P. 1
Hikmet Ziya

Hikmet Ziya

|Views: 1,629|Likes:
Yayınlayan: Mehmet Kayasar KAYA
Azerbaycan XX.yy Yakın Dönem Türk Edebiyatı
Azerbaycan XX.yy Yakın Dönem Türk Edebiyatı

More info:

Published by: Mehmet Kayasar KAYA on Mar 28, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/17/2013

pdf

text

original

Hikmet Ziya

( Seki, 13 Mayıs 1929 )

Sekide doğan Hikmet Ziya, 1952'de Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji fakültesini bitirdikten sonra, çocuk yayınlarında çalışmaya başladı. Halen küçük çocuklar için yayımlanmakta olan 'Göyerçi” gazetesinin büyük redaktörüdür. Hem küçükler hem de büyükler için, bir çok siyasi, içtimai, lirik ve mizahi şiirlerin, sahne eserlerinin, film senaryosu ve opera metinlerinin yazandır. Yirmiyi aşkın şiir ve 'Qerip cinler diyarında' isimli bir nesir kitabı yayımlanmıştır.

Edebi çalışmalarında temsil ağırlık taşımakta ve bir kısım eserleri yabancı dillerde yayımlanmış bulunmaktadır. 'Atamın hediyyesi isimli ilk kitabı l957'de yayımlandı. Başlıca eserleri: Atamın hediyyesi, Bakı, 1957; Qısa temsiller, Bakı, 1965; Buludlar, Bakı, 1963; Menim misralarım, Bakı, 1976; Ömrümün payı, Bakı, 1986; Seçilmiş eserleri, Bakı, 1992.

ŞİİRLER (Çeşitli toplulardan seçmeler) VETEN Men atasız qalmışam, İller ovudub meni. Men anasız qalmısam, Eller ovudub meni. Ancacj bir an, birce an Doğma vetensiz olsam,
1, avutup

Torpağında bitdiyim Çölsüz, çemensiz olsam, Heç ne ovutmaz meni, Heç ne soyulmaz meni Ya buz bağlar, donaram, Ya alışıb yanaram!

QARABAGDA

QEYRET DASTANI Odlar yetirmisen odlu canında, Ferize, İlhamlı torpağım, yaşa! Müqeddes Şehidler xiyabanında Unlar sönmek bilmez ulduzlar qoşa. "Leyli ve Mecnun"u nece dühanın Heyret daslanısa eğer dünyanın, "Ferize ve İlham" sevgi dastanı, Qeyret das tanıdır Azerbaycanın!

Qarabağ tebietin servetidir, varıdır, Azerbaycan yurdunun solmayan gülzandır, Hüsnü yaşıl bağları, vüqan dağlandır. Ba,şqa etirİe acır qönçeler, Qarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler1, Qarabağda. Dağlarının başında Şuşa zümrüd tacıdir, Xankendi, Berde, Ağdam... doğma qardaş-bacıdır. Qelbim bu xoş yerlerin hemişe möhtacıdır, Her dadını görenler dirçeler2 Qarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler, Qarabağda. Köksünde her qayası tarbdeşib tunç olan, Yenilmez abidemdir, yerden göye ucalan3, Yaşı yüzü ötse de, yoxdur hurda qocalan, İnsan ömrü cetin ki, köç eyler, Qarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler, Qarabağda. Nece sesler yelirib bu yerlerin havası! Doyurursan dinlemekden nece teze avazı, Qulaqdan gelmir bir an xoş mıısiqî sedası... Bülbültek ötür helta serçeler, Oarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler, Qarabağda. Kurda her kes qonağa4 hürmetini bol eyler, Şirin sözü, lehçesi üreklere yol eyler. Dünya güzellerini qametile lal eyler Beli üzükden keçen inceler5, Qarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler, Oarabağda. Bu yurdda Vaqifimin müqeddes türbesi var, Nalevanm, Zakirin pozulmayan izi var, Üzeyirin nefesi, Bülbülümün sesi var... Cabbar, Xan, Reşid, Seyid, Zülfü zengtüesi var. Yelişibdir gör nece inciler, Qarabağda. Min ilin yorgunu da dinceler, Qarabağda. Ulu babalarımın min-min illik oylağıb! Doğmalardan doğmadır her aram7, yaylağı, Saflıq çeşmeleridir Turşsu, İsa bulağı... Havası qocanı da gene eler, Qarabağda, Min ilin yorgunu da dinceler, Oarabağda. Gözlerine ağ geler bu yerden pay umanın, Yolunda qurban verer her bir evladı canın. Dövünen üreyidir doğma Azerbaycanın Gündüzler Oarabağda, geceler, Oarabağda, 1 '' , slUı yorgunu da dinceler, Oarabağda.

TEMSİLLER MEN İM SERTİM Mene deyenler var: "Doymadın cana?! Temsilin daşım daha atsana! El çek Koramaldan, Kertenkeleden, Tülküden, Çaqqaldan, Qurddan, Deleden8, Kağızdan, Gelemden, yaxud Pozandan", Çömçeden, Nimçedenl0, Misden11, Qazandan..." - Xeyir! El çekmerem söyleyirem men, Tülkü el çekmese tiilkülüyünden, Çaqqal Şire quyruq bulamağından12, Harda fere görse tez boğmağından, Ulağ13 kütlüyünden14, fersizliyinden, Yaxud Büqelemun yüz üzlüyünden, Eyripençe Ayı qanmazlığındanı?, Koramal10, liberal larazlığından17 QnqC[iı quşu yuva zebt etmeyinden. İlan düz yolunu çepıs getmeyinden, Qelem cjerez ile söz yazmağından, Pozan qerez ile söz pozmağmdan, Fırfıra11-1 yerinde oynamağından, Qazan yerli-yersiz qaynamağından, Küt balta keserden danışmağından, Çömçe20 her bir işe qansmağından Xülase, qısa: Eşyalar, heyvanlar olmasa adam, Temsilin21 daşını esla almaram!

1. dinlenir 2 güçlenir 3. yükselen 4. misafire 5 çok ince /arif kadınlar 6 . düzlüğü 7 ovası 8, sansardan °. silgiden 10. tabak 11. bakırdan 12. kuyruk sallamasından 13. yük ve binek hayvanı 14. akılsızlığından 15, kabalığım lan 16. yılana benzeyen ayaksız kertenkele 17. eşitliğinden 18. yan !19. fırıldak 20. kepçe 21. teşbihin

RÜŞVETXOR1 VE PROTOTİP Rüşvetden, rüşvetxordan temsil yazmaq istedim, Prototip tapmaq üçün heyvanlan izledim. Göresen bu mexluqu kim temsil ede biler? Ne temsil ede biler? Düşündümse ne qeder, Tapa bilmedim esla; Bilnürem ne esasla. Dedim: Qoy Qırxayağı tesvir edim bu adla. Diz çökerek, yalvarıb-yaxardı, o inadla: - Düzdür görkemimle2 men Eybeeerem3, amma sen İnsafı da unutma! Rüşvebcora tay4 lulma Bineva Qırxayağı. Mende el yoxdur axı, Uzadam ona-buna. Oxşat meni dünyanın en menfur mexluğuna, Amma o sözü menim yapışdırma adıma!.. Düşündüm, başcja canlı gelib düşdü yadıma: Tülkü!.. Adını çekdim, dayandı qabağimda, tjuyruğunıı oynadıb büzüşdü otağımda. - El saxla5, - dedi, - dayan! Edim sözümü beyan. Daiunıram6, hiylegerem, Başında turp ekerem Men Toyuğun7, Xoruzun,.. Bundan yaz, düzgün olsun. İs teyirsen elinle Dur indi derimi soy. Amma o adı ayrı Heyvan t.ıpıb, ona qoy. - Belese, Canavarı, tesvir edim o adla! Ele bunu demişdim, gelib coşdu feryadla Ağzı qara Canavar: - El saxla, bir erzim var! Doğrudur, yırtıcayam, qanlar axıtmışam men, Deve de parçalayıb keçirmişem dişimden. Qoytın... quzu...al.., inek... Yaranımdan beledir tebietim, neylemek?! Anıma bunu bilginen, Rüşvebcor deyilem men! Hamının qisasını durub menden al, ancaq, Yalvarıram o adı üstüme qoyma heç vaxt! ... Bu ada layiq heyvan tapa bilmeyib daha, Temsil yazmadım, aldım cjelemi bir qırağa...

EYBSİZ MEYMUN İlin gözel çağında, Meşenin8 qucağında Meymun elinde durbin, Ağaca çıxdı bir gün. Göz gezdirdi her yana, Her quşa, her heyvana Baxıb, dodaq büzdü o. Dodağını büzdü o. Qeşş eleyibg uğundu10: Fil ne uzun burundu! Ördek çil-çil üzlüdür. Bayquş donba11 gözlüdür. Cırdır Serçenin sesi. Ele "cik-dk"dir sözü Çox da Qartal iridir, Dimdiyi ki, eyridir. Kimdir o, "tak-tuk" salan? Gözden uzaq! Ay aman! Ağacdelene bax bir, Utanmır, ağaç delir! Arıya bax, Arıya, Cavan yaşda qarıya! Birce damcı balı var, Lovğa-lovğai2 vızıldar. Ayı eyri pençedir, Gör yerişi necedir! Ele bil ki, çolaqdır, İndi yıxılacaqır. Marala "gözel deyen", Mat qalmışam13 sene men. Onun ki, işi bitib, Başında ağaç bitib. Deveye bax, Deveye, Boyu çatır tepeye, Ne eybecer beli var, Belinde qozbeli var. Qulaqlara qurğuşun14! Yöndemsiz15 Devequşu Ne Devedir, ne de Quş, Baş gezdirir yox olmuş! Uçan nedir? Çiçekdir?! He, bildim, Kepenekdir16. Uçursan aram-aram Özünden razı-razı Deyirsen "men de" yaram?! Ay ağara kağızı! Zürafe uzundraz17, Kergedan Delengevaz, Zebr qalındodaqdir, Dovşan palazqulaqdırıg...

1 rüşvetçi 2 görünüşünle 3. kusurluyum 4. denk 5. dur 6. İnkâr etmem 7. tavuğun 8. ormanın 9. bayılıp 10. katılarak güldü 11. iri, patlak gözlü 12. kasılarak 13. hayret etmişim 14. kurşun 15. biçimsiz 16.kelebek 17. çok uzundur 18. iri kemikli 20. iri kulaklıdır

Bes o kimdir? Deledir1 He, düşdüyü teledir2, Ele bil süpürgedir Quyruğu bir seledir3... Öyünmesin Dele de... Bu münvalla herede Bir nöqsan tapdı Meymun. Altdan seyr edib onu Meşeden öten Maral Meymuna verdi sual: - Mele mene söyle bir, Bes senin eybin nedir?! - Meç ne! - Bağırdı Meymun. Sözüne bax bir bunun! Maral güldü: - Düzü4, sen Çox böyiik sehv edirsen. Meşeleri dolasan, Ağaçlara dırmaşan, Budaqlardan sallanan, Tutduğundan qopmayan, Başqayının gözünde Tükü görüb, man tutan5. Oz gözündese tiri Görmeyen, Aranqutan, Tayların adanı olub, Özü de çoxdan olub. Qel:letdesen a nadan! Sen hele de Meymunsan, Sen yene de Meymunsan!.. OISA TEMSİLLER füXUNULMAZLIĞIN SİRRİ Canavar soruşdu söz arasında, Quzu parçalayan öz anasından: - Fil de Quzu kimi fağırdı, bir bax... Ona toxunmursan sen niye heç vaxt?! Canavar qicadı6 qanlı dişini; - Bilmirsen dünyanın sen çox işini, File toxunmasan "Quzudur", ancaq, Ayağını hassan, tapdalayacaq''! ŞAHİN E'TIRAFl Tac-taxtdan el çekirdi bir şah öz xoşu ile, Sebebini sordular, söyledi güle-güle: Onsuz da altıca şah qalacaqdır heyatda, Onlardan dördü Kartda, ikisi de Şahmatda. BEÇE* UOANQ SERÇE - Yolumdan çıx - dedi Beçeye Serçe! İstesem, udaram seni indice! Beçe heyret etdi: - Ne söyledin, - ne?!

Pipiyim10 boydasan, hed qoy sözüne! Qaz tez pıçıldadı: - Suss! Bir az yavaş!.. Özüne yazığın gelsin11 a qardaş! Neinki^ seni, Neinki meni, Bu Serçe udar, Hetta Deveni. Sanma, boş-boşuna o, hay-küy salıb13, Serçe Çalağanıni4 qızını alıb... NANKÖRCÜCE İnqubator Cücesi heyretle civildedi: - Menim yaranmağımda Toyuğun ne xidmeti?! UCALMAO EŞQİNE DÜŞEN XORUZ Xoruz qanad çalıb banladı15 zilden: Oartlın qızına vurulmuşam men! Qıışlar civildeşdi: - O sene gelmez, O, dağlar qızıdır, o hine gelmez! Xoruz coşdu: - Nolar?! Buna çare var, Hine gelmez, Meni dağa qaldırar. TULKU ARAY1ŞDA Tülkü Iele1'1 özüyle arayış gezdirirdi, Kim rast gelse, gösterib, başını esdirirdi: - Elimde senedim var, Mene böhtan atiblar. Oxuyun! Arayişda yazılmişdı doğurdan: "Tülkü Toyuq-Xoruza toxunmayıb heç zaman..." Senedi oxuyanlar, düzü, çaşıb qalmışdı37. Tülkü bu arayışı bir Çaqqaldan almişdı. OARĞA HEYASI Gör ne imiş, qarıldayanıy Qarğalann heyası: Bizimkidir - deyirdiler Oartalların yuvası!.. YALTAQ19 SON NEFESDE Yaltaq son nefesinde Söyledi helim-helim: - Eziz reis, Siz mene İcaze verin, ölüm...

1. sansardır 2. tırnaktır 3. yüktür 4. doğrusu 5. kusur sayan 6. gıcırdattı 7. çiğnenecek 8. balarası 1. yutan 10. ibiğim 11. merhamet et 12. diyelim ki 13. gürültü kuparıp 14. yırtıcı büyük bir kuş 15- öttü 16. lala, akıl hocası 17. şaşırıp kalmıştı 18. karga gibi öten 19 dalkavuk

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->