P. 1
KLASİK YÖNETİM ANLAYIŞLARI

KLASİK YÖNETİM ANLAYIŞLARI

|Views: 844|Likes:
Yayınlayan: shsirin

More info:

Published by: shsirin on Apr 06, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/08/2012

pdf

text

original

1.

GİRİŞ

:

Yönetim kavramı bir asırdan daha uzun süredir geliştirilmekte olan bir kavram olup, ekonomik bir amaca dayalı olarak kurulan işletmelerin parasal, mekanik ve işgücünden meydana gelen kaynaklarının en uygun biçimde sevk ve idare edilmesini kapsamaktadır. (ERTÜRK,1998:Syf.5) Yönetim bilimi 18 nci yüzyıl endüstri hareketiyle önem kazanmıştır, ancak yönetim faaliyetinin tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Bireylerin bir arada yaşamaya başlamalarıyla birlikte yönetim faaliyetine gerek duyulmuştur. (ÖZALP, 1998: Syf. 37) Endüstri devriminin başlamasına kadar olan uzun geçmişi, “işletme kavramı öncesi devir” veya “bilimsel öncesi devir” şeklinde nitelendirmek mümkündür. (ERTÜRK,1998:Syf.5-6) 2. BİRİNCİ DÖNEM-BİLİMSEL ÖNCESİ DÖNEM (1880’DEN ÖNCE): Bilimsel öncesi dönem, bilimsel yönetim dönemine kadar devam etmiştir. Yönetimle ilgili bilgiler ve kayıtlar çok eskilere dayanmaktadır. Bu kayıtlar arasında mısırlılar, eski Yunanlılar ve eski Romalılar’a ait olanlar belirtilebilir. Eski Mısır, Yunan, Çin ve Roma tarihlerine bakıldığında sayısız sorunların olduğu görülür. Buna ilaveten Katolik kilisesi, askeri organizasyonlar sayılabilir.(ÖZALP, 1998: Syf. 37) Bu dönemde piramitlerini inşa eden eski mısırlılar kamçı ve zincir ile başkaları vasıtasıyla iş yapma yoluna gitmişlerdir. Eski Mısır Papirüslerinin yorumlanması sonucu M.Ö. 1300 yılına kadar uzanıldığı ve eski bürokratik kuruluşlarda yönetim ve organizasyonun önemi ortaya çıkmaktadır. İşçi durumundaki esirleri doyurmak için çok büyük ölçüde iaşe sağlamak işine girişilmiş, mimar ve mühendisler kendilerine düşen görevi yerine getirmeye çalışmışlardır. Eski Mısırlıların geniş kütleleri yönetmek başarısı o zamanın tekniği ile hayret vericidir. Özellikler beslenme, barınma ve bir yerden diğer yere nakletme sorunları kolay başarılacak iş değildir. (ÖZALP, 1998: Syf. 38) Bilimsel yönetim öncesi dönemde işçiler, hemen hemen tamamen kendi nezaretçilerinin hükmü altında bulunmakta ve sosyal kast sistemine dayalı otokratik bir ilişki içinde bulunmaktaydılar. Bir bütünü incelemeye ihtiyaç duyulmamıştı. Bu dönemde, aynı işleri yapan sanatkarlar loncaları oluşturdular. Loncalar, bugünkü esnaf ve sanatkar birliklerinin öncüleri olmuştur. (ERTÜRK,1998:5-7) Eski Mezopotamya kentlerinde tarihin kayıtlı dönemlerine uzanıldığında işletme biçiminde kuruluşlara ve buralarda bireysel ve yönetim önderliğine rastlanmaktadır. Daha sonra Çin ve Roma’da yönetimle ilgili çalışmalar göze çarpar. Konfiçyüs’ün hikayelerinde eski Çin’de kamu yönetim için pratik öneriler öne sürülmekte ve namuslu bencil olmayan ve yetenekli kamu elemanları için öğütler verilmekteydi. (ÖZALP, 1998: Syf. 38) Yönetimle ilgili kayıtların tam olamamasına karşın Roma imparatorluğunda yönetsel sorunların çözümünde bugün yönetici diye bilinen önderler ortaya çıkmıştı. Romalılar kurdukları yönetim sistemleri ile hükümet örgütlerinin sayısı artmış, vergi toplama, bayındırlık, yerel yönetim, muhasebe gibi konularda resmi denetim yöntemleri geliştirmeye başlamıştı. Eski Roma’da ticaretle uğraşan bir grubun oluşması, bu faaliyetin yerine getirilmesi için çok karmaşık olmasa da bir yönetim sistemini gerektiriyordu. Roma’daki ticari gelişmeye paralel olarak kamu yönetiminde büyük gelişmeler olmuştu. Bu dönemde bir yönetim uygulamasının örneklerini Roma Katolik Kilisesi vermişti. Özellikle merkezi denetim açısından devlet yönetimi uygulamışlardır. (ÖZALP, 1998: Syf. 39)

1

Bilim ve teknolojideki gelişmeler, insanlığın ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğine olan inanç, düşünürleri yeni yol ve yöntemler aramaya itmiş bunun sonucunda yönetim biliminin temeli atılmaya başlanmıştır. 3. İKİNCİ DÖNEM-BİLİMSEL YÖNETİM DÖNEMİ (1880-1930): Bu dönem yönetim biliminde en önemli dönem olarak bilinir. Bilimsel yönetim dönemini incelemeden önce bu hareketi doğuran nedenlerin ifade edilmesi gerekir. Birinci önemli neden teknik gelişmelerdir. Yani makinelerin bulunması ve araçların yapılması insanlık tarihi kadar eski olmasına karşın (tekerleğin bulunması, ateşin bulunması,bronzdan, demirden, ve taştan aletlerin yapılması) bilimsel yönetim hareketini hazırlayacak teknik gelişmeler XVIII yüzyılın başlarında meydana gelmiştir. Ayıca matbaanın yaygın kullanılması yerleşme merkezlerinin gelişmesi ve kentleşme oranının artması be teknik gelişmelerin bir sonucu olarak doğmuştur. Modern yönetimin doğmasına neden olan teknik gelişmeler aletlerin yapılmasında kullanılan parçaların çok miktarda üretilmesidir. (ÖZALP, 1998: Syf. 39) 1700-1785 yılları arasında İngiliz sanayi devriminin meydana geldiği dönemdir. Bu dönemde en büyük yenilik üretim metotlarında meydana gelmiştir.Endüstri devrimi ile geniş çapta giyecek üreten sayısız makineler yapılmaya başlamıştır. 18.nci yüzyıldaki bulgular ve endüstri devrimi diye adlandırılan yeni bir devreye girilmesiyle Avrupa’da iş hayatına ve toplumsal yapıya büyük değişiklikler getirmiştir. Yönetimin bilimsel nitelik kazanması nedenlerinin başında buharlı makineleri bulan James Watt ve Mathew Robinson Boulton’un çalışmaları gelir. Bugün büyük gelişme gösteren fabrika sistemi buhar makinelerinin kullanılmasıyla gelişme sürecine girmiş ve buhar makineleri işletmelerde verimi artırmıştır. Aynı şekilde bu makinelerin kullanılmasıyla sermaye ihtiyacı ve sermaye giderleri de yükselmiştir. (ÖZALP, 1998: Syf. 40) Bilimsel yönetim hareketinin doğuşunda ikinci önemli neden uzmanlaşma konusundaki gelişmelerdir. Üretimin şekil değiştirmesi ile belli işlerde devamlı çalışan veya aynı makinede aynı işi yapan elemanlar üretimin artmasında etkili oldular. Bu değişim ile ilgili önemli çalışma Adam Smith tarafından yapıldı. (ÖZALP, 1998: Syf. 41) Bilimsel yönetim hareketinde diğer önemli nedenler organizasyona duyulan ihtiyaç ve mamullerin standartlaşmasıdır. Yöneticini başarısında etkin olan organizasyonun uygun bir yapıda olması nasıl sağlanabilir? Bir organizasyon yapısının uygun olup olmadığı nasıl anlaşılabilir? Belirli bir işletme için uygun olan bir yapı, başka bir işletme için de uygun olabilir mi? Bir organizasyon içinde hangi süreçler işlemekte, hangi tür ilişkiler doğmaktadır? Organizasyonlar değişen çevre şartlarına nasıl uymakta, bu uyum hangi süreçleri gerektirmektedir? Özellikle iletişim ve bilgi işleme teknolojilerindeki gelişmelerin organizasyonların yapı ve işleyişleri üzerindeki etkileri nelerdir? Sanayi toplumuna geçiş organizasyon yapılarını ne yönde değiştirmiş ve ne gibi yeni yapı ve modeller ortaya çıkmıştır? Bu ve benzeri sorular organizasyonlarla ilgili çalışmaların ana konularını oluşturmuş ve bu konularda çeşitli teoriler geliştirilmiştir. Bu teori ve yaklaşımlar şunlardır: a. Klasik (Geleneksel) Teori, b. Davranışsal (Neo Klasik) Teori, c. Sistem Yaklaşımı, ç. Durumsallık Yaklaşımı, 2

o kadar organize olmuş bir toplumdan bahsedilebilir.d. (1) (2) İş ile iş. 2003: Syf. Yönetimin Tanımı ve Unsurları: Yönetimin tarifini yapacak olursak.’’ ‘’ Organizasyon insan-iş-teknoloji faktörlerini birleştiren bir sistemdir. (3) İnsan ile insan arasındaki ilişkilerdeki düzen ve düzenlemeler olarak görmek mümkündür. mevkileri. Organizasyonel Strateji Yaklaşımı ve Ekoloji Yaklaşımı’dır. Organize toplum tarifli toplum demektir.171-173) b. niteliğini ifade eder. basit bir ifade ile. Organizasyon ile ilgili bu kavramların açıklanmasında sonra tanımı şu şekilde yeniden yapılabilir. : Yapılandırma tasarım terimleri farklı anlamları ifade Organize etme veya örgütleme organizasyon yapısının oluşturulması ile ilgili faaliyetler topluluğunu. ‘’Organizasyon belirli amaçlar doğrultusunda kişilerin gayretlerini birleştirdikleri yapılandırılmış bir süreçtir’’ ‘’ Organizasyon bir yönetim fonksiyonudur. amaçlara yönelmiş. iş görenleri ve aralarındaki otorite ve haberleşme ilişkilerini gösteren bir yapıdır. Organizasyon dizaynı bir organizasyon yapısını oluşturan başlıca ilişkilerin şeklini. Organizasyon bir düzen veya düzenlemeyi ifade eder. beşeri ve psiko sosyal özellikte bir süreçtir. bir süreci ifade eder.2003: Syf. ne kadar çok tarif varsa. 166) a. : Örgüt teşkilat. bir kavram olarak.’’ ((KOÇEL. (ERTÜRK. : Örgütleme. Gerçekten işletme yönetiminde yönetim. Küçük veya büyük bir toplumda. Organizasyon Organize etme Organizasyon dizaynı etmektedir.’’ ‘’ Organizasyon sosyal bir varlık.”üretim unsurlarının en 3 . Modern Sonrası ve Çağdaş Yaklaşımlar Olarak Kurumsallık Yaklaşımı. Organizasyonu.. ((KOÇEL. başkalarına iş yaptırma faaliyetidir. Kaynak Bağımlılığı Yaklaşımı.’’ ‘’ Organizasyon bir işletmedeki işleri. e. f. bir amaca ulaşmak için başkaları ile işbirliği yapmak. Başka bir ifade ile. yönetim faaliyetini bir üretim olarak kabul etmekte ve yönetime büyük önem vermektedirler. bir kuruluşta hedefe ulaşma yolunda yapılan çalışmaların düzenlenmesidir. Organize etmek bilinçli bir süreçtir. İş ile insan ve.5) Bazı yazarlar. sosyal bir sistemdir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi yönetim.1998: Syf. Bunun dışında. Organizasyonun Tanımı ve Anlamı: Organizasyon adı verilen teknik ve sosyal nitelikteki birim çok çeşitli açılardan incelenmiş ve yönetin konusunda üzerinde en fazla durulan alanı oluşturmuştur.

165) c. Bilimsel Yönetim Yaklaşımı. Yöneticiler belirli bir organizasyon içinde çalışır ve amaçlarını gerçekleştirmeye çalışırlar.1999: Syf. b.2003: Syf.verimli biçimde kullanılması ile ilgili çalışma ve uyumlu bir işbirliği sağlanması” olarak tanımlanır. (KOÇEL. Aynı zamanda yönetici organizasyon yapısını oluşturma işini verdiği kararlarla gerçekleştirmeye çalışarak yapı ve işleyişte gerekli gördüğü değişiklikleri yapar. Bu açıdan da organizasyon. Bu unsurlar: (1) (2) (3) (4) (5) İnsan. yetenek ve becerilerini belirli amaçları gerçekleştirmek için içinde bulunacağı bu ortamdan etkilenecek hem de ortamı etkileyecektir. 4 . Makineler. için kullandığı bir araçtır. organizasyonları anlamak ve incelemek için bir çeşit kalıp oluşturmaktadırlar.20) Yönetim ve organizasyon kavramları daima birlikte kullanılan kavramlar olmuştur. Klasik organizasyon teorisi adı altında üç yaklaşım bulunmaktadır. yöneticinin amaçlarını gerçekleştirdiği bir çeşit oyun alanı olur. Bürokratik Organizasyon yaklaşımıdır. Organizasyonsuz yönetici düşünülemez. Yani etkin bir yönetim uygulaması buna uygun bir organizasyon yapısına sahip olmayı gerekli kılacaktır. Malzeme. Her organizasyonun temel amacı. organizasyonlara değişik bir açıdan bakışı temsil etmektedir. Yönetim ve Organizasyon Teori ve Yaklaşımlarına Bakış: Her organizasyon teori ve yaklaşımı. yöneticilerin nerelerde ne tip sorunlarla karşılaşacaklarını belirlemelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca teoriler. belirli amaçları gerçekleştirmek üzere bir organizasyonu oluşturan unsurların en etkin bir şekilde nasıl bir araya getirilebilecekleri ile ilgilidir. Böylece bu değişik bakışların incelenmesi. Bazı Amerikan yazarları üretim unsurlarını beşe ayırarak incelemekte ve yönetimi bu beş unsur içinde saymaktadır. işi birden fazla kişinin yapmasından dolayı beraber çalışma yapısına dayanmasıdır. Para. KLASİK ORGANİZASYON TEORİSİNE GENEL BAKIŞ: Organizasyonlarla ilgili teorilerden bir tanesi Klasik (Geleneksel) Yaklaşımdır. Bunun nedeni. Yönetim (Sevk ve İdare) dir. Yönetim İlkeleri Yaklaşımı. Yönetici verdiği kararlarla organizasyonun yapı ve işleyişini etkiler. Bu şekilde organizasyon. yöneticinin amaçlarını gerçekleştirmek. 4. Yönetici hem bilgi. c. (TORTOP. Bu üç yaklaşım şunlardır: a.

üstleri.1989:Syf. Ekonomik 5 . ikincisi de formal organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Klasik teori iki ana fikir etrafında toplanmıştır. ilişkilerinde rasyonellik. bu dalların her birini tarihteki bir düşünceyi ifade eden şahısla bağlantısını göstermektedir. Mekanik rasyonelliği bozacak insan unsuruna ilişkin faktörler modele dahil edilerek ayrıntılı olarak incelenmemiştir.195) a. Dolayısıyla bazen ilkeler yaklaşımı olarak ta adlandırılan bu yaklaşımlar en iyi bir organizasyon yapısı ve yönetim tarzı için uyulması gereken ilkeleri belirlemeye çalışmış. Birincisi rutin işlerin görülmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceği. Rasyonellik ve mekanik süreçler klasik teorinin hareket noktaları olmuştur. ilkelerin amaçladığı rasyonellik ana hareket noktalarıdır. Maddi faktörler düzenlendikten sonra insanın öngörülen doğrultu ve şekilde davranacağı-davranması gerektiği. Makine insan. işlerin dizayn ve birleştirilmesinde rasyonellik. Klasik teori sürekli olarak açık ve seçik olarak belirlenmiş bir organizasyon yapısı ve otorite ilişkileri ile hangi ilkelere uyulması gerektiğini araştırmıştır. Klasik teoriyi oluşturan üç temel yaklaşımdaki ortak fikir ve amaçlar şöyle özetlenebilir: (KOÇEL.42). Klasik yönetim teorileri bir ölçüde bu kabulleri yansıtır (SCHERMERHORN. en fazla ekonomik kazancı sağlamak için fırsatları göz önünde bulundurduğunu gösterir.varsayılmıştır.Klasik Yaklaşım Kabul: İnsanlar Mantıklıdır Bilimsel Yönetim Frederic Taylor Gilbreth Henry Gannt Yönetim İlkeleri Henry Fayol Bürokratik Organizasyon Max Weber Şekil-1 Yönetime Klasik Yaklaşımda Ana Dallar Şekil-1. b. bu İlkerlerin her organizasyonda ve her yerde geçerli olduğu savunulmuştur. Yönetim Süreci Yaklaşımı ile Bürokrasi Yaklaşımı da ikinci fikri ayrıntılı olarak ele almışlardır. Bununla ilgili bir kabul insanların ekonomik dürtülerle cevap vermeye istekli oluşlarıdır. Dolayısıyla bu yaklaşımların ilkeleri her yerde geçerli bir nitelik taşımaktadır. Bu yönü ile klasik teori mekanik organizasyon yapıları olarak adlandırılan yapıları önermiştir. bu ilkelere uyulduğu taktirde etkinlik ve verimliğin artacağı ileri sürülmüş. Taylor’un bilimsel yaklaşımı birinci fikri.2003: Syf. Klasik yaklaşım insanların mantıklı olduğunu ve çalışmaları boyunca hedeflerine ekonomik olarak yaklaştığı düşüncesini paylaşır. müşterileri ve tedarikçileri ile ilgili tahminlerde bulunur. Her yönetici beraber çalıştığı astları. organizasyonlarda insan unsuru dışındaki faktörler üzerinde durmuştur. Bu da onların hedeflerini gerçekleştirmek. Klasik teori. İnsan unsuru daima ikinci planda ele alınmıştır.

İşletme sahipleri kar maksimizasyonu yaklaşımı üzerinde dururken maliyet minimizasyonu diğer üretim faktörlerinden çok ücretleri düşük tutarak sağlayacaklarını düşünüyorlardı. pasif bir unsur olarak varsaymıştır. Departmanların hiyerarşik bir yapı içinde koordinasyonunu sağlanmak üzere birleştirilmesi. Bunun sonucu olarak da. esas itibarıyla kapalı sistem anlayışı ile organizasyonları ele almıştır. her organizasyona bu ilkelerin uygulanmasını öngörmektedir. d. rasyonel olduğuna inanılan sisteme uyan. 43).2003: Syf.2003: Syf. (ÖZALP. Birinci dünya savaşından önceki yıllarda Amerikan ekonomisindeki hızla büyümeye karşılık kullanılan üretim tekniklerinin bilimsel olmayışı görüşü Taylor’ı bu konuda araştırmaya sevk etmiştir. Bethlehem Steel Company’deki deneyleri ile bu inancını uygulamaya aktarmış ve 1911’de yayınlanan Bilimsel Yönetimin İlkeleri kitabı ile düşündüğü yönetim ve organizasyon anlayışının esaslarını açıklamıştır. e. c.198) (1) Frederic Winslow Taylor: (a) Taylor’ın Görüşleri: Taylor bilimsel yönetimin gelişmesinde büyük katkı sağlayan kişi ve bilimsel yönetimin babası olarak bilinir. Bilimsel Yönetim Yaklaşımı: 1900’lerin başlarında Frederic Winslow Taylor’un öncülüğünü yaptığı bu yaklaşım. c. Amaçlara ulaştıracak işlerin belirlenmesi. Bunun sonucu olarak da klasik açıdan organizasyon dizaynı süreci şu safhaları içermektedir: a. (KOÇEL. Bu çalışmaları sonucunda bazı gözlemleri şöyle sıralanabilir. ç.rasyonellik anlayışının organizasyona uygulanmasını ifade eden bu yaklaşım. Uzmanlaşmayı sağlamak için işlerin bölümlenmesi.2003: Syf. dış çevre şartlarına ve organizasyonların değişen şartlara nasıl uyabilecekleri üzerinde durmamıştır. İşlerin dizayn ve yapılma şeklinin mühendislik açısından ve bilimsel olarak incelenerek yeniden düzenlenmesi ile hem verimliliğin artacağına hem de işletme ve işçilerin bu yeni düzenden daha fazla pay elde edeceklerine inanan Taylor.196) 5. İşlerin bir araya toplanarak mevki e pozisyonların oluşturulması.2003:Syf. Taylor çalıştığı işletmelerde en alt kademelerden en üst basamaklara kadar yönetim hiyerarşisinde görev yapmıştı. bütün yaklaşımlar organizasyon içi dahili etkinliğin nasıl sağlanabileceği üzerinde durumu. 1998: Syf. geniş bir kabul görmüş ve bu yaklaşımın uygulandığı işletmelerde verimlilik hızla artmıştır (KOÇEL. insana kendine söyleneni yapan. (I) Taylor verimsiz bir çalışma düzeninin olduğunu bunun ise büyük israflar yaptığını belirtmiştir. bunu sağlamak için uyulması gereken ilkeleri evrensel kabul etmiş fakat. 6 . organizasyonların özelliklerine ve içinde bulundukları ortama bakarak organizasyon yapısını belirlemek yerine. KLASİK ORGANİZASYON TEORİSİ: a. (KOÇEL. Amaçların belirlenmesi.196) Klasik teori. Bu tarihe kadar konuya mali açıdan bakılıyordu. Departmanların sağlanması. b.198). Klasik teori. (KOÇEL.

bilgi ve kapasiteleri dikkate alınmadığıdır. (ÖZALP. Bu amaca ulaşmak için bilimsel araştırma metotları. Taylor yönetiminin işçilerin çalışmalarının verimliliğini ölçmede kullanılabilecek hiçbir standardın geliştirmediğini gördü. 46) Taylor ‘’yönetimi’’. Taylor kaytarma azaltıldığı taktirde verimliliğin azalacağına inanıyordu Taylor aynı zamanda günlük veya saat başı ücret sisteminin kaytarmayı artırdığını bunun nedenin ise ödemenin çalışmaya göre değil bir göreve atanmaya bağlı olduğunu ileri sürmüştü. Dostça bir atmosferin yaratılması sonucu diğer ilkelerin uygulanmasını sağlayacak psikolojik bir ortamın yaratılmasına yol açacaktır. (ÖZALP. 1998: Syf. 1998: Syf. Bu alandaki çalışmalar şu şekilde sıralanabilir. Hareket ve zaman etüdü. verimliliğin artırılmasında etkili olan bir takım araç. (IV) Taylor’ın bir başka görüşü işçilerin ise alınmasında yetenek. (I) (II) Standartlaştırma. 45) Taylor. yani tembellik yaptıkları ölçüde kendilerini karlı zannediyor ve bu suretle işveren ile işçi çıkarları birbirine tamamen aksi bir duruma geliyordu. 47) Bilimsel yönetim. İşçiler daha çok çalışır ve üretirlerse devamlı olarak çok çalışmak zorunda kalacaklardı. 1998: Syf. (III) Taylor’a göre işlerde standartlaşma olmadığı için işçiler işlerini kendi bildikleri gibi yapıyorlardı. 49) Taylor yönetim hareketini endüstride başlattığında beş alanda önerilerde bulunmuştur. 1998: Syf. (IV) Parça başı ücret sistemi. özellikle iş ve insan arasındaki fiziksel ve ruhsal ilişkiler üzerinde durmuştur (TORTOP. bir verimlilik aracı olmadığı gibi maliyetlerin belirlenmesinde uygulanan bir sistem de değildir. tecrübelere dayalı ilkeler ve standartlar saptayarak üretim faaliyetlerinin denetimini saptamaktır. yöntem ve sistemdir.(ÖZALP. 48) Bilimsel yönetim.1999: Syf. Taylor ‘’Atölye Yönetimi’ isimli eserinde şunları ifade etmektedir: Yönetimin amacı işçinin daha iyi çalışmasını sağlama ve sistematik kaytarmayı azaltmak için ücretleri artırmak ve bilimsel yönetim uygulaması ile üretim maliyetlerini azaltmaktır. (V) Taylor yönetimi ile işçilerin yapacakları işlerin birbirine karıştırıldığını öne sürmekteydi. (III) Sistematik seçim ve eğitim. (ÖZALP. çalışanlardan ne yapmaları beklendiğini tam olarak belirlemek ve işlerin en verimli bir şekilde yerine getirilmesine nezaret etmek şeklinde tanımlamıştır. 7 . 1998: Syf.(II) Taylor gözlemleri sonucunda işçilerle ilgili şu sonuca varmıştı.16). İşçilerin dikkatli bir şekilde seçilmesi en yüksek kapasitenin ortaya çıkmasını sağlayabilir. İşletme sahiplerinin konuya kar açısından bakmaları sonucu işçilerde fazla çaba göstererek çalışmalarının kendilerine bir çıkar sağlamayacağını bildikleri için az çalışıp yorulmadıkları. 1998: Syf. 44). (ÖZALP. Yönetim ile iş arasında bir karmaşa söz konusuydu. (ÖZALP. Seçilen işçilerin bilimsel metotlarla eğitilmesi sonucu istenilen performansı gösterilebilir.

Taylor’ın ilkeleri: Taylor’ın çalışmalarında üç ana ilkesi vardır: (I) Bir iş en verimli şekilde yapılmak isteniyorsa. (V) Standartları belli olan bu işleri yapabilecek . İşte gereksiz yapılan hareketler kesinlikle önlenmelidir. (III) Kişisellik değil yardımlaşma.18) Başka bir kaynakta ise Taylorizm’in ilkeleri şu şekilde ifade edilmiştir. Bu ilkeler genel olarak yönetime olduğu kadar günlük faaliyetlerin yürütülmesine de ışık tutmuştur. aksaklıklar yine bilimsel olarak incelenmelidir. (I) Her iş. eski alışılmış usulleri bir kenara bırakarak yeni yöntem geliştirmeye çalışılmalıdır. 8 . Bu belirli üretim miktarına ulaşan kişilere normal ücretler dışında prim ve ikramiyeler verilerek gerçekleştirilebilir. Bilimsel yöntemlere aykırı hareket edenler cezalandırılmalıdır. Bu ilkelerin iş’e. (IIV) Düşük verim değil maksimum çıktı. araç ve gereçlerin nasıl kullanılması gerektiği ( zaman ve hareket) ve görevi yapanın nasıl davranması gerektiği araştırılmalıdır. (I) (II) Gelişigüzel çalışma değil bilimsel çalışma düzeni. 49-54).2003: Syf. (IV) Görev ve işlerin en iyi yapılma şekli bulunduktan sonra. (VII) Yönetim bu sistemin işleyişini sürekli olarak denetlemeli. Bu görevlerin her biri bilimsel açıdan ayrıntılı olarak incelenmeli. (VI) Teşvik edici ücret sistemi geliştirilerek iş görenlerin öngörülen şekilde çalışmaları finansal olarak desteklenmelidir. (I) İşçileri yaptıkları her iş bilimsel olarak saptanmalı. (EREN. Başıbozukluk değil ahenk ve koordinasyon. (VI) Bu kişiler uygun bir şekilde eğitilerek işi öngörülen şekilde yapabilecek hale getirilmelidir. fiziki ve zihni kabiliyeti yeterli olan kişiler seçilmelidir. (III) Bu inceleme yapılırken görevlerin nasıl daha etkin yapılabileceği (metot) .199). dolayısıyla organizasyona aktarılması şöyledir. Diğer bir kaynakta ise Taylorizm’in ilkeleri şu şekilde ifade edilmiştir. 1998: Syf. 1998: Syf. (II). bunlar zaman ve metot olara standartlaştırılmalıdır. (II) İşi en iyi şekilde yapabilmesi için iş göreni özendirmelidir.(V) (b) Fonksiyonel ustabaşılık (ÖZALP. onların insiyatifine bırakılmadan yönetim tarafından belirlenmelidir. (III) İş görenin çalışmasını belirleyen kuralları kapsayan yöntemi uygulamak ve diğer çalışma koşullarını düzenlemek için tecrübeli ustabaşılar kullanmalıdır. Bunun için üç ila beş yıllık bir zaman gerekebilir. bu işi oluşturan unsurlarına ayrılmalı. Bu amaçla. (V) Herkesin mümkün olan en yüksek verimlilik düzeyine çıkarılması için eğitim (KOÇEL. zaman ve hareket etütlerine girişilmelidir.

(ÖZALP. Geliştirme şemalarıdır. (IV) Belirli işlerde veya işin belli bir kısmında uzmanlaşma sağlanmalıdır. 1998:26) Gantt Taylor’ın parça başı ücret sistemini işletme içinde işbirliği sağlayacağına inanmıyordu. Gantt’ın konuya insancıl açıdan bakması işçi ve ustabaşı ilişkilerini değerlendirmesi sonucunu yarattı (ÖZALP. 1998: Syf.71). (ÖZALP. takipçisi ve en yakın meslektaşlarından biridir. 1998: Syf.26) Taylor’ın parça başı sisteminden farklı yanı Gantt’ın bir ödül sistemini düşünmesiydi. Gantt mevcut yönetim uygulamalarına karşı çıkmış işçi psikolojisi ve moral kavramı üzerinde durarak önderlik ve motivasyon kavramlarının önemini vurgulamıştır. 72) Gantt planı endüstri alnında dört alanda uygulanmaktadır.Taylor işin organizasyonu üzerinde dururken Gantt işi yapan kişinin dikkate alınmasını önermiştir.26). Taylor’ın çağdaşı. 59) (2) Bilimsel Yönetim Yaklaşımına Katkıda Bulunan Diğer Düşünürler ve Görüşleri: (a) Henry L.1998: Syf. Yayını. 1998: Syf. planlama ve denetimde kullanmak amacıyla geliştirdiği grafik yöntemlerdir (ERTÜRK.Ü. (VII) İşçi paraya iş sahibi kadar önem verdiğinden kendi çıkarını artırırken iş sahibinin gelirini artırmasına yardımcı olacaktır. onların ustaları da prim verilerek ödüllendiriliyordu. 68) Buna göre işçilere verilen zaman limiti içinde gereken standartlara ulaştıkları zaman ek ödeme yapıldığı gibi.77) 9 .Bunlar: (1) (2) (3) (4) İnsan ve aletlerin kayıt şemaları. (ÖZALP. Gantt: Gantt. (EREN. (V) İşe uygun kişiler seçilmeli ayrıca işe uygun iş arkadaşları seçilip eğitilmeli ve yetiştirilmelidir. (III) İşletmede bütün işler planlanıp programlanmalıdır. 1998: Syf. 69) Geliştirdiği yeni ücret sistemine “Gantt görev ve prim sistemi” ismini vermişti. Taylor üstün başarı gösteren her işçiye fazla ödeme yapılmasını Gantt ise her işçiye belirli bir ücreti hak olarak ödemek ve fazla çaba harcayana ödül düşünmekteydi. (ÖZALP. (VI) İşçiye zaman esasına göre ve klasik parça başına göre ücret yerine farklılaştırılmış parça başı ödemelidir. Proje şemaları.2002:Syf. Gantt’ın bilimsel işletmeciliğe olan en büyük katkısı. Taylor ile uzun zaman beraber çalıştığı için fikirlerinin çoğu özdeşleşiyordu.(II) Her iş için hassas saatlerle ölçülebilen standart zamanlar saptanmalı ve bu standartlara göre işçilerin yaptıkları işler değerlendirilmelidir.16). Gant doğru ve işe yarar yöntemleri kullanmayı istemek ve bu konuda isteyerek ve zorunlu bir şekilde çalışmak ve bu koşulları sağlamak önemlidir diyerek verimlilikte güdülenmenin önemini herşeyin üzerinde olduğu konusunda ısrar etmiştir (A. Yayını. 1998: Syf. (ÖZALP. Gantt planına göre ‘neler yapıldı’ ve ‘neler yapılmalıydı’ ortaya konmakta ve bir denetim aracı olabilmektedir. Gantt. 1998:Syf.Ü. Bu yöntem kendi ismiyle anılan ve bugünkü modern uygulama olan PERT ‘in esasını teşkil eden ‘’Gantt Şemaları’’’dır.(A.2002:Syf. Yükleme şemaları. zorluk çeken işçileri eğitmeleri için ustaları sürekli olarak özendirmiştir.

10 . 1998: Syf. çalışanlarca sisteme duyulan güven olduğuna inanmaktadır.1998:Syf.1998:Syf. Ancak Taylor’un aksine. analiz ve sentezlerin yapılmasının zorunlu olduğunu vurgulayarak bilimsel işletmeciliğe katkıda bulunmuştur. yararlı elemanları bir araya toplayacak şekilde yeniden yapılanmayı içerir. Frank Gilbreth’in verimlilik konusunda yapmış olduğu çalışmaların her safhasına katılmış ve ‘’tek olan en iyi yolu’’ araştırmışlardır(ÖZALP. Emerson’ın verimlilik kavramı basitti. Bilimsel yönetimi “slide-rule” denilen bir ölçü aletiyle ve bulduğu bazı formüllerle güçlendirmeye gayret etmiş. 63). 63) Frank ve Lillian Gilbreth.22) Lilian Moller Gilbreth çalışmalarının tamamını insanın psikolojik yönüyle ilgili olarak yapmış ve Frank Gilbreth’in çalışmalarına büyük katkı sağlamıştır.16) Emerson’a göre insan makine. O’na göre. O’na göre. Lilian Moller Gilbreth. bilimsel yönetimin tek bir amacı vardı.18) (c) Carl Barth: Çalışmaları boyunca Taylor ilkelerini geliştirirken bu ilkelere körü kürüne bağlı kalmış bir fikir adamıdır. üretimden yönetim kademelerine kadar çalışan diğer personel de sorumludur. Buna göre işçiler. Sentezde iş. Lüzumsuz israfları ortadan kaldırmak insan gücü materyal ve tabi kaynaklarda israfın en aza indirilmesini ileri sürdü.17) (d) Harrington Emerson: Taylor’un tanınmış bir takipçisidir. (ÖZALP. Günümüzde önemli bir sorun olmaya devam eden zincir ve kurmay örgütlenme şekillerine ve orta yönetici-kurmay ilişkilerine değinmiş. (ERTÜRK. Analizle bir iş temel parçalara ayrılmaktadır. Verimlilik mühendisliği konusunda Amerikan endüstrisine yeni zaman metotları ve tasarruf yolları getirerek bir sembol olarak hatırlanmaktadır.16) (ç) Frank Bunker ve Lilian Moller Gilbreth: Gilbreth bilimsel yönetimi geliştirenlerin başında gelir. Gilbreth’ler ayrıca üçlü durum terfi planı geliştirdiler. bunun dışında Taylor ilkelerinin sadık bir uygulayıcısı olmuştur.Lillian Gilbreth’in çalışmaları işçilerin refahı üzerinde olmuştur. İşgücü bu sorumluluğu yüklendikçe işçilik ve düşük ücret sorunları söz konusu olmayacaktır. Taylor ve Gilbreth endüstride çalışanların yaptığı fiziki işler üzerinde dururken Emerson işletmeye bir başka açıdan bakmış ve işletmeyi bir bütün olarak görmüştür. Taylor ile aynı dönemde yaşamasına karşın bilimsel yönetimine yaklaşımı farklı olmuştur. Özellikle bilimsel yönetimin etkinliğini artırmak için fikirlerini ve örneklerini Taylor ile birleştirdi. (ERTÜRK. bu bakımdan orta çağ örgütlenme şekillerinin üzerine gerçek ilaveler yapan ilk bilimsel düşünür olarak tanınmıştır. bilimsel işletmeciliğin amacının. hem kendi işlerini yapacaklar. 65) Özellikle verim düşüklüğü ve üretim artıkları üzerinde durmuş ve bunların sebep olduğu olumsuz gelişmeleri yansıtmıştır. bilimsel yönetimde önemli olanın sistem değil. hem terfi için hazırlanacaklar ve hem de diğerlerini eğiteceklerdi. O da işçilerin bir insan olarak tatmin edilmesiydi. (EREN. (ÖZALP. malzeme israfının temel nedenlerinden biri etkili bir organizasyon kurulamamasından ileri gelir. Emerson verimliliğin on iki ilkesini şöyle sıralamaktadır: (I) Açıkça belirlenmiş amaçlar.(b) Morris Cooke: Taylor’un ilkelerine bağlı bir düşünürdür. öğretici ve öğrenci durumunda oluyorlardı. 1998: Syf. bilimsel işletmeciliğe dayalı çalışmalarda. 1998: Syf. 1998:Syf.1998: Syf. 1998: Syf. kişilerin yetenek ve becerilerini geliştirerek onların iş kollarında en yüksek beceri düzeyine gelmelerine yardım etmek olduğunu vurguluyordu. (ERTÜRK. Lillian. Böylece işçiler yapıcı. (ERTÜRK.

buna göre davranacağını. (3) Bilimsel Yönetim Yaklaşımının Değerlendirilmesi: Bilimsel Yönetim Yaklaşımı. Ancak bu ilkelerin uygulanması sonucu elde edilen üretim artışları bu yaklaşımı kısa sürede yaygın hale getirmiştir. iş görenin daima daha yüksek ücret elde etme peşinde olacağını. (VIII) Standartlar ve programlar. (VI) Düzenli. Ekonomik rasyonellikten hareket eden Taylor.67). Bu değişkenlerden de başlıca üç tanesi bu yaklaşım taraftarlarının ilgisini çekmiştir.(II) Sağduyu. Bu yaklaşım daha çok organizasyon alt kademelerinde. yöneticilerin böyle bir bilimsel yaklaşımı kabul etmelerini ve organizasyon yapısını oluşturan işlerin dizaynına bu açıdan bakmalarını önermiştir. fabrika düzeyinde. (a) (b) (c) Kişinin verimli çalışma potansiyelini ifade eden kapasitesi. Hareket etüdü. (a) (b) İşlerin incelenmesi. (IX) Standartlandırılmış koşullar. (III) Uzman kişilere danışma. 1998: Syf. (VII) İşin planlanması. 11 . bir insanın çalışma gücünü etkileyen değişkenler açısından olmuştur. Ücret sistemlerin oluşturulması gibi konularla ilgili ilkeler geliştirmiştir. Dolayısıyla iş görenlerin bu sisteme karşı olmalarının bir nedeni yoktur. güvenli ve yeterli kaynaklar. Bir görevi başarmak için gerekli zaman. (a) (b) (c) (ç) Zaman etüdü. Bilimsel Yönetim Yaklaşımının ayrıntılı organizasyon teorisi olmadığı anlaşılır. Bu yaklaşımın ilkeleri bugün için de geçerliliğini korumaktadır. (XII) Verimlilik ödülü(ÖZALP. İş ekonomisi. 66. (IV) Disiplin sağlamak. bunu elde etmekten ancak fizik gücü nedeni ile mahrum olacağını varsaymıştır. (XI) İş tanımları yapılması. (V) Adil davranma. (X) Standartlandırılmış işlemler. Sadece daha sonraki yaklaşımlar bu ilkelerin nerelerde nasıl uygulanabileceğini daha ayrıntılı olarak incelemiştir. Bu anlayışın sonucu olarak. Bunlar. Bilimsel Yönetim Yaklaşımı’nın insan unsuruna gösterdiği ilgi. (d) İş standartları gibi çalışmalar yaygın hele gelmiştir. Teşvikli ücret sistemleri. Kas gücünün dayanıklılığı anlamında dayanıklılıktır.

200) Taylor’ın görüşleri ve çağında yenilik olarak nitelendirilebilecek çalışmaları endüstride verimliliğin arışında etkisi her şeye rağmen büyük olmuş ve geliştirdiği metotların tümüne ‘’Taylorizm’’ denmiştir. parça başına ücret. (IV) (V) (VI) Bilimsel eğitim ve personel seçimi işçilerin etkinliğini artırır. Bir ustabaşının çeşitli fonksiyonları temsil eden yöneticilerle ilişki kurmasını öngören bu kavram. Ancak dikkate almadığı konu insanların birbirleriyle ve yönetimle ilişkileriydi. iş standartları. (II) Bilimsel yönetimin yöntemleri. Taylor’ın zaman ve hareket etütleri. İşçiler ve iş sahipleri arasında parasal yönden çatışma olmasa da psikolojik ve sosyolojik faktörleri dikkate almadığı için çatışma çıkabilirdi. Böylece bilimsel yönetimin eleştirilebilecek yönü ortaya çıktı. Ford motor şirketi 1908 yılının başlarında sistemi kabul etti. hareket ve zaman etüdü ve başarıyı artırmak için işçilerin aşırı derecede çalıştırılması gibi konular üzerinde durmuştur. endüstriyel organizasyonların yanı sıra birçok diğer işletmelerde de uygulanabilmektedir. ücret sistemleri ve modern maliyet sistemleri hem teorik alanda hem de uygulamada çok yararlı oldu. bilimsel yönetimin bir mirasıdır. 61) Taylor bilimsel yönetim konusuna mekanik açıdan diğer bir ifadeyle teknik açıdan bakmış birinci sınıf işçi. Bugün modern yönetim tekniklerinin uygulanmasına bakılacak olursa bunların temelinde Taylorizm görülür.işle ilgili talimatlar. 60) Taylor atölye seviyesinde verimliliğin artırılması ile ilgilendi. fakat işçilerin psikolojik ihtiyaçlarını karşılayamazdı. Bir işin en iyi şekilde nasıl yapılabileceğini bize gösterir.Bilimsel Yönetim Yaklaşımı’nın organizasyon teorisine iki yönden katkısı bulunmuştur: (a) Birincisi iş dizaynı ve standartlaştırma ile ilgilidir. iş verimliliğini artırmaktadır. Taylor beşeri ilişkileri tam anlamıyla görmezlikten gelirken işin ve motivasyonun ekonomik yönüne bakıyordu. Amerikan ve Japon üretim mucizesi. (KOÇEL. standardizasyon. (ÖZALP. 1998: Syf.2003: Syf. İşletmecilerin problemlerini rasyonel bir şekilde çözer. Bilimsel yönetim teşvik ve önerileri yanında uygulamalı çalışmalara dayandığı için bir çok işletme tarafından uygulanmıştır. Taylor çalışanların duygu. uzmanlaşma. (b) İkincisi Taylor tarafından önerilen fonksiyonel formenlik (ustabaşılık) kavramıdır. hesap cetvelleri ve emekten tasarruf sağlayan diğer uygulamalar. istek ve psikolojilerini önemsememiştir.199. (III) Bilimsel yönetimin etkili teknikleri bize. (ÖZALP. 68) Bilimsel yönetim teorisi genel olarak incelendiğinde fayda ve eksikleri ise şu şekilde ifade edilebilir. . (ÖZALP. Bunun yanında yönetimin iyi bir planlama yaparak ve insiyatifi işçilere bırakmadan yöneticilerin başarılı kılınmasının mümkün olacağını ileri sürüyordu. 1998: Syf. (a) Faydaları: (I) İnsanların takım halinde çalışması. standardizasyon. 1998: Syf. İşletme bu sistem ile on dört dakikada otomobil üretilmesiyle gurur duyuyordu. planlama. Bilim ve tecrübeler teknik sorunları çözebilirdi. daha sonra yönetim süreci yaklaşımının ‘ emir-komuta birliği’’ ilkesine ters düştüğü için fazla bir uygulama alanı bulamamıştır. işlerin daha verimli ve rasyonel bir biçimde yapılmasını sağlar. 12 .

77) (1) Henry Fayol: Fayol’de Taylor gibi direkt olarak endüstri içinde çalışan bir yazardır. ancak işçiler işi beğenmediklerinde işten çıkmayı. Yönetim Süreci Yaklaşımı: Yönetim süreci yaklaşımı da ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almıştır. onun tamamlayıcısı sayılabilir. Yönetim süreci yaklaşımının mesajı şudur: Bu ilkeleri izlersen başarılı olursun (EREN.18) b. koordinasyon sağlamak ve kontrol etmek” şeklinde tanımlamıştır. Ancak Fayol’ün İngilizce literatürde yerin alması ancak 1946’dan sonra. işçilerin eğitim sorunu ortaya 13 . Fayol. Yönetim bir ölçü ve kıyas meselesidir. kitabının İngilizce’ye çevrilmesi ile birlikte olmuştur (EREN. Ele alınan bu konularla ilgili olarak çeşitli ilkeler geliştirilmiştir.1998:Syf. Yönetim teorisine en büyük katkıyı sağlayan Henry Fayol’dur. yönetim süreci yaklaşımının belirli bir sistem içinde ele aldığı konulardan sadece birisidir. Aşağıda bunlardan organizasyonla ilgili olanları ele alınarak incelenmiştir. ücret artışına yeğlemişlerdir.1998.ileriyi görmek. Düşüncelerini 1916’da Fransa’da yayınlanan kitabında açıklamıştır. 1998: Syf. Yönetime ilişkin 14 ilkeyi ortaya koymuş. Bu yönü ile bilimsel yönetim yaklaşımından çok daha geniş ve kapsamlı bir yaklaşımdır (EREN.. yönetimde hiçbir şey mutlak değildir. planlama ve organizasyon yapıları için geniş ölçüde kullanılmaktadır .10) Fayol yönetimin tanımını.19).1998: Syf. (II) Sorunların ortaya çıkışı sendikacılığı geliştirmiş ve bunun sonucu işçi haklarındaki iyileşmeler.. ancak “.200) Organizasyon. Eksikleri: (I) Üretimin artmasının işten çıkarmaya sebep oluğu inancı işçilerin yavaş çalışmalarına neden olmuştur. (IV) İş tatmini için insan istekleri göz ardı edilmiştir. (III) İşçilerin sosyal ihtiyaçları göz ardı edilmiştir. ABD dışında bu fikir akımının önderliğini yapmıştır. Yönetim süreci yaklaşımı sadece organizasyon konuları ile ilgili değil fakat yönetimin bütün alanları ile ilkeler geliştirmeye çalışmıştır... “. Taylor ve izleyicilerinin daha çok iş dizaynı ve işlerin yapılma şekli ile ilgilenmelerine karşılık.1998:Syf.(ERTÜRK..2003:Syf. benzer şartlarda bile olsa aynı ilke nadiren aynı şekilde uygulanır. (ÖZALP. Bilimsel yönetim hareketi teknik açıdan konuya bakmış ve yönetim organizasyona fazla önem vermemişlerdir. Üst yönetim birimlerini geliştirmeye çaba sarf etmiş ve yönetime yukarıdan bakmıştır. örgütlemek ve kumanda etmek. Geliştirdiği ilkeler günümüzde. (KOÇER. yönetim fonksiyonlarına dayandırarak yapmış ve yönetimi. (V) çıkmıştır. Fayol organizasyonun tamamını ele alarak iyi bir organizasyon dizaynı ve yönetiminin ilkelerini araştırmıştır. (VI) İşçilerin daha fazla ücret almasıyla ilgilenmiştir. işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi germiştir. Bu nedenle ilkeler esnek olmalı Bilimsel yönetimin yaygınlaşmasıyla.21). yönetime Taylor’un bakış açısından bakmamış.19).1998:Syf.. (ERTÜRK.(VII) (b) Yönetimin uzmanlaşmasını sağlar.. Dolayısıyla bu yaklaşım bilimsel yönetim yaklaşımının bir nevi devamı.

(ÖZALP. (b) Ticari faaliyetler: Genellikle satma.” diyerek yönetimin özelliklerini belirtmiş. Sadece üretmek yeterli değildir. imalat. yönetimi kendi içinde beş önemli işleve ayırmıştır. sıra bakımı vb. 1998: Syf. Ticari yetenek. satın alma ve değiştirme gibi faaliyetleri kapsar. Pazar hakkında doğru bilgi sahibi olma ayrıca rakipleri tanıma uzun dönem bakış açısını gerekli kılar.10) Taylor ile karşılaştırma yapılırsa Fayol bir örgütü yönetmek veya o örgütün birimlerinin birinin başında bulunan bir yöneticinin yapması gereken faaliyetleri. işlerden oluşur. 1998: Syf. Emniyet faaliyetleri: Genellikle insanları ve malları çeşitli tehlikelere karşı maliyet (d) Muhasebe faaliyetleri: Bu faaliyetler defter tutma bilanço. dirayet. hesapları. karar verme. 1998: Syf. organizasyon. (e) Yönetim faaliyetleri: Yönetim faaliyetlerini planlama. tesis için. kar-zarar tabloları hazırlama istatiksel hazırlama gibi faaliyetlerdir. araç ve hammaddeler ile kar dağıtmak için para gereklidir.1998:Syf. emir verme. Bunlar: 14 . uyumlaştırma. 77) (c) Finansal faaliyetler: Bu fonksiyon olmadan diğer faaliyetlerin olması imkansızdır. (EREN. 80) Fayol’un incelemelerinde asıl ağırlık noktasını yönetim faaliyeti oluşturmuştur. bunlara ilişkin işlev. ilke ve kuralları açıklamaktadır. gözlem ve tecrübelerine dayanarak şu ilkeleri belirlemiştir: (a) (b) (c) (ç) (d) (e) (f) (g) (ğ) (h) (ı) (i) (j) (k) İşbölümü Yönetim birliği Merkezcilik Yetki ve sorumluluk Hiyerarşi ilkesi Kumanda birliği Disiplin Asil ve eşit muamele Maaş ve ücretler Genel Çıkarların kişisel çıkarlara üstünlüğü Düzen Personelin devamlılığı İnisiyatif Birlik ve beraberlik(ERTÜRK. koordinasyon ve denetim olmak üzere beşe ayırmıştır.ve ihtiyaca adapte edilmelidir. Bunlar: (a) Teknik faaliyetler: İşletmede yer alan teknik faaliyetler üretim.19) Fayol’e göre bir organizasyondaki faaliyetler başlıca altı grupta toplanabilir. Personelin maaşlarını ödemek için. Düşünür. (ç) korumaktır. (ÖZALP.

84) (ç) Hiyerarşi İlkesi: Bu zincir emir ve haberlerin aşağı inmesi ve bazı bilgilerin yukarı çıkması ile emir komutada birlik sağlamak için gereklidir.(a) (b) (c) (ç) (d) Öngörme ve planlama. 83) (c) Merkezileşme İlkesi: Yöneticinin ellerinde yetkileri bulundurma veya yetkileri alt basamaklara devretme merkezleşme-merkezleşmeme olarak tanımlanabilir. yetki. A B Şekil-3 Fayol Köprüsü E D F G C L M N O P R 15 . Aynı amaca dönük işlerin bir yöneticinin sorumluluğuna verilmesiyle yönetim birliği sağlamış ve çatışmalar önlenmiş olur. 1998: Syf. 1998:19) Bazen eğitim ve yetiştirme de ayrı bir fonksiyon olarak bu sürece dahil edilmektedir. disiplin ve dengeyi bozar. Bu aşağıdaki şekil ile ifade edilebilir. (ÖZALP. İşbölümü İlkesi: İşbölümü aynı çaba ile daha fazla üretimde bulunabilmek için gereklidir. 1998: Syf. 82) (a) Yönetim Birliği İlkesi: Bir grup veya bölümden bir kişinin sorumlu olması ilkesidir. (EREN. Bir kimse birden fazla amire hizmet edemez. Bu. Emir-komuta. Buna Fayol köprüsü de denmektedir. Koordinasyon. PLANLAMA ORGANİZASYON YÜRÜTME KOORNASYON KONTROL Şekil-2 Bir Süreç Olarak Yönetim Fayol birbirine bağlı görevlerden ve otoriteden meydana gelen bir sistem yaratabilmek için gerekli esasları ortaya koymak gerektiğini ifade etmiş ve bir sistemin sahip olması gereken yapısal ilkeler öngörmüştür. Buna göre yönetim planlama fonksiyonu ile başlayan ve kontrol fonksiyonu ile son bulan ve tekrar planlama ile devam eden bir süreçtir. (ÖZALP.İşbölümü daha başarılı bir üretkenlik sağlar. haberleşme ve yürütme. Fayol bu aksaklığı gidermek. (ÖZALP. (b) Yetki ve Sorumluluk İlkesi: Fayol yetkinin sorumluluktan ayrılamayacağını ve diğerleri üzerinde yetkisi olan yöneticinin aynı zamanda karar vermede ve sonuç elde etmede sorumluluk taşıması gerektiğini ileri sürmektedir. Örgütleme. Faaliyet sonuçlarını denetleme ve değerlendirme. 1998: Syf. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir.için iskele veya köprü önermektedir.

insiyatif. irade. (ÖZALP. yöneticilerin ne gibi niteliklere sahip olmaları gerektiğini şu şekilde ifade etmiştir: (1) (2) verme. Fiziksel nitelikler: Sağlık. Fayol çeşitli büyüklükteki işletmelerde görevli yöneticilerin özellikleri üzerinde durmuş küçük işletmelerde en önemli olarak teknik yeterliği görmüş ve büyük işletmelerde en önemli konunun yönetsel yetenek olduğunu belirtmiştir. 100) Fayol. uyum sağlama.Hiyerarşi ilkesine göre ‘’E’’ adlı kimsenin ‘’O’’ya ulaşabilmesi için ‘’E’’nin D. (6) Manevi nitelikler: Sorumluluk kabul etme. sadakat. 99) Tablo-1. enerji. Genel eğitim: Kendi özel bilgisi dışında genel kültüre sahip olma.C. (3) (4) (5) yönetsel.N ve O’ya ulaşması mümkün olur.M. Zihinsel nitelikler: Anlama ve öğrenme yeteneği. 85).Fayol bunun çok sakıncalı olduğunu belirtmekte ‘’E’’ ve ‘’O’’ arasında bir geçit ‘’köprü’’ ya da ‘’kısa devreli ilişki’’ kurmakta. karar Fayol çeşitli personel yeteneklerinin nispi önemini belirterek bunun yönetim kademesine göre farklı olabileceği üzerinde durmuştur. (ÖZALP.B ve ‘’A’’yı buradan L. 1998: Syf. 1998: Syf. Özel bilgi: Gördüğü işle ve fonksiyonla ilgili bilgiler. teknik. 1998: Syf. Yeteneğin Türü ve Oranı Yönetici Büyük İşletme İşçi Ustabaşı Atelye Şefi Kısım Şefi Teknik Şefi Müdür Birleşik İşletme Topluluğu Genel Müdür Devlet Sanayi Bakan Başbakan 50 60 10 8 10 8 10 8 10 8 10 8 100 100 50 10 10 10 10 10 100 Daire 5 15 25 30 35 40 85 60 45 30 30 15 5 5 5 5 15 5 5 10 5 10 10 10 10 10 5 10 15 20 10 10 100 100 100 100 95 100 Yönetsel % Teknik % Ticari % Mali % Emniyet % Muhasebe % Toplam Tablo-1 Yeteneklerin Hiyerarşi Kademelerine Göre Oransal Önemlerini Gösteren Tablo 16 . vb. Tecrübe: Yapılan belirli işten dolayı kazanılan bilgi. isteği. ticari finansal. böylece ilişkileri kolaylaştırmaktadır (ÖZALP.

(2) Hakkaniyet İlkesi: Elemanların en yüksek verimi sağlamaları onların iyi bir şekilde güdülenmelerine bağlıdır. enerji. Yeteneğin Türü ve Oranı Yönetici Sınıfı Tek Kişi İşletmesi Küçük İşletme Orta İşletme Büyük İşletme Dev İşletme Devlet İşletmesi Yönetsel % 15 25 30 40 50 60 Teknik % 40 30 25 15 10 8 Ticari % 20 15 15 15 10 8 Finansman % 10 10 10 10 10 8 Emniyet Muhasebe % 10 10 10 10 10 8 % 10 10 10 10 10 8 Toplam 100 100 100 100 100 100 Tablo-2 Çeşitli Büyüklükteki Sınai Kuruluşların Yönetimlerinin Oransal Yetenekleri Fayol döneminde yönetim eğitim ile ilgilenmiş ve yönetim eğitiminin uygulamada endüstri önderlerince bireylerin eğitildiğini ve bunun temel nedeninin teori eksikliği olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle yöneticiler astlarına güvenmemeli. insan davranışlarına ve psikolojisine ters düşen klasik yönetim anlayışının temellerini oluşturmaktadır.Fayol’un açıklanmış olan yönetim işlevleri ve bunlara ilişkin ilkeler. süreçle ilgili ve (1) Disiplin: Fayol disiplini ‘’itaat. 100). 1998: Syf. 100) Fayol’un yönetim süreciyle ilgili de düşünceleri vardır.21) Fayol’a göre ortalama (vasat) insan tembeldir iş yapmaktan kaçmanın yollarını araştırır. (ÖZALP. 88) 17 . (ÖZALP. Eşit muamele ilkesi güdülenmeyi artıracaktır. 86) (3) Kumanda Birliği İlkesi: Her astın bir üstten emir alması ve ilk üstü atlayarak daha üst basamak yöneticileriyle ilişki kurmamasıdır.21) Fayol çeşitli büyüklükteki işletmelerde görevli yöneticilerin özellikleri üzerinde durmuş küçük işletmelerde en önemli olarak teknik yeterliği görmüş ve büyük işletmelerde en önemli konunun yönetsel yetenek olduğunu belirtmiştir(ÖZALP. bunları ilkeler başlıkları altında ifade etmektedir.Tablo-2. çalışkanlık. 1998: Syf. Yapılan işe göre uygun ücret düşünmüştür. yapılan her işe nezaret etmeli ve mutlaka kontrolden geçirmelidir. (ÖZALP. 1998: Syf. (EREN. davranış organizasyonla’’ bireyler arasında sözleşme hükümlerine saygı olarak düşünmüştür. 87) (4) Personelin Ödüllendirilmesi ve Ücretleri:Fayol’un bu ilkesi çalışanlara yeter ölçüde ve adilane ücret ödemek olarak ifade edilebilir. İnsanlar sorumluluktan kaçmayı ve yöneltilmeyi tercih ederler.(EREN. (ÖZALP. 1998:Syf. 1998: Syf. 1998:Syf. 1998: Syf.

1998: Syf. 18 . Yönetim alanı ilkesi. organizasyon . Tanım İlkesi. Fayol’un Yönetim Elemanları ile İlgili Görüşleri: (1) Planlama: Yönetim ileri bakmaktır diyen Fayol ileriyi görmenin yönetimin temel elemanlarından biri olduğunu belirtmiştir. (ÖZALP. Fayol belirli bir yönetim döneminde sadece bir plan olması gerektiğini aynı zamanda birden fazla planın olmasının karışıklık ve düzensizlik yaratacağını ancak planın çeşitli kısımlara ayrılabileceğini belirtmiştir. (4) Koordinasyon: Fayol koordinasyonu ayrı bir yönetim elemanı olarak düşünmüş ve işletmenin çalışmasını kolaylaştıracak ve başarısını sağlayacak şekilde tüm faaliyetlerin uyumlaştırılmasını belirtmiştir. 1998: Syf. (ÖZALP. 1998: Syf. Fayol yönetimi oluşturan elemanlarla ilgili de görüşleri ifade etmiştir. 96) (5) Denetim: Denetim bir işletmede yapılan her şeyin programa verilen emirler ve kabul edilen ilkeler uygun olup olmadığını belirler(ÖZALP. Urwick: Urwick’in genel yönetim hakkında söyledikleri ve yazdıklarının çoğu Fayol’un planlama. aileni çıkarının aile bireylerini çıkarlarından. 1998: Syf. 92) (3) Kumanda: Yöneticinin amacı olan işletmenin genel çıkarı için her bireyin kendi bölümünden optimal bir sonuç elde etmesidir. 1998: Syf. (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) Amaç ilkesi. Organizasyon teorisinde biçimsellik üzerinde duran Urwick bütün organizasyonlara uygulanacak sekiz ilkeden söz etmektedir.koordinasyon. emir verme ve denetim başlığı altında yazdıklarının bir başka biçimde düzenlemesiydi. (ÖZALP. Yetki ve sorumluluk dengesi ilkesi. devletin çıkarlarının vatandaşların veya bir grup vatandaşın çıkarından önde geldiğini belirtmiştir. Adil bir biçimde açık ve seçik olarak düzenlenmiş anlaşmalar. Fayol planın hazırlanması için kişilerin katılması gerektiğini ifade etmiştir. 91) (2) Organize etme: İşletmenin fonksiyon görebilmesi için yararlı olan her şeyi yapmakla ilgili bir faaliyet olarak nitelendirilmiştir. (a) (b) (c) Üstlerin örnek davranışları ve ciddiyeti. (ÖZALP. 100) (2) Yönetim Süreci Yaklaşımına Katkıda Bulunan Diğer Düşünürler ve Görüşleri: (a) Lyndall F. Uzmanlaşma İlkesi. 97) Fayol döneminde yönetim eğitim ile ilgilenmiş ve yönetim eğitiminin uygulamada endüstri önderlerince bireylerin eğitildiğini ve bunun temel nedeninin teori eksikliği olduğunu belirtmiştir. İyi bir ücret olması gerektiğini ifade etmiştir. . Koordinasyon ilkesi.(5) Genel Çıkarların Kişisel Çıkarlara Üstünlüğü İlkesi:İşletmenin çıkarlarının bir kişinin veya bir grup insanın çıkarlarından önde geldiğini. Sorumluk ilkesi. Hiyerarşi ilkesi. Fayol bu ilkelerin uygulanması için.

süreç ve etki kuramlarına dayandırmışlar (ÖZALP. yönetimin temel ilkesinin koordinasyon olduğunu. Bundan. Örgütlenme. Bu konuda Fayol’un düşüncelerine paralel olarak düşünmektedir: (1) (2) (3) Planlama. 1998: Syf. 1998: Syf. insanlar arasında kapasite ve bilgi farklılıkları bulunduğuna dikkat çekerek. 1998: Syf. Yönetim alanını dar tutmakla bu durumun önüne geçilecektir. 107) Düşünür. (ÖZALP. Süreç itibarıyla. 1998: Syf.Urwick bütün üst yönetim kademelerinde denetlenecek ast sayısının dört olmasını belirlemiş ve yetki devri ile aşağı kademelere inen görevlerde denetimden çok iş görmek söz konusu olduğundan yönetim alanının sekizle on iki olabileceğini öne sürmüştür. önderlerin bu halini gören astların cesaretleri azalacaktır. 1937 yılında yayımlamış olduğu “Yönetim Bilimi Hakkında Notlar” adlı eserinde ileri sürdüğü fikirlerin esasını her yönetim için geçerli olabilecek yönetim unsurları oluşturmaktadır. (ÖZALP. (ÖZALP. Money gibi Gulick’te organizasyonun başarısı için koordinasyonun gerektiğini ve bunun için işlerin bazı ölçülere göre gruplandırılması gerektiğini ifade etmiştir. 19 . 103) (b) James D. Money İlkeleri: (1) (2) (3) (c) Koordinasyon. James D. zamanının darlığı nedeniyle üst hepsini bir çırpıda göremeyecek bu yüzden gecikmeler olacaktır.Bunlar: (1) (2) (3) (4) Fonksiyonlar. diğer ilkelerin amaçlar etrafında faaliyetlerin koordine edilmesi esnasında ortaya çıktıklarını ve ikincil derecede önemli olduklarını savunmuşlardır(EREN. işbölümünün oluşturduğu koordinasyon sorunu üzerinde durarak bunu gidermenin yollarını araştırmıştır. insanların kapasitelerine en uygun olan faaliyet alanında uzmanlaşmasının yararlı olacağına işaret etmiştir.26) . Money: Money. Hizmet ettiği insanlar itibarıyla.27). 1998: Syf. İşin görüldüğü yer itibarıyla olabilir. Çeşitli görevler arasında ayırım yapmak. Reiley ile birlikte yaptığı çalışmalarla organizasyon ilkelerini ilke. Hiyerarşi. 1998:Syf. 1998: Syf. 104). Düşünür. Üstün yönetim alanı geniş tutulduğunda astların çoğalması yönünden üstü görmek zorlaşacaktır.Luther organizasyonda her bireyin aşağıdaki dört yoldan biriyle sınıflandırılabileceğini ifade etmiştir. 105) Luther Gulick: Guilick. Zorunlu olarak sıra beklemek gerekecek. (EREN. bir meselenin kendisine sorulması halinde üst karar vermek konusunda zaman zaman kararsızlık içinde kalacak .(ÖZALP. 101) Urwick ayrıca şu görüşe yer vermektedir. Danışma birimleri.

yükselmeleri performanslarına göre olacaktır. 108) Max Weber’e göre yönetsel yetkeler güçlerinin kaynağına göre üçe ayrılır. 1998: Syf.216) Bürokrasi yaklaşımı Max Weber’le başlamıştır. 107) Max Weber’e göre bürokratik bir yapı. Amaçların gerçekleştirilmesi için gerekli işler ileri derecede uzmanlaşmaya (2) İşle ilgili kararlar ve faaliyetler biçimsel olarak saptanmış ilke ve yöntemlerle sürdürülecektir. Burada yönetim gücü geleneksel olarak bir ailenin elindedir. onu tabiatına aykırı biçimde tanımlamıştırlar ve üretim için duygusuz bir araç ya da robot gibi algılamış ve değerlendirmişlerdir. günlük dilde kullandığımız. Bütçe ve finansman (TORTOP. başarıya ulaşamamış ve ne insanın mutluluğuna. büyücülük ve benzer üstün kişisel beceri ve niteliklere dayanan karizmatik yetke’dir. (ÖZALP. Bu nedenle düşündükleri ve kurdukları yönetim sistemi insan için davranışsal bir sorun kaynağı olmuş. 1998: Syf. (2) Kahramanlık. ‘’bugün git yarın gel’’ anlamının tersine etkinlik açısında ideal bir organizasyon yapısıdır (KOÇEL. Karizmatik gücünü oluşturan nitelikleri değişmediği sürece yetkesi devam eder. Yönetim Süreci Yaklaşımının Değerlendirilmesi: Fayol ve yandaşlarının insanın üstün yetenek ve becerileri ile yaratıcılığını görmek şöyle dursun. Personel işin gerektirdiği teknik bilgi ve yeteneği ölçen sınav sonuçlarına göre seçilecek ve terfi ettirilecektir(ÖZALP. bürokrasiden en çok yarar sağlayabilmek için organizasyonların bazı özelliklere sahip olması gerektiğini düşünmektedir. Haberleşme. işlerin geciktirilmesi. 2003:Syf. Eşgüdüm. Weber büyük işletmelerin yönetimi için rasyonel bir esas olarak bürokrasiyi görmüş ve ideal bir organizasyon biçimi olarak bürokrasi üzerinde durmuştur (ÖZALP. 1900’lerin başlarında Alman sosyoloğu Max Weber tarafından geliştirilmiştir (KOÇEL. Bürokratik yapının herhangi diğer bir yapıya nazaran çok üstün olduğunu düşünen Weber. (3) Organizasyonda çalışsan personelin görevini. 108). 1998: Syf.16). Weber bürokrasiyi organizasyon açısından ele almış bir büro veya bir makam tarafından yönetimi düşünmüştür.1999:Syf.216).(EREN. Karizmatik güce sahip olan kişi kendine inanan ve bağlanan kişilerden bir astlar grubu oluşturur. 2003: Syf. Bunlar şu şekilde sıralanabilir: (1) dayanır. 20 .21) c. yokuşa sürülmesi. Bürokrasi Yaklaşımı: Klasik teorinin üçüncü yaklaşımı olan bürokrasi.. biçimsel olarak ve gayri şahsi bir şekilde yapması gerekir. kutsallık. Burada amaç işletmenin başarısının şahsi davranmakla azaltılmasıdır. 1998: Syf. kaideler yazılı hale getirilmelidir. (4) Çalışanlar teknik yeteneklerine göre çalıştırılmalıdır.(4) (5) (6) (7) (3) Kumanda. Buna örnek olarak krallıkla yönetilen toplumlar gösterilebilir. Bunlar: (1) Babadan oğula geçen. doğuştan kazanılan ve kişisel olan geleneksel yetke’dir. Yönetimle ilgili kararlar. ne de söylemin etkinliğine katkıda bulunamamıştır.

(2) Açık ve seçik bir şekilde belirlenmiş hiyerarşik bir yapı.217) Bir organizasyon yaklaşımı olarak bürokrasi Weber’den sonra Robert Merton. Böylece her kademe bir üst kademe tarafından kontrol edilecektir. Alvin Gouldner gibi yazarlar tarafından ayrıntılı olarak incelenmiş ve daha da geliştirilmiştir. Personelin kullandığı yetki ne karizmatik yetki. Toplumun arzu ve ihtiyaçlarını bilen ve bunları gerçekleştirebilecek yetenek ve bilgilere sahip yöneticiler seçilmektedir ve buna akılcı bir seçim denebilir. hissi her hangi bir bağ geliştirmeden davranması gerekir. (EREN. nede kralların veya kabile şeflerinin sahip olduğuna inanılan ilahi yetkidir. (3) Yasal yetkinin uygulanması: Organizasyon birimleri yasal yetki ile birbirine bağlanacaktır. bulundukları organizasyon kademesi ve pozisyondur. biraz da günlük hayatta edinilen tecrübelerinde etkisi ile yoğun bir şekilde inceleme ve araştırma konusu yapılmıştır. bu tür kararlarda hiçbir dış baskı rol oynamayacaktır. (3) İlke ve yöntemler. Organizasyon mensuplarının kullandığı yetkinin kaynağı. bu yeteneklerini koruduğu müddetçe o mevkide kalacak.( (KOÇEL. ideal. Weber’e göre organizasyondaki personelin sahip olması gereken özellikler şunlar olmalıdır. şahsa göre değişmeyen ve rasyonel bir organizasyon yapısı oluşacaktır. Bu yöntem ve İlkelerin izlenmesi ile organizasyondaki birlik sağlanacaktır. mikro açıdan bir örgüt modeli olarak geliştirilen bürokratik organizasyon yapısının başlıca özellikleri şöyle ifade edilebilir: (1) Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü. herhangi bir kızgınlık veya aşırı arzu göstermeden.. organizasyonların bürokratik olma veya olmama şeklinde sadece bir grup içinde değil. Organizasyona dahil olan bir kişi bu anlamda yasal yetkiyi kabul eder. Peter Blau. 1998: Syf. Organizasyondaki mevkileri kim işgal ederse bu ilkelere göre çalışacaktır. Bu yaklaşıma göre bu ilkelerin izlenmesi ile etkin. 21 . Philip Selznick.(3) Demokratik. Yönetim gücünü elinde bulunduranlar da bu kurallara uyarak toplum tarafından seçimle iş başına getirilmektedirler. Ayrıca bu ilkeler üst kademeler. Bürokratik yaklaşımın ilkeleri de daha önceki yaklaşımlara benzemektedir.22) Sosyal açıdan bürokratik yapıların neden gerekli olduğu. alt kademelerin çalışmalarını kontrol ve koordine etme imkanı verecektir. akılcı ve yasal düzenlemelerin olduğu toplumlarda görülen meşru yetkedir. (1) Gayri şahsi ilişkiler: Weber’e göre bir personelin sadece bulunduğu kademelerin ilkeleri doğrultusunda rasyonel olarak. bunların nasıl çalışmaları gerektiği gibi tartışmalara girmeden. Akılcı düzenlemeler ve bunların dayandığı yasal kaide ve kurallara yöneticilerde dahil olmak üzere herkes uymak zorundadır. fakat yüksek derecede bürokratik yapıdan düşük derecede bürokratik yapıya kadar iki uç arasında çeşitli derecelerde bürokratik yapı gösterdikleridir. Bu araştırmaların en önemli bulgularından bir tanesi. Bürokrasi yaklaşımı. (2) Teknik yetenek esasına dayanan bir personel seçim ve terfi sistemi:Personel işin gerektirdiği teknik bilgi ve yeteneği ölçen sınav sonuçlarına göre seçilecek ve terfi ettirilecek.2003: Syf. Bu ilkeler işgal edilen mevkilere bağlıdır. Warren Bennis bürokratik yapının modern topluma uymadığını ve bu tür yapıların sonunun geldiğini iddia etmiştir. Her kademede işlerin nasıl yapılacağı ile ilgili olarak ayrıntılı ve somut ilkeler ve yöntemler geliştirilecektir.

. İnsan unsurunu ikinci plana atmış olması.( (KOÇEL. Şahsi sorunların iş yerine yansımayacağı.)belirlenen ilkeler doğrultusunda bir araya getirilmesi ile yapı oluşturulmuş ve insan unsurunun bu yapı içine konması ile onun bir makine gibi .( (KOÇEL. SONUÇ : Şimdiye kadar yapılan çalışmada klasik organizasyon teorisi ifade edilmeye çalışılmıştır.2003: Syf. 219) 22 . neo klasik veya davranışsal teori ile tamamlanmıştır. Ayrıca bu ilkeler her yer ve organizasyon içinde geçerli kabul edilmiştir. İnsan unsuru dışındaki unsurların (maddi unsurlar. vs.2003: Syf. Daha sonra geliştirilen modern teori ile de klasik ilkeler yeni bir görüş açısından ele alınmış ve mekanik yapının karşıtı olarak organik organizasyon yapıları üzerinde durulmuştur. kavramlar. iş. Bunun sonucu olarak ortaya ‘’bürokratik’’ veya daha genel ifade ile ‘’mekanik’’ olarak adlandırılan organizasyon yapıları ortaya çıkmıştır. onu modelin bir parçası yapmamıştır. Bu yaklaşımlar tarafından geliştirilen ilkeler hep ‘’en iyi’’bir organizasyon yapısının nasıl oluşturulabileceği sorunu etrafında toplanmıştır. Özellikle 1930’larda yapılan meşhur Hawhorne Çalışmaları organizasyonların anlaşılmasında yepyeni bir çığır açmıştır. görev. işletme içinde geçirilen zaman ile işletme dışındaki yaşamın birbirinden ayrı olduğu varsayılmıştır.6. ilgili kademenin öngördüğü doğrultuda davranacağı varsayılmıştır. . Klasik mekanik organizasyon yapıları insan unsuruna özel bir önem vermemiş. Klasik teorinin en çok eleştirilen yanı.. 218) Daha sonra yapılan çeşitli araştırmalar klasik teorinin ön görülerini çeşitli şekillerde değiştirmiştir.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->