanskr. speqtrze optikursa ¥ ioguri. (samx. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. joga.-is ganviTa ingalacia Scd. reba. ¥ infrastruqturuli. iod  ingalatori Scd. varjiSi. romelic amtkicebs. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. moi poveben um­ xlis aRreva.

`suliwminda”). ion mimavali] – (fiz. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. (medic. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT.) ionebis warmoqmna. hipotheke gi­ rao. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze).­isgan: `mamisa”. hipochon] – avadmyofuri SiSi.ion -226- snili. ionizAcia – 1. realurad arsebuli ram. (filos. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . 2. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. mdogvis sunis mqone. fr. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). hipostasis pi­ rovneba.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. (fiz.] – momwam­ vleli nivTiereba. (fiziol. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. (fiz. sesxi. Qprit­i [< kreb. iradiAcia [< laT. 2. windi] – 1. arsi] – 1. 3. Qon­i [berZ. 2.  hi podromi Scd. i pOdrom­i [berZ. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. i poqOndria [berZ. `Zisa”. 2. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. i pOTeka [berZ. irradio Suqs gamovcem. i pOstas­i [berZ. vidre sinamdvileSi arian.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i.) individualuri. (medic. `Ze-RmerTi”.) optikuri movlena. gamovasxiveb] – 1.

irrigatio] – 1. kuri daavadeba. sistema. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. nagebobani. Qslam­i [arab. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. swori nawlavis da sxv. cxviris. irro- (Isidos) < (egvi pt. organoTa (piris. islam Tavis Se­ wirva. (botan. ararealuri. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. vide mamis – ismailis sa­  s. Rimili. Qrit­i [< berZ.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. krunCxvebi ruli.  i. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. irrealis] – si­ lad. Isis . ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. Qsida da Qzida [berZ. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. – 1.-227sistemaSi. xelidan] – (muslim. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. da mmarTvelobis mTeli 3. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. arxi.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba.  i. mSobeli. axasiaTebs irOnia [berZ. namdvileSi ararsebuli. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa.) Si­ Qris­i [< berZ. (medic. CilebiT. ist iracionAlur­i [laT.).) zambaxi. nobadobis da misT. muslimanoba). 2. eirōneia] – fa­ tirili. (ant. s. 2. sicili. respublika. dasxvagvari moSlisa. morCileba ala­ irigAcia [laT. sxva­ ¥ ironiuli.

i. musikis i. dawesebulebis. ebr.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. universitetis i. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi.  iubilisa. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. ¥ saiubileo. . Zeglebi. filosofiis i. arsebobda  i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. 3. sazogadoeba.  i.  s. gamokvleva. rac movlenebs Seiswavlis.  kacobriobis i. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi.. procesi. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. istoriogrAfia [berZ. i. geografia. TariRi. 2­isaTvis)  s. i. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. saistorio (mniS. istorQuli – 1. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. iUbile [laT. istoriaSi Sesuli. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT.  msaxiobis i. iUan­i [Cin.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. i. faqti.  i. pirovneba. religiis i. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb.  i. s. 4.  Teatris i. saRamo. 2... TariRi. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis.  saqarTvelos i. 3.. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. Sua saukuneebis i. iuvElir­i [holand. romani. pirovneba. historia] – 1. ¥ iubilesi. i. jubilaeus (annus) < Zv. vinc. historia da grapho vwer] – mecniereba. iubilei Scd. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. 2.. ieso qriste – i. rac namdvilad iyo.

iumOreska [germ. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi.) 1. iunkarebi. ¥ iunkrisa. biWi. junior axalgazrduli. i. i.  i. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros.. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). maRazia. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. romelic ofic­ rad emzadeboda. junge biWi. da satira.-is ganyofileba gazeTSi. Qunga [germ. ¥ iungisa.  i.) 1. humoristuli. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. saoqromWedlo).  i. ymawvi­ li] – (zRv.-s grZnoba. s. Qumor­i [ing. mr. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. Jurnali. Scd.iulQ­ usis welTARricxva [laT. oqromWedeli). moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix.-T laparaki. memamule.  zogjer ixmareba – humori. iUnker­i [germ.  s. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. um­ ciresi matrosi.  iunkerisa. musikaluri pi­ esa). grigorianuli). nawarmi. sinonim. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. iulQusis kalEndari.  iungasi Scd.. iunkerebi Scd. 2. ¥ siuveliro (qarT. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod.. zogi qveynis flotSi.-229bis. ¥ iumoristuli.  zogjer ixmareba – humoristi. komi­ kurad. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. 2. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. 2. junker] – (ist. iuniOnebi [ < germ.  iuliosis . iUnona [laT. cisa da miwis qal­ RmerTi. si­ non. humor] – 1. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”).

juridictio] RmerTi. da misT. dados xel­ iustQcia [laT. aseTi ufleba. romaul miTologiaSi: cis. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. des qonebas. jupitr] – 1. sinon. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. am  iuriskonsuli Scd. gansjadoba). Seesabameba zevsi). samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). romlis moR­ (qarT. jurt] – centra­ toriaze. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. nebasTan. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. Sekrulebebi. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. ganyofileba.) mzis sistemis yve­ 2. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. daxmarebis gaweva samarT­ 2. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT.  saxelmwifos i. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. debulebani. vaweoba. (ist. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. justitia samar­ . samarTalmcodne). iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. ganizacia an dawesebuleba. samarTlis normebTan. an mopasuxed da sxv. mzidan uli samarTlebrivi sfero. jurisconsultus] – iuristi. uzenaesi RvTaeba – 1. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. 2. sinon. mis teriQurT­i [Turq. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. rigiT mexuTe.iup -230- esabameba hera). ikisros val­ sinon. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1.

am titulis mqone pi­ ri. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. gabbalāh gadmocema. Qqs­i [laT. k kAbala1 [arab. monuri damokidebuleba vin­ meze. aso X] – 1. sasamarT­ lo warmoeba. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. kanoniereba] – 1. Qqedne [berZ. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. sasamarTlo uwyeba. kabalQstika [Zv.  i. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li.-231Tlianoba. ebr.  ixTiologia. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. Tqmuleba] – 1. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. iSEmia [berZ. Sua saukuneebSi: ebraelTa . ber­ Ta wodeba. ¥ kabaluri. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). rac kabalistika kabalQero [esp. kabalisa.  kabalasi Scd. gabbālah gad­ mocema. 2. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. ischô vikaveb. kAbala2 [Zv.  k. marTlmsajuleba.-is saministro. viWer da hiama sisxli] – (medic. Tqmuleba] – igivea. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. 2. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. ebr. daavadeba. kabâla] – sruli. 2. ixtiologia Scd. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. xelSekruleba. iqTiolOgia [berZ. iSQas­i [berZ. echidna] – 1. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis.

(TviTmfrinavSi). sadac kuTvnili oTaxi.. k. geTidan Semotanili) ro­ 2. kAbare [fr. kabernet] – 1. naosnoba. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. kabel] – her­ Tvis. lioba: mTavroba. cabiret] – 1. navis k. kabEltov­i [holand. muli depeSa. bundo­ ubanze). (saarCevno magiuri Zala aqvs. oTaxi. yurZens.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. yurZnisa. Tavsi specialuri daniSnu­ . 2.) gadakAbina [fr. vani.). cabaret] – patara kabQnet­i [fr.  telefonis k. (s) gemi. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. metulad izolirebuli  fizikis k.) 1.  telefonis k. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. mowyobili raime ra da misT. cabine] – patara sa­ zidvebi. 2. iseTi ram.2 m. avtomobilis k. televizia. ministrTa  s. cabotage] _ 1. warmodgenebi (cekva. wiTeli Rvino am jiSis Jo.  k. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. simRe­ 2. rentgenis k. sabWo. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185.  kabini Scd.. (s. saidumloebiT moculi. Znelad gasarkvevi ram.. xazi. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. mfrirebuli wes­Cveulebani. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. telegrafis 3. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo... (sinon. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. eleqtruli sadeni. bellouw] – (zRv. s. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. ¥ kabotaJuri da sakabota2. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). ka Seiqmna ministrTa k.. k. kbilis saeqimo k. rasac TiTqos xmis misacemi k. wevrTa.

-ebi. figurisagan Semdgari cek­ berZ.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. cavalier it. kavAlkada [fr.-ebi. raTi. saswavleblis (kadetTa 2. 2. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari.-ebi. kAdrebi [fr. kaci. kAbuk­i [iap. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. s. kAdet­i [fr. musika.-ebi. (s). sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. samxedro samsaxurs). kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k.-233- kav kabriOlet­i [fr. deklamatia. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. kadris oficeri. Seiqmna XVII  s. cadastre < Sdr. ¥ sakadro. politika. polki. myofi samxedro piri. cadre] – 1. an epizodi. cavalkada] – 1. romelSic gaerTia­ k. nismcemeli mamakaci. musika am nacemTa krebuli. cavalkade < it. cadet] – 1. revo­ kavAler­i1 [fr. cekva. nebulia drama. sia. katastichon furceli. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. k. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. cabriolet] – xelmZRvaneli k.­Si. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. erTad momavali . dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it.-ebis denadoba. maRali erTcxeniani or­ 2. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. sxvavebiT. cadres] – 1. re­ va. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs.-ebi. cekvisaTvis. vinc garkveuli 2. kAdril­i [fr. raime  k.  teqnikuri k. saavtomobilo departamentis k. 2. 1. lerio.

romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. 2. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. (gadat. kazUar­i [fr. kavAtina – [it.  kavalkadasi Scd.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. sasacilo). qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT).kav -234Si an samxedro gemze. казаки] – 1. Rru. cxenosanTa jgufi. casematta] – 1. ¥ kavalkadis. (samx. kazAkebi [rus. 2.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). 2. casuistiqne < laT. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria.  zaporoJieli k.-ebi. kAzino [fr.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. casino] – samorine. 2. kaTakmEvel­i [berZ. kAverna [laT. kazEmat­i [fr.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ .-ebi. 2. Rru] – 1. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. kAzus­i [laT.  donis k. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. k. maTi STamomavali glexebi. SemTxveva] – (samarT. caverna gamoq­ vabuli. raime SemTxveva (araCveulebrivi.) 1.) qanSi gaCenili si­ cariele.] – mou­ naTlavi. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. casus] – 1. (geol. casemate < it. casus kazusi. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. 2. casino < it. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). (moZv.-Ta divizia. kazuQstika [fr. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis).

kaTolQcizm­i _ qristi­ . meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli.  k. kaTArsis­i [berZ. igi­ vea rac kaTedrali. 2. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. msoflio] – pi­ ri.-is gamge.  mr. kATet­i [berZ. kaTolikesi. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs.  kateteri Scd. romelic kaTolicizms aRiarebs.. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. k. kathetos Sveuli] – (maTem. moxsenebebs. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi.  kateti Scd. katholikos sayovelTao. kadhedra skami. (wign.  kaToliki. katholikos sa­ yovelTao. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. kaTEter­i [berZ. kATod­i [berZ. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. herakle. kaTolikeebi. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). mRvdeli.  katodi Scd. 2.-is sxdoma. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. 3.) sulieri ganwmenda.  saavtomobilo transportis k. kaTolikisa Scd. kaTolQkos­i _ ix.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. ¥ kaTolikuri. 3.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba.  zogjer ixmareba kaTolikosi. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. katharsis ganwmenda] – 1. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. (ekl. platoni. anodi). kATedra [berZ. kaTalikosi. savarZeli] – 1. k. kaTOlike [berZ. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia.  kaTolikebi Scd.

kaQman­i [esp. kAkao [esp.  Savi k. ¥ kakofoniuri. 3. kainozOur­i Era [berZ. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1.  kakafonia. kakadu < malaiuri . iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. ¥ kaiutisa. arakeTilxmovaneba. musika.  k. kakafoniuri Scd. cacao < actek. kakafonuri. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. caiman < karib.  k. tropikuli mcenare (xe). kakauti] – 1. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi.  kaiutasi Scd. 3­8 m­mde simaRlis.­s meTaurobs romis papi. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. mosdevs mezo­ zour eras. kajuit kaiuta da fr. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). kalos kargi. k. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. ¥ kaTolikuri. kaleidOskop­i [berZ. eklesia. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. 2. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. noyieri sasmeli. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. kalAmbur­i [fr. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. kAiut­kompAnia [holand. kakofOnia [< berZ. kAkadu [germ. kakaos Teslis fxvnili.

2. ¥ kalendaruli (mniS.] – vaSlis Rvino. kal mcire alkoholiani. 3. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. xolo kaligkalvAzos­i [fr. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi.  kalendrisa. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri.  k. sax. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. grigorianuli k. 3­isaT­ vis).  saSualo k.) ambebis.  yalibi am mniS. . ba – (sp. gadat. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). romSi)] – 1. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. ogr. 2. kAlibr­i [fr.  kedlis k. kaligrAfia [berZ. xels.. aqvs” – Scd. xeli (naweri).  mecadineobis k.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. romelic Seiqmna me­16 s. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati. 2. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. (wign. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. magidis k. Sivas coli.-is Tofi. sportul SejibrebaTa k.. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli.  k. calibre] – 1. Wurvi. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers.. kAl­i – induizmis qalRmerTi.) kalendaris (mniS. moxa­ tulobani. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv.  msxvili k. gegma.­obiT Scd.-237wyo – mili.  iuliusis k. maz weras.

).  kalkuliatori Scd. celorifere < laT. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~.  kolorimetri sxvaa (ix. TabaSiris da sxv.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. k. k. sakvebi. kalorQfer­i [fr. calor siTbo da berZ.  kalka Scd. didi kaloria – siTbos is raodenoba. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. kalkulAtor­i [ing. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. sinon. car­ cis. saTbobi. ¥ kaloriuli. (enaTm. kalorQmetr­i [laT. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi.  koloriferi Scd.kal -238is raodenoba.  kalkuliacia Scd. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. 2. movercxlisfro mbzinvare liToni. saSrobi. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). oTaxis k. kalOria [laT.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. kalcQum­i [< laT. romelic Sedis kirqvis. calque] – 1. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. ¥ kaloriferuli. metreo vzomav] – xelsawyo.  k.  k. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). kAlmar­i [fr. mcire kaloria – siTbos . marmarilos. livu). gaTboba. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa.  wylis k. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT.. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. Se­ madgenlobaSi. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. kAlk­i [fr. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad.

Si. 2. ga­ 2. kombuis] – 1.] – induizmis pan­ ..-239- kam  kameasi. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. kAmera [laT. qva an niJara. palata < berZ. bargis Sesanaxi k. monarqis kari]  kameliasi Scd. broSSi. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. cameo. nulebisa.  sadezinfeqcio k.  kamariliasi Scd. kamElia [fr. kAmbuz­i [holand.  kambalasi Scd. melzec reliefurad aris 4. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. mera darbazi. velosi pedis men beWedSi. oTaxi. ¥ kameisa kAma [sanskr. – sasaxlis jariskacTa jgufi. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. TeonSi: siyvarulis RmerTi. kamarQlia [esp. da misT. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. cambis SigniT. qamea. vis (qarT. ¥ kamariliisa. saltis SigniT. ro­  mtversasruti k. camera TaRi. nagebo­ kAmea [fr.-is konservi. zogi­ formis Tevzi. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. camelia < kreb. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. rabis k. qameo Scd. camarilla < ca¥ kameliisa. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. 2. it.  k.  avtomobilis k. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. am mcenaris yvavili. manqanis. sinon. meo] – 1. bulia berZnul muzasTan). daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. xelsawyos. < sak. vilis isrebs. sakani). cakAmbala [rus. sva­ tomobilis. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT..

 k. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili.. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze.-is fabrika. kamerdQner­i [germ. kamQkaZe [iap. xelze mosamsaxure mamakaci. kamErist­i [fr. cxovreba. TviT fotografiul.  k. ic­ vamdnen rogorc Jilets. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. 2. moaxle. kamErher­i [germ. kamikaze RvTis qari] – 1. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. musika. ¥ kamvoluri.  k. kamErton­i [germ. aseTi musikis Semsrulebeli. kAmzol­i [fr. viwro wrisaTvis gankuTvnili. 2. momRerali. k. matyli.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. mamakacis Zveleburi samosi. cameriste it. orkestri. romelSic ideba firfita an firi. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). camera oTaxi] – 1.  k. k. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. rac Scd. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. 3. kamEruli [< laT. aseTi nawarmoebis. Cveulebriv usaxelo. camisole] – 1.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. kAmvol­i [germ.  kamergeri. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. poezia.  kameristka Scd. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis.  maud – k. kamer­iunkerze meti. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. kamerReri Scd. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. sinon. erTi an ramde­ . iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. pirfareSi).

 s. wesi. nava­ . ise. kampagne laS­ qroba. kamin < berZ. Senobebis da sxv. TviTmfrinavebis. kanalizAcia [fr. s. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. zolebiT da misT. dafarva laqebiT. muSaoba. xelovnuri kalapoti zRvebis. arxi). 2. ¥ sakanalizacio. milebi. komufl[i]- kan aJi Scd.. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.) TavzexelaRebuli kaci.Ra­ ri] – 1. canalis mili. (samx. kAnal­i [< laT.mowyobiloba informaciis gadasacemad.  kompania sxvaa (ix. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. < it. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. brZolis veli] – 1. Tesvis k. zamTris k. camouflage Se­ niRbva] – (samx.).  saarCevno k.  qalaqis k. (ist.  muSaobis k. 3. omi.  kandeliabri Scd. 2.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  satelevizio k. (gadat.-241peboda me­2 msoflio omSi. sinon. kandQlabr­i [fr. (gadat.  kamufliaJi. keria] – buxari.) raimes miRwevis gza. kandQdat­i [laT. kaminos kera.).) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. kampagna mindori. kAmin­i [germ. kampAnia [fr. kavSiris xazi. rome­ lic dasaxelebulia. ¥ kampaniuri (mniS.. s Wa. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad.  ruseT-iaponiis k.  mdinaris k. kamUflaJ­i [fr. 2. k. 1­isaT­ vis). qseli. tankebis.  k. rom gaZneldes maTi cnoba.-is gamoyeneba. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema.-is qseli.

kanQon­i [esp. kanQbal­i [fr. 2.kan -242Raldis. saafTiaqro da zog sxv. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. agreT­ ve violinos da misT. kanOnada [fr. 2. ¥ kanoesi. rCilvis dros. kanOner­i [fr. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. patara samxedro xomaldi erTgvari. iyeneben laqebis. kaci­ Wamioba.  agreTve ixmareba kolofoni. (gadat. kAnoe [ing. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. s.. barba­ rosoba. qa­ .  kanoisa Scd. sxv. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. miwe­ riloba] – 1. kanibAlizm­i (wign) 1. (gadat. qvemexi] – momcro.  k. barbarosi. kanon wesi. ve­ luri. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. sadme misaRebad da sxva. ¥ sakandidato. kAnistra [ing. literatura.-is midevna. 2.  kanonerka Scd. kAnon­i [berZ.  s.) sisxlismsmeli adamiani. canonniere < canon zarbazani. canonade < canon zarbazani.  parlamentis wevrobis k. kAnkel­i – taZris nawili. debuleba. sakravebis xemze gasasmelad. miyola. kongresis wevrobis k. canibale < esp. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. staJi.  kanonadasi Scd. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. canibal] – (wign) kaciWamia. kanQfol­i [berZ. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi.-is dasaxeleba. dasaniSnad. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. dogmati.) mxecoba. warmoebaSi. ¥ kanonadisa.  dawesebuli k. 1). canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari.

 kantatasi Scd.). 2. ¥ kantatisa. sakantono  k. kAnton­i [fr.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli.  konfeti sxvaa (ix. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. qsovilis viwro zoli. ¥ kantiani. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. 2. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. ¥ sakancelario da kance- .) xelisufleba. saeklesio kanonad damtkiceba. (s. dawesebulebis ganyo­ fileba. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli.  eklesiis k. 3. cantor mgalo­ beli. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi.  k. Zveleburi lirikuli leq­ si. kancelAria [laT. kanon kanoni] 1. momRerali] – 1. guliani k. k (s. cancellaria] – 1.. gundisa da or­ kestrisaTvis.  institutis k.  kamfeti Scd. 2. kanonisieren < berZ. wignis ydaze. kante] – 1.) arCevnebi. ¥ kantonaluri.  k. 3. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. kAntor­i [laT. agreTve orga­ nisti. romelic ganagebs saqmis warmoebas. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. cantare simRera] – 1. 2. Se­ movlebuli risme kideze. 2. kAnfet­i [it. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. raime masalis zoli. dakanoneba kAnt­i [germ. kAntata [it. Sarvali. TiToeuli mxare. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. kantata < laT.) soflis sammarTvelo. (Zv. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli.  Sokoladis k.  qudis k.

momReralTa gundi. (k. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs.. capella samlocvelo.  warmoebis k.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. kanzler < laT. ¥ kapelisa. ingl. cancellarius] – 1. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. kAncler­i [germ. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. kapelmeisteri Scd. s.) mimowera. (arqit. yidis programebs. samuSao. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. (saub. finansuri k. 2.  kapelasi Scd.  kapiliari Scd. 3. sawarmoo urTierTobani. saeklesio momReralTa gundi. kapelmaQster­i [germ. kapElan­i [laT. kapQlar­i [laT. sistema. kApela [it.) kaTolikeTa sam­ locvelo. s. iyeneben fa­ ifuris.. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ .  samrewvelo k. egvteri] – 1.  kapelmaistrisa. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. wre. am wodebulebebis mqone piri.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. 2. ¥ kapelmaisterisa. nivTebi. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba.  s. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. kapQtal­i [laT. capitalis fr. mTavari] – 1. 2. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. warmoebaSi.  saqarTvelos saxelmwifo k. capellanus] – 1. Rirebu­ leba. kaOlin­i [Cin. kapeldQner­i [germ. k. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. qaRaldis da sxv. capella < laT.kan -244to darbazSi momuSave. 2.. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. ¥ kapitalisturi.

kapiUSon­i [fr. kapQtel­i [laT. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. romSi: erT­erTi goraki. caput (capitis) Tavi] – 1. sinon. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. mu­ zeumebi da sxv. capito- lium] – 1. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. oficris wodeba. 2. kapitulianturi Scd. cixis k. politika.  Soreul naosnobis k.  k.-is boga. capitaine < laT. kap kapitolQum­i [laT. capitulatio] da kapitulQreba [germ. didad mniSvnelovani. fendamentu­ ri. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. gemis ufrosi meTauri. Tavi. mosas­ .  kapitiulacia Scd.) gundis meTauri (qarT. safuZvliani. gadat. kapitulAcia [laT. nageboba.  kapitanisa Scd. remonti. k..  fexburTelTa gundis k. armiis k. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. Senoba vaSingtonSi. kapitAlur­i [laT.nagebobisa).. 2.-is TanaSemwe.  avtomobilis k.  k. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi).) ukan daxeva siZneleTa winaSe. sawvimars. ¥ kapitnisa.. 2.  kapitulianti. k.-245warmomadgeneli. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. Senoba. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi.  usityvo k. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis.  k.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva).. kapitUlant­i – piri. kapitalis (mniS. wyalqveSa navis k. naSromi. k. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. (sport. kapQtan­i [fr. (wign. 1) mflobeli. capitalis] – 1. TavianTi poziciebis daTmoba.) ko­ lonis zeda nawili. 2. capitulieren] – 1. ara msubuqi.. 3. ¥ kapitulanturi. gundisTavi).

kApris­i [fr. 2. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa. carabinier it. caravella. kApron­i – xelovnuri boWko. capsula patara yuTi] – 1. aseTi boWkos qsovili..  k.  avtomobilis k. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. kApot­i [fr. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. sxvadasxva meqa­ nizmisa. ucnauri aCemeba.. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. ¥ kapiuSoniani. karAbin­i [fr. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. Wirveuloba. caprice] – (mus. capote] – asaxdeli saxuravi. kapUcin­i [it. karAmel­i [fr. kApriCo [it. yarabini.  k.  karavelasi Scd. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba.  Caikovskis `italiuri k.  kapiSoni. labada.  karabina. TviTmfrinavis k. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. karabQner­i [fr.” rimski-korsakovis `espanuri k. qurTuks. yarabina Scd. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. 2.”. caprice] – axi­ rebuli survili.. caravelle esp.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan.  kristefore kolumbis k. kapiSoniani Scd.  kapriCio dasaSvebia. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. kApriz­i [fr. karAvela [it. Cve­ ulebriv guliani. karAmbol­i [fr. ¥ karavelisa. kApsula [< laT. .) igivea rac kapriCo.kap -246- xams. kApral­i [fr. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. amerikuli maimuni er­ Tgvari.-is Zafi.

cxovrebis muSaobis piro­ bebi). cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT.-247- kaf karAntin­i [< fr. katEnaCo [it.  nostradamusis k.  axalgazrduli k. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. кафель < germ. . kAter­i [ing. taepiani leqsi. katçchçsis darigeba. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. esp. sva­ men Cais. sadac sauzmoben. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. sinon. kafetEria [ing. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi.-idan gaqceva. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. sinon. kAfe [fr. yavas da sxv. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. quarantaine kAtren­i [fr. drekadi niv­ Tiereba. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. kAtorRa [berZ. aseTi patimrebis adgili.-ebi. cafe] – patara resto­ rani. katarRa < berZ. katergon gale­ ra] – patimroba.-is momRerali. catenaccio ur­ duli] – (sp. Sorenkeci).-Si gagzavna.  k. (qarT. cautchiuc < perus indielTa enidan. romlis kargi piri moWiqulia. katOrRuli – Zalian mZime. saxanZro k. ¥ kafesi. kAfel­i [rus. caucho] – elastiuri.)  sabuqsiro k. kafeSAntan­i [fr.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. k. cafeteria] – kafe erTgvari.. kachel] – gamomwvari Tixis fila.  k. satorpedo k... kaUCuk­i [ing. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. sazRvao k. cxovreba. katexQzis­i [< berZ. autaneli (Sroma. iye­ neben rezinis warmoebaSi.

kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  w. capsula fr. keisrisa. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.  keisarisa Scd. kEgl­i [germ. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis.  k. kaktos] – tropikuli mcenare. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. k.-is waqceva. kaSAlot­i [fr. kASne [fr. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi.  kaktusi Scd. sinon. kegElban­i [germ. kAqtus­i [laT. kaSni Scd. yelsaxvevi).  k. cactus < berZ. kedi.  mx. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. ag­ reTve am xis nayofi. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. Kaisar < laT.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. kapsula. feri.  kafsula. 2. kapsuli Scd. TviT es TamaSi. kAStan­i [laT. ¥ kedrisa. sakeisro gakveTa – (medic. kEdar­i [berZ. Cacholot < port.  kedarisa. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  libanis k. ¥ wablisa. kAfsul­i [laT. simRerebi. wablisferi. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). keQsar­i [berZ.  sasaqmebeli k. rodesac SeuZlebelia mSo­ . capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. ¥ kaSnesi.  kaSnisa.  ketebi Scd. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).  Tbili k. Kegel] – 1. ¥ sakeisro. kedri Scd.-ebis gawyoba.

) gamomwvari Tixis vianebiT.. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. ro­ burjebis amosayvanad). gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. teri­ qarTuli k. bili banaki. samuSaoebi. (kreb. keisari daibada aseTi ope­ 2.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. Camping] – av­  k. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral.) daavadeba.. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. nakeTobani espaneTis.) das xv. ¥ keramikuli. britaneTis. belgiis (mog­ 2. kEpi [fr. toriebze. k. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. vaza. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. kEmping­i [ing. winafriani rbili kElneri [ger. dadis naxto­  k. sadgomi. qarxana.  kepka (mniS. SeuRwevi didi kamera. Cella oTaxi] – vedi. agreTve. Sveicariis. k. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . romelic `me Tqven ver gagigeT~. Kallner] – germa­ qudi. xanaSi da sxv.  antikuri k. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. mamakacis saCixiani. ro­ kEnguru [ing. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. (astr. caisson] – wyal­ tumro.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. 1­saTvis) Scd. kentauros] – 1. mokle aqvs. xidis Tosani ZuZumwovari. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi.. kepi] – 1. neobis xelovneba. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. meTu­ namedrove safrangeTis. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. Crd. Tanamedrove kunZulebis. sas­ kEson­i [fr.lud­ (safrangeTis armiaSi).

 oTaxis k. magida. bienale.) namravli.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. (maTem. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. kosmonavtebs).) xarisxis maCvenebeli. kvazErebi [ing. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. kEqs­i [ing. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. quazer mx. 2.  kvadrigasi Scd.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. 1­Tvis). 3. ¥ kvadragisa. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT.  kvadratiuli Scd. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. quadratura] – (maTem. tolgverdiani sworkuTxedi. . kvadrAtura [laT. trienale). kvAdriga [laT.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. k. Se­ mokl. (maTem. figura. ¥ kvadratuli (mniS. kvadrQlia [esp. kEtCup­i [ing. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade.  k. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba.  sami ayvanili k. romelic ors udris.  keksi Scd. Saveebs. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). kEfal­i [berZ. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. kvadriEnale [< fr. ocdaxuTia. cakes (mr.-Si. 2. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. kvAdrat­i [laT. gadat. quadrinnale (mdedr..  xuTis k. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. ketchup] – to­ matis sawebeli. wris kvadratura – 1. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi.

Taviseburebebis mixedviT. risame saqmianobisaTvis. qvantitatiuri Scd.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. kvAker­i [ing.) Tvisebrivi (ix.  k. quartetto < quartos meoTxe] – 1. kadrebi. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. marti). meTodi.  kvartlisa Scd. kvantitatQuri [< laT. 1­isaT­ vis). quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. kvalitatQuri [< laT. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. qalaqis didi masivis uba­ ni.  kvalifikaciuri Scd.) raodenobiTi (ix. Teber­ vali. muSaki  s. k. quartal < laT. meqanika. Teoria. sakvalifikacio.  kvartalisa. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. 2. kvArtal­i [germ.  kvantitaturi. kvartEron­i [esp.  k.  pirveli k. kvAnt­i [laT. 3.  k. ag­ reTve kvalitatiuri). meTodi. kvArtet­i [it.  k. quartus meoTxe] – 1. komisia. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. ¥ kvartaluri (mniS. rac fotoni. qvanturi Scd. kva ¥ kvanturi.  kvalitaturi Scd. ¥ kvalificiuri.  qvanti. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. ag­ reTve kvantitatiuri). aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. musikaluri . k. 2. qalaqis nawili.  k. qualitas Tve. (ianvari. angariSi. sinaTlis kvanti – igivea. Tbilisis nucubiZis platos k. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). kvalifikAcia [laT.  q.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve).

 saqarTvelos saxelmwifo k. kiUvet­i [fr. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. clan] – Sotlan­ dielebSi.kva -25220 ss. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi.  beThovenis simebiani k. 2. piesa. klawisz < laT. operisa da misT. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. sabeWdi manqanis k. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. clavis gasaRebi] – firfita. kvArc­i [germ.  k. ¥ sakvarteto.  s. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. klAviS­i [polon. gadamrTveli.  qvarci Scd. me­19­ .  kiuresi.  kiurs Scd. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli.  fortepianos k.-ebi. romelSic oTxi Semsrulebelia. klAvir­i [germ.) – gvaris mixedviT]. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. klavir] – 1. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. irlandielebsa ansambli. kicks (mr. ¥ kiurim. ¥ klaviSebiani. klaviAtura [germ. klAn­i [kelt.  klaviaturasi Scd. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. kQure [fr. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. cuvette menji. iyeneben medicinaSi das xv. quarz] – ufero minerali. ¥ klaviaturisa. 2. sakravebi. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.)  roialis TeTri da Savi k. sa­ orkestro piesis. klavEsin­i [fr. kiuris.  kiurisa Scd. kQqs­i [ing. klaviatur < laT. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. gadaReba forte­ pianosTvis.. akordeonis k. soliciumis orJangi.-ebi. k.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. sa­ beWdi manqanisa da sxv. fortepianos winamorbedi.

pirveli k. samedicino oTaxi skola­ Si.  `k.  muSaTa k.  kliaseri Scd.  pirvel k. (mag. saklaso (mniS. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. klArnet­i [fr.  pirveli k. s. klasQkos­i [< laT. ¥ klasobrivi (mniS. winaaRmdegobani. maRali k. 5. `k. gvarovnuli Temi. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. 6. 8. 9.  ZuZunwovarTa k.  me-20 s.  meaTe k. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. 4.  TamaSis k. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. oTaxi. ferweris k. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi.-is kaiuta.-is fexburTeli.. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. done. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.-is moswavle.-is vagoni. clarinette] – xis Casaberi sakravi.-Si Sevida.  `k. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. 2. .  k. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. fexbur­ TSi). davaleba.  maswavlebeli k. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. gvari. klasifi­ kacia.-ze damkvreli” Scd. risame xarisxi.-is qarTuli k. momzadebis done. 2. klAs­i [laT.  s. 7. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. classis Tanrigi] – 1. mecnierebis didi moRvawe. literaturis. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT.-is Soferi (mZRoli). daukra”. 3. keltur tomebSi. 1­Tvis).-s ukravs”. moswavleTa jgufi. klAser­i [fr. aTeulebi da aseulebi.-253da sxv. erTnari damokidebuleba.  me-2 k.-ss Seadgenen erTeulebi. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. 3­isaTvis).

motociklis da misT. clerc ing. kleptomAnia [berZ. an­ tikuri.ebi. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli.  k.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. SesaniSnavi. meqanikuri sasignalo sayviri. magaliTi. klasQcizm­i [germ. sanimuSo. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. klAqson­i [ing. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi.kla -254da berZ. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli.ti pobrivi. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. 2. Tanri­ gebad dayofa. claustrum daxuruli saTavsi . filologia. ¥ klerikaluri. srulyofili.  k. klaxon] – avto­ mobilis. k. partia. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. klaustrofObia [laT. klasikosis.  k. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. saukeTeso. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. clerk ga­ damweri. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. klerikAlizm­i [< laT. jgufebad.­Si da me­19 s. k. klerQkal­i [< laT.  k. literatura. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. klasQkur­i – 1. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. nawarmoebi. klErk­i [fr. 3. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. klassizismus] – me­18 s. ganaTleba. klemme giragi. klasikosebis mier Seqmnili. klEma [germ.

) ix.. saparikmaxeros k. klimaqsi. 2.  k. romelic klimats. mudmivi k. klQnC­i [ing. mkurnaloba. klQent­i [laT. cliens (clientis)] 1. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba.SemkveTi.-ebi. havai. piri. romelsac emsa­ xurebian. pirobebi.-255sasuliero piri] – 1. kli klima (klimatos) klimati.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. klQmaqs­i [berZ. piri. muStari]. mTis k. 2. gamokvleva.. kurorti. klimaqterQum­i [< berZ. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. staJiori. si­ non. k. saf­ rangeTSi. romelic emzadeba notariusad. ¥ klimaturi. . kliEntura – klientTa er­ Toblioba. klinQcist­i – eqimi. klientebi.  zomieri k.  klienturasi Scd. klimax] – (me­ dic. clinch] – (sp. amindis reJimi. sadme mimsvleli (moZv. klimaqtoriumi. klQmat­i [berZ. havas Seiswavlis. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. myidveli. klQnika [berZ.-ebi. k. ¥ klinikuri.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. Tbili k.  maRaziis k.  k. klimatololOgia [berZ. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. ¥ klienturisa.  bankis k. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba.

vegetatiuri gamravleba. club] – sazoga­ reli adgili. cloaca] – 1. yari] – (biol. buli. ri kodi.  klounadasi Scd. sibinZuris. iyeneben dasabeWdad. doebrivi organizacia kul­ 3.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. klOun­i [ing. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win).) gaxrwnilebis bu­ . 2. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. klQros­i [berZ. wisqveSa arxi qalaqebSi. mcenaris an cxovelis (finans. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. kleros] – 2.kli -256- klQp­i [ing. organizmi. 4. organizmisa. kliSE [fr. clown] _ cirkis  TuTiis k. romelic ab­ klQfs­i [ing. ¥ kliSesi. ofilmi. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. monawileoben. clip sarWi] – sa­ de. clips (mr)] – 1. klQring­i [ing. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. soluturad identuria sayure. naxazi da misT. ganoebisaTvis. gena. clearing < cleklOni [berZ. klon amona­ boloze. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. nagvis dasay­ klUb­i [ing. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. romelSic klounebi klOaka [laT. xumara. (gadat. nergvis gziT. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. 2. cliche] – liTonze.) usqeso an  kli psi Scd. erTgvarovani STamomavloba. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. rac mis winapars.

kiserze aqvs laqebi. ikvebeba foTlebiT (sinon..  s.  k.  klumba Scd. klUmb­i [ing. koalQcia [< laT. saTvaliani gveli).  koalasi Scd. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. aseTi orga­ nizaciis Senoba. muSaoba.. ¥ koalisa. knoop] – 1.  knopka Scd. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. ¥ koaliciuri. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. binadrobs xeze. Sedgeba ori nawilisagan. metad Sxamiani. sadgomi. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. kObra [port. mTavroba. Wikarti). 3. CanTosani daTvi).  axalgazrduli k. knExt­i [holand. kOd­i [fr. yva­ vilnari.  eleqtrozaris k.  xelTaTmanis Sesakravi k. kod kOala [ing. . politikuri. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. sinon.. cobra] – didi gve­ li. sadac yvavilebia darguli. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. knOp­i [holand. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari).-ze TiTi daaWira.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. sportuli k. sinon. sportuli an sxva xasiaTisa. 2. k.  saTvalebiani gveli Scd. qurTukis Sesakravi k. knecht] – (zRv. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. koala < avstral.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. dasamagreblad (qarT. ¥ saklubo. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. romelTagan erTi jdeba meoreSi. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad.  antihitleruli k.

¥ koduri. mxatvruli nawarmoebi. kOka­kOla [ing.kod -258-  asoiTi k. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. (fiz. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. kolaboraciOnizm­i [< fr. enidan] – tropikuli buCqi. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. filmi.q. romlebic  kavboi Scd. 3.  samxedro operaciis k.) – sidide. saxviT xelovnebaSi: leTSi. codex wigni] – kanonTa krebuli.. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1.  saqarTvelos samoqalaqo k.) literatu­ kOka [esp. kOvboi [ing. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. gadat. morses k. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. gafarToebis k. 2. kOdeqs­i [laT. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. cifruli k. fuZvelze. mzareuli 2. koeficQent­i [laT. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. ¥ koka-kolisa.. fonze dawebeba  k.k. (maT. dasavleT evropaSi: piri. kok] – gemis da faqturiT.  koka-kolasi Scd. coca < perus indielTa . colaboration TanamSromloba. romlis foTlebidanac iReben kokains. nebSi. (wign. – burTisebri baqteria. saxelwodeba.) sidide.  xaxunis k. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1... sisxlis samarTlis k. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. iseTi masalebisa. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m.

kol  k. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. kolEqtor­i [laT.  sabiblioTeko k. ¥ kolegiuri – (wign. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. kOlega [laT. romlebic qmnian admi­ nistraciul. kOlba [germ.  sxva k. 2. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. xelmZRvaneloba. amxanaguri. weboTi gaJRenTili. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad.  advokatTa k. bambis qsovili erTgvari. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. profesiis Tanamdebobis mixedviT.) sul sxva saqme.  kolegialuri. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. kolEnkor­i [rus. ufro patara. kolEqtiv­i [laT. ¥ koleqtiuri. (gadat.  saredaqcio k. 2. коленкор < fr. didi milsadeni.  skolis k.  kolegasi Scd. milsadenebidan Semosuli . romliTac miedineba sxva. Seferiloba. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. 2. kOler­i [laT. ¥ kolegisa.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. k. saministros k. aseve saerTod fe­ ri. kOlafs­i [laT. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. collector Semkrebi] – 1. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. misi toni da sisqe. ¥ kolenkoruli. kolEgia [laT. gadawyvetileba. color feri] – saRebavis feri. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi)..) ara­ erTpirovnuli. sxvebTan SeTanxmebuli.  kalenkori Scd. saerTo miznebiT intere­ sebi. dawesebuleba. collegium] – 1.

(wign. safosto markebis k. markebi.kol -260¥ koliesi. kolEqcia [laT. ¥ kolibrim. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. gasaubreba] – 1.) nivTiereba. in­ teresTa Sejaxeba.-ebi. . k. kolloquim saubari. ¥ sakoleqcio. kolokvQum­i [< laT.  briliantis k. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. collier] – yelsabami.  sakanalizacio k. kolibrs Scd. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT.  cxovrebiseuli k. in­ glisSi. far­ Ruli).  koliisa Scd. airebi an siTxeebi. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. collisio] – 1.  k. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. webo da sxv.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi)..  k.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi.. kOl­i [ing. miswrafebaTa.  kolibrma. saxamebeli. kolibris. 2. kOlika [berZ. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. fizikaSi. kolitis < berZ. kolOid­i [berZ. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili.  Tirkmelebis k. wylis k. saqarTveloSi: saswavle­ beli. gogirdi.  s.  qronikuli k. (lit.  mineralebis k. suraTebis k. kOlie [fr. college] – 1. kolQzia [laT. 2. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. xsnari. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli.) ¥ koloiduri. koleqciOner­i [fr. kOlit­i [germ. kOleji – [ing.. kOlibr­i [esp.

3) wevri. 2. politika. qveynebi.-ebi Savi zRvis sanapiroze. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. 4.  k.  Zveli berZnuli k. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. fizikosTa k.  kalona Scd.. adamianebi an sagnebi. 1­isaTvis).-Si.  triumfuli k. koloniis (mniS.-2612. kol  Sroma-gasworebis k. kolonizAtor­i – piri. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS.  k. sinon. koloniis (mniS.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. . kolOnist­i – 1.  qarTvelebis k. 2.  k. Cagvra. colone] – 1. 1).  pingvinebis k. moaxalSene). politika. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. qveyana. colonia dasaxleba] – 1. samecniero TaTbiri. WianWvelebis k. kolonizAcia – 1. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. 1) mosaxleobas. 2.  jaris k. ucxo qa­ laqSi.  kalonia Scd. 2) mcxovrebi (qarT.  k. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. kolOnia [fr. kOlona [fr. maRa­ li sveti.  biologTa k.. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. ¥ kolonizatoruli. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. erTi erovnebis adamianTa jgufi. kolOncifr­i [germ. moskovSi me-17-18 ss. axalSeni).-ebi. k. kolonia mniS. 3.-ebis ganTavisufleba. ¥ kolonialisturi. 5. tankebis k. (ist. 2.  koloqviumi Scd. sinon. kolumneziffer] – (poligr. colonne < laT.

brZaneba.  kamanda Scd. sax. gadat. xelmZRvaneli. (wign. moxuci.  k. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT.  k. uzarmazari.  epoqis k.  mecnierebis k. rac Rrma Zils mogvagonebs. colorito < laT. sasaxle. suraTSi ferTaSexameba. sacxenosno Sejibrebis. k. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. uzarmazari qandakeba an sveti 2. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . 3. kOlos­i [berZ. kolosAlur­i [fr. 2. samxedro mosamsaxureTa.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. 2. koma Rrma Zili] – (medic. kolossos ] – (wign.kol -262- kolorQmetr­i [laT.  naTeli k. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. raime udidesi.  k. ieri. avtogadarbenis da misT. istoriul romanSi. commandeur] – 1. Taviseburi naTeli. sportsmenTa oganizebuli jgufi. gadat. warmodgenas k. moto. commande] – 1. am wodebulebis mqone piri. kolorQtuli – 1.) Za­ lian didi. kolOrit­i [it. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. kolossos didi qandakeba] – 1. velo.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. punqti. gankarguleba. 2. mkafiod gamoxatuli. rac qmnis mTlianobas. kOma [berZ.  kalorimetri sxva (ix). kolumbarQum­i [laT. peizaJi. sinon. warmateba hqonda. colossal berZ. color feri] – 1. fersazomi).) ugono mdgomareoba. ¥ sakomando. gvari sistemis revolveri.-ebi. kOmanda [fr.  s.  fexburTis k. mniSvnelo­ vani.  avtogadarbenis k. figura. 2. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. color kOlt­i [< sakuT. komAndor­i [fr.

ungruli nagazis jiSis ZaRli. molieris k. risame urTierTganlageba. ..  samkervalo k.. kartofilis amosaRebi k. combine] – manqana. kombinAcia [laT. komedQant­i [it. 2. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. sawarmosTan.  kombinizoni Scd. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. kosmonavtis k.  cifrebis k. romelic komediebs wers. saWadrako.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi.  puris asaRebi k.. ferebis k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi. 1) moxda.  k. musikaluri k.. ¥ kombinaciuri. TamaSi (WadrakSi). giorgi erisTavi. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. fexburTSi. qvanaxSiris k. poligrafiuli k.. 4.. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. (s) Janri. commedianto] – (moZv) igivea.  k. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. kom  eSmakuri k. k. k.  bavSvis k. rTuli Canafiqri. 2. combinatus gaormagebuli.-ebi. Sexameba. comoedia < berZ. Sewyvile­ buli] – 1.. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. combinatio] – 1. am wodebis mqone piri. samTo k. 3. opera.. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan.. ¥ komediuri da sakomedio.-263erTi umaRlesi wodebuleba.  k. xrikebi raime miznis misaRwevad. kombinEzon­i [fr. 3. kombQnat­i [laT. Sofris k. rac komikosi. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. maqinacia. (soflis meurneobaSi). (s) siuJeti.  saswavlo k. komediOgraf­i – dramaturgi.  qarTveli k.  klasikuri k.

. romelic risame komentarebs iZleva. komman- dantur] – dawesebuleba. commercium] – kerZo vaWroba. komentArebi – 1. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. romelic komercias misdevs.. komErcia [laT.  rkinigzis sadguris k. sakomendanto saaTi – igivea. komentAtor­i [laT. Cveulebriv mr. komErsant­i [fr.kom -264Scd. commentator] – piri.-ebi. commersand] – piri.-ebi. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. komEndant­i [fr. msje­ loba risame Tobaze.  komentariebi Scd. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS.  saerTo sacxovreblis k.  teqstis k. 3. sakomendato komendAtura [germ. samxedro piri. 2) sasamsaxuro sad­ gomi.  cixesimagris k.  qalaqis k.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. navsadguris k. commandant < laT. 2. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. mindoba.  gazeTis k.) ityvian. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. banakis k. komEntari zedmEtia – (wign. samxedro meTauri. am dawesebulebis sadgomi. komEntar­i [laT. sportuli k. Se­ noba. 2..  komendati. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. mibareba] – 1. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. commentarius]. 2) udgas.  komendantura Scd. saerTod vaW­ .­Si. commedare davaleba. rac komendantis saaTi. 4. komentaris (komentarebis) avtori.

. k. niWi.  k. komQkuri – 1. (s) garigeba. (s) operaciebi. k. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. rac ko­ mediuri (ix. kudiani var­ skvlavi). romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. komisiOner­i [fr. kOmeta [berZ. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. savaWro operaciebi.. sinon. commissionnaire] – piri.  komivoiaJuri Scd. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. debs xelSek­ rulebebsa da sxv. saeqimo k. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. <] – risame ko­ mikuri. kometes (aster) Tmiani. mdgomareoba. gadat. sasacilo  k.  k. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. komedia). igivea. 2. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. k. romelic garkveul funqciebs asrulebs.  k.rogorc unda] – maRali wris. saxelmwifo mmarTvelobis organo. kOmilfo [fr. Sesaxedaoba. 2. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. commis voyageur] – savaWro firmis agenti.  saarCevno k. komisarQat­i [fr. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). commisaire < laT. kOmizm­i [berZ. opera. ¥ komerciuli da sakomercio. commissio da­ valeba] – 1. commissariat < laT. komivoiAJor­i [fr. sasacilo xasiaTi. komQsar­i [fr. komQkos­i [berZ. adamianTa jgufi.-d gamoiyureba.-265roba.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad.

komQtet­i [fr. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd.kom -266- xulebis. 2. comics (mr. kompAqturi [laT. romelsac uxdian  komikuri Scd. k. sazRauri). saxsrebi.) < comic komikuri. kOmiqs­i [ing. romliTac gansazRvraven 2. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. – mWidro. . specialisti. Srifti. aqvs damag­ toritetuli. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. compagnie] – 1. 2) mqone. sxivis saSualebiT. romelic  k. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. organizacia.). nitebuli isari. kompas fargali] – xelsawyo. aRdgena organizmSi. gadasavlo Sinaarsis. azri. saeqsperto k. ro­  k. Cveulebriv saTav­  fuladi k. compusso < holand. sakiTxTa wyeba. kOmpaqt­dQski [ing. competencota adgili uWiravs.  s. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. msajuleba. compactus]  kompententuri Scd. (saub. masa. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. komisia.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba.  saaqcio k. rasac kompetEncia [laT. av­ qveynis mxareebs. k. sinon. SekumSuli. kompetenciis (mniS. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT.  k.  k.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). ne raime dargSi. compact 2. yovelTvis CrdiloeTisken 3. aris mimarTuli. msubuqi. comite <laT. compensatio] – 1.) jgufi adamianebisa. (qarT. k. (medic. 2. Tanxa. tia] – 1. comdros. codnaze damyarebuli. sasacilo] kompensAcia [laT. sfero.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris.. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. Tonis diskis saxiT. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. ¥ sakompensacio. epoveba visme.gamosa­ an Tanamdebobis piri.

kompiUter­i [ing. sruli Semadgenloba.. kOmpleqs­i [laT. kOmpleqt­i [laT. naxatis k.  kompentencia Scd.-267 sasamarTlos k. komplEqcia [laT. SekavSireba] – (wign). sawarmoo procesebis k. ¥ kompleqturi. Sveulmfreni da sxv. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. nakrebi. saWadrako kompozitori – piri. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba.  k. Sexameba] – saganTa.  Jurnalebis k. k. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. (s) centri. k. (s) sistema. es sakiTxi Cvens k. Tvi­ sebaTa erToblioba. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. qaTinauri) kompOzit­i [laT.  k. komputeruli. kompozQtor­i [< laT. complexus kavSiri. operis k. . compositus] – sityva. eqspedicia. sinon. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). kompozQcia [laT. aseTi naSromis Sedgena.  romanis k. compliment] – sasiamovno. complexio SeerTeba. compositio Sedgena] – 1. sakomputero Scd. meqanizacia. naSromi. agebuleba. movlenaTa. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. tanis (sxeulis) age­ buleba. kompilAcia [laT. compositos Semadgeneli] – piri.  komputeri.  k. mag: ded­ mama.  wignebis k.  arqiteqturuli k. 2. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.. moqmedebaTa. 2.. ¥ kompleqsuri. compilatio Zarcva] – 1.-s scildeba. moyvaniloba komplQment­i [laT.  k. urTierTgan­ lageba. (s) teqnika.  personaluri k.-is klasi (konservato­ riaSi).

 kompromentireba Scd. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. mTlianoba. nomers da misT..) risame Semadgeneli nawili.  k. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. atmis k. commune < laT.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si.  uary. kOmpres­i [fr. compost] – (sof. kompOnent­i [laT. 1­isaTvis). ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. compressio] – (teq) haeris. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati). compromette] – (wign. kOmuna [fr. kOmpot­i [fr.  alublis k.  kampoti Scd. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. gadawyvetileba. klasi (konservatori­ aSi). ¥ sakompozicio (mniS.. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. kOmpost­i [ing.-ebi. 2­T­ vis). composteur] – aparati. komprEsor­i [laT. ¥ kompromisuli. magram kompostireba. ¥ kompresoruli da sakompresoro.  Senadnobis k. komSis k. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. (s) danadgari.  k.kom -268liT dasvelebuli).) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. komprometQreba [fr. komprEsia [laT.  s. ukompromiso. compresse] – qsovilis.  dakompostereba.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. kompOster­i [fr.  u.  k. meur. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . komprOmis­i [laT. kamaTi.

suli] (1918­1920 ww. commuto] – 1. ¥ sakomunikacio. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. mowyobiloba. vagoni. sistema (wyobileba).  k. ke­ ropaSi. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). communis saerTo.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. partiis wevri. sastumro. yofil sabWoTa kavSirSi. neobasTan dakavSirebuli. sa­ komutAtor­i [< laT. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. rome­ 2. komUnike [fr. cnoba. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. ¥ komunikuri. xazebi. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. tabeluri. partia. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. cxovrobs. k. communisme < laT. mSenebloba. kOmfort­i [ing. komUnar­i [fr. saSualeba. kon ¥ komunisturi. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. (ist. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad.  SromiTi k. niWierebiT. – WkuiT.  k. communard] –  komunikisa Scd. komUnizm­i [fr. visime .). komunAluri – qalaqis meur­  s.-269duqtebs. gadoebriv sakuTrebaze. samxedro komunizmi – sab­  k.

orTqlis.. kondensatio] da kondensQreba [germ. saeklesio wigni. Ta­ nazomiereba. 2) wevri kongruEntuli [< laT. konglomerAcia [laT.) naleqi qani. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. msgavsi.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. konditor < Sesaferi. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. kOngres­i [laT. konglomErat­i [laT. saerTod: Sesabamisoba. (wign. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. 2. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. 2.  kondensacia. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. 2. kongrEsmen­i [ing. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. kondQter­i [laT. kondensieren] – (spec. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. Semk­ vrivebuli] – 1. kondesireba Scd. mSvidobis momxreTa msoflio k.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. kavSiris saxelwodeba. ¥ konglomeratiuli. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. kondensAtor­i [< laT.) dagroveba. condenso vasqeleb. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva.  k. romis papTan arsebuli administraciuli organo. vamkvriveb] – 1. (geol. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. aparati. kondensAcia [laT. SemTxveviTi na­ erTi. 2. conglomeratus Semgrovebeli. plasti. congressman] – kongresis (mniS. kenWebisa da qve­ bisgan. 2. congressus Sexvedra. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. congregatio] – 1. kongregAcia [laT.  kondesatori Scd.  energiis k. kOndak­i [berZ. 2. kreba] – 1.  avtomobilistebis k. raime sazogadoebriv . saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba.

maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. kanfetebis da misT) damza­  k. kopkondQcia [laT. ¥ kooptirebuli. satebis.  koperacia. sakonditro Scd. konditio] – dad­ tirebuli Scd. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan.  koptacia. forma. moqmedebis k.  kooptireba. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). tkbili Rvezelebis momxmareblo k.. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. s. romelic gansazRv­  k. TanamSromloba] – 1. debis specialisti.  konditrisa..-ebi. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. ro da sxva gaerTianeba. romlis drosac  kordinati Scd. procesSi (operaciaSi). melime arCeviTi organos  s.) si­ ¥ kondiciuri.-ebi. saqoneli. ¥ konditerisa. sabinao k. .savaW­  samecniero samuSaoebis k. koptireba. kanditeri. dide. saqmianobis SeTanxmeba. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. koperaciuli sakOnditro – 1. nawarmi. urTierTSefardeba. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. rac da­ Scd. genili norma. 2. saqoneli.. koleqciuri sawarmoo. Tesli.-271- koo arab. standarti. fabrika. [laT. wesrigebuli] – (spec. maRazia. tarebis gareSe.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. coordinatio] da koordireba [germ. Sromis  geografiuli k. s. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. an kandidatebiT sakuTari 2. ¥ kooperaciuli. k.

kordinireba Scd. korespOndent­i [germ. radio­ televiziis TanamSrome­ li. erToblioba. cordon] – 1. ¥ sakorespondento. wevr-korespodenti Scd. sadac aseTi raz­ mi.  korespodencia Scd. corps de ballet] – baletis msaxiobebi.. kOrdon­i [fr. korrespondent. werilebis. < fr.  mamxilebeli k. romelic koreqturas (mniS.  kordinacia. gazeTis. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs.-is iqiTa mxare. dacva. Sefardeba. ¥ sakoreqtoro. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. punqti. yarauli aris gan­ lagebuli.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan.. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri.. kordebAlet­i [fr. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili. TviTmfrinavidan da misT. (samx. depeSebis da misT. korEqtor­i [laT. correspondant] – 1. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. sabaJo k. 2. koreqtQreba – 1.  s. kores­ pondentis mier gazeTis. sasazRvro k. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. 2. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi.-ebis Setana. Jurnalis. korEqtiv­i [laT. sakorespodento. correspondentia] – 1.  korektireba Scd. correctus gas­ worebuli. korelAcia [laT.  gazeTis sakuTari k. sworeba. 2. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT.  tyis k. 2. adgili.  gegmebSi k. cnoba. korespondEncia [laT. k.  s. 1) akeTebs. piri. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs.kor -272 korespodenti. . saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi.

corner kuTxe. sadac koreqtorebi muSaoben. (qarT. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). TviT aseTi anabeWdi. sakoreqtoro – oTaxi. koryphaios bela­ di. sinon. Tavaziani. ¥ sakoreqturo. korQdor­i [fr. korQandr­i [laT. korOzia [laT. kOrife [berZ.  mecnierebis k. corrosio amo­ Wama] – 1.  korektori.  s. correctura rac unda gaswordes] – 1. ¥ koridisa. koreqtori).  koridasi Scd. derefani. 3. xelovnebis k.. koreqtura). adamiani. mopyroba. korEqtuli [< laT. correctus gamarTuli] – (wign. kor kOrida [esp.  k.  k. gasworeba.  korektuli Scd. talani). rogorc sanelebeli. Secdoma. gamoiyeneba. ¥ koreqturuli. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze.  sakoreqturo sxvaa (ix.  sakoreqtoro sxvaa (ix. 2. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. binaSi da sxv. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. sax. correctio] – Sesworeba. pasuxi. k.-273 ars. kornQSon­i [fr.  karidori Scd. .) wesieri. kordebaletis mTavari msaxiobi. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. nabeWdi.  vagonis k. korekturuli. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. kOrner­i [ing. 2. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. saqcieli. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri.). sakorektoro Scd.  korektura. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. korEqtura [laT. k. k. korEqcia [laT.) 1. winamZRoli] – (maRal­ fard. sakorektoro Scd.

koronAcia [laT.-ebi. gemis k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. court] – CogburTis saTamaSo moedani.) materiis nawilaki. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. procesia. adamianis an cxovelis sxeuli. (sacxovrebeli masivisa). 2.  mTavari k. corset] – 1.  msrolelTa k... xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag.  korpuskul[i]aruli Scd. di plomati).  cxenis k. kOrteJ­i [fr. kOrpus­i [laT. erTi specialobis.  mr. 6. sazRvao k. corpus sxeuli] – 1. paJTa k. satanko k. msxvili sajariso Senaer­ Ti. gamrudebis) samkurnalod. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. saaTis k. kOrt­i [ing. .. mefed kurTxeva. me-5 k. saavadmyofos axali k. coronatio] – gvirgvinis dadgma. farTo drekadi sartyeli. universitetis k. 2. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. (medic. korporAcia [laT. (geol.. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa.. korpUskul­i [laT. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. corpusculum sxeulaki] – (fiz. cortage] – (wign. 2.  inJinerTa k.  di plomatiuri k. kOrset­i [fr.) TabaSiris.) sazeimo sxvla.. kortebi. 3. qarxnis k. kOrsaJ­i [fr.. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads.kor -274JurnalisTa k.-ebi.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. oficerTa k.  kadetTa k. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. (ix. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. 4.. 5.

saSualebani. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. kosmogOnia [berZ. kOrtes­i [esp. corruption < laT. 2. kos  samkurnalo k. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. korumpirEbuli pQri – piri. kOrund-i [germ. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. kosmonAvtika [berZ.  kortesebi Scd. misi saxesxvaoba: lali.  kosmetiuri. kosmolOgia [berZ. mimdevari. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. simrude] – (maTem. kosmos kosmosi. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. korund] – Za­ lian magari minerali. cortes (mr.-275 avtomobilis k. co erTad da sinus Runi.. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. kosmos kosmosi. safiro­ ni. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. kosmos kosmosi. ¥ kosmetikuri. kosEkans­i [laT. samyaro da dromos sarbeni adgili. topazi.-is kabineti. korUfcia [ing.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. kosmeturi Scd.  korupcia Scd. kosQnus­i – [laT. kosmopolQtizm­i – ideo­ .) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. k. astronavtika). saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. kosmopOlit­i [berZ.  k. kosmEtika [berZ. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosmOdrom­i [berZ. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. jis TanaSemwe.lAkmus­i [laT.  romanis l. 2). karis eqimi. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. dacva). romelic lAib­gvArdia [germ. SejibrebaSi: msa­  l. laibgvar.  l.) ZiriTadi azri. gverdis msaji. . pasuxi. (ix. Linesman] – – (wign). mniS. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. navi. ojaxidan. rogorc indikators (ix. (mus. LeitmoxreT amerikaSi. lakOnizm­i [berZ. tani da it. fexburTis da mokled da mkafiod. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl.. 2. ¥ laibgvardiuli. ¥ lakoniuri. gvardia)] – zog monar­  operis l. xolo tutis (ix.  leib-medikosi Scd.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. medicus wiTldeba. laT. romelsac iyeneben gemi.) raime azris.] – lurji. tiv] – 1.  leitmotivi Scd. (gadat. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. l. stili.-is saRebavebi. polki. Tema. romelic l. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. bewvi. azris gamoTqma CogburTis. mcenareuli nivTiereba.  l. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. saokeano l. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. warwera. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. aqvs Zvirfasi xazis msaji. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. didi swrafmavali qaRaldi.tani da laT. Guardia moebSi.  samgzavro l. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. saRebavi  leib gvardia Scd.  laibgvardieli. zog sxv.

umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama.  laringologi.ebi. romelic sakvebad gamoiyeneba. laringologia. lAma2 [tibet. generlis l. lapidAruli [laT. lAnget­o [fr. lAncet­i [fr. Lapidarius qvis mTleli. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi.  l. Largo faruli] – (mus.) wablisferi wyalmcenare. laminAria [< laT. kvartetis da sxv. Lampas] – ganieri feradi zoli. oroli.) mokle da mkafio. simfoni­ is.  wiTeli l. stili. ¥ landSafturi. lAngust­i [fr. laringoskopi. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. lampQon­i [fr. zogjer: sonatis. larQngit­i [berZ. termini. zonebi. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. ferwera. lArgo [it.-289¥ lamisa. raime adgilis saerTo xe­ di. qvaze amomW­ reli] – (wign. Lancete < laT. lAndSaft­i [germ. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels.  mTiani l. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba.-ebi. nela . iyeneben upiratesad amaRlebul.  lamasi Scd. iluminacii­ saTvis. 2. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.) 1. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). lamina fir­ fita] – (zool. vidre adajo). l. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”.  l. lAmpas­i [fr. Lancea Subi. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. sasuqad da sxv.  lamaisti.

RvTa­ eba _ viSnus toli. liapsusi Scd. nebadar­ Tuli. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba.  latarea. qamandi. 2. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis.  Tvlebiani l. bed­ nierebis.  waugebeli l..las -290 lapsusi. mecnierebis.) uneblie Secdoma (nawerSi. lAqSmi [sanskr. paltos) mkerdis na­ wilSi. l. lAso [fr. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. latAria [it. lAfet­i [germ. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. l’affus] – dazga. liafsusi. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. lEgato [it. a. lAckan­i [germ. mcdari nabiji] – (wign. literatura.  l. Secdoma. gazeTi. partia. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. latareia Scd. sin. Latifundium latus farTo da fundus miwa. Lasso < esp. legAlur­i [laT. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier..] – induizmis panTeonSi: silamazis. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. laqtAcia [laT. organizacia. nobelis premiis l. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. iatak­ qveSa. . adgil­mamuli.  rusTavelis premiis l. metyvelebaSi). latifUndia [laT. Legatus gagzav­ nili. sagdebeli). laurEat­i [< laT. lEgat­i [laT.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. elCi] – 1.  a. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. mamuli] – (wign. Lafette < fr. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. teqnikis dargSi.

legendAruli da legEn­ duri – 1. leibOrist­i [ing. araCveulebrivi. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). warwera monetaze an me­ dalze. ¥ leTargiuli. 3) wevri.  l. Legio (Legionis)] – 1. mTavroba. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. ledErin­i [germ. sinon. Tqmuleba). legionis (mniS. rac unda waikiTxon] – 1. Legionnaire] _ 1. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. legiOner­i [fr. Legenda is. l.  liderini. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). rac leTargia. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. (ist. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. Legitimus kanonieri. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. liderini Scd. 2.) qro­ nikuli daavadeba. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle.  letargia. gmiroba.  suramis cixis l. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. lEgenda [< laT. leikEmia [berZ. tyavs mimsgavsebuli. partia. igivea rac polki. mdgomareoba. geografiuli rukis nawi­ li.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. 3.) legionis (mniS. 3. 2) jariskaci.-291buli] – (mus. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. lEdi [ing. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. Seu­ darebeli. 2. legitimAcia [laT. l. letargiuli Scd. (ist). . ¥ leiboristuli.  l.  l. gadmocema. leTargQuli ZQli – igivea. 2. leTArgia [berZ. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. gaTxovili qali. legQon­i [laT. legendis xasi­ aTisa.

Lexikos sity­ li kanoni. Zv. TeTri kytos ujredi. ZarRvi] – (fizi­ mamule. lebs.. kvebis produqtebs da . Lēmma] – (maTem. Launch] – inglisSi. panTera).) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. doza. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. romelic berZ. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. Leopardus < damxmare Teorema. Lemures (mr. da flotSi.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. bewvi (sinon. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. Leutenant] fermerebze.  lemasi Scd. meore sauzme (naSuadRevs). dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. lEnd­lQzi [ing. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi.  l. Leukos sxv. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. letAlur­i [laT. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. masa­ tyaosnis” l. maimuni. sasikvdilo. saqonels. patara cxoveli. primatebis razmisa. l. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. `vefxislevdnen SeiaraRebas. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. sis­ lEndlord­i [ingl. dasamtkiceblad. momwvevi. Sedegi. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. naxevrad mixedviT].) leOpard­i [laT.lei -292- leikocQtebi [berZ. lEma [berZ. romelic TviTon ol. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. miRebu­ lEqsika [< berZ. Lend-lease < ¥ letaluroba. lEmur­i [laT.

 s. leqsQkon­i [berZ.  lektoriumi Scd. sulxan-saba orbeliani. l.  studentTa sasaxlis l. lEqcia [laT. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. leqsikolOgia [berZ.  qarTuli enis l. Semadgenloba. 2..  l. 3. mwerlis l. Taviseburebani.  qarTuli enis ganmartebiTi l. lEqtor­i [laT. XX saukunis cnobili qarTveli l. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. leqtorQum­i [laT. darbazi). ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti.. masala.) muSaoba. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze.-293¥ leqsikuri.  l.) Sromebi.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. Lexikon si­ tyvani] – 1. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. dawesebuleba. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.) ganyofileba. Leqtorium] – 1. romelic leqciebs kiTxulobs.-ebis kursi. (s. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio.-is kiTxva. . muSaoba.  qarTuli l. l. orTografiuli l. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. (s.  didi qarTveli l. ¥Lleqciuri. mdidari l.  l. sadac sajaro leqciebi imarTeba.  lektori Scd. aseTi gadmocemis Canaweri.. wigni. leqsikogrAfia [berZ. ¥ saleqsikono. s. Leqtor mki­ Txveli] – piri. ro­ melic swavlobs leqsikas. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. 2. inglisur-qarTuli l. sadgomi (Senoba. (s.

lQder­i [ingl. miswrafeba. mokle Sinaarsi. Cveulebriv mr. darbazi. liberaluri partiis wevri. froidma). mavne Semwy­ narebloba. gadabmuli notebi.-ebi. libido survi­ li. operis.  lianasi Scd. saxelmwifoTa kavSiri. saaTebi. ¥ liberaluri. Liberalis Tavisufali] – 1. 1) momxre. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. politikuri partiis. or­ ganizaciaTa. lQana [fr. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. lQbido. leader] _ 1. Jini] _ fsi­ . ligatura kav­ Siri] _ (mus). 2. partia. libEral­i _ 1.  l. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. ligAtura [laT.  ligaturisa Scd.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. 2. lQbero [it. libretista] _ libretos avtori. liga] _ (wign). pirTa. s. (moZv.  parlamentis fraqciaTa l. po­ litikuri mimdinareoba. 2.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. libreto] _ 1. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. liberalizmis (mniS. librEtist­i [it. ¥ lianisa. propaganda. lQbreto [it. moswavlis codnis SefasebaSi. ¥ ligaturisa. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba.  s. libero Tavisufali. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. 2. it. ¥ saleqcio. gaerTianeba. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. lianebi. baletisa da misT. ligue laT. lQga [fr. xel­ mZRvaneli. Ligare. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. [laT.  l. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris.

¥ salikvidacio. liTo. likvidAcia [fr.. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. guli. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. gauqmeba.  s. likvidUroba [< laT.  litografia. komiria. pretendentTa turniris l. sa­ warmos. 2. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. liquidation] da likvidQreba [germ.. satransporto saSualebebis. romelic Semdeg frankiT Seicvala. yaurma). meetleebis formis tansacmeli.  liTotropia. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. ¥ livreisa  livreasi. romelzedac winaswar xataven. liTOsfero [berZ.  mxatvruli l. udris daaxloebiT 4. litografiuli Scd..  l-is Zexvi. visame. lQvrea [fr. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. risame (mag. [berZ. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. lithos qva da grapho vwer] 1. risame mospoba. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. lQver­i [ingl.  safexburTo Cempionatis l. 2. mosir­ muli.  wera kiTxvis ucodinarobis l. lQzing­i [ingl.  l. liquide Txevadi. lik (TirkmelebSi). lithos qva da sphairo burTi.  trestis l. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. liquidus fr. filtvebi. liquidieren] _ 1.  liisa Scd. elenTa). 3. livreia Scd. ¥ liTografiuli. ¥ liesi.-295an gundi.5 km/s. mTis qanebs Seexeba. liE [fr. Lithos qva] _ rac qvebs. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . daxurva. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. livree] _ Sveica­ rebis. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. liTogrAfia [berZ. portreti. lQvr­i [fr. laqiebis.

 limfaturi Scd. jirkvlebi. lQmit­i [laT. lQmfa [laT. limnolOgia [berZ. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. ¥ likviduri. fulad qcevac SeiZleba. ¥ linzuri. linolEum­i [laT. Cveulebriv sferuli zedapiriT.  eleqtroenergiis l. gansakuT­ . lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. sinon. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. gamokvleva. rome­ lic swavlobs tbebs. Linguistique < laT. importis l.  lili puta Scd. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. lQman­i [berZ. enaTmecnieri).  l. lQnza [germ. limes (limitis) zRvari] _ norma. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”].  l. limen yure. sinon. ramiT sargeb­ loba. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. Limousine] – daxuruli. Lympha sufTa wyali. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. ris ganaRdebac. sinon. ¥ limfuri. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. qondriskaci.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. enaTmecniereba). romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi..  l.  mikroskopis l. teleskopi. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. lingvQstika [fr. Linse] – optikuri mina. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT.

raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. iTvleba poeturi Semoq­ medebis.  qarTuli klasikuri l. Litteratura] 1. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. poezia. lQra1 [berZ. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). mxatvrul nawarmoebTa (poezia. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili.]. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi.  axali qarTuli l. literatUruli da sa­ . mwerali. proza. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lQsting­i [ingl. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. lirikuli Sinaarsi risame. lQra2 [it.. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). drama) er­ Toblioba. teqnikuri l. literAtor­i _ piri. iyeneben iatak­ ze dasagebad. romelic lirikul leqsebs wers.  liriuli Scd.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva.  l. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. romelic kompiuterma mogvca. 3.  samedicino l. Lynch vinme planta­ toris. poeziis saxeoba. 2.  linoliumi Scd. 2. litAnia [berZ. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. ¥ lirikuli. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. STagonebis simbo­ lod. lira1) dakavSirebuli] – 1. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing.. literAtura [laT. lirQkos­i _ poeti. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros.  akakis l.

literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. romelic lifts emsaxureba (sinon. rZe. . (s. licEumi da lQcei – [< berZ. Licentia ne­ bis darTva] – 1. (am mniSv. satvirTo l. konsulis.  l. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. skola­baRis) saxelwodeba. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. Litre berZ. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. rac me­ lifte (ix. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva..). liqQor­i [fr.  avzis l.) nawarmoebi. 3. 2.lit -298 samgzavro l. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. liftQor­i _ igivea. savaWro markis gamoyenebis ufleba. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. liftiori). lQqtor­i [laT. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. licEnzia [< laT. ¥ meliftisa. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan.  litra Scd. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. lQft­i [ing.) wreebi l. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. udris 1000 kub. (s. litUrgia [berZ. lQtraJ­i [fr. sm­s. gamogonebis.  meliftesi Scd. melifte – piri. lQtr­i [fr. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. Jamis wirva. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba.  erTi l. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. lifti). am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. misi mcveli.

2. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. ¥ liceumis.  dialeqturi l. cneba. lov lOgika [berZ.-ebis cxrili. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. l.  l. dawesebulebis.  movlenaTa l. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi.-299totele aswavlida] – 1. logAriTm­i [berZ. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis.  sabunebismetyvelo l. loRikuri Scd. Logos sityva. lobisti. kanonzo­ miereba risame. 2. rom miviRoT mocemuli ricxvi. Lovelace ing. gamoTvla. aso­ ciaciis da a. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). lobireba. mwerlis s. . lOb­i [ing. RvTaebrivi goneba da misT. azri. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. ¥ logariTmuli. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. lOgos­i [berZ.  l. sxva mistikuri cnebebi. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. goneba] – 1.) maCvenebeli xarisxisa. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. Logos sityva. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. ¥ logikuri. logopEdia [berZ. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.  lobizmi. lovElas­i [fr. 2. logOti p­i [berZ.S. Logos far­ doba.  l. gantoleba. Logikē] – 1. daskvna. mizanSewoniloba.  loRika. martivi gra­ fikuli aRniSvna. emblema.

motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. 2. aparati. damokidebuleba. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. lokomOtiv­i [fr. sax. Loco gan­ valageb] – 1. depo. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. 2. ing.  l.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. mowodeba).  s. Loyal erTguli] – 1. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. lOmbard­i [geogr.  loialuroba. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. aparati. lokAlur­i [laT. lOzung­i [germ. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. ¥ salokomotivo. ad­ gilobrivi. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. Locus adgili. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. po­ litikur moTxovnas (qarT. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. lokAut­i [laT. risme adgilis Semosaz­ Rvra.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. rom­ . sinon. Locomotive < laT. omi. Localis adgilob­ rivi] – 1. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. erTguli. Localis] – (wign. brigada s.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lokAtor­i [< laT. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT.  l. 2. 3. loiAlur­i [fr.

Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lUza [holand. sxdomaTa darbazSi. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli.stum­ rebisaTvis das xv. lOcia [< holand. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. Lonye Toki. lOrd­i [ing. ¥ lociisa. lOnu­i [fr. Loggia] – 1. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. ¥ lojiisa. 2. Senobis nawili. lOcman­i [holand. qaman­ di] – mavTuli an Toki. lOt­i [ing.-Ta palata. 2. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. loji Scd. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. saqmiani garigebis dros. lOto [fr.  meore iarusis l.  lojiasi. xa­ verdiT gadakruli. luz lOmbenis mAgida [moZv. gamoyofili presis muSakebisaTvis. lotOtron­i – mbrunavi doli. Loto < it. saqoneli (auqcionze). mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. lotto] – saTamaSo.-301mevaxSeebi).  l. losQon­i [fr. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. 2. Lot] _ 1. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros.  lociasi Scd. Loge] – 1. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. lOrnet­i [fr. 3. TviTon es gasayidi nivTi. lOjia [it. .romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. lOJa [fr. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. stadi­ onze: adgili. Senobas mikruli Ria aivani. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida.

Luik] _ CasaZ­ reblad). ganaTebis sazomi erTeuli. analizi.). scenaze da sxv.) saxelis mi­ lUstra [fr. welT. oduli aRwera. saxis atraqcionebiTa da  l. Lux sinaTle] –  l. romlis drosac kuT. romi Wrili (mag. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr.luT -302- cenciuri. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. ww. mawanwalebi da mocenda me­16­s. luminiscenturi Scd. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. lampa.­Si germa­ misT. Luan sanTelia (qarT. lUqs­i1 [laT. eklesia. luna mTva­  luteranoba Scd. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. sinon. gembanze. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. men (luminis) sinaTle] – WaRi). romelic aR­ (maTxovrebi. l. mimdevari. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. ¥ luminescenciuri.  luminiscencia. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. Louisd’or sa­ mareoba. lunAtizm­i [laT. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. saxeli. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. (fiz. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. gasarTobebiT.) raime sxeulis civi  liustra Scd. luminis- luTEran­i – luTeranobis .) lunAtik­i [laT. naTeba. Lustracja] ruli. romelzedac ulebrivi nadimebiT). Zv. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand.

) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. am  magmasi. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. Zala. magia] – jadosnoba. mAgia [laT. magistratus (mr. (s. mTavari xazi ra­ tegoriisa.-is amofrqveva.) gazsadeni. Zvirfasad. gacivebiTa da gamagrebiT 2. Lux cxovelebuli moZraobaa. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. m. magmatiuri Scd. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. dnari silikaturi masa. 2.) arxi. laqis mmarTveloba. sinaTle. joxeTis mbrZanebeli. mAgistr­i [laT. (sastumroSi). meore safexuris kursdam­  m. mowyobili. eleqtrogayvanilobis.  liuqsi Scd. legrafis) sistemaSi. ¥ magmuri. 3. qalaqis farTo quCa. ol. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. ferre tareba] –  mTavari m. misi  filosofiis m. rkinigzis. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. . (s. misnoba. magistralis mTavari. nis meTauris tituli. jo­ m.satana. umaRlesi ka­ ZiriTadi. m. ime qselis (mag. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi.  m. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. te­ nomeri – l.-303- mag lUqs­i2 [fr. warmmarTveli] – 1. (s. m magQstrat­i [laT. tralo. ci paliteti.) kabeli. sityva. maRazia – l. qanebi. ro­ liucQfer­i [laT. magister uf­ mAgma [berZ. Tavrebuli.. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. komfortulad magQstral­i [laT.) xelisufalni.  kaiuta – l. m.. muni­  m. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri.

maEstro [it. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. memamule. veli. magneto. mavzolEum­i [laT. mxatvris). mAgneto [fr. mademoiselle] – qaliSvili. erTvis agreTve saxelsa da gvars.  miaqcieT yuradReba: magniti.  xelovnuri m. . magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. mAgnit­i [berZ. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. mAdera – erTgvari magari Rvino.  finansuri kapitalis m. qal­ batoni. magram – magnetizmi. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. magnolOgia [fr. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris.  dedamiwis m. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv.  m. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi.) magnitur movlenaTa erToblioba. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi.-ebi. sinon. xarobs Tbil qveynebSi. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. mademuAzel­i [fr. mewarme. agreTve moWadra­ kis.  magnitafoni Scd. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. 2. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. ¥ magnituri. mAdam­i [fr. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. mausoleum < berZ. kompozitoris. magnitOfon­i [berZ. madame] – 1.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. andamati). madrQgal­i [fr. magnEtizm­i _ (fiz.

-305- mai aSenebuli iqna Zv. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi.  elementaruli m. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. maiOlika [it. oba. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. saukuneebSi: CrdiloeT  m. mcireTa meTodebiT. damaarsebeli am icocxla]. agreTve ma­ bisa. gamoyenebiTi m. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. hon­ – avesta]. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. ce. mathēma- .maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). q.w. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. teritoriebze. `wmin­ xalxebisa.. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. – mazoxis gvaris mixedviT. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. amocana. mauros muqi] m. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. sinon. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. formebis Sesaxeb. polonuri erovnuli cekva. maTemAtika [berZ.

uniWo nawarmoebze. makro. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro.) dispanseri.mai -306garigebaSi. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. ¥ maiolkisa.. sax. mikrokosmosi). romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. (s. makQntoS­i [ing.  maiolkasi Scd.  m. mAket­i [fr. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. makulo vsvri] – 1.  birJis m. kapitnis momdevno. samaliaro Scd. makulature laT.  saxlis m. wignis m. 2.  maliaria. maliariuli. niSnavs dids. ianiCari). (saub. cieb­cxeleba. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. literaturaze. mackintosh < sakuT. ¥ malariuli da samalario. makros grZeli.. agreTv uvargisi qa­ Raldi. aseT nawar­ moebTa erToblioba. makrokOsmos­i [berZ. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa.) sa­ xelidan]. makQaJ­i [fr. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. wignebi. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. kosmosi (Sdr. makentoJi Scd. dekoraciis m. [berZ. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi.. sabirJo . malAria [it.) ityvian mdare xarisxis. makulAtura [germ.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. makler] – Su­ amavali savaWro. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. mAkler­i [germ.  makentoSi. modeli. gadat. msxvils. maQor­i [laT. (sarkaliT). mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. malaria] – cieba.. am wodebulebis mqone ofi­ ceri. 2. mAmluq­i [arab.

-s wveni. romelic iqmneba yrilobaze. mango < mal. mandEizm­i – religia.) angareba. vercx­ lismoyvareoba. mAmona [berZ. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. 2. maradmwvane citrusovani xexili. fafa Scd. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. ebr. man mandArin­i [esp. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. mamonas simdid­ re < arab] – 1. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa.) eSmakuri. 2. (gadat. manoeuvre] – 1. xriki.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. am xexilis surnelovani tkbili nayofi.  m. gadaadgileba saomari operaciebis dros. manna < Zv. mAmont­i [rus. manis burRuli. mAndat­i [laT. maradmwvane citrusovani xexili. (gadat.] – 1. mAnana [berZ. (samx. veraguli moqmedeba. mAnevr­i [fr. xarobs aziaSi. fandi. jarebis an flotis moZra­ oba. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. nam­ . romel­ Sic Sereulia iudaizmis. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT].) didi taqtikuri mecadineoba. 2.  deputatis m. hqonda grZeli.  SemovliTi m. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba.  mananasi. mAngo [fr. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. 2. manEvrebi – 1. mandarin] – 1. konfe­ renciaze. ¥ mananisa. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad.

manEken­i [fr. manēge] – 1. moqme­ debis. ateli­ ebSi).  kargi m. manifestus aSkara] – 1. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. (gadat. cudi m. mAnia [berZ. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. rTuli xerxi xeliT muSaobisas.  gandidebis m.). cirkis wre. 3.-ebi. 2. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis.  cocxali m. 2. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. sigiJe] – 1. (rk. elmavali.­gz.  sagazafxulo m.-ebi. (wign. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. mAnera [fr. sazRvao m. romelime avtoris. yofaqcevis normebi. . romlebic fexs idgamen. mulani (sinon. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. Cveva.) raime rTuli moq­ medeba. sieSmake.  s. mannequin] – 1. 2. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba.) oini. manikiurebi Scd.man -3082. 2. manQfest­i [laT. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. mAneJ­i [fr. (mr. qcevis Tavisebureba. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli.-ebi. 3. manipulation] – 1. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. mani pulAcia [fr. 2. piri. manus xeli curo vuvli. maniere] – 1. arena). mowodeba. manicure < laT.-ebi. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. yalTabando­ ba. Tavis daWeris wesebi. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros).  manikuri. mania vneba. ¥ samanevro. manikQur­i [fr.

romlis bgerebi qmnis did mcire . (zool.  kapitalizmis m. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi.  mantiasi Scd. gAnsarda [fr. Cveulebriv bewvisa.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad.  monometri Scd. sax. ¥ mantisisa. msoflios yvela xalxisadmi. periodi. farTo. berZ.upiratesad Zveli.) warmoebis forma.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. mAntisa [laT.-309 m. koteji. ¥ mantiisa. ro­ melic faravs sxeuls. ¥ manufaqturisa. mAnto [fr. qsovilebi. maJ 3. manUet­i [fr.  monazvnis m. mauchette] _ pe­ rangis maja. mAJor­i [fr. 2. majeur] – (mus. manteam] – qalis farTo palto. 2. (geol. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. mantion] – 1. politikuri partiis. musikaluri wyoba. da­ qanebul saxuravis qveS. ¥ mansardiani. mAntus reAqcia – (medic. 2. manufaqtura] – 1.). mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad.  m. manOmetr­i [berZ. manufAqtura [laT. mAntia [gvind.  dasaSvebia – mansardi. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. mogeba] – (maTem. (ekon. ¥ manufaqturuli.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. mansarde < sak. safeiqro mrewvelebis na­ warmi.  mantisasi Scd. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile.) sfero dedamiwis qerqis qveS. grZeli wamosas­ xami. manifestAcia [laT. mantissa dama­ teba.  manufaqturasi Scd.  moluskis m. manUskri pt­i [laT. manuscriptum] – xelnaweri.

rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)].maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. (ix. maJorQtar­i [fr. moSveba] – 1. damaxasiaTebelia mxne.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. politikaSi da sxv. TaR.). maraTOnel­i _ sportsmeni. 490 w). majoritaire < majorite umravlesoba < laT. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. elebi. romlebmac xmaTa ruli iremi. maraTOnul­i _ (sp. maJOrSia – (gadat. rac Se­ exeba umravlesobas. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli.) uilajoba. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. arCevnebis sistema. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ .  m. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. xelov­ nebaSi. minori). jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. marAneb­i [esp. romlis rathōn) saxelis mixedviT. ada­ tianoba (kaTolikoba). proporcia). amis Semdeg ma­ 2. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. gacurva. mxiarul elferi (sa­ pirisp. 2. maJoritArul­i [fr. (gadat. umrav­ lesobis daqvemdebarebas.] – didi cimbi­ didatebi. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. wel­ loba). umravlesoba miiRes. major didi] – 1.) ityvian. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. uuna­ roba (mecnierebaSi.

Teatris Tojina.  m. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. marionette] – 1. margarine] – sakvebi cximebi. biznesis . niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. ¥ marionetuli.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. Zv. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. marinus sazRvao. ¥ markiani. sagerbo m. welTaRr. muJuJisa). marQaJ­i [fr.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi.  m. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis.  marionetka Scd. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. 2.. mArina [it. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). m. 2. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. mariOnet­i [fr.-ebis koleqcia. marinade] _ 1. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. me­18 s. konverti. mArka1 [germ. mark. marina < laT. (gadat. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. zRvisa] – su­ raTi. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna.  safosto m. mwnili. marQnad­i [fr. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. mTavroba. marixUana – narkotiki erTg­ vari. wveni (mwnilisa.  pikuli kitris m. fin. mar marginAlia [< laT. markEting­i [ing.-311viziciisgan. mwnileuli. marka2 [germ. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. margArin­i [fr.

. marauder] – piri.) 1. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. marodQor­i [fr.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. 2. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. marche] – 1. mars] – (astr. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. marmElad­i [fr. mArtin­i [it. < geogr.  markizisa Scd. bazarTkeTeba. TavadaznaurTa ti­ tuli. markSaQder­i [germ. marselQeza [fr. mArs­i [laT.). sinon.  sazeimo m. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. mArS­i [fr. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti.  marmaladi Scd. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. ritmuli svla mwyobrSi. 2. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. moralurad gax­ rwnili jariskaci. markQor­i [fr. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. sax. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. markSeideri. marqSeideri Scd. martini] – koqte­ ili. ¥ markizasi.  marqSaideri. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). mArkiz­i [fr. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. TamaSis dros angariSs awarmoebs. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad.  marselioza Scd. marixi). musikaluri nawarmoebi. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. rome­ . ro­ melic biliards emsaxureba.

 salaSqro m..) ase ewodeboda Tavad­  codna m.. m. Taflis m. sinon. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. svlagezi). – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. denoba.. ereba. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. 2.) ma­ vani didi sivrce. TviT  sacxovrebeli m. marschrute metikuri mizniT. wevrebuli mTianeTi.. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde).  kisris m. karaqis mArSal­i [fr.. samwyobro m. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. agreTve masobrivi). Cveulebriv mr. < fr.  marSuti. samarSuto Scd. – masebi nerlis zeviT. werebis erToblioba (ro­ 2.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. m.  wylis m.-iT mkurnaloba. (qarT. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. massage] – adamianis ¥ marSlisa. melsac ara aqvs mkafiod  s. massa gunda. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd.) gasaCere­ specialisti. (ist. romelic 3.. lad. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m. (fiz. .  turistuli m..-is keTeba. maxasiaTebeli. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). xalxi. gamosaxuli Txemi. ro­ ¥ samarSruto. 3. mAsaJ­i [fr. massiv mZlavri.. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. marechal] – 1. farTo masebi. erTiani < laT. 2. massa] – 1. matareblisa. samxedro wodebuleba ge­ 4. taqsi. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. marche da route gza] – m. moculoba.  Tujis gamdnari m. _ sacxovnivTiereba. sqeli narevi.

erT santimetrSi gaCena. gadat.-is mecnieri. svetebi.  saqonlis m. maskulinizAcia [<laT. saxelwodeba. tansacmeli.) zoma. awarmoeben. gamoSveba. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. maskArad­i [fr. rukaze. demonstracia. Masstab] – 1.). bevri adamianis kvla] – toreadori. naxazze.  masiuri sxvaa (ix. rasac didi raodenobiT  m. biblioTeka. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. matador < matar masObrivi – 1. 100 km. mSenebloba. boxi xmis. mZime. m. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. matEria [laT. sagnebi. ulvaSebis. 3. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. sarZeve jirkvlebis anTeba. mniS­ < laT. (filos. nivTiereba. (mag. mAstit­i [< berZ. mejlisi. te­  m. cekvebi. kari. leviziis da a. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. rac mosaxleobis farTo ba. m.). 2. moxmarebis . kostiumi. radios. organizaciebi.)  m. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli.. klavs xars. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). S. 2­isaTvis). mascarade] – gasarTobi saRamo. matAdor­i [esp. m..) obieqturi realo­ 2. mass media 2. maStaburi Scd. m.romelic monawileobiT Seqmnili.mas -314- masQuri – didi. (wign.. romlisganac  m.] – komunikaciis vneloba. sawvdomi. masmEdia [ing.  s. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. lebebis (presis. ZuZus anTeba. gaqaneba risame.) saerTo  maStabi.  m.  masobrivi sxvaa (ix. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. materia] – 1. (1:100).

 matriarxati. filosofia.­is qsovili. ¥ materialisturi. matriArqat­i [laT. (poligr. matrQkul­i [laT. materiAlur­i _ 1. romlis mixedviTac mate­ ria. m.  sakostiume m. sulieri). gvari.  xalxis m. sakabe m. 3.  m. samyaro. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. m. idealizmis sapirispiro. 3. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. 2.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad.. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. matrAkaJ­i [fr. wyaro] – 1. mater (matris) deda da berZ. matrimoniAlur­i [laT. matriarxaluri Scd.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix.  m. melodiis da a.  g. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. m. ¥ matriarqaluri. materiAlizm­i [fr. mAtrona [laT. qonebrivi.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. Tvalsazrisi. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. buneba. . colqmrobasTan dakavSire­ buli. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis.-is agebuleba. fizikuri (sapirisp. mAtrica [germ. matrix dasawyisi. su­ raTis.  m.S. nivTieri. yofiereba aris pirveladi. suli – meoreuli (meoradi). simbolis. (maTem. keTildReoba. (poligr. xolo idea. matraquage daWedva. 2. saxiT. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. Matrize < laT. mdgomareoba. cno­ biereba.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. agreTve patriarqati). saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli.

maqsQmum­i [laT.mat -316nelobiT gadidebis. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. maqsimAluri [< laT. titulis aRsadgenad. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. udidesi. match matCi da revanche revanSi. mACete [esp. machinatio xriki. sax. maqinAcia [laT. maUzer­i [< sak. xelfasi. xriki. matC­rEvanS­i [ing. romliTac Saqris lerwams Wrian. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva.. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. maximus udidesi] – yvelaze didi. machete] – didi dana. fraziT. mAtros­i [holand.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. mAtC­i [ing. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. safexburTo m.  saWadrako m. maqsimAlizm­i [< laT. mAqsima [< laT. mAtC­boli [ing. zRvruli (sapirisp. maximal] – mniSv­ . avtomobilis m.] – pisto­ leti erTgvari.  maxinacia Scd. princi pi] – qcevis wesi. ojaxis deda.  imanuel kanti . rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. gagrZe­ lebis da a. matroos] – rigiTi mezRvauri.`imoqmede ise. maqsi. logikuri an eTikuri princi pi. gadaWarbebu­ loba. maximus udidesi] – (wign. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. qvedaweli.. datvirTva. S.  m. [fr. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. minimumi)  xelfasis m. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. minimaluri).  maqsi qvedatani. romelic gamoxatulia mokle formiT..

`RvTaebrivi ze­ adamiani”. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. maxarajasi Scd. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. 1 megatona = mi­ lion tonas. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT.) mdinaris kalapotis klaknili. romelic raRac didze miuTiTebs. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. musulmanoba).. mEdal­i [fr.) dasamzadeb­ lad.­Si (sinon. mahmadiAnoba – religia. medaille] _ niSani . muslimanoba. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. megas didi] _ 1. mAhatma [sanskr. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). megapOlis­i [berZ. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. mahAraja [sanskr. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. Cveulebriv konu­ sis formisa.  megapolisi (didi qalaqi). rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili.-317- med mAca [Zv. 2. māharādjā] – indoeTSi. musulmani). [berZ.  maharajisa. mahAgon­i [laT. islami. megAfon­i [berZ. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. am titulis mqone piri. ebr. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. Megas didi da phone xma. meg(a). mahatmâ] – 1. (geol. muslimani. muslimi. gandi. TavsarTi. _ daklak­ xmiadi.. 2.  maxaraja. sax.  m. 2. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon.

Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. ¥ medianisa.) wamali.-is muSaki.). 2. spiritebis rwme­ niT: piri. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. ¥ samedicino. . ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. daxmareba. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. universiteti. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. Wvreta. m.).  ixmareba agreTve mediki. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. Suaka­ ci. (mus.med -318(moZv. dafiqreba. momrigebeli. medQum­i < [laT.  medaliori Scd. medalQer­i [fr. mediator Suamavali] _ 1. medalQon­i [fr. medQana [laT. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. romelsac yelze ikideben.).). 2. wrfis monakveTi. medQcina [laT. s. patara Txe­ li firfita. medikAment­i [laT. medius Sua­ Tana] _ 1.  eqsperimentuli m. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. medicus] _ me­ dicinis specialisti. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. mEduza [berZ.. ivane javaxiSvilis saxelobis m.  medalisa Scd. iZlevian rogorc jildos.  oqros m. romliTac instrumentze ukraven. eqi­ mi.. SuaTana] _ (maT. ¥ medlisa. meditation] _ (wign. meditAcia [laT. mediana Sua. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi.  s. medicamentum] _ (spec. medQkos­i [laT. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. mEdrese [arab.

moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. meTOdika [berZ. meTodolOgia [berZ. eqsperimentuli m. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. sevda. ¥ meTodikuri. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. gamokvleva. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. mezalQans­i [fr. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1.. xerxebis erTob­ lioba.  mowinave m.m. ¥ meToduri _ 1. (wign. analizi.  m. methodike] _ 1.). meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. saxelmZRvanelo. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. kabineti. melanqOlia [berZ. erToblioba meTodebisa..  m. 2.  istoriis m. inglisuri enis m.  meTodiuri Scd. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi.. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. raime me­ TodTan dakavSirebuli. m. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis.] ¥ meduzisa. m. kaeSani. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. 2. meliorAcia [laT. mETod­i [berZ.  meduzasi Scd.  qarTuli enis m. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb.  meTodiuri Scd.  samecniero kvlevis .  meTodologiuri. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.) Tanmimdevruli. maTematikis m.. 2. xeTa rgva da sxv.

melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. Rera] _ simReris hangi. SeerTebuli  telefonis m. melo. Txeli firfi­  m. moqnili. 2. simReris si raime sakiTxis Taobaze. musika.). cocxali ujredis gare­ 2. motivi. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. melodia sim­  m. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. ta. 2. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. Declamation WurWlis.-is gadacema. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. [berZ. Membrana apki] sasiamovno. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. (moZv. Melchior fr. _ 1. _ 1. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. melOdia [berZ.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. dana-Cangali. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. simRerasa da musikasTan. rome­ damcavi apki. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. didi siyvaruli. ro­ niT. dramatuli Janri. lo. ki­ ¥ melxiorisa. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan.  melxiorasi Scd. melos sim­ ti..  melomani. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. memosentenciebiT. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT.  m.. keTilxmovani. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. drama. drekadia. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. dasamzadeblad.

sportul asparezobaTa momwyobi. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. manager uf­ rosi. mT. patroni] _ 1. dafa. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. menEstrel­i [fr. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. menEjer­i [ingl. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. memorQal­i [it.). menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. arqiteqturuli nageboba. literatura. menEjment­i [ingl. aqvs pitnis mZafri suni.  m. muzeumi. iyeneben medicinaSi. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. 3. romelic aRmarTulia vi­ same.  viqtor gogliZis m.  menzurasi Scd. m. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. parfiumeriaSi da sxv.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. mEnzura [laT. 2. Ca­ nawerebis dRiuri. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. . romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. menestrel < provansi. inJineri das sxv.-321ganmartebiTi cnoba.  daviT kldiaSvilis m. movlenis Sesaxeb. 2. Seqmnila vi­ same. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. ¥ memuaruli. memoriAlur­i [laT.  SinmousvlelTa m.  ixmareba agreTve menajeri. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. sportuli Sejibreba. (saWad­ rako turniri). ¥ menzurisa. memuArebi [fr. organizatori. mEnTol­i [laT.

munici paliteti. < laT. baraTi. 2. mTavari] _ xrtili. aseTi jiSis ganwyoba. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. ri. ranSi. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. am matylis 2. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. parizis m. ka­ zrdeli.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. gamzrdeli. goneba. meTauri. mentalitate merQnos­i [esp. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. kveTs ekvators.men -322- tis) Wkua. ingl. mEnisk­i [berZ.). rigebeli. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. _ 1. Mercurius marsi] xerxi. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. 2. meridianus saWmel­sasmeli. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. dam­ amozneqili zedapiri. tvinis garsis an­ li. azriani.. sauzmisTvis  Tbilisis m. parizis m. (anat. meninx . Mentor tele­ makis. jgufis azrovnebis wesi. azrov­ neba] _ (wign. azrobrivi. menu] _ 1. sasadiloSi. kafeSi). 3. mens (men- menQngit­i < [berZ. gonebrivi. saSuadReo] _ (geogr. gonebis niri. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. maire. pirovnebis an sazogadoebis qsovili.). major didi. meriis meTauri. merino (mr. mErkur­i [laT. furceli. wvril. sadilisTvis. 2. cxvris matyli. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. mentalQtet­i [fr. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT.) war­ menstruAcia [laT. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. nazbewviani 1. gonebrivi cxvris jiSi. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. Teba..

metamOrfoz­i [berZ. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. (astr. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). 2. sax. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. . romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. metabOlizm­i [< berZ.). mEsa [it. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. kaTolikuri RvTismsaxureba. cvlileba] _ met (fiziol.). feradi m. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. metabolē Secvla. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. metastasis gadancvleba] _ 1. wirva. ebr. sinon. marixi). gardaqmna. metalUrgia [< berZ. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). mzis sistemis pla­ neta. metamorphosis] _ (wign. messe] _ 1. 2.-323vaWrobis RmerTi. merokQngeb­i [sakuT. 2. saxecvlileba.). zogjer amboben metamorfoza­sac. metAnia [< berZ.). muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. mEsia [< Zv. mecniereba. rac da­ saSvebia. masiah mi­ roncxebuli. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. 2. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. metAstaz­i [berZ.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1.  Savi m..

sxeuli. m. misT. mowyvetiT. nawilakebi. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. lenebs (RmerTs. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. Semecnebis meTodi. suls da  m.met -324- metafQzika [berZ. Semdgom] _ ros movlenebs. agreTve 1. romelic ga­ fad moZraobs. sityvis meteOrit­i [fr. movlenebs ga­  meteopirobebi.).). fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. wils. romelic SemoiWra dedami­ 2. agreTve meteoriti). meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. metAfora [berZ. Sedare­ ¥ meteorituli.. [berZ. meteo. emyareba msgavsebas. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. Sinagan winaaRmdegobas. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs.. amgvarad nax­  m. dakvirveba. agreTve meteori). mari sityva an gamoTqma. damoukideblad. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. (ix. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ.  m. misi agebulebis. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. metaphora ga­ datana] _ (lit. romelic swav­ melic. sadguri. sxvavebiT. metemfsQqoz­i [berZ. rac kosmosuri sivrcidan. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. bas. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. meteora atmos­ . analizs. ro­ mecnierebas. (ix. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. meteocnoba.

(lit. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad.). metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo.  m. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. (mus. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. udris 100 sm. 2. metropOlia [berZ. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. erTeulebi. ufrosi msaxuri. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. metrdOtel­i [fr. metropolQten­i [fr. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. mEtro [fr. mEtrika1 [berZ. métre < berZ. leqsTawyobis zoma. igivea rac metropoliteni. metrolOgia [berZ. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. adamiani. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. 2.-325- met metizAcia [< berZ. metrOnom­i [berZ.­s. metron zoma] _ 1. matre d’hôtel] _ 1. metryka] _ dabadebis mowmoba. 2. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. amonaweri. mEtrika2 [polon. mEtr­i2 [berZ. metrikē < metron zoma] _ (lit. rigis mimcemi. mEtr­i1 [fr. gan­ mkargulebeli restoranSi. ¥ metruli. mEtis­i [fr.  m. ¥ metrikuli.). métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. Cveulebriv miwisqveSa. metro Scd. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. 2. mētis] _ 1.  metra. . metropolis] _ 1. ufrosi ofi­ cianti. métro] _ (Semokl.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb.

iaraRi] _ 1. ¥ meqanikuri.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. moZraoba. manqanebisa da meqanizmebis loba. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. bis muSaobas. nebsa da meqanizmebs. мещан] _ ada­ miani. mechanē manqana. uneb­ m. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. mexanizireba Scd. meqanizmis qana.. 2. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. lie. damzadebasTan.. gamoyenebisxva nawarmoebSi). meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. Mm. Aamwevi m. manqanis. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. m. xelsawyos. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . (gadat.-ebi. saxelosno. 3. samuSaos Sesasruleblad. Secdoma.mef  Tbilisis m. meqanizAtor­i _ specialisti. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. manqana mowyobileba raime  m. mefistOfeli [berZ. m. Mg. -326- daadgilebis) Sesaxeb. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. fizikis nawili mESCan­i [rus. Mmexaniki Scd. meqanQkos­i _ 1. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. saaTis m. aparatis mamoZ­  m. 2. qarxana..  Teoriuli m.  soflis meurneobis m. mebiT. Ti m.) aracnobieri. piri. mexanikuri Scd. m. moqmedeba. miwis saTxreli 3. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. (gadat. [< berZ. xerxi. meqAnizm­i [berZ. maT remon­  avtomobilis m. meqAnika [berZ. tTan dakavSirebuli. mexanikuri Scd. interesebi. saamqro. mēchanikē (tēch mexanizmi. meqanizireba.-ebi. saSualebiT moqmedi. Mephis2. Zalebis Se mexanizatori Scd.

. madžlis kreba.). (s. ¥ samejliso (mniSv. 2. mEjlis­i [< arab. saerTaSoriso m. mi [it. mizAnTrop­i [berZ.. migratio gada­ saxleba] _ 1. misanthrôpos] _ piri.  m. romelic ada­ mianebs. samigracio. kacTmoZule. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. mizErere [laT. mizErul­i [laT. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss.) Teoria. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. TaTbiri] _ 1. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. migraine berZ. cxovelebis miz sezonuri m. 1­isaT­ vis). miser Rari­ bi] _ Zalian patara. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. pawawa. gzebi mQgren­i [fr. uJmuri. Tevzebis s. misērere Se­ wyaleba. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. mECeT­i [arab.  Sinagani m. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. sazogadoebas ga­ urbis.. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti.  Tevzebis m. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. didi wveuleba.-327ro TvalTaxedva aqvs. migrAcia [laT. didi sacekvao saRamo (sinon. mizanTrOpia [berZ. bali). umniSvnelo.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. horaciuss da sxvebs]. mosaxleobis gadaadgileba. miElit­i [< berZ. adamianTa siZul­ veloba.  s. cekvebi. (biol. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. ¥ migraciuli. am bgeris aRm­ niSvneli noti. zurgis tvinis anTeba. mizAnscena [fr. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). 2.

.-ebi. pirovneba. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. laboratoria. romelic sokoebs swavlobs.  miTiuri Scd. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. [berZ. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis.ebi. mikolOgia [berZ. ¥ miTologiuri. mQkado [iap. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. eleqt­ ronebis da misT. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. am titulis mqone piri. miTebis erToblioba. romelic mikrobebs swavlobs.). mikros mcire] – 1. mikrokOsmos­i [berZ. mikro.  daavadebebis gamomwvevi m. 2.. mikrolitraJQani [berZ. siwmindisa da simarTlis RmerTi. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. ¥ miTuri. mikros patara. ro­ melic raimes mcire zomebze .) samyaro (Sdr.  berZnuli m. siuJeti. m.mindvriT. mitrâ] – Zveli ingis. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. miTolOgia [berZ. qarTuli m. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. mythos gadmocema. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. gadmocema. mithologia] _ 1. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba..  zogjer ixmareba agreTve miTosi. miTebis Semswavleli mec­ niereba.  m. sinaTlis. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. mikros patara. ¥ mikrobiologiuri. leqsikoni. WaobiT da sxv. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. 2. mQTra [spars. mQkrob­i [berZ. TavsarTi.  m.  m. mikros mcire da fr. m.  antikuri m. makrokosmosi).

mikroskOpuli – 1.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). mokrOfon­i [berZ.analizi. ujredebi. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. 2. saxmeleTo m. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. mQkron­i [< berZ. million] _ aTas­ . romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000).) kunTebis tkivili. sisxlZarRvebze. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT..  m. pawawa Zvlebze. sazRvao m. organizmebi. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. gamokvleva.  mikroskopiuli Scd. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba.  inglisuri m. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. m. miliArder­i [fr. mikros pata­ ra. (udris 1. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. milQon­i [fr. mikrOskop­i [berZ. mikroqirUrgia [berZ. milQard­i [fr. milAgia [berZ. mikros pa­ tara. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis.  m. mQl­i [ingl. mikros pa­ tara. romelic.. mQli [laT. pa­ wawkintela.85 km-s) mQled­i [ingl. m. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva.

miliOner­i [fr. 2. cekvebi. gazeTis m. ¥ milioniani. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. gancdebis. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. mQlord­i [ingl. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. mgzavri. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. gamofenis m.  s. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis.  memeilionesi Scd. qalaqi.  m. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). ubani. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. 2. 2. m. militArizm­i [< laT. rome­ . mQmika [< berZ. milQcia [laT. mQm­i [berZ.  m. Milord] _ 1. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. SeiaraReba. 2. militaris samxedro] _ 1.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. jer aTasi (1 000 000). militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. tiraJi. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. saxelmwifo.  m. ¥ memilionisa. aramudmivi jari. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. mimos] _ 1. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. ¥ samilicio. militArist­i _ piri. mnaxveli. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. 3. ¥ militaristuli. politika. sim­ Rera.

-ebi.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena).  m. minEral­i [< fr. minārat] _ me­ CeTis koSki. minimAluri [< laT. mQnerva [laT. ¥ mineralogiuri. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. 2. qveda­ tanze. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. mineralOgia [fr. mQmoza [< berZ.  m. ¥ mineraluri. Subertis m. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi.-331¥ mimikuri.. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. ¥ mimikriisa. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs.  mimikriasi Scd. mibaZva < berZ.] _ 1. miniatura] _ 1. 2. ¥ miniatiuruli. m. mecnierebis. mimicry dams­ gavseba. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. refleqsebi. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan.  m. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. madnis. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . miniatiurasi Scd. garemoebaTa misa­ dagebisa. miniatQura [fr. (biol. romelic Sedis qanebis.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. nivTiereba. kabineti. mQni _ (Semokl. m.  m. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. miniature it. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. miniatiurisa.  miniatura. wylebi. minAreT­i [arab.  mimiuri Scd. 3. miniaturuli.  m. mimQkria [ingl. (gadat.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. sasuqebi.-ebis Teatri. ferwera.

saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo.) moCvenebiTi ram. codnis. (moZv.) kunTebis anTeba. (gadat. mQraJ­i [fr. qaliSvilo! bi. maqsimaluri). rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis. samefo saxlis wevrebis tituli. ministre] – mTav­ robis wesi. udabnoSi. minutus germ. udris gradusis 1/60 nawils. maqsimumi). 3. mQnistr­i [fr.  teqnikuri m. am titulis mqone piri.  janmrTelobis dacvis s. umciresi (sapirisp. mwerali. 2. xelfasis m. minQmum­i [< laT. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). 10 (an -10) gradusi. qaliSvili. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. romelic ganagebs ama Tu im dargs. miOzit­i [< berZ. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv.min -332nute Semcirebuli. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. 2. 2. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp.. mi- .) wuTi. mQnut­i [laT.  m.. mirage] – 1.  m. saswavlo sagne­ bis erToblioba. iranSi. agronomiuli m. atmos­ feros optikuri movlena.  ganaTlebis m. mys (myos) kunTi] – (medic.) gulis kunTovani kedeli. raodenoba.  m. minimum] – 1. mQnus­i [laT. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. 2.patara] – 1.  saarsebo m. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. Mirzâ] – 1. mQrza [spars. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. mis [ing. miOkard­i [berZ. plusi). iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li.

) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. antikur qveynebSi (saberZneTSi. 2. 3.  samxedro m.] – (wign.-333 miss Scd. rwmena. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. daakisres. mQster [ing. mistifikAcia [fr.) idumali ram. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. rwmena. missio gagzavna] – 1. . qalbatoni. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. rac meCeTi.  mistiuri Scd. mitElSpil­i [germ. ¥ mistikuri. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. misiOner­i [fr. mystēria sai­ dumloebani] – 1. (wign. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT.  mas didi m. midrekileba mistikisadmi. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. batono! mistEria [berZ.) ganzrax visime Secdena. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT.  Suasaukuneobrivi m. mQtra [berZ.  m. motyueba. mQsis [ing. mQsia [laT. (gadat. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. batoni. mystification < berZ. mit 2. mQting­i [ing. 2. mQstika [< berZ. mystikos sai­ dumlo] – 1. rom­ Si da sxv. qalbatono!  missis Scd. gvarTan erTad). romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. mQsgiT­i [arab] igivea.) sagangebo davaleba.

mobilisation miUrid­i [< arab. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. gaJletis ideas. mooqrovil an mo­ wodebuleba. met- . aTqvefiT da sxv. 2. (wign. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. bis mqone piri. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. mixtura] – mobQlur­i [laT. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. mobilizAcia [fr.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. umaRlesi wodebuleba. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. amocanis. mQqstura [laT. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. ra. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. piures. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. komediuri xasiaTisa.  qveynis yvela Zalis m. aseTi Janris kinofilmi. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi.) Zalebis an mQqser­i [ing. gadat. mnemOsine [berZ. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis.mit -334- dasalevi wamali. masobrivi Ronis­ kremis.  muzikli Scd. muzevvere yal­ bi] – 1. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. mobilQzeba [germ. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis.

sawarmos m. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr.  m. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. romelic ar exeba mis arss.-ebis Jurnali. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. m. (mus. (fiz. 2. mode] – 1. mod memodele).  avtomobils m. modelQer­i [fr.-335moZraobis unaris mqone. modulatio mwyobroba. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. kostiumi. 2.. moderne uaxlesi. modulAcia [laT. samwyobre] da modulQreba _ 1. magi] – magi.-ze Cacmuli. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. nimuSi risame dasamzadeblad. varcxniloba. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema.  m. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . modifikAcia [fr. mOda [fr.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. bgeris simaRlis Secvla. tansacmlis nimuSebi. mr. mOdemi [ingl. moZravi. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. simRera. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad.).  tansacmlis m.  avtomobilis m. mCxibavi. mOdel­i [fr. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. modis Sesa­ feri. mOduri – 1. mOgvi [Zv. spars. misani. modErnizm­i [< fr.  m.  modeliori Scd.. modēle] – 1. – magus berZ. xomaldis m. 2.  m. 2. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. magos laT. TviTmfrinavis m.

m. molekuliaruli Scd. bali sixSiris rxevebiT.  zRvis m. mOlbert­i [rus.  molekulasi. ¥ molekuluri. molEkula [fr. molUskeb­i [< laT..). emalisa da misT. mOdus vQvendi [laT.  m. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. Мольберт germ. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. fizika. . mOdus­i [laT. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. 2. saxis Sed­ genis xelovneba. molek mefe: mzis. m. masa (wona). 2. 2. modus zoma. (log. marmarilos. saxe] _ 1. 3. mozAika [fr. molbertt] _ xis sayrdeni. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. aseTi suraTis. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. xelovneba. m. rbil­ sxeuliani cxovelebi. sagnis gardama­ vali. pirobebi. TviT masala aseTi suraTis. cxovrebis wesi. moluski. Teoria. sxvadasxva feris minis. (filos. 3. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. az­ rovnebis nairsaxeoba. molluscus rbili] _ uxerxemlo. ¥ mozaikuri. Sedgeba atomebisgan. modus vivendi] _ 1. mOla [arab. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. arsebobis saSualeba. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. mosaique] ­1. su­ raTi an saxe. patar­patara naW­ rebisagan. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. miwiszeda m.mod -336 m. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis.  mx. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. ¥ molekulisa. filebi. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT.  m. saxis misaRebad. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri.). xerxi.

2. ¥ monastrisa. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba).-337 moliuskebi Scd. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. samonasterio Scd. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani.) wesebi.  absolituri m.. (s. monarxiuli Scd. impera­ tori. monArqia [berZ. (s. Mmonetasi Scd. Sexedulebani. mOnizm­i [< berZ. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss.) kompleqsi.  aTonis iverTa m. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. Tvalis daxamxameba. monArq­i [berZ. monarqistuli Scd. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. materias an suls. rodesac xdeba rame. mOment­i [laT. M  monarxizmi. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. ¥ monarqiuli. . dro. konstituciuri m. monAndria [berZ. wami.  spilenZis m. momentum] _ 1. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma.)  monarxi Scd. monAster­i [berZ. saxel­ mwifo. Temi.  gasrolis m.  m. mOneta [laT. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. monarchia erTmmarTveloba.  m. m.  m. erTi wami. monQtor­i [fr. Sahi da sxv.  monarxisti Scd. m. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. moniteur. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. saxelmwifo. monasteriuli.  monasterisa. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. ¥ monetisa. oqros m. ¥ monarqistuli. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi.  monarxia. ¥ monastriuli. samonastro. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

neo. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). ufero da usuno airi. neos axali da phobos SiSi] _ (wign.) rac ar iZleva arc tutis. SiSi yovelgvari siaxlisa.-is reklama. nekrOpol­i 1. neutron < laT. neolOgizm­i [berZ. n. anaTebs wiTlad. neOfit­i [berZ.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. nekrOlog­i [berZ. nekros mkvdari.. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. romaul miTologiaSi: . 2.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma.) raime moZRvrebis da (misT. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. sasaflao.. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi.) axali mimdevari. Nneoromantizmi.  n-is Suqi. nEptun­i [laT. nEon­i [berZ. (qim. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi.). micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. nephunus] _ 1. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. (gadat. [berZ. N neQtron­i [ingl. neoreAlizm­i _ 1. neos axali.nei -350- 5. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. axlad rjulmiRe­ buli. neos axali] _ qi­ miuri elementi. 2.). nephytos] 1. neoceratOlus­i [berZ.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb.). iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. arc meore] _ (fiz. neofObia [berZ. neutrum arc erTi. raime religiis axali mim­ devari. sxvanairad: rqakbila. 2.

(medic. sistema. saWiro] _ ko­ lofi. sistema. niveler] _ 1.  n. bude an patara Cemodani. 2. Ggadat. nErv­i [laT. nEcke [iap. romelic ukvdavebas. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. bruto). 3. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . romli­ Tac nivelirebs axdendnen. metismetad kar­ gi ram. ber­ Znul miTologiaSi.-351zRvis RmerTi.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. 2. nervebisgan Semdgari. nErvuli ­ 1. mr.  susti n. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi.-ebi. nivelQreba [fr. necesaire auci­ lebeli. (botan..  ixmareba agreTve nerviuli. nervus] _ 1. smenis n. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa.). nesEser­i [fr. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. qsovili. Rmer­ Tebis sasmeli. nEfrit­i [berZ. nivElir­i [fr. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. nEqtar­i [berZ. nectar] _ 1. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. 2. ad­ vilad aRgznebadi. siamovnebis momgvreli. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT.  n. (poet.) Saqrovani wveni. qali.  mxedvelobis n.  sagzao n. 2.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. nEto [it. momwvano an TeTri minera­ li. nephros Tir­ kmeli] _ 1. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. n. qceva. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. 2. netto] _ (komer. zedmetad mgrZnobiare.) Tirkme­ lebis anTeba. (geol).

ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. nikOtin­i [fr. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda.  warmoiTqmis n. udidesi netareba.). niufaUndlend­i [geogr. nQmba [laT. adamianebi. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad.i. (gadat. niUans­i [fr. nimfomAnia [berZ. niU1 [fr. nicotine sakuT. RvTismSoblis. RvTa­ ebriobisa (berZ. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . nitroglicErin­i [< berZ. Saravandi.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. sigiJe] _ (medic). azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan.e.-ebi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. sax.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. sax.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nQrvana [sanskr. wmindanebis Tavze. mzveravi. sinon. rogorc simbolo wmindanebisa. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. 2. Saravanduli). romelic aRniSnavs `axals”.nik -352sasruleblad. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). nQke [berZ. risame elferi. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. nQnZa [iap. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. gansxvavebis mos­ poba. nuance] _ sul mcire. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. gaTanabreba. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. niU2 [ing.

 niRilisti Scd.  n. novAtor­i [laT.). ama Tu im dargSi.  niRilizmi. damokidebuleba raimesadmi. skeptikurad ekideba yvela­ fers. romelic ixmareba mecnierebis. novatio ga­ naxleba.).  niSa Scd. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. N ¥ novatoruli. nokdAun­i [ingl. ideebi. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad.  n. knock-out] _ (sp. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. knock-down] – (sp. nihQlizm­i [< laT. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. krivSi: mdgomareoba. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. nokAut­i [ingl. prog­ resuli princi pebi. niRilisturi Scd. nihQlist­i _ adamiani.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv.).] _ (ist. kote marjaniSvili. uaryofiTad.  scenis n. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. avejis) dasadgamad. . nQS­i [fr. novella] _ patara moTxroba. romelsac axali. krivSi: mdgomareoba. ¥ novelisa. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. qandakebis. meTodebi. xelovnebis.  novelasi Scd. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. nOvela [it. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. novAcia [gv. n. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. nOin­i [monR. ¥ nihilisturi. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. rome­ lic mkveTrad. nomenklAtura [laT. warmoebis da sxv. laT. wamowyeba.

saqo­ nelze.  saxlis n. ¥ uary. ¥ nomrisa. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #).  Jurnalis n.. nomerus ricxvi] – 1. bileTis n.) nawili.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi.nom -354dis fulis niSnebze. xelfasi. nOmer­i [laT. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi.  n.. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. ¥ nomriani (mniS. ¥ nomenklaturuli. (lit. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze. nomriani. 2. warmodgenis.  n. raime sanaxaobis (koncer­ tis. nona (mdedr.  saxlebis d.  nomerisa. (mus. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze. 4. 1). nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. unomro. 3. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. bileTi.. adgilebis d. nomokAnon­ i [berZ.. nominAcia – raime dargi an Tviseba. 2. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. 2.) mecxre] – 1. calke ganyo­ fileba (abanoSi). nomQnal­i [< laT.  n. fasi. nominAlur­i [laT. sabuTi. nOna [laT. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli. redaqtori. sagani. danomvra. telefonis n. danomrva – nomrebis dasma rameze. 2. rasac. nominalis saxelobiTi] _ 1.) cxrastriqoniani strofi. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. 3.) cxrasafexuriani intervali.  u. romelic calke sruldeba. unomero Scd. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. Tanamdebobis pirTa wre.  n.. qaRal­ . romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze.

normAlur­i [< laT. same saSualo sidide. CrdiloeT germanuli to­ 2.) sevda. sevda). temperatura. gramatika. Non. nOt­i [laT. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. simaRle. adgens. n. sinon. mowveuli samSobloSi dab­ 2. tkivili] – (wign. romlebic me­8­11 ss. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. nOnsens­i [ing. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. . sazRvravs. risame nostAlgia [berZ. nonkonfOmizmi­i [ing. nonsense] – uaz­  n. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. TviT 2. sisulele. roba.  n. Sromis 2.-ebi. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. nOrma [laT.-355- not nOnet­i [it. musikaluri bgeris pirobi­ n. miani).­Si xmisa an sakravisaTvis. nostos Sin dawesebuli raodenoba. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n.-ebi. ri­ dabruneba da algos tanjva. samSoblos raturo enis n. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. nayofierebis n.-ebi.  maRali n. norma] – 1. nonetto] _ 1. nota niSani] – 1. bunebrivi. salite(qarT. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. Ti grafikuli niSani. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. radac ar unda normebisa. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. arsebuli wesis miuRebloba. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. ga­  gamomuSavebis n. ulebrivi. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. dakanonebuli ram.normAtiv­i [laT.-ebi. temperamenti.-ebi.  normatuli Scd. cxra normAneb­i [skand. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. arbevdnen evropis qveynebs. maragi.

not -356 n. warmoebis sa­ idumloebebi. nOu­hAu [ing.  Sopenis n-ebi. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. nougat] – sakonditro nawarmi. n-ebis gacvla.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs... n.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema.-ebiT dakvra. (saub. Wku­ is swavleba.  noqturna. Wkuas aswavlis). gamocdileba.) Wkuis darigeba. (spec. notarius mwerali.  nota sxvaa (ix). SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. nUdizm­i [laT.  me­2 mniS.  saWadrako n.  n. nuvOriS­i [fr. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. nudus SiSveli] – mimarTuleba. notarQus­i [laT. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. noqturni Scd. niSani. damowmeba.. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. ¥ sanoto. notAcia [laT. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. mdivani] – Tanam­ debobis piri. ¥ notariuli da sanotaro. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. nUga [fr. tkbili blanti ma­ sa. nOta [laT.) kantora. romelic sul 2. notatio SeniSvna. mr. noqtQurn­i [fr.  saprotesto n.  notarialuri Scd. (s. musikaluri n. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. qaRaldi. 2. wigni. nu [< fr.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. . aRniSvna] – 1.  n. nota niSani. s.  s.

socialuri cvlilebebis Sedegad. nUtria [esp. 15 gradusi n. sidide.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. obe numizmAtika [< laT. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. n.  saxlebis n.  nutriisa. obeliskos] – Zegli. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. . numerAcia [laT. nullus araviTari] – 1.] – adgili udabno­ Si. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv.  numizmatiuri Scd. ¥ numizmatikuri. nUl­i da nOl­i [laT. n. ¥ nulovani da nolovani. cifrobrivi niSani 0. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. zrdis maT aTjer. nulifikAcia [laT. axladgamdidrebuli. 2.  n. pirobiTi sidide. koleqcia. nutria] – mRrRneli cxoveli. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. absoluturi nuli (noli) – (fiz. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. ordenebs da misT. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis.16°C. oasis < egvi pt.  haeris temperatura n. o oAzis­i. gradusia.  nomeracia Scd.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. danomv­ ra. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba.  n. obElisk­i [berZ. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.  o-ebi afrikaSi. nuncQus­i da nUnci [laT.  nutriasi Scd.-s qveviT.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. kabineti. sadac wyalia da mcena­ reuloba. temperatura. agreTve medlebs. gauqmeba risame. oAz­i [berZ.

(wign. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. sinamdvile. обыватель] – adamiani. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. obivAtel­i [rus. subieqti). rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli.  abasTumnis astrofizikuri o. (filos. Seswavlis o. 2. materialuri sinamdvile (sapirisp. obiEqturi – 1. o. kanonzomiereba.  granitis o. sawarmo.obi -358 fotoaparatis o. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba.. sagani. objectum sagani] – 1. observatio] – 1.  o. SinmousvlelTa o. miudgomeli. o. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. yu­ radReba da sxva. qoleriT.-is aRmarTva. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa.  dakvirvebis o..) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. 2. daskvna. 2. observatOria [laT.) movlena.romelic mowyo­ bilia astronomiuli.  obieqtiuri Scd. miukerZoebeli. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. obligAcia [laT. observAcia [laT. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. obrogAcia [laT.  TavdacviTi o. adamiani. o. samyaro. o. piri. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils.. sadac SeniSnulia es daavadebani).2 dakavSirebuli). o. obQeqt­i [laT.  o. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. mSenebloba.) dakvirveba. obiEqtiv­i [laT. geo­ fizikuri da sxv. 1. obieqtTan (mniSv. mikroskopis o. Sefaseba. ag­ reTve yvelaferi is. 3. (wign. .

odekOlon­i [fr. parfiumerul­ higienuri saSualeba. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. Odysseus] – 1. obskUrant­i [laT. Zveli saberZneTis epikuri poema. ¥ ovaluri. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. metismetad usiamovno. antimins] _ igi­ vea. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. ovAcia [laT. odiOzur­i [laT.reaqcioneri. adekaloni Scd. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. grZeli. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. ovatio] – mowo­ . Odik­i [berZ. arasasurveli. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. krebis. ova  odekaloni. saxotbo leqsi. bneleTis mociquloba. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. 2. rac antiminisi. Oval­i [fr. ōdē] – 1. CarCo.-3593. obskurAntizm­i [laT. o. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. detali. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. Oda [berZn. 2. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. obstructio Seferxeba. odQsea [< berZ.  o. trape­ zis gardamoxsna. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. romelsac gundi as­ rulebda.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. spirtiT gazavebuli. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. obstrUqcia [laT. xmauriT. odiosus si­ Zulvili] – (wign.bneleTis mociquli. dabrkoleba] – sxdomis.

aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. ¥ oligarqiuli. okeanos] – 1.ove -360- nebis. atlantikis o. wylis stiqiis RmerTi. okUlar­i [laT.  okeanesi Secd. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. ovErdraft­i [ingl. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. oligofrEnia [berZ. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. okUlist­i [laT.  okuliari Secd.  mikroskopis o. of­ Talmologi. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. ¥ okeanisa. okEane [berZ. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema.  wynari o. Olympos] – . oligarxiuli Secd. Ozon­i [< berZ. okUpant­i okupaciis monawi­ le. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. okupAcia [laT. TviT es jgufi.  o.  finansuri o.  oligarxia. ura­ nosisa da geas Svili. mouwyves. oligArqia [berZ. maT Sesaswav­ lad. berZnuli miTologiaSi. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. 2. mmarTveloba. overdraft] – moklevadiani kreditis forma.  orators o. occupatio] da okupQreba [germ. Olimp­i [berZ. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT.

2. moswavleTa respublikuri maTematikuri o. ¥ olimpiuri.) cxeneb­ . olimpiada).-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi).). olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis. olimpiuri TamaSebi (ix. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. olimpoze mcxovrebi. 3. ombudsman] – saxalxo damcveli. olim­ pi). Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris.). ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas.  olimpuri sxvaa (ix.  olimpieli sxvaa (ix. aqvs gemrieli xorci.  ixmareba agreTve olimpo.  o.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. Olympias c Olympiados] – 1. олифа berZ. aqve).  olimpeli sxvaa (ix.) Olifa [rus. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. omnQbus­i [laT. olimpQeli _ (saub. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad. Omlet­i [fr.  olimpiadasi. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad).kanafis da sxva. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. olQmpiuri sxvaa (ix. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. Cempioni. RmerTebis krebuli. ¥ olimpiadisa. kerZod. ombUdsmen­i [Sved. aRuSfoTebloba. olimpQada [berZ.) didi sim­ Svide.. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi. sportuli. Omar­i [fr. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.

Opera [it. xili. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. saavadmyofo. romelic swavlobs . on call mo­ TxovnisTanave] – (finans.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. Op­art­i [ingl.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. onomQstika [berZ.) specialuri angariSi. opera] – 1. enaTmecnierebis nawili. o. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ.  o.) qalis sakvercxis anTeba. Teatraluri warmodgena. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. ¥ onkologiuri. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. omOnim­i [berZ. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. homônymus] – sityva. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). instituti. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. Onkol­i [ingl. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. ganviTareba] – (biol. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. 2. oofOrit­i [< berZ. onkolOgia [berZ. oophoron sakvercxe] – (medic. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. bali – sacekvao sa­ Ramo. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT].  bali – mcenare.

. ¥ operaciuli (mniSvn.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. operaciis ga­ keTeba. romelSic simRerebi. o. 2­isaTvis). opozQcia [laT. kino­ operatori.  o. 1­isaT­ vis). s. ganyofileba. o. operAcia [laT. [qarT.-is Teatri. darbazi. 2..  Tbilisis o. safosto o.  o. opium < berZ.  kalmanis o.-ebi.  klasikuri o.-is gakeTeba. organoebi. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. Θs. Careva e.-is msaxiobi. o. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. 2.  sadesanto o. instrumentebi (mniSvn.  gulis o. 1­isaT­ vis).. opQum­i [laT. o. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti.  mniSv. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. o.. ¥ saopero. o. Θs. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. operatio moq­ medeba] – 1. ¥ saoperacio (mniSvn. erTi amocaniT. opEreta [it. o.  sabanko o.  o.. `daisi~.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. sadac opera­ cias akeTeben.-is gegmis Sedgena. operAtor­i [laT. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs.. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. Teatri. 3. o. xelmZRvaneloba. qmediTi).-is solisti. safinanso. o. xelovneba.-is Teatri. savaWro da sxva calke moqmedeba.  operaciulis (ix. sinon. operatQuli – 1. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. operacia).i.-Si wavidnen. 2. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba.

romelic kamaTSi.  o. vadebi. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. imedianoba. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. pesimizmi). fi­ .. ¥ optimisturi. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis.momavlis rwmena. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. dasabuTebis winaaRmdeg. xelsawyo­iaraRebi.  o.  o. pirobebi. ¥ oportunistuli. Optika [berZ.opo -364zikis nawili. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. opportunisme] – Semguebloba. optQmum­i [laT. naTeli mxareebis danaxva. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. oportUnizm­i [fr. optatio arCevani. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi.  oficialuri o. optOgrama [berZ. Tesvis o. optQmizm­i [laT. (sapirisp. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani.  partiis SigniT arsebuli o. yvelaze Sesaferi. saukeTeso. mxne ganwyobileba. optikē] – 1. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. optimAluri [< laT. kreb. parlamentis o. (diser­ taciis dacvis dros). oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani.) mo­ qalaqeobis amorCeva. sasurveli] – (samarT. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. partiebi. ¥ opoziciuri. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. opOnent­i [laT. optos xi­ luli. 2. mimdinareoba. ganwyobileba. optAcia [laT. uka­ nonoba. Θo. xilvadi da gramma Cawera. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. romelic Tavis Se­ xedulebebs.

¥ oratoriuli da saoratorio. Scd. agreTve kosmo­ suri aparatis. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni. orbita] ciuri sxeulis. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. orAtor­i [d. sinon. frena.-is yvavilebi. mWevrmetyveli). o. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. orb ¥ oranJereisa.  o. ornJereia.) nawarmoebi.  o. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. oranJErea [fr. niWi. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. adgili.-is pomidori. oratOria [it. meurneoba. optomEtria [berZ.  s. saoranJereio Scd. (s. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. saTburi).). 2. oraculum ga­ monaTqvami.) libreto.-ebi erTmaneTs cvlidnen. o. piri.  oratoruli sxvaa (ix. orAkuli [laT.  o. oratori). orangerie] – Seminuli saTavsi.  oranJereasi. sinon. o. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs.  kargi o. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. 2. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. o. adamiani. ¥ saoranJereo. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. xelovneba.  o. ¥ oratoriisa. kosmosuri sadguri.  dedamiwis o. mTvaris o.  o.  oratoriasi.  orangutangi _ ixmareba. taZari.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. orator] – 1. (s. . winaswarmetyveleba. xomaldis samoZrao gza. Orbita [laT.. ¥ oratoruli. ¥ orbituli.

1). organisateur] – piri.  susti o. buneba.  samSeneblo o.  o. orgAnuli – 1. cxoveluri o. komiteti. ¥ saorgano. 2.org -366 o. 2. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. . romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. 2. o. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. s. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. niWi.romelic risame organizacias axdens. mowyoba risame. (s. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. 1­isaTvis). sasuqi. organizmis nawili. muSaoba.  umartivesi o. mowesrigeba. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. orbitaluri Scd.  o. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. ro­ ¥ orbitisa. s. organisme] – 1. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. organizAcia [fr. saorRano Scd.-ebi. organisieren] _ igivea. Organo [berZ. Sedgeba milebisagan.) sakiTxebi. organizAtor­i [fr. koncerti. piri. musika. orbiti.  organiuli Scd. Organ­i [berZ. orgaô davi­ berebi. rac organizacia (mniSv. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. organisateus] – 1.  niWieri o.  s. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba.  Sromis mecnieruli o. mcenareuli o. s. aseTi daSlis procesi. ¥ organizatoruli. cocxali. orgAnizm­i [fr.  o.  orRanisti Scd. organon iaraRi] – 1.  orbitasi.. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili.  orRani. organQzeba [germ. Orgazm­i [< berZ. periodi.

] – 1. ordinatos ganmkargulebeli. ordinatoris Tanamdeboba. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. klinikis. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli.  ordinaluri Scd. Jurnali). SemTxveva.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. .  binis o. orEol­i [fr. ordinAtor­i [laT. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi.. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia.  Cveulebrivi o. ordo (odinis) wign.  mxedvelobis o. ordinarius] – (wign.  vaxtang gorgaslis o.  mmarTvelobis o. romelic risame nebarTvis. 3. poliklinikisa da misT. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. Order­i [germ. mkurnali eqimi. risame miRebis uflebas iZleva.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. praqtikuli samedicino aspirantura.) rac arafriT ar gamoirCeva. ordQnat­i [laT. 2. qeifi. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. ordinAtura – 1. wregadasuli dros­ tareba. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. ordinArul­i [laT.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. sabuTi. safinanso o. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. orgia] – 1.-ebi. Orgia [berZ. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi.  iezuitTa o. 2. 2. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad.-ebi. ordAlia [laT. sazogadoeba. Orden­i [laT. Sinagani o. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. aureole < laT. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. momwyobi] – saavadmyofos. Order < fr. or­ ganizacia.-ebi. TavaS­ vebuli. 2. mduRare wyliT da misT.

) uZravi. xvavebuli. literatura.gansakuTrebuli. o. swavlobs da mkurnalobs  swori o.) didebis. Taviseburi. da­ axlavs. gadat. garemomcvel pi­ dicinis nawili. Sexeduleba. orientAcia [fr. origQnal­i [< fr. (qarT. misT. deformaciebs. swor da graphō vwer] – weris 2. romelic vinmes Targmani. (samx. piesa. 3. adamiani. s. romelic robebSi garkvevis unari. ar hgavs. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. koSki da masala. miaxloebiTi. non. si­ araCveulebrivi. Secdoma. fr.) raime moZRvrebis. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. dapirveli. orthos swo­ 2. gegma. (gadat. laT. Tanmimdevruli. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o.  orginaruli Scd. truqcia. rac an vinc sxvas ara hgavs. orTopEdia [berZ. sivrceSi ori­ mimdevari. mania. originAlur­i < [laT. Taviseburi. o. (mag. qarTuli o. ucnauri. kons¥ orTografiuli.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. orTogrAfia [berZ. gans­ .-Si wakiTxva. (wign. entirebis garkveva. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. miRebuli wesebi. originalis < oriEntir­i [rus. marTlwera). roleqsiqoni.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. origi2. orientation] da orientQreba [germ. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. dedani. aranasesxebi. Cans da gamodgeba adgil­ 2.  o. Sedegad Seqmnili. fasi. orTodOqsul­i [< berZ.). orphos Θo. romelic kargad  romanis o.  o. ara­ atmosfero. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari.  `daTa TuTaSxia~ o. politikaSi. original Tav­  wignis s. ориентир < origo warmoSoba] – 1.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. xe. gansa­ kuTrebuli. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv.

ornitolo.Otel­i [fr. romelic Θsimfoniuri o. nelovani. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. samarTleba visime. giuri Scd.  ornitologia. Ormuzd­i [berZ. si­ ul. efs swavlobs. ga­ ¥ orniTologiuri. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ.. ro­ zis­i [berZ. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. warmoSoba. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. bisa.-369- oto nesis warmoqmna. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. sulad – ahura – mazda). [fr. moqmnis procesi.] . ostrakismos wili. mcenareebis ga­ Osana [berZ. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. ornis ligiaSi: mcenareulis. qoTnis namt­ Seiswavlis. orchostre berZ. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. hōsanna Zv. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. romelic frinvelebs ostraka doqis. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. natexi] – gandevna. osQris­i da ozQris­i [berZ.  o. grafiis nawili.  ornamentaruli Scd.] – rbili divani. CuqurTma).  o. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. hotel] _ igivea. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. moxatuloba. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. rebis an stilizebuli cxovelebis. vrevi. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. gamokvleva. ornamentum yvavilebi.-is diriJori. grafikuli an skulpturuli samkauli. rac sastumro.

magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. Jurnali da misT. flotis o.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. bina.) rvakuTxedi. sasadiloSi. uaryofa. ofQcer­i [germ. o. Oqtant­i [laT..) sxeuli. Oqtava [laT. officier] – piri.  mekavSire o. off side] – (sp. sammarTvelo. 2. Offizios] – (wign.  aficeri Scd.) beWdvis xerxi. oficQoz­i – (wign. kafeSi). viziti. ofsAid­i [ingl. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. office] – rai­ me uwyebis. otOfon­i [berZ. oficiAlur­i [laT. mowveva. xolo iqidan ki qaRaldze.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba.­iT Scd. rvawaxnaga. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. oktagonon] (maTem. oqtAgon­i [berZ. samsaxuris sam­ yofeli. octava (mdedr. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. oqlokrAtika [berZ. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. oficQant­i [germ. visac smena ak­ lia). Ofis­i [ingl.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba.) beWdviTi or­ gano. o.  o. kantora.  aficanti Scd. Ofset­i [ingl.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi.) merve] – (mus.  oktava Scd. ochlos brbo. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. oqtAedr­i [berZ. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. ofset] – (po­ ligr. oficiOzuri [germ.  o. okto rva da hedra fuZe. miReba. gvredi] – (ma­ Tem.) ofici­ ozuri (ix. Octans (Octantis)] .

toni. sinon. warmoadgens koSks. pAdre [it.  oxrisa Scd.. publicity] paTolOgia [berZ. patetikuri ritmuli moZraoba. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. pa [fr. – 1. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. gadadgma. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. paTetQkuri [berZ. . mgznebare. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. paT paginAcia [< laT. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. sityva.. p. msubuqi nageboba (baRebSi. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri.  sagamofeno p. mecniereba.  p. indo­ eTSi da sxv. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT.. nabijis Scd. esp. pablQsiti [ingl.) paTosiT aRsavse. popularoba. p amaRelvebeli. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. Oxra [berZ. octorom] – adamiani. (qarT. iaponiaSi. Jangmiwa). pavillon] – 1. miiRweva. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. savaWro p. feradkaniani. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. ¥ oxrasi. xmis CawerisaTvis da sxv. oqtOron­i [ingl. Octoyer Cuqeba] – konstitucia.  yvavilebis p. pathetikos] – (wign. pavilQon­i [fr. 2. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . quCebSi). mravaliarusians. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. pagoda < sanskr.). pAgoda [port.) monawileobis gareSe.

(gadat. palanquin < sanskr.  sisxlZarRvebis p. romelSic avadmyofebi wvanan. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata. aranormalu­ roba. palAdin­i [fr. p. Paket] – konverti.  saidumlo p. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ .  p. palatium sasaxle] – 1. saavadmyofoebSi: oTaxi.) aRfrTovaneba. paTologQuri anatOmia – mecniereba. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.  mepaiesi Scd. pAketi [germ. normisagan gadaxra organizmSi.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi.  p. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.  patologia. pathos] – (wign. movlenebi. simaxinje.) avadmyofuri pro­ cesebi. mepAie _ pais mflobeli. palAntin­i [fr. pAlas­i [spars. saqmiani qaRaldi. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. #5. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. pAlata [laT. 3. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. mgznebareba.  zogadi p. aRmafrena.-is eqimi.-iT laparaki. pATos­i [berZ. ¥ paTologiuri. ¥ mepaiisa. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.  firmis m.  p. 2. patologiuri Scd.] – aziis. pAi [Turq.  Sesasvleli p. palAnkin­i [fr. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. 2. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba.

sinon. naxevarzoma. – mniSvnelobiT Zve­ li.. wamali.  paleontologia.) RonisZieba. mxatvris SemoqmedebaSi.  p. pAmflet­i [ingl. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. ¥ paleontologiuri. albomi.. paleo. palpAcia [laT.) (qarT. romelic mimarTulia ama Tu im piris. ¥ pampisa da pampasisa. muzeumi. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. palette] – 1. politikuri mov­ . pampa (mx. (gadat.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. p. pampas (mr. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. палитра < fr.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. Txeli ficari. (gadat. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas.. magram ar kurnavs mas. paliAtiv­i [fr. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas.  p.  qoqosis p. 2. damwerlobaTmcodneoba). palQtra [rus.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. pAlma [laT. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. atlasi. teqstis p. palliatif] – 1. sawer masa­ las da sxv. saerTod.  wignis p.). saSu­ aleba. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. analizi.-373bulebis saxelwodeba. pAmpa da pAmpas­i [esp. finikis p.  pampasi Scd. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. aqvs maRali. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. paleogrAfia [berZ. ¥ paleografiuli. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an.) fenebis Sexameba. paleontolOgia [berZ. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. 2. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba.

panegiruli. berZ. mTel qveyanas. panaxidos: pan – yvela. qeba. ¥ panaceisa. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari.. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli.) (wign. panageia. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. xolo lenis da sxv. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. yoveli. 2. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan.) uebari sa­ Sualeba. sazeimo si­ tyva] – 1. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. pandEmia [berZ. amitom ewoda `yovel Ramisa~. pan. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). panASvid­i [saS. winaaRmdeg. panaRia. mTel rig qveynebs.  politikuri p. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. locva. sax. panacea < berZ. panagiasi Scd. [berZ. panAgia [berZ. galoba. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.] – 1. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). panAcea [laT. panTEizm­i [berZ. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. pAnama [fr. . penie douce damreci ferdobi.  panamerikanizmi. panamerikuli.) aRtacebuli da uzomo qeba. berZ..  p. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. pAndus­i [fr.  panagea. 2. pan.  panaceasi. ¥ panegiristi. panama < geogr. pnegyrikos sadResaswaulo. panegQrik­i [berZ. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. panaceia Scd. pannychida panixis. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. ¥ panagiisa.pan -374panakeia wamali. (gadat. yvelafers rom exeba~. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. sityva.

panikos tyis. panneau] – 1. pAnika < [berZ. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pankrEas­i [berZ. 2. ganTavsebu­ lia zevidan. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. panOrama [berZ. pAnk­rok­i [ingl. pankreas] – (anat. romelic axloa adreul rok­en­rolTan.  panTeris.  qalaqis p.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. kerZo sastumro. panther] _ igivea. 2.  mTawmindis p. RvTaebis. panTEon­i [< berZ. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). pension] – 1. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. laT. romlis wina plani moculobiTia. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. Pantheion. ye­ yeCi. SiSi. pAno [fr. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. pAnTera [berZ. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. pAnk­i [ingl. ¥ panikuri.  berZnuli p. pansQon­i [fr. pan yvelaferi da horama xedi. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. raime vrceli midamos xe­ di.) kuWukana jirkvali.  p. panoptQkum­i [berZ. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze.. pantera Scd.  panTerasi. sasaflao an akldama. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. Pantheon] – 1. rac leopardi. Cveulebriv zevidan. 3. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. Punk CerCeti. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. panis saxelidan] – uecari SiSi. sanaxaoba] – 1. kedlis an Weris zedapiris nawili. 2. didubis p. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. areuloba.

romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. pAJ­i [fr.. [berZ.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. xarobs . romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. parabElum­i [laT.  keTilSobil qalTa p. erTgvarovnebisa. erTgvari tro­ pikuli lerwami. Wili). page] – 1.. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. ax­ los. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. pansiOnat­i [fr. 2. erTgvari sistema. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. 2. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena.) Cauketavi moduli. Papa < berZ. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs.  p. sinon. pApert­i [berZ. pensionnat] – 1. papyrus berZ. para. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. 2. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. papyros] – 1. paJTa korpusis aRsazrdeli. papQrus­i [laT. para gverdiT. 2. pantomimos msaxiobi. msgavsebisa. ¥ pantomimuri. pantOmima < [berZ. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). scenebi baletSi. pAp­i [laT. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. parabole] – (maTem. kuror­ tze).pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. parAbola [berZ. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad.

wmindanebs Sewevnas da sinon. sokoebi. moulodneli. xmauri. forma.) movlena.  p.. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. wignis.. sazrdoobs. parallelos] – 1. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. parAdoqs­i [berZ. (wign. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. nomris win. parasitos] – (swori xazi da sxv. parAlel­i [berZ. paralEluri – 1.) ro­ 1. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. aRlumi). bisaTvis. arsebobs  s.) adamiani. uflis mimarT.-ebi da meridianebi.  p. parakleton  wesdebis pirveli p. sazeimo. parAgraf­i [berZ. 2.) moCvenebiTi. fuZvlo. pa­ daTvaliereba (jarebisa. (gadat. mxolod erTi SexedviT). usa­ (maTem. 2. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. parAdiz­i [fr. parAklis­i [berZ.. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1.  p.-is gavleba.. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan).) paraleluri xazi. parki. (gadat. ganwyobileba. iseTi parAzit­i [fr. RvTismsaxurebis saxeoba. mgzavro­  p. p. mrTelobisaTvis. 2. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) .muqTaxora. msjeloba.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. arebulisagan. cxovrobs. paraklisi samSvidobo. statiis nawili. 3. paradoxos ara­ Cveulebrivi. gadat. ewinaaRmde­  istoriuli p. paradis < berZ. TviT es niSani. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. parAd­i [fr. jan­ parAduli – 1. xazi dedamiwis zedapirze. ucnauri] – azri. Sepirispireba. riv § niSani uzis rigiTi  p. manugeSebeli] – saeklesio 2.

zog­ jer halucinaciebic. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). ori firmis muSaobaSi. muSaoba. paralElizm­i – (wign. (maTem. paralelepQped­i [berZ. paralizebuli..  xelisuflebis p. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . saxlis saxuravis p.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi.  p. paraffine < laT. 2.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. romelsac iRe­ ben navTobisagan.) sidide.] – (di pl. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. paranoia si­ giJe] – (medic.) eqvswaxnaga sxuli. dama­ xasiaTebelia bodvebi. paraliz < berZ. parAmetr­i [berZ. planus brtyeli.  p. (gadat.) oTx­ kuTxedi. paranOmia [berZ.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. teq. 2.) moqmedebis unaris dakargva.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi. parametrō vu­ fardeb] – 1. parAfin­i [fr. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. (fiz. (medic. kiduri. parAplan­i [fr. parAnoia [berZ.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. parafQreba [fr.  p. gameoreba. dublireba. parapher laT. dacemis mdgo­ mareoba. mura nax­ Sirisagan da sxv. parallelogrammon] – (maTem.) dambla. 2. paralysis moduneba] – 1. planer pla­ nireba laT.  paralelopi pedi Scd. ¥ paralizeba. paralelOgram­i [berZ. parallelepipedon] – (maT.) sru­ li damTxveva. (gadat. parApet­i [it. parAliz­i [polon.  xidis p.

mgrZnobelo­ bis formebs. pari] – sanaZleos pirobebi.  s. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. (kacebis p. sporti. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. parvEniu [fr. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. peruekmacker] – ostati. parsavs Tmas da sxv. xelSekruleba.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma.­is moZv. 2.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. sinon. ZiriTadad Seiswavlis: 1. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi.  p.). romlebic xdeba organizmis miRma. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. parTenogEnez­i [berZ. parikmAxer­i [germ. pAri [fr.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. par paraSUtist­i – adamiani. dalaqi). romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. p. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. ¥ parafirebuli. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. pArik­i [fr. tvirTis CamosaSvebi. . ¥ saparaSuto. Sivas coli.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. ¥ saparikmaxero. parASut­i [fr.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. romelic kreWs. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. parvenu] – metiCara. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. warmoSoba] – (biol.

parQtet­i [germ.  saqarTvelos p. 1­isaT­  s. (samarT.  p.romelic laT. komisia. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. dgomis da movla­remontis adgili. vis). paritat < mepArkete – muSa. Tavis kankali da sxv.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. pata­ visime an risame susti mxa­ . p. park] _ 1. parla avtobusebis p. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. ¥ saparko (mniSvn. parlamEntar­i [germ. sadac parikmaxerebi muSa­  p.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. transportis saSualebaTa p.  mamakacTa da qalTa s. parquet] – 1. dasagebad. parodia] – 1. inglisis 2. p. respublika. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. ¥ saparlamento. sax. arCevnebi.par  s. – 1. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. 2. Scd. konfliqtis ba. oben (kacebis s. (TbilisSi). sadalaqo). bileba.  gaprialebuli p. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. zoologiuri.  parlamentaruli Scd.-is iataki. didi baRi. saloni. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. yvavilnarebi.. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. organo. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. s.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. [sa­ kuT. (ekon.  vakis p. zona. ri. 2. iataki. s. saTamaSo parlAment­i [fr.  s.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. arqiteqtura. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. xelisufleba. roTi..­os moZv. aseTi ficrebiT dagebuli sinon.] – (medic.

parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. tikuri organizacia. para – eyrdnoba mas. 2. nawarmoebi.-381- par reebis gakilvis mizniT. ba. Rerali an erTi sakravi. ¥ parodiuli. pArter­i [fr.  avtomobilebis didi p. da sec(unda)] – (astr. solo (operaSi. (gadat. poli­ bis qronikuli daavadeba.-is me-10 rigi. axlos da us (otos) yuri] – 4. lebis ryevasa da dacvenas. Tan. p. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. pArsek­i < [berZ. koleqtivis interesebs. leTi. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. lebriv Wadrakisa).. vis). par (allaxis)  roialis p. 2. p. Te­  p.. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. rasac baZaven. epidemiuri parotiti – yba­ 5. mravalxmiani musikaluri yura. adamianTa jgufi.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. partere] – 1.) garegnuli mibaZva. muSaki. konspiraciul or­ 3. baletSi). romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. tenoris p.. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. 1­isaT­ erTeuli. laa gamarTuli. (sp. parti] – 1. parOtit­i [berZ.) RrZile­ pArtia [fr. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. nawarmoebis nawili. saqonlis garkveuli rao­ (medic. razmi. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . jirkvlebis anTeba. romelic pArol­i [fr. Janri. yurebelTa darbazis sa­ 2.  parodiisa  p. disci plina. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv. saxurSi. p. para Tan.-is bi parodiasi Scd. varZlebis rigi.) vars­ abesalomis p.) ybayuris (sanerwyve) denoba. Θgadadebuli p.

cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. pAseb­i [fr. passage] – 1. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. partenaire < ingl. notebis wigni. particularis nawilobrivi. daxu­ ruli galerea. saparfumerio. Tanamonawile. 2. partner] – 1. ebr. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. raime Ta­ maSis. saqoneli.  Zneli p. ¥ saparfiumerio. erT­ erTi monawile. partQzan­i [fr. parfumerie < pafum sasiamovno suni. sax. pAseq­i [Zv. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. s. partQtura [it. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. musikaluri nawarmoebis nawili.  s. partiuli (ars. ¥ partizanuli. cekvis da misT. pAsat­i [germ. paseq _ `ga­ mosvla~. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. maRazia. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. bileTi. razmi. wevri.  parfumeria. fabrika. 2. Passat] – tro­ pikuli qari. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. pAsaJ­i [fr. p.-iebi miusxdnen Wadraks. xalxis dResaswauli. brZola.  partizaneli Scd. `gverdis avla~] – ebr.  p. parfiumEria [fr. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. partikulArizm­i [laT. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba.par -382mo. inanTi] – surnelovani nivTierebani. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. (qarT. musikaluri fraza. inanTeuli). p. Secd. s. si­ non. suna­ . partnQor­i [fr.) – de­ mokratiuli p.  p.

monawile. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa.  avtomobilis p. 2. ¥ sapasporto. wvaleba. statia. passiepartout] – 1. pas 2. vnebebi.  p. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. 2. 2. pAsia [laT. Pasquill < it. passeport] – 1. 3. p. ix. pAsiv­i [laT. ¥ paskviluri. wignebSi. uvado p. umoqmedo] – 1. mobiluri telefonis p. ganyofileba (polici­ aSi). patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi.. adamiani. passivus] – umoq­ medo. vneba. pAsport­i [fr.. pasquillo] – cilismwamebluri.  p. Paskal] – 1. paskvQlant­i – paskvilis avtori. aqtivi). wa­ meba.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. aqtiuri. pAspartu [fr. pAskvil­i [germ.) vnebiTi gvari zmnisa. (gadat. Jini] – siyvarulis sagani. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. sa­ registracio mowmoba. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. visime vinaobis. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. passio tanjva. passivus vnebiTi. (gadat. pasQur­i [laT.  sazRvargareTis p. . pAsta [it. suraTis CarCo. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. macivris p. gadarCnen ebraelebi.  s..-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. Jini. graviurisaTvis. raime manqanis. pasQans­i [fr.) uaryofiTi mxare risame. aqtivi). maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. araenergiuli (sapi­ risp. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. (buxhalt. Scd.  paskvilianti. pAskal­i [ing. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa.

pascha aRdgoma < Zv. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. pAsqala [berZ. patens (patentis) Ria. pAter­i [laT. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. Pesach gavla] – (ekl. pastOral­i [fr. mowmoba. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. ro­ melTa mixedviTac arkveven. 2. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. 2. pAtent­i [laT. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. patisson] – er­ Tgvari gogra. iyeneben mwnilad Casa­ debad. mowmoba. am Janris nawarmoebi. 3. patriarches mama­mTavari] – 1. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. ebr. mamasaxli­ si. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. am titulis mqone piri. brtyeli ya­ bayi. moZRvari] – protestantebis mRvdeli.  kbilis p. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. Tu rodis modis aRdgoma . avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. 3. patrQarq­i [berZ. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss.pas -384yovel calkeul wels. bibliis pirveli wignis. pastello] – 1. Pastor mwyemsi. pAstor­i [germ.): Janri. Pastor < laT. pAt­i [fr. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. patQson­i [fr.) krebuli wesebisa. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. aSkara] – 1. pAstel­i [it. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). 2. ferweris teqnika. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi.

mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. 2. sax. patrOnaJ­i [fr. (gadat.) – patriarqis sagamgebelo. grZnoba. sapatriarxo Scd.-3854. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. sinon. p.  patriarxati. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. Tavisi xal­ xis.  s. . muSaobis dros. pAuza [berZ. Θ patriarxi. patriotes Tanamemamule] – adamiani. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. matriarqatis momdevno. ¥ patriotuli. Tavisi qveynis erTgu­ li. ¥ patriarqaluri. eklesia. patrouille] – 1.) aseTi razmis wev­ ri. simReris.  erTwuTiani p. mamuliSvili). patriarxaluri Scd. patronatus] – mfarveloba. mi­ liciisa da sxv.) an samxed­ ro gemi. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. (saub. pAtrul­i [fr.  p. 2. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. p. kverTxi.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. ma­ sobrivi gaRatakeba. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. sinon. risame fuZemdebelze. meurveoba. mzrunveloba. meurneoba. patrOnat­i [laT. Tavisi xalxis erTguleba (qarT.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. patrQot­i [berZ. mamuliSviloba). uSiSroebis gark­ veul zonaSi. poezia. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. saqcieli. ¥ sapatriarqo (ars. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. dakvris.  p. ¥ sapatriarqo. patriArqat­i 1. TviTmfrinavi. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. romelsac patri­ arqi meTaurobs. paupErizm­i [laT.

paciens (pacienSesaxeb. dad dakepili xorcis. (astr. avtomobili. ¥ pedagogiuri. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. pacificus fexis berketi.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba.. pactum] – saerTa­ 2. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ.  damsaxurebuli p. velgvari omebis. pegasos] – 1. tis) vnebuli. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. velosipedis p. maT So­  pedlisa. pacifism < laT. pAStet­i [germ. p. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. pazifismus. pastete] – wmin­  p. kaluri sakravis da sxvaTa it.] paidagogos mniSvnelobisa. damSoSminebeli. pedanmaTavisuflebeli. fexi] – avtomobilis. debeli. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. pedant < it. Θ pakti Scd. pedale laT. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. musi­ pacQfizm­i [germ.paq -386- pAqt­i [laT. pEgas­i [berZ.  Tavdausxmelobis p. revolu­ te] – adamiani. ga­ momzadebuli saWmeli. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. Txovs sxvebisagan. Cve­ skvlavedi. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. pedalebiani. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. wvrilmanebs. pedis marT. daSoSmineba] – ajanyebis. pedliani. aRmzrdeli.] _ maswavlebeli. te. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. beraluri mimdinareoba. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. .  p. damamSvi­  roialis p. pacificatio garegan mxares. mecnierebani. sabWo.-is aRmzrdeli ratifikacia.

welamde ar swvdebaT. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. zRvis p.. ix. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis).romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari.  qarTvel mxatvarTa p. pedikQur­i [fr. pEleng­i1 [pol. 2. ra­ ime adgilis saerTo xedi. radiopelengatori. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. agreTve fexze koJrebis mocileba. (zRv. pEnalt­i [ingl.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. pedQatr­i [berZ. paysage] – 1. pédiocure < laT.-387- pen pedErast­i [berZ. pélerine] – mokle mosasxami. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa.  soflis p. bunebis suraTi. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. tyis p. penalty] – (sp. mamaTmavloba. suraTi.) xel­ sawyo. ¥ penaltis. pederAstia [berZ. pediAtria [berZ. romelic. Cveulebriv. pes (pedis) fexi da cuko vuvli.  penali Scd.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. pEnia [laT. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. romelzec bunebaa asaxuli. [pol.. pelengAtor­i – 1. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. peQzaJ­i [fr. pelErina [fr. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili.-ebi. . naxati. 2. kal­ TiT). pEnis­i [laT.

mqone piri. s. qsovilisa. urtyamen varjiSis mizniT. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. poena sas­ 2. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). penitencialuri sistema – – 1. pensio gadaxda] – dasacavad. dason­skotma 1921 w. punxucebulebisa. qa­ lebma j. pair] _ inglisSi.) pentAgon­i [ingl. pensiOner­i [fr. a. peignoir] – 1. Pen-club < Tavdacvis saministro. romelic pensias pEr­i [fr. Pentagon < berZ. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. penolOgia [laT. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. asaki. wignaki. romelsac mokriveebi  s. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. logos moZR­ magvari). penthAuz­i [ingl. laT. enitentia monanieba] – (samarT. gadat. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. xuTkuTxiani Senoba (q. pince-nez] – saTvale.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. narkvevi. essay. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. pensionnaire] – piri. – aSS­s samxedro Semokl. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. novel – leqsi. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k.pen -388-  pensnisa Scd. penitEncia [gviand. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. pen kalami da amave dros 2. uwyeba. Ti. dros tanisamosis pEnsia [laT. da­ saxlis banze. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. ¥ pensnesi. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. misT. po- . invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. sami sityvisa: peom. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis.

perQkard­i [berZ. rac gamodis drois gar­ mixedviT. rac gark­ 2. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. mkvrivi qaRaldi. ayvavebis p. gu­ dayofa. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi..) aTwiladi. siT damuSavebuli. lis garsi. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. p. Jurna­ sigrZis jami.  p. (maTem. mecnierma d. aseT 2. periOduli – 1. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. gamocemebi (gazeTebi. Seteva. Semowmeba.) – (iwyeba.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. peri irgvliv. perigeia Scd.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. gamonis (Pergamon) saxelis 2. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. cia. kveul monakveTSi. periodos] – 1. daRaldi) [mcire aziis q. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. etrati). Jurnalebi).  p. (qarT.-Si Sexveuli karaqi. oTekaSi). sax. lebi).  p. viTardeba da mTav­ rdeba). ar atarebs (pergamentis qa­  p. drois monakveTi. per­ avadebis p.  kvadratis p. romlis peri pEtia [berZ. sistema – qi­ dedamiwasTan. perimetron] istoriis p. miur elementTa klasifika­ apogea). (1834­1907). rome­ veuli periodis. moulod­ . tyavi. rulo aTwiladebSi. xbos. (sapirisp.) jgufi sivrceebisa.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. mendeleevma  perigeasi.. jgufi. perQgea [berZ. wvimebi. sinon. batknis an Tiknis  zafxulis p. romel­ – (astr.) gulis garemo. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. – (maTem.-389- per pergAment­i < (geogr. 1. gulis perangi.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. p.

kuWis.per -390lomisa). peristaltikos] – (fiziol. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. perifEria [berZ. pEron­i [fr. perlustrAcia [< laT. perron] – rkinigzis . peristAltika < [berZ. centridan da­ Sorebuli adgili.) muc­ lis apkis anTeba. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. raionebi. qveynis ga­ napira mxare. pErl­i [fr. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. zedamxedvelobis da misT. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. wyalqveSa navidan. p. tankidan da misT. neli garTuleba visime cxovrebaSi.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. nawlavebisa da misT. permanEntul­i [laT.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. nervuli sistema.). romelic didxans sZlebs. centridan daSorebuli nawili risame. mizniT). saTvalTvalad. permAnent­i [fr. periphrasis < laT. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. perle] – raRac mSvenieri. ¥ periferiuli. permanent < laT.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan.-Si muSaobs. aseve uazro da sasacilo.] – gamoTqma.  p. mudmivi. wrexazi] – 1. peritOnit­i [berZ. 2. perQskop­i < [berZ. perQfraz­i [berZ.  p. gamoCenili. peritonaion muclis apki] – (medic. periphereia wre. percussion] – (medic. perlAmut­i [germ.

personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia.  p. perso­  p. perpen a. romlis kan­ cnobil pirovnebas. moZravi] _ mudmivi Zrava. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. inJiner-teqqmnis swor kuTxes.  p. vinme. persona] – piri. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. nikosTa p. romli­ pirovneba.  perpendikuliari.  samedicino p. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. sibrtyeze. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. p. p. erTi da igi­ swori xazi. loba.) Semadgenloba. pirs Seexeba. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. piesis p.-ebi.  romanis p.). personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. personalis piradi] citata leqsikonis. ¥ perpendikularuli. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli.. li pirovneba] – pirovneba. sawarmos p. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. xazebi. saqme. mowveva miiRo. perbulebis.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. . komikuri p. pErsona non grAta [laT. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. 2.-ebi. personAluri – 1.. quCebi. personalis sasvlelad. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. do) kompiuteri (ix. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. gamofena. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. medi piri. Semadgendikuliaruli Scd. nalTan dakavSirebuli.

) rda. rac xdari cvlilebebis mniSv. pessimus .-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. perche] _ grZeli saxuleba risme. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. arev­dareva. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. ze sididis. gapirovneba). xedi. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. (wign. vnelovnadaa daSorebuli. Secd. ulebis gamosaxvis wesebs. ganviTarebis p-ebi.  u. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. ¥ uperspeqtivo (mniSv. 2.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. igavebSi da sxv.  kargi p. perturbatio 2. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba.ganpirobebulia damkvir­ iT. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). aSla] – 1. rac. 2­isaTvis). momavlis gegmebi. Tvisebebi hqondeT (qarT. zRaprebSi. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. romelsac iyeneben 4.-s. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. wesrigis moSla. metnaklebi daSorebiT. winadadeba. bune­ tovani (mniS. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. perspektova– 1. axalgazrda. Woki. p. 5. (astr. va.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. TiTqos maT adamianuri  p. vis). formis. sagnebis. uperspektivo Scd. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. ni. panorama risame. perturbAcia [laT.) cis sxeulis gzis  quCis p. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. am Scd. perspective]  perspektiva. gegma. visime an pesQmizm­i < [laT. perspEqtiva [fr. perspektiuli. wamowyeba. 2­isaT­ sinon. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. moxazulobis. sagnebis sididis.

petArda [fr. koleqtiuri pig Suamdgomloba. piAnino [it. pEfsin­i < [berZ. mTavrobis meTaurisadmi. kuWis wvenis fermenti. sin. petQcia [laT. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. bneli mxareebis da­ naxva. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. pEfsi­kOla [ingl. pētard] – 1. ¥ pesimisturi. ¥ pefsi-kolisa. roialis) damkvreli musikosi. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. ganwyobileba. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos.. pesticQdeb­i [laT. . qveynebSi. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. pefsi-kolasi Scd. `pianinoze daukra~. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari.  `pianinoze ukravs~.  unda: `pianinos ukravs~. `pianinoze damkvreli~ Scd. romelic fers aZlevs co­ . gulgate­ xiloba. juja kaci).  pepsi-kola. pestis gadamdebi seni.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. piAnola [ingl. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad.. pQgmei [berZ. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. pEso [esp.] – mowyobiloba. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. sevdianoba. optimizmi). pQgment­i [laT. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas.  p. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. 2. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. 2. pianola < fr. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. uimedoba (sapirisp. si­ non. Wequra). pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba.

mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. 3. pikAntur­i [fr. postamenti. kvarcxlbeki). Scd. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. mimzidveli. qarT. 2.. patara musikaluri nawar­ . peice] – 1.  pedestali. saorkestro p. pietat < laT. (sinon. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. piquant] – 1. interesis. 2. sinon. pigopAgeb­i [berZ. pygē gava da pagos damagrebuli. pigmentAcia – (biol. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi).-ebi.  Θ istoriuli p. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi.  konstantine gamsaxurdias p.  Sopenis p.-ebi. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). sammoqme­ debiani p. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. pQk­i [fr. Θ granitis p.pig cxali lebs. romelzec dgas Zegli. piEtet­i [germ. mTis maxvili mwvervali. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. pQesa [fr. sveti da misT. ramesadmi. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. cxare gemosi (sawebeli. saWmeli). Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. pic. organizmis -394qsovi­ moebi. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. macdunebeli. piedEstal­i [fr.] – 1. 2. umaRlesi wertili. `daviT aRmaSenebeli~. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. pieta] – (xelovn. pikAdor­i [esp. pQeta [it.) naxati.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT.

pQngvin­i [fr. pQno [fr. pQket­i [fr. kargad curavs.). frena ar Se­ uZlia. xarobs Cven­ Sic. pikQreba2 [< fr. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. pinguine < laT. pico mcire sidide] – TavsarTi. mfrinavi. kitris mwnili.  p. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. piquet] – 1. (wig. meurn.  cxenosanTa p. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. ¥ mopiketisa. pQlot­i [fr. romelmac mecniereba­ Si.) adamiani. teqnikaSi . pineau] – franguli vazis jiSi. pick-up] – patara pQkuli [rus. patara sadarajo razmi.). pincette] – patara zambariani maSa wvrili.  p. iye­ neben medicinaSi. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. xelovnebaSi. pQko [fr. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba.  p. 2. pilOtaJ­i [fr. pQncet­i [fr. piOner­i [fr. pilote] – piri. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. laboratoriebSi da sxv. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. пикули < ingl. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. 2. piquer] – (avi­ ac.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs.-Ta ufrosi.-395- pio pQkap­i [ingl. teqnikaSi. pionnier] 1. pickles (mr. piquet palo] _Θ(sof. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). pikQreba1 [fr. pQknik­i [ingl. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT.  mopiketesi Scd.. Sve­ ulmfrens.. piri.-os Rvino. mopikete – piketis monawi­ le.

 pi petka Scd. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic.  xeofsis p. me­ kobre. da sxv.  p. fr. nageboba. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. pigeon mtredi] – Tavqariani. p. pQroga [esp. piragua. pQrke­s reAqcia (medic.  piramidasi. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. kanibebis) viwro da grZeli navi.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). pQJon­i < [fr. pirAmida [berZ. frantuli.  piJamo. piramidisa. 3. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki.  pirogasi Scd. pQpet­i [fr. ¥ pirogisa. loginSi da­ sawolad). pirogue karib. icvamen saSinaod (Cveulebriv.  TvalSi wamlis CawveTeba p. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. ¥ pioneruli  p. pirata < berZ. sinon. piJamosi Scd. (maTem.pio -396samkuTxedebs. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. peiratēs] – zRvis yaCaRi. koxta axalgazrda kaci. 2. pQrat­i [laT.) mra­ valwaxnaga sxeuli. ¥ piJamisa. piOrea [berZ. gakafa axali gzebi. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). piramidi.-iT. akrobatikuli figura. wamowyeba. ¥ piramiduli. sawveTuri). pyramis (piramidas)] – 1.) Cirqdena. risame wamomwyebi. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . piromEtria [berZ. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. pQJama [ingl. romlis fuZe oTxkuTxaa.] _ indielebis (kerZod. piramiduri Scd. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. verxvi.

sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. pistOlet­i [fr. pirUet­i [fr.. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. toba. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. pirotEqnika [berZ. bostneulis. Rvezeli erTgvari. sadgomad. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. pupitre < laT. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. pirotexnikuba. romlis sruli Semotrialeba. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. Cveulebriv pQure [fr. pictus daxatuli da berZ. bebiT. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. nikis dargi. foierverkebSi da sxv. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. vaSlis p. ri Scd. mocema naxatebis saSuale­  p. Paeōnia] – mcenare an misT. pQrs­i [ingl. roialze pQon­i [laT. damagrebulia ver­ lad. pistolet] – rom faneris raketebiT. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi.)] – nav­ pQca – [it.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. narevi. viT. baias ojaxisa. pyr ce­  kartofilis p. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. xatovani damwerlo­  pirotexnika. arsi mdgomareobs imaSi. zogierTi . velesi saxeoba – sagnebis. pizza] _ italiuri kerZi. tikalur joxze. saerTod gaxexili dasWirda. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. piers (mr. xilis masa. cxli da techne osta­ ¥ piuresi.) movlenebis.

Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. plagQat­i [laT. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. plAkat­i [germ. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. s. plAneta [berZ. planetarQum­i [gviand. 3.pla -398¥ plakaturi da saplakato. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. kosmonavtikaSi da misT. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. .  molivlive p. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. s. 2. aparati. planetarium] – 1. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. 2. sisxlis Txe­ vadi nawili. rac Scd. Senoba. sporti.-ebiT Sejibreba.  p.) ionizebuli airi. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. planertus] – ci­ uri sxeuli. `literaturuli qurdoba~. ¥ saplanero. miTviseba. agreTve plagiatori). romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. sinon..-ebi. protopolazmis mcdari saxelwodeba. plAzma [berZ. p.  s.  mcire p. laT.) ferwera. plAner­i [fr. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. cTomili). (s. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. plasma gamo­ naZerwi] – 1. (fiz. saxelosno. leqsi. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. (ix.

plantAcia [laT. romelsac ci­ . miwis didi far­ Tobi.  pliaJi Scd.  qobuleTis p. 2.. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. 2) patroni. plantAtor­i plantaciis (mniSv. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake.. p.. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. planum sibrtye da berZ. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). plastilina] – saZerwi masala.-is xelovneba. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. p.  plastelini Scd. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. ¥ plastikuri. bambis p.  p. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. plantatio rgva] – 1.-is mrewveloba. platina] – qimiuri elementi.-399- pla planimEtria [laT. Warxlis p. plastQlin­i [it. plAstika [berZ. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs..-is madani. gamomsaxveloba. plAJ­i [fr. foladisferi ke­ TilSobili liToni. plAnSet­i [fr. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. (geol. plAntaJ­i [fr. plAtina [esp. plage] – wylis gaS­ lili napiri. Sdr. geologiuri gegma.  Cais p.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. plandage] – (sof. 2. miwis gadabruneba). 3. rukis satarebeli brtyeli CanTa. planQreba [fr. saiuve­ liro saqmeSi.  antikuri p. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. Saqris p.  p.) ficari. planchette] – 1. plAto [fr.  plastiuri Scd.

(wign. 2.pla -4002. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. plafond] – 1. plAtforma [fr.) sivrce. borjomis p. eleqtruli sagani. platonizmTan dakavSirebuli. daTvalierebis da parade­ bisaTvis.  partiis saarCevno p. plAfon­i [fr. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. platOnizm­i _ 1. 2.  mTawmindis p. vagoni. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. 3.) plAcdarm­i [fr. baqani). rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. 3. Ria. 2. avtobussa da sxv.) partiis.  Tbili vagonis p. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. plAc­i [germ. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. ¥ plackartiani. teritoria. SafarTxeli] – (med.  plaTforma Scd. plAckart­i [germ. (samx. Zv. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. 2. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). plEada [berZ.  p. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. mom­ yoli. baqani). platOnur­i – 1. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. . platonuri siyvaruli. plAcenta [laT. gemis kaiutaSi an salonSi.  maRali p.. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. place d’armes] – 1.) or­ gano. 4.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. ganyenebuli. wel­ TaRr. placenta kveri. plate-forme brtyeli forma] – 1. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri.

Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli.) apki. bu­ nebis realur ferebs. plEner­i [fr. 2. dabali wodebis warmo­ madgeneli. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. pleadasi Scd. xeluxleblobis niSania. fr. ¥ pleadisa. plenArul­i [laT. plEd­i [ingl.-is mowyoba.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. plEvrit­i (medic. plEer­i [ingl. piradad Tavi­ sufali adamiani. Ria cis qveS. Se­ fuTul saqonels da sxv.) plebeebi.tyvia] – 1. sadac yvela wevri esw­ reba. sxdoma. plEbei [laT. referendumi). ¥ saplebiscito. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. plEnum­i [laT. plebeius] – 1. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. plebQscit­i [laT. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. sakiTxi. haerze.] – didi da sqeli Sali.  p. plEbs­i [laT.  pleiada.  s. plOmb­i [germ. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. plaid. plebs] – (kreb. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri.  umaRlesi sasamarTlos p. plomb. Θ  konferenciis p. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. pleura gverdi] – (anat.. plo plEvra [berZ. Plombe < laT.) plevritis anTeba. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. romelsac adeben daketil kars.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. haeris garemos. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. . plumbum.  qarTvel moWadrake qalTa p.

(filos. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba.) filtvebis anTeba. plurAlizm­i [< laT. tumbo. pluton] – 1. tabiZis p. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. leq­ sebi. ¥ pnevmaturi dasaSvebia.  pnevmatiuri Scd. plutokrAtia [berZ. poEzia [berZ. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. Sokoladi da sxv. Plutokratia < plutos simdidre.  p. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. pneumonia pneumon filtvi] – (medic.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. (astr.  pliusi Scd. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. rac Scd. pnevmOnia [berZ. (-) minusi). miwis wiaRis mflobeli. 15 (an +15) gradusi..­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens.  p. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. podagra] – (me­ dic. saiqios mbrZanebeli. da . romel­ sac urevia raime xili.) idealisturi moZRvreba. (polit. CaquCi. qarTuli 2. pluralis mravlobiTi] _ 1.  me­2 mniSv. wve­ ni. 2.plo -402kratos xelisufleba. 2. podAgra [berZ. nivTiereba. miwisqveSeTis RmerTi.  pliuralizmi Scd. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. plUton­i [berZ. plUs­i < [laT. p.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta.  g. plOmbir­i [fr. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. pnevmatQkur­i [berZ. pneumatikos sasunTqi.

pozQcia [laT. pose] – adamianis ebze brZola. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. pOet­i [berZ. baraTaSvilis p. ¥ poeturi. poietes] – mwerali.) Tvalsazrisi. mowinave p. cdaze.  p. p.. msjeloba. gadawyveta. SaSSi: figurebis ze. `basianis brZola~. buli adgili savarZlebiT (wign.. romelzec (negativisagan 2. n. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. sakiTxis p. romelic leqsebs Txzavs. fSavelas p. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. buli. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. asaTianis p. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. mecnierebani. moklebalniani sanadiro 4. (meZebari) ZaRlis jiSi. imperatorisaTvis. adgili naturisaTvis. gadat. ganlageba.pOza [fr.  p. visame an risame mdgomareoba.) dadebiTi (sapirisp. romelic zrunavs Ta­ ioni. gens. positius] – 1. `baxtrioni~. mosuli. maRali wris  p. podium] – 1.  v.  p. 4. pozQtiv­i [laT. senato­ negatiuri).) brZolis dros ja­ mareoba.-403- poz xalxuri p. pozQor­i [fr. pointer] – im momentisas. positio] – 1. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. rebsa da sxv. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. niWi. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. pOema [berZ. (wign.  sasurveli p. rebis ganlagebis adgili. faqtebze damyare­ leqsad. Semoqmedeba. pirTaTvis. `bedi 3. . (samx. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. visi qcevis garegan efeqt­ 3. gamoxatuleba. sazeimo p. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. l. pOdium­i [laT. Zv. maRali baqani. rac pozitivizmi. 2. WadrakSi.

erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT..pol -404valqmrianoba). daicva. sinon. polemique < berZ. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. p.  p. Tavisi p. poli. p. 1. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. polyglôttos] – bevri enis mcodne. [berZ. 2. polAruli [laT. sinon. (wign. sasroleTi). eWira. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. paeqroba). sapirispiro. polQgon­i [berZ. poliAndria [berZ. poligAmia [berZ. polusTan ar­ sebuli.-Si miiRo monawileoba. poligrAfia [berZ. p. sinon. azri raime sakiTxSi.  kamaTSi swori p. polEmika [fr. (qarT. ¥ poziciuri. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad.) baza. mrewveloba. gadat. poly bevri da gamos qorwineba] – 1.  literaturuli p. romlis saqmea wignebis. (s. Rame. (qarT. upiratesoba (WadrakSi). poligQnia [< berZ.. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. eqspedicia. mra- . polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. azrebi. polQglot­i [berZ. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes.  p. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. sinon. sa­ winaaRmdego. polusTan (mniSv. mravalcolianoba). yinulebi..  p. (s. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio.) da­ kavSirebuli. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli.  saraketo p. qorwinebis forma. 2. beWdva. p.) kombinati. Jurnal­ga­ zeTebis da misT.) sruliad sxvagvari. polaris] – 1.  p.

saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. qonebis da sxv. 2. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. polypus] – 1.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. bavSvTa p. polios saqmianoba. universiteti. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. is specialisti... iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. poliklQnika [berZ. p. politeqnQkuri [berZ.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). nivTiereba erTgvari. poly bevri da techne xeloba.mtkice da elastiuri. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. policieli. iwvevs damblas. farTod pOli p­i [berZ. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs.pOlis­i [berZ. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. swavlexelisuflebianoba. ligia. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. mwifo. sa­ . polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. muzeumi. police] – si­ cocxlis. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. xelis­ ba. nawlavRruiani cxoveli. lofans (ix. samzadeblad. mo. xe­  raionuli p. politika saxel­ denime pirze. simsivne. RmerTs aRiarebs. p. xelisufleba] – mraval­  p. kratos buli. poliTEizm­i [berZ. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ.

 p.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. (sinon. xSirad angarebis miz­ niT. zedamxedveloba. p.. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. polQcia [germ. simRerebi.) moqmedeba risame misaRwevad. intrigani. pOlk­i [rus. pOlka [Cex. legioni). polifOnia [berZ. -is meTauri. politQkos­i politikuri moRvawe.. Polizei berZ.pol -406bis probelemebs.  sagareo p. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. polyhymnia < berZ. ¥ policiuri. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . (saub. ¥ sapolicio..  p. ubani. ¥ politikuri. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. moRvawe. poliqrOmia [berZ. politolOgia [berZ. damokide­ buleba. qandakebaSi). partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas.  p. xelmwifo xelisuflebis.  s. ¥ polifoniuri. sxva adamianeb­ Tan urTierToba.  s. polyphônia – mravalxmianoba. p. 2. saSinao p. Sexedelebebi. brZola. p. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. poliquan < berZ. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. gazeTi. ¥ sapolitiko.] – adamiani. saaviacio p. musika am cekvisaTvis.  msrolelTa p. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. polihQmnia [laT. politQkan­i [fr. полк] – samxedro nawili. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. warmoSobili xalxuri cekvisagan.

dacema. ga­ daadgileba. am pOmpa [laT. sapirispi­ ro. ne oficeri. uaryofiT p. pOp­art­i [ingl. polo berZ. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. (gadat. pop art Se­ 3. sax­ romSi. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. suli] – ucabedi xmauri. pompEzur­i [fr. romlebic sax­ cxenis jiSi. pompe] – wylis tumbo. полковник] sxvavebuli ram. Poltergeist fuZis angelozi. pop­musika. eleqtruli wredis.) ukiduresad gan­ .-407- pop polkOvnik­i [rus. [ingl. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd.. pOlus­i [laT. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. pOmpa [fr. gaqroba pOni [ingl.. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1.  avtomobilis p. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa.. efeq­ saxlis angelozi. polus < berZ. kolegiis wevri. TamaSi cxenebiT. pop Semokl. saxlis tisaTvis gamiznuli. sinon. dedamiwis Ziriani navi. pop. sawinaaRmdego ram.] – gunduri sportuli didebuleba. aseT navze si wertilTagani. pontifex] lebis oinebiT. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. fufuneba. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. pOnton­i [fr. agreTve polaruli). romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. mag­ `masiuri~.  dadebiTi p. ori bolodan erT­erTi. `popularuli~. pop-ansambli. < po CrdiloeTis p. bet. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. samxreTis p. adgili. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. cxenburTi). poltergEist­i [germ. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. pony] – patara sagnebisa. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi.

ope­ retis. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. uwma­ wuri suraTebi. portAtiv­i [fr. aso ð­s formis). popularizAcia [< laT. xalxuri] – 1. 2. port] – navsadguri.  s. portatQul­i [fr. leqcia. gamosaxulebas. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. portatif] – patara zomis. romelic risame populari­ zacias eweva. sayovelTaod mo­ wonebuli. xeliT gadasatani organi. warmoadgens zogi manqanis nawils. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. 2.  populiaruli Scd. xelmisawvdomi. pOrt­i [fr. popularis saxalxo. stilisa da Temebis imitacias axdens.  p. bevri­ saTvis advilad gasagebi. rac aeroporti.pop -408- mokl. porto Tan damaqvs] – patara. pOpuri [fr. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis.  p. qalaqi – baTumi. kinematografiaSi).S.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. xalxuri simRerisa da misT.  xalxuri simRerebis p. mowonebiT sar­ geblobs. literatura da sxva. p. arqiteqturulad ga­ formebuli.  populiarizacia Scd. Portal kari. sahaero porti _ igivea. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. Jurnalisti.  popularizatori Scd. realur sagnebs. msaxiobi. bWe. mxatvruli mimdinareoba. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. Porta] – 1. WiSkari < laT. Tan satareb­ . mxatvroba­ Si. saqonlis SefuTvas da a. iyenebs Tavisufali. popularizAtor­i piri. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. foTi. portatis < laT. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. pornogrAfia [berZ. pOrtal­i [fr. popularis saxalxo. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. populArul­i [laT. rek­ lamas. mar­ tivad gadmocemuli. motivebisagan. (teq. vinc. ¥ saporto.

satareblad. msgavseba. pOrtret­i [fr. p. porter] – Savi ludi erTgvari.  tyavis p.-409lad marjve. krest­ sabmeli. p.  p... ¥ portretuli. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. Canaxati. Poseidôn] – berZn. pOrter­i [ingl. portQer­i [fr. Ca­ saweri davTari da sxv. pos 2. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). aRwera.  portatuli. fotoaparati. portativuli Scd. saguSago. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). pOrtmone [fr. porTveini. skulpturuli p. pOrtfel­i [fr. sadarajo punqti.  p. (gadat.  porTfeli Scd.. [laT. mZime qsovilis. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. Portwein] – magari Rvino erTgvari. wignebis da misT.) pirovnebis daxasi­ aTeba. portvAin­i [germ. advilad gada­ satani. ferwera.  porTvaini. magnitofoni. postinfeqciuri. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. portrait] – 1. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. pOrtie [fr. sabeWdi manqana. magari da momwaro. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. grafikuli. saidanac .. pOrfir­i [< berZ. poseQdon­i [berZ. p. Porzellan] – faifuri. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. porcElan­i [germ. abaria fosta. portveini Scd. poste] – 1. pOst­i [fr.  postimpresionizmi. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). Zo­ weuli. radiomimRebi. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. pOst. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT.  ferweruli p. qaRladebis. p. 3. p.

icaven an uTvalTvaleben visme.pos -410moxda. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. SesaZleblobani.  qveynis ekonomikuri p. rasme.S. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags.) faruli SesaZ­ lebloba. potentia Zala] _ 1. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba. 2. potencQal­i [< laT. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas.  sakontrolo p. romelsac win uzis laTinuri asoebi P.  p. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. ganxorcielda. risame sim­ Zlavris xarisxi.. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi.) mtkiceba. postamentum] _ igivea.  SemoqmedebiTi p. energia. mimarTuleba. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi.  p. postulatum mosaTxovni. 2. unari. p. potEncia [laT. (wign.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. (fiz. pragmAtizm­i [< berZ.-ze dgas. ¥ potenciuri. pragma. postskrQptum­i [laT. rac piedes­ tali. saTvalTvalo p. postimpresiOnizm­i [laT.  potencialuri Scd. pragmatos – moqmedeba] – 1. postAment­i [laT. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. samxedro p..rac praqtikulad sasargebloa.) gadat. potentia Za­ la] – (wign. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.) sidide. rac ukve raRac . warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. postfAqtum­i [laT. 2. saWiro] – (wign. postUlat­i [laT.  ministris p. post Semdeg da fr.

. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. muzeumi madridSi (espaneT­  p. da gardaqmnian mas. gamocdileba. saqmianoba.. preAmbula [fr. prezervAtiv­i [< laT. praedikatum]  Teoria da p. wignis. presentation]  studentebis sazafxulo p.) is. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. predQkat­i [laT. pride] – (spec. war­ kargi p. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi.) lomis. ebisaTvis. praktikos saq­ ¥ preambulisa. saTvis.  praktikosi Scd. miani. mecadineoba. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. moqmedeba. saganze. (lit. preiskurant] – Sesavali nawili. praqtQkos­i – Tavis specia­ . rogorc sasawavlo pro­ 2. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. koncerti. an sxva 3. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. rac msjeloba­ 2. (gram. cesis Semadgeneli nawili. rac Scd. prae praktika. ganizaciis wesdebis p. p. materialur samyaroze lis saxelad. filmis. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba.  p. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari.-411- pre prAdo [esp.) Semasmeneli. logikuri. prAid­i [ingl. Si). adamianTa  preambulasi Scd. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. mosaqme] – 1. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. – 1.-aa saWiro. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. praktikuli Scd. Senobis. uleba. vefxvisa da misT. sawarmoo p. swavluli. prezentAcia [ing. prAqtika [berZ.

3. arCeuli garkveuli vadiT. firmis p. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. ¥ premiuli da sapremio. win mjdomi] – 1. 2.  saerTaSoriso p.) risame dasawyisi. (s.  operis saorkestro p. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. aSS-is p.) Senaxva. igivea. 2. arCevnebi. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. (s. warma­ tebisaTvis. kinofilmisa da sxva. prelUdia [< laT. win jdoma] – 1. pirveli p. premQer­i [< fr.  s. premQera [fr. praesidium TavSi jdoma. krebis. . sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba. saWadrako federaciis p.  premialuri Scd. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. sinon. prezidQum­i [laT.pre -412- prezervAcia [laT.. (samarT.. meTauri. rac pre­ mier­ministri. konkursSi gamarjvebisaTvis. praesumptio] – 1.  konferenciis p. premiér pir­ veli] _ 1. musikaluri nawarmoebis Sesavali. Sesavals vukeTeb] – 1. baletis. 2. 2. prezUmfcia [laT.. zogi didi samecniero da­ wesebulebis.  saqarTvelos p. ganviTarebis uZvelesi xana. yrilobis da misT. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. zogi organizaciis. 2.  mecnierebaTa akademiis p. prezQdent­i [laT. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. prEmia [laT.  mecnierebaTa akademiis p. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. dacva ri­ same. (wign. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. operis. ¥ saprezidento. Sesavali.  p. praeludo winaswar vukrav. (gadat.) fondi.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. upiratesad fortepianobisaTvis. winaistoria). dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. sazogadoebis.) anazRaureba. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. p..  presidiumi Scd. firmis da sxv.

. prepArat­i [laT. uxucesi] – mRvdeli. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo. produqti. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. sazoga­ wesiT.) avtoriteti. p.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. p. pretEndent­i [laT. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. praetendens prEsa [fr. pressing] – momzadebuli] – 1. msoflio p. rameze. prairie da (mr. iodovani p. daurRvevlad. tesoba. saubari vitaminiani p. prestige] – tyelis vrceli velebi.. yvela Tav­ 2. (s. pativiscema.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. 3. meurneo kulturebi. p. presse] – periodul (praetendentis)] – piri..) kuTrebuli ufleba. praeparatus prEsing­i [ingl..) profesiebi. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. rame. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme.. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. Tanamdebobis piris gansa­  p. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. presbyteros jdomare. prerogAtiva [laT. (wign. p. ndoba. mTel moedanze. vaweTa) Sexvedra. na. upira­ festivali.-is muSaki. politikuri. prero xelmZRvanelis p. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. (s. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv. pre- . tri] – mTavrobis meTauri.-413- pre  saqarTvelos p.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.

toni. 2. prefeqtis kancelaria.  precendenti.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. SeRavaTi (mag. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). wayeneba. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. risame mopovebisaken swrafva. ukmayofilebis gamoxatva.  didi p. prEfeqt­i [laT. 1­isaT­ vis). ¥ uprecedento. preferEncia [laT. sarCeli. ¥ pretenziuli (mniSvn.  p. sacxov­ rebeli saxlebis. zog qveyanaSi: policiis ufrosi.  raime p. u.  p. (samarT. Ziebeli. 2. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. misi mmarTvelobis organo. 2. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . nawarmoebi. praefectus uf­ rosi] – 1. SemTxveva. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. TavsarTi. ¥ upretenzio – ubralo. saCivari. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa.  u. risame moTxovna. miwebis. 2. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. sa­ da.-Ta turniri (WadrakSi). raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba.  p. ¥ saprivitazacio. praetensio] – 1. praefectura] – 1. pretEnzia [laT.-ebi aqvs.  pretenciozuli Scd. prefEqtura [laT. privatizAcia [< laT.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. uprecendento Scd. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. adamiani. prEfiqs­i [laT. precEdent­i [laT. romelic departamentis saTaveSi dgas.pre -414erTeuli. ar yofila.  u. SemTxveva.

ubralo.) mravalwaxnaga sxeuli.  p.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. rTuli movlenis. privilegia). Ca­ morCenili. (fiz. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. ¥ privilegiuri. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. pri  prizmi. primQtiv­i [fr. upira­ tesi mdgomareoba. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. upiratesoba. meurneoba. 2. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. mina. rac privilegiuri (ix. metismetad gamartiveba. marti­ vi. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. prisma] – 1. kristali. prQzi [fr.  festivalis mTavari p. obieqtebi. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi.  p. ¥ saprizo. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. adgili.  s. privilEgia [laT. (maTem. s. ararTuli. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. p. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . primitQvizm­i – 1.-iT sargeblobs.  p. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT.-415 s. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. prQmat­i [laT. pirvelyofi­ li] – 1. prQzma [berZ. ganuviTarebeli. Cveuleb­ riv samwaxnaga. 2. ¥ prizmuli. komisia. sakiTxis gaubraloeba. p. primAdona [it.  p. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. teqnika. azrovneba. 2. fondi. simarti­ ve. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. privilegirEbuli _ igivea.  primitivuli Scd. pirvelo­ ba.  p. primitivus Tavdapirveli. s. primitQuli [laT. mdgomareoba. prQnter­i [ingl. prizmatuli Scd.

mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. moqmedebis. rac araviTar princi ps ar axlavs. p. politika. uprQnci po – 1. pro..-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. dasawyisi] – 1.  dargis p. 2. princi pis (mniSvn. germ. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. Prioritat laT. sinon. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. 2. rome­ lime Teoriis. ufliswuli).  u. ganuxrelad Semsru­ lebeli. ganviTarebis p. prince < laT. gadawyvetileba. melnis p. p.  princi pialuri Scd. 2. welTaRr. upiratesi mniSvneloba. p. problema] – 1.. adamiani. 2.qcevis ZiriTadi wesi. princQpul­i 1. rwmena..  avtomobilis moZraobis p. Tvalsazrisi.. u. kritika. prior pirveli] _ 1. ¥ prioritetuli. princQpat­i [laT. prQnci p­i [laT. kamaTi. [laT. 2) dam­ cveli.. priorQtet­i [germ.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli.prin­ ci pze damyarebuli. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. Prinz fr. adamiani. sakiTxi. prOblema [berZ. p. principatus] – Zvel romSi Zv.  lazeruli p.pri -416 p. Prinzessin < laT. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. gamogonebaSi.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. ¥ princesasi.  u. princesse. 3.  p. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. prQnc­i [germ. prQncesa [fr. principium sa­ wyisi. princi pidan (mniSvn. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. 2.  prinsessa Scd. mimarTulebani mecnierebaSi.) gamomdinare. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi.  mtkice p. upiratesoba. moZRvrebis. ga­ mokvlevaSi da misT. msjeloba. I s. .

me-12 klasisaTvis. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba..  s. samyaros warmoSobis p. telegadacemaTa p. Sed­ gena. momavali muSaobis..  p. gansaxor­ cielebel rameze. s. ¥ saproblemo.  mecnierebis ganviTarebis p.. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori.  sicocxlis warmoSobis p. sakiTxi. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze.  amindis p. ga­ dawyvetas. danadgarma. sakiTxi. 5­saT­ vis). ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. sabWo.  samoqmedo p.monarqiuli partiis p. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi.  qarTuli literaturis p. politikuri partiis. ¥ problemuri. prOgrama [berZ. ¥ saprogramo (mniSvn. Seswavlas. romelic unda Seasrulos manqanam. dokumenti. 2. 2. gamokvlevas. ro­ melic saWiroebs axsnas. aRzrdis p.. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. ¥ programuli (mniSvn.  s. 5. programma pro gancxadeba] – 1. gadat.  p. wi­ naswarganWvreta movlenis.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet.-417praqtikuli sakiTxi. prognosis] – winaswari ganWvreta. 1.  koncertis p. furce­ li. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. gancxadeba.  konstituciur . Teatraluri p. prOgnoz­i [berZ. 3. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi.-ebi. laboratoria. sacirko war­ modgenis.  u. soflis meurneobis ganviTarebis p.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. 3­saTvis). (saub. . marTva. Teatraluri.  ixmareba agreTve problematuri. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. prObst­i [germ. moqmedebis gegma­davaleba. s. 2. 4. dedamiwaze.

2. prOduqt­i [laT.-ebi (yveli. navTobis gamoxdis p. progrEsia [laT..  ariTmetikuli p. kuburi gantolebis d.  produqciuli Scd.  produseri Scd.  ucxo enis Seswavlis d. mza p. gadat.. kacobriobis p.benzini. prOeqt­i [laT. 2. mowinave. daprogrAmeba – programis (mniSvn. xidis p. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba. productus] – mwarmoebluri. progressus] – winsvla. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma.  Teatris p. Tbilisis centris rekonstruqciis p. kino­ kompaniis meTauri. Sroma.  samecniero p.pro -418gadamRebic aris. p. nawili.. produqtebi – sursaT­ sanovage. progressio win­ svla] – (maTem. sagani.  progresuli sxvaa (ix. regresi).) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. dizelis sawvavi da sxv. moRvawe.karaqi da sxv. geometriuli p. Zlier­ deba. teqnikuri p. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti.. programa) speci­ alisti.).. raime dokumentis. risame asa­ gebad. gonebrivi Sromis nayofi.). na­ yofieri.  rZis p.  p. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. 2.  maRalxarisxovani p.  Sromis p.  p. Producer] – kinofirmis patroni. productus Seq­ mnili] – 1.  mecnierebis p.nivTiereba.. prodUqcia [laT. projectus win gamoweuli] – 1. aqtis. progresi). mr.  progresiuli Scd.ebi (navTi. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . prodiUser­i [ingl. beWdviTi p. produqtQuli [< laT. prOgres­i [laT. miwaTmoqmedeba. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. anazRaureba. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. aRmavloba (sapi­ risp.. productio] – 1.

faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti.. savaraudo teqsti. loba. CamorCeni­  avtosawarmos p.  eqskursiaze wasvlis p. 1. simZlavre.) gamosaxulebis ga­ 2. qalaqi. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. saqmianoba.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p.-is centri. kaciis mosawyobad. mZime (zogjer damRupveli) 2. Saki. raime organizaciaSi provo­ sinon. p. projectio win. provisor] – afTiaqis mu­ li. Teatri. 3. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT.  patara p. ganzraxva. davaleba. pravakatorulaT. SezRuduloba. instituti. visime (calke pi­ – 1. ¥ saproeqto (mniSvn. rac dialeq­ s. wamqezebeli.  p. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. vis). gegmili). riuli erTeuli zog sa­  samxedro p.  provincialuri Scd. interesebis eqtis (mniSvn. olqi. (moZv.-419- pro dadgenilebis winaswari. ¥ provokaciuli. pravokatoruli Scd. s. 1) Sedgena. 2­isaT­ moqmedebas. provincia] saqcieli. vis). . mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. proEqcia [laT. provocatio mqone farmacevti. piri.  p. (moZv.. rulebis p. aparati. Tvalsazrisis. ¥ provinciuli. administraciul­terito­ Sedegi. mebebisTvis. xelmwifoSi. pirTa jgufis. 2. p. (ist. romelic Separulia brtyel zedapirze.) igivea. provincialis provinciuli] –  s. provQzor­i [germ. romelic Ralatis dacema ekranze.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. (qarT. provocaSors gaweva] – 1. provokAtor­i [laT. rasac mohyveba periferia. proeqtQreba – risame pro­ 2. ¥ provokatoruli. kuTxe. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. Provisor <  pravakatori. xelSekyrobili teritoria. (spec.  s. 3. tizmi.-ze wamoego.) dedaqalaqs an ris. (maTem. gegma.

pravakaciuli Scd. prokOnsul­i [laT. procureur laT. fexi. prolEtar­i [laT. 2. prokUror­i [fr. Tanamdebobis piri. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. axali aRTqma). Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. 2. procla- . ¥ p. zedamxedveloba. prosēlytos] – 1.  s. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. procuro vzrunav] – 1. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. ¥ saprokuroro. moTxrobebi). mowodeba. ¥ saprozeqturo. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. prozaQkos­i – mwerali. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. procurator] – Zvel romSi: moxele. kbilebi . beletristika). gauleqsavi literatura (romanebi. prokurAtura – saxelmwifo organo. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli.  protezi Scd.. 2. daqiravebuli muSa. nawarmoebebi. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. prozEqtura [laT. beletristi). sa­ dac gvamebs kveTen.). ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. prOTez­i [< berZ. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). ¥ prozauli. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. prokurAtori [laT. prOza [laT. proklamAcia [laT. pilate (biblia. prothesis mi­ mateba.  pravokacia.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. prozElit­i [berZ. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. provakaciuli.  generaluri p. prosa] – TxrobiTi.  p. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. proletarus] – 1. Zvel romSi: moqalaqe..

gagrZeleba. jerme gazrdiT an Semci­  p. rome­ tebiT. romelic prolongAcia [fr. Si saTanado axsna­ganmar­ 2.) ori Sefardebis propAganda [laT. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. imdenjerve. propolis < parati. butan­ Ta klasi. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT.-421neli. muSaoba. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. sinon. propEler­i [ingl. skis webo. buli nawilebis mqone. tumbo. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. p. ventilatori. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. sidideebi. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. miiReba navTobisgan. romelic risame propagan­  p. gatio] – (samarT. propaganda toloba. codnis gavrceleba maseb­  p. ¥ propeleriani. promotio win dindgeli. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. proportio] – xis miniWeba.  TviTmfrinavis p. propeller] agreTve epilogi). moZRvrebis. maTematikaSi: iseTi. promEdol­i – tkivilgama­  p. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. ideis. gav­ propOrciuli1 – 1. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. 1. promulrisame nawilebs Soris. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). agebuleba. (maTem. ukuproporciuli: ukupro- . prologos] – sawvavad. rac unda gavrceldes. 2. narkotiki. moqveyneba. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. mowyobiloba. das eweva. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti.) raime sa­  p.

maJoritaruli warmomadgenloba). 2.  proJektori. prOJeqt­i [project < laT. (TbilisSi). proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. prospEqt­i2 [laT.  mogzaurobaTa biuros p.  prospekti Scd. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT.  ganmartebiTi leqsikonis p. Cveulebriv farTo da swori quCa. wabilwva] – porciuli sidideebi. prostAta [berZ. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. proJEqtor­i [fr.  prorektori Scd. pro ma­ gier da rector mmarTveli. rusTavelis p. prorogatio gangrZoba. mimoxilva] – 1. prostatēs win mdgomi] – (anat. praJektori Scd. frazeologiuri leqsikonis p...  prospekti Scd. ganzaxva. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. gaxangrZliveba] .. prospectus xedi. prOspeqt­i1 [laT.  daviT aRmaSeneblis p.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). qalaqis didi. prostAtit­i – prostatis anTeba. (sa­ mecniero naSromis. etimologiuri leqsikonis p. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT.  universitetis p. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. samecniero nawilSi. mokle Sinaarsi.  proporcionaluri Scd. saxel­ mZRvanelos da sxv. prorEqtor­i [laT. praJeqtori. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile.) winamdebare jirkvali. prostitUcia [laT. mimoxilva] – 1. projectous < laT. prorogAcia [laT. prospectus xedi.). prostitutio Sercxvena. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma.

protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. . raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. prOsfora – hostia _ patara kveri.­Si re­ pro formaciis dros. protoena. nota.  prototi pi. s. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. gauwia. protorenesansi.  prokuroris p. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. prostratio] – daZabuneba. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad).-is gancxadeba.  s.  p. protOkol­i [berZ. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. demonstracia. protokultura. pirveli. Protest < laT. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. ¥ saprotesto. eklesia.  p.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba.. proteqtOrat­i [ingl. [berZ. uxalisoba. protectorate < laT. protestor vemowmebi] – 1. prOtest­i [germ. ¥ protestantuli. prostrAcia [laT.. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. protEqcia [laT. mfar­ veloba. ufrosi saeklesio wode­ bebSi. proto. meZaveoba. dad­ genilebis winaaRmdeg. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. prOteJe [fr. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. warmoiSva me­16 s. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. 2. protokoll.  p. sefiskveri.

) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. specialoba. pirveli saxe. profanAcia [laT.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. p. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan).: ideis. prOfan­i [laT. prOtoni [berZ.) mimarT. proqtolOgia [berZ. p-is arCeva. profanatio] – upatiuri. daxelovneba. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis.. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. namdvili pirovneba. protOplazma [berZ. interesebi. prôtos pirveli] – (fiz. profEsia [laT.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili.. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. proktos . Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. prôtos pir­ veli da typos niSani. SebRalva. kvali] – 1.  p.  eqimis p. profesiOnal­i adamiani. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki. moZRvrebis.  profesionaluri Scd. misi damaxinjeba. protOti p­i [berZ. 2. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. ¥ saprotokolo.  saoqmo Scd. risame pirveladi nimuSi. warmoqmnili] – (biol. dedani. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. uvi­ ci. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.-ebi.  s. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. inJinris p. ¥ profesiuli.

asedi nawiliT. prOforma [laT. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. dargebSi). 3. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. raime Tuleba. teqnikaSi da sxv. lis. Semosavali. specialobis. 2. TanamSromlebs.rodesac iReben  wiTelas p.. romlebic  xmis micemis p. p. profil] – 1. (qarT. (mniSv. remonti.  Semnaxveli banki iZleva  p. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad.-425- pro  p. inJineri. 3. pro forma profEsor­i [fr. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. . professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. profesiis. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. teqnikaSi. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. saxis procesi (abazana.. masaJi. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba.  gzis p. p. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). Se­ kompresebi da sxv.) wesebi. xasiaTi. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. ¥ profilaqtikuri. ero­kvleviT muSaobas). raodenoba.  wylis p. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.-ebi. (s. sxeulis mov­ wodebis mqone piri.  p-(s. saxedaoba gverdidan. mZRoli. sargebeli). meurneobis ZiriTad dama­  s. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. acra. p.) sakiTxi.). romelsac ani­ saCveneblad. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. kabineti. am 2. pro centum asis magivrad] – 1. sinon. an sagnis gamoxatuleba. procedure] – 1. xidis p.. mo­ wodebuleba. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. 1. Tavidan acilebis Ronis­ 2. 2­isaTvis).

p. sasamarTlo saqmis garCe­ va. 2. 1. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. teqnologiuri p.  p. laT. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. damatebiT. Sefardeba. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . ¥ uprocento (mniSvn.  sadResaswaulo p. ¥ publicisturi. werili. akeTeben burRulis. processus svla. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. sam­ gloviaro).  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. procEsia [laT. rZis da misT. procEsor­i [ingl. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. mimdinareoba] – 1.  p. Semadgenloba.  p. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. fqvilis. Publication < laT. pUding­i [ingl. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. (s.) vada. beWdva. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo.) kodeqsi. ro­ melic publicistikas mis­ devs. 3. p. (s. pubertAcia [gviand.pro -426vliT operaciebs. ¥ procentuli (mniSvn. naSromTa ga­ moqveyneba. publicQstika [germ. sesxi. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. Janni. prOces­i [laT. marTavs srul gamoTvliT process.. Publizistik < laT. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. pUeblo [esp. risime gan­ viTarebis gza. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. madanSi rkinis p. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. 2­isaTvis). publQcist­i – mwerali. 3­isaT­ vis). moRvaweoba.-s wliurad. samgloviaro p.. pUdel­i [germ. publikAcia [germ. 2­isaTvis). kvercxis.  p.  u. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba.

Pult] – 1. pulverizAtor­i [laT.  punktualuri Scd. adamiani. punqtuAcia [germ. Sesakrebi p. wesi. purism < laT. magida. raimesaTvis gan­ kuTvnili. punch < ind. 2.  strategiuli p.  eleqtrosadgurebis p. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT..) moZraobis.. pUrizm­i [fr. adgili.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba..  p. punctuel] – zedmiwevniT zusti. punqtuAluri [fr. purus wminda] – 1.. 3.  punktuacia Scd.. Cai da sxv. aku­ ratuli. pulsus biZgi] – 1. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT.] – magari sasmeli – romi. Sa­ qari. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. sofeli. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. pulvis (pulveris) mtveri.-is kargi codna gamoamJRavna. 2. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili. pUnqt­i [laT. gausinjes. majiscema). . marTvis p. punctum werti­ li] – 1. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. Punktuatia < laT. samedicino p. pUnS­i [ingl. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. pUlt­i [germ. pUma [esp. romelic mowyobilia.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. sinon. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili.) sasveni niSnebis dasmis sistema.-is wesebi. sadgomi. (gadat. punctum wertili] – (gramat. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. moswavlem p. daba da misT. ro­ melSic urevia wyali. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva.  p. pUls­i [laT.  saTvalTvalo p. cxovre­ bis raime tempi. sadispeCero p. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi).  p. 2. stendi da sxv.  mesame Tavis me-5 punqti.

J. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. gendarmefafisebur masad). JArgon­i [fr. mZRolebis lebuli.-Ta korpusi. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. wris warmomadgen­ JAko [fr. ro­  mowafeTa J. JAkan­i. genre] – xelovnebis laT.  lirikuli J. gan­ nariaSi. mwifo gadatrialeba. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs.. JAluz­i [fr. kuli­ ro wyobis policia. nadirod. gendarme] – piri. jakan] xelovnuri). jgufis. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. . sax. nairsaxeobani. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. medicinaSi. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. J  J. puritan < JAnr­i [fr. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. aqvs yviTeli gan. romlis xsnaric gacive­  J. ba. sityvebi. sakuT. romelic Sedgeba  J..pur -428- 2. jacquot] – patara lebi. JAndarm­i [fr. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. vili. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. J. qurdebis J. saTavgadasavlo J.. an Stori. ¥ Janruli da Janrobrivi. gamoTqma. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. purus wminda] – adamiani. nacrisferi TuTiyuSi. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. JelAtin­i [fr. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. purQtan­i [ingl. saTvis. жакан. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr.. iAkan­i [rus.

(s. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. JiuriSi. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. li. JiklQor­i [fr. 2. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). korpusTan. Cekze da dicinaSi. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. Jiuris. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. li­ Sejibrebebze. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. romelsac J. li (mag. romelic Jurna­ .  saiubileo J. biseburi saWmeli. JonglQor­i [fr. metyvelebisas).  J. gurzebs jaWvis bolo rgoli. misT.. marjvebisaTvis. fexebi. cirkis msaxiobi. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. J.-is gadawyvetileba. giro] – (finans.-429- Jur JEle [fr.) war­ wera Tamasuqze. jongleur] – ¥ saJetono. romelic mzaddeba xilis wveniT. jeton] – 1. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. romelic aniWebs premiebs raime konkursze.) nomeri. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr.. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd.. gamofenebze. giraffe arab.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. JQraf­i [fr. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. iyeneben me­ JQro [fr. TefSebs.  Jiurma.] – Ruzis (burTebs. monetis Semcvle­ leobs.-ebiT laparaki.] – balaxovani rikaSi.  J. romelic  s. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. jgufi. jockey] – mxeda­ ri. Jiurs.). liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. romelic doRSi monawi­ firfita. rom­ da sxv. dali erTgvari). jury] – specialistTa ulebriv. JiurSi Scd. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). brinjaos J. JEton­i [fr.

neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi.. quCebi. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. rugby] – sportuli  avtomobilis r. eTika. Tbogadacema. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. radiAcia [laT.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. Zi. romelSic 2. moRvaweoba. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. ragbi). gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. ixmareboda regbi.  J. rac moragbe lebiT. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi.Jur -430- listikas misdevs. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi).. ¥ radiaciuli. bobis r. ¥ moragbisa. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. mOragbe – ragbis moTamaSe. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. (fiz. sinon. daWrili xorcisa da bost­  J. rAgbi [ing. sxviseburad. radiatio] – 1. sxivisebri). radio ga­ mosxiveba] – 1. rabbi Cemo gegmareba. rac amJa­ 2. risame gavrceleba cent­ mad Scd. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. qalaqis r. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. ganlagebuli (qarT. Semqmneli. .) gamosxiveba. moZRvari radiAtor­i [laT. (ix. loba. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. rAgu [fr.  r. darAbin­i [Zv. ebr. gunduri TamaSi. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. rAdar­i [ingl. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. ragoût] – wvrilad  r.

patara Ziri. gadacemis mizniT.  Tanmimdevruli r. TviTon fesvis amoRebis radio1. bunebrivi bgerebis. r. radio(med.-431- rad radQkal­i1 [laT. fesvebis anTeba. romelic uCvenebs am  r. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. gadamwyveti musikaluri programebis. gadamWreli.) fesvis amo­  r-Ti miReba. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. moqmedebis. momxre.  radioabonenti. saSualeba – sainformacio. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. – rigi sityvebis Sedegi. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. radicalis Zi­ a. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. r-Si SesruRebis niSani (√¬).) gamosxiveba..S. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. eleq­ gulis daSla. vebisa. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. gamovasxiveb] – 1. cvlilebebi. ga­ li. 2. – pirveli Semadge­ damwyveti. sakiTxebis gadawyvetisas. 1. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. 2. radicarati. agreTve leba. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. gamosxivebis da .  xelovnuri r. sxv. lis ZiriTadi] – (wign. radiosTan. ukiduresi.) ga­ radio2. uli] – (maTem. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi... radikalizmis mimRebi mowyobiloba..S.) zurgis tvinis nervTa elementebi.. radikaluri parti­ 3. Sor manZilze signalebis. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. da a. radicula basTan.). radioinJineri. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. radiaciasTan. bgeriTi gadacema. radioaparadikAlur­i [< laT. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. patara fesvi] –  radioizotopebi. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT.

agreTve maT biologiur moqmedebas. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba.  r. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. 2.. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. r. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. daSla. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod.rad -432- r. radioproJEqtor­i 1. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiopelengi). radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. radiolokAtor­i [laT. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. nivTierebani. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . (ix. radium da berZ. radiomEtria – 1. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. gamosxiveba. radiolokAcia [< laT. radiopelengatori). romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. uranis r. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. radiolOgia [< laT. radiOgrama – Setyobineba. romelic radioTi gadai­ cema. fizikis na­ wili. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. r. logos moZRvreba] – medicinis dargi. ¥ radioaqtiuri. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb.

. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. TviTmfrinavis da sxv. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. radiolokaciisTvis. radioreflEqtor­i (ix. radioqQmia – qimiis dargi.  qveynis r. 2. ¥ radioteqnikuri. mecnie­ reba. radium sxivi] .  r. radiotEqnika – 1. saSualebani. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba.s. radiotelEgrama _ igivea. radQum­i [laT. radioaparaturiT aRWurva risame. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. teqnikis dargi. radiosAdgur­i 1. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. tele­ viziisTvis. 2. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. kompleqsuri aparatura. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radiotexnikuri Scd.  radiotexnika. popovma (1886). rac radiograma. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. qarxnis r.. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. radioproJeqtori). 2. soflis r. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba.

sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. denTiT datenili hilzi.) winamxris erT­erTi Zvali. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. rayon sxivi. (s.) swori xazis monakveTi. 2. (gadat. mxaris. sxivuri Zvali. sinon. sazenito r. (s.) centri.  aviaciis moqmedebis r. Reischine] – . (anat. radius mina TvalSi. Telavis r.  kosmosuri r. raca yuTi. (qarT. (s. q. danadgari. (maTem. raQxstag­i [germ. am monakveTebis sigrZe. rAketa1 [germ. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. sasig­ nalod da sxv. rAka [laT.. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. badmintonis TamaSisaTvis). – qimiuri elementi. r. jarebi.  r. kolofi. res­ publikis. Casas­ venebeli – kubo. raQsSina [germ. ¥ s.. iyeneben foirverkSi.. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. SuSxuna).  goris r.-is aReba.) komiteti.  saraketo (mniSv. 2. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. Tbilisis vakis r.) konferencia. r. 2. r-is centri.rad -434didi saxazavi. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni.. SimSa. s. sxivi] – 1. ¥ raionuli da saraiono (mniSv.  reixstagi Scd. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi.. samiwaTmoqmedo r. ra­ diusi] – 1. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. raQon­i [laT..) gazeTi. r.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. 2­saTvis). romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. 1­isaT­ vis). Rakete] – 1. rAketa2 [fr. raquette] – tariani ovaluri CarCo. 3. radQus­i [laT. meterologiuri r. (s. Senoba.  samrewvelo r.  wiTeli jvris r.

rumsteaks (mr. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). ralis. laTinur amrikaSi: kar­midamo. rAntie [fr. rAng­i [fr. 2. RmerTi viSnus avatara. rApira [fr. ise uZravi kameriT. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. dabali barieri avanscenis gaswvriv. ramAzan­i [arab. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. rampe] – TeatrSi: grZeli. ob­ ligaciebis) SemosavliT. rAli [ing. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. sinon.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). rentier rente ren­ ta] – piri. di plomatiuri r. rals. 2. Sexvedra. Tanrigi. mefe. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. ralSi. rAkurs­i [fr. rAnCo [esp. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi.  ralma. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). .Sekveca] – 1.) paemani. rAmpa [fr. rancho] – 1. raliSi.-ebi. wodebuleba. rAmSteqs­i [ingl. ralli Scd. TviT es rap marxva. mxatvroba­ Si: figurebis.-is kapitani.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. Cogani). randezvous] – (moZv. ¥ ralim. rAndevu [fr. saxl­ kari. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. raccourcis Semok­ leba. fasiani qaRaldebis (aqciebis.  mravadRiani saavtomobilo r. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. rang] – xarisxi.  pirveli r. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri.

Teoria. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. zeTi. r. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. raffiner] – 1. natifi. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~.  navTobis r. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . (gadat. 2. (wign. gansxvaveba.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). ratification] da ratificQreba [germ. ratifikAcia [fr.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. ¥ rasistuli.  rasiuli Scd. rafinirEbul­i 1. rarQtet­i [germ. gadat.) daxvewili.rar -436levs iuridiul Zalas. 2. gawmendi­ li.  ratuSisa. Zveli wigni). srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi.  r.) gawmenda minarevebi­ sagan. niSnebi. rAund­i [ingl. ¥ rasobrivi. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. (sp. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. rafinQreba < [fr. round] – 1. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs.  ratuSasi Scd. 2. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. r. samuzeumo eqs­ ponati. rAsizm­i – antimecnieruli.  r.  faSizmis r. rAsa [fr. kanonebi. (qim. rAfsod­i [berZ.. rAtuSa [holand. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. Raritat < laT. rafQnad­i [fr. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa.

ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. teqnologia.. r.-437- rea rafsOdia [berZ. romelic aRniSnavs: piruku. nawarmoebis nawyveti. re. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba.] – TavsarTi. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. mag. losofiuri rwmena imisa.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. nili.romelic WeSmariti Temaze... Ta­ raluri marilebis cvlis vadi.. Sewonilad. geas Svili. Tavidan. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. rhapsôdia] – 1. rEa1 [berZ. mizan­ da a. 2. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. re [it. xelaxla. miwaTmoqmedebis r. [laT. re. listis ungruli r. reeqsporti. gamow­ rAja [sanskr.  r. rAqiti [berZ. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. Rea] – 1.S.. demetres da zogi racionAlizm­i [laT.  dRe-Ramis r. agreTve noli. uli vadisTvis. berZnul srulyofa. am bgeris aRm­ vebis ulufa. gaumjobeseba. kronosis coli. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. saxsrebis  rapsodia Scd. feodali. raukan. . mowyoba gonivrulad. racionalizAcia < [laT. kveba. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. moSliT. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1.) mTeli an wiladis ba. rationalis] – gonivruli. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. romelic dawerilia xalxu­ 2. zevsis. feri misawvdomia. norma garkve­ niSvneli noti. codnis erTaderT wyarod 2. bis usazRvro ZalaSi. (astr.. r. mizanSewo­ da. gamoyeneba. fi­ deda. Ratio] – sak­ meore bgera.  f.

r. punqti. realis macio. romelzedac abamen swor  saqonlis r. nawarmoebi. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. ra] – (zRv.)  kritikaze r. risame gan­  r.) anZebze . sariaminacio tareba. realis] – 1. reAgent­i [laT.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. cxovrebaSi ga­  rianimacia. igivea. (s.) ganyofileba. r. s. mimarTuleba mxatvrobaSi. fulad qce­ va. nivTieri] – 1. sicocxlis aRdgena. reagQreba [germ. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. (medic. materialuri 2. (saub. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia.patiosani saxelis. Scd. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). pasuxi STa­  r. rEa2 [holand. rac sinamdviles Seefereba. Zala. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. xolme signalebs. laT. re – winaaRmdeg reAluri [laT. sebuli nivTi. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. ¥ sarealizacio. gegma. reabilitAcia [laT. realis namdvili. rac reaqcia kvlav. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. xelovnebaSi: mimarTuleba.. beWdilebaze. ganivrad damagrebuli Zeli. nawile) nivTiereba. 2. reagieren < 2.) gavacocxleb] – 1. namdvilis marTal asaxvas. namdvili.. amocana. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli.rea -438-  gegmebis r.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. r. re – debaze. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. (medic. reabili s. fileba (saavadmyofoSi). realis namd­ 1. 2. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. 1. vada. gamoxmaureba. xorcieleba. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. risame gayidva.  r. xelaxla da animo (mniSv. gad. stili.

qimuri r. rebus `nivTebiT~. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. regalis samefo] – 1. reactif] – qimiuri .-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. samedicino reaqciOner­i [fr. reactor] – aparati an danad­  r. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT.  atomuri r. warCinebis niSani (ordeni 3. r. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. gazeTi. TviTmfrinavi. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv.. ¥ reaqciuli (mniSv. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. moZraoba. mefis xelisuflebis ma­ velze. an motoriani navebiT. 2­isaT­ vis). mag. reaction] – 1. reAqcia [fr. tio aRdgena] – 1. tyva an fraza mocemulia naxatebis. iqmneba axali nivTiereba. rac aseT Zalas iyenebs.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. xre. ra­ 2.).). sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. ialqniani litika. ingl. taxti da sxv. `sag­ moiqmneba. reaqtQul­i – (fiz. `nivTebis~.-is amoxgari. niSnebis kombinaciiT.) 1. 2. niSnebeli sagani (gvirgvini. politika. regeneravis). poliuri ufleba garkveul 2. reJimi.. Zrava. `sagnebiT~. fulis Tierebis urTierTqmedeba. revoluciuri da erovnul da misT.. r. nivTiereba. cana. ski ptra.). moebaSi ukve gamoyenebuli. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. (qim. romelsac iye­  s. reacteur. progresis mteri. r. kolba. 3. Sua saukuneebSi: mefeebis. (teq. r.) war­  r. romelic moqmedebs sna.-is Sedgena. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. romelSic saZiebo si­  r. 3­isaT­ regenerAcia [laT. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. moWrisas. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r.

rEglan­i [ingl. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. reglamentAcia [fr.  poliklinikis r. romelic vi­ same. qsovilis.  maRali r. registrAcia [< laT.. regionis qveya­ na. kuTxeebisa.. mag. maCvenebeli. registrum sia] – siaSi. 2. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. (biol. 2.  namuSevari zeTis r. mefis mcirewlovanebis ga­ mo).  r. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. 3. ekonomika. Casa­ weri davTari. reglament] – krebis. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. konferenciis. davTarSi Cawe­ ra. regQon­i [laT. r. aRricxva..-is darRveva. regQstr­i [laT. qorwinebis r. registrum] – 1. (teq. 2. (saek.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT.  deputatebis r. mo­ wesrigeba.-is dacva. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. sadac registracia warmoebs. yri­ lobis Catarebis wesi. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis.. rEgent­i [laT.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. regens (regentis) mmarTveli] – 1.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. rodesac saxelo an mxari . risame registracias axdens. risame sia. miwisqvesa biZgebis r. samxreTaRmosavleT aziis r.  amierkavkasiis r.  r. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. konferencia. olqi. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra.. ¥ regionuli da regionaluri. reglAment­i [fr. dadgena. r.

_ jazis erT­erTi wina­ morbedi. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. piri. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. mowesrigeba] – 1. regtAim­i [ingl.) ganviTarebis Sefer­ xeba. regrEsia (laT. 1) ukeTebs raime teqsts..  xelnaweris r.  reguliatori Scd. ukusvla.-is moadgile. rEgres­i [laT. 2.  reguliaruli Scd.  xelnaweris uZvelesi r. mowesrigeba. rac redaqcia (mniSv.. regOlit­i [ingl. 2. mecadineoba. romelic redaqcias (mniSv. ukuqceva. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. quCaSi moZraobis r. dasabeWdad momzadeba (teqstis). 2. regressus] – (wign. taqti] – 1.. redAqcia [laT..  literaturuli r.  siCqaris r.. redactio wes­ rigSi moyvana. regulAtor­i (teq. temperaturis r.  r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. regulAruli [laT. 1).. mimdinare. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. honorari. r.  mTavari r.  xelnaweris r. tempi. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli. Jur­ nalis. regolit] – mtvrisebri masala. teqnikuri r. romelic gamosacemad am­ . regtime < rag nawyveti da time dro. redacteur] – 1.) mowyobi­ loba. fasebis r. operis axali r. wylis donis r. gasworeba.. TanamSromelTa jgufi. sistematuri.  s. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. 3. romelic wignis. gazeTis gamocemas.literaturu­ lad damuSaveba. redAqtor­i [fr. piri. red regulQreba [laT. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. redaqtQreba _ igivea.-441erTi naWriTaa gamoWrili. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. ¥ saredaqtoro.  Zravas r.  r. daqveiTeba (sapirispiro progresi).

) valdebuleba. 4. qaTami – qaTmis. rEvers­i [laT. ¥ saredaqcio. gazeTs da misT. (qim. reversus ukana. revalvAcia [fr.  xelmoweris r. rEvanS­i [fr.  TavTavi. . (ekon. teqnikuri r. -isaTvis mzadeba. (gadat. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. reverence] – 1. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba. dawesebuleba. revErans­i [fr. Sebrunebuli] – 1. kolegia.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. aversi). sadac aseTi muSaoba warmoebs. liTonis fulis an medalis ukana mxare.  r. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. 3.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. rEestr­i [rus. zurgi (sapirispir. 4. aRwera. ¥ redaqtiuli. zedmeti mowiweba.  mTavari r.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. (lingv. devalvacia). (teq. wamwami. sia. revAnSizm­i [fr. gamomcemlobis ganyo­ fileba. Semcireba. ¥ revanSistuli. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. (biol. 2. реестр polon. Sesusteba. 3.) valutis kursis aweva (sapirisp. rTulis Secvla martiviT. reduco ukan vabruneb] – 1. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali.  mawoni – mawvnis. reduplicatio gaormageba] – (lingv. revalvation] – (finans. regestrum] – 1. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. 2.. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. damuSaveba. nusxa. 2. 2.. iron. redUqcia da reducQreba [laT. rac risame garantias iZleva.) organos agebulebis gamartiveba. reduplikAcia [laT.  r. politika.  s.red -442rejestr laT.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan.

revolution] – 1. reversio dabru­  revmatiuli Scd. (gadat. mecnierebaSi. raime moZRvrebis. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. (samarT. kulturuli r. qanizmi. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. texa. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. r.  r. brZanebis revQzia [laT. an Teatraluri warmodgena. revQzor­i – Tanamdebobis 2. Semowmebis mizniT.  r. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. (vaWr.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. revolUcia [fr. reumatismos]  revoliucia. neba] – 1. mTavroba.. gardaqmnebi. teqnikaSi.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs.) Zirfesviani cvli­ piri. (biol. sistemis. moZraoba. r. gamowveva] – 1. 2. revErsia [laT. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. momadgelis gamowveva sxva atavizmi.) qonebis dabruneba yanaSi.) winaT gacemuli gankargulebis. dens. romelic revizias ax­ leba. revisio gada­ gauqmeba. romelime dawe­ sebulebis. revmAtizm­i [berZ. magram (di pl. Secvla. sinjva] – 1. brZola. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. bisagan. nomre­  r. organizaciis an revOlver­i [ingl. Cveulebriv Tan axlavs . revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. sazogadoebriv­politikur 2. tkivilebi. rEviu [fr. winandeli patronisTvis. romelsac ciuri moZraobis monawile. ¥ revmatuli. revokAcia [laT. r. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. xelovnebaSi da sxv. uaxloes winaprebs. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). keuli scenebisagan.  buxhalteriis r.

 umaRlesi mTavarsardlis r. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. rezolUcia [laT.  s. rezidEncia [laT. r. mokle Sinaarsi.-is proeqti. 2. romelic miRebu­ lia krebaze. s. rEzerv­i [fr. romelime qveynis moqalaqe. rEzon­i [fr. rezQume [fr.  moxsenebis r. fondi. CrdiloeT amerikaSi. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. Tanamdebobis piris gankar­ guleba.  r. vzogav] – 1. resident] – 1. inglisur enaze. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. resume] – Sromis. 2. statiis da misT. yrilobaze da misT. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs.  prezidentis sazafxulo r. ¥ reziumesi.-is miReba erTxmad.-is dadeba. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. 2. reservo vi­ naxav. ¥ sarezervo. 2. ri­ same maragi.  rezoliucia Scd. uflebis datoveba. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. Resolutio gadawyvetileba] – 1. rezEqcia [laT.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. daskvna. reserve] – 1.  gancxadebaze r. batalioni. naSroms erTvis r. (samx. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. 3.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd.ebi. dad­ genileba.. rezervUar­i [fr.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. dazvervis saidumlo war­ . rezQdent­i [fr. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). raison] – (saub. rezervAcia [laT. rezume Scd.  saxelmwifo sasursaTo r. resectio mokve­ Ta] – (medic.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa.  reziumisa. saqmian qaRaldze warwerili. moxsenebis.

(spec. raisonneur] – 1. azri. piesis an romanis moqmedi piri. gadat. rezOnans­i [fr.) Sedegi. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. 2­isaTvis).) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi.areklili] – (wign. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. rEis­i [rus.) gamoxmaureba.  s. Tanrigis mikuTvneba . ¥ rezonansuli (mniSvn. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb.  s. 3. sadgomis r. 1. gza. hqonda. ¥ sareido. reQting­i [ingl. TviTmfrinavis.  mecnieris gamokvlevas didi r.  s. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. (fiz. as­ wavlos. resonance] – 1. adamiani. 2. avtobusis da misT. saavtomobilo gzebze.  violinos r. ¥ sareido. 2.-iT Seicavs adamianTa 15%.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. kontingenti.-445same. rEid­i1 [holand. ¥ sareiso. resultatus asaxuli. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. daari­ gos. damoZRvros.-ze mdgomi kreiseri. adgili.  r.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier.  r.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. (gadat. 2. Tviseba. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rezonQor­i [fr. rezUltat­i [laT.  partizanTa r. Tana­ bgeradoba. avtobusi. rxevebi.  r. raid] – 1. reid­i2 [ingl. рейс germ. Reise mgzavroba.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. gamoZaxili. (wign. (samx. rEzus­fAqtor­i – antigeni.

filebis gamoxatva. mizidvis  reqviemi Scd. (samarT. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. saCivari. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. preten­ gacemis adgili da TariRi. fexebs. 2. ganyofileba. visime an risime Sesaxeb (Teatr. qalaqis. 2. rEket­i [ingl. nawili. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. romelic rekvQem­i [laT.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . zia. telefaqsis no­  sportuli r. aucilebeli] – 1.1 gan­ cxadeba. rekvQzit­i [laT. 2.. telefonis.) nivTebi. saxsenebeli mesa (wirva).. daSinebasTan.-Si monawileoba. nisZieba momxmarebelTa. romlebic cnobebis gavrceleba.  s. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. (vaWr. saTanado xelmowera). s. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. wils. politikur sarbielze. romlis saxelwodeba. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. r.rei -446- (mag. lebrivi moqmedeba. rEklama [fr. yurebelTa da sxv. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. mizniT. saxelwodeba.saxlis nomeri. quCis viwro Sarvali. reclame] – . saWiro. filmi. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. anda warmoadgens de­ niT. – micvalebulis sulis mo­  r. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. ma­  mocartis r. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. 3. requisitum  Teatraluri r.  reketiri. (spec. urom­ 2. diul Zalas. plakati. Seqeba.) dawesebulebis mi­ sportSi). ukmayo­ elementi (mag. reclamatio ukmayofileba] – 1. Reithosen] – to indeqsi. 1. cxenosnis meri da sxv.

xelaxla da construo vaSeneb] – 1. (s. saukeTeso Sedegi.  avtomobilis r. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. werili. Zabvis. romelic auqmebs akreditivs. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. record] – umaR­ lesi. ¥ sarekomendacio. recomendation] – visime muSaobis. sabuTi.  r. curvaSi. rEkord­i [ingl. rel rekreAcia [laT. rEle [fr. r. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. 2. (s. axali r. relAcia [laT. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT.) mosavali.) dro. r. rekomendAcia [laT. rekOnkista [esp. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. rekredQtiv­i [germ. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena.) maCveneblebi. (s. Reconquista] – me­8­15 ss. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. re­ kvlav. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. relais] – avtomaturi xelsawyo. moxseneba] – 1.. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis).  r. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. Recreditiv] – 1.  msoflio r. das­ veneba] – (spec.) aRdgena Zalebisa. (s.  s. wnevis. ¥ rekorduli da sarekordo. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT.) darbazi.-is damyareba.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. relatio cnoba. . 2.

amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. dablobebis. tansacme­  s. nivTi. SeniSvna. remissio Semci­ tes aRdgoma. kapitaluri.)  s. bas.). romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. mili. . Teba] – SekeTeba. saojaxo davida. 2. gafuWebulisa.. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. Cavardnili rEmont­i [fr. gacveTi­ sibrtyeze. remontTan  r. zRvis fske binis r. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. romelic lebsac Tayvans scemen. minaweri. remarque] – 1. romelsac inaxaven yof] – adamiani. lisa. renego uarv­ 2..  mTagoriani r. amoburculi. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. siaTebas.). relQkvia [laT. amoweuli.. sarEmonto – 1. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. reba. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. ¥ religiuri. frCxilebSi). dakavSirebuli. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. saxelosno. gandgo­ (sagvareulo) r. roba. religio] – rwmena rEmarka [fr. s.remQsia [laT. li da sxv. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba.) relQef­i [fr. moRalate. Sesusteba] – (medic...  reliqvia Scd. reliquiae] (mr.  r. rom­ riv. dResaswauli-ieso qris.rel -448- relQgia [laT. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes.. ris r. saaTis r. aRdgena 2. renEgat­i [laT. religiuri oebi. samuSanarCenebi] – 1. saxli. wminda nawilebi. sulebisa). relief] – 1. ruka.

Rente. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. gardaq­ mna.) gaSuqeba. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. reputacia.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. sarentgeno. repertoire] – . romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. rentabEluri [germ.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT.  adamianis organizmis r. repatrQant­i [laT. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. sargebliani. momgebiani.  saministro r.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. repertUar­i [fr. aRorZinebis xana. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. reOstat­i [berZ. igivea. rac ren­ tgenis sxivebi. Se­ mosavliani.-449- rep renEsans­i [fr. rentere – regularuli Semosavali. qoneba an mi­ wa ise. romelsac iZ­ leva kapitali. rente – laT. repatrians (repatrian(tis)] – piri.  parlamentis wevris r. gadakeTeba. reparAcia [laT. ¥ rengenuli. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. fr. rEntgen­i _ 1. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. rEnome [fr. 2. rEnta [germ. tyved wayvanili pirebis. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. repatriAcia [laT. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. (s. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani.

tele­ viziiT. generaluri. gameorebis sanoto niSani.  repetitoroba. ga­ dacemuli radioTi. 2. dasasjeli zoma. koncertis r. mokle saxumaro nomeri. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. reprezEntant­i [fr. gegma. vinc imeorebs] – piri. representent] – (wign. gamoqveynebuli gazeTSi. repetitor is. reprise] – 1. xelaxla) da (trans) plantatio 2.) warmomadge­ neli. mu­ Scd. reportQor­i [ingl. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. replica] – 1. estradaze da misT. repetQtor­i [laT. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. 2.  repetecia.  piesis r. rEplika [fr. generAluri repetQcia reprEsia [laT. TeatrSi: sityvebi. it. niSnavs: kvlav. transplantacia)] – (me­ dic. ¥ sarepertuaro. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. wamoZaxili. romelic am­ zadebs reportaJs. . re – nawilis gameoreba.) 1. ¥ repetitoruli. repetitio gameoreba] – dramatuli.  fexburTis matCis r. komisia. ganoebis mier miRebuli  s. musikaluri da sxv. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. s.  r. nawarmo­ ebTa erToblioba. aseTi (TavsarTi. replique.-is ganaxleba. (ix. sarepetecio rEpriz­i [fr. TeatrSi. 2.rep -450- 1.. repressio daT­ _ ix. saxlis maswavlebeli. darbazi. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. aiTvisos raime codna. reporter] – Jurnalisti. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. repetQcia [laT. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. dasja. repOrtaJ­i [fr.  s.

) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. niRabiani. arse­ bobis pirobebi. ¥ sareJimo. regime] – 1. naxatis.. mmar­ res Tvelobis wesi. Sromis. respirAtor­i [laT. saparlamento r.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. sa­ xelmwifos wyobileba. reptilis mxo­ xavi.  kargi r.  kargi r.. respirAcia [laT. reprodUqcia [laT. mZromi] – (zool. 3. (fsiq. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. dasve­ nebis. sabeWdi teqstisa da misT. ekon. reJQsor­i [fr. r.  kvebis r. kvlav­ warmoeba. kvebis da sxv. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. xmamaRla molaparake. 2. rEJim­i [fr.  s. ganawesi. mcenareTa siTburi r. 3. 2. moTxovnebi. Selaxuli aqvs. reptQlia [< laT. nawarmoebi.  s. ¥ sareJisoro. fakulteti. ¥ reJisoruli. muSaobis. respectable] – pativsacemi. Se­ xeduleba. gax­ seneba. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . reputAcia [fr. damdgmeli. respOndent­i [laT. reaqciuli r.  demokratiuli r. cxovrebis. Rirseu­ li.  manqanis muSaobis r.  Teatris mTavari r. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. mtkiced dadgenili wesi.) qve­ warmavali. namuSevari.-is dacva. (polit.-iT sargeblobs.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. r. moqmedebis. respiratio] – sunTqva.. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. produco warmoeba.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. s. respeqtabElur­i [fr. vawar­ moeb] – 1.. pirobebi. darbaisluri. re – xe­ laxla da productio. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis.

res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. qveynis ekonomikuri r. retranslAtor­i – (spec. restavrAcia [laT. respUblika [laT. saretransliacio Scd.  taZris r.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari.  satelevizio r. samuSaoebi.. agreTve translacia).  s. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. (s. . 2. 2.  s. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. ¥ sarestavracio. r.  bunebrivi r.) konferencia. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena. saxelosno. Zveli freskebis r..  rediosignalebis r.) aRdgena pirvandeli saxiT. fuladi saxsrebi.  retransliatori Scd.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix.. s. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti.  mx. ressources] – 1. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. restOran­i [fr. risame maragi. ¥ saretranslacio. restaurienen] – 1. resUrseb­i [fr. retorta ukan moxrili.  respublikanuri Scd. radiosadguri..  marTvis r. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. restauratio da germ. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. xelovnebis nawar­ moebis.  saqarTvelos r. telegadacemaTa r.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. ¥ restoranisa. rEtorta [laT. mowyobiloba. ¥ respublikuri da sarespubliko. resursi. retranslAcia – (spec.  restornisa Scd.-is prezidenti.  retransliacia. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. forma. r.

reflecto  referatiuli Scd. piriqiT. gasaxurebeli xelsawyo. reflEqtor­i [laT.-453- ref ¥ saferendumo. re­ refErent­i [laT. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. qili sarkis saSualebiT. wignis da upirobo r. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. s. retrogra- . retrOgrad­i [laT. ¥ referatuli. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. gadmocema. wyobiloba. avireklav] referEndum­i [laT. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. r.-is mowyoba. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. komisia. referen– 1. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. niero naSromis. Jurnali. gadasawyvetad. retro.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis).  refleqsiuri. uri. refleqtoruli Scd. reflexus asax­ va] – (fiziol.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. 3. biuleteni. ubani. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. rEtuS­i [laT. piri. moZraoba. mocema. romelSic ga­  r. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. rac zitivis Sesworeba fanqriT. retros1. ukanve. teleskopi. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. rac rEfer­i [ingl.  r. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. ukan mivmarTav. igivea. dus ukan mimavali] – prog­ olqi.. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. uwyeb. refleqti r. Referens aqcioneri. moxsenebis r. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. misT. piruku da 2. kiTxulobs. Refero va­ leobiT. s.  s. resis mowinaaRmdege.

datexa. dasazidad. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. rectilesi ganaTlebis r. specialuri gemi. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. warmodgenis. rector mmar­ 2. 2. cis TaRze.ref -454- rEforma [fr. refrigéseba werilobiT. reJimi. umaRreqtifikAcia [laT. iwevs. refractio] – 1. . politikuri gardaqmna. [laT. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. refrain] –  rektorati Scd.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. ¥ sareformo.) dedamiwis atmos­ Tveli. programa. rEfren­i [fr. rEqtor­i [laT. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. 1. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa.  dadebiTi (uaryofiTi) r. Secvla. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. rateur] – 1.) taepebi. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. samecniero naSromis. misamReri. romelic ucvlelad ebis. fr. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. Senareve­ (fiz. vagoni. ficatio gasworeba] – da req­  s. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. romel­ Tveli klasi. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT.  marTlwesrigis r. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. (mus. 2. macivris nawili. (astr. reforme] – 1. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. meordeba. narevebis gayofa. refda misT.... meTaurobiT. Suqtexa. (lit. recensio 2. meordeba.

receptum aRebuli] – 1. erT­ erTi nukleinmJava. ribonukleQnmJava (rnm) [laT.. Wavli da (ix. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi.-is gamowera. 2.­s. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. taepebis bolos. kani. rigOrizm­i [< laT. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. gameoreba. risame damzadebis wesi.) avadmyofis Seb­ runeba. ribosOmeb­i [laT. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. (wign. sisastike] – mkacri. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. 3. sanremo da sxv. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. recidivus rac meordeba] – 1. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. rizAlit­i [it. receptor mimRebi] – (fiziol. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. mtkice dacva raime princi­ pebisa. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. recQdiv­i [laT. . zneobis wesebisa. ribes naka­ di. rEcept­i [laT. r. mi­ TiTebebisa. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. rigor sim­ kacre. recidQvist­i [laT. ribes nakadi. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. recEptor­i [laT.-is wardgena afTiaqSi. rQTma [berZ. rivQera [it. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs.). 2. (samarT. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. (medic.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. Wavli da sôma berZ.  tortis r.  r. recidivus rasac imeoreben] – adamani.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. Saqris damzadebis r. romelic iRebs gaRizianebas.

) scesurdo. ceremoformis moedani (Cveulebriv. nebi.. niali. elCis miRerebisaTvis. romelic moqmedeba.)..rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. ra­ rQqSa [iap. rimEik­i [ingl. lorwovani garsis anTeba. braga. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. rQnit­i [berZ. Sinagani r. moZraoba. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic.] – 1. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. (gadat. gagzavna. aRmosavleT . riTma sxvaa (ix. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. misi axali versiis Seqmna ix.). saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis.) wesebi. rhythmos] – 1. rimmessa fulis gadacema. r. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. Tanabarzomiereba ri­  r. biT.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. rQsk­i [fr. ricochet] –  musikaluri r. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r.-iT wamosuli burTi. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. (s. same. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. r. rQtm­i [berZ. muSaoba.) yoveli Tamasuqi. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. bis r. Cabareba] ritOrika [berZ. rQmesa [it. saSiSroeba. remake xelaxla ¥ ritmuli. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. riTmiuli. li.. leqsis r.). – (finans.  r.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. (s. mareobaSi Cadgoma. rQng­i [ingl. aerobika. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. ritualis] – (wign. vleoba.. r.) – cxviris lo. reoba. rikOSet­i [fr. asxleta raime zedapirze 2.

. mkacri. `roalis damkvreli~. ¥ riqSisa. rok-ansambli. `roiali daukra~.). cxenebis. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi .-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. xarebis daWeraSi.  `roalze ukravs. riter mxedari] _ 1. didsulovani. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. mamaci. igivea.  rok-jgufi. rodeo jogis. rac rok­ musika. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. roiAlist­i – roializmis mimdevari. mefis xelisuf­ lebis erTguli. 2. 2. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. rikSa Scd. – rok­musika xma­ maRali xmiT. TviT adamiani. rok-opera. swrafi ritmiT. fr. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi.. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. 2. rObot­i [Cex. igivea. germ. рояль. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. Scd. roQal­i [rus. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. brunva Semokl. rOker­i1 [ingl. rok. naxi­ ris Segroveba] – 1. 2. qanaoba. feodalur evropaSi – piri. ke­ TilSobili adamiani. aseT etlSi Sebmuli. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. rOk­i [ingl. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas.  mZime r.  riqSasi. Tavganwiruli. rOdeo [esp. avtomaturi mo­ wyobiloba. rac rok-n-roli. Tav­ dadebuli. romelSic adamiania Sebmuli. rQcar­i [germ. rocker < rock darweva... romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas.~.  `roials ukravs~. Ritter < Zv. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi.

 r. rOker­i2 [ingl. spirtiani sasmeli. 2­isaT­ rOkoko [fr. r.-s stilis aveji.  istoriuli r. baraTaSvi r. roman] – 1. me­18 s. rocker < rock 2. (gadat. arayiSvilis r. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. mijnuroba.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba.) is. romantisme] _ 1.-uli urTierToba.  d. stili. rOm­i [ingl.. qiteqturuli da dekora­  r. warmoiSva  romaniuli Scd. romelic Toba qalsa da vaJs Soris.rok -458- mayuCis gareSe.­Si safrangeTSi. tiuli stili.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. ¥ rokokuli. patara sasimRero liriku­  r. ebi. gatacebulia rok­musikiT. mniSvneloba.  baironis r. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. xarisxi.  romantiuli Scd. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. dagisagan.-ebi.romelsc romAntika – (wign.. xelovnebaSi: mimarTuleba.  mTavari r. siyvaruli. rum] – magari. lis r. li siuJetebis mqone didi .) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. role] – 1. 2. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. masala piesaSi.  pirovnebis r. rococo] – ar­ vis).. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. rac qmnis emociur.-ebis Sesruleba. me­19 s. li leqsi. poezia. r.-is daswavla. vari gmiri. n.-is mTavis wesebs. 2. (gadat. romance] – 1. istoriaSi. risame idealizacia. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. lirikuli simRera.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr. 2. rokiT. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. rOl­i [fr. ¥ romanuli (mniSv. 3. r.­is pirveli me­ ri.  r.

. welTaRr. triali.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. rOq­i1 [spars. ¥ rudimentuli. Rottweiler < geogr. spars.) igivea.) organo. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan.-459¥ romantikuli. r. 2.  r. rubQkon­i [laT. rudimentum Canasaxi. rUbrika [< laT. rotAcia [laT. rOq­i2 (ist. rac rota­ ciuli manqana. sawyisi] – (bi­ ol. italiuri. romelic 49 w. franguli. nawili. JurnalSi da misT. moldavuri.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. wrebrunva. Tavganwirva. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. organo. (polig. 2.). (Zv. grafa. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa.  r. rumi­ nuli. igive robaia. xasiaTi. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT.  rudimentaruli. rudQment­i [laT.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi.. rubAia [arab. brunva. rUmba [esp. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. rudimentaluri Scd. rotvaQler­i [germ. notatio] – 1. sax. romAnul­i [laT. espanuri. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. qveganyofileba. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba.

rUpor­i [holand. gamo­ rUtina [fr. sAvana [esp. savanebi. ebr. saga] _ 1. 2. sabot] xisgan gamoT­ veli. sabana] – tropikuli sAbo [fr. vili miayenos partniors. saxelis mixedviT] – 1. (gadat. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. Tqmuleba. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. netis gadamcemi sadguri.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. aparati. 2. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. ax. welTaRr. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT.rup -460- ¥ sagisa. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. uZraoba. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. sakvoQaJ­i [fr. cvlilebis winaSe.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. amerikaSi.  savanasi Scd. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. (gadat. CamorCeniloba. roeper] – . sabOtaJ­i [fr. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. saddukaioi sakuT. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. mwerlis markiz konusis formisa. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. inter­ sAga – [Zv. sobrivi ukuRmarToba.) saerTod. sqe­  r.  sagasi Scd.). sax. skandin. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. sAboT­i [Zv. mr. msgavsi informacia. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. ro Tqmuleba. welTaRr).] – brinjis arayi.) sxvisi wvalebiT. Zv. fexsacmeli. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr.

naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. 2. sAlto [it. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT.) rCeul pirTa wre. salAmandra [berZ. 2.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. tabucuni). s. tradiciuli. 3. s. 3. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. dasasvenebeli oTaxi gemze. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. salaTi Scd. maRazia. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. kerZi. zogjer xorcisa da Tevzisagan. salon] – 1. 2. salamandra] – 1. salto xtoma. kartofi­ lisgan. iWmeba civad (sinon. 2. mwvaniliT da misT. ¥ salaTisa.  sakvaiaJi Scd. sAldo [it.  literaturis s. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. 4­isaT­ vis). (moZv. 5. maslaaTi. saRmrTo.  salaTasi. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. ZmriT da misT. romlebic iW­ meva umad. TviTm­ frinavisa da sxv.) ¥ salonuri (mniSvn. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. cecxlis stiqia. sakramEntul­i [laT.-461samgzavro CanTa. salato mariliani] – 1. sad­ gomi. sakrAlur­i [< laT. daWrili kitri da pomidori xaxviT. bostneuli mcenare. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi.  s. wminda.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. sAlon­i [fr. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. (wign.. ritualuri. 4.. tansacmlis s. politikuri s. sacramentum kurTxeva] – 1. sAlaTa [it. 3. musika.  samxatvro s. saTanadod Sekaz­ muli. sastumroSi da sxv. sadac ewyoba gamofe­ nebi. Sekazmuli. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. xe­ lovnebis nawarmoebebi. poezia. saldo] – (buxhalt. .

banke­ bisa da a. sAmba [ingl. rac salto. samUrai [iap. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad.  s. (me­ dic. Tavze xelaRebu­ li nabiji.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. bavSvTa s. sAmbo2 [ingl. 2.-is mkurnaloba. sanAcia [laT. sAmit­i [ingl. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva).  s. summit mwvervali. sAlut­i [fr. ¥ sanireba. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. ¥ sanatoriuli. sAmbo1 [rus. igivea. ¥ sasalute. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba.] – 1. 2. Самбо (Semokl.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. sambo esp. – saartilerio jgufi. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . [it.S. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. riskiani. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). sanatOrium­i [laT.  borjomis s. samba < afrik. sanatio mkurna­ loba.-ebi.  saliuti. samûm] – mSrali. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. 2. zambo] – adamiani. gakotrebis sa­ winaaRmdegod.  saartilerio s. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. sasaliute Scd. musika am cekvisaTvis. trestebis. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. sAmum­i [arab. gajansaReba] – 1.] – brazilieli zangebis cek­ va..  bankis s.

sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. sAnsara [sankr. gadaWarbebiT gul­ Cvili. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani.-463- san sangvQnik­i [laT. zedmeti grZnobiereba. sAndviC­i [ingl. eqimi. ¥ sanitariuli. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. sanguis (san- guinis) sisxli. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. sanitAria [laT. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. igivea ra sendviCi. daWrilebs. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. ena. sanQtar­i [fr. sentimentalisme] – 1. rodesac suli adis RvTaebis rangSi.  sanitaruli Scd. bunebisadmi.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. santimetri = 0. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. 2. s. sicocxliT savse adamiani.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sAnt­i [fr. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. ixmareba agreTve . sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. qalaqis s. s. romelic Svelis avadm­ yofebs. sAnkrit­i [ingl. agreTve nirvana (qanaoba. me­18 s. xelnaweri. Sanscrit sanskr.  s. daTvaliereba. ¥ sanskrituli. Zexvi. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. santimentAlizm­i [fr.). romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. mdgomareoba. yveli da misT. santimentAluri [fr. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. ganTavi­ sufleba sansarisgan). romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. cent asi] – TavsarTi.] – Zveli induri samwerlo ena.01 metrs. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa.  s.

sarkôma] – (me­ dic.  ekonomiuri s. sArkoma [berZ. saxelmwifo an mTavroba. mowodeba. 1).  prokuroris s. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. sAri [spars. Rimili. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn.  sanqcireba Scd. mitingi. sarracenia] – mcenare.­de) qsovili.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. ¥ sarkazmuli da sarkastuli.) avTvisebiani simsiv­ ne. RmerTis moRalate angelozi. nebarTva. adamiani. Tanxmoba. 2. 3. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. saracEnia [laT. 4. satElit­i [berZ.san -464mwvave ironia. patara akldama.) pla­ netis Tanamgzavri. romelic mibmulia meore. satelles (satellitis) Tanamgzavri. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. dadastureba.) kbilana. sArkazm­i [berZ. (fiz. mis neba­sur­ vils.  s.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad.  s. (astr. berZ. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. 4. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. wamyvan kbi­ lanaze. .  u.  didi saxelmwifos s. romani. ¥ usanqcio (mniSvn. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. sanctio dakano­ neba] – 1. nebarTvis micema. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri.): qvis kubo. iZulebis. Tanam­ zraxveli] – 1. (teq. sAnqcia [laT.) RvarZliani dacinva. sAtana [berZ. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. sarkOfag­i [berZ. 3. satanas < Zv.] – avi suli. s. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. eSmaki. 2. 1­isaT­ vis).-ia. romelic formalurad da­ moukidebelia. qveyana.  mTvare dedamiwis s.-ebi. sarkasmos] – (wign. saflavis qva kubos formisa.

.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. romelic rkaliTa sAuna [fin. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva.  `saqsofons ukravs~. me­8 s. kupletebi. sax. segregatio . berZ. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. (zool. vreli~ da a. gakicxva. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. s.. ganlagebuli nawevarTagani. 2.) s. is bolos isini dai pyres frankebma..S. s. vruli. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. mi. `saqsofonze ¥ satiruli. mzis sistemis didi pla­ neta. sAtira [laT. uzogavi dacinva. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. nadiroba. miTologiis kronosTan).-ebi kinoSi. saxlda britaneTSi.­ qalaqi­Tanamgzavri. `saqsofonze damk s. Jurnali. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. safQron­i [berZ. segregAcia [laT.. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. sferos nawili. hi pnozis s.  saqsafoni. Scd. agreTve 2. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. ukravs~.  siansi Scd. ro­ veul monakveTSi. Saturnus] – 1. s. plakati. sEans­i [fr. (maTem. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT. pedicia.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. nawili.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. lurji iagundi.) wris adgilzea. sAqseb­i – germanuli tomebi. dRis vis da nayofierebis RmerTi.

sequestrum] – 1. . xelsawyo. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. (medic.. xileulis) mwi­ fobis.. risame (mag. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. seQner­i [ingl. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. ruka. romelic moscilda saR nawils. an specialuri saTavsi. 2. zamTris s.  atmis s. s. pe­ riodi. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. sEkans­i [laT. Zvirfa­ seulobis. monacemebi. gamokvlevebi. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). blis s. sEkret­i [laT.  s.. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. raioni. kerZod – miwis­ Zvrebs.. yurZnis s.) raime qsovilis mkvdari nawili. sadguri. dasvenebi­ saTvis da sxv. dokumentebis. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. Sesanaxad.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia. navigaciis s. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. safe] – uZravi. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. Semosvlis dro. samuSao.. sEif­i [ingl. 3. s.  sazafxulo s. weliwadis nawili. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. ¥ sezonuri.  seismiuri Scd. seismolOgia [berZ. s. sEzon­i [fr. (samarT. ya­ daRa.  s. sEkvestr­i [laT. seQsmur­i [< berZ. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. s. saison] – 1. sEdan­i [ingl.  s.sed -466¥ seismologiuri.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. 2.  Teatraluri s.

filosofiaSi. sekUndant­i [laT. s. ¥ sasemestro. seminaria). Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. seminarium sanerge] – 1.  s. gamocdebi.-467Tiereba.. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. semQnar­i [laT.. 2. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. ¥ seminaruli da saseminaro.. seminAria [laT. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba.) sekrEcia [laT. mudmivmoqmedi s. selectio gadar­ sem Ceva. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. 2. sEmestr­i [laT. ¥ seminariuli da saseminario. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. selEqcia [laT. SejvarebiT. sekularizAcia [< laT. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. ¥ seleqciuri da saseleqcio. Tesli. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. selenelOgia [berZ. nerwyvi. sadguri. selEqtor­i [laT.  s. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad.romelic mTvares swavlobs. secundans (secundantis damxmare] – 1.  s. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.  pirveli (meore) s. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. .  aTdRiani s. kuWis wveni . secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali.

s. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. it. sensAcia [fr. siriuli. santimentaluri. 2. ebrauli. ganaTleba. Zlieri STabeWdileba. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. it. sasemenario Scd.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. senQor­i [esp.  s. didi. sentimentAluri _ ix. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. senAtor­i – senatis wevri. siniori).  s. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. senQora [esp. semenariuli. it. siniora). seniOrita [esp. siniorina). asiriuli. aRmoCena.sem -468Ronieri ZaRli. sensatio] – 1. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. señor] – espa­ neTSi: batoni. ¥ sensaciuri da sasensacio. seminari). Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. babi­ lonuri. batono! (Sdr. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. qaliSvili (Sdr. rac raime ambavma. romelsac kargi ynosva aqvs. senbErnar­i – jiSiani. ¥ senioritasi. arameuli. semituri enebi – monaTesave enebi.  senioritisa Scd. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. seniori (Cve­ ulebriv. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. 2. finiki­ uri. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. sEnat­i [laT.  semenaria. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. . TviT es ambavi. cnoba. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. senatus < senex mo­ xuci] – 1. SemTxvevam mo­ axdina.

romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. serEnada [<fr. seraphim (mr. kameruli musikis Janri. aRTqmis (bibliis) Targmani. 2. 2. gancalke­ vebuli. ebr. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. separAcia [laT. sententia azri. serenata] – 1. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. separatio] – gamoyofa. zneob­ rivi darigeba. TaTbiri. server momsa­ . `sa­ mocdaaTi~] – Zv. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. sensualisme septuAginta < laT. sErver­i [ingl. gancalkevebisaken. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. separAtist­i separatizmis momxre. aRqmebs miiCnevs. ebraulidan ber­ Znulze. it.  separatiuli Scd. separatisme] – 1. serenade.  s. im ebraelTaTvis. ¥ serenadisa.  serenadasi Scd. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. sentEncia [laT.-469- ser sensuAlizm­i [fr. [laT. serAfim­i [Zv. swrafva gamoyofisaken. separAtul­i [laT. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. separatus] – gankerZoebuli. separAtizm­i [fr. serApis­i [berZ. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv.

4. series mwkrivi. service] – suf­ ris.  s. serieux] – 1. 2. 3. Cais s. xure] – mZlavri kompiuteri. serpEntin­i [laT. daavadeba.  s. mowmoba. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba.  avtomobilebis s. doku­ mentebis Tanrigi. sertificat] – 1.) saSiSi. s. mdgomareoba.. romelic axlavs saqonels da. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. sakiTxi. jgufi. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. serpentin < serpent gveli] – 1. 2. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. s.  naxatebis s. saxifaTo.  sufris s. 3. 1­isaT­ vis). . mZime. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. adamiani. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. erTgvari sagnebis rigi. sayuradRebo. fasi da sxv. damokidebuleba. serQal­i [ingl. sErviz­i [fr. dinji. fasiani qaRaldebis. darba­ iseli.  saqmisadmi s. maskaradis. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. ri­ gi] – 1. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. mniSvnelova­ ni. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba.ser -470 s. werilobiTi cnoba. serpAntin­i [fr. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. seriOzuli [fr. sEria [laT. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. wigni.  filmis pirveli (meore) s. sertifQkat­i [fr. dafiqrebuli. gamoSveba. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. 3. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. 2. ¥ seriuli (mniSvn. (saub.. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. serpentarQum­i [laT. karnavalis dros. sErvis­i [ingl.

logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. 2. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. romelsac iyeneben serfingSi. (gadat. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. sEsia [laT. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. TviT es gamocdebi. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. . karCaketili jgufi adamia­ nebisa. sEqsi [laT. darbazi. religiuri Te­ mi. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. set] – (sport. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. seqsopaTolOgia [laT. sexus sqesi da berZ. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili.  serTifikati. seqsolOgia [laT. sEt­i1 [ingl. okeanis zvirTebze. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. ¥ sasesio. s. sxdoma. sErfing­i [ingl.) partia CogburTis TamaSSi. sEter­i [ingl. skola] – 1. sexus sqesi da (ix. secta moZRvreba. sessio sxdoma] – 1. sErfbord­i [ingl. s.-471 s. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. sEt­i2 – Zv.  parlamentis s.. vadebi. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. sagnebi. sertifikaTi Scd. sEqta [laT. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb.) gancalkavvebuli.  sekta Scd. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. qafplastisa). samecniero s.  s. osirisis Zma da mkvleli. sEqtant­i – seqtis wevri.  sagamocdo s. 2.

konferenciis qve­ ganyofileba. .  zusti drois s. organiza­ ciis ganyofileba. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. si [it.. or­ ganizaciis nawili.  s.. raime dawesebulebis.  s. 3­isaTvis). (ma­ Tem.  aRicxvis s. 3. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. 2. muSaoba.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. si] – musikaluri gamis meSvide bgera.. pirobiTi niSani. sektanturi Scd.) wris nawili. ubani. svinAqsar­i [berZ. kadrebis s.  sportuli s. yriloba. dawesebulebis. Signal] – 1.  sektanti. iyeneben RvTismsaxurebis dros. Tavdacvis s. swing] (sport. romli­ Tac ityobinebian rasme. sEqtor­i [laT.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. svQng­i [ingl. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. sEqcia [laT. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. fexsacmlis s. nagebobis) na­ wili. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. maRaziaSi. 3. svAstika [sanskr. sQgnal­i [germ. am bgeris aRmniSvneli noti. sibyla] – Zv. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. 4. CineTis. gadascemen raime gankar­ gulebas. 2. moZraoba.  sektori Scd. ganyo­ fileba. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. sector] – 1. sectio gakveTa] – 1. sQbila [berZ. radiatoris s.  stadionis samxreTi s.-ebi.  s. raime farTobis nawili.  kerZo s. saxalxo meurneobis nawili.-ze wakiTxuli moxseneba. vaWrobaSi. av­ tomobilis.. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi. raime mTlianobis (mag.  saxlis marjvena s. sagzao ¥ seqtanturi.

sizigQeb­i [berZ.-is micema. s. rodesac mze. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. kuT.  mTis s.  s. syzygia Se­ erTeba.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. s. saxlebis s. romelsac sadme  s. xelsawyo. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. sistema. mzesumzira. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). alur nagebobaSi (koSkSi. sax. burus­ Semdeg. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. s. simindi.-ebi.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. misacemad.  avtomaturi s. tranSeaSi. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. romelsac amzadeben da­ .. ¥ sasilosisa. sagnis. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. xelwodeba. iyeneben. raketa. koSki. kulturebi. ormoSi). 2. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. figuris italiaSi. ¥ sasignalo. (gadat.-ebi.-is damzadeba. siesta] – espaneTSi. sxva feris formaze. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. alami.  sarkinigzo s. Zalian cxela). nagebobis. s. gebulia erT swor xazze. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba.] – 1. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad.)] 1. 2. sQesta [esp. 2. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. rames­ laze maRalia. monawile.-473- sim s. visime an ri­  s.. signalebis ¥ silosisa.  gazeTSi Semosuli s. silos (mr. same erTferi konturuli gamosaxuleba.  s. daxatuli sQdr­i [fr. silUet­i [fr. sa­ ol. signalizAcia – 1. s.

 s. simboloTa erToblioba. Tana­ . moqmedeba da sxv. ¥ simptomuri da simptomaturi. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. s. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.  adamianis sxeulis nawilebis s.  s. figura.  s. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani.-a. (droSa. simpozQum­i [laT. simEtria [berZ.  saerTaSoriso s.  krizisis momaswavebeli s. ideis pirobiT niSans war­ moadgens.­is bolos da me­20 s. sQmptom­i [berZ.-is dacva.­is dasawyisSi. symbolisme] – antirealisturi. mimzidveli. propor­ ciuli ganlageba centris. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s.  simboliuri Scd. simpATia [berZ. simbOlizm­i [fr. simboloebi. ¥ simbolikisa. simpaturi. naxati. ¥ usimpaTio.sim -474zomiereba. gerbi). Suagulis mimarT. simpozium < berZ. simbOlika – kreb. sQmbolo [berZ. anti paTia). symptoma dam­ Txveva. sagani. 2.. quCebis s. ¥ simetriuli. usimpatio Scd. simpaTuri. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. niSani.  simpatia.  u.  simbolikasi Scd. s.  albert ainStainis formula E=mc2. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.. simpatiuri. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb. adamiani. romelic raime mcnebis. raime sididis pirobiTi aRniSvna. garegnoba. dagegmareba. symbolon] – 1. adamiani.  simetruli Scd. ¥ simboluri.-ebi. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. s. proporciuloba risame ganlagebaSi.  saqarTvelos s.  mtredi mSvidobis s.

3. simulatio] simulireba [germ. TaTbi­ ri. taZa­ ri. ¥ sinagogisa. sinEkura [< laT. kon­ kordansi. sabWo. sinAgoga [< berZ. Tanaxmianoba] – 1. syndrome Tavmoyra] – (medic. s. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. simulans (simulantis)] – piri. sQnTez­i [berZ. qsovilebi.  sinagogasi. meTodi. Tbili adgili. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. movlenebi. 2. analizis monacemTa ganzogadeba. 2. gadat.  kvlevis s. seniori. simulieren] – risame (mag.  simuliacia Scd. TanaJRera.  sinTetikuri. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. (moZv. boWko. analizi). ¥ sinTezuri. synthesis Seer­ Teba. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. sinaRoRa Scd. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. siniori (Cve­ ulebriv. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. s. sintetikuri Scd. s. 2. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. romelic did Sromas ar moiTxovs.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. sQndrom­i [berZ. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. simfOnia [berZ. kauCuki. batono!  Sdr.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. synagoge kre­ ba. sinQor­i [it. (ist. sabWo] – 1. esp. Sexameba] – 1. symphonia Ta­ naJRera. synedrion kreba. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT.) kreba. simulAcia [laT. signore] _ ita­ liaSi: batoni. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan.-475 s. . simUlant­i [laT. sinedrQon­i [< berZ. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd.

`Wkua~ da `goneba~. amin­  Sdr. esp. seniorita. qaliSvilo! logiur pirobebTan. analizi. ud­ sityva. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. romelic – 1. seniora.sinqrOnizm­i [< berZ. synoptikos uTxovari qali.  Sdr. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp.sin -476-  s. s. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. antomovlenis. synodos kreba] matikis nawili. dis mdgomareobasTan.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. signora] _ ita­ . romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. procesebi. sityvebi. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. procesis zusti nimi). esp. damTxveva droSi.  s. mag. diaqronia). nadadebis agebulebas. siniOrina [it. an Zalian axlosaa masTan.) kuTxis erT­erTi vetad. sinQor­a [it. `xa.] – (lingv.  siniorinisa Scd. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. sinus Runi. synchroliCa~ da `noxi~. ¥ siniorinasi. erTdro­ ¥ sinonimuri. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. 2. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. qaliSvili. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. sinqrOnia [< berZ. ba (Sdr. sQntaqs­i [berZ. pirobebi. gvarTan an sa­ Sesaxeb. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. liaSi: qalbatoni. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. xelTan erTad) – qalbato­ ni.

synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. systema] _ 1.  s. nervuli s. syrtaki] – berZ. roulad xdeba. vaJini).. romelic icis pedagogiuri s.  alublis s.. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. siropiani Scd. eleerTad moduRebuli xilis. 5. seirēn. wesebi. lat. xedviTac xdeba rame.] – fiis s. sQrof­i [fr. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. kenkris sqeli wveni (qarT.  s. sinqrOnul­i [< berZ... saarCevno s. 4.. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. ¥ sirofiani. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. Tanave ukan gordeboda]. ymuilisebr xmas. sirop] – SaqarTan  mzis s. saswrafo daxmarebis avmeTodi. romelic gamoscems mkveTr.. moqmedeba. mentTa perioduli s. s. lavi. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. iakob gogebaSvilis cxeli qari.  emanuel kantis filososQroko [it. samxreT evropaSi (qris 3. organizaciulad gaerTia­ . jgufuri cekva erTgvari.  aRzrdis s. ¥ sirenisa. sirQus­i [berZ.-477- sis uli mimdinareoba. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. ro­ sQrena [berZ.  sirenasi Scd. moxsenebisa). mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). mecnieruli kvlevis s. sirocco < arab. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. sQstema [berZ. romelTa mi­ tombilis s.  siropi. erToblioba princi pebis. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). wyali. buli nawilebisa.  kapitalisturi s. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. 2. ba.

katalogi. siUita [fr.  sistematikuri sxvaa (ix. sis­ temaze dafuZnebuli. mecnierul dakvirvebaTa s. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. 1.. s. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. sQti [ingl. ¥ sistematikuri. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. systematisation] – sistemaSi moyvana risame.-is TviTmfrinavi. ¥ sistematuri da sistemuri. siUJet­i [fr. sQstola [berZ.  mopovebuli masalebis s. sistema). ganuwyveteli. s. systolē] – (anat. s. jgufebi. garemoeba. sistemizAcia [fr. sistematika).  suita Scd. City] – 1.  sistematiuri. mecadineoba.  sistematiuri Scd. suite] – musika­ luri nawarmoebi. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. s. rac ganuwyvetliv meordeba. rac sistemasTan (mniSvn. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. 6.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.-is ganviTareba. 2.  s..sis -478sxvaa (ix.  s. sistemuri . romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. ambebisa.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti.  axali s.  piesis s. ¥ siuJeturi. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. did britaneTSi: mniSvnelovani. priviligirebuli qalaqi. kategoriebi. gadmocema sakiTxisa. 1) aris dakavSirebuli. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. teqnikuri mowyobiloba. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. 2. mdgomareo­ ba. dakvirveba. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. situAcia [fr.  s. konstruqcia. s. mkurnaloba. sistemAtika – biologiuri mecniereba.

lanZRva­gine­ biT. s. skAlpel­i [laT. skAfandr­i [fr. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. (s. skaphē etli. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. skAla [laT. suJeturi Scd. qarga. mTlianoba. atyda. de­ boSi. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad.  s. skAndal­i [fr.-479 s.  sasiamovno s. sifQlis­i [< fr. it. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. Cxubi. ska skAlp­i [ingl. laT. sinon. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. ¥ skandaluri da saskandalo. siUrpriz­i [fr. skaUtizm­i [< ingl. 2.  quCaSi s. instiqtebSi da misT. damarcv­ liT warmoTqma.) SemTxveva.  politikuri s.  surprizi Scd. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. Sesafaseblad an gansasazRvravad. aTaSangi). scandale] – 1. 2. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. aTricxva sistema. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. scando av­ divar] – mkafiod. ayalmayali.). war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. kosmonavtebisa. skandQreba [< laT. astronav­ tebis da sxva. .­is dasawyisSi. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi.  suJeti. scaphandre < berZ. scala kibe] – 1. sys Rori da philos megobari. scalp] – Tavis kani Tmebianad. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. saS. Siphilus < berZ. halucinaciebSi. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. siureAlizm­i [fr. navi da anēr (andros) adamiani. aurzauri.

2.  s. kritikuli. skeptQcizm­i [fr. scepticisme < berZ. undobluri damokidebuleba. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs.  skeptiki Scd. skOtland­Qard­i [ingl. toni. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. sklEroz­i [berZ. damokidebuleba. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. skateboard skvEr­i [ingl. scruptulosus] – 1. 2.  skeibordi Scd. wvrilmanuri. sklera) anTeba. scotch] – Sot­ landiuri viski.) skleris (ix.ske -480- skeQtbord­i [ingl.) magari] – (anat. s. skQptra [berZ. skepsis ganxilva. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. skeptQkos­i – adamiani. . ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. skEting­rQnk­i [ingl. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. skEtC­i [ingl. sklErit­i (medic. skQf­i [ingl. zedmowevniT zusti. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. skOC­i [ingl. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. gan­ sja] – 1. skrupulOzur­i [laT. sklēra (mdedr. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. dawvrilebiT.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. sklEra [berZ. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. ¥ skeptikuri.

-481- smi skUlptor­i – [laT. qan giganturi s. смерч] – (geogr. skuphia] – 1. kveuli profesiis.) skUfia [berZ. gamosaxuboloSi gafarToebulia. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. slide sriali] – 1. dakeba). sinon. Zravis mqone marxili.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. ze) an wylisas (zRvaze). sax. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. figura (qarT. romelic aCens xurni. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi.) qariSxali. romelic niCbis gvari. sinon. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. scooter] – 1. wris 2. romlis totebi  s. slAqs­i [ingl. qveynebSi (fineTSi da sxv. sinon. slAid­i [ingl. mosmis dros srialebs win . – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. skUter­i [ingl. Si: sityva an gamonaTqvami. gav­ adamianebi.)] – ¥ skulpturuli. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. s. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. uzarmazar (800­1500 m. moqandake). Sarvali. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. rac Jargoni. sculptor] da ukan. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. leba. an iisferi xaverdisa). igivea. niCbebi. slaks (mr. patara gliseri. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. ro­ zurmuxti). skUlptura [laT. smaragdos] – minerali. sculptura] 2. er­ slEng­i [ingl. wve­ smAragd­i [berZ. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. slang] _ igivea. portreti. simaR­ 3. rac diapozitivi.

soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli.  operis s. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. am bgeris aRmniSvneli noti. tlanqi. dareulobis.  saldafoni Scd.w. snob] – adamiani. piri. manerebis da misT. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. solide] – (wign. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. smOg­i [ingl. qedmaRlobs. sol] – musikaluri ga­ trebSi. solidaire] – daicvas moda da e. samkurnalo gadanakecebi aqvs. s. soldAfon­i [rus.. ukulturo  s. smOking­i [ingl. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. mecnieri. megobruli. naSromi. er­ gi tonis wesebi. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. mizniT). adgili. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. ro­ Tsulovani.. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. solarizAcia [< laT. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. musikosi an mocekvave. ganaTleba. vi moaqvs. samxedro piri. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. solarium < sol leli. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. snaQper­i [ingl. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). – saimedo. safuZvliani. gundis s. mis mexuTe bgera. smog < smoke kvam­ . солдафон] ¥ sasnai pero. areul­ rali. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. snOb­i [ingl. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. laqis saxelebis mixedviT. kursebi.) nebis. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl.  s. – xepre. s. srola.

gadoebrivi da [berZ. solo] – musikaluri Rero xma. Ti sakravis. sonata < laT. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s.  sasiski Scd. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. somnus Zi­ li da ambulare dadis. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. soprano] – 1. momRerlis an sOsis­i [fr. 2. demokra¥ somnabulizmi. saswavlo sagani. wvrili Zexvi. wvrilad daWrili xorci­ 2. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. fisagan. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. nawarmoebi an calke partia. solfEjio [it. sOmbrero [esp. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba .  souzi Scd. 2. so¥ social-demokratiuli. broSSi da misT. smenis gansaviTareblad. solfeggio] – 1. qa­ ti. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. socialisme < laT. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. sOnata [it. meba. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. mimdinareoba. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. somnAmbula [laT. souce] – 1. partia. wevri. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi.-483- soc solQter­i [fr. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. nare JRera] – musikaluri na­  s. warmoTqmiT.-d. dae­ sOcial­demokrAtia [laT.

s. aR. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. lebeli rameTi.  s. an saerTaSoriso masStabiT. anze. spartakQada – 1. odnen mkacr pirobebs. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. fasebi. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. mixedviT]. sparring] – (sp. vis da misT. welT­ ¥ socialisturi. ¥ saspartakiado. Spartacus] – Wari). monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. amtanoba. gadamyidveli. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. 2. Teoria. sinon.) – saxelis TierTobasTan (qarT. wyobileba. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. CxviTi SekumSva. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. Tobs mkacri cxovrebiT  s.  s. romelic metismetad sociolOgia [fr. winaaRmdeg (1 s. kuW­nawla­ nobas).  s.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. sinon. romlis moqala­ makaroni erTgavri. spAring­i [ingl. s. didi spor­ sociAlist­i _ 1. sazogadoebrivi). romelic spekulacias eweva (qarT. Zv. s. amta­ saylapavi milis. gamokvleva. mdgomareoba. dazRveva. saswauli. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ.soc -484- erTgvari. w. Zv. 2. . spaghetti (mr. urTierTobani. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. brZola. aRr. partia.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. spasmos] – yelis. beladi romis imperiis  s. qorvaspArtak­i [laT. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s.).

romelsac spe­  spekuliacia. – adamiani. mixedviT. Seiswavlis gamoqvabulebs. muWugTan dakavSirebuli. spEqtakl­i [fr. sagangebo spermatozOid­i [berZ. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. spekulAcia [laT. ufro Zvirad. speciAlur­i [laT. suni. teqnikis. mov­  sadi plomo s. romelic warmo­ ¥ specifikuri.  s. ri). saqoneli. fasebi. spektraluri Scd. analizi. specialis] – 1.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. Senoba. speqtri. mRvimeebs. (fiz. anu fenis turi Scd.  spektri. s. s. Taviseburi] – sagnis. lacio.-is ZiriTadi fedazverva. gansakuTrebuli. xazebi. leqsikoToblioba. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. Taviseburebani. specificus Teatraluri warmodgena. adgens raime sinaTlis  wamlis s. spektruli. spectacle] – specQfika [laT. saswavlebeli. speciAlist­i [fr. mecnierebis. rac mas spEqtr­i [laT.. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. spelaion dargSi. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. saspekuliacio Scd. xalx. s.. mag.. sinon. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. cxoveli da eidos saxe) – 2. specialiste]  s. zôon  s. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. romelic tis s. farulad daTva­ nebi. . sperdaniSnulebisa. spekuliantalRis sigrZis. speculatio  mzis s. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. yidva da ukanono gayidva  s. optikuri grafiis s. ma (spermatos) Tesli.

­s Zve­ lad. spOnsor­i [ingl. spidOmetr­i [ingl. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. idealisturi moZRvreba. TavisTavad. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. naRve­ li. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. 2.) krivSi: piri. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri.) sevda. spirituAlizm­i [< laT.spi -486- spQdvei [ingl. organizacia (zog­ jer kerZo piric). 3. splQn­i [inlg. spOra [berZ. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. mavTuli an zambara. spontAnur­i [laT. sokoebis.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. parlamentis Tavmjdomare. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. speedway. romelic gviCvenebs avtomobilis. spiralis < spira Runi. mowyeniloba (s. 3. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. agreTve rbola yi­ nulze. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. samo­ spirQtizm­i [laT.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. agreTve mis mier gav­ lil manZils. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. sponsor] – firma. spleen elen­ Ta] – (wign. spQning­i [ingl. speaker] – 1. 2. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. xsnidnen elenTis daavadebiT). speedometer] – xelsawyo. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. (maTem. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. WanWikisebri xazi. xveuli] – 1. miwis an balaxis trekze. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. spQral­i [laT. . (sp. spQker­i [ingl. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili.

Seferxeba. arasayovelTao. vaWrobis da misT. staQer­i [ingl. 2. aramudmivi.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi.) venuri sisxlis Segubeba.  sacxenosno s. mtkice. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. spOrt­i [ingl.  s. ciguraobaSi.  s.. kostiumi. Seneleba. stayer] – (sp. ¥ sportuli da sasporto. mdgomareoba. inventari. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. myari. stadion as­ parezi.. stagnAcia [laT. (medic. stabilis myare.) warmoebis. ucvleli. sprQnter­i [ingl. s. sprinter] – sportsmeni. stabilizAcia [laT.  s. ¥ sprinteruli. s.  sportiuli Scd. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. s. fasebi. ekonomikis s. umoZraos vxdi] – 1. stabilis] – mudmivi. ganviTareba. stadQon­i [berZ. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. sprQnt­i [ingl.  s. perio­ di risame ganviTarebaSi. sportsman] – piri. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. saavtomobilo s. ciguraobaSi.) sportsmeni.  fasebis s. sporAdul­i [< berZ.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. staieri). sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. stabQluri [laT.). velosportSi da misT. sprint] – (sp. (ekon. bolo s.  stadialuri Scd. romelic sprin­ tSia daostatebuli. rbola.. mdgradi. mdgradi] – risame mya­ ri. stAdia [berZ. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. siCqare (Sdr. romelic siste­ matiurad misdevs sports. avtosportSi .  pirveli s. spOrtsmen­i [ingl. stagno vaCereb. risame ganmtkiceba. ¥ stadiuri. ganviTarebis faza.

stArt­i [ingl. stArter­i [ingl. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili.  standartiuli Scd. s. (gadat.  s. ¥ staieruli. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. pistoleti. Temebi. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. stApel­i [holand.) Sablonuri.  s. standar­ tis Sesaferisi. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti.  saxelmwifo s.).sta -488safuZveli. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. Sdr.  stalaktiti Scd. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. standard] – 1. detalebi. 2.  morbenlebi s. start] – 1. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. aveji. formis. (gadat. stalAgnat­i [< berZ. pasuxi. starter] – 1. stAndart­i [ingl. stalAgmit­i [< berZ. Sabloni.  s. risame sazomi. s. stalagmiti). romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. (Sdr. s. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. ¥ sastarto. adgili. da sxv. 2. stalAqtit­i [berZ. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. s. rasac zomis. ti pobrivi. niSani. raketa. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. tra­ faretuli. ¥ standartuli – 1. (Sdr. stAJ­i [fr. . norma. xarisxis da misT.) araoriginaluri ram. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. finiSi). distancia.  s. 2.-ze dadgenen. stalaqtiti). trafareti. moedani. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. ti pobrivi nimuSi. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa.  25 wlis s. stAnica [rus. sprinteri.

Статья] – 1. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. Tavi. parlamentis wevris s. leqsikonSi da sxv. mosvenebiTi.). status mdgoma­ reoba.-489piri. nawili. statike] – 1. monacemebi. ¥ statikuri. statistQkos­i – statistikis specialisti. stAtua [laT. 2. stAtus­kvo [laT. stAtika [berZ. status mdgomareoba] – 1. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia.  statiuri Scd. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. stAtor­i [laT. 2. statQstika [ingl. wneva. meqanikis nawili. stAtist­i [< berZ. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. paragrafi iuridiul dokumentSi.  faifuris s.  statuti sxvaa (ix. msaxio­ bi. cifrebi. ¥ statistikuri  s. kre­ bulSi. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. 2.  di plomatiuri s. romelic startis sig­ nals iZleva. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. 2. stAtia [rus. masobrivi scenebis mo­ nawile.  sasoflo-sameurneo s. TviTmfrinavis da misT.  s. statistic < laT. wylis s. Teoria. eleqtro agregati avto­ mobilis. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. siaSi. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi.raime sabuTSi. status quo] – . Zravas) uZravi nawili.  statistiuri Scd. mecniereba. Zravas asamuSaveb­ lad. stAtus­i [laT. done.  statuetka Scd. s. s. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. statUet­i [statuette] – patara statua. dinamika).

¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis.  s.. biblioTeka.  ordenis s. stenOgrama [berZ. masalebi.  stelasi. stElaJ­i [germ.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi.  s. statut] – wes­ deba. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. gulis angina. stenogrAfia [berZ. aramoZravi. parlamentis sxdomis s. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. stEnd­i [ingl. angariSi.  sagamofeno s. stationarius mdgomare.  s. sta­ cionaruli (mniSvn. staciOnar­i [laT. debuleba risame. stacionaruli – 1. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. 2.  statusi sxvaa (ix.  status-qvo Scd. stella Scd.  stenografuli Scd. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. ambulatoriuli). 2.  moxsenebis s.  stacionaluri Scd.  biblioTekis s. Canaweri. stele] – qvis fi­ la. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). s. s. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. uZravi] – 1. stAtut­i [laT. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. mkurnaloba. Stellage] – ram­ .). rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. kinoTeatri.-ebi. stEla [berZ. saga­ ni. Canaweri. stenokArdia [berZ. 1) ti pis dawesebuleba.-Si moTavseba. sistema.-is kursebi. wignebis s. stand] – dafa. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. ¥ stelisa. s. ¥ stenografiuli. mudmivi.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.  s.  s.

s. stilbô vkaSkaSeb. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. gadat. damuSavebuli. fraza. (wign. ¥ stiluri.. stilizAcia [fr. stile < berZ. 2. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. rac trafareti. welTaRricxvis sistema. liTonis mTliani sabeWdi forma. saSua­ lebiT. gamoxarSviT. Sablo­ nuri. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. vaJas poeturi s. bamba. 2. trafaretuli. Tavisebureba. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis.  Zveli miniaturebis s. sterQluri [laT.  s.  qirurgiuli instrumentebis s.  s. stereOti p­i [berZ. pasuxi.-491- sti stEp­i [rus.  Zveli s. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. stylos] – 1. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.) formebis mibaZva. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. qcevis an moqmedebis manera.. Tavisebureba. binti. s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. stQl­i [fr. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. axali s. rZis s. 4.) igivea. степь] – utyeo. sterilizAcia [fr.  daviT kldiaSvilis mwerluri s.  Tanamedrove arqiteqturuli s. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv.  s..swo­ ri. muSaobis s. ucvleli. sterilisation] da sterilQzeba – 1.  xelmZRvanelobis s. 1. 3. 2. piri. sti- . stereoti puli – rac xSirad meordeba.. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. nairsaxeoba. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. enobrivi Tavisebu­ rebani. stQlb­i [berZ. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. stQlet­i [it. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. nawarmoebis s.

aspirantebs. stiUard­i [ingl. s. biZgi. bunebis mZlavri movle­ na. 3. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils.) visime moqmedebis. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri.  sti pendianti. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. fondi.  s.). Taviseburebani. stQqia [berZ.  Sromis nayofierebis gazrdis s.  s. mniSvn. ¥ sasti pendio. sayvareli saqme. wyali. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. xanZari. stependianti Scd. steplechase] . stili) gagebiT. stipendium jamagiri. miwa an cecxli). damangreveli Zala (qa­ riSxali.).  zogjer `stilisturs~. stoQkos­i [stoikos] – 1. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. gare­ mo. rac Scd. romelic eZlevaT studentebs. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. are. stoi­ cizmis mimdevari. mecniereba. sti pendQat­i – moswavle.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. 2.sti -492– (sp. stylistique] – 1.ro­ melic sti pendias iRebs. stQmul­i [laT. dakvirveba. bort­ gamyoli. sti pEndia [laT. ubedureba. 2. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. stiuArdesa [ingl. kargad cnobili. li. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. (gadat. sxvanairad: stiqioni. gamosvlebi. ara­ organizebuli.  gazeTis s. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. 3.  stependia Scd. cxovrebis. stQqiuri – 1. wyaldi­ doba. sti plCEiz­i [ingl. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare.  s. stilQstika [fr. miwisZvra da misT. 2. enaTmecnierebis nawili. stoicheion ele­ menti] – 1. stewardess] – stiuardi qali.  s.

) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba.) fexburTSi: centraluri mcveli. stOper­i [ingl.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. stoma (stomatos) piri] – (medic. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. 2.) sapasuxod. 2. ¥ stresuli.)] – specialuri boWkosagan . romelic troposferos zeviTaa. strip­tease] – warmodgena. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. stress daZabva.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. stratEgia [berZ. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. stratum fena. (gadat. travmis da misT. romelic Seiswavlis kbi­ lebis.­is bolos).Sre da berZ. (gadat. SimSilis. me­7 s. 3. stomAtit­i [berZ. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1.  s. strEs­i [ingl. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. strategia] – 1. mdgomareoba. strQptiz­i [ingl. stratQsfero [laT. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. ¥ stomatologiuri. poliklinika. sphaira burTi. Sre da berZ. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. stopper] – (sp.) piris lorwovani garsis anTeba. (sp. strOpeb­i [ingl. SiSvldeba. stratum fena. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba.  s. stratOsfero [laT. omis momzadebisa da warmoebis. stomatolOgia [berZ. sphaira bur­ Ti. piris Rrus. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba.-4932. strop (mx. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. (gadat. ybebisa da saxis daavadebebs. wel­ TaRr.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani.

. saswvleblis moswavle. sawarmo. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. cvlilebebi. ti). enis s. s. 6. mxatvris 2. sadac ramdenime striqoni.str -494- dagrexili Tokebi. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. Sexeduleba.  saTeatro s. romelic uSvebs Suts. piraduli. agebuleba. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. sawarmo. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. qoreografi.  s. midgoma. cnobiereba. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze.). subieqtis damaxasiaTebeli.. (filos.  niadagis s. leba. mikerZoeba.subieqtQvizm­i – piraduloba. (gramt. stUdent­i [laT. s.  s. studens (stu3. qvemdebare. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. (qarT. Camoekideba gaSlil para­ 4. (filos. saswavlebeli.). ritmulad gaerTianebuli 5. zadebs.). obieqburebani.  s.. orga. stUdia [it. adamiani. aRnagoba. s. poemis s. cxovreba. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. gadacemebi (radio­studia. wlebi. 2. wyoba. strophe] – leq­ kinostudia). cnobeli da gardamqmneli. s. ¥ studenturi. subictum] – 1. arqona. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. Tavisepirovneba (sapirisp.  xmis Caweris s. 2.  s. rogorc nizaciuli s. analizi. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. specialuri sadgomi. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. gancda. araobieqturi. studio] – 1. axalgazrda msaxiobTa zo­ .. agebutelestudia). romelic  s. leqsi. (log.  struqturaluri Scd. sinon.subQeqt­i [laT. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. obieqturobis uli s. saopero s. 3. Ti. s.) msjelobis sagani.

s. (biol. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. sutroposferosagan. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. sub qveS saerTo safuZveli. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. mareba. rebis mkacri sistema. 3.. arsi. substAncia [laT. aqrola. (filos.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. suvEnir­i [fr. kulturebi. kadris qveS warwera. firmebs.) sakvebi garemo da ix.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. fiz. bordinatio] – (wign. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). substratum] –  s. saCuqari. wifo s. roemlic motovebiT). devna meore enam. substantia arsi] – risame safuZveli.  s. romle­ mwifoebs. 2. litikuri nawili. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT.-495- suv subkontQnent­i [laT. (lingv. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. sUbstrat­i [laT. titre titri] – kinofilmis dacva.) myari moaxdina am ukanasknelze. 1. romelic gamo­ s. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. hava. ¥ subtropikuli. subtil] – (sa­ ub. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. magram ro­ sublimAcia [laT. rome­ subsQdia [laT.  sufsidia Scd. sub qveS da fr.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr.-ebis maRazia. . subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. saxsovari. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT.

. sUra [arab. daumarcxebeli. suverenQtet­i [germ. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. [laT. zeadamiani. super. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. umaRles xarisxs. aloe. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo).. mTavars. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. univermaRi. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. sukulEnteb­i [< laT. Souveränitit < fr. agava da sxv. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. surdokAmera [laT. romlebic miewe­ reba mahmads. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. superman ze­ adamiani] – 1. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. supermArket­i [ingl. Siizmi). ¥ sasuveniro. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. supErmen­i [ingl. surdus yru . Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. sultan < arab.  superrazmi. ki­ nomebrZolisa da sxv. 2. sUperyda – qaRaldis yda. maRazia.).] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. ­ze. sUlTan­i [Turq. zeviT. sUna [arab. romelic aRniS­ navs: 1. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia.  superlaineri. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. adamiani. supermoduri. suvEren­i [fr.suv -496-  s. supermarket < super.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba.  s. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. nawarmi. sUmo – [iap. meTaurobiT. zemoT. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. 2.. super zeviT..

 s. 2. dax­  televizoris s.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. forma] – 1. Zv. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). schema garegnoba. s.] – Zv. (gadat. romelic me­8 culi vinme an rame. (wign. ekrani. (gadat. dianobis mistikur­asketuri 3. imyofebian xolme martoo­ 2. s. romelsac tatebi. iuridiuli (Semdeg. ro­ melsac namdvili sagnis.) 5. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). dedamiwis s. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. mimagrebuli] – (gramat. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. sxeulebi. Suli zedapiri.] – mahma­ mkerdi qalisa. erTkavSirs. s.-ebi. – 1.. traq­ frTosani arseba. Scd. 4. naxazi. gavlenis da wvrTnis dros). baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. erTi Tviseba aqvs. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. saukuneSi warmoiSva. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. bis mqone sadgomi. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. linza.-s radiusi. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT.) risame moqmedebis. souffleur] – bilobas.) yalbi. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram.  s. risame gadmocema. romelic sarTi. agreTve. sphinx] – 1. Tavi da sUfizm­i [< arab. tani lomisa aqvs. surOgat­i [laT. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. risame Semcvleli. romlis yve­ 2. sfQnqs­i [berZ. erTgvari pepela. sphaira] – 1. eg­ 2. suffixus bolos vianebis saxisa. sfEro [berZ. zedapiri.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. bolo­ sqEma [berZ. aRwera . s.

lmadidebel da kaTolikur  s. suraTis . nazodi.sqe -498- zogadad. 1.-ebi. tonebi. xelovneba. mowyvetili codna. ganmarteba.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. s. klebis s. scaena < berZ. garegnoba. . msjeloba. Tac idgmeba kinofilmi. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. aris moTavsebuli. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. gamosv­ sebulebis muSaki. Teatraluri moRvaweoba. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. amaRlebuli moedani. s. 4. dawe­ calkeuli nawili.­is ostatebi. risame gadmocemaSi. dasamax sqematiuri Scd. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis.. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. sqemAtizm­i – gaubraloeba. eklesiaSi: ganxeTqileba. s. xazi.. marjabaSi.. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. usagno  s.4­isaTvis). romanis s. sqOlio [berZ. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. Teatri. monacemebi.-is novatori k. s. niSvili. gadmocema. schisma] – marT­ (mniSvn. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. metyveleba. Tabelle < laT. (romanis. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1.s. 3. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. 2. scholion] – SeniSvna. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. trafaretuloba azrovne­  s. sovrebeli s. romelic la. scholastikos warmoebi. moTxrobis.  gamoTxovebis s... mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. masala. fakulteti. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. gamosaxvaSi.

. tAbu [polinez. ruseT­ Si. 2. typhoon < Cin. pansionSi: saerTo sufra. tak tavtOgrama [berZ. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. restoranSi. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. tabu] – 1. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels.. takElaJ­i [germ.-499dan wasvlas. yvelasaTvis es iyo t. 2. epiteTi. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. sadac sauzme. sagnis akrZalva.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. 2. ¥ metabelisa. tAbldot­i [fr. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. tAblo [fr. grigali. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. tavtolOgia [fr.  cimbiris t. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia.  taburetka Scd. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. Takelage < holand. taQfun­i [ingl. sadili da sxv. moqmedebis. logikaSi – msjeloba. traqtiri. . tauto igive da logos sityva] – 1.  t. tabUret-i [fr.] – 1.  t. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. daado. tautologie < berZ.] – xSiri. tableau suraTi. vagzlis t.  metabelesi Scd. iakut. table d’hôte] – sastumroSi. tAverna [it. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. imavis gameoreba sxva sityvebiT. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi.  stadionis t. dafa] – specialuri fari an ekrani. ¥ tavtologiuri. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. CineTSi da sxvagan). tAiga [Turq.

ruli an mravalwaxnaga na­  s. nebSi. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. 3.. talon] – patara  t. romel­ sac deben WrilobaSi. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. tAnker­i [ingl. Seteva. tampon] – steri­ msaxurobs. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. lizebuli masala.romelic qvemexebiTa vlel karTan. musika cekvisaTvis. tAnkist­i _ samxedro piri. biani sabrZolo TviTmavali 2.) wyvilad. (gadat. oradgiliani velosi pedi. ma.) maxvili kuTxis talQon­i [laT.RruSi gansakuTrebuli niWi. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. rac risame miRebis uflebas iZleva.tal -500- tAlant­i [berZ. baraTi. tandem] – 1. tAngo [esp. tangens Semxebi] didi erTeuli. . talanto] – 1. sisxldenis SesaCereblad 2. 2. wili. (arqit. romelsac eyrdnoba gumbaTi. divizia. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). talio (taliotrigonometriuli funqcia. visgan. tambour] – 1.  mZime t. s. tAlon­i [fr. romelic zustad See­  tangesi Scd. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr.-Si gamosvla. msubuqi t.) Senobis cilind­ ¥ satanko. sazidi gemi. gansa­ Jisa. – (maTem. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. tanker] – Txeva­  benzinis t. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. nis) SurisZieba. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad.

ro­ (Sdr. tachys verc wyals svamda. taxe] – nixri. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. lili manZilis safasurs. veSa nawili. aqvs mricx­ tymisaTvis. t. tempiani cekva. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. cxov­ robs miwaSi. nixri). taqsi.. romelsac di­  minis t. (qarT. vian autanel tanjvaze. sinon. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. ked­ tAqsa1 [rus. (samx. tarantola] – ¥ taqsim. tadaoba Ziudo. bradikardia). rantô damangreveli] – 1. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. taran-tella] – 1. kasrebi da misT. tachos siC­ sasurveli mizanTan. romelsac mgzavrebi 2. mwifenayofian xexilis qveS. zustad sikaluri nawarmoebi.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. melsac grZeli tani da 2.] _ iatakze dasa­ tomrebi. veli. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. qaRaldis t. feni Wilobi. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. tarAntul­i [it. t.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. tAtam­i [iap. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. satvirTo t. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. такса germ. taqsis (`taqsis ga- . Tantalos] – didi Sxamiani oboba. таран < berZ. safuTavi masala (yuTebi. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. Zvelad iye­ tAqsi [fr. dadgenili marSrutiT..).di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi.. yofaSi. tarif < arab. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it.-501- taq tantAlos­i [berZ. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli.) gulis aCqareba.

tactus Sexeba] – 1. taqsomOtor­i _ igivea. SeniSvna. darty­ mebi. (samx.  t. saqcieli. momzadeba. taqsiSi. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. telEgrama [berZ.taq -502- mouZaxes~). erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. telEgraf­i [berZ. rac taqsi. tAuer­i [ingl. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. 3. jarebis t. Tavis daWeris unari. tAqt­i2 [fr.). tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. tēle Sors da grafo vwer. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. tAqt­i1 [germ. ¥ taqtiani. t. taqsSi.. taktiani Scd.  ornawiliani t. telestudia. metruli mu­ sikaluri erTeuli. taqsidErmia [berZ. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss.  s.  oTxtaqtiani Zrava..] – 1.. parki.  teleskopi. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. t. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. adamiani. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. rac depeSa. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. Taktike] – 1. 2.  takti.  Sigawvis Zravas dguSis t.­mde – me­ fis cixe­darbazi. tAqtika [berZ. tele. kavSir­ gabmulobis sistema.-ebi. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.  taktika Scd.  sazRvao brZolis t. [berZ. telegrafi. uvertiuris daskvniTi t.  t. ¥ taqtikuri.  telekamera. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. Semdeg. ¥ sataqsomotoro. taqss. igivea. 2. amJamad istoriuli muzeumi.  taqsamotori Scd. ¥ taqtiani.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. amocana. Takt < laT.

romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. planetebi. t.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. s.-is lenti.  t.-is programa. filmi.  t. teletAi p­i [ingl. 2. mecnierebisa da teqnikis dargi.. antena. telemeqAnika – 1. linzebi. dakvirvebebi.  s. marsis t.  t. tele Sors da laT. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. ramac gavrceleba ver hpova. kavSirgabmulobis sawarmo. television < berZ. s. telepATia [berZ. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas.-is Senoba. kavSiri. saxelosno. gadacema.  t. kabeli. ¥ satelevizio. . feradi t. tēle Sors da laT. televQzia [ingl. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad.  s.  t. televisor berZ. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze.-is aparati. 2. ¥ sateleskopo. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  s.  s. tel ¥ satelevizio.  feradi t. ¥ satelevizio.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi).-is ekrani. telEskop­i [berZ. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. s. t. ¥ teleskopuri. televQzor­i [ingl.-is sistema.

¥ sateletai po. 3. telEfon­i [berZ.  sasiamovno t. t. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. qseli. temtus dro] – 1. mis qcevaSi. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. tEmbr­i [fr.. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. msaxiobi. aseTi kavSiris abonentis nomeri.-is gadacema.-is uvertiura. t. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. temperAment­i [laT. 4. 2. temperAtura [laT. s.  elsmeni Scd. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. tEleqs­i [ingl. raime sxeulis.-is aparati.tel -504daurekes.  s. sxva­ gvarad faqsi] – 1. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. musikaluri sakravisa). ¥ satelefono. t. TviT informacia.  mrewvelobis ganviTarebis t. s.  mgznebare t.-is miReba.-ebi.  s. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. tEmp­i [it. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi.-iT . aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. nivTierebis siTbos xarisxi. done.-is xma. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad.  f. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. energiuli. tempo < laT. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. temperatura swori Sefardeba. mgzne­ bare.  saqalaqTaSoriso t. telEfaqs­i [ingl.  swrafi t. t. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. sadguri. cekvebi. 2. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani.  t.-ma dareka. f. darbazi. aparatura.

 t. miswrafeba. done.  tendenciozuri Scd. haeris saSualo t. reJimi. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. ¥ tendenciuri (mniSvn. sinon. wylis duRilis t. tendo miviswrafi] – 1. terminus saz­ . tEnt­i [ingl. progresuli t. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. tEnor­i [it.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t.. teritOria [laT. tenore] – 1. sicxe). winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri.. ¥ temperaturuli. qarxnis t.-505 wylis t. aweuli t. t.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). tendEncia [ger.. 2.  normaluri t. Cveulebriv mr. saxelmwifos t.  zrdis t. 2. qalqis t. aseTi xmis mqone momRera­ li.. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. ter tEno [iap.­ebaze gaSenebuli xexili. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). tent] – tilos farduli.  teritorialuri Scd. Sigawvis Zravis t. 3.  terasi Scd. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. tEnder­i [ingl. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. midrekileba. Tendenz laT. 2. terasse] – 1. cvlilebani. 2.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. risame ganviTarebis mimarTuleba. 2­isaT­ vis). tErasa [fr. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad... ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. msmenels.  saqarTvelos t. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. tErmin­i [laT. tender < tend momsaxureba] – 1. ¥ teritoriuli.  t.. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. 2. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. kritika. sazRvrebi. (saub.

komisia. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. maTematikuri t. ¥ teroristuli. vyof] – (astr. terminaluri mdgomareoba – (medic.  Terminologia. Terminologiuri.  filosofiuri t. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile.  t. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. termQnal­i [laT. organizacia. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris.ter -506Tanamgzavris zedapirze.-is msxverpli. bolo sadguri (rkinigzis. teretenthinos] – fisovani wveni.  s. ¥ terminologiuri. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. ¥ teroristuli. t. terpEnTin­i [berZ. saboloo. terminAtor­i < [laT. aqti. terminolOgia [laT.  t. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. terminalis saboloo] – 1. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. tEror­i [terror SiSi. 2. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. terminAlur­i [laT.. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. leqsikoni.) sicocxlis uka­ naskneli stadia.  Termini Scd.  t.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . avto-satraqtoro t.  faSisturi t. metroplitenis). ¥ saterminologio. termino sazRvars vavleb...  teqnikuri t. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba.) bolo. saTerminologio Scd.

mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. gamocdebi. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. teqnikasTan.  t..-507kolofinis misaRebad. t. romelsac xelSi lira uWiravs. samSeneblo t.. avto-satraqtoro t. teqnQkuri – 1. terpsQqora [berZ. tester] – xel­ sawyo risame (mag. .  sasoflo-sameurneo t.  t. 2. tEster­i [ingl.. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. 2. rac trio. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. musikaluri gamis mesame safexuri. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad).  samTo t..  usafrTxoebis t. iye­ neben medicinaSi. (mus. intelegencia. t. progresi.  texnika. samxedro t. dokumentacia. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. Wadrakis TamaSis t.-ebi. (lit. 2. tercia mesame] – 1.  t. tErcia [laT. test] – mokle amocana. tErcet­i [it..) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. inJinrebi da t. texnikuri Scd.) igivea.. t. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba.  mowinave t. erToblioba profesiuli xerxebisa. manqanebis. 2. techno osta­ teq toba. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. xelovneba] – 1. (poligr. violinos dakvris t. 3. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. warmodgenili hyavdaT qalad. tEqnika [berZ. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. terzetto] – 1. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. tEst­i [ingl. CamorCeniloba. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. ¥ testuri..) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. teqnQkos­i 1.-is ganviTareba.

2. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas.. teqstolOgia [laT. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. textum da berZ.. teqtOnika [berZ.. tiara] – 1. typus anabeWdi. teqnolOgia [berZ.-meqnikosi.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. tQgel­i [germ. tvQst­i [ingl. tQp­i [laT. twist] – cekva erTgvari. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera.  Cais t. procesi. 2. texnologiuri Scd. 2.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.  texnologi Scd.  norCi t. t. sabuTi da misT.  `vefxistyaosnis~ t..). ¥ tigelisa.  texnologia. nivTie­ rebas. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis.. (arqit. textum kavSiri. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. forma. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. romis papis gvirgvini.  tiglisa Scd. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. saxe. simReris t.-is danergva. tEqst­i [laT. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. nimuSi] – 1.  t.  texniki. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani.. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . geologiis dargi. tQara [berZ. texnikosi Scd. SeduRebis t.-ebi.  TviTfrinavis axali t. avtomobilis awyobis t. sagnebis. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. depeSis t. Txzuleba. axali t.  inJiner-t. techno ostatoba. ¥ teqnologiuri. teqnikis dargSi momuSave piri. forma.

romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. despoti). saerTod raime sapatio wodebuleba. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. Zala. 1­isaTvis).  grafis t. monologi. fola­ disferi magari liToni. movlena. tit  saxelmwifo sesxis morigi t.) uzarma­ zari [berZ. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. tQtr­i [fr.-509avtomobilis axali t.  t. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. mxatvrul literaturaSi. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. tirAnia [berZ.  ti piuri Scd. titulus] – 1. geniosze. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. Titan] – 1. tQtul­i [lat. tQrada [fr. mxatvruli saxe. tQraJ­i [fr. ti pQkon­i [berZ.  t.  Cempionis t. t. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. Sroma. magaliTi. t. ityvian Zalian did moaz­ rovneze.  titaniuri Scd. ti polOgia [berZ. 2. titAnur­i _ (wign. 3. despotizmi).  t. t. tirage] – 1. ¥ tiranuli. titre] – warwera kinofilmis kadrze. wignis pirveli gverdi.  didi t. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. gamocemuli wigni. 2. xelisufleba. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. gigantebi. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. 2. proeqti. tQtan­i [berZ. 3. qimiuri elementi. tQran­i [berZ. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon.  qarTveli qalis t. 2. replika. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. ro­ melzedac mocemulia saTa­ .

3. tolerAntoba [< laT. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba.-ebi. sax.-ebi. transportis tvirT­ mzidaoba. 3). ¥ togisa. toga] – Zv. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. sinon.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. ¥ tonaluri.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. muqi t. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). sinon.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. gadasvlebi. tiflopedagOgika [berZ. (mus. tQf­i [berZ. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. tOna [fr.  naTeli t. tonnage] – 1. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. tomOhavk­i [ingl. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s.. tOkai [< geogr. 2. gamoce­ mis adgili. avtoris gvari. weli da sxv. tifosi (mr.) sxvi­ si azrebis.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. tOn­i [berZ.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino.  dabali t. . tQfozi [it.  t. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. tonos xmis amaR­ leba] – 1. elferi). tolerans (tolerantis)] – (wign. satransporto saSuale­ baTa. maRali t. typhos gonebis dabneleba.  mediduri t. tOnaJ­i [fr.tif -510- uri. tOga [laT. rac tituli (mniSvn. saubris esa Tu is ieri (qarT. 2.-ebi. kilo). ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi.  togasi Scd. rwmenis Semwyna­ rebloba.

misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. iyeneben sawvavad.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. tosti. tOrpedo [laT. tOnga [ind. totalisteur] – 1. tonos daZabva] – (fiziol. topogrAfia [berZ. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1.) saxelwodeba. totalizAtor­i [fr. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. 2. ruka. torso] – adamianis tani ferweraSi. torsi.­is gasazaveblad. formis micema. leqsikologiis nawili. tOrs­i [it. sad­ RegrZelo. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. tOst­i [ingl. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. sasuqad. t. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili.-5113. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. ¥ topografiuli.S. tOnus­i [laT. tot toponQmika [berZ. romelsac iyeneben arayisa da misT. piramidebisa da misT.  toriadori Scd. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. toreAdor­i [esp. tOnik­i [ingl. 2. mTis. toast] – 1.  t. raime saqonlis gamoSveba woniT.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. tonus < berZ. topiAria [laT. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. mindvris da a. tOrf­i [germ. koleji. tyis.

 toqsiuri Scd. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. samwuxaro da. SemTxveva.  t. 1­isaTvis).) yovlismomcveli. totall] – (wign.  Seqspiris t. t. 5­isaT­ vis). msaxiobi. 2. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. ubeduri SemTxveva. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. 2. satraRedio Scd. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. sa­ yovelTao. 2. tOqsin­i [berZ. tradQcia [laT.  traRikosi Scd. .  t. tragEdia [berZ.tot -512dramatuli nawarmoebi. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. ojaxuri t. saxelmwifo. toqsQkur­i [< berZ.  s. traRikuli. 2­isaT­ vis). rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. datrialda. biuro. t. omi. ¥ satragedio (mniSvn.  t.-ebi.  t.) saSineli ambavi. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. t. mZime gancda. reJimi.  t. mobilizacia. tragedia] – 1. sasacilo mdgomareoba an ambavi. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. amave dros. tanjva. dramatu­ li nawarmoebi. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi.  t. totalitArul­i [fr. toqsikolOgia [< berZ. ¥ tragikuli (mniSvn. ¥ tragediuli (mniSvn. tragikomEdia – 1. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. Janri. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. nivTierebani. agreTve zogi cxoveli da mcenare. igive totalitarizmi. daRupva. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. aq araferia!  traRedia. traRediuri. (gadat. totAlur­i [fr. totalitaire] – sadac. t.

trAmbler­i [fr. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. travmatolOgia [berZ. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. kadoni. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. 2. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. trAl­i [ingl. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT.-ebi.  traektoria Scd.  t. trAverz­i [fr. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. ¥ travmuli da travmatuli.-513cema. traverse] – ge­ mis. 2. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. dResaswauli.). daSaveba. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. trawl] – 1. trAvers­i2 [fr. tra  xelis t.  t. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. yofaqcevis normebi. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad.  Wurvis t.  erovnuli t. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. kosmosuri aparatis t. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. traverse] – ga­ nivi Zeli. trawler] – 1. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. traeqtOria [laT. daJeJviT. 3. trauma (traumatos) Wriloba. trAvers­i1 [fr.. . trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. dawviT da misT. trAvma [berZ. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. ¥ tradiciuli. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. trAler­i [ingl. samxedro gemi.

mis ga­  saTxilamuro t. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. transitus gas­ rTul moZraobas. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. vali punqti raime moqmede­ 2. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. vla. (gadat..-idan. 1. iSviaTad.  transkontinentaluri (tran­ 2. sistor] – 1. Ta mxares. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli.. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT.. s.. ma. tranzQstor­i [ingl.  laTinuri t. amosa­ skontinenturi). xtoma t. 2.) mimosvla. da gardasaqmnelad. wyalSi dakveTas. radiomimRebi. (s. iqiT. gadacema pirobiTi asoebiT  t. trans. portatuli radiomimRebi. raimes ganlageba iqiT. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. viza. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. s.tra -514- trAmplin­i [fr. ­Si. [laT. tremplin] – 1. riptio gadawera] – (enaTm. da ara am enis weris siste­ ¥ t. vaWmis saSualebiT. tran transalpuri. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. sivrceSi moZraobas. saerTaSori- .) sayrdeni. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. Semdeg. roba. regresia). trAns­i [fr. iqi­ bisaTvis. trans ­ze. transcgavliT. naxevradgamtare­ 3. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad.) matarebeli. (s. biereba dabnelebuli aqvs da  t.

 t.. s.Carxebis. televiziis saSualebiT.. ¥ satransmiso.  transkri pcia. magistrali. transporteur] _ igivea. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia.. stadionidan.) niSnebi. 2. gadmocema] – me­ tyvelebis. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. transliterAcia [laT. transporto gadamaqvs] – 1. gamo­ saxulebis da misT.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. gavliT da littera aso] – (enaTm. (s. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. 2. qaRaldis furceli. ¥ satransliacio. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. musikis. transmQsia [laT.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT.-515so t. rom weris dros striqonebi swori gamovides. inglisuri t. transplantatio] _ (medic. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad.. saSualebani. satranskri pcio Scd. translAcia [laT.  koncertis t. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. saxalxo me­ urneobis dargi.  transliacia.. transpArant­i [fr. ¥ satransporto. transpOrtir­i [< laT. transplantAcia [laT. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba.  sadesanto t.  s. satransiliacio Scd. transpOrt­i [< laT. satransliacio. Sor manZilze gadacema radios.  saqalaqo (qalaqis) t. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. rac konve­ ieri. translatio gadacema. tran- . transparent] – 1. sarkinigzo (rkinigzis) t. transiliacia. Rvedi. s. sazRvao t. sahaero t. saavtomobilo t. lilvi. fonetikuri t. transportQor­i [fr..  s. trans ­iT. transkri pciuli.

tranforieren] – (wign. tranfusio] – (medic.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben.  s. (maTem.) viwro Rrma Txrili. transfUzia [laT. tranchēe] – 1. ¥ satransformacio. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. trancendEntur­i [laT. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. 4. sportsmenebis (mag. transfErtul­i (finans. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. 2. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli.) gardaqmna. transformo gardavqmni] – apa­ rati.) (sisxlis) gadas­ xma. ¥ satransformatoro. 2. trAnSea [fr. (samx. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo.) – gadasagzavni. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. transformAtor­i [< laT. saxecvlileba.) 1. . tranfert] – (finans. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. aparatura. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. tranformatio] da transformQreba [germ. transformAcia [laT. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). transcendentAlur­i [laT.tra -516 s. 2. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. 2. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. jixuri. 3. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba.

sazRvao t.  t.. tranSeia Scd. tracheia] – (anat. Txrilis.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. baqo-jeihanis navTobis t.  safosto t. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. 2. oTxkuTxedi ma­ gida. trapezion magida] – 1.) didi. iyeneben kedlis.. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. sasule. TviTmfrinavisa. trapeza] – 1. trafAret­i [it. 2. romlis mxolod ori gverdia paraleluri.  t. ¥ trafaretuli (mniSv. milsadenis da misT. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi.  tranSeasi. . 2. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. sasilose t. Stampi). eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. xazis. traforetto gaxvretili] – 1. trAqt­i [germ.  avagoT t. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). kargad nakeTebi). 2. Sabloni. wveuleba. kavSirgabmu­ lobis xazis. ¥ tranSeisa. trAp­i [holand.-ze varjiSi. frazebi. sahaero t. 2­isaTvis). warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). Trasse.-ebi. 3.  saavtomobilo t. (gadat. 2. trAqea [berZ. xerxi. sufra. gemis moZraobis mimarTuleba. trAur­i [germ. gza (Cveulebriv mTavari. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. trAsa [germ.-517t. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. gacveTili forma. trapEcia [< berZ. mza nimuSi (sinon.. traUler­i [ingl. fr. magida. trasolOgia [fr. trace] – 1. TviT sakurTxeveli. agreTve TviT­ mfrinavis. trap] – kibe (gemisa. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. Txeli fir­ fita. uwyveti moZraobis t. nadimi. farTo gza. Trauer] – 1. Trakt] – (moZv. trApez­i [berZ.. t.) sasunTqi mili. trace kvali tra da berZ.  gazsadenis t. sadili.

silamaze – ai sameba. 2.romelic karg  trakti Scd. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. trAqtat­i [leT.  stadionis t.  samSvidobo t. 2. trEning­i [ingl. treQler­i [ingl. suli wmida – ai sameba. iyeneben mogzaurobaSi. 2. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. trQbun­i [laT. avtomobili. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. mama RmerTi.. trEl­i [it.  istoriuli t.) sameba. 2.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. igivea. varjiSoba. tribunus] – 1. trailer] – 1.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. trEnaJ­i [ingl. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba.  samSeneblo t. rac velodromi.  samxedro t. rac traileri.  WeSmariteba. 2.  traktati Scd.. ¥ satreko. train wvrTna] – wvrTna. tribune] – 1. trQada [berZ. nageboba. saerTaoriso t. sameuli. mecnieruli Sroma. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. sikeTe. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. track] – 1. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. 2. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. velorbola. trEk­i [ingl. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. saavtomobilo t. trust] – erTi . tribUnal­i [laT. (fiz. training] – wvrTna. igivea. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. trQbuna [fr. Ze RmerTi. trillo] – morakrake.  s. wvrTnis reJimi. trEst­i [ingl. tractatus gan­ xilva] – 1. saerTaSoriso xelSekru­ leba. trias (triados) sa­ meba] – 1. (gadat.

xolo merve – me­ ores.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. trilOgia [berZ.-519oratorad da publicistad iTvleba. trivial] – 1. tri trilQon­i [fr.  t. manqaniT uqslod. Siva da viSnu.  medudukeTa t. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. vulgaruli. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. triptychos sammagi] – 1. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba.  s. triolet] – (lit. samkaredi an mokled karedi. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. fabrika. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. trimUrt­i [sanskr. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. trigonomEtria [berZ. gamsaxurdias t. 2.  tri ptixi Scd.) rva striqonuri leqsi.  k.  t. samad mosakeci xati (qarT. siaxles.-is TeTreuli. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). sinon. originalobas mok­ lebuli. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. ¥ satrikotaJo. trikOtaJ­i [fr. windurad damzadebuli qsovili. . trio] – 1. 2.  t. triEnale [fr.-is seqcia (maRaziaSi). trQo [it. trQptiq­i [berZ. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. 2. 2. triviAlur­i [fr. gacveTili.  saxalxo t. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. triOlet­i [fr. uxamsi. tricotage] – 1.  trigonometruli Scd. triennale (mdedr. ¥ trigonometriuli. tabulebi. `mTvaris motaceba~.] _ indu­ izmis sameba: brahma.

thronos] – mdid­ Cagdeba. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. trQumo [fr.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. kanfetisa. (mxris. tropagembanisa da fskers Soris. wvivisa). saxelwodeba Sokoladis kaci. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. Truffel] – 1. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. wel­ trQcefs­i [laT. trQum­i [holand. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. Tirkmela. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. berZ. Zvel romSi I s. ufro cxeli sartyeli. tyeebi. adgili – dedamiwis yvelaze  t.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. rulad morTuli savarZeli 2. ¥ triumfuli da satrium2. xerxi. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. trOpik­i [berZ. dedamiwis zedapirze.  t. taxti. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. triumvQrat­i [laT. ratus < tres (trium) sami da vir 2. WiSkari (an TaRi) – raime  t. soko.): sami politikuri da va] – (anat. qveynebi. moRvawe] – 1. am warmatebiT rebuli. moRvaweobisaTvis. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. t. faluri. triceps samTa­ TaRr. ek­ trQumf­i [laT. truc] – marjve.­Si (Zv. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba.) msvleloba. am wreebs Soris moqceuli fo. .) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. mamakaci. (gadat. (s.triUfel­i [germ. asvla (tronze aRsay­ dreba). t. trumeau] – kedlis maRali sarke.  akrobatuli t. triumvi. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba.

2. ori dabali karada. tuber korZi. tUndra [< fin. bana­ luroba. ag­ reTve Zvlebs. rome­ lic azianebs filtvebs. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad.) – tropikuli xe. 3. xorcmeti] – 1.-is dispanseri. 2.] – 1. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). saxsrebs da sxv. trUpa [germ.  kaklis xis t. abjar­abgars. saWiro oTaxi. . irTvebian. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. tun tropOsfero tUber­i [laT. tuberculum korZi. truism] – sa­ yovelToad cnobili.  moduri t. trubAdur­i [fr. sagzao t. romelTa­ nac icvamen. gadamdebi daavadeba. trUizm­i [ingl. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. tuberkUloz­i [laT. gac­ veTili WeSmariteba. tUng­i (Cin.. 3.  kartofilis t. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. 2.  tungo Scd. sinon. tropos mobruneba da sphaira burTi. Wleqi). sarkiani magida. 2. trophée] – 1. troubadour] – me­11­13 ss. sadac mudam sicivea. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. patara ka­ rada. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. Cac­ muloba. ornamentuli samkauli.  t. nadavli. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken.  tuberkuliozi Scd. tuAlet­i [fr. (qarT. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. sapirfareSo. trOfei [fr.  sabaleto t.-521[berZ.  tumboCka Scd. tUmba [< berZ. toilette] – 1.­Si: provanseli (provansi _ ist. romelsac sawolTan dgamen.

mogza­ uroba wriuli marSrutiT. tUrnir­i [germ. romelsac Zv. rangi. TiTojer xvdeba. tUnika [laT. cxrili. tUSe [fr. saTxiulamuro t. miznebi­ tUrist­i [fr. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. tourisme] – 1. romelic turizms misdevs..  samTo t. toga) qveS. pianistTa  turnisa Scd. saTvis. qveynis gacnobisa da  erevnis t.) TiToe­ 2. Sexeba] – 1.  qarTvel msaxiobTa t. konkursis nawili. ame saWadrako turniris pirrikaSi. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. Tuff < laT. tUr­i [fr. fexburTis Cempio¥ turnesi. tournēe] – 1. konkursis SesarCevi t. touchē < toucher  saerTaSoriso t.tun -522- tUnel­i [ingl. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. nawile erTxel gamodis. orTqlis t. tUrbina [fr. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. (mus. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. ris. ¥ turistuli. tour] – raime Se­ jibrebis. sagzuri. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis.  t.  s. airis an wylis energias  saWadrako t. tofus]  turbini Scd. sezoni. touriste] – piri. tUrne [fr. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. marSruti.. 2. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. sayvanad da sxv. t. wisqveSa.. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ .  wylis t. tourbine < laT. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. natis bolo t. veli t. evropis garSemo. saavtomobilo gzebis ga­ t. an danaleqi forovani qani. dasvenebis mizniT.  t. mnis. romelic orTqlis. tUf­i [germ..

xelisufleba.-523maxasiaTebeli manera. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). ult uzurpAtor­i [laT.  u.  t. 2. usus] – 1. ¥ ultimatumuri. usurpator] _ is.. rac damarcxebis niSania. Cveuleba. uzurpAcia [laT. t. Cveva. miTviseba (sxvisi uflebebisa). uxvad dasu­ raTebuli gamocema. wamouyenes. 2. . week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. UvraJ­i [fr. Savi an feradi. xmareba. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers..  u. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. laT.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. tUS­i1 [germ. ouverture] – operis.  `daisi~-s u.. ultra iqiT. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. moTxovna. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). uQkend­i [ingl. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. ultimAtum­i [gviand.  u. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. (sport. Uzus­i [laT. ouvrage samuSao. ultimatum] – kategoriuli moTxovna.-iT xazva.  ultumaturi Scd. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. ultra. gamoyeneba. [laT.  uvertiurasi Scd. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. tUS­i2 [germ. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ¥ uvertiurisa. daukres. iyeneben saxazavad.  wiTeli t. saxatavad da sa­ werad.

saxelwodeba dawesebule­ bisa. unitArul­i [fr. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . unikAlur­i [laT. saSualeba. ultraiQsfer­i [laT.  Tbilisis iv. erTiani. ultrAbgera [laT. unQkum­i [laT. u. u. universum] (filos. u. ultra iqiT. unitaire – mTli­ ani. ukiduress. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens.) mTliani samyaro.  s. universalis sayovelTao] – 1. yvela arsebuli. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris.  kulturis saxalxo u. saxarato ConCxi. gadaRma] – bgera. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. univErsum­i [laT. codna. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. maRazia (mokled: univermaRi). universQtet­i [laT.ult -524tuli Sejibreba.. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. rac bevr rasme moicavs.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. ultrAmokle [laT. ¥ universiadisa. ¥ ultramoklisa. mra­ valmxrivi. 2. 2. ultra iqiT. eqsperimenti. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. TvaliT ar aRiqmeba. ¥ sauniversiteto. saxelmZRvanelo. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti).  u. ultra iqiT.  ultraiisferi. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. oqsfordis u.  ultramoklesi Scd.  u. eqsponati. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. Zalian iSviaTs.  universiadasi Scd.  u. javaxiSvilis saxelobis u. gamoyeneba aqvs. ultramokle (talRebi). universAlur­i [laT.

Util­i [laT.). urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi.-is Segroveba. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. Uranos] – 1. utilitArizm­i [< laT. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. romlebic gamousadegaria. afrodites erT­erTi epi­ Teti. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1.  u. (astr. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. 2.  terminebis u. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. WurWeli. 2. urbanus qalaqisa] – 1.  soflis u.-is Cabareba. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. gaerTianeba. urbanizAcia [fr. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. 2. risame narCenebis Casayrelad. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. urbanisation – < laT. ast­ ronomiis mfarveli muza. urAnia [berZ. utilizAcia [laT. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. mosaxleobis.). unifikAcia da unificQreba [laT. 2. uranogrAfia [berZ. urna] – 1. mxa­ reebad da sxv. 3.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. u. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. qaRaldi da sxv. Cvrebi. Urna [laT.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. urAnos­i [berZ.-525Ti saxelmwifo. zeca da graphô vwer] – (astr. geas (dedamiwis) Svili. magram var­ ga gadasamuSaveblad. WurWeli an yuTi. ro­ gorc nedleuli. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. specialu­ ri yuTi. uranos ca. uti- . romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls.

romlis eqtebis~ (e. ganuxorcielebeli ocneba. gazviadeba. lovneba] – CineTis samxedro 2. sportis saxe. (wign.  flobde u..uto -526- litas sargebloba] – 1. ukidu­  f. rac fabufolOgia [ingl. risame. rac ar emyareboda warmo. damaxinjeba. loba. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. fexsacmlis utrQreba [< germ.. miswrafeba imisaken. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb.i. .) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. rom xelovneba. sity.  u. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. f fantazia. yofas. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. ganuxorcielebeli ocneba. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. utrieren] – f. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1.  qaRaldis f. (s. gegmebi. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba.w. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. UFO anda rikanti. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.) warmoeba. 2. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. ileTebs. makaronis f.) fantastikuri ram. (wign. gamorCnen rasme. mefabrike _ igivea. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. komiresobamde miyvana da maTi teti. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. ufo (mr. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. nonebis codnas. s. romelic xels (e. u ar da topis adgili mis gareSe. ¥ utopiuri. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. utopiuri socializmi – fa [it.

favorite (mdedr. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. Ti­ xis masa. phasianos (orroni. phase < berZ. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. fAil­i [ingl. fabula] – mxat­ zadeblad. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. nivTierebani. romelSic Sere­ duqti.  romanis f. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. sinon. 2. ro­ fAkel­i [< berZ. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. masSi asaxuli ambebi. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. 2.  f. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. ¥ fabuluri. fazAneb­i [berZ. va erTdroulad xdeba. istoria. ti. ro­ veli adgilis dakavebisa.) 2.-is WurWeli. . qaSanuri). fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. phakelos kona.  f. kompiuterul mexsierebaSi < laT. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. fakElcug­i [germ. romel­ fAza [fr. file] – 1. fabulisa.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. melic kaSkaSa aliT iwvis. nanadirevi. adamiani. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. sanaTi. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. damTxvevebi. faience] – 1.-Si Sevida.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). Txroba. Sedgeba joxisagan. Txeli  fabulasi Scd. favOrit­i [fr. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd.

2. toni. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. Cais f.fak -528 bagrationis f. 2. mamakacis Zalian wvrili. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. mouri­ debeli (qceva.  istoriis f. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. fAlos­i [berZ.  universitetis sxvadasxva f. fAkir­i [arab. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. moqmedi dro da dro.. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. unarianoba.).  f. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. warmodgenili asarCevad. indoeTSi: moxetiale beri. risame gayalbeba. fAlcet­i [it. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. facultas (facultatis). risame xarisxis gauarese­ ba. (fleSebi). . familiaris ojaxuri. samedicino universitetis samkurnalo f. gamyalbe­ beli. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. facultatis unarianoba. f.  familaruli Scd. mimarTva vinmesadmi. fakultAtur­i [fr... qalisebri xma. fleSi (fleSebi).  Rvinis f. procesi] – CiraRdnebiani svla. romelic fokusebs akeTebs. familiAruli [laT. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. 2. falsifikAcia [laT.  istoriuli faqtebis f. facultattif < laT. davriSi. arasaval­ debulo. falsifizieren] – 1. 2. kursi. falseto] – 1. fakUltet­i [< germ. urTierToba da sxv. moxetiale muslimani beri. phalanx (phalangos)] – 1. Fakultat < laT. faqir Raribi] – 1. fAlanga [berZ.

fAntom­i [fr. fantaziasTan – qedmaRloba. romani. dakavSirebuli. 2.  fanatiuri Scd. fanAtizm­i [fr. ampartavnoba. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. bodviTi Cvenebani. kudab­ zikoba. warmosaxvis produqti. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. fantAzia [berZ. gamogoni­ li. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. fantasmagOria [berZ.  f. fanatisme] – 1. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. fanatQkos­i [laT. rwmena. fantastikuri mov­ lena. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. zebunebrivi am­ bebi. brmadmorw­ muneoba. fanfaron] – mkvexara baqia. Zalaze ucnauri.  namdvili f.-529- far fanabEria [holan. trabaxa. pharaôch < eg­ vi pt. mediduroba.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. moC­ venebiTi ram. moCveneba. literaturuli nawarmoebi.  fantastiuri. phantasia war­ mosaxva] – 1. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. varater] .] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli.  mdidari f. 2. zRapruli. ¥ fanatikuri. fanaberia] fantAstika – 1. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. bRenZiaoba. fantône berZ. SemoqmedebiTi warmosaxvis. oc­ neba. 2. 2. fanfAron­i [fr.  f. ararealuri ram. ararealuri. f. phantasma moCveneba] – 1. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. gulzviadoba. kinofilmi. brmad­ morwmune.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. (gadat. warmodgenis unari. 2) gamsWvaluli.-ia. yoyoCoba. fan­ tastikaze damyarebuli. fantasturi Scd. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. farAon­i [fr. farvAter­i [holand.

 farmacevtiuli Scd. w. saxalxo Teatris saxeoba. wamalTmcodneoba). romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. sinon. pharmakeutike] _ igivea.) – visame pozici­ aze. ebraelTa polit. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. farmAcia [berZ. f. ebr. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. motociklze da a. (s. Senaxvisa da gacemis wesebs. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. farse] – 1. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. gzis gasanaTeblad. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. damzadebas. farenhAit­is Termometri – Termometri.  f. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. cnobari. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. II s­mde. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs.­religi­ uri seqtis wevri. II s­dan ax.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. w.S. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. visame gavlenis qveS yofna. fArs­i [fr. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. rac far­ macia. ebrZo­ da elinistur kulturas. fAr­i [fr. farisEvel­i [Zv.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. feruSim – gamoyofili. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. farmakolOgia [berZ. ganaTleba.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. kenti] – Zv. koleji.  f. romelic – (zRv.  avtomobilis f.) gamokvleva. mxolod garegnul . sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. farmacEvtika [berZ. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. f.

) gardauvali bedi. (gadat... fAsad­i [fr. visime xelmoweris zusti piri. msubuqi komedia. manera. qalaqebis da sxv.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis.  f. forma. fatalis sa­ bediswero] – (wign. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. flora). obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani.. face] – winamxare. fatAlur­i [laT. fatum] – (wign. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. 3.) raime garkveuli xerxi.  saqarTvelos flora da f. fax < laT. 2. fAson­i [fr. fAta­mOrgana [it. ukana f. 3. fAuna [laT. zRvis f.  faunasi Scd. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. faqsQmile [laT. SemTxveva. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. sabuTis..) cinikuri xumroba. sabediswero. fAqt­i [laT. fatalis] – (wign. . vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. fArS­i [rus. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. movlena. fason] – 1. am gziT miRebuli Setyobineba. bediswe­ ra. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. masxroba. forma. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fAqs­i [ingl. wi­ na xedi. SemTxveva. gverdiTi f. fexsacmeli). fAs­i [fr.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. mTebis. facade] – Senobis gareTa mxare. (saubr. фарш < fr. 2. tropikuli f. ¥ faunisa.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. fAtum­i [laT. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. modeli.  wina f. fatAlizm­i [< laT.

muslimanur qve­ yanaSi. damyarebuli federaciis princi pze. egvi pteSi da zog. masala. fAqtura [lT. agebuleba] – 1. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. factura damu­ Saveba. politikuri mimdinareoba.raodenoba. f. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba.  f.-ebis ganzogadeba. fASa [Turq. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. feEria [fr. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia.  fexburTis f.  f. faSisturi organizaciis wevri. calkeul organizaciaTa. partia. 2. fASist­i – faSizmis momxre. ¥ faSisturi.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas.  faSasi Scd. f. féerie < fée feria] – 1. ¥ faqturisa. ¥ faSisa. sxv. risame struqtura. sazogadoebaTa kavSiri.  faqtiuri Scd. mwarmoebeli] – (wign. monacemebi. wyo­ bilebis forma. foederare kavSiri] – 1.) raime procesis. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema.  f.  naxatis f.  mniSvnelovani f. factor mkeTe­ beli. saxelmwifo Sekvra. .  f.. f. ¥ faSisturi. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). viTareba. federation < laT.  faqturasi Scd. gasayidi fasi da sxv. fASizm­i [it. 2. federAlizm­i [fr. fAqtor­i [laT. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. saxelmwifo. federAcia [fr.. ¥ faqtobrivi. ¥ federaciuli. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. saWadrako f. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. reJimi. 2. movlenis mizezi.

) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. romelic feleto­ nebs wers.  feixoasi. (gadat. fEixoa [esp. fekAlia [laT. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. (s.. frin­ velTa gadafrenas). phainimen movlenili] – (wign. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. araCveuleb­ rivi movlena. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan.  f. feletOnist­i – gazeTis muSaki.) stili. 2. feixoia Scd. fenolOgia [berZ. iSviaTi. Zala. ¥ feodaluri. (s.  f. mexsiereba. weris f. ¥ feletonuri da safeletono.) momxiblavi. momaja­ doebeli. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). feodalisme < laT. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli.  f. moma­ jadoebeli sanaxaoba. fEniqs­i [berZ. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag. aristokratia. f.  feixoisa. cocx­ ldeba (ixmareba. Tema. f. mcenareTa ayvavebas. felEton­i [fr. f. feOdal­i [laT. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. feodAlizm­i [fr. codna.-533arsisa.) manera. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. warmodgena. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. am xis nayofi. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili.  f.] – sazogadoebrivi . momxiblavi. fenOmen­i [berZ.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

) 2. s.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. forcing] (sp.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr.. fortificarisame tempis gaZliereba. fOrt­i [fr.. forte] – (mus. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. Sekreba. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it.. (samx. fort] – (samx. fOrsing­i [ingl. samuSaoebi. kreba. forcer gaZli­ ravs~.. klasi (konser­ fOrpost­i [germ.) mowinave posti. forum] – (wign. mdinaris)  savele f. Fortuna] – 1. iRblis RvTaeba. acileba SeuZlebelia. piesa.) maSi. risame daCqareba. fortifikAcia [laT. ereba] – 1. (samx. force maje s. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. rkolebis (mag.. Formular] – .  s. bibliografiis saaRricxvo roiali). ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. – simfoniuri nawarmoebi. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. bednieri SemTxveva. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. ase­  myinvaris dnobis f. rom­ bani. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. fors­mAJor­i [fr. fOstamt­i [germ.. nageboure] – (wign. piano). baraTi. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). avanposti. ¥ safortifikacio.) raime bunebrivi dab­ nagebobani.) viTareba.) Zlier. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. s.)  `fortepianoze ukravs~. tio] – samxedro­sainJinro 2. (sapirisp. va.  formuliari Scd. Ti nawarmoebis Sesruleba. saTvis (roialisaTvis). saxeb). ¥ safortepiano. Vorposter] – vatoriaSi). fOrsaJ­i [fr. Postamt] – fortepQano [it. brZoliT gadalaxva.

genos gvari] – vinc. frAgment­i [laT. 3. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. 2. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. leqsikoni. photography < berZ. fotogEnur­i [photography < berZ.  fotogeniuri Scd. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. aparati. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. ga­ mometyveli.  TeTri f. suraTi. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. ¥ fosforovani. ¥ fragmentuli.. fotofObia [berZ.  f.  qarTuli enis f.  f. fotOgraf­i – piri. fOqstrot­i [ingl. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. Sav-TeTri f. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). (ix. f. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. kinosuraTis f. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. 2.cxo­ velTa ZvlebSi. f. madani. Suqi. garegnoba. sinaTle da graphô vwer] – 1. wiTeli f.  fragmentaluri Scd.  f. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba.  f. fragmentum] – 1. frAza [berZ.  f. fra  feradi f. phos (photos) Su­ qi. .-ebi. fotografia).. mo­ i poveba zog mineralSi. naTeba.  f. saxe.  xelnaweris f. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. baletis f. narCeni.-ebi. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. xelnaweri.) sinaTlis SiSi.-ebi. kinofirze. ¥ fosforuli. fOsfor­i [berZ. marilebi. mJava. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. ¥ fotografiuli. f. frazeolOgia [berZ. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic.  mokle (grZel­grZeli) f.. f. fotogrAfia [ingl.-547dawesebuleba. ¥ frazeologiuri.

).fra -548- frAk­i [fr. frAnt­i [holand.  f. zRvis didi tropikuli frinveli.  fraqcionuli Scd. vodanis coli.  f. frEska [it. Fräulein] – surTuki. 2. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. frivOlur­i [fr. frivole] – urigo. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. mxatvroba. 2. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. fraction] – 1. f. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. dajgufeba. frAqcia [fr. ofi­ cialur miRebaze da sxv. araseriozu­ li. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. frigidUloba [< laT. Frant < germ. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. dajgufeba partiis SigniT. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. Tevzi f. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . uxamsi. frAxt­i [germ. фрейлина germ. safasuri. Sebrawu­ li.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. Frégate] – 1. brZola. Fracht] – 1. fri [fr. friqcQul­i [< laT. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). ¥ fraqciuli.  kartofili f. freQlina [rus. frQg­i [germ. 2.. frEgat­i [fr. ¥ freskuli. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Wer­ ze. fuqsavaturi. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi.

mxatvrebi. fsixika. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. adamianis sulier ZalaTa. fsAlmun­i [< berZ. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. javaxiSvili – m.  s. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri.  f. procesi.-is Stabi. ¥ fsiqikuri. SesaZleblobaTa erToblioba. fsevdOnim­i [berZ. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari.) gva­ ris mixedviT]. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). brZolis ve­ li. fsixikuri Scd. politikuri moRvaweebi da sxv. m.  f. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. kldi­ aSvilis f. f. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili.. adamaSvilis f.. Taviseburebani.-is sardali. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi..-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. f.  f.-549mbrunavi. frOnt­i [fr. 1856­1939 ww. da sxv. saomari moqmedebis are. simRerebi.  dasavleTis f. nawilebi.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. ¥ frontuli. fsQqika [< berZ. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. fsiqiAtria [berZ. ¥ safronto. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. roland qarTveli – r. rogorc marqsizmleninizmi. f. msaxio­ bebi. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. 2.  fsiqiuri.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. front] – 1.

psychç  universitetis f.  hi pnozuri f. fsiqikuri Taviseburebani. daniSnuleba. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. psychç su­ mniSvneloba. (mag. raime aranormaluroba. avadmyofuri mdgomareoba. fUnqcia [laT. lieri aSliloba. fsiqopATia [berZ.  f. sanerwyve jirk- . im organos daniSnuleba. zi. em­ cema (maTraxis. funikulQor­i [fr. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. raobis SecvlaSi.-ebis ganawileba. (wigni) roli. 2.) 1. qikis aranormaluroba. bisa da formebis Sesaxeb. functio Ses­ ruleba] – 1. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. – 1. ¥ fsiqologiuri. fUete fr. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. moZraoba. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. fsiqolOgia [berZ. raoben sabagiro weviT. (biol. hi pnoziT).  fsixologia. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. misT. safuZ­ veli] – (wign.  funikulori Scd. moTxroba. TodiT. mentum saZirkveli. safuZvliani. ucnauroba. damaxa­ fsQqoz­i [berZ.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. fundakaSi. 2.  Tbilisis f. fouetté < fouetter  gulis f. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. mTavari. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb.-is kursi. su­  f.  f. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. wkeplisa da yareba froidizms. funiculaire]  f. – mTis cicabo ferdobze 2. fsixologiuri Scd... 2. ZiriTadi. gamokvleva.

(maTem. ¥ funqciuri (mniS. futurum myofadi. Rvinis da misT. violinos f. fourage] – cxenis. f. futurum momavali da berZ.  s.  funqcionaluri Scd. safuraJisa.  saTvalis f. romelic uar­ yofda realizms. fUria [laT.) damoukidebeli cvladi sidide. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli.-551vlebis f. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti.  safuraJesi Scd. fUqs­i [germ. Zirmagara. momavali] – me­20 s. .  algebruli f. Wirveuli.. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. fuq fUtlar­i [rus. ¥ safuraJe.. sinon. fUraJ­i [fr. kapasi qali. gitaris f.-ebi. fUror­i [laT. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba. analizi. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. futUrizm­i [< laT. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. futurolOgia [laT. furUnkul­i [laT.  f. футляр < germ. baza. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. Tiva da sxv. 3­isaT­ vis). mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. bo­ kali limonaTis. dasalevad. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. boroti. s. 3.. vagoni.). ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. bude). anC­ xli.  futliari Scd. damokidebuleba. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). fUJer­i [fr. trigonometriuli f. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba.

belerofontma. moZRvreba. Chimaira] – 1. chartçs laT. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . chamaileon]  xaosi. stilze.. 2. igivea. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. skruli. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. q. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. Zv. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. ro­ xelwodeba. Zv. xmauri. qArtia [berZ. wliani mSvidoba. xaosuri. qamelEon­i [berZ. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. madac qveynis dasasrulis 2. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave.qam q -552- temoba. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. sa­ egvi pturi. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. aluri elementebis grova. ¥ qaosuri. qaotiuri. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. Secvlis Sedegad. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. romlis Tanax­  Sesruleba q. country sityv. moZraoba. musika. rac xiliazmi. chaos naprali. feva. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. vali. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. nabzari. charta) qaRaldi] – 1. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. mokla laferi arsebuli. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli.  q.

(s. qirUrgia [berZ.. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas.. 3. momw­  q. ciuli meTodebiT [sinon. ¥ qloriani da qlorovani. cheirurgia < qQmia [berZ. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. fantastikuri. bis mixedviT. reaqcia. listi eqimi [sinon. (moZv. berZ. araorganuli dastaqaroba (wign. elementebi. chloros mwvane] Sirebuli. naerTi. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. mkur­ lebas. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). Teoriuli q. cheir xe­ . (gadat. q. turuli gamosaxuleba (mag.)]. 2. tansacmlis q. formulebi. wmenda.) da dosq.)].) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. (zoolog. (s. – qimiuri elementi. romeic riTadi dargi – mecniereba.) zRvis xrtilo­ qari (wign.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. qiromAntia [berZ.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. saxirurgio Scd. beli. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. dasta4. iyeneben teqnikaSi.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. xirurgiuli. qimQuri – 1.  organuli q. – zogi momwamvleli nivTi­  q. erebis dasamzadeblad. therapia mkurnaloba]  q. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. la airi. mrewveloba.) klinika. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. taqroba (moZv. q. fantazia. q.. agebu­ nalobis meTodebs. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. rebebiT.

) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne.  xolera Scd. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. qlorOform­i [qlori da laT. qOlera [berZ. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. qolestErin­i [berZ. kiri. rkalis.  baxis q. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. (botan. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. chlôros mwvane] – 1. simwvanis seni. 2. (maTem. sabaleto speqtakle­  q. wyali. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs.) mcenaris daavadeba. qnEseT­i [ebr. (medic. 2.  xorali Scd. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. q. q. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis.) swori xazi (wrfe). ficxi adamiani. cholericus < berZ. qlOrizm­i [< berZ. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. qolErik­i [laT. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. qlorOfil­i [berZ.w. wre­ xazis) or wertils. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli.qlo -554saSiSi. kalciumi. qOral­i [< laT.-ebi. chorde simi] – 1.. xerxemlis simi). sicocxlisaTvis . (acidum form. qOrda [berZ. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. qoreogrAfia [berZ.

romelic warmoiSva ax. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. 2.. choros] – momRe­ ralTa fundi. indis kakali. saxeli _ RmerTkacisa. qrestomATia [berZ. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. qresTomatia. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT.) saswavlebeli. ¥ saqrestomaTio.) xelovneba.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes.)] – 1.  q. saqrestomatio. welTaRricxvis I s. martivi. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. magaliTi. WeSmariteba. mTavarepiskoposis TanaSemwe. qristiAnoba [laT. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. Christos – sity. Meister os­ tati.  qarTuli q. qrizAnTema [berZ. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia).  q. naTeli. saRebavi da soma sxeuli] – . qorepiskOpos­i [berZ.. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. qarTuli literaturis q. qristQan­i [laT. q. qro  s. chrôma feri. (s.-555bis dadgmis xelovneba. kakali. palma erTgvari.  qrestomatia. lotbari). qormaQster­i [berZ. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli.  q. xormaisteri.  kokosi Scd. christianismus < berZ. qromOsoma [berZ.  q. rogorc qrestomaTiaSia.  qormeisteri. christianus] – qristianobis mimdevari. cxebuli. 2.  xoro Scd. qOro [berZ. umrevlo episkoposi. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. sarwmunoeba. qrestomaTiuli _ iseTi.  saskolo q. xormeisteri Scd. (s. masala. am palmis nayofi. choros gundi da germ. q. cocos (mr. sinon. ¥ qristianuli.. mironcxebuli] – religia. klasikuri q. qOqos­i [esp. qresTomatiuli Scd.

 q. qsEroqs­i [ingl. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. 4. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. ambe­ bi. qrOnika [berZ. literaturuli nawarmo­ ebi. (biol. q. matiane). ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. chronos dro da logos moZRvreba] . qserogrAfia [ingl.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. ¥ qronikaluri (mniSv.). 4­isaT­ vis). chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. qsAnTi pe [berZ.] – aparati.) ujredis birTvis is nawili. 2. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. qsEnZ­i [polon. ¥ qronologiuri. xenos ucxo. xerox < berZ. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. qsenofObia [berZ. 3. xenos ucxo.  romani-q. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). qsenofQlia [berZ.  q. sinon. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris.  q.-is ganyofileba. qronolOgia [berZ.) coli.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. princi piT. filmi. qronQkuli – xangrZlivi. daavadeba. revmatizmi. naxazis.  mxatvrul films win uswrebda q. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. romlis saxeli dar­ Ca avi. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. xerography < berZ. welTaRr.

 kazarma. mosamarTle. RErb­i – ix.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. Kalim] – aRmo­ wodeba). manTa sasuliero msajuli. xis ma­ salaze amoWra. buli. gerbi.rom­ wmis kalami. mxatvris funji. . kazarmuli. karakulis Scd. qâdi] – aRmosav­ 2. xeze gakeTebuli graviura. ler­ viTarebis erT­erTi manki. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. urgadi. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. nagebobani. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek.-557- yar qsilogrAfia [berZ. reaqciuli `wminda omi~.  y. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. qalam < berZ. ¥ yazarmuli. palto. Senobebi.) erT xalxSi: safasuri. ¥ yarakulisa. melic. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. yuranis moTxovniT. gravireba. sayazarmo. ti pis Senoba. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq.  karakuli. cxovreba. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. qsifopAgeb­i [berZ. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. xylon xe y da graphô vwer] – 1. RazAvaT­i [arab. yAd­i [arab. ro­ s. Yazāwa(t)] –  y. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. igiva. ro­ mnaTe. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. y. ktitôs] – (ekl. xipos xmali. misi xmliseburi gamonazr­ 2. yAzarma [it.

SAman­i [tungus. 2­isaT­ vis).] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. – manjur. S. nimuSi] – 1.miTebsa da samarTlis normebs. yQSlaR­i [Turq. (wign. ¥ yulim. SamberQer­i [fr. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. Targi). ¥ Sablonuri (mniSvn. yizQlbaS­i [Turq.  kuli.] – franguli TeTri Rvino. chablis < geogr.  Sampaniuri Scd. pro­ vincia Champagne­s sax. romelsac iyeneben cirkSi. SAblon­i [germ.yiz -558nimuSi. yUran­i [arab. sinon. avi da keTili sule­ bis kulti. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. Kizilbas wiTeli Tavi. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. Cin. chambriére] – grZeli maTraxi. SAgren­i [fr. SampinQon­i [fr. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr.) gacveTili . saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. yulma Scd. Al-qur‘ân] – wig­ ni. amerikis. Solti.  kiSlaki Scd. pasuxi. frazebi. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. SaQTan­i [arab. 2. chagrin < it. Stampi). S SAbli [fr. gadat.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. sax. satana.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. Schablone < fr. trafareti. yUli [ind. Savi muSa. mebar­ guli. échantilon WaSniki. eqimbaSi (ix. champighon soko] – qamasoko. kislak sazam­ Tro saZovari. nimuSi.  S. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. Samanizmi). maneJze. jadoqari. romelsac brmad baZaven (sinon. SampAnur­i – mSxefare Rvino. eSmaki. mi­ xedviT).

ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. gaiZve­ ra.  Sansoniisa. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. SansOnet­i [fr. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. moZravi cirki. 2. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. patara simRera. SarQaT­i [arab. .Tvi­ sebebi. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. SArada [fr. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. SansOnie [fr. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. chance] – risame gan­ xorcielebis. chansonette pa­ tara simRera] – 1.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi.-559- Sar SAmpun­i [ingl. aseTi simReris Semsrule­ beli qali. ¥ Saradisa. SApito [fr. SArJ­i [fr. SArif­i [arab.  Saradasi Scd. Sansone Scd. ¥ Sansoniesi. SarQaJ­i [fr. charlatán] – uxeSi matyuara. SAns­i [fr. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. aqvs. SAntaJ­i [fr.  Sansonetka Scd. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba.  gamarjvebis kargi S. mcodned. charriage] – (geol. SarlAtan­i [fr. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. uvici. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. chapiteau] – didi brezentis karavi. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci).) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli.

gvaris meTauri. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali.Sar -560- SArtrez­i [fr. iyeneben sajdomad. Sasis. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. 2.] – erTgvari li­ desi miRweva. vadaznauruli wodeba. qiori. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. gamouSva (aikrifa). mobilis ZiriTadi nawili. SEzlong­i [fr. icemen xmals an laxts da 2. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. ceremoniis qveynebSi: 1. sax. erTgvari. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. borblebi. ostatobis udi­ ogr. musika am cekvi­ saTvis.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. xalxuri musikis S. Zrava. chef-d’oeuvre] – bobis piri. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. chevalier raindi. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. avto­ S.] mus­ WurWeli. chassis] – 1. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. SAh­i [spars. romelic asru­ . vah hu­ suliero piri. chaise longue] ¥ Sasim.-ebi. TviTmfrinavis nawili. romelic saWi­ SEvro [fr. kavaleri] – feodalur Zara. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. SeQker­i [ingl. rbili da bisaTvis. ðeih] – arabul TviTgvema. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. shake rxeva. fexsacmlis sapired. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. Sass Scd. savarZeli. tituli. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl.  TviTmfrinavma S.

alublis liqiori. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. muSaoba. schizô vxleC. ¥ Sveicarisa. SizofrEnia [berZ. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. Sefobis xasi­ aTisa. brendi)] – alublis na­ yeni.] – adamianis msgavsi maimuni. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. s. sunizmi). SQva [sanskr. daxmareba. SQmpanze – [fr. SEf­i [fr. garegnuli brwyin­ valeba.  S. SefobisTvis gankuTvnili. restornis. chic] – (saub. dokumentebze). saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. ¥ Simpanzesi.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. dasakeci tixari. Tejiri). vCexav da phrçh goneba. Shcirm] – gada­ satani. 2. si­ non. SQfr­i [fr. xelmowe­ rebze. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. SveQcar­i [germ. s. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. jgufuri S. SEri­brEndi [ingl. rasac Sefobas uweven. 2­isaT­ vis). meTauri. moC­ venebiTi. ¥ Sifriani (mniSv.  Simpanzisa Scd. chef] – 1.  sabavSvo saxlis S.. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. werili. chimpanze afr.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba.  S.  individualuri S.  s. Schweizer] – sastumros. saSefo – 1.  policiis S. 2.  Sveicrisa Scd. . skola. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. SQk­i [fr.-ebi. organizacia an piri. ufrosi.). koncerti.  s. 2. 1) – dawera risame. chiffre] – 1. daSifrva – SifriT (mniSv.-iT gayofili oTaxi. SQrma [ger. restoranSi).

SkvAl­i [ingl. an fsiqikuri Ser­ yeva. S.)] – mokle Sarvali erTgvari. S. squall] – xan­ mokle qariSxali. mWreli maxvili. spada] – didi. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. shorts (mr. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. SlagbAum­i [germ. moduri. ¥ Sovinisturi. show sa­ naxaoba. propaganda. basri mCxvletavi iaraRi. SOu [ingl. show] – warmodgena. pozicia. SOrt­i [ingl. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. romelic Zirs eTreva. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. Schlager] – se­ zonis mSveneba. lozungebi.  Sliageri Scd. SoubQznes­i [ingl. adamiani] _ is. SOk­i [fr. Saragza.) gzatkecili. vinc Sous organizacias awyobs. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. SovQnizm­i [fr. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. choc] – (medic. SnAfs­i [germ.  S. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. . S. mZRoli. speqtakli. SOfer­i [fr. chaussée] – (moZv. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. show Cveneba da man kaci. SOse [fr. SlEif­i [germ.  velikorusuli S. SpAlebi [holand.  Sortebi Scd. SlAger­i [germ.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. SoUmen­i [ingl.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. SpAga [it. Sexedulebani. Spalk (mr. melodia. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan.

Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde).  pasportSi Cartymuli S. 1. S. Spali. romelsac brmad hbaZaven (sinon. risame xelmZRvaneli organo. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis.­isaT­ vis).) kedlebze. raime teqstis asawyobad.  stambis s. generaluri Stabi _ ix. msxvili S. maTi anabeWdi. 2.-is ufrosi.) saerTod.  diviziis S. fexburTis karis boZi. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi.. StAmp­i [germ. ¥ Stampiani (mniSv. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. SpQl­i [germ.  reJisoruli S. StAb­i [germ.  stiqiasTan brZolis S. S. 2. wvrili S. 2. SrQft-i [germ. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. Stab] – 1. SprOt­i [germ. qaRaldi.. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. generaluri. StAnga [germ.. muqi S. misi anabeWdi. SprQc­i [germ.  erTjeradi xmarebis S.. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi. ¥ saSrifto. StAmb­i [germ... Sta 2. jarebis marTvis organo.  S. gadat. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti. qaras­ la.  burTi S. 3. Sabloni).  qarTuli S.-s moxvda.  Spalieri Scd. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. darbazis . Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. zRvis wvrili Tevzi.­iT bugeli an biugeli Scd. meurneoba. Stampa beWdva] _ (Stempeli).-563 mx. Stampfe it.-ebi. 1.  me­3 mniSv. SpAler­i [germ.. Sprottte] – 1. (tramvais den­ .-ebiT azrovneba. (wign. Stange] – 1. (gadat. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. trafareti.) mza nimuSi. naTeli S.

) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. saStormo. (wign. StrQx­i [germ.  s.-Si Caricxes.. erTeuli. (saub. S.  Streikbrexeri Scd.. Rrubeli. StAt­i2 [germ. Storm] – qariSxali zRvaze. StOrm­i [holand.) alami..  s. s. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag.) piri. StUrval­i [holand. (indo­ eTSi). StEmpel­i [germ. calkeuli wvril­ mani. misi iq yofnis dros. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. gadat. wvri­ li xazi. avstraliis S. stuurwiel] mimRebebs ewodeba).  niuiorkis S. momen­ ti. Strich] – 1. store] – fanjris farda erTgvari.-ebis Semcireba.-ebis gavleba. StraikbrExer­i [germ. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. mxare. uTos) rTaven qselSi. samxedro xomaldze da sxv. StAndart­i [germ. Standarte] – 1. s.. StEfsel­i [germ. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba.  S. ialqani. rac rozeti. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. Stopsel] – 1. qari. Tanamdeboba. ¥ Stormuli. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. . pinjabis S. (aSS­Si).Sta -564liTonis Cangali an Reri. 2. 2.-ebi. StOr­i [germ. lampas.  S.  Stepseli Scd. 2. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa.) igivea. Ruza. Stempel] – xelsawyo.-ebs miaqcies yuradReba. StAt­i1 [germ.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. prezidentis . Streikbrecher] – (moZv. uqaro amindi. s. ¥ saStato. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. iyeneben anabeW­ dis misaRebad.  S. StQl­i [holand. jorjias S. TviT misi anabeWdi.  naxatSi saintereso S. stil] – wynari.

gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. charter] – kosmosuri xomaldis S.. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni.] – Zveli C induri TamaSi. saxvevi. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. candyr karavi] – me­5 s. safari. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). Charleston vis.] – amerikuli kvlevis specialisti. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. CArter­i [ingl. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. sax. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. cheque < check ga­ sinjva. CatUranga [sanskr. Stuurman] – gemis. welTaRr. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. CaQnvord­i [ingl. safreni aparatis gzis­ < geogr. samejliso cekva erTgvari. traqtorze. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. sandali. luri dokumenti (sabuTi). StUrm­i [germ. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli.  Soreuli naosnobis S.). StUrman­i [holand.-565- Cek – saWis borbali gemze. gakontroleba] – 1. laqi] – sxvadasxva qveynis .­Si Zv. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. specia­ gamosaxeds. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. romelsac mus­ asarebad.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri.

gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias.­Si. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. in­ tegraluri mikrosqema. caQtnot­i [germ. warmoadgens rokokos. zanzalakisebr xmebs. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. CElo _ igivea. sax. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. gidi. safexburTo C.] _ inglisuri avejis stili. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. CiCErone [it. ga­ moscems naz. CQfs­i [ingl. WadrakSi.-is salaroSi gaxvreta. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. CQpi [ingl.Cel -566- saprivatizacio Ceki. 2. CempQon­i [ingl. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. c caQtlupa [germ. Chippendale < sakuT. Sebrawuli kartofili. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. Ci pendEil­i [ingl. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. sxvag­ varad vauCeri – 1. rac violino. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. celesta < laT. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. Wadrakisa da SaSis TamaS­ .. ¥ saCeko. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. Cekisa.  saWadrako C. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. CElesta [it. chips (mr. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali.  msoflios C. chip] – eleqtronuli. champion < fr.  C. eqskursiamZRoli).)] – Txlad daWrili da Semwvari.

ujredisi. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. for­ celUloza [fr. cedro limoni] – 1. iyeneben lodiaSi. cellulose laT.-567- cel Si: mdgomareoba.-Si yofna. iyeneben sakvebi ze TamaSoben).  c. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT.) drois ukmarisoba. caelibatus < TierebaTa da sxv.-Si moxvedra. romelic Ta­ metri. wamlebis da  c. Toxlis da misT. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. oficialur le wyalgauvali masala. cEzura [< laT. caesura gaxle­ 2. rad damuSavebuli merqnisa 2. (mus. rac Scd. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. xelovnuri ab­ reSumis.) – sa­ 2. qaRaldis. xelad (`celofanis parkio~ arqona. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. dna.. (gadat.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. ro­ SejibrebaSi. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. romelic mii­ Ca] – 1. rodesac celOfan­i [cellulose laT. citrusebis (limonis.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. reba. nivTiereba. nawarmSi). _ amboben). c. . damzadebisas.  polieTilenis (ix. Seferili fena.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. produqtebis. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. loba. dusiani skala aqvs. romlisganac Sedgeba 2. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. (lit. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. nivTie­ da. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv.

romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. wertili figuraSi.  c. samrew­ cEnzura [laT. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. uxam­ celulOid­i [laT.-is narevi. cEntr­i [laT. census] – piroba. anekdoti. qveynisaTvis. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. moednis c. informaciis sxva saSuale­  raionuli c.. sityvebi. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. pirovnebas isargeblos ama 2. cEment­i [germ. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. Suaguli. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. censura] – beW­ velo. miuRebeli. c. 3. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. guli). ujredi da berZ. Sua Tu im politikuri (mag. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. romelsac aqvs raime namdebobis piri. Semkvreli masa. advilad aalebadi nivTiereba. sinon. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. – magari. kentron wveri (cirkulisa). nawili).. qalaqi. centrum < berZ. uwmawuri.. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. c. censor] – Ta­ punqti. qonebrivi  qalaqis c. iyeneben samSeneblo saqmeSi. ganaTlebis c.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd.-is iataki. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. administraciuli. linzis c. televizia­ ciuli c. sa­ adgili (qarT. SuaarCevno) uflebiT. c. raime RerZis. risame Sua nawili. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. romelic rasme ganagebs. u. cellula si. .  asakobrivi c.. eidos saxe]  u... didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. administrabebze (radioze. politikuri debis Semadgeneli nawili. centri] – 1. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs..-is qarxana. romelic adgilisaTvis. samrewvelo c. cenzuras axorcielebs.. c. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ.

Kerberos sakuT. xel­ mZRvaneli. xelmZRvanelobis c. moedani.. Zentrifuge] – manqana. centrTan (mniSv.] – 1.-ebi. 2. centrs. centraluri nervuli sistema – (anat. raioni.. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. kosmonavtebis varji­ SisaTvis.  c. . centUria [laT. qarT. 2) arsebuli. samxedro qvedanayofi.  c. kompiuteruli c. gaerTianeba. legionis nawili. rac mTel sistemas amoq­ medebs. cepElin­i [kreb. mmarTvelobis c. mrisxane da fxizeli yarauli. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs.-569 satelevizio c.) mZvinvare..] – diriJablis ti pi. (gadat. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. xelisufleba. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. cErber­i [laT.. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. 4. centrAlur­i 1. gamoTvliTi c. Zv. 3.  c. centrSi (mniSv. 2. qalaqis c. 2. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. moqalaqeTa jgufi. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. gaTboba. saarCevno komisia.  centralizireba Scd.. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. c. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. mTel sistemas em­ saxureba. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. mTavari.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c.  nostradamusis c. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. sax. umTavresi. savaWro c.  c. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. is. cer centrQfuga [germ.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. wertili. 1) dakavSirebuli. aseuli). Cerberus < berZ.  saxelmwifos c.

Kyklos wre. tropikul da subtropikul procesTa. ra­ tarebisa (sinon. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. mowiweba. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ.  c. msoflios mowinave. Zilis da . cEce [bantu­enidan.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done.. sazogadoebrivi da ma­ 3. gegmiT tardeba. c. raime movlenaTa. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. Careva sxvis saqmeSi. romelsac dacva qcevaSi. civilis samo­ sabameba demetra). nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc.  c. laJvardovani] – mwvave imi. romelic civilizAcia [fr.cer -570- ceremOnia [laT. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. uceremonio – mouridebeli.  antikuri c. ceremoniebi – (saub.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. qalaqo] – (wign. qveynebi. 2. Kyanos muqi lur­ ji. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. sazogadoeba. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. salami. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. doebriv­ekonomikurma for­  c. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. Tayvanis cema] – 1. – 1. ceremonQal­i [laT. ceremoganaTleba.) samoqalaqo. rituali). cErera [laT. afr.] – co­ ara samxedro. c. Tanamedrove ubodiSo.  u. wre­ veli buzi. maciam. 2. gavrcelebulia xazi] – 1. Sexvedra. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. moqmedebis wesi. dones miaRwia.

romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi.  c. ¥ cikluri (mniSv. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. geometriuli sxeuli.  geologiuri c. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. Sesasrulebeli. c. nomrebi.  ciniki Scd.-571lioba. WurWeli. kaci. SekiTxva. Zirkular . cinQkos-i [berZ. ¥ cinikuri.  s. 2. grigali. mamakacis qudi cilindris (mniSv. cQnizm-i [berZ.. 1) formisa. cQlindr­i [berZ.  c. s. ¥ cinikuri. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. circus] – 1.  c. Rumeli. romelsac cinizmi axasiaTebs. pasuxi. (Zvelad). Kylindros < Kylindô vagoreb. ganviTareba. gad­ mosacemi risame wyeba. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. gulaxdiloba. 2. tanmo­ varjiSeebi. cQrk­i [laT. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba.  c. cirkUlar­i [germ.  c. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba.  c. leqciebis c. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. cilindriani da cilindrosani (mniSv. 2. klounebi.. 3­isaTvis). ¥ cilindruli (mniSv. ganviTarebis dasrulebul wres. 1­isaT­ vis). ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. manqanebi. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. c. Kyrikos] – adamiani.-is dguSi.. ¥ ciklonuri.  c. Sigawvis Zravas c. 1­isaTvis). 3. cQklon­i [berZ. 2­isaT­ vis). saerTo niSniT (mizniT. ¥ sacirko.  moxetiale c.ebi. cilindriani (mniSv. maRali cir da viwro farflebiani. mrgvali Senoba.  Zravas c. vabruneb] – 1.  c. programa. avtomobilis c. s. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba.. sawarmoo c.-ma gadaiara. warmodgena.  c.  koncertebis c.

romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. sadireqtivo gankarguleba. man­ darinis da misT.  c.  haeris c.. citrus (mx. ¥ sacirkulacio. cittadella < citta qalaqi] – 1. circularis wriuli] – werilobiTi. forToxlis.] – 1.  cisterni Scd.  c.-ebi. citAdel­i [fr. Kystis saSarde buSti] – (medic.  RviZlis c. sinon. kulturebi. cisterna wyal­ sacavi] – 1.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. rZis c. 3. 2. citrUsebi [laT. c. IV da sxv.-ebi (I.. cQsterna [laT. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. 4 da sxv.)] – limonis.  rkinigzis c.. filtvebis c. citadelle < it. gadat.). ¥ citrusovani. saerTo saxeli. didi rezervuari wylis. milebi. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT.  cerozi Scd. sinon. kirros limo­ nisferi. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. cifra < arab. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs. cQroz­i [berZ. vagoni an avtomobili.) saSarde buStis anTeba.  arabuli c. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. cQfr­i [polon. sisxlis c. romauli c. 2.  s. cQstit­i [berZ. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani.  benzinis c.-ebis gaSeneba.-ebi (1. burji).). rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. (wign. Sidacixe). circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba.-ebis plantaciebi. cQtata [germ.  cirkuliari Scd. .  cirkuliacia.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. II. III. 2.cir -572- laT. sacirkuliacio Scd. yviTeli] – (medic.  citati Scd. cifErblAt­i [germ. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs.

) – 1.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. talaxisferi < spars. saxalifo – qveyana. xakis.  egvi ptis x.-ebi. cUkat­i [polon. nesvisa. astronomia).  xakma. xSirad icis wynar okeaneSi. mr. feoda­ . 2. ¥ xakim. chalifa nacvali. sinon. zoccolo] – 1. ZQudo [iap. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. xalaT-Sarvali. xaks Scd. sa­ zamTrosi. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. ¥ xalifisa.-5732. moadgile] – (ist.  x. romel­ sac xalifa marTavda. xalQfat­i (ist.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. 2. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. xAlifa [arab. cUgcvang­i [germ. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. Khāk miwa. cOkol­i [it. sanapiroze iwvevs did ngrevas.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. xal Z ZabUton­i [iap. astronomiuli cifrebi _ (ix. cifrebi – risame maC­ venebeli. ricxvebiT gamoxa­ tuli. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. eleqtronaTuris liTonis nawili. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba.  xalifasi – Scd. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma).] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. moya­ visfro mwvane.  sakontrolo c. WuWyi] – 1. qerqi citrusisa. saZirkveli). cUnam­i [iap.

romelmac gaakeTeben) – Tilisma. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. ro­ piras – kavkasiaSi.] _ igivea.] – 1. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. gadat. erTianebis. wamali).) igivea.  j. .] – musulmani. xaji gaakeTa. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. ro­ dinareobs. xErem­i [Zv. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. xinj adamianze. Rame. lifo. (saub. 2.) aR­ xUrma [spars.] – Zv. iseTi ram (nivTi. xalxo cekva. (saub. saxelmwifo.) ityvian ma­ wodeba. veSic xalifa idga. saxa­  xuntasi – Scd. xAn­i [Turq. han] – (ist. romelic CineTidan da piri. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. alebis Sedegad Seqmnili 2. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. saxelmwifo wyobilebis 3. ebr. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. kavSiris saxel­ 3. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. xUnta [esp. espanuri 2. romlis saTa­ ¥ xuntisa. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. junta] – 1. rac viTomda avnebs. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. gakeTeba. gadat. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. agreTve gav­ melsac xani marTavda. rac jadoqari. am titulis mqone xe. vis saxelzec sapatio tituli. haggi] – musulmanis gaukeTeben. xOta [esp. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. – nayofismomcemi tituli. anaTema.

Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. rac ja­ musikis sinTezis gziT. qceva. romelic XIX s. jAz­i [ingl. jeQran­i [Turq.) jEmper­i taci. warm­ jEmpr­i da (moZv. vinc gamoir­ jEzve [Turq. iTqmis Tavazian mamakacze. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. vamen Tavze CamocmiT. wamali. jadOsnoba _ igivea. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. 2. romelic war­ lebrivi. vaJkaci. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. romelsac deben dauwerlad. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. hangi. agreTve imaze. datani. moadgens mTlian masas.  xendros j. Pame’] – sakrebulo 2. jAme [arab.  j. doqroba.  jempre Scd. (Sdr – jixvi). jadOqar­i [sp. beli orkestri. [ingl. ironiiT). (Zv. sityvis patroni. profesiu­ zepirad. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. Rimili.) – jados ga­ li stili. (s. j. ic­ lad.  j. doqari. meCeTi. 2.  j. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. (gadat. jazz] – 1. warmtacad. . jadOsnur­i 1. inglisSi: mamakaci. seba. jumper] – naqsovi ze­  j. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani.] – gazelis ¥ jentlmenuri.] – adamiani. ojaxis gareuli cxoveli. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs.) momxiblavi. ro­ grZneuli. – 1.) rasac ja­ jEm­i [ingl. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa.) musika.-575- jen jadOoba (Zv.

. hAdesi [berZ. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. jQu­jQcu [iap. jeans (mr. jUngl­i [ingl. agiografiuli Scd. habitus] _ (wign. demoni. mwerloba. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. jentlemenuri. ¥ hagiografiuli. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. h habQtus­i [laT.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. jQp­i [ingl.  junglebi Scd. boroti suli. jungle sanskr. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. Txzuleba. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. jQxad­i [< arab. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. h.  h. mcenarisa. jentlementi.  agiografia. jUs­i [ingl.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). hagiogrAfia [berZ. gin] _ inglisuri arayi. jQn­i1 [arab. agreTve adamianisa. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).  jinsebi Scd. jQns­i [ingl.  jentlemeni.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. jQn­i2 [ingl. jentlementuri Scd. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. jingOizm­i [ingl. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad.

miwisqveSa samefo. harAmxana [arab. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. har hambUrger­i [ingl. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben.  araqisis h. 2. hAlstux­i [germ. harmonia Tanazomiereba] _ 1.  ganteli Secd. war­ moadgens magar masas. . smeniTi. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. doRi. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli.) hAmak­i [fr.  galstuki Scd.  xeebze gabmuli h. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. hAvbek­i [ingl. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. half-back] _ (moZv. xmebi da sxv.. nigvzis h.  h. raime sportul SejibrebaSi (mag. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. halucinAcia [laT.-5772. romelsac ikeTeben yelze.bina. rbenaSi).  gamaki Scd.  xalva Scd. jojo­ xeTi. hAlva [arab.-ebiT varjiSi. halucinatio motyueba. yelsaxvevi). Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli.Sexameba. gamofuSviT). sinon. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. harmOnia (berZ. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. handQkap­i [ingl. hAntel­i [berZ. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. handikap] _ 1.

haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. roli. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria.  garmonia. sitkboeba.. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. garmoniuli Scd. h. hAsi [iap. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. Cangali). Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. hegemOnia [berZ. batonoba.  bgeraTa h. ferebi.] _ iaponiaSi: Cxirebi. helio.-Si Casves. ferTa h. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). bgerebi. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. harmonuli..  gegemonia.). gegemoniuli Scd. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~. hASiS­i [arab. be­ ladoba.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba.  h. haUptvaxt­i [germ. hedOnizm­i [< berZ. sapatio tituli mus­ limanisa.  h.  h.. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. garmonuli. hegemonia] _ (wign. gauptvaxta Scd.har -578moiloca. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w.  heliofizika. h. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). hAj­i [arab. mdgomareoba.w. romelmac mesa . heliotropi helioTerApia [berZ.  gauptvaxti. hArpun­i (holand. ¥ harmoniuli. zevsisa da heras Svili. am titulis mqone piri. erTsulovneba. ¥ hegemoniuri.) xelmZRvaneloba. hEbe [berd. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. [berZ.

heliofQlur­i [berZ. helQos­i [berZ. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. hçlios mze da laT. heliofObur­i [berZ. hemQsfero [berZ. 2. hemOroi [berZ. hemorAgia [berZ. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. hemofQlia [berZ. haimorrhoia sisxldena] _ buasili.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. haimorrahagia] _ (medic. ro­ . Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. hcmisphairion] hem _ 1. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hemOstaz­i [berZ.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli.) Crdilis moyvaruli mcenareebi.) sisxldena. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba.w. heliocEntrul­i [berZ. (anat. helQum­i [berZ. hematolOgia [berZ. hemoTerApia [berZ. heliotEqnika _ teqnikis dargi.) Tavis tvinis naxe­ varsfero.-579mzis sxivebiT mkurnaloba. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. hçlios mze] _ qimiuri elementi. haima sisxli da laT.) moZRvreba.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. hemoglObin­i [berZ. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. ufero da usuno gazi (airi). romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis.

brZolis h. qorwinebis mfarveli. Rmer­ Tebis Sikriki. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. gerbTmcodneoba.  Sromis h. germetuli. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri).. Herkules]. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. rom haers sru­ liad ar atarebs. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. herAldika [laT. herOika [< fr. gmiruli mxare risme. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani.  h. germetiuli Scd. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. herbarQum­i [< laT. dagmanuli. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. happy end] _ `keTili bolo~. hermEtuli [fr. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. hEpi­End­i [ingl. hermetique < laT. hçpar RviZli] _ nivTiereba. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. herpetolOgia [berZ.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari].) gmiruli Sinaarsi. welTaRr. romelic .romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. romelic gerbebs swavlobs. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. kamera. hepArin­i [< berZ. Hçrostratos­is saxelis mixedviT.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. Hçra] _ berZ. herOin­i [laT. hErakle [berZ. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. gzebisa da vaWrobis RmerTi. (Zv. romanis) keTili dasasruli. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. zevsis meuRle.  hermetiuli. hEra [berZ. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. hErmes­i [fr.

Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili.-is wesebi. 1 heqtolitri = 100 litrs. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. heteroseqsuAlizm­i [berZ. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili.-581qvewarmavlebs swavlobs. heqtOlitr­i [berZ. hQbrid­i [laT. 2. higQena [berZ. janmrTelobis dacvas. h.  gercoginia. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi.  hercoginiasi. ¥ heqtarisa. hibrida narevi. . Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. damoukidebel cxovrebas eweoda.  h.saxeobis misaRebad. geqtari. ¥ hibriduli. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi.m. Tesli.  heqtari.  gibridi.. Sromis h. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena.  h. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). _ TavsarTi. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). samyura. hig gektari. hEtera [berZ. sexsualis sqesobrivi] _ 1. hEqtar­i [fr. eqtari. hefEstos­i [berZ. gercoginiisa Scd. hekaton asi da fr. heteros sxva da laT. hercogQnia [germ. ektari Scd. im RonisZiebaTa sistema. heqto. heqtrisa. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. hErcog­i [germ. gibriduli Scd.. piradi h. udris 100 ars anu 10000 kv. romelic Tavisufal. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs.  gercogi Scd..

pirobebi. wnexi. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. gidravlika. gidravliuri. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. Zrava.  gigiena. zRvebi. hidrometeOreb­i [berZ.. hidro.) wylis moyvaruli (mcenare). hidrolizi. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. muxruWebi. mdi­ nareebi. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. hidrAvlika [< berZ. hidrOsfero _ wylis garsi. hidrolOgia [< berZ.). h.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. hidrOliz­i [berZ. h. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. h. hidrogrAfia [berZ. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad.. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. abazana. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. moZraobasa da Tvisebebs. [< berZ. gidravlikuri Scd. gidravluri. avtomobilis h.. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. higrofQluri [berZ. gigienuri Scd. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. ¥ higienuri. hidravluri. TrTvili da sxva. romelic swav­ . hidroenergetika.  hidravliuri. cvari. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs.  hidrobiologia. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb.  h. tanvarjiSi. nisli..  h. tbebi.

mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. hyper ­ze zeviT. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. hyper avadeba). ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. hiperinflianebel moqmedebas. [berZ. im mxares] _ TavsarTi. metron zoma hQlz­i [germ. teqnikis cia. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. mcenareebi.) ortotiani mrudi. luri ganviTareba. Hulse] _ 1. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. hyper ­ze.) wyalSi mcxovrebi 2. ra cilindruli mili. himnolOgia _ sasuliero . hipertonia. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ.) risame aranorma­  gimni Scd. dic. romelic swavlobs wylis hiper. hymnos] _ sazeimo 1.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. raime organos metismeti simRera. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. hipertrOfia [berZ. (maTem. dameteba~ (sap. ­ze metismetad.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba.) wylis SiSi. (medic. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ.. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. 2.) sisxlis wnevis awe­ 2. (gadat. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. papirosis qaRaldis masra. va. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. dargi. gilza Scd. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ.  gilzi. nian. simbolo. gebobaTa saSualebiT.. poezia. (botan. hyper ­ze.) Sorsmxedveloba. hipo).

hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. laT. ereba cxenebis Sesaxeb. hypo qve­ viT. mdebareobs swori kuTxis hipo.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba.-is seansi. slengi (Jargoni) _ piri. hipilOgia [berZ. [< berZ. gi pnozuri Scd. hypo qveviT] _ pirdapir.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. sisxlis wnevis daqveiTeba. rom­ Tabare) cxovrebis wess. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi.. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. hi per. gi poteza Scd. ro­ gviandeli. hypnos Zili]  h.  hi pofunqcia (sap. da tonos daZabva] _ (medic. romelic  gi pnotiziori Scd. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. TavsarTi. ¥ hipnozuri. oxi (genium) . zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi... hipopOtam­i [berZ. dabla da dynamis Zala. gimdgomareoba. hypoteinusa] < berZ. hippie. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. romlebic axal­ ris daqveiTeba. raloebas).  dedamiwis warmoSobis h. 2. modis si­ hipodinAmika [berZ. hipos cxeni  h. Txedis gverdi. h.) marTkuTxa samku­ listi. ¥ hipoTezuri. napralebSi. mdgomareoba.).  gi pnozi. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. hyppotamos]  h. hipOgia [berZ. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. msjeloba. Zili. _ igivea rac behemoTi. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. potetiuri. hQpnoz­i [berZ. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hipotetiuri. _ 1.). gamoqvabulebSi.  gi popotami Scd. hipnoziOr­i [fr. hypo qveS normis qveviT dawevas.. h.hi p -584- hQp­i [ingl.

) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag.).  xobi Scd. hall] _ didi sadgomi. 2. .-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. kanis. holding Cab­ Rujva] _ 1.  xokei Scd.  golografia Scd. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. h. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. aferxebs sisxlis Sededebas. hOlderi _ mflobeli. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). welTaRr. TeatrSi) da­ sasveneblad.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. hom hOkei [ingl. hOlding­i [ingl.  xoli Scd. velo­ da motosportSi: Sejibreba. hOboi [germ. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hOl­i (ingl. mosacdelad. Cveulebriv. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). hologrAfia [berZ. heat] _ 1. (sport.) sastumroSi.  giti Scd. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. samflobelo. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. ba­ toni. sazo­ gadoebriv SenobebSi. hirUdin­i [< laT. romelsac misdeven Tavisufal dros. homos msgavsi da laT. (mag. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. homoseqsuAlizm­i [berZ. hQt­i [ingl. holos mTeli. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. adgil­mamu­ li.). homoplAstika [berZ. hQjra [arab. hobby] _ rameTi gataceba. homos msgavsi] _ (medic.  goboi Scd. aCemebuli saqmi­ anoba. 2. hObi (ingl.

zRvaSi). pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze.  h. honor Rirseba. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol.  s.) nivTiereba. horizôn (horizôntos] _ 1. bareliefi) horQzont­i [berZ. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. mediduroba. ¥ sahonoraro. dedamiwis ze­ . romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. vertikaluri).-ze gemi gamoCnda. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. geodeziaSi: mrudi.  gonorari.  gorizontaluri Scd. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. horizontAlur­i [germ.hon -586dapiris nawili. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi.  h. xazi. cis dasalieri. yoyoCoba. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. hOr­i [egvi pt. TvalTaxedva. xazebi. horOskop­i [berZ. izohifsi). hOnori [laT. 2. Horizontale] _ 1. preparati. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. sibrtye. horelQefi [fr. mxatvrebs da sxva. fondi. tbaSi.  gorizonti Scd. qedmaRloba. ¥ hormonuli. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. sagonoraro Scd.  ixmareba agreTve hormonaluri.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. 2. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT.  h. hOrmon­i [berZ. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. h. 3.

ka­ mareba sursaTiT. Hûri arab. mTavroba. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. Hospital]  humaniuri.  h. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. saTnoeba. mecnierebani. medikamentebiT da sxv. samxedro. hurQebi (spars. tansac­ ta. gumanizmi. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. metyvelod. hospQtal­i [germ. h. hugenOteb­i [fr. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. upiratesad maniuri Scd. fisa). muslima­ `barTlomes Rames~. humanita¥ hospitlisa.s. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. adamiani. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. humanus adamianuri] .) _ yuranis mixedviT. h. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena.  h. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. mtredi) TavisiT mliT. cxeni.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. gu_ saavadmyofo. deba. leba. h. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. homing Sin viTarebuli. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. humanitAruli [fr.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. ¥ humanuri. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). laT. _ msoflmxedveloba. ganaT gospitalizacia Scd. saqcieli.

-588- danarTi .

HUMÁNI. HÓMO SUM.C. yvela­ fers aqvs sazRvari.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS . adamiani. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.

aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. cezar. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. brZolis win gesalmebiT Sen. HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS.

-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani).) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. samar­ TliT. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.i. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . e.

-592vazrovneb. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. ÉRGO SUM DÉXI. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. SED LEX . amdenad. magram kano­ nia CÓGITO. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. SPÉRO BIS DAT. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. vimedovneb vinc swrafad gascems.

visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. an. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. mzad iya­ viT dasacavad piradad.-593keTili rwmeniT – ndobiT. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. sruliad gulwrfelad. ironiiT... FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. kerZod – saidumlod mankieri wre.

i.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE.S. gamoiyene yoveli dRe. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. vnaxe.-594mesame moxarulia mivedi. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. VÍDI. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. Sem­ deg mowyvite dRe – e.

-595platoni Cemi amxanagia. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. mrwamsi samarTalma unda izeimos. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. rwmena.

S. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA .C. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. win sayovelTaod. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a.

ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . brut! – iulius cezar­ is sityvebi. Senze laparakoben SeniSvna Senc.

IN CÓRPORE . cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

(mT.П. “ЮНВЕС”. 1985. “Просвещение”. 1986. `ganaTleba~. Петрова Д. и др. WabaSvili m. 1983. Одинцов В. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. 5.. Смолницкая Р. bakur sulakauris gamomcemloba.И. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 12-е издание.. 3. Лёхин И. 2001.С. (redaqtori). Tbilisi. Sps `kenari~. Tbilisi. С. 4.. Tbilisi. “Словарь иностранных слов”. redaqtori). `ucxo sitvaTa leqsikoni~. WabaSvili m. .В. Москва. 6. 1949. ortomeuli. Пухаева Л. bagaliSvili g. Москва. III gamocema. WabaSvili m. Кудрявцев Т. `ucxo sitvaTa leqsikoni~.. Tbilisi.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1.В. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). “Словарь иностранных слов”. и др. 1999. Ciqobava arn. saskolo gamocema. Москва. 6. 2. 2001. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. kikaliSvili r.

..........................................3 leqsikonis agebuleba ..........................................................-600- sarCevi winasityvaoba ......................................................................................................................................................................................................699 ...............................................................2 SemoklebaTa sia ...............................................................9 danarTi laTinuri sibrZne .......................7 laTinuri anbani ..................................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ...................................................589 leqsikografiuli wyaroebi ........................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

8(93) 79­90­69 . 8(97) 07­66­90. ir.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT.. 70. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. tel. abaSiZis gamz.