P. 1
Arama Motorları

Arama Motorları

|Views: 359|Likes:
Yayınlayan: sgulen

More info:

Published by: sgulen on Mar 29, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/29/2011

pdf

text

original

Arama Motorları

Arama motoru, Web sitelerini dolaşarak içeriklerini inceleyen ve bu içerikleri sizin arama yapabilmeniz için uygun şekilde indeksleyen programlara verilen isimdir. Arama motorları ikiye ayrılır: (1) robotlu arama, aranacak sayfaları bilgisayar robotları indeksler. (2) dizinleme, insan gücü kullanılır ve editörler sizin için seçim yapar. Robotlu arama türden arama motorları örümcek (spider) adı verilen bir tür yazılım kullanırlar. Bu robot yazılımlar kayıt edilen bir sayfaya geldiklerinde sayfadaki tüm linklere ulaşarak indeksleme yaparlar. Bu yazılımlar arama motorunun cinsine göre sitenin kodu içerisinde title ve meta taglarını da kullanırlar. Günde 10 milyondan fazla sayfayı indeksleyebilen bu türden arama motorlarına örnek olarak Google verilebilir. Dizinleme türü arama motorları daha çok sarı sayfalı rehberlere benzerler. Bu tür arama motorlarının avantajı, daha spesifik aramalar yapılıp daha sağlıklı sonuçlara erişilebilmesidir. Dezavantajı ise bu dizinleri ve ilgili içeriği oluşturacak çok sayıda editöre ve zamana ihtiyaç duyulmasıdır. Yahoo bu tip arama motorlarındandır. İnternette bilgiye ulaşmak için kullanılan en yaygın yollardan biri arama motorlarıdır. Arama motorları, kayıt olan sitelerin belirlediği anahtar sözcükler içinde arama yaparlar. Detaylı arama yapmak ve aranılan bilgilere kolayca ulaşmak için arama motorlarının sunduğu belli kolaylıklar etkin biçimde kullanılmalıdır. Bu tür kolaylıklar kullanılmadığında, kullanıcılar talep ettikleri bilgilere arama motorlarının sunduğu binlerce karmaşık listeden ulaşmaları oldukça güç bir olasılıktır. Ayrıca arama yapmayı kolaylıştıran yazılımlar kullanıldığında arama işi kolaşlaşmaktadır. Bu yazılımlar aynı anda birçok arama motorunda toplu arama yaparak kullanıcılara büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

1

İnternette arzu edilen her bilgiye rahatlıkla ulaşılamamaktadır. Gelişmiş arama motorları kullandığında da aranılan gerekli verilere ulaşma olanağı bulunmamaktadır. Başarılı bir arama sonucunda ekrana gelen binlerce sonuç ile kullanıcılar gerçekten zor bir durumla karşı karşıyadırlar. Arama motorları web ortamında sunulan bilgilere kolayca ulaşma olanağı vermemektedirler, ancak sadece tek bir arama motoruna odaklanan kişilerin, zor arama kriterlerinde genellikle bir sonuca ulaşamayacakları açıktır. Bunun tipik nedeni olarak, iyi arama motorlarının tüm web ortamının her bir parçasını tek başına arayamaması söylenebilir. Dünya çapında en fazla kullanılan arama motorlarından biri olan Google ihtiyaca bağlı olarak aranılan verileri optimize edilebilir. Internette, www2.google.com ve www3.google.com Google sunucularının zaman zaman farklı arama algoritmaları kullanıldığı belirtilmektedir. Buna göre bir sunucunun tanımadığı bir bilgi başka bir sunucu tarafından bulunabilir. Bir çok arama denemesinde her defasında daha fazla sonuçla karşı karşıya kalınıyorsa Altavista arama motorunda Boolean operatörleriyle (AND, OR, NEAR, ADJ, NOT) arama sorgusu kısıtlanabilir veya bir kelimenin yazılışı tam olarak bilinmediği durumlarda özel karakterler (“*”) kullanılabilir. Vivisimo (www.vivisimo.com) arama motoru yalnızca büyük arama servislerini kontrol etmekle kalmıyor, sorguyu aynı zamanda CNN veya New York Times gibi haber portallarına da gönderebilmektedir. Vivisimo bunun için boolean arama komutlarını da sorguyla birlikte bulunabilir. Vivisimo’nun “Clustering Engineéi önemli anahtar kelimeleri sonuçlar içerisinde arıyor ve bunları, arama sonuçlarını konulara göre ayırmak için kullanılmaktadır. Eğer sorgular belirli üst seviye alanlar (.com, .tr gibi) ile sınırlı olacaksa, www.alltheweb.com adresi kullanışlı bir fonksiyon sunmaktadır. Arama sorgusu “-url:tld:com” ifadesi “.com” üst seviye alanını içeren tüm

2

sonuçları göz ardı edecek ve “+url:tld:tr” ise içerisindeki sonuçları sadece Türkiye kaynaklı olan bir liste ekrana getirecektir. Arama motorları, bir takım üretim hatalarına sahiptirler. Örneğin, ttrehber.gov.tr adresindeki bir veritabanı sorgusu ile dinamik olarak oluşturulan web sayfaları hiçbir arama motoru tarafından aranamazlar. Bu problem için BrightPlanet tarafından geliştirilen Lexibot (www.lexibot.com) uygun bir çözüm içermektedir. Program üreticisinin açıklamalarına göre 4.000’in üzerinde veritabanını araştırabilmektedir. Web ortamında kişi arama teknikleri de gün geçtikçe önemini artırmaktadır. Örneğin, elektronik posta adresini bildiğiniz bir kişinin ismini veya ismini bildiğiniz bir kişinin adresini veya diğer bilgilerini bulmak için kullanılabilir. Ülkemizde Türk Telekom’un ttrehber.gov.tr adresi, abonelik sözleşmesinde bilgilerinin yayınlanmasını isteyen kişilerden, adresini bilinenlerin telefon numarasına veya telefon numarası bilinen bir kişinin adres veya ismine ulaşmak olasıdır. Elektronik posta hesabı araması için de Hannover Üniversitesinin bir projesi olan MESA’ya (Meta Email Search Agent) http://mesa.rrzn.uni-hannover.de adresinden ulaşılabilir. Ayrıca www.iaf .com adresindeki Internet Addres Finder, http://people.yahoo.com adresindeki Yahoo People Search ve http://hometown.aol.com adresi de bu amaçla kullanılabilir. Elektronik posta adresini bilinen kişilerin isimlerine de www.infospace.com ve http://peoplesearch.net adreslerinden ulaşılabilir. İnternette dosya aramak amacıyla FTP sunucuları kullanılır. Resim, müzik, oyun veya sürücü türünden bir dosya arandığında, web sayfalarını değil dosya sunucularını inceleyen bir arama motoru kullanılmalıdır. Bu amaçla www.filemirrors.com, www.oth.com ve www.filesearching.com adreslerinde etkili aramalar yapılabilmektedir. Müzik veya film aramak için www.emp3finder.com , www.findsounds.com, www.jigle.com ve www.bitzi.com; sürücü aramak için www.driver-guide.com, www.windrivers.com ve www.driverzone.com; resim aramak için de

3

www.ditto.com ve www.alltheweb.com adreslerindeki arama motorları kullanılabilir Arama motorları, bir takım üretim hatalarına sahiptirler. Örneğin, ttrehber.gov.tr adresindeki bir veritabanı sorgusu ile dinamik olarak oluşturulan web sayfaları hiçbir arama motoru tarafından aranamazlar. Bu problem için BrightPlanet tarafından geliştirilen Lexibot (www.lexibot.com) uygun bir çözüm içermektedir. Program üreticisinin açıklamalarına göre 4.000’in üzerinde veritabanını araştırabilmektedir.

Arama Özellikleri
Google bugün en basit sorgularda bile binlerce sonuç veriyor. kaliteli sitelere ulaşabilmek için sonuçları özelleştirmek gerekiyor. “...”: en sık kullanılan özelliklerden biri. anahtar olarak yazdığımız kelime birden fazla ise ve kelimelerin yanyana aranmasını istiyorsak kelimeleri iki

4

tırnak arasına almamız yeterli. Kelime grubu aramalarına örnek: "frederic william goudy"

istenmeyen kelimeler: arama sonucunda istemediğiniz bir kelime varsa önüne eksi koyarak arama sonucundan dışlayabilirsiniz. örnek: bildirgeç -bildirgeç

define: google bir sözlük gibi de kullanılabilir. bunun için tanımlanmasını istediğiniz kelime ya da kelimelerin önüne define: yazmak. örnek: define: php

filetype: bu operatör ile google tarafından desteklenen dosya formatlarından herhangi birini seçerek arama yapabilirsiniz. mesela php ile ilgili bir e-kitap arıyorsanız filetype:pdf php

site: bu operatör ise aramaları belli siteler içinde yapmamızı sağlıyor. örnek: site:www.bildirgec.org frederic yazarak frederic kelimesi geçen yerleri sadece bildirgeç üzerinde buluyor.

OR : google aksi belirtilmedikçe arama sonuçlarında girdiğiniz tüm anahtar kelimelerin olduğu sonuçları gösteriyor. eğer sonuçlarda girdiğiniz anahtarların hepsini görmek gibi bir isteğiniz yok ise araya büyük harflerle OR yazın. bunun sonucunda google kelimelerin en az birinin olduğu sayfaları listeliyor. aynı anlamdaki kelimeler ile yapılan aramalarda kullanılabilir.

cache: bir web sayfasının google'ın belleğindeki versiyonunu görmek için cache: operatörünü kullanabilirsiniz. cache: ve sonra boşluk bırakmadan sayfanın adresini yazarak google'ın önbelleğindeki versiyonun görüntüsünü alabileceğiniz gibi adresten sonra boşluk bırakıp anahtar kelime yazarsanız ayrıca onların renklenmesini de sağlamış olursunuz. örnek: cache:www.google.com.tr google

allinurl: anahtarın tamamının url içinde aranmasını istiyorsanız kullanmanız gereken operatör allinurl: 'dir. arama kutucuğuna

5

allinurl:bildirgec renner yazarsanız url içinde hem bildirgec hem de renner kelimeleri geçen sonuçlar çıkacaktır.

inurl: bu operatör ise allinurl: 'den farklı olarak girdiğiniz anahtarların tümünün değil sadece kendisinden sonra yazılanın url içinde olmasını yeterli buluyor. yani inurl:bildirgec renner yazarsanız url içinde bildirgeç ve sayfanın herhangi bir bölümünde renner kelimesi geçen sonuçlar gelecektir. allinurl: ile aynı sonucu elde etmek için her kelimenin önüne inurl: yazmamız gerekir. örnek: inurl:bildirgec inurl:renner

allintitle: kullanım şekli allinurl: operatörü ile aynıdır. tüm anahtarları sayfanın başlığında arar. örnek 1: allintitle:bildirgec renner

intitle: kullanım şekli inurl: operatörü ile aynıdır. kendisinden sonra yazılan anahtarı sayfanın başlığında arar. örnek 1: intitle:bildirgec renner örnek 2: intitle:bildirgec intitle:renner

filetype: dodya biçimi. Filetype operatörü için google tarafından desteklenen fotmatlar:

• • • • • • • • • • • • •

Adobe Portable Document Format (pdf) Adobe PostScript (ps) Lotus 1-2-3 (wk1, wk2, wk3, wk4, wk5, wki, wks, wku) Lotus WordPro (lwp) MacWrite (mw) Microsoft Excel (xls) Microsoft PowerPoint (ppt) Microsoft Word (doc) Microsoft Works (wks, wps, wdb) Microsoft Write (wri) Rich Text Format (rtf) Shockwave Flash (swf) Text (ans, txt)

6

allinanchor: bu operatör kendisinden sonra gelen bütün anahtarlar kelimelerin köprü metinlerinde aranmasını sağlar. örneğin ulteo sirius linkinde anchor ulteo ve sirius kelimeleridir. örnek arama: allinanchor:ulteo sirius

inanchor: allinanchor: operatöründen farklı olarak sadece kendisinden sonra gelen kelimeyi köprü metini içinde arar. örnek: inanchor:ulteo sirius bu aramadan gelen sonuçlarda ulteo kelimesi köprü metninde olacaktır. sirius kelimesi ise sayfanın herhangi bir yerinde olabilir.

allintext: google çıkardığı sonuçların tamamını sayfa içindeki metinlerden elde etmiyor. sayfa başlıkları, url'ler, grafiklerdeki alt metinler gibi çok sayıda kaynakta arama yapılıyor. allintext: operatörü ile anahtar kelimelerin sadece metin içerisinde aranmasını sağlayabilirsiniz. örnek: allintext:ulteo Gaël

intext: sadece kendisinden sonra gelen kelimeyi metin içinde arar. örnek: intext:kulturbolschewismus rphonebook: Türkiye için olmasa da google'ın tehlikeli görünen özelliklerinden biri. amerika'da yaşıyorsanız eğer ve adınızla yaşadığınız eyalet biliniyorsa herkes yaşadığınız yeri nokta gibi öğrenebilir. kullanılacak operatör rphonebook: :) örnek: rphonebook:ahmet new york çıkan sonuçlarda telefon bilgilerinin yanında adresler de veriliyor ve sağda map linkine tıkladığınızda ise kişinin yaşadığı nokta ekrana geliyor. seçeneklerden satellite sekmesine tıkladığınızda ise uydu görüntüleri sizlerle.

• •

related: Bir sitenin içerik olarak benzerlerini bulur. info: Site hakkında özet bilgi verir. (Tasarımcısının seçtiği sözcüklerle) link: aranan siteye başka sitelerce verilmiş olan bağlantıları bulur. numrange: Sayı aramalarında isterseniz bir aralık tanımlayabilirsiniz. Örnek= "100..120" şeklindeki bir kriter 100 ve 120 arasındaki sayıları içeren sayfaları görüntüler

• •

7

daterange: 123-456 Bu operatör ile sonuç kümesini belirli bir zaman aralığı ile sınırlandırabilinir.Parametreler jüliyen takvimi biçimindedir.

book: konuyla ilgili kitapları bulur.

google froogle aramalarında geçerli operatörler

store: bu operatör ile aramanızı belirli firmalar ile sınırlandırabilirsiniz. örnek: calculator store:handango araması handango firması üzerinden satışa sunulan hesap makinelerini çıkaracaktır.

google grup aramalarında geçerli operatörler

author: aramanızı bir yazara göre yapmak istiyorsanız iki farklı seçeneğiniz var. birinci yol author:'dan sonra yazarın mail adresini yazmaktır ki bu kesin olarak o kişiye ait yazıları verir. örneğin bir kişinin php konulu yazılarını arıyorsanız php author:isim@adres.com yazmanız yeterli olacaktır. ikinci yol ise author:'dan sonra isim yazmaktır. bunun sonucunda o konuda yazan aynı isimdeki herkes listelenir. örnek: firefox author:ahmet aramasında firefox hakkındaki yazıları ahmet ismi ile sınırlandırdık.

group: bir konuyu sadece bir grup içinde yazılan yazılarda aramak istiyorsanız group: operatörünü kullanabilirsiniz. örnek: ajax group:ajaxnedir

insubject: son olarak da insubject: ile girdiğiniz anahtarların sadece konu başlıklarında aranmasını sağlayabilirsiniz. örnek: insubject:mysql

8

Google Servisleri
http://news.google.com.tr/archivesearch: Haber sitesi arşiv taraması. http://www.google.com/trends: Kim nerden neyi arıyor. http://www.google.com.tr/intl/tr/help/features.html: Google’ın kullanım özelliklerinin anlatıldığı sayfalar. http://talk.google.com: Google'ın Gmail hesabı olanlar için hazırladığı internet üzerinden mesajlaşma ve sesli görüşme yapılabilecek program. http://earth.google.com: Yeryüzünü ince ayrıntılarına kadar üç boyutlu görmeye yarayan programın indirilebildiği site, Google Earth. http://pack.google.com/ : Google'ın bütün programları bulunan paket programı . GSM (GPRS) internet hizmetleri: http://www.google.com/sms/: Amerika bölgesel cep telefonu haritası upload hizmeti. . http://www.google.co.uk/sms/: İngiltere bölgesel cep telefonu haritası upload hizmeti. http://gmail.google.com: Gmail,Google'ın e-posta hizmeti. Alanı 2,7 GB'ın üstündedir. Bir Gmail üyesinin davetiye göndermesi yoluyla, ya da cep

9

telefonu yoluyla gmail hesabı edinilebilir. http://docs.google.com: google'nin MS Office'ine alternatif ücretsiz internet ofisi uygulaması http://google.com/ig: Google Kişiselleştirilmiş Giriş Sayfası http://images.google.com: Resim, fotoğraf, grafik, çizim arama motoru http://video.google.com: Video arama motoru http://groups.google.com: E-posta listesi/grubu hizmeti http://maps.google.com: Harita ve uydu görüntüleri http://moon.google.com: Ay'ın uzaydan çekilmiş görüntüleri http://mars.google.com: Mars'ın uzaydan çekilmiş görüntüleri http://trends.google.com/: Google da en çok aranan kelimeler http://books.google.com: Basılı kitaplar arama motoru http://print.google.com: Google kütüphanesi. http://scholar.google.com: Akademik makaleleri, kitap bilgilerini ve göndermeleri arama motoru http://catalogs.google.com: Yayınevlerinin kataloglarını aramaya ve sayfa sayfa okumaya yarayan motor http://news.google.com: ingilizce Haberler http://reader.google.com: RSS ve ATOM okuyucu hizmeti http://labs.google.com/sets: Aynı kümeye giren başka sözcükleri öğrenmeye yarar http://www.google.com/language_tools: Google'ın birçok dildeki web sayfasını ve metni İngilizce'ye tercüme eden ve yine İngilizce web sayfalarını ve metinleri başka dillere tercüme eden hizmeti http://labs.google.com/: en son geliştirilme sürecindeki google prototip proje uygulamaları hakkında http://www.froogle.com: İnternet üzerinden ürün satın almak isteyenler için karşılaştırma şansı sağlayan arama motoru www.google.com/intl/xx-hacker/: Google’ın hackerlar için kullandığı dil. http://www.google.com/earth/: Uydudan dünyayı izleme. http://www.youtube.com: Google tarafından satın alınan dünyanın en kapsamlı video paylaşım sitesi

10

Google'ı Kullanmanın Püf Noktaları
İnternet gibi uçsuz bucaksız bir bilgi havuzunda aradığımız bir bilgiyi daha kolay bulabilmek için Google, Altavista, Yahoo gibi arama motorlarını iyi kullanmak gerekir. Bu nedenle basit kullanım tekniklerini bilmek gerekir. Aksi takdirde işimiz samanlıkta iğne aramak kadar zor olur. Bunun için şu 6 kurala dikkat etmeliyiz: 1. Soruyu doğru yazın. Varsayalım ki, bir ödev yapmak için internette kaynak arıyorsunuz. Bu durumda ödev başlığıyla ilgili birkaç detay ve

11

anahtar kelimeyi aratma iyi bir başlangıç olacaktır. Diyelim ki ödev başlığınız "Rönesans döneminde sanat akımları" olsun. Bu ödev başlığını doğrudan aratabildiğiniz gibi, sizin yoğunlaşmak istediğiniz örneğin "Leonardo" gibi özel bir detay varsa, arama motoruna "rönesans sanat leonardo" yazmanız sizi konuyla ilgili pek çok kaynağa ulaştırır. aynı zamanda arama motorlarına doğrudan sorunuzu da yazabilirsiniz. Örneğin: sabit diskinize format atmak istiyor fakat bunun nasıl yapılacağını bilmiyorsunuz. Böyle bir durumda, "sabit diskime nasıl format atarım" cümlesini yazmanız sizi bu konuyla ilgili sayfalara ulaştırabilir. 2. İngilizceye dikkat edin. İnternetteki bilgi kaynaklarının çok büyük bir kısmı tamamen İngilizce olarak hazırlanmıştır. Bu nedenle Türkçe arama seçenekleri her zaman yeterli sonuç vermeyebilir. Yapmanız gereken, aramak istediğiniz konuyla ilgili olarak anahtar kelime ya da cümleleri bir de İngilizce olarak yazmanızdır. Eğer İngilizce arama girdileri kullanırsanız, ulaşabileceğiniz kaynak sayısı önemli ölçüde artacak ve Türkçe aramalarda rastlayamadığınız bilgilere de ulaşabileceksiniz. 3. Daha fazla kelime kullanın. Aradığınız konuya en kolay ve kısa yoldan ulaşmak için arama sonuçları sırasında görüntülenecek sayfa sayısında azaltma yoluna gitmelisiniz. Bu durumda yapmanız gereken en önemli şey, aramak istediğiniz konuya göre daha fazla özel kelimeyi arama satırına yazmanızdır. Aradığınız konuya özel ne kadar fazla detay kelime kullanırsanız, gereksiz sayfalarla vakit kaybetmeden aradığınıza ulaşma ihtimali o kadar artacaktır. 4. Yazıma dikkat edin. Arama motorlarına arama girdisi olarak ne yazdığınız kadar önemli olan en büyük ayrıntı nasıl yazdığınızdır. Yazım hataları çıkan sonuçları farklılaştırır. Bir çok arama motoru, arama satırlarında bazı özel komutlar değerlendirebilir. Buna ait örnekleri daha sonra vereceğim. 5. Kelime çıkartın. Bir arama sırasında çıkacak sonuçlar arasında

12

ihtiyacımız olmayan bazı sayfaları görüntülememek için kelime çıkarma yolunu deneyebilirsiniz. Google'da "-"(eksi) işaretiyle kullanabileceğiniz bu özelliği bir örnekle açıklıyayım: Diyelim ki, Rönesans dönemindeki sanat akımlarını inceliyor fakat "resim" sanatıyla ilgili bir içerik istemiyorsanız, arama satırına "rönesans sanat akım - resim" yazmanız yeterli olacaktır. Hangi kelimeden önce "-" işareti kullanırsanız o kelimenin bulunduğu sayfalar görüntülenmez. 6. Cümle arayın. Tırnak( " ) işareti neredeyse tüm arama motorlarında cümle aramak için kullanılır. Eğer bir arama girdisinin en başına ve en sonuna ( " ) işareti koyarsanız o arama tam cümle olarak aranacaktır. Özellikle şarkı sözü ve şiir gibi bulunduğu ortama göre değişmeyen dokümanlara kolay ulaşmanızı sağlayan bu özelliği şu örnekle açıklayayım: "rönesans döneminde sanat akımları" gibi bir arama yaparsanız, cümlenin tam olarak bulunduğu sayfalar aranacak ve bulunduğu takdirde görüntülenecektir. Eğer aynı cümleden ( " ) işaretini kaldırır, yani; rönesans döneminde sanat akımları şeklinde yazarsanız, bu sefer içerisinde rönesans, döneminde, sanat ve akımları kelimeleri geçen sayfaların hepsi birden karşınıza çıkacaktır. Özetlersek ve pratik kuralları söyleyecek olursak; 1. Akıllı sözcük aratma dediğimiz, arama kutusunda + ve - karakterlerini kullanarak arattığınız ana sözcük( ya da sözcük grubu ) içinde bir filtreleme yapabilirsiniz. Bu tür bir uygulamada bazı özel sözcükleri tahmin ederek arama sonuçlarınızı daha dar bir alanda gerçekleştirebilirsiniz. Örneğin: Arama satırına pasaport+uzatma+gerekli yazıldığında, Google'da 339 sonuç veriyor. pasaport+uzatma+gerekli-başvuru yazıldığında ise, yine Google'da 124 sonuç veriyor. 2. Yukarıda da değindiğimiz gibi cümle ararken, kelime ya da cümle tırnak ( " ) işareti içinde olmalıdır. Bu kullanım şekli, tırnak işaretleri içinde yazılı

13

cümle ya da sözcükler dizisinin aynen geçtiği siteleri listeler. Örneğin: "pasaport süresini uzatma" gibi. 3. Belirli bir sitede arama yapmak için arama satırına şu örnekteki gibi yazılır: Örnek: "pasaport süresini uzatma" site:egm.gov.tr 4. Konuyla ilgili daha karışık bir örnek verelim: Örnek: Diyelim ki, ilgilendiğimiz konu, "sinema tarihinde sinema kuramları" olsun fakat içerisinde Sergei Eiesentein'in isminin geçtiği sayfalara da elimizde zaten yeterli kaynak olduğu için ihtiyacımız olmadığını varsayalım. Bu durumda arama satırına; sinema kuram -sergei "sinema tarihi" yazmamız yeterli olacaktır. Böylece içerisinde "sinema tarihi"tamlaması bulunan, sinema ve kuram kelimeleri geçen ama kesinlikle içerisinde sergei ismi bulunmayan sayfalar aranıp görüntülenecektir. İşte Google kullanmanın püf noktaları bunlar. Bunlara dikkat edersek internette istediğimiz bir şeyin bulunmasının hiç de zor olmadığını göreceksiniz. Herkese kolay gelsin.

14

Pratik Bilgiler

Google size yalnızca aradığınız terimlerin tümünü içeren sayfaları getirir. Terimlerin arasına "and"/("ve") eklemenize gerek yoktur. Bir aramayı daraltmak için daha çok terim eklemeniz yeterlidir.

Aramanızdan bir kelime çıkarmak için o kelimenin başına eksi koymanız yeterli olur. Google stop sözcükleri olarak bilinen protokol ve sonek tipindeki kelime ve karakterleri ihmal eder. ‘http’ ve ‘.com’ gibi terimleri yazmanızın bir anlamı yoktur. Tek bir harf veya rakam girilmiş gibi ihmal edilecektir. Çünkü bu terimler aramaya yardımcı olmayacağı gibi hızın da düşmesine neden olur.

Google en kesin aramaların yapılması ilkesiyle çalışır, soyağacı araması yapmaz. Bu nedenle ‘deniz*’ şeklinde girilen kelimelerde ‘denizci’ araması yapılmaz.

Aramalar büyük-küçük harfe duyarlı değildir. Bütün harfler, nasıl yazmış olursanız olun, küçük harfler olarak anlaşılır. Google’da aramalar, vurgulara ve diyakritik işaretlere duyarlı

degildir. Yani, ‘Muenchen’ ve ‘München’ aynı sayfaları bulacaktır. Bu

15

gibi iki kelimeyi ayırmak isterseniz, ‘+Muenchen’ ve ‘+München’ gibi bir + işareti kullanın. • Genelde kullanıcılarca bilinen bir özelliği ise “tırnak içi” aramalardır. Bu aramalarda yazılan kelimeler bir arada aranır. Bunun gibi tireler, bölüm işaretleri, virgüller, eşittir işaretleri ve aynı apostrof işaretleri de google tarafından deyim bağlayıcı olarak tanınır. • Google görüntülemede eleme de sağlar. Sadece pdf formundaki dosyaları mı görüntülemek istiyorsunuz. O zaman aramak için yazdığınız kelimeden sonra bir boşluk bırakıp filetype:pdf yazmanız yeterli. Arama sonuçlarından, dökümanı pdf olanlar seçilip size ulaştırılacaktır. •

Hesap makinası yerine arama alanına 56+96*5 yazıp enter ile sonuca ulaşabilirsiniz. Benzer şekilde üs ve kök işlemlerini de (kök alma operatörünü İngilizce yazmak koşuluyla) yapabilirsiniz. Bunları arama alanına 2^20 veya sqrt(-4) yazarak elde edebilirsiniz.

16 feet in centimeters araması size 487.68 cm olarak yanıtı verecektir. Kullandığınız ekranın kaç santimetre olduğunu da

bulabilirsiniz.Örneğin 17 inç lik ekran için : 17 inch in centimeters yazdığınızda 17 inch = 43.18 centimeters cevabını alırsınız. • •

Bir film ile ilgili bilgilere de erişebilirsiniz. Movie:filmAdı yazmanız yeterlidir. Ör: movie:GORA , movie:titanic gibi... Ayrıca henüz ülkemize gelememiş olan cadde ve sokak aramaları da mevcuttur.. Daha geniş bilgi için bkz. : http://www.google.com.tr/intl/tr/help/features.html

16

Google Hack
İnterneti didik didik ederek indeksleme yapan binlerce Bot'a (crawler) sahip olan Google, web sunucularında yer alan tüm verilere rahatlıkla ulaşma imkanı vermektedir. Öyle ki, web sitesi yöneticilerinin tedbirsizliğini hesaba katan kötü niyetli Hacker'lar, doğru arama komutları ve karmaşık arama kriterleri ile bu tedbirsizliği suistimal edebilmekte ve gizli saklı birçok dosyaya ulaşabilmektedir.

17

Filetype opöretörünün kullanılması Oldukça masum görünen bu arama şekli, Hacker'lar tarafından bakın nasıl suistimal ediliyor: Şirket içerisinde kalmak şartı ile hazırlanan birçok sunum dosyası bildiğiniz gibi PowerPoint belgesi (.ppt veya .pps) olarak hazırlanır. Eğer bu dosyalar bilinçsiz ve tedbirsizce web sunucusunda tutulursa, birkaç değişik arama kriteri ile rahatlıkla arama sonuçlarında listelenebiliyor. Bu dosyaların 'gizli' (confidential) ismini taşıdığını varsayarsak, arama kriterini de [filetype: ppt confidential] olarak girdiğimizde yaklaşık 30.000 adet dosyaya ulaşabiliyoruz. Elbette bulunan tüm sayfalar gizli belgeler niteliği taşımıyor, ancak birçok şirketin sadece kurum içerisinde kalmak şartı ile hazırladığı dosyalar da arama listesinde yer alabilmektedir. index of / : Dosya dizinlerine ulaşmak için kullanılan bu komutu arama kriteri olarak girdiğimizde, 38 milyon'un üzerinde linkle karşılaşıyoruz. Kriteri özelleştirerek, örneğin ['index of / +mp3] olarak girdiğimizde, 800 bin'den fazla linke ulaşabiliyoruz. Web sunucuları üzerinde bilinçsizce saklanan bu mp3 dosyalarına dışarıdan ulaşmak mümkün olduğu gibi, bu dikkatsizliğin lisans ihlali gibi hukuki boyutları da gözardı edilmiş olmaktadır. Elbette Hacker'lar mp3 gibi masum bir arama kriteri ile ilgilenmiyor. Web sitelerindeki açıkları bulmayı hedefleyen Hacker'ların en çok kullandıkları komutları, [Index of / admin] [Index of / passwd] [Index of / password] [Index of / mail] ["Index of / " +passwd] ["Index of / " +password.txt] ["Index of / " +.htaccess] ["Index of /secret"] ["Index of /confidential"]

18

["Index of / root"] ["Index of / cgi-bin"] ["Index of / credit-card"] ["Index of / logs"] ["Index of / config"] [intitle:"index of" user_carts OR user_cart] [allintitle: sensitive filetype:doc] [allintitle: restricted filetype :mail] [allintitle: restricted filetype:doc site:gov] şeklinde sıralayabiliriz. Online Web Kameralarının tespiti Evet yanlış okumadınız, Google ile internet üzerinden yayın yapan online web kameralarını tespit etmek de oldukça kolay. Örrnek vermek gerekirse, XPWebcam yazılımı üzerinden yayın yapan web kameralarına ulaşmak için [intitle:'my webcamXP Server'] kriterinin girilmesi yeterli oluyor. Bu örnekte olduğu gibi, değişik web kamerası modellerinin kriter olarak girilmesi ile birçok online web kamerasına ulaşmak mümkün. Bu yüzden, evinizin veya ofisinizin mahremiyetini güvence altına almak için, erişimi mutlaka şifrelendirmeniz gerekmektedir. Bunlar gibi birçok arama kriterini, değişik operatörleri birbirleriyle ilişkilendirerek karmaşık bir şekilde kullanan Hacker'lardan korunmak için, öncelikle sunucularınızda erişilmesini istemediğiniz dosyaları bulundurmamanız gerekiyor. Ancak silinmesi mümkün olmayan dizin ve dosyalara erişimi önlemek için fazladan çaba gösterilmesi gerekebilir. Arama motorları sunucuyu tararken öncelikle kök dizinini inceleyerek, indekslememesi gereken dizinler için robot.txt dosyasını arar. Robots.txt, Googlebot'un web sunucunuzdaki bigilerin bir kısmını yada tamamını indirmemesini söyleyen standart bir dökümandır. Bu dosyayı kök dizinine koyarak hangi dizinlerin taranmaması gerektiğini tanımlayabilirsiniz.

19

Arama Motorlarına Kayıt
Arama motorlarına kayıt olmak ve listelenmek için üç seçenek bulunmaktadır. Bunları avantaj ve dezavantajları ile aşağıda inceleyebilirsiniz. Web sitenizin arama motorlarına eklenmeden önce, tamamen elden geçirilmesi ve "Arama Motorlarına Uyumlu" hale getirilmesi gerektiğini UNUTMAYINIZ, aksi halde asla verim alamazsınız. 1. BEDAVA Kayıt - Avantaj: Arama motorlarının tamamına BEDAVA kayıt olma şansınız vardır. Tüm başvuruları basit formlar aracılığı ile kendi başınıza yapabilirsiniz. Hiçbir kurum, kuruluş, şirket veya kişi arama motorlarına kayıt formu göndermede önceliğe veya üstünlüğe sahip değildir. - Dezavantaj: Bedava yapılan kayıt başvurularının işleme alınması 2 ila 8 haftayı bulur, bazı durumlarda 6 aya kadar kaydınız işleme konmaz. Formları doldurduktan sonra belirsiz bir bekleme süreci başlar. Arama motoruna ait "spider", siteniz kayıt edildikten sonra 1 kez sitenizi ziyaret eder, ulaşabildiği sayfaları indexler ve bir daha ne zaman sitenizi ziyaret edeceğini asla bilemezsiniz. Bu da sitenize girdiğiniz yeni haberlerin, yaptığınız tüm güncellemelerin arama motoru tarafından takip edilmemesine sebep olur. NOT: Google ve bazı diğer arama motorları tamamen bedava kayıtlara da çok sıklıkta spider göndermektedir. 2. ÜCRETLİ Kayıt - Avantaj: Başvurunuz 1 ila 5 gün içerisinde değerlendirilip hemen

20

eklenirsiniz ve arama motorunun spider'i sitenizi çok sık ziyaret eder (2 ila 6 günde bir düzenli olarak). Bu sayede indexlenen bilgiler sitenizin güncel bilgileri olur ve sitenizde sürekli olarak yapacağınız iyileştirmelerle arama sonuçlarındaki sıranızı yükseltmeye başlarsınız. Para ödeyerek bir yere kayıt olmak farklı sitelerde sizi ön sıralara çıkartarak artı avantajlar elde etmenizi de sağlar. - Dezavantaj: Ücretli kayıtlar sürelidir. 6 aylık veya 1 yıllık üyelikler söz konusudur. Para ödemeye devam edip etmemek sizin insiyatifinizdedir. Üyeliğiniz bittiğinde kaydınız silinmez, sadece sitenize gönderilen spider sıklığında azalma olur. Ve eğer üyeliğiniz süresince iyi bir seviyeye çıktıysanız, üyeliğiniz bittikten sonra kolay kolay bu yerinizi kaybetmezsiniz. 3. Ücretli ön sıralar veya Sponsor linkler Bu seçenekte, başta Google ve Overture olmak üzere, sizin seçeceğiniz anahtar kelimeler aratıldığında gelen arama sonuçlarının en üstünde veya sonuçların yanında ayrılan bölümde sizin sitenize link veren bir bilgi alanı satın alabilirsiniz. Bu alanlar hakkında detaylı biligi ve alan fiyatlandırmalarını "CPC Sistemler" bölümümüzde bulabilirsiniz. 40 arama motoruna kayıt için http://www.submitexpress.com/submit.html

21

Arama Motorlarının Gözüne Girmek veya Google PageRank
Google dünyanın en iyi arama motoru olma ünvanını kolayca ya da şans eseri kazanmadı. Google arama motoru olayında yaptığı paradigma değişimiyle kendinden çok önce bu işe başlayan yahoo gibi diğerlerini nasıl alt etmeyi başararak en iyi arama motoru ünvanını kazandı? Google en iyi arama motoru çünkü size aradığınız en iyi sonuçları getiriyor. Peki bunu nasıl başarıyor? Bu teknolojinin anahtarı PageRank teknolojisi. Bu teknoloji sayesinde arananlar için iyi sonuçlar geliyor. Temel olarak PageRank, aranan değişik anahtar kelimeler için bir sitenin değerini ölçmeye yarayan bir teknoloji. Bildiğimiz gibi dünyada benzer içeriğe sahip (örneğin PageRank nedir diye arandığında gelmeye hazır pek çok site var) çok miktarda site bulunmakta. Sitenin aranan anahtar kelimelere göre getirilmesi için siteye bir reyting verilmesi ya da puanlama yapılması gerekiyor. Bu değeri belirlerken önceki arama motorları sitenin içinde bolca geçen anahtar kelimelere ve içeriğe not veriyorlardı. PageRank reyting değeri hesaplanırken, Google o

22

sayfaya kaç sitenin link verdiğine bakıyor. Aynı zamanda size link veren bu sitelerin de PageRank değerlerini hesaba katıyor. Google, normal insan davranışını taklid eden bir sistem olduğundan başarılı oluyor bu konuda. Örneğin, bir yere PC (bligisayar) almaya gideceksiniz. Bunu yaparken kılı kırk yararak bilgisayar konusunda en güvenilir arkadaşlarınıza soruyorsunuz. Yani size belli adreslere (site örneği) link veriyorlar. Google, bu basit mantığı arama motoruna taşıyarak tahtına oturdu. Eğer güvenilir insanlar (örneğin bilgisayar içeriğine sahip PageRank değeri yüksek web siteleri) bir dükkana (web sitesine) link verirse o dükkanın PageRank (güvenilirlik) değeri artıyor. Google aranan kelimelere karşın tüm kullanıcılara sayfayı getirirken reytingi en yüksek sayfalardan sıralama yapıp sonuç getiriyor. Google, PageRank sistemi konusunda resmi açıklaması şöyle: PageRank relies on the uniquely democratic nature of the web by using its vast link structure as an indicator of an individual page’s value. Google interprets a link from page A to page B as a vote, by page A, for page B. But, Google looks at more than the sheer volume of votes, or links a page receives; it also analyzes the page that casts the vote. Votes cast by pages that are themselves “important” weigh more heavily and help to make other pages “important.” Important, high-quality sites receive a higher PageRank, which Google remembers each time it conducts a search. Of course, important pages mean nothing to you if they don’t match your query. So, Google combines PageRank with sophisticated text-matching techniques to find pages that are both important and relevant to your search. Google goes far beyond the number of times a term appears on a page and examines all aspects of the page’s content (and the content of the pages linking to it) to determine if it’s a good match for your query. Aşağıda Türkçe çevirisi yer almaktadır. Konunun daha iyi anlaşılması için motomot çeviri yerine örneklerle ve bağımsız bir çeviri yapılmıştır.

23

PageRank, bireysel olarak sayfaların değerine karar verirken internetin demokratik ortamına güvenmektedir. Google, A sayfasından B sayfasına olan bir linki B sayfası hakkında A sayfasının verdiği oy olarak kabul eder. (Örneğin, bu parantez içinde www.drcetiner.org linkiyle ana sayfama bir oy atmış oluyorum. Google, ana sayfa için sadece verilen bu oya bakmıyor.Ben bunu yazdığımda PageRank değerim sıfır olacağından bu oyun ana sayfam için hiçbir önemi olmuyor. Ama bu sayfaya reyting değeri yüksek başka başka sitelerden link verilince bu sayfa da güvenilir hale geldiğinden link verdiğim için ana sayfam da bundan nasibini alıyor). Oylayan sayfanın PageRank değeri bu konuda önemli. Google oylayan sayfayı ve içeriğini, oylanan sayfanın içeriğini karşılaştırıyor. (Eğer içerikleri aynı değilse cezalandırabiliyor. Link değişimi programına katılanlara kötü haber. Sakın PageRank değerini arttırmak için link çiftliği kurmaya kalkmayın. İçeriği farklı sitelerdeki link çiftliklerini Google PageRank değeri yüksek olsa da cezalandırıyor. Tecrübeyle sabit). Yüksek kaliteli siteler yüksek PageRank değerine kavuşur. Google, arama robotlarıyla sitenizdeki her sayfanın çetelesini tutuyor. Tabii yüksek kaliteli sayfalar, eğer aranan anahtar kelimelerle uyuşmazsa birşey ifade etmiyor. Sayfa aranan kelimelere cevap vermesi gerekiyor. Google (muhtemelen Yapay Zeka teknikleriyle) metin-eşleme (text-matching) tekniklerini kullanarak aramanıza en uygun sayfayı getirmeye çalışıyor. Gogle, ayrıca siteniz içindeki tüm sayfalarla ana sayfanın tutarlılığını denetliyor. (Sanırım DMOZ'lara güvenenler yakında hüsrana uğrayacaklar). Google, en iyi ve güvenilir sonuçları getirmek için teknolojiyi sürekli güncellemektedir. PageRank teknolojisini iyi anlamak için ana kural aşağıdaki değişkenleri iyi anlamaktan geçiyor. Bunlar en önemli değişkenler,
• •

Sitenize gelen ya da verilen linkler. Sizin sitenize link veren sitelerin sitenizin içeriğiyle ilişkisi (örneğin PageRank değeri yüksek bir eğitim sitesinden bir porno sitesine

24

verilen link anlam ifade etmiyor (Link çiftliği olarak kabul edilerek eğitim sitesinin PageRank değerinin düşürülmesine yol açabilir)
• •

Sizin sitenize link veren sitelerin PageRank değerleri. Sizin sitenize link veren sitelerin link verirken kullandığı anahtar kelimeler. Web sitenizdeki sayfa başlıkları (Page titles), yazı başlıkları (headlines) ve içerikte kullanılan anahtar kelimeler. (Anahtar kelimelerin kaç kez arandığını görmek için buraya bakınız. İnternetteki Populer anahtar kelimeler için buraya bakınız).

Bunlardan bazı faktörler (iç faktörler) kontrol edilebilirken bazıları direk olarak kontrol edilemez. Önemli olan şu, PageRank değeriniz belirlenirken bu faktörler önemlidir.

25

Ünlü Veritabanları
VERİ TABANI ADI AÇIKLAMALAR Association of Learned and Professional Society Publishers (Bilimsel ve Meslek Dernekleri Yayınevleri Derneği)'nin Hukuk konusundaki dergilerini toplayan bu veritabanı makaleleri tam metin olarak vermektedir. Tıp ve Sağlık Bilimleri konusunda açık erişim imkanı sunan veri tabanı. Abone olduğumuz elektronik ve basılı dergileri konu, başlık ve anahtar sözcükle bulan arama motoru. Mühendislik konularında CRC Press tarafından yayınlanmış el kitapları. Devlet Teşkilat Veri Tabanı, kurum ve kuruluşların verilerinin hiyerarşik bir şekilde tutulduğu veri tabanıdır. Başlangıçta DTVT içerisinde kurum ve kuruluşların yazışma kodları, varsa web sitesi adresleri ve kurumla ilgili e.Türkiye haberleri bulunmaktadır. ProQuest-DIGITAL DISSERTATIONS Veritabanı ,Mühendislik, Tıp Bilimleri, Fizik, Psikoloji, Eğitim, Edebiyat, Felsefe, Sosyal Bilimler, İletişim ve Sanat konularına kadar tüm akademik alanlardaki doktora ve yüksek lisans tezlerini kapsamaktadır. Aralarında hakemli olanlarında bulunduğu değişik bilim dallarında 1988 dergiyi içeren serbest erişimli bir veri tabanı. EBRARY Academic Complete toplam 21,397 kitap ve 1,050 harita içerir. Sınırsız sayıda kullanıcıya erişim veren EBRARY Academic Complete veritabanı her yıl %30 genişlemektedir. Academic Search Premier,Business Source Premier,ERIC,Regional Business News,American Humanities Index,Communication & Mass Media Complete Veritabanlarına Tek Bir Arayüz

26

Üzerinden Ulaşılmasını Sağlamaktadır Engineering Village 2 mühendislikle ilgili farklı veri tabanlarını aynı ara yüzle tarama olanağı sağlayan bir sistemdir. EUROPEAN SOURCES ONLINE veritabanı, Avrupa Birliği üzerine tüm sorulara cevap veren,Avrupa Birliği hakkında bilgi sağlayanOnline veritabanıdır. Türkçe ara yüz ile araştırma yapılarak 30 milyondan fazla patent dokümanına TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ VERİ ulaşılabilen bir veri tabanıdır. TABANI 7000 den fazla bilimsel yayının yayımcısına direkt olarak bağlantı kurulmasını sağlayan ücretsiz bir site. Listelenen yayınlardan bir çoğuna ücretsiz olarak ve tam metin şeklinde erişilebilmekte. 34 ciltlik The Dictionary of Art'in elektronik versiyonu. Bütün sanat konularını içerir. Afrika, Çin, Klasik, Latin Amerika, 20. yüzyıl ve Rönesans'ta sanatla ilgili bilgilere yer verir. The Dictionary of Art'a tam metin erişim sağlar. Institute of Electrical and ElectronicsEngineers (IEEE) ,Instute of Electrical Engineers (IEE) bütün süreli yayın ve konferans bildirileri ile sunulan tam metin erişimli veri tabanıdır. Science Citation Index Expanded ,Social Sciences Citation Index (SSCI)* Arts & Humanities Citation Index (A&HCI) atıf indekslerinin Web üzerinden taranabilmesine olanak sağlayan çok disiplinli bir veri tabanıdır. Mevzuat Bilgi Sisteminde kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik ve tebliğlerin kodifikasyonu yapılmış güncel metinleri ile kanunların mülga hükümlerini bulabilirsiniz. Lippincott Williams and Wilkins (LWW) yayınevinin genel konulu anahtar dergilerin yanı sıra, özel uzmanlık dalları üzerine yazılan dergileri ve hemşirelik dergilerini kapsayan tam metin veritabanıdır. LWW Books@Ovid, Lippincott Williams and Wilkins yayınevi tarafından yayinlanan ,temel sağlık ve uzmanlık dallarının yanı Books@Ovid sıra hemşirelik ve eczacılık üzerine yazılmış
27

en değerli, en çok referans verilen ve en çok kullanılan 100 kitabı kapsamaktadır. Kullanıcıların en güncel ve en doğru araştırmalara erişebilmelerinin sağlanması için kitapların en son baskılarına erişim sağlanmaktadır. Sosyal ve Beşeri bilimler konusunda arşiv niteliği taşıyan alanındaki en kapsamlı veri tabanıdır. ProQuest 5000 1971 ‘den günümüze 12,600’ ün üzerinde yayına erişim olanağı sağlayan dünyanın en kapsamlı veritabanlarından biridir. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (U.S. National Library of Medicine) Tarafından Hazırlanan "PubMed Central" Tıp ve Sağlık Bilimleri konusundaki yayınlara ulaşma imkanı sağlamaktadır. T.C. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Resmi Gazete, eş zamanlı olarak internet ortamına aktarılmakta olup, Resmi Gazete Bilgi Sistemi olarak yayınlanmaktadır. Hızla değişen ve gelişen profesyonel teknik IT konusundaki kitapları kapsayan online bir servistir. "Science Direct" veritabanı 1700'den fazla Sağlık Bilimleri ve Fen konularındaki dergiye sınırsız olarak Full-Text erişim sağlamaktadır. Kanıta dayalı tıp veritabanı. 1997 yılında Jon Brassey and Dr Chris Price tarafından kurulmuştur. Türk Standartları Enstitüsü Tarafından Hazırlanan "Standart Arama" Veritabanı. WDI Online (The World Development Indicators) küresel ekonomi ile ilgili en önemli bilgi kaynaklarından biridir. WDI Online veritabanı 220 ülkeye ait, 19602005 yıllarını kapsayan 593 kalkınma göstergesine dayalı istatistiksel bilgiler verir. Bu veriler; sosyal, ekonomik, finansal ve doğal kaynaklar ile ilgili bilgilerin yanı sıra göstergeleri de içerir.

28

ULAKBİM VERİ TABANLARI

GDF Online (The Global Development Finance) 147 ülkeye ait, 1970-2005 yılları arasını kapsayan istatistiki verileri içerir. GDF Online; ülkelerin dış borç stoklarını ve bu stokların akışlarını, önemli ekonomik verileri ve temel borç oranlarını, yeni taahhütlerin ortalama vadelerinin yanı sıra belli başlı borç oranları, uzun vadeli borçların hangi para birimi üzerinden olduğu, borç yeniden yapılandırılmasını ve programa göre borç hizmet tahminlerini içermektedir. The World Bank e-Library Dünya Bankası’nın yayınladığı tam metin kitap, rapor ve diğer dokümanları içeren bir elektronik portaldır. World Bank tarafından geçmişten günümüze kadar yayınlanmış 1300’den fazla kaynağın indekslendiği bir veritabanıdır. Kapsadığı toplam belge sayısı 3000’in üzerindedir. Belgeler yayınlanır yayınlanmaz veritabanına eklenirler. Index Islamicus veritabanı, İslam, Orta Doğu ve Müslüman dünyası literatürünü indekslemektedir. Londra’da bulunan ve School of Oriental and African Studies müfredatının geleneksel olarak bir parçası haline gelen İslam ve Orta Doğu Çalışmaları ile ilgili bilgilerin yayılması amacıyla kurulan, Doğu ve Afrika Çalışmaları Okulunda bulunan bir editör ekibi tarafından yapılmaktadır. Türk Tıp, Mühendislik ve Temel Bilimler, Tarım, Veteriner ve Biyoloji Bilimleri Veri Tabanları ile TÜBİTAK Destekli Projelerin kesin raporlarını içeren Projeler Veri Tabanı,

29

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->